சத்

சத் (Sat) ()  எனும் சமசுகிருத மொழிச் சொல்லிற்கு உண்மையான, மாறாத, முக்காலங்களில் என்றும் நிலைத்து இருக்கும் பரம்பொருளைக் குறிக்கிறது. 
பண்டைய இந்திய வேதாந்த சாத்திரங்களில்,  சத்தியம், அனந்தம் , பிரம்மம், எனும் நிலையான பரம்பொருளைக் குறிக்க சத்  எனும் சொல்  முன்னொட்டாக குறிக்கப்படுகிறது.Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged, Motilal Banarsidass, , pages 1134-1139 
Chaudhuri, H. (1954), The Concept of Brahman in Hindu Philosophy, Philosophy East and West, 4(1), 47-66Aurobindo & Basu (2002), The Sadhana of Plotinus, Neoplatonism and Indian Philosophy, State University of New York Press, , pages 153-156

சத்  குறித்து பிரகதாரண்யக உபநிடத்தின் 1.3.28 மந்திரத்தில் சத்  எனும் பிரம்மதைக் குறித்து சிறப்பாக விளக்கப்பட்டுள்ளது.

"மாயையிலிருந்து உண்மைக்கு அழைத்து செல்க; இருளிலிருந்து வெளிச்சத்திற்கு அழைத்து செல்க; இறப்பிலிருந்து இறவாமைக்கு அழைத்து செல்க"

சத்தியம், சத்துவ குணம், உண்மை, தூய்மை, நன்மை ஆகிய சமசுகிருத சொற்களின் அடிச்சொல்லே சத்  ஆகும்.
ஆத்மாவை அறிய உதவும் சாத்திரங்களை, சத்-சாத்திரங்கள்  என்றும்,  பிரம்மதை அறிய ஆவல் கொண்டவனைச் சத்தியவான்  என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்கள்.Arthur Anthony Macdonell, A Practical Sanskrit Dictionary, Motilal Banarsidass, , pages 329-331

சத் எனும் சொல்லின் எதிர்மறைச் சொல் அசத் ஆகும். அசத் எனும் மாயையால் படைக்கப்பட்ட இந்த பிரபஞ்சமும், சீவராசிகளும்  நம்  பார்வைக்கு தெரிந்தாலும், அவைகள் அனைத்தும் ஒரு காலத்தில் அழியக் கூடியது, நிலையற்றது, பொய் ஆகும்.Sir Monier Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary: Etymologically and Philologically Arranged with Special Reference to Cognate Indo-European Languages, Motilal Banarsidass, , pages 1134-1139Arthur Anthony Macdonell, A Practical Sanskrit Dictionary, Motilal Banarsidass, , pages 34

பொருள்
சத் எனும் சொல் இடத்திற்கு ஏற்ற படி பல பொருள்களைத் தருகிறது.K. Ishwaran, Ascetic Culture: Renunciation and Worldly Engagement, Brill, , pages 143-144
 "மூன்று காலத்திலும் மாறாதது"
 சீவராசிகளுக்கும், காலத்திற்கும், இடத்திற்கும் அப்பாற்பட்டது
 "பிரபஞ்சம் அனைத்திலும் சீராக ஊடுருவிப் பரந்துள்ளது"
 "முற்றான உண்மை"
 "சத்தியம்"
 "பிரம்மம்

இதனையும் காண்க
 ஓம் தத் சத்
 சத்துவ குணம்
 பிரம்மம்
 ஆத்மா

மேற்கோள்கள்

பகுப்பு:இந்து மெய்யியல் கருத்துருக்கள்
பகுப்பு:இந்திய மெய்யியல்
பகுப்பு:வேதாந்தம்