u ngelu’ pasubana’ tu kamu nu Sakizaya- sakamu ni Imi

u ngelu’ pasubana’ tu kamu nu Sakizaya- sakamu ni Imi 
u kumu nu Hulam: 撒奇萊雅語支援教師的甘苦

u kumu nu ripun: サキザヤ語支援教師の苦楽

u kamu nu Amilika: The Happiness and Hardship of a Sakizaya Language Support Teacher

sakamu ni: 口述︱Imi (陳玉蘭)（花蓮縣撒奇萊雅語支援教師）, namakay i Maibul

sasulitan ni: 記錄‧圖︱Buting Puhay(福定‧博海)（東華大學多元文化教育研究所碩士生）,namakay i Maibul

 sukamuwa iayaw 
 kalingatuan no kako pasubana’ tu kamu nu Sakizaya sa. nay 2003 mihcaan katukuh ayza pasubana’ i adidi’ay picudadan nu Sapat (舞鶴國小). i sumamad sa na makala henay tu sabaw tusa ku micudaday nu Sakizaya a wawa. nikasa katukuh ayza 2011 a mihcaan tataytay tu ku liwan. nayay tu ku siwawaay. atuud aca ku malimaday ku eneng. kalihhanawan sa ku kawada’ nu wawa.
撒奇萊雅族瀕危語言計畫團隊

 na:yi’tu ku minanamay tu kamu nu mita 
 2006 a mihacaan i kucung (國中) nu Kuhkuh (瑞穗) a pasubana’, ya micudaday ayza u nay tizaay amin nay adida’ay i Sapatay henay a picudadan ku milihizaay minanam tu nu Sakizaya a kamu. nikasa patayzaan tu amin nu i niyazu’ay babalaki ku wawa micudad i nu Kuhkuh a picudadan (瑞穗國小) ayza. na patayza tu wawa caay tuaca pizateng tu sapinanam tu kamu nu mita (Sakizaya). azihansa u wawa amin nu Sakizaya. zayhan u nikacaay ka i mata nu babalaki ku Sakizaya kiw wada’ satu ku minanamay a wawa tu kamu nu Sakizaya. tayzatu amin i nu Amisay a kamu minanam. sapisulut tu balucu’ nu micudaday a minanam tu kamu nu mita pasubana’ kaku tu nu kucung (國中) sa. Papulunghan kupapituay micudaday minanam. nikasa kapah ku cacudadan (教室) nu Kuhkuhay a kucung (瑞穗國中). cayay ka kapah ku nu Sapatay a adidi’ay picudadan (舞鶴國小). uzumasa yusumamad naitizasa i pipazengan tu kakaian tu cudad a cacudadan (教室) mipasubana’ tuhniyan. yu mazateng ku nikapakuyuc ku pinanaman nu micudaday a wawa sa. adada ku balucu’ isaw nu maku. u nika hini:tu nu cacudadan sisa cayay ka namuh ku micudaday a milihiza minanam. ayza u mihalhalay tu ku micudaday tu pabaluh nu cacudadan (教室). hangisaw yu sumamad sa na izaw ku misasingay (錄影) tu pipasubana’ nu maku i putah nu picudadan. i tawyasa anu cayay ka kapah sa satiku-tikuhan kami. caledes ku demiad. cacay ku demiad misasing tu pinanam nu wawa i tawya. halu kaku sa sabaw spat kami mapulung. azihan sa tusa a malebut ku lipida (工資) nu niyam. madihien kaku tu wawa kiw awzahan nu maku ku baki atu bayi a pakan i tuhniyan a pakanamuh tu niyazu’ay a babalaki. azihan cayay ka taneng kiya tusa a malebut a paysu’. tatenga’ ya isasingan tawya sa cayay pabelien nuhni kami. hangisaw cayay ka lecad ku pilunguc nu adidi’ay atu kucungay (國小、國中) a sasaydang (校長) tu pasubana’ay tu kamu a saydang nu kucung (國中) sa. anu madademec ku micudaday tu nu kamu sa. a demecen ku tau sa. talakaw ku pilunguc nu sasaydang nu Kuhkuhay a kucung (瑞穗國中). tatenga’ mademec nu Kuhkuhay ku zumaay a kucung. masakasenengan tu isaw. azihan sa cayay ka tineti:neng ku picudadan tu nu kangelu’an nu pasubana’ay a saydang. u nu adidi’ay a picudadan (國小) sa. cayay ka i balucu’ nuhni ku mahiniyay a kawaw nu mipasubana’ay tu kamu a saydang. cayay piliclic tu kawaw mahica:tu ku pinanam nu wawa. tatenga’ cakaycakayhan niyam ku sapisulutaw tu balucu’ nu wawa minanam tu kamu nu mita. a hicanaca cayay tu ka papi:na ku minanamay ayza.

 nu nikacaay ka lecad a mihcaan nu micudaday a sapasubana’ 
saayaw a malingatu minanam tu kamu sa. na inayay henay ku katinengan nu adidi’ay picudadan (國小) a micudaday. pasubana’ i tuhniyan u saayaway sa u pinanam miazih tu cudad nu dadiw. minanam tu kamu. atu minanam miyazih tu lumazi (羅馬字) atu ngiha’. nu 1-3 adidi’ay micudaday. saayaway i dadiw a misulut tusakanamuh nuhni milihiza. cayay ka u nu hulam (注音) ku sakatineng. u nu 4-6 adidi’ay micudaday sa pitengil a misulit (聽寫) atu minanam misulit tu cacay nu kamu. sazikuzay unitu payniyay i laylay nu niyazu’ atu nu naybabalakiay a dadiw ku pasubana’en. nu kucungay (國中) micudadaysa. u pinanam tu sapiseking (認證考試). 7, 8 atu 9 mihcaan nu micudadaysa. saayaway uni:tu cudad nu sapiseking ku nanamen. minanam miasip tu cudad, atu cayay piazih tu cudad a misakamu (演講), ansaca minanam micudad tu cacay a kamu (寫例句). manamuh ku babalaki amin. adasay makala amin ku wawa tu piseking nuhni. u sakatineng na micudaday sa. mananam i kiwkay ku zuma miasip tu lumazi (羅馬字). u wawa amin nu kiwkayay a salikaka. u bayi aca na micudaday a wawa ku saydang. mananamay milihiza milipay. nikasa izaw ku cayay ka patubeli a babalaki minanam tu nu Sakizaya a kamu. zayhansa u nu Amisay ku katuuaday a tademawsa. kiw patayzaen amin nuhni ku wawa i nu Amisay minanam.

 kapah ku tinsu tu nika dademedemecan tu kamu 
pasubana’ tu nu kucung (國中) a sapilihiza midemec tu kamusa. u nipili’an atu kapahay ku piasip atu ngiha’ ku mapili’ay. nikasa sibalucu’ amin ku micudaday a maydih madademec tu kamu. nikasa cacay a picudadan sa cacay ku mamaala. azihan kinapi:natu a mihcaan palalid a maala nu Kuhkuhay a kucung (瑞穗國中) ku sakapahay a tingsu (第一名). nu ayzaay mihcaan saayaway unu miazihay tu cudad miasip a madademec sa u sakapahay ku tingsu (第一名). katukuh ayza manamuhmanamuh tu ku micudaday a wawa nu Sakizaya milihiza a minanam tu kamu nu Sakizaya. 

 namakay cuwaay a cudad: 
原教界 a cudad 2011.10 41期 30-33