சாயா சோமேஸ்வரர் கோயில்

இந்த கோயில் பனகாலில் உள்ள மற்றொரு சைவ ஆலயமான பச்சலா சோமேசுவரர் கோயிலுக்கு அருகில் உள்ளது. அர்த்தமண்டபத்தில் உள்ள தூண்களும், மத்திய சிவன் சன்னதிக்கு அருகிலுள்ள திறந்தவெளிகளும் கோயில் கட்டிடக் கலைஞர்களால் நன்கு வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளன. 

 அணுகல் 
இந்த கோயில் பனகாலில் மாவட்ட தலைமையகமான நல்கொண்டாவிலிருந்து 4 கி.மீ தூரத்திலும், ஐதராபாத்திலிருந்து 107 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும் அமைந்துள்ளது. இது கிராமத்தின் பெரும்பாலான நெய் வயல்கள் கிழக்கே அமைந்துள்ள உதயசமுத்திரம் ஏரிக்கு மத்தியில் அமைந்துள்ளது.  கோவிலில் உள்ள [லிங்கம் பொதுவாக முழங்கால் அளவு ஆழமான நீரில் உள்ளது.  இந்தக் கோயில் இதே காலகட்டத்தில் உள்ள மற்றொரு சைவ சன்னதியான பச்சலா சோமேசுவரர் கோயிலுக்கு அருகிலேயே (சுமார் 1 கி.மீ) உள்ளது. தொல்லியல் அருங்காட்சியகமான, பனகால் அருங்காட்சியகம் சாயா சோமேசுவரர் கோயிலுக்கு மேற்கே 1.3 கி.மீ தொலைவில் அமைந்துள்ளது. 

ஆலய அதிசயங்கள்
இங்குள்ள இலிங்கத்திற்கு பின்புறம் ஒரு தூணின் நிழல் விழுகிறது. நிழலில் என்ன அதிசயம் என்னவென்றால், காலை முதல் மாலை வரை அந்த நிழல் நகர்வதே கிடையாது. அதோடு இரவு நேரத்தில் கூட அந்த நிழல் மறைவதே கிடையாது. பொதுவாக சூரியன் நகர நகர நிழலும் நகர்ந்துகொண்டே போகும் அது தான் உலக நியதி. ஆனால் இங்கு சூரியன் உதித்ததில் இருந்து மறையும் வரை அந்த நிழல் நகராமல் ஒரே இடத்தில உள்ளது. இந்த கருவறைக்கு முன்பு நான்கு தூண்கள் உள்ளன. ஆனால் கருவறையில் விழும் நிழல் எந்த தூணிற்கானது என்று கண்டறியவே முடியவில்லை. எந்த தூணிற்கு பக்கத்தில் நாம் நின்று பார்த்தாலும் தூணின் நிழல் மட்டுமே கருவறையில் விழுகிறதே தவிர நமது நிழல் விழுவதில்லை. 

 மேற்கோள்கள் 

 வெளி இணைப்புகள் 

 கோயில் பற்றி ஆங்கிலத்தில்
 கோயில் அமைவிடம்
 https://www.youtube.com/watch?v=bcQieKqwL0A
 https://www.youtube.com/watch?v=8tYZaIa0WRA

 புகைப்படத் தொகுப்பு 

பகுப்பு:துப்புரவு முடிந்த சேலம் மாவட்ட ஆசிரியர்கள் தொடங்கிய கட்டுரைகள்
பகுப்பு:தெலுங்கானாவில் உள்ள சிவன் கோயில்கள்