பாண்டில்

பாண்டில் என்னும் சொல் வெண்ணிறத்தைக் குறிக்கும். பாண்டில் போலப் பகன்றை வெண்ணிறத்தில் பூ மலரும். நற்றிணை 86 வெண்ணிற மூடாக்கு வண்டி, வெண்ணிற விரிப்புள்ள கட்டில், வெண்ணிறமுள்ள சங்கு, வெண்ணிறத் தோலால் போர்த்தப்பட்ட யாழ்ப்பெட்டி, மகளிர் இடுப்பில் அணிந்துகொள்ளும் வெண்ணிற ஒட்டியாணம், வெள்ளி-விளக்கு முதலான பொருள்களை உணர்த்தும். பாண்டில் என்னும் பெயர் கொண்ட ஓர் அரசனும் இருந்தான். 
வெண்ணிற மூடாக்கு வண்டி
பாண்டில் என்பது குதிரைவண்டி. இதனை நல்லியக்கோடன் பாணர்க்கும் மா செலவு ஒழிக்கும் மதனுடை நோன்தாள் வான்முகப் பாண்டில் வலவனொடு நல்கி - சிறுபாணாற்றுப்படை 260 செல்வக் கடுங்கோ வாழியாதனும், பதிற்றுப்பத்து 64 இளஞ்சேரல் இரும்பொறையும் பதிற்றுப்பத்து 90 புலவர்க்கும் வழங்கினர்.
போரில் பயன்படுத்தப்படும் வண்டி. பொலந் தும்பைக் கழல் பாண்டில் - புறம் 97-15
மகளிர் ஏறிச் செல்லும் வண்டி. இளம்பாண்டில் தேர் ஊர – கலித்தொகை 109-4
வண்டி வேறுபாடுகள்
வையம் என்பது மாட்டுவண்டி. பாண்டில் என்பது குதிரை பூட்டிய வெள்ளை-வண்டி. தேர் என்பது மணியோசையுடன் செல்லும் வண்டி. வையமும் பாண்டிலும், மணித்தேர்க் கொடுஞ்சியும் - சிலப்பதிகாரம் 14-168
வெண்ணிற விரிப்புள்ள கட்டில்
அரசன் அந்தப்புரத்தில் அரசியொடு உறங்கும் கட்டில் பெரும்பெயர்ப் பாண்டில் - நெடுநல்வாடை 121
அரசனின் முரசு வைக்கும் (வெண்ணிறக்) கட்டில் சிலப்பதிகாரம் 26-194
வெண்ணிறமுள்ள சங்கு
ஒலி பெருக்கியாக ஊதப்படும் சங்கு. பகர் குரல் பாண்டில் அகவுநர் - பரிபாடல் 15-42
வெண்ணிறத் தோல் போர்த்திய யாழ்ப்பெட்டி
யாழை மூடி வைக்கும் பெட்டி நுண் உருக்கு உற்ற விளங்கு அடர்ப் பாண்டில் - மலைபடுகடாம் அடி 4 வண்ணிறத் தோல்பெட்டி. பகன்றை ... தோல் எறி பாண்டிலின் வாலிய மலர - அகம் 217
மகளிர் இடுப்பில் அணியும் வெண்ணிற ஒட்டியாணம்
பாண்டில் என்பது மகளிர் வயிற்றுக்குக் கீழ் இடையில் அணியும் பொன்னணி. (ஒட்டியாணம்) அவ்வயிற்று இளம்பொன் பாண்டில் மணியொடு தெளிர்ப்ப - அகம் 376. பொலம்பசும் பாண்டில் காசுநிறை அல்குல் – ஐங்குறுநாறு 310, பொன் செய் பாண்டில் பொலங்கலம் – ஐங்குறுநூறு 316. ஒண் சுடர்ப் பாண்டில் பொன் சுடர் போல – ஐங்குறுநூறு 405
வெள்ளி விளக்கு
பாண்டில் என்பது ஒருவகை விளக்கு. பதிற்றுப்பத்து 52
பாண்டில் அரசன்
பாண்டில் என்பவன் அரிசில் என்னும் ஊரின் அரசன். இவனை ‘இசைவெங்கிள்ளி’ என்னும் சோழன் வென்றான். நற்றிணை 141

அடிக்குறிப்பு

பகுப்பு:சொல்விளக்கம்