Cihalaay

Cihalaay 吉拉哈艾

 u siwkay nu niyazu' 
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Cihalaay. u kasalumaluma’ nu Cihalaay sa, 65 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 116 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 41 ku tademaw, pakalatu 35%.

u zuma sa, cay ku Ingcumin, 75 ku tademaw, pakalatu 65%.

2012 a mihcan, Kalingku Fuli siang Fennan chun makaala

2012年，花蓮縣富里鄉豐南村登錄為吉哈拉艾文化景 觀區，面積約有1,040公頃，含括水圳、梯田、次生林、 菓園、池塘、聚落、河川及山林，構成完整的文化生態景觀。吉哈拉艾的六條百年水圳灌溉吉拉米代部落的稻田，祖先們在沒有精密科學儀器的輔助下，運用生活於山林，取材於萬物的在地知識，沿著山形、峽谷開墾梯田，修築農作賴以為生的水圳，卻不會為了拓展田地的面積便將田裡的大石頭移除，或是為了解決山豬、猴子對農作的災害，就大量砍伐樹木，破壞野生動物的棲地。在吉哈拉艾，我們總是努力地與山林與自然共存，在稻田被山豬踩踏時，安慰著說：「因為山豬很熱，才會想下來稻田打滾，也不能怪牠。」這般人地和諧互動的生活技藝，獲得公部門與學術團體的肯定，2012年5月吉哈拉艾獲花蓮縣政府公告登錄為「吉哈拉艾文化景觀區」，稱讚吉哈拉艾是一個活著且持續運用、生活在其中的文化景觀區。

 u asip nu cidekay a tademaw 
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 34%, zumazuma 2%.

 u niyazu' nu Pangcah 
tuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itini, inayay ku Sakizaya itini.

u Pangcah a niyazu' kuyni, tuud ku Pangcah a tademaw itini, inay ku Sakizaya itini.

 u Sakizaya a tademaw 
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini. namabulaw i Kalinku tayni. namiacawa sa tayni muenengtu itini.

 u cidekay nu Taywan yincumin 
cidekay民族別cidekay民族別Sakizaya撒奇萊雅族Rukay魯凱族Pangcha(Amis)阿美族Cou鄒族Tayan(Tayal)泰雅族Saysia賽夏族Paywan(Paiwan)排灣族Kabalan噶瑪蘭族Yuwatan(Bunun)布農族Tau/Yami雅美族Sejek(Sdeeq)賽德克族Saw邵族Taluku(Truku)太魯閣族Kanakanabu卡那卡那富族Puyuma卑南族Laaluwa拉阿魯哇族

 u siwkay nu Yincumin 
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.

u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.

u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.

silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.

i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.

u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).

situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.

 tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad 
pulung  sausiPangcahTayanPaywanYuwatanRukayPuyumaCouSaysiatYamiSawKabalanTalukuSakizayaSejekLaaluwaKanakanabuzuma559,426208,52589,563100,16458,13213,25814,0516,6296,5964,5967781,45931,3209179,92139133012,796271,683102,05942,43348,46728,0176,4106,7723,1463,1692,27137471615,1424614,9382051686,935287,743106,46647,13051,69730,1156,8487,2793,4833,4272,32540474316,1784564,9831861625,861

 malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan 

 內政部戶政司全球資訊網

 原住民族委員會全球資訊網統計資料
kakuniza:niyazu'