இலித்தியம் வளையபெண்டாடையீனைடு

இலித்தியம் வளையபெண்டாடையீனைடு (Lithium cyclopentadienide) C5H5Li. என்ற மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டால் விவரிக்கப்படும் ஒரு வேதிச் சேர்மமாகும். கரிம இலித்தியம் சேர்மமான இது நிறமற்று திண்ம நிலையில் காணப்படுகிறது. கலந்துள்ள ஆக்சிசனேற்ற மாசுக்கள் காரணமாக சில மாதிரி உப்புகள் பெரும்பாலும் இளஞ்சிவப்பு நிறத்தில் கிடைக்கின்றன. இலித்தியம் நேர்மின் அயனியுடன் வளையபெண்டாடையீனைடு எதிர்மின் அயனி சேர்ந்து இச்சேர்மம் உருவாகிறது.   

 தயாரிப்பு 
வர்த்தக ரீதியாக இலித்தியம் வளையபெண்டாடையீனைடு டெட்ரா ஐதரோ பியூரோனிலுள்ள கரைசலாக விற்பனைக்கு கிடைக்கிறது. வளையபெண்டாடையீனை பியூட்டைல் இலித்தியத்துடன் சேர்த்து வினைப்படுத்துவதன் மூலம் இலித்தியம் வளையபெண்டாடையீனைடு தயாரிக்க முடியும். :
C5H6  +  LiC4H9  →  LiC5H5  +  C4H10
கரைசலற்ற படிகநிலை இலித்தியம் வளையபெண்டாடையீனைடு  அரிதாகவே தோன்றுகிறது. μ-η5:η5-C5H5 ஈந்தணைவிகளுக்கு இடையில்  ஒன்று விட்டு ஒன்று அமைப்பில் முடிவற்ற சங்கிலியாக இலித்தியம் மையங்கள் கொண்ட இடையீட்டுச் சேர்மமாக இப்படிகங்கள் கருதப்படுகின்றன.  அமீன்கள் அல்லது ஈதர்கள் முன்னிலையில் வினைபுரிந்து இச்சேர்மம் கூட்டு விளைபொருள்களைக் கொடுக்கிறது. (η5-Cp)Li(TMEDA) என்ற கூட்டு விளைபொருள் இதற்கு உதாரணமாகும்.  வளையபெண்டாடையீனைல் ஒருங்கிணைவுச் சேர்மங்கள் தயாரிப்பில் இலித்தியம் வளையபெண்டாடையீனைடு ஒரு பொதுவான வினையாக்கியாகப் பயன்படுகிறது.   

 மேற்கோள்கள் 

பகுப்பு:கரிமலித்தியம் சேர்மங்கள்