சல்பினைல் நைட்ரீன்

சல்பினைல் நைட்ரீன் (Sulfinyl nitrene) என்பது  R-S(O)N என்ற பொது மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் அடையாளப்படுத்தப்படும் ஒரு வேதிச் சேர்மம் ஆகும். இச்சேர்மத்தில் ஆக்சிசன், நைட்ரசன் ஆகிய இரண்டும் கந்தக அணுவுடன் பிணைக்கப்பட்டுள்ளன.

தயாரிப்பு
நிலைப்புத்தன்மையற்ற சல்பினைல் அசைடுகளிலிருந்து (R-SON3) சல்பினைல் நைட்ரீன்களை உருவாக்க முடியும். இந்த வினையில் எளிதாக வெடிப்புகளும் கணிக்க முடியாத விளைவுகளும் ஏற்படலாம். 

ஒரு கரிமவுலோக M-R1 சேர்மத்தின் முன்னிலையில் சல்பினைல் ஐதராக்சிலமைனுடன் R–O–N=S=O என்ற பொதுவாய்பாட்டிலான சேர்மத்துடன் வினைபுரிந்து சல்பினைல் நைட்ரீன்கள் தயாரிக்கப்படுகின்றன. 

இயற்பியல் பண்புகள்
சல்பினைல் நைட்ரீன்கள் எலக்ட்ரான் கவரிகளாகும்.

சல்பினைல் நைட்ரீன்கள் கந்தகம் +6 ஆக்சிசனேற்ற நிலையிலும் நைட்ரசனுடன் முப்பிணைப்பும் கொண்ட ஒத்திசைவுக் கட்டமைப்பு அல்லது கந்தகம் +4 ஆக்சிசனேற்ற நிலையிலும்  நைட்ரசன் +1 ஆக்சிசனேற்ற நிலையிலும் ஒற்றைப் பிணைப்பும் கொண்ட கட்டமைப்பு  அல்லது கந்தகத்தின் மீது நேர்மின்சுமையும் நைட்ரசன் மீது எதிர்மின் சுமையும் உள்ள இரட்டைப் பிணைப்பு கொண்ட கட்டமைப்பிலும் உள்ளன. மின்சுமைகள் பிரிந்தும் இரட்டைப் பிணைப்பும் கொண்ட ஒற்றையணு நிலையே ஆதிக்கம் செலுத்தும் நிலையாகும்.

வேதிப்பண்புகள்
சல்பினைல் நைட்ரீன்கள் நிலைப்புத்தன்மை அற்றவையாகும். தங்களுக்குள் இவை வினைபுரிந்து  சல்போனைல் நைட்ரீன்கள், டைசல்பைடுகள் அல்லது பலபடிகளாகின்றன. 

தண்ணிருடன் வினைபுரிந்து R-SO2NH2 சேர்மத்தைக் கொடுக்கின்றன. 

சல்பாக்சைடுகளுடன் சல்பினைல் நைட்ரீன் வினைபுரிந்து சல்போனைல் சல்பாக்சிமைடை உருவாக்குகிறது. ஆக்சிசன் சல்பினைல் கந்தகத்துடன் இணைந்தும்  மற்றும் இவற்றின் பிணைப்பு நைட்ரசனுடன் இரட்டைப் பிணைப்பால் மாற்றப்பட்டும் இவ்வினை நிகழ்கிறது.. 

எடுத்துக்காட்டுகள்
முப்புளோரோமெத்தில் சல்பினைல் நைட்ரீன் (CF3S(O)N) ஒரு வாயுவாக உற்பத்தி செய்யப்பட்டு, ஒரு மந்தவாயு அணியில் தனிமைப்படுத்தப்படுகிறது.

ஒர் அசைடை சிதைப்பதன் மூலம் மெத்தாக்சிசல்பினைல் நைட்ரீனும் (CH3OS(O)N) உருவாக்கப்படுகிறது. 

தொடர்புடைய சேர்மங்கள்
சல்பினைல் நைட்ரீன்கள் சல்போனைல் நைட்ரீன்களில் இருந்து வேறுபட்டவையாகும். அவை கந்தக  அணுவுடன் இணைக்கப்பட்ட இரண்டு ஆக்சிசன் அணுக்களைக் கொண்டுள்ளன.

தயசேட்டு அல்லது தயோனைலிமைடு ([NSO]-) என்பது கார உலோக உப்புகளாக இருக்கும் ஓர் அயனி ஆகும். மும்மெத்தில்சிலில் சேர்மத்துடன் டிரை-டெர்ட்-பியூடாக்சி உலோகத்தின் வினையால் இவை உருவாகும். 

KOtBu + Me3SiNSO → K[NSO] + Me3SiOtBu

NaNSO, KNSO, RbNSO, CsNSO, (Me2N)3S+NSO− and tris(dimethylamino)sulfonium [(Me2N)3S][NSO] salts are known.

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:கந்தகச் சேர்மங்கள்
பகுப்பு:நைதரசன் சேர்மங்கள்
பகுப்பு:ஆக்சிசன் சேர்மங்கள்