பெலீசு

பெலீசு (Belize, ) நடு அமெரிக்காவின் வட-கிழக்குக் கரையில் அமைந்துள்ள ஒரு நாடு. இதன் எல்லைகளாக வடக்கே மெக்சிக்கோ, கிழக்கே கரிபியக் கடல், மேற்கு, தெற்கில் குவாத்தமாலா ஆகியன உள்ளன. இது தென்கிழக்கே ஒந்துராசுடன் கடல் எல்லையைப் பகிர்ந்து கொள்கிறது. நடு அமெரிக்காவில் இருந்தாலும், பெலீசு கரிபியன் பகுதியுடன் அடையாளம் காணப்படுகிறது, அத்துடன் கரிபியன் சமூகம் (CARICOM), மற்றும் வரலாற்றுரீதியாக பிரித்தானிய மேற்கிந்தியத் தீவுகளான பொதுநலவாய கரிபியனில் உறுப்பினராக உள்ளது.

மாயா நாகரிகம் கிமு 1500 முதல் கிபி 300 வரை பெலீசுப் பகுதியில் பரவி சுமார் 1200 வரை செழித்து வளர்ந்தது. கிறித்தோபர் கொலம்பசு ஒந்துராசு வளைகுடாவில் பயணம் செய்தபோது கிபி 1502–04 இல் ஐரோப்பியத் தொடர்பு தொடங்கியது. 1638-இல் ஆங்கிலேயக் குடியேறிகளால் ஐரோப்பியர்களின் ஆதிக்கம் தொடங்கியது. புனித ஜார்ஜ் கேய் போரில் (1798) பிரித்தானியா எசுப்பானியர்களைத் தோற்கடிக்கும் வரை எசுப்பானியாவும் பிரித்தானியாவும் நிலத்திற்கு உரிமை கோரின. இது 1840-இல் பிரித்தானியக் குடியேற்ற நாடாகவும், 1862-இல் ஒரு முடிக்குரிய குடியேற்ற நாடாகவும் மாறியது. பெலீசு 1981 செப்டம்பர் 21 அன்று ஐக்கிய இராச்சியத்திடமிருந்து விடுதலை பெற்றது. இது பொதுநலவாய இராச்சியமாக இருக்கும் ஒரே பிரதான நடு அமெரிக்க நாடாகும். சார்லசு III இதன் மன்னராகவும், நாட்டுத் தலைவராகவும் இருக்கிறார். நாடு தலைமை ஆளுநரால் பிரதிநிதித்துவப்படுத்தப்படுகிறது.

பெலேசின் ஏராளமான நிலப்பரப்பு, கடல்சார் தாவரங்களும் விலங்குகளும், அதன் சுற்றுச்சூழல் அமைப்புகளின் பன்முகத்தன்மை, விரிவான பவளப் பாறைகள் போன்றவை, உலகளவில் முக்கியத்துவம் வாய்ந்த இடையமெரிக்க உயிரியல் இடைகழியில் ஒரு முக்கிய இடத்தைப் பெறுகின்றன. இது அமெரிக்க, கரீபியன் பகுதிகளுடன் வலுவான உறவுகளைக் கொண்ட நடு அமெரிக்க, கரிபியன் நாடாகக் கருதப்படுகிறது.

பெலீசு 22,970 சதுர கிலோமீட்டர் (8,867 சதுர மைல்) பரப்பளவையும் 397,483 (2022) மக்கள்தொகையையும் கொண்டுள்ளது. இதன் முக்கிய நிலப்பகுதி சுமார் 290 கிமீ (180 மைல்) நீளமும் 110 கிமீ (68 மைல்) அகலமும் கொண்டது. இது நடு அமெரிக்காவில் மிகக் குறைந்த மக்கள்தொகை அடர்த்தியையும், மிகக் குறைந்த மக்கள்தொகையையும் கொண்ட நாடு ஆகும். இதன் மக்கள்தொகை வளர்ச்சி விகிதம் ஆண்டுக்கு 1.87% (2018 மதிப்பீடு) என்பது இப்பகுதியில் இரண்டாவது மிக உயர்ந்ததும், மேற்கு அரைக்கோளத்தில் மிக உயர்ந்த ஒன்றாகும். இதன் தலைநகரம் பெல்மோப்பான், மிகப்பெரிய நகரம் "பெலிசு நகரம்" ஆகும். பல்வேறு கலாச்சாரங்களையும் மொழிகளையும் கொண்ட ஒரு பன்முகத்தன்மை கொண்ட சமூகத்தை இந்த நாடு கொண்டுள்ளது. ஆங்கிலம் அதிகாரப்பூர்வ மொழியாக இருக்கும் ஒரே நடு அமெரிக்க நாடு இது, அதே நேரத்தில் பெலிசியன் கிரியோல், எசுப்பானியம், மாயன் மொழிகள் பரவலாகப் பேசப்படுகின்றன. மக்கள்தொகையின் மாறுபட்ட மொழியியல் பின்னணி காரணமாக பாதிக்கும் மேற்பட்ட மக்கள் பன்மொழிப் புலமை கொண்டுள்ளனர். பெலீசு செப்டம்பர் கொண்டாட்டங்கள், புண்டா இசை ஆகியவற்றிற்குப் பெயர் பெற்றது.

மேற்கோள்கள்

வெளி இணைப்புகள்
  – Government of Belize. .
 Official webpage of Queen Elizabeth II (as former Queen of Belize)

 Profile at U.S. Department of State
 Belize National Emergency Management Organization – Official governmental site
 Belize Wildlife Conservation Network – Belize Wildlife Conservation Network (archived 4 February 2013)
 LANIC Belize page 
 Belize. த வேர்ல்டு ஃபக்ட்புக். நடுவண் ஒற்று முகமை.
 Belize at UCB Libraries GovPubs (archived 11 May 2013)
 Belize from the BBC News
 Key Development Forecasts for Belize from International Futures
 Hydromet.gov.bz – Official website of the Belize National Meteorological Service
 Bileez Kriol Wiki – A wiki in Belizean Creole about Belize


பகுப்பு:வட அமெரிக்க நாடுகள்
பகுப்பு:நடு அமெரிக்க நாடுகள்
பகுப்பு:முன்னாள் பிரித்தானியக் குடியேற்றங்கள்
பகுப்பு:முன்னாள் எசுப்பானியக் குடியேற்றங்கள்
பகுப்பு:கரிபியன் நாடுகள்
பகுப்பு:பொதுநலவாய நாடுகள்
பகுப்பு:ஐக்கிய நாடுகள் சபையின் உறுப்பு நாடுகள்
பகுப்பு:ஆங்கிலம் அதிகாரப்பூர்வ மொழியாக உள்ள நாடுகளும் ஆள்புலங்களும்