sul-tun a banaw

kakiliman 
sul-tun a banaw 索爾頓湖

 nilaculan 
naemekan歷史

1915 amihcaan i ciyacu laluday a lala sisimal nu ciw-cin-san a kakutkutan 1894 amihcaan nu ciya-cu.

1915年的加州夏地油田舊金礦礦坑1894年的加州 

yu kuwanan henay itaw ya殖民地時期

nayi ing-ku nu yi-li-sa-pay a ziday , u singanganay tu mikidemay tu balunga ci hu-lang-si-se . te-lay-ke a kakitaan micalap tu lala’ nu sin-si-pan-ya atu sin-mu-si-ke nu amisan a maminay a bala’ .

在英國伊莉莎白時代，著名的海盜弗朗西斯·德雷克爵士占領了新西班牙和新墨西哥北部所有的土地。

Kyu mala nu ing-ku a nisawacuan a lala. Kanahatu matabal henay i 17 a siki nu ing-ku atademaw nu misawacuay wiyda sa nu “namakabayu nu bayuay”nika u ing-ku a tadenaw pasayni nu amisan nu amilika a lala’ caay kaydih ku heni , wiytiniay u Yuncumin namin ku sitatungusay.

這也成為英國殖民地。雖然早在17世紀英國人的殖民地已經是「從大海到大海」，但英國人對北美西岸的土地並沒有多少興趣，主要還是原住民部落所有。

Katukuh 18 a siki nu kalawpesan tu , si-pan-ya midinduay malingatu itini si-su-ciya-li-hu-ni-ya nu amisan ahebalay a pala’ patideng tu maneknek .到18世紀末，西班牙傳教士逐漸開始在西屬加利福尼亞北部廣博的土地上建立起定居點。

u me-si-ke namakay si-pan-ya mapatideng nadikudan sa , ina midinduay neknek sa itini mala nu mu-si-ke nu siyhu-nu zaysang .

當墨西哥從西班牙獨立後，這些傳教士定居點也成為了墨西哥政府的財產。

nika kalamkam mapaales tu .但是很快就被遺棄。

sul-tun a banaw mala kitidaan nu ayam pahnhanan . 1930 amihcaan sang-ni-pu-nu- sul-tun a kanatal papahabayan tu aadupan u sasikulan kuytiniay .

索爾頓湖造就了新的鳥類棲息地。1930年，桑尼波諾索爾頓海國家野生動物保護區成立。

u kapah nu banaw kyu ina ciya-cu u satabakiay a banaw , nu pabawan a siki lema enm a mihcaan itini nama cakat ku sapidang nu midangay a kakitidaan , tu mihmihcaan u tayniay makaala tu lasubu a tatademawan ku tayniay mididaw .

因湖光山色這個加州 最大的湖泊，上世紀五六十年代這裏曾經發展成旅遊渡假區，每年給引上百萬人到訪，

u banaw nu liwliw u kakabian naming nu midangay a liwkang , luma’ nu kakitaan , atu lalimekan tu lalud a luma nu kakitaan, u kakanan u patiyamay itini naming, malau tukay , u pacakayay tu luma pangangan sa “ likelikenan nu bahal” , mala nu huwa-ku salandaway sa a bayu’ masasetset ku kapah ,

湖泊周圍因而佈滿渡假酒店、高尚住宅、避暑別墅、餐廳商店林立，形成一個城鎮，地產開發商稱作「沙漠中的奇蹟」，並與法國蔚藍海岸相提並論，

80 a mihcaan mukilul tu banaw nu celak sananay a maudip cay pisengal malaecus u cikahicay tapabaw sa “ u tatengaay sa u ahecid nida kitalakawan ku nu sumanahay a bayu’ atu sabaeketay sa u sapaiyu nu malukay , u nibakahan nu siluma’ay tu nanum capisengal malikid taydan i banaw, u yadahay nu labu nu nanum yadah tu ka mapatayay nu cancanan ,

80年代起隨著湖泊生態不斷惡化如鹽度不斷上升(實際上鹽度只是比紅海稍高)及最重要的農藥、居民生活廢水等不斷排放到湖泊，大量水中生物因而死亡，

nu heni macuduh nu nanum tayni i balabalasan nu dadipasan nu bayu’ idaw ku mamuni’ay angtulay , kyu miliyas kuytiniay , naw kapahay aaidanga itini kitidaan nu lalud alaw han mala cucu’edan tu babakahan . 

牠們被沖上沙灘，腐壞引起惡臭，居民因此離開此地，這裏續漸由渡假避暑勝地變成廢墟。

tini i ke-lu-la-tu a likelikenan a kitidaan nu sul-tun a banaw kyu mala banaw i tini , u saupu nu nanum nu udad sa maselep, cay katanen ku sapicunus atu mahudhud malawpes sa, maselep ku nanum tasasa ,kyu mahini u banaw nu ahecid macakat . 

位於科羅拉多沙漠區的索爾頓湖因偶然而形成，其集水區降雨量偏低，在缺少水源補充和長年湖水蒸發下，水位逐漸下降，與此同時湖水鹽度上升。

nu yadahay ku aalaan tu buting a banaw sa tada ahecud kyu u buting malawpes inaynayi tu .

曾經興旺的漁業因湖水變得過鹹造成魚類消失而不再存在。

Anu caay kaw namaka ke-lu-la-tu a kalikid nu nanum sapananum tu malukay makayda micumud i sul-tun a banaw , u nanum nu banaw kalamkam malawpes , ni ina malukay nu pacakayay tu sapaiyu nu malukay atu sapadamek mapacumud I banaw kyu mauning ku banaw malalid .

如果不是有取自科羅拉多河的灌溉用水從上游農場流入索爾頓湖，湖水消失速度會更快，不過這些農業徑流也把農藥和肥料帶入湖中造成污染。

Yu siy-hu nu ciya-cu mikiyaku namakay ni i 2017 amihcaan malingatu pakayni i ke-lu-la-tu a banaw pacumuden i sul-tun abanaw , kya muliyaw aca mucelak ku cancanan i nanum atu maselep ku anabuh tatuni’ a tu bali malalid.

加州當局計劃從2017年開始自科羅拉多河引入河水灌入索爾頓湖，以恢復湖區生態和減低沙塵造成的空氣污染。

Sul-tun a banaw nu amilika a aheciday a nanum , tini i ciyali-huniya-cu nu timilan nu ti-ku nu kakitaan a lumalumaan atu he-pi-siyn , u laad tu amilika tu mu sa 30 ing-li “48.3 akuli”,

索爾頓湖是美國的鹹水湖，位於加利福尼亞州南部的帝國郡與河濱縣，距離美墨邊界僅約30英里（48.3公里），

u ahebal nu nanum sa 343 a pihuwang ing-li “888.3 pihuwang-kung 湖的面積343平方英里（888.4平方公里），

kasaupu nu nanum sa 8,360 a pihuwang -ing-li “21,652.3 ping kung-li” 集水區面積8,360平方英里（21,652.3平方公里）Kitidaan nu bayu a tukus sa 236 a depah “71.9 a depah” satabakiay nu labu nu nanum sa 43 ing pah “13.1 a depah” nisuped tu nanum sa 1.8 a li-huwan ing-li “7.4 a li-huwan king-li . u ahwcid sa  4.4% kitalakawan ku tay-pin-yang .

處於海平面以下236英尺（71.9公尺），最大水深43英尺（13.1公尺），蓄水量1.8立方英里（7.4立方公里），鹽度為4.4%（高於太平洋）。

Sul-tun a banaw u maacaaky a malumanay a banaw, nayi 1905 amihcaan i ke-lu-la-tu a balad malidki kalenuan , u balad mipuwas ku nisangaan tu cupu yabalad kasenun sa mahida u Bintang .

索爾頓湖原為乾涸的古老湖床，於1905年因科羅拉多河水位急漲，河水沖毀人工灌溉渠的河堤湧入盆地而形成。

1970 a mihcaan tiniay a tademaw misanga tu baluhay tu cupu , ke-lu-la-tu a banaw vaay tu kayadah kunipicumud nu balad tini i Sul-tun a banaw .

1907年人們築成新的水壩後，科羅拉多河的河水不再大量流入索爾頓湖。

Sul-tun abanaw u pahanhanan nu ayam itini , 1930 a mihcaan , ya sang-ni- pu-nu-al-tun u papahutinan sasasikulan a kitidaan a patideng.索爾頓湖造就了新的鳥類棲息地。1930年，桑尼波諾索爾頓海國家野生動物保護區成立.

capi nu ciyacu近代加州

1900 amihcaan katukuh 1965 amihcaan itawya, u tademaw nu ciyacu masumada, namakacaayhenay kaw 100 a emang ku tademaw , macakat malanu amilika a yademaw nu cacaya a cu , makutay ku niw-yi malanu amilikaay satabakiay a sapilacul , nu tipan u macakatay a sapilacul .

1900至1965年間，加州人口變化巨大。從不到100萬人，發展成為美國人口最多的一個州，並取代紐約州成為美國州份最大的經濟體，亦是西岸經濟最發達的。

1965 amihcaan katukuh ayda, mukilil tu amilika sumaden ku sapicumud tayniay a tademaw nu hulic , masumad ku tademaw , u katuuday u la-tin a pusadak atu nu ya-a pusadak nu tademaw tayni naming tini i ciya-cu a tukay, pasu lu-sa-ci atu ciw-cin-，

san , ayda u ciyacu u miminay nu cikiw u sayadahay u yadahay ku cancanan u lalangawan a kitidaan itini .

1965年至今，隨著美國改革移民法，人口成分發生巨大變化，大量拉丁裔和亞裔移居加州的大城市，包括洛杉磯和舊金山。今天的加州是全球人口最多元文化的一個地區之一。
kakuniza:Puhay Uuy