Ye-su

kakiliman 
ye-su ku-si-pu-lay：la-tin-nisumad ku-si-la a cudad la-tinnisumad a sulid i naayaw yu sepatay nu mihcaan –i kung-yen tuluay idaw ku tulu a mihca malu nu i-i-su-se (lesous)ka tung-cen a kiwkay.

 nilaculan 
i naaya ku mahiniay u nipangangan tu ngangan atu salengacay a banuh ku sapipuud, “Na-sa-le u misimaway a taddemaw kina Ye-su” atu “kilisitu”, i si-yan cacay a lasubu nu mica nu ce-siy-ciya atu padadanay nu u-tay a tademaw, i kitaki u satabakiay a kiwkay nu ciwlu u kahemekan nu tademaw.
縮圖|malenungnay a sasin  ni Ye-su Pietro Perugino a nikulitan, 1482 a mihcaan.
yu mahida u sasakamuan nu sitangahay u tenes macacekin tu nipatatenga ci Ye-suan, nika ayda satu sa palatatenga tu ku dumaay a tadamaaw tu ciya-su i nahemekan, u sakahenulan tu nu ciwlu a kiwkay sapatahekal ku mahiniay, kiyi ci Pate-ye-e-mang sasaydanga Pi-kah-lo-lay-na tabakiay a cacudadan nu mabepsinngay a picudatan ci Pate-ye-i-mang sasaydanga. 
縮圖|makayayni i kawili ku lingatu:micapi tu takupuan masasintep ku telay ,ma-mi-le, malumanay a kenis atu masakimuluay a tukung nu cin-cen-se, malimanay a kenis i hekalay a picakayyan, i-se-liye a pitatengilan, aangican a cabeng, natatungduh a eneng atu malumanay a kenis nu cabeng .
aydaay u sitangahay palatatenga’ tu ci Ye-suan i si-yan tuluay a mihacaan kya nikaudip katukuh ayda ku nikaudip itinii Pa-le-se-tan u masatademaway a tandaw, dayhan sa kinanisulitan i cudad atu tandaw nida u tatengaay hakiya sa ku kamu.  
Ye-susatabakaay i Tu-l-ci i-se-tan-paw  su-huw-ya a nikulita tu sasin i cameng ci Ye-su "icxc" a nisulitan tu sepatay a sulid, u Si-la-un kilisitu han ku sulid.nilecuhannilecuhan i kung-yan lin a mihcan  hungti lu-ma-ti-ku  yu-tay-si-li’-wang-ku bu-li-hen  nikapatayanu patay i ku-yan tuluay  idaw ku tulu a mihca sepad a bulad idaw ku pituay a demiad nika tuluay a  demiad sa maudip acu lu-ma-ti-ku yu-tay-sin-sen-ya-lu-sa-lenu pataysakapatay sa u nipatayannganganganannipangangan ci kilisitu, u  misimaway, i-ma-ni-lisatangahanu tatangahan pabaway a wawa  wawa nu tatemaw u paudipay a wama wawa cilisitu a wama Jmmanuel i-ma-ni-liwama winawama wina nipangangan tu  sepatay a seli (wama) ma-li-ya (ina) u sen-ya-se (pahabayay)
縮圖|kilisitu
sisuw a tademaw atu nganga nu kakitidaanngangan nu tinsukiwYe-su

tinsukiw a nipangangan ci Ye-sungangan nu baluhay a kiwkayYe-su

baluhay a nipangangan ciya-su  ngangan nu tada kiwkayyi-yi-su-se

tatengay a kiwkay a nipangangan  ci i-i-su-sngangan nu i-se-lan-ciyawmisakamu nu si-pu-layיהושועpakutay nubelih si-bo-layYahushua

nisadupia  akamukamu nu ku-si-la'Ιησούςkamu nu ku-si-la'Iēsousa-la-poi-se-llan a kiwkay：عيسى

i-se-lan a kiwkaysasulitan عيسى

u sulit nu kilisitu：يسوع

kilisitu  a sasuitan يسوعa -la-po nibelih‏`Īsā‎

nisaduma  a kamu `Īsā‎
「ci ya-su」nu tawyaay tu nu si-la a kamu (sasumat han tu malu u Iēsous) nu makayniay tu kinanganga i si-bu-lay ‘’ ya-su-ya ‘’ ‘’si-bu-lay a kamu’’
縮圖|sisiw nu si-pu-lay a kamu
yu mahida u si-la’ a cudad unu lu-ma-to-ko malecaday ku kamu，nu sayaway 《u balulay a sisiw》unu si-la a sulid i cudad，sisa yu mahida u yu-tay a tandaw kanca idaw ku singanganay tinanganganan

yanasulitan tu(ma-tay-hu-ing)，kina ngangan namakayni nipatukuh nu cuyuh，pasubana satu ku cuyuh ci ma-li-yaan anu misabili mulecuh kisu sa：a pangnganen nu misu cinida tu ci i-ma-ni-li， amisawsaw tu cumi’ ku udip kya a malatandaw ku katuuday。sakamu sa ci ye-su： nipatayni kaku a mikawaw nika katukuh sa i luma nu i-se-li tacuwaay tu kya silawlaway a sidi。
縮圖|Ye-su
ma-tay-hu-ing. malatandaw ci ye-su tayni i tantandawan，patayni tu a palatandaw tu tantandaw atu sakalihalay a bukuing。yu mapace hen i ziwzika cinida nadikuda maudad tayda i tinkuku’ pangagan han nu wama tu ci ye-su u makamukuay han kina ngangan anu patatenga cinidaan a tademaw kanca palemeten ni ye-su . kya maluwawa nu wama。

paceken nu lu-ma-ti-ku u yu-tay-sin-se-si-u-pe-tiw，pi-la-tu atu yu-tay a mapalaway ci ye-su，yasapacek a sapad sisulid tu〝yu-tay a mikelitay misimaway u padihingay a ya-su〞paudipay a wama mayda tu ci ye-su papisawsaw tu cumi nu katuuday  sicumiay a tantandaw kinangangan u patukuhay nu yu-tay a palatandaw atu tantandaw . (mapadan aca misimaw aca)

nikatayni aca ci ye-su，caay tu kaw adingu ku udi , caay tu kasicumi u tatayni a mi拯救，caay tu kawsilawlaw a sili ku udip tada nu hun-ti tu ku udip。yasulit sa i cudad i namahini ci ye-su kina caay a palatandaw mimuku tu nu katuutay a cumi’ yamuhalhalay cinidaan anu ayaw a kinatu sa a tahkal atu caayay ka sicumi’，u mahiniay a palatandawen nu heni。
縮圖|cuyuh pakayda ci Naliya.
縮圖|patideng tu cacay nituktukana a asing ni Ye-su
Kilisitu unu mahiniay tu a cudad taneng misumad unu si-pu-lay a cudad saan mi-say-ya （si-pu-lay a kamu：מָשִׁיחַ‎，pakumud māšîaḥ）nu si-la-ung a nibelih u nipasimalan tu saan kina imi’.

“malumaany a sisuw” kanca sikamu tu cin-wangngan, yu apacudad kanca u simal ku sipasipu nu si-se, kumahiniay “mapasimaay han”, u malumanay a sisiw nu kamu “mapasimaay”.

i malumanay a sisiw “i-say-ya cudad” atu “tan-i-li-su cudad” katuud ku kakatinengan a cudad hamin sa, “mi-say-ya” u matinengay a matinen tu talayaw a sasakamuan a mipadan tu katuuday a tamdaw ku wama nu i kakalayan.

 patenakay 
Tulu hen ku mihcaan, ci Ye-su i ya-tan a sawac sawsawen nis-si-ya-han, mitaunga a pacemed tu sepatay a demiad i hekal nu lalalayan, namahini macabi’ ku sakay nipitanan tu mahicahicaay a di’tu, namahida satu sa malingatu tu mikawaw i niyadu’ tusa patenakay i ciy-li-li, katuud ku mikilulay i cinidaan, cinida tu ku mikilinmay tu sabaw tusa u mamisinciyay a siciya. Wama nu kakalayan  aku a wawa sa ci Ye-su, namakayni i hekalhekal kya mitesek kyu micumud i baluca ku kamu, sakay mahiniay yadah ku sapatinsu, patahkal tu bancalay a bukuing nu tinkuku.

malingan mikawaw tu nu ditu’ay a kawaw, kya patatenga kutaw i cinidan . sakay nu mahiniayay sa, macacekin tu mikelitay nu yu-tay a kiwkay cinida, pilihayan miadah tu ciYasu tu imelangay; micapai tu cinida yumahida tu yu-tay a siy-ka u misanai’ay tu sicumiay a tandaw, u mahiniay suy-s, way-pang a tandaw, u palamuay a tatayna, u sapihinun pakangay, dayhan sa musakamu tu bukuing a patenakay; sakamu sa tu cinida palulacus ku yu-tay-cung a kiwkay caay kalalucek atu militawalay a nidaten tu paceba, u mahiniay misaada tu ku mikelitay nu kiwkay cinidaan, malingatu tu a maydah mipatay cinidan .

adih han ku nipipatenakay niYesu malatusaay, sakacacay sa sakay i kakalayan a sapasubana, u sakahenulan sakay nu udip tu nida, atu tasasa’ ku tinkuku, u sasakamuan hica sa kya nikanamuhan tu sakay wama nu pabaway; sacacay aca u kadihan a kakausan, taneng musakamu hicaen misungay tutandaw.

 maciyung 

u maciyung a sasin niYasu, pi-te-lu pi-lu-ci-zu (Pietro Perugino) a kulid, i 1482 a mihca.

miyadah: maciyung ci Ya-su , udip niYesu , u idang niYesu atu mapacek i ziwzika ci Yesu.

tuluay a mihca nu demiad ci Yesu patenakay, i kung-yan tulu a bataan a mihca kya taayaw nu pilihay i-ya-ciy,sadikuday sakinacacay tu a micumud i ya-lu-sa-leng, manamuh ku katuuday . ciYe-su atu situ maladay mukan tu bancalay nipilihay a malabi’, sakahini satu malunusadikuday tu a nikalabi’ . payteban mibanaw tu kuku’ nu situ cinida, sakamusa kanca a mahini kamu masasupadan ku nipatukuh; talayaw tu matineng a maciyung cinida, a malaliwasak tu ku situ; sisa baungen ku situ, idaw tu ku niletih kanca watasasa tu ku kakausan; patungus tu pikanan a kakanan nu tuas .

 maudip aca 

 u tatangahan: u nipibaleng ciYe-su atu maudip aca ciYesu 
dayhan tu paykalima nu labi’ u yu-tay a tandaw malingatu tu milihay, mapatay ciYe-su padeng palinzi han i capiay tu a linen misinga, micunpi tu a pasimal tu udip nida . pay duyumi ku lihay nu yu-tay a tandaw tu yunadikudan, pakatulu a demiad sa ya mikilulay cinidaan a tatayna minikec tu simal, a misipu tu udip nida sanay, yah nai’ tu maadih ku u udip niYe-su .  

Idaw kya cuyuh pasubanay tu henian maudip aca ciYe-su . yanikaudip ni Ye-su kyu i pilipayan u nikasan sa tu mihmihmcan a demiad u “nikaudip aca a demiad”, kya u pilipayan satu ku sapilihay nu milihayay ku “lalihayan” . yanikaudip aca niYe-su anu patatenga amin ku heni cinidaan a mahini tu a maudip sa ku kamu, sakalihalay a maudip . sakay nikaudipan, hinisa ku kamu:

 tababaw i kakalayan 
namakayda mapatay maudip aca tu nadikudan, kinapina paadih tu situan, makaala tu sepatay a demiad ku tenes, musakamu tu kawaw nu tuas, kyu tabakiay a kawaw sipabeli i tu henian u patenakay tu bukuing a sausi:

 ”ye-han bukuing” hinisa ku sulid i cudad 
ciYe-su kilisitu yadah ku nipangangan atu paayaw: may-ci-s-te, u pasimalay,i-ma-ni-li,wama nu kakalayan, atu wawa,taw, patukuhay, u mikelitay puhpuh, sakakay, wama nu wama, wama nutuas, anu sili, takelalay a bunas, “siw-min”, wawa nita-wuy “u baki nita-wuy”, u tatangahan nitawuy, la-pi atu la-pu-ni “nusaydan a imi”, na-sa-le- a tandaw ciYe-su kunikasan sa .

Kanapina ciYe-su musakamu “aku”: u paudipay tu sakaudip kaku, u satakelalay kaku I tantandawan, u sakapahay kaku tu pasidiay, u sidi kaku nu panan, u padadanay kaku, tatengay, u paudip kaku, maudip aca kaku, u malisusu kaku . 

i tini sa “aku” atu “ye-he-wah” kinan ganganan u bancalay, u ciwlu sa u nipadungi tu saan, u ciYe-su kanca u ci ye-he-wah u kakausan nu tuas kuyni . sisa micapi tu tuas atu tantandawan i balucu’ku nidatengan sakay kakausan a sakatakelal.

 sisiw nu Ye-su 
u nikaudip niYe-su sulit saicudad “baluhay a sisiw” nu sepatay a bukuing nu cudad, i lo-ma-ti-ko a zitay u laylay nu sakakay a sulit caay kahacica sacacacay ku ni pisulit i cudad .namakaayni i sasa nu sisiw kya nisulitan hinisa atu nu ciwlu a kiwkay unu kasumamadanay a nipatatenga tu nikaudip niYe-su .

 malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan 
Ye-su

Ye-su

sisiw

kaudipan ni Ye-su

tuas ni Ye-su 

udip aca ci Ye-su

kakuniza:Hana Ating