nipuluma-bidakelung, bidakelong

bidakelung, bidakelong 
台灣百合

bidakelung mauzip i bayubayu'an katukuh 3000m a buyu. maazih tu i Taywan subal. sisa ku ngangan nu "Taywan bidakelung". taneng misapayu' pahadeng ku walak atu malihen. maydih miazih ku tademaw, kapah paazihan. izaw tu pacakayay i tisiaba. izaw ki sepat a naayaway a bidakelung a kakunaza i Taywan. anu izaw ku pulungay mauzipay a bidakelung , kya balu amatenes katukuh cacay a bulad.

 u siwkay nu nipaluma 
kakuniza植物分類()tabakiay a kilang ()adidi'ay a kilang (v)lutuk ()lutuk-balu ()masay ()zuma
(v)mahetik ku papah ()dauc landaway ()zuma

(v)yadah a mihca ku uzip ()cacay a mihca ku uzip ()1-2 a mihca ku uzip ()zumatakalaw nu bayu'生長海拔高度0-3000mmauzip subal生長區域bayubayu'an katukuh buyu, sacahamin nu Taywan atu subal(Lanyu atu Luitaw)nipaluma sasahicaan栽種功能yumah野生(v) mukan食用() sapayu'藥用(v) paazih觀賞(v) lidung遮蔭() zuma其他()takalaw maka株高10-120cmpapah tanaya'葉長papah ahebal葉寬papah mapela'葉瓣balu ahebal花徑balu kulit花色4-9 bulad sibalu, sangelacay a balu, maka 10 demiad ku balu mauzipheci果實paenu種子

 u sanek nu nipaluma 
1sanek味v7dawmi軟2letek毒v8siceka'刺3cedam甘,甜9dieku溫4aledah辣,辛10cuedet寒,涼v5atekak苦v11acak乾6cupelak澀12zuma其他

 malaheci tu imelang 
1pangangay(生)津27kaliwates (消)小疔2akacay-akuti(減)燥熱28malebawa(消)跌打腫傷3cuedet(減)寒冷29akuti'(消)燙傷4patezep tu izang(消)出血30tunatun(消)瘀血5paisi'(利)排尿31tibeni(消)泡疹、痱子6taluktuk(減)發炎32kebing(消)麻疹7sulalis(退)發燒33sizaz(消)濕疹8cebu' taluktuk(消)尿道膀胱炎34butus(消)水腫9mapudasay(減)皮膚病35kalad nu bau(減)蛇咬10atay taluktuk(減)肝炎36bulad adada'(消)經痛11adada'(減)痛37cadi'ci(減)心痛12sicedam isi(減)糖尿病38pasicucu(增)乳汁13ngidngid(消)嘴破嘴角發炎39bali-malalemed(減)風濕14teluhu(消)濃痰40calenged(止)皮膚癢15takulaw adada'(減)喉嚨痛41sinawal(減)暈眩16tuzu malebawa(減)關節炎,風濕痛42manah(消)痔瘡17mabanic(消)腹瀉43pucu'(消)淋巴痛18muta'(調)嘔吐44buyu'(解)中暑19masikata'(調)便秘45suaw(止)渴20adada' tangah(減)頭痛46muni' ku banges(消)皮膚潰爛21malihen(怯)咳嗽v47takalaw ku izang(減)高血壓22makamaw(減)感冒4823milisawada'(調)腸胃病，胃痛4924walak(解)中毒v5025maduka'(消)破皮傷5126puces(消)膿包、大疔52zuma其他v

 pasubana i cacudadan a lacul 
u cudad a  nganganlilium formosanum wallaceu sapamat a nganganliliaceaeu Amilika a ngangantaiwan lily

 u zuma a cidekay a kamu, saungay misapayu' a cidekay 
cidekaynganganmiungaySakizayabidakelung, bidakelongvPangchaTayanbotukivPaywanu an & gava' ruan vYuwatanpaihuhuavSejekTalukuPuyumaulimuhanavRukaybariangalaivCoucapanganavKabalanTau/YamivonitanvSawKanakanabuLaaluwaSaysiahotuhev

 u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika 
台灣百合（學名：Lilium formosanum）為百合屬多年生的被子植物，為台灣特有的百合品種，因而以「福爾摩沙」作為種名，屬於四種台灣原生百合之一；另外有小葉台灣百合（Lilium formosanum var. microphyllum），為其小葉種的變種。台灣百合的花冠呈現六角形喇叭狀，葉子呈線狀披針形排列，莖細長直挺且少有分枝，鱗莖深植於土壤中，單株通常只開2朵或數朵的花朵，有的會開數十朵，少數也有多達百朵，生長高度從10公分到120公分都有。野生開花時間平均為4月到9月，而且隨著生長地不同花期也不一樣，大至上單朵花瓣可開放7到10天，當一大群百合花花群聚生長可長達1個月。因為適應性強，可生長在差異大的生態環境之特性，故在台灣分布極廣，南從屏東，北至東北角風景區沿海及各小島，如蘭嶼、綠島，地點從海岸邊到海拔3000多公尺的高山上都可發現到它們的蹤跡，為了適應其各地生長環境，具有多種不同差異的族群生長形態。

Lilium formosanum, also known as the Formosa lily or Taiwanese lily (simplified Chinese: 台湾百合; traditional Chinese: 台灣百合; pinyin: Táiwān bǎihé), is a plant species in the lily family, endemic to Taiwan. It is closely related to the Easter lily found in the Ryukyu Islands of Japan, eastern and northern Taiwan. Both species are cultivated for their showy, trumpet-shaped flowers. Lilium formosanum has become naturalized in scattered locations in Africa, Australia, and the Americas.

 namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan 
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].

行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p77

台灣特有植物藥用發展之評估研究，天然藥物研究所

kakuniza:nipaluma