Kaw-sian-de

nilaculan 
縮圖|u kamu ni Kaw-sian-de 
　Kaw-sian-de中文1nikalahitay  kaLipunan nu niyazu' niyam namalahitay itiya i sulinay我當時當兵時,真的2napapitu  malingad haw aenem mamin mapatay naayaw malalais當時我們七個人去,六位全部罹難3mahiniay  u kulang u katang han ku kilangy padeng han i ba'tu這種樹是茄苳樹,放在石頭上4uwa  itawya se-caw-de ku salili  masikeda nu  ci-kuan-cang當時四個角落被機關槍掃射5u  ci-kuan-cang hikuki nu Amilika papilpildac sa nay 美國的飛機用機關槍打到都是穿孔6masuwal  aku kuyni isaw anu ila henay ku tuki 這個我就講到這裡,如還有時間7u  niyalu'niyam amamaan ku balucu' amapapadang這是我的部落也是大家的心意要如何互相幫忙8musakakawaw  haw amusakamu kaku kuyni要工作時我就要講,9musakakawaw  haw amusakamu kaku kuyni歡送我們時全部落的人都在哭10itawya  padungus kami pu-low tou-se mueangic naminnay原來那六個人全部死掉有一個回來11alaw  sa mapatay kiya aenemay cacay tu ku taluma'ay 我有一同父異母的哥哥. 好嗎12u  kaka aku namakawamaay awaay ku kikay nay時間到..今天我要講的是..當時13ayza  u sasakamuen naku sa itawya u當時日本人在管理台灣..當時…..14kaLipunan  ku mikuwanay tu Taywan a sebu當時我是小孩,我六歲時…15sulinay  itawya wawa hen kaku enem ku mihca nu maku itiya當時我看到歡送當兵的16maalaway  aku palingaday tu malahitayay itawya nu Lipun我看到的情況歡送當兵的17awawa  akapah nu niyalu' mimelaw kaku tu padungusay nu niyalu'有孩子的,有阿公,有阿媽,有自己的孩子的年輕人18u  siwawaay namin u baki aca ubay aca usiwawaay masakapahay他們七個人,當時就有聽說19papitu  kuheni sulinay ilatu ku tengil itini i usuwal nu 當兵的都知道有戰爭,當時不懂戰爭20malahitayay  malalais sa sisa itiyasa u lais hananay我們在說!來歡送的親了好友大部都會哭21izaw  ku kamu nu mita u mauzipay sa muwangic namin ku padungusay戰爭不知還會不會回來22namilais  taluma' hen han numa kiyabalucu'當兵去了,我們也不知道會發什麼事23lahitay  satu kuheni anucaay henay ku kawaw nuheni之後的那年我說24sulinay  nalikulan nu heni a mihcaan han ku kamu haw..當時日本人非常的紮實,建設一些防空洞25tatenga'  maniket tu kuLipun misanga tu bukubu防空洞因戰爭避難用的我們的在後面26fang-kong-dong  pilimekan tu lais tu ada hananay在後面我父親他們蓋的,在山上挖一個洞27aila  salikul nisangaan niyamaaku buhang han ku sela 
ibuyu'在住家的附近挖一個洞蓋避難防空洞28itapingan  tu nu umah nu laku tataang amitilal mihinang怎麼回來嗎?大家都住在那裡29amaanen  taluma 在這裡吃住怎麼回家呢.大概在九點左右30tida  tu namin mueneng amuka哄~哄 飛機聲從每邊這方向來,31tida  milabin tiya satu ademiad tek sakutuki milawit kutuki 誰知是要來轟炸的. 我們都在在32ngenge  ngenge sa tu hikuki namakayni ibayu聽的一清二楚在部落在山的中間33mamikuwan  cima ku matineng nika ilumah tu kami因表達不是很好34matengil  u hikuki hananay iniyadu' i titaan itelung nu buyu'sa我們在田裡突然哄~哄的聲音很大35siwantan  amusakamu cinida tiya na makatinengay 哄~哄是炸彈原本要炸國小36iumah  kami sa ngenge ngenge satu tabaki kusuni當時打在國小37u  za-tan kumikuwan tiya kow-saw nu niyam用炸彈丟下來哄~哄作響38itiya  u Lipun ku mikuwanay pataan nu Lipun i suy-saw轉一圈再打下來部落39kimikuwan  kiyami tu za-tan (bakudang) kangenge kangeng sa整個部落被掃射40tunaman  maliyut aca kya hikuki mikuwang tu i niyadu' pahataan kiyami當時美軍就這樣第二次打戰41mamin  masikeda ku luma' nabai' aku sikeda kilang kiyami izaw hen ku ya pelipeli  sisa mahaen kya戰爭是日本人當時是這樣42Amilika  itawya pilaisan tu sakatusa nu kalaisan kitakit hananay sa ku 43aku  adidi hekaku kamu tu nu babalaki kyu cakapawan kaku tangasa anini老人家有說所以我到現都不會忘記44mahanay  ku nikalais nu Amilika sulinay tengil sa tu kaku當時就是這樣….戰爭….有聽說45amademec  tu ku Lipun mademec tu niya Amilik kiya Lipun 日本會敗.美軍把日本打敗46nu  Hulam han ku suwal sa mikuwan sa tu kinaHulam tini他們說是外省人打的47taluma'  tu kya malahitayay culasatu satu kya papituay nupadungus當時歡送的7個人回來了48tataytay  tu aenem sa malekeb wini akapah maan aselalan sa 結果只有一個人回來 他的年齡階層是…49u  matabu asela sisa patepuk tu Cikasuwan hananay當時被打的非常淒慘50namakayni  i mabuwakay katukuh i Kiyku從南華一直到溪口51cay  nu heni pasaselali ku matabu u niyam caay他們沒有將年齡階層混在一起我們的也是52cay  kami pi bulic mahida kuni kalahitay malekeb malahitay我們並沒有擦掉,當年這個階層的全軍覆沒53sisa  inian a balucu' nu maku sa namakalepelay makatengilay所以我的想法是被抓到的聽到的54anucaay  sakamuy saetim ngaay tu matineng kita tuni kalais 我是說我;土講也不晚知道有戰爭55wyni  mapatayay wiyni u niyadu' apadungus tu nikamuwangic sananay有死亡的在部落歡送他們哭泣的56hatini  ku kamu aku hatida kinian這個我講到這裡57u  zuma sa tusa  u Ciwidian tatenga' ya  lalabuay nu lutuk kiyami講到水璉 說真的這山的裡面58caykahanay  u patiyamay awaay ku zazan nu niyam itawya和街上不同當時沒有路59makayni  muculil tatatahekal tangasa iamisa Kalinku aeylasisa u niyazu' hantu 從這裡走往北在往部落和部落60tatenga'  u Sakizaya a niyazu' sa mabalid ku balucu' u kawaw han tu kamu 真的大家團結都是撒奇萊雅族志同一心61mihiniay misangaay tu luma'聽我說如同蓋房子一樣62mibadahung  kiyami mibutic han nu sakidaya mibutic蓋房子大部份用茅草蓋63u uli' namin ku sapibadahyng itaw ya在水璉以前共有茅草沒有鐵皮的房子64sisa  u niyazu' idaw tu mamakala i Pupuk makata i Timul ayni Natawlan 也有石棉瓨 當時也有從仁里來來65micubuhay  tu niyazu' nu Sakizaya i tinihaw haw從荳蘭,超越部落 的撒奇萊雅族66nika  u balucu' nu heni haw caykahanen mamaan ku sen-huo kaudip 可每個人想法並不完全是67kawaw  nu sakidaya cay wila kami awa ku sausi 撒奇萊族的民族性很不一般68sisa  mibadahyng kami hatuniay wiyni aluma'hatiniay haw 所以撒奇萊雅族在蓋房子時69mahan  ku luma' cay haw itini itapiingan   sakasepat apulu ku tademaw如果房子是這樣到了四十個人70miluec  tiya u i batadung aman cacay mibahekulay patududay tu benen kiyami 還要綁起來,底下要有人丟也要有人拉71sisa  mahemek kaku u wawa makaadih tu nikauzip niya itawya 將蘆葦梗綑綁,所以我很好奇看到72niya  niyazu' u sakidaya hananay sisa inian ku kamu aku tu 撒奇萊雅族的精神這是我看到的73balucu'  nu itiniay tusa kay tini i kasasupadang 我對這裡的想法74anu  idaw ku nima aluma' beleng sa talami padang 如果誰家有事大家一同去幫忙75imalahuk  sa tu itawya sikaysing tu caypiyung caypihiya當年沒有用什麼餐具尤其是碗筷76u  lima hican kalahuk sa itida han isisi kakumudan 用手抓怎麼吃呢放在篩子裡大家一起用餐77miyala  tu henay haw cahaeni nanaulip sa talai sisi 如果要偪飯不是直接在篩子拿78idaw  ku taheka kya misanga ku babalaki tu tahka kiyami 有一個小桌子,將飯放小桌子上所以老人會做79satapes  belun han kya hemay u hakhak u panay 放在篩子將飯倒在篩子裡都是粫米飯80siluma  anu bangsisay nana lumaluma' tu nicacak tu panay隨便啦有香就好有熱就好的飯81a  hemay sinabel siluma ilatu ku basis aila tu ku silaw菜呢隨便啦有肉就好82sakabi  tu lala aca ubataan umaan tu nuayaway tu其至肉煮豆啊.或樹豆啊83babalaki  haw asu' ku nikan mapadapadang mu sakakawa 老人家吃的津津有味 大家一起幫忙84malaluung  mukan mahemae kaku tunu tawyaay nu kaulip大家一起吃飯.我對以前的生活很是驚奇85naayawan  amatuasay mahaen ku anini balaki tu 以前的生活就是這樣86sakaku  ibalucu' tu kumahiniaya akawaw cay kaw eaylaan cacay這種心能讓我非常的懷念不只這些事87mabaliyus  satu kiyami naayaw mahaenay nu niyam aluma'颱風起時不是只是這樣88tu  anini lungad tu kiya mucu sa u kaci tu cay tu kananuwang連拄子連根拔起89naayaway  haw padeng han i ba'tu anu pina ku salili sa 以前房子放著,看有幾根柱子90padeng  han baliyas satu i cuduhan nu baliyas sa talikul sa放著放在石頭上若被風吹就會往後退91miliyas  eydatu miawaw tu tu bati miyukayuk han nu mita 離開來的地方,到那裡去了92u  sakidaya miyukayuk sa tada yua-lay-de-wiy-ce撒奇萊雅建造房子, 在原來的位置93itida  yaba'tu uha uha sa pina ku tademaw makaala tu patekenan 大家同心協力搬大綯有十幾個人94caysausi  anu pina cacay alalumaan' cacay cay  kahaen 沒有算人數一戶人家來幾個沒有這樣95anu  lalima eyla katuud ku masakapahay niya luma' sa 如果一家有5個年輕青人96cacay  ku wama luyalul sa tu nika cay pakan tuynian 由父親帶領一起不過不給吃就了97cay  pakalahuk wini u niyalu' kiyami mahiya amin 不給午餐吃,因為是自己的部落98tataak  ku baliyus muculilamin ku luma' wa mahemek kaku 如果風大整個房子都會走路99nikasaan  nu kawa nu niyalu' u tumuk u matuasay nu niyalu當時部落的工作有頭目100u  malabantiay hananay mabalud isaw makelec asisa 還有頭目的助理大家很團結101itini  nu Ciwidaan hanay naayaw haw a Sakilaya idawya a kawaw 尤其在水璉的撒奇萊雅人102mahemek  kaku aniniay tu ahican palecad 我慼到很驚訝!那能和現在比呢103nu  aniniay sa sidada tu, eyda tu kuhicahica nanaudip tu 現在有馬路了不像從前那樣104sa  tu maudip ayda cay kahan naayaway milangec mapuled 還是生活的很好如割稻子105amipalepaliw  lauplawp han dadawa ku kawaw 大家都用換工的通力合力106anu  ita tataytay sa anu pina ademiad mahelek 如果一個人要好幾天才完作107caay  ayadah ku tademaw anu cacay ademiad 不過一個人如困果一天108cacay  atatukian mamin tu sisa mahan ku nika kumud nu 人多一個小時就完成大家的心願109balucu'  a mapadapadang miedap miedap sa ku sakilaya大家合作幫忙是撒奇萊雅的110tu  mipadangay haw anu cacay ilil mabulut hanay 很多人幫忙有的割111nu  tuluay aluma' milangec han mipulut sisa miedap hanany sa 有三戶人家在割稻子叫幫忙112mipadangay  amin cay kaw luma' u taw miedap也就是幫忙不是自家人是別人113mahida  ku kawaw nu Sakidaya kiyu tangasa anini 撒奇萊雅族人就是這樣114madateng  tu waku nu ayaway ani kaudip tu aniniay 以前的事我都記得115apalusinteb  sananay yaku 我希望大家平等相待116anini  awkungku tu kukamu nu maku ayda現在呢我要講故事喔117sulinay  nikatengilan nu maku yu makapatay 我聽到的在相聚時大家聊天118mihicasa  yaalikakay ku kungku nu babalaki itawya 這是老人家在當時講的故事119alikakay  hanany sa mahaenay tu wita u tademaw alikakay和人一樣沒有兩樣120azihan  nu mita kuheni nika tabaki kitululan numita ku takalaw我們看祂們長的高大121tabiki  takalaw isaw sisa ianakung ku di'tu tu ku sausi壯又大又高,祂們本來就是鬼122u  sakasan matineng misumad tu demiad icuwa ku sakatineng 祂們很會變天123matineng  misumad ti demiad sa yamalamuday isaw 把天氣變的124mabuti'  henay ku babainay sa i pituay ku tuki sa mumul tu 有一對夫妻先生要去捕魚早上七點125taydamibuting  sa mah kamumul kya acawa nuda sa 就出門了捕魚了才剛走126iniw  tu waca namibuting melaw han ku lemiad sa masumad怎麼他的先生剛走怎麼又回來了127umaan  ku sakasumad sa nu sanal alaw u sansandeb tu 他們怎麼變變的128malabi  kuheni sa atiya mibutingay sa sulinayay ayademaw 他們共進晚餐129nika  uheni sa cayay kaw sulinayay ayademaw 不過他們不是真夫妻130u  alikakay hanany tabaki misengi ku pising 祂們雖然長得高但臉很相像131haenen  niya babainay nida ku pising cay tu kahatila katabaki變得很像怹的丈夫雖然沒那麼高132mamaan  ku balucu' nu babainay nila nayay kungudu他先生什麼樣他就變那個樣子133u  babainay saw malabi tu krheni sa mamin malabi mabi'tu 畢竟是夫妻冕上睡覺就是那樣啊134malabi  tu kuheni amalabi mabi' tu malamuday hananay amisahicahica kawa nu heni kuyza他們就睡覺了一下下天又變了135i  namahiza sa uduma tu kudemiad sa cula isa tatengaay a acawa天又變了此時136tatamanida  tayni tu namibuting sa melaw han ku buting 他真正的丈夫回來了也帶了魚回來137malecad  tu sa nasani henay namalabi tu kitasa miman naca 不是剛剛才吃過餐嗎138a..a..a..satu  kida babahi siangi sa sisa namahida kukawaw 啊 啊 啊 老婆大叫嚇一跳139tiya  acaw niya mibutingay sa siwaw tu alikakay sa 他真正的丈夫回來了140masubuc  isaw cacay sa cay kalecad ku lutungay sa 老婆生孩生了很大的巨嬰141u  nu tademaw sa tabaki tabaki sa nu mita anu cay henay kaw 我們一般人很小142waluwaluay  abulad sa cay katabaki cay hen katataang kiyami 我們沒有8個月看不出來大小143tabaki  tu sa,wawa nu alikakay mahan sisa他們的孩子真的大是巨嬰144ina  alikakay makatal sa mialaw tu hicahica tu kakanan saalikakay 是厲鬼會強奪人們的食物145mialaw  tu miya apaay tu wawwa a wawa sa 也強行背著孩子的孩146alaw  malawina cila sa misabana isaw tu wayway 變像嬰兒媽媽的樣子147mahidahida  wina nida cucuwaaku sa namicucu sa 樣子很像嬰兒的媽媽就說要給孩子吃奶148alaw  han kanen ku sawada niyalutungay sa kiyami 原來祂將嬰兒的腸子吃掉了149mapatay  tu kya lutungay u kungku nu babalaki itaw ya kuynian 嬰兒死了這是老人家的故事150mahan  kuy nian itini twaca kaku i syisiw amimelaw kiyami 當時是這樣,後來我看聖經151ilaku  kungku nu siysiw anini ulinay ina alikakay ili, 聖經有一則故事152nay  tiya sisa malakungku nu matuasay, isayaway amaulipay所以變成老人家的故事,人是怎麼來的153nu  tamdaw nisangaan nu kawas tangasa cu nuwaan ilil人是鬼做的直到諾娃世紀154i-can-lu-bay-u-se-liw-nian  mapatay kina alikakay tiya sa cay tu piliyaw 1656 a mihcaan  alikakay 全部被消滅沒有重生155nika  ini kukungku nu siysiw kinalemiad nu nisangaan nu kawas聖經上說有故事有日期製作鬼故事156tu  away haw  cay kaw ceba kuyni tangasa nu  sayaway 在1656年前聖經有記載之前157itahan  namaka ci nuwaan kita tangasa anini,我們是從諾娃到現在158ya  sisa alikakay hananay sa aysa bahatay aku kiya 所以alikakay 有記載我有聖經可追159itinihaw  ku sulinay cay paceba ku siysiw nu misangaay聖經有記載160kawas  ku sulinayay a kawas tu ina alikakay se sayawa awawa鬼在聖經記載祂們原先製作的鬼人161u  sayaway anisangaan u han nita u dungi sa kita cay pisiket 聖經記載祂們原先的鬼人162u daynaycekay unu kawas anisangaan uculuh u dungi han nita鬼製作的人163sisa  itiya kuheni amakumud masangaay a kawas misanga'ay tu kitakit當時他們都在一起164cay  pidudu tu sulinayay a kawas bahekul han tu ihekal沒有跟著真正的鬼在一起只好丟棄在外面165malasatang  makatal mialaw tu maamaan nu taw 變成少當如何166cay  kaw ceba kuyni nu siysiw akungku 這是聖經記載的167ci-se-pa-suy  kaku mimelaw tina kungku sisa tahekal ku suwal aku 我78歲才看聖經的168tuy  nian alikakay akungku cay paceba ku suwal nu matuasay像這種alikakay  的故事老人家不會說假話169u  mahaenay sisa 1669 ku sayaway maulip kiya nay i tu.因為這樣在1669 年才170kina  alikakay atayni su-wy-se-ce u paudipay alikakay也就是侍者171sisa  mahaenay kiya alikakay akungku sisa patatules han 當年的alikakay和聖經有關連我現在把它連接172nu  siysiw sisa suwal han naku anini midemaka tuyni 從聖經上說的173ukitakt  namin mimelaw mamin cacay ku suwal世界各國都會用聖經講述174mahaen  sa mahaen ku amilika u lipun cay kaw nu maku caykunisanga'an  nu maku kiniyan. 連美國日本啦都一樣,並不是我一個人寫的
kakuniza:Sabak Nubu