மக்னீசியம் ஐதரைடு

மக்னீசியம் ஐதரைடு (Magnesium hydride) என்பது MgH2 என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு கனிம வேதியியல் சேர்மமாகும். இச்சேர்மத்தின்  எடையில் 7.66% ஐதரசனைக் கொண்டுள்ளது. ஐதரசன் சேமிப்பு ஊடகமாகவும் ஆய்வு செய்யப்பட்டுள்ளது.

தயாரிப்பு
1951 ஆம் ஆண்டில் மக்னீசியம், ஐதரசன் ஆகிய தனிமங்களில் இருந்து தயாரிக்கப்பட்டது. MgI2 வினையூக்கியின் முன்னிலையில் அதிக அழுத்தம் மற்றும் வெப்பநிலையில் (200 வளிமண்டல அழுத்தம், 500 °செல்சியசு) மக்னீசியம் உலோகத்துடன் நேரடியாக ஐதரசனைச் சேர்த்து ஐதரசனேற்றம் செய்து  மக்னீசியம் ஐதரைடு தயாரிக்கப்பட்டது:

Mg + H2 → MgH2

கோளகை அரைவை எந்திரத்தில் உற்பத்தி செய்யப்படும் நுண்படிக மக்னீசியத்தைப் பயன்படுத்தி Mg மற்றும் H2 தனிமங்களிலிருந்து குறைந்த வெப்பநிலையில் மக்னீசியம் ஐதரைடு உற்பத்தி ஆய்வு செய்யப்பட்டது. பிற தயாரிப்பு முறைகளில் பின்வருவன அடங்கும்:

மக்னீசியம் ஆந்த்ரசீனின் ஐதரசனேற்ற வினையில் மக்னீசியம் ஐதரைடு உருவாகும்.:
Mg(ஆந்த்ரசீன்) + H2 → MgH2
இலித்தியம் அலுமினியம் ஐதரைடுடன்  ஈரெத்தில்மக்னீசியம் வினைபுரிந்தாலும் மக்னீசியம் ஐதரைடு உருவாகும். 

பீனைல்சிலேனுடன் ஈதர் அல்லது ஐதரோகார்பன் கரைப்பான்களில் கரைக்கப்பட்ட டைபியூட்டைல் மக்னீசியம் சேர்மத்துடன் டெட்ரா ஐதரோ பியூரான் அல்லது டெட்ராமெத்திலெத்திலீன்டையமீன் ஈந்தணைவி முன்னிலையில் சிக்கலான MgH2 இன் தயாரிப்பான MgH2.THF தயாரிக்கப்படுகிறது.

கட்டமைப்
அறை வெப்பநிலையில் α-MgH2 வடிவம் ஓர் உரூட்டைல் கட்டமைப்பைக் கொண்டுள்ளது. மக்னீசியம் ஐதரைடுக்கு குறைந்தபட்சம் நான்கு உயர் அழுத்த வடிவங்கள் உள்ளன: α-PbO2 கட்டமைப்பைக் கொண்ட γ-MgH2, Pa-3 என்ற இடக்குழுவுடன் கூடிய கனசதுர β-MgH2 , Pbc21 என்ற இடக்குழுவுடன் கூடிய செஞ்சாய்சதுர எச்பி1 மற்றும் Pnma என்ற இடக்குழுவுடன் கூடிய செஞ்சாய்சதுர எச்பி2  ஆகியவை மக்னீசியம் ஐதரைடு வடிவங்களாகும். கூடுதலாக ஒரு விகிதவியலுக்கு ஒவ்வாத MgH(2-δ) வடிவமும் வகைப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. ஆனால் இது மிகச் சிறிய துகள்களுக்கு மட்டுமே இருப்பதாகத் தோன்றுகிறது. (பேரளவு MgH2 சேர்மத்திற்கு விகிதவியல் அவசியமாகும். ஏனெனில், இது H காலியிடங்களின் மிகக் குறைந்த செறிவுகளுக்கு மட்டுமே இடமளிக்கும்) ).

பிணைப்பு
உரூட்டைல் வடிவத்தில் காணப்படும் பிணைப்பு சில சமயங்களில் முற்றிலும் அயனிப்பிணைப்பாக இல்லாமல் இயற்கையில் ஓரளவு சகப்பிணைப்பு என்று விவரிக்கப்படுகிறது. மின் விசையை அதிகப்படுத்தும் சாதன எக்சுகதிர் விளிம்பு விளைவு சோதனை மூலம் மேற்கொள்ளப்பட்ட மின்னூட்ட அடர்த்தி நிர்ணயம், மக்னீசியம் அணு முழுமையாக அயனியாக்கம் அடைந்து கோள வடிவில் உள்ளது என்றும் ஐதரைடு அயனி நீளமானது என்பதையும் குறிக்கிறது. MgH, MgH2, Mg2H, Mg2H2, Mg2H3 மற்றும் Mg2H4 ஆகிய மக்னீசியம் ஐதரைடின் மூலக்கூறுகள் அதிர்வு நிறமாலை மூலம் அடையாளம் காணப்பட்டுள்ளன. இம்மூலக்கூறு வடிவங்கள் 10 கெல்வினுக்கும் குறைவான அணிக்கோவையில் தனிமைப்படுத்தப்பட்ட மாதிரிகளில் கண்டறியப்பட்டுள்ளன. இவை ஐதரசனின் சீரொளி  நீக்கம் செய்யப்பட்டதைத் தொடர்ந்து உருவாகின்றன.  Mg2H4 மூலக்கூறு இருபடி அலுமினியம் ஐதரைடு (Al2H6) போன்ற ஒரு பாலம் அமைப்பைக் கொண்டுள்ளது.

வினைகள்
மக்னீசியம் ஐதரைடு தண்ணீருடன் நன்றாக வினைபுரிகிறது. ஐதரசன் வாயு வெளியிடப்படுகிறது.

MgH2 + 2 H2O → 2 H2 + Mg(OH)2
287 °செல்சியசு வெப்பநிலையில் 1 பார் அழுத்தத்தில் Extract of page 65 சிதைந்து  ஐதரசனை உருவாக்குகிறது.[16] மீளக்கூடிய ஐதரசன் சேமிப்பு ஊடகமாக MgH2 சேர்மத்தைப் பயன்படுத்துவதில் அதிக வெப்பநிலை ஒரு வரம்பாகக் கருதப்படுகிறது:

MgH2 → Mg + H2

 மேற்கோள்கள் 

பகுப்பு:மக்னீசியம் சேர்மங்கள்
பகுப்பு:ஐதரைடுகள்