kasaselal nu Sakul a niyazu' a igi

u salikaka binawlan haw ci Kingbu Watan kaku
大家好，我是Kingbu Watan

tadawawa nu Sakul ku luma aku
我在撒固兒長大

nayi tiniyay namakay ni i Takubuwan tu 
我們從Takubuwan

malimad tayni i sasa nu buyu' a niyadu a Sakul 
後來才搬到Sakul

原先住Takubuwan,後來才搬到山腳下現在的Sakul

u kasasela hananay nu babalaki yu matiya henay sa
年齡階級是老人家分的階級

tatenga walu amihca kinacacay amasaselal
每8年一個年齡階級

yu balaki kaku misaselalay itiyasa nay waluay hakiya ku mihcaan aku
我長大有參加年齡階級,當年我可能是八歲

tu misasela u sakakaay niyam itiya masakapah tu wamin ku 
我們那個階層最大的都成年了

kakakaka usasabaay ku niyam aselal
同一階層有的比我們長很多

itiya masaselalakami itiya sa u cupelan kami
當年我們的年齡階層是cupelan

pangangan sa ku binawlan taniyan sa wadayan 
部落的人給我們取個外號(wadayan )綠豆

maala ku ngangan niyam wadayan sananay naw 
我們很適合叫(wadayan )綠豆

naw wadayan ku sakalahuk niyam itiya
因為我們中午吃wadayan

manay wadayan wadayan sa tamiyan han tu wamin musakamu 
所以族人管稱我們wadayan

tatengaay niyam angangan sa u cupelan hang 
說真的我們的年齡階層叫 cupelan

itiya mamin kami masaselal sa balaki balaki sa tu wamin  kamisa 
當年我們成軍後,我們慢慢長大

nayi tu wamin iluma micudad kumicudaday kiyami 
就很少人在家上學的上學,工作的工作

caytu kay tini iniyadu' sisa uniyadu' yu matiyahen sa 
很少人在部落了

anu micukumisay sa taluma' tu namin milabu 
只有豐年祭會回來

milabu tu ni picukumisay nu niyadu yumatiya henay 
都回來參加部落的cukumisay (運動會)

nika caytu katineng kami tu kakawaw nu binawlan
不過我們久沒參與部落的事務

tiyasa picukumisayan atu pilisinnan pilisinan waluay abulad
豐年祭跟豐年節是不同意義

picukumisayan和pilisinnan
是不一樣

caykanca milisin ku niyadu' pilisin hananay sa 
部落每年一定會舉辦豐年祭

ukakaydihan nu wawa maduba kiyami muwala tu kawlah 
小孩子最愛參加運動會來拿奬品

sisa anucaay henay kalakuwit ku 八月caay 
如果還沒有超過八月一定舉辦運動會

picukumisay ku sumamaday amasaay dasa micuda ku wawa anayaw sa 
在孩子放暑假時舉辦

ahican tu sa sumada hatu ku cukumisay 
從以前就有這種活動

caytu kay siwaay abulad waluay tu abulad amicukumisay ayda 
現在在八月舉行,不會在九月

nu niyaman aselal makaala tu tusa a bataan daw ku pina 
我們這群年齡階層大概有二十幾位喔

yu nu sakakay niyam nu cini libung 我三姐夫widaan sa
我們最大的可能是我三姐夫 

sasabaay ku niyam aselal
我是我的階層之中最小的

sasabaay haw ucaculculen cay pakabiyi kisu tu labi
最小的都要被指示工作 

anu sikawaw ku binawlan atayda i dabek anu sa 
如果部落有工作一定會叫我們到聚會所

salabi cay pakabuyi kisu nu kakaselal ha…ha..misawacu hani 
晚上不給我們睡覺

anu bi sakisu panengilen tu kisu idaw kucaypitengil kiyami
如果你剛睡,馬上叫醒你 

mala..malalatusa nu nipisalama, sisa mahida kuyda 
好像在戲弄我們, 他們很高興

anu tatengaay u limulak nu binawlan sakanamuhan naca 
如果是部落的事務我們很高興

manamuh ku katuuday tu mahiniay anikalpadapadang lipahak kiyami
很多人很高興這樣聊天的方式

salabisa midadiw wa
整夜在唱歌

icuwa ku ecaw yu matiya nayay caypiecaw 
現在沒有什麼訓練

widasa ku caculculen pikasuyi piyalai tu caycanan sa
叫他們拿材或其他的

sa mahida anu miletek tu kilang tu angsi wininamin 
如果砍樹或砍竹子全是我們

usabaselal kucaculculen anu misahica misalamal 
是由最小階層的人去做

sa uheni ku misalamalay ami kumikasuyyay a mahida 
有的生火有的撿拾木材

salami uheni ku musalamiay kyami mahida kuni
長我們一階的親自煮食物

saselal hananay (miadup haw) caypapiadup tu saba aselal tu sasabaay
年齡階級由是年長的年齡去打獵

nupabawan nu niyam sa kahatida tulul kiya ku miadupay
年長的年齡差我們三個階層才能去打獵 

imatiyahen sa sademiad sa mibihkac ku babalaki 
老人家整天去放陷阱

yadah ku ayam sa aydasa laetus miayam sa mahicasaw ayda saw
捕捉的鳥類很多,有些人不能

tu mahiniay matiya sadedemiad sa kami mibihkac 
我們整天放陷阱捕捉的鳥類

sa yadah ku ayamniyan  katuud kikikisa alialiyac sa  
人多嘴雜很吵

matawa itamiyan alankaualankau sa ku
鳥類看到我們吱吱叫,好像告訴我們快來抓我們啊!

duma cikatal cikatal sa kuduma ha..ha..mangaleb kiya  tikulac kiyami 
哈哈!!罵我們是壞人的鳥類亦同

maynah yida kiyami cikatalcikatal sa ku tikulac maynah 
罵我們是壞人的鳥類

hang maynah ku tikulac matawa kyu duma kiyami
鳥類罵我們是壞人

melawen ku takelulul nu buyu' akululuakululu 
山上還有其他的鳥類

yu sananay kiyami nu sunisa udeku hanany ulabi kunudeku 
有其他的如貓頭鷹也會這樣叫

pasubana tu anucuwa ku musabiliay sa anu tatama ku
如果有人家懷孕如果是男嬰

lalecuhan sa kuk kuk sa, anu tatayna ku lalecuhan sa ngingi sa 
會叫咕!!咕!!!咕如果是女嬰會叫ngi..ngi..

a..matineng tu kuluma a..utatayna ku wawa nina luma'
家人就會知道是男嬰或女嬰

sa ku babalaki imatiya matineng kudeku pasubana'
這是老人說的貓頭鷹很厲害

matineng mikuwami cay patelac yu anu kuku sa kusuni 
貓頭鷹好像會算命mikuwami占卜

tatama ku wawa,那個百分之百 tu kidaan matineng ha…ha…
如果是男嬰那個百分之百

hida mahini ku sumamad hananay yu matiyahen 
以前就是這樣

mibihkac namin imatiya miadup ku nu kaka aselal ibuyu'
以前的人放陷阱的放陷阱打獵的打獵 

midungec haw ibuyu' kakanen nu saba aselal 
有的去砍藤心這是最小的年齡階去砍的

pakan tamiyana miayam ku miayamay miadup kumiadupay 
弄吃的給我們有的去抓鳥類

yu matiyahenay mahida kuya masaselalay hananay 
年齡階層就是那樣

u kaka aselal lihalay sawacuen ku selal sasabaay hang….
長我們一階的年齡階他們很輕鬆無所事事

caay kaw nikaputun uadiwawaw ayda kayisa papilabuen 
到了現在年領階層並沒有斷層，而是現在的小孩子不願意

alan papilabusa duma maynah ku babalaki nu heni
叫他們加入當有一天有的家長會開罵不同意

mihica mapatay nu caledes sa nayi ku hicahica sa  
有的不同意擔心孩子被太陽曬黑

aycan nisu ku babalaki ayda babalaki ku maynahay
現在的大人才會罵不給參加

tu musakakawaway aycanisu muwala kuwawanida
要工作,人家的孩子要怎麼說服

anu tayda kisu amana tu kataluma han kuydawawa 
父母會要脅小孩:如果你去了就不要回家了

cay katalaw kapah kuyni anu caay anu mitengil ku adiwawaw ayda 
當然會怕, 會聽話的還是大有人在

sa kapahay kuynian cay haw 問題是u lalabu nu luma 
有的很好,問題是孩的家人

anu cay pisulil ahican nida paculi saw tah sa ku babalaki ahican nida 
如果沒有經大人的同意怎麼辦呢

uwawaw kiyami ayda haw mahida u siliyawki
現在的孩子好像飼料雞

cay kalecad tu nu mita naayaw mukmuk sa icilacilalan
不同以往的關念

udaudaan kiyami maliyuh henay makamaw
下雨天不懂得的在雨中玩

ku naayaway awawaw aydaay sa adidi' ku bali sulalisan tu 
現在的小孩子稍雨淋就會感冒

malecad haw sisa apasaselal sa idaw ku kamu nu tapang tapang 
不同以往,所以頭目不敢

u angangan angangan han nu sumamaday ku tumuk
angangan 就是 頭目的意思

tumuk sa ayda angangan sa nayi ku tumuk naayaw 
以前叫做angangan 現在都叫頭目了

tumuk nu taywan kuyni akamu anganagan sa kusumamaday
頭目是閩南語說的 

sa pasaselal sa nituwamin ku adiwawa pataynien nu babalaki
如果要辦年齡階層頭目就會發號司令 

anu cay su papiselali ku wawaysu sa haminen tu ku ayam isu
不然沒叫孩子參加年齡階層家裡的雞會全被抓走

caykanca papilabu ku babalaki tu wawaw 
所以老人一定叫孩子參加

anu misaselal tu alan tu kuwawa pataydan nikalcapu idabek 
如果有年齡有階層一定叫孩子參加

cay kalecad tu aydaay sa awawen nisu uwawa milaliw 
現在的孩子會離開,不像以前的孩子

sa awidawida tu ubabalaki cayhaw sisa payawan kuda 
所以老人干涉太多

anganagn nay mamikelid nu banti nu adiwawa haw 
有時要靠部落的頭目 整合

widasaku misaicelangay anu cima kuymadihay milabu tuyni
有時有誰要參加,會出點力

sibalucuay amilabu mahidaay cay bakini hiya 
有心參加不會被罰

caykaw pacicien kumahiniay ada 
決對不能勉強孩子參加

imatiyahenay u banti hananay u caculculen 
在當年banti是專門做事的人

nu angangan ku banti caculculen nu angangan
也就是為頭目工作的人

也是u angangan masaselalay wini aselal sa 
如同每個年齡階層都有如同班長

cima kuyda u banti ini aselal cima ku banti 
每個年齡階層有班長

cacay aselal awica ku caculculen nu angangan saw u banti ma
一個年齡階層是要有一個對上負責的人

katinengan naku walu kunu mita u sakidaya wida u katinengan naku sa 
我知道的有八個年齡階層

pasubanaen naku kisu
我現在告訴你

u cakukuhaku idaw ku pangangan nu babalaki u 曠野
老人有取這個名字kuhakuh 曠野的意思

umaumah hananay kiyami kuhaku hananay alemet sa 
在曠野中
u ngangan nu misaselalay年齡階層的名稱

yahiya sicekaay (alemet)有刺的(狀元紅)

「alemet」「alabangas」 「aladiway」「alamay」「matabuk」「cupelan」
alabangas aladiway 還有 

a cacay nida kya 還有一個

mapawan tu idaw ku ni pasubanaan naku ci hiyaan yu
忘記了 我有說過了

pina amihcaan ku miheca kinacacay a walusa
八年一個階層

kumihcaan imatiya walu sa cay panayat tu tuli cay panayat 
每次都在八月份舉行一次

katukuhan tu kuwaluay sa misaselal tu ucayay 
到了每年的八月都會舉行

papilabu naayaw alan ayda papilabu walu sa ku laad waluamihcan
八年一個階層,也就每個八年一次

nu cayay henay pisaselal sa alan amin
沒有參加過的,今年有舉行就讓他們參加

namin walu ku mihcan nu sasabaay 8歲cayay pisangka sa 
年齡最小的只有8歲

pinapina ku mihca alan namin haminen namin
不管多少的年齡,都收

muwala kucayay henay pisangnka pay ni nu ayawan 
會讓沒有參加過的孩子們

nu malikuday namihica mikuli namalahitay 
因為在工作有的無法參加

sa alan papilabu tunu sasaan usabaab aselal 
有的沒有參加過的現在可以加入

mahida ku naayaway
所以以前的人就這樣

hang cacay ku saselal anu masimsim aku 在跟你講
有的人不願意…..

u masaselalay ku han nisu hang awwicaku kawaw nu binawlan saw 
部落的大人每年只想著這個時間到來

itawya amicukumisay nuayaywan sa cacaysa  alalipayan ku
以前豐年祭是部落的大事

laad amutayda idabek malcapu apalasul tu kakawaw  
所有人全部要到dabek 準備工作

tu cay cay nan ami sa uliulic ku tapangn anu 
一個一個分配工作

angangan nu mita hini hini misu asaselal pahiyaen kubanti 
名字是這樣

palucekan tu misu aselal sa mihica misu aselalsa amihica sa 
自己的年齡階層

kuyuangangan matiyahen wida u bati hananay sa 
帶的的banti 會處理一切事務

sitatudung apasakakawaw amiculcul tu 
每人有自己的工作

wida aselal mahidaay cacay akaput kinisa cacay ku banti mamiwanan 
每一個年齡層都有自己的伙伴

manay sa uliulic han tu nu angangan ku kawaw yi 
所以上面的人會一一分配所有的工作 

ubanti han kuyda u caculculen kiya bati hananay  
banti 會幫忙一切事務

asikawaway 很負責任的人才叫當banti
對工作有責任心的才有資格當banti 
kakuniza:Sabak Nubu