pipalumaan pipahabanan tu aadupan (動物農莊)

kakuniza:Sabak Tutuy

 kungku (故事概要) 
故事始於英格蘭威靈頓的一個農莊曼諾農莊。由於主人瓊斯先生管理不善、終日酗酒、不負責任，故激起了農莊內動物的造反之意。在某一夜，曼諾農莊里的一頭老公豬「老梅傑」（Old Major）將動物們召集起來開會，宣布人類是動物的敵人，故號召動物們要推翻人類，並教會了動物們一首革命歌《英格蘭之獸》（Beasts of England）。 

u lingatu nu kungku i Ing-ke-lan-wi-lin-tun cacay u pipalumaan pipahabanan Man-nuo a pipalumaan pipahabanan. situngusa a tademaw ci Ciwng-s caay kakapah ku nipikuwan, sademiad sa mukan tu epah, caay ka sibalucu’, mipalekalay sa tu sakacaculi nu labuay a pipalumaan pipahabanan aadupan. zuma tu a labii, Man-nuo a pipalumaan pipahabanan cacay u balakiay tu tamaan a pabuy ci “Law-mey-cye” “Old Major” palecapu tu aadupan a mitatengil, pasakamu u ada nu aadupa ku tademaw sa, muawaw paecapu tu aadupan amin amipabelin tu tademawan, pasubana’ tu aadupan tu sapingayaw a dadiw “In-Ke-lan a aadupan” “Beasts of England”.

老梅傑死後，兩頭年輕的豬，分別叫做雪球和拿破崙，成為了動物們的領袖，並發動起義。最終成功把瓊斯先生趕出了農莊，然後把農莊更名為「動物農莊」。他們採用了「動物主義七誡」為牠們的律法，其中最重要的一條是「所有動物一律平等」。 

mapatay tu ci Law-mey-cye hawsa, tusaay masakapahay a pabuy, pasazuma han a pangangan ci Suleda-mali atu ci Na-pow-lun, mala u mikeliday nu aadupan, mihaka tu  sapalekal. sazikuzay maleku tu papibahbah ci Ciwng-s i pipalumaan pipahabanan, satusa ya pipalumaan pipahabanan pasumad han ku ngangan “pipalumaan pipahabanan” han. u heni “u pituay a sakelec tu aadupan” u sapahulic tu henian, uzuma kahenulan cacay a tusil “u aadupan amin palalecad han”.

這七條律法以大寫的形式寫在穀倉的一側牆壁上。雪球及後開授課程，教動物們讀寫；拿破崙則自行教育小狗動物主義的原則。動物們食物充足，農莊運營良好。豬們把自己提拔到了領導的位置，並給自己留出了特別的食物供應，牠們在表面上稱這是為了自己的健康。 

uyni pituay tusil a hulic u tabakiay kunisulit sulit han i cabeng nu sulu. ci Suleda-mali zikuz pasubana’ satu tu cudad, pasubana’ tu aadupan amin micudad misulit, miala tu ni Na-pow-lun pasubana’ tu tutuy nisabalucu’an a kawaw nu aadupan. aadupan amin yadah ku kakanan, kapah ku pisiwbawy nu pipalumaan pipahabanan. pabuy amin pacakat tu cinizaan tu katukuh i mamikeliday, amicidekay ku kakanan niza, i hekal nu heni tungusay uyni u sakay tanektek nu uzip sa.

一段時間之後，瓊斯先生和他手下的人嘗試著重新奪回農莊，同時，其他農莊主因為害怕相似的動物起義發生在自己的農莊，也來幫助瓊斯。雪球和其他動物先是躲藏起來，隨即發動了突然襲擊，把剛剛進入農莊的人類打得落花流水。 

u zuma tu demiadan hawsa, ci Ciwng-s atu caculculan a tademaw niza mitanam muliya miala tu pipalumaan pipahabanan, namahiza, zuma situngusa tu pipalumaan pipahabanan zayhan matalaw amalecad tu aadupan palekal tu sapingayaw i nu uzipay tu a pipalumaan pipahabanan, a mipadang ci Ciwng-san. Suleda-mali atu zumaay aadupan ayaw a milimek, kakelul satu mihaka bahal asaan mingayaw, ya micumud sanay tu pipalumaan pipahabanan a tademawan mabelbel tu matii’k.

動物們勝利了。雪球的支持率猛增，這場戰鬥被正式命名為「牛棚戰役」。在動物起義的周年紀念日，動物們決定鳴槍紀念。雪球和拿破崙為了最高領導人的地位互相競爭。雪球有一個計劃，那就是興建風車，讓農莊變得現代化。當雪球宣布他的的計劃時，拿破崙讓他餵養的狗驅逐了雪球，並宣布他自己就是領導人。

makademec tu ku aadupan. macunus ku micukelay ci Suleda-malian, uyni a

kangangayaw u tatengaay’ a nipangangan tu “katalalan dabek a ngangayaw” han. i palekalan nu aadupan tu pikiningan a demiadan tu cacay a mihcaan, aadupan amin paketun u pikiningan au nu kuwang a suni. ci Suleda-mali atu ci Na-pow-lun malaalaw tu sakakaay nu mikeliday. izaw ku cacay a lekakawaw ni Suleda-mali, uyza u sapatizeng tu belbel, ngay u pipalumaan pipahabanan mala u ayzaay tu a ziday. ci Suleda-mali  musakamu tu nisabalucu’an niza hawsa, ci Na-pow-lun nipahabayen niza a wacu papibahbahen niza ci Suleda-malian, a musakamu u mikeliday a tademaw kaku sa.

拿破崙改變了農莊的領導結構。他取消了動物大會，取而代之的是一個由豬組成的委員會，由豬來運營農莊。拿破崙以一頭叫斯奎拉（Squealer）的豬代言宣布，農莊將開始進行興建風車的計劃。 

ci Na-pow-lun misumad tu pipalumaan pipahabanan tu mikiliday a kawaw. palasawaden tu niza ku kalacapu nu aadupan, u mikutayay sa uyza u nisakaput nu pabuy a wi-yen-huy, u pabuy ku misiwbayay tu pipalumaan pipahabanan. cacay a pabuy ni Na-pow-lun ci S-kuy-la “Squealer” ku ngangan u pabuy ku sutungusay musakamu, pipalumaan pipahabanan malingatu tu milekawaw patizeng tu belbel.

動物們工作得十分賣力，因為拿破崙承諾，風車建成後動物們的生活將會變得更加輕鬆。一場猛烈的暴風雨後，動物們發現風車倒塌了。（動畫版改為被瓊斯的炸藥炸毀）拿破崙和斯奎拉隨即讓動物們相信，這是雪球在蓄意破壞他們的工程。 

aadepan amin bilil laluk sa musakawaw, zayhan nisululan ni Na-pow-lun, mapatizeng tu ku belbel hawsa aadupan amin a lihalay tu kunikauzip sa. u nikatabaki nu bali udad hawsa, maazih tu nu aadupan amin maluyuh tu kya belbel. “nu manggaay a iga pasumadan han u mapangay mapeleng ni Ciwng-s han” ci Na-pow-lun atu ci S-kuy-la kasenun sa a palatatenga’en nu aadupan, uyni ci Sulda-mali pa’teng amipeci’ tu nikawawan nu heni.

自從雪球成為替罪羊後，拿破崙開始利用他手下的狗來清洗農莊，殺死那些被他指控同雪球有私交的動物。當一些動物回憶起牛棚戰役時，拿破崙不斷污衊說雪球是瓊斯的通敵，並把他自己荒唐地當成這場戰鬥中英雄的代表，（而實際上拿破崙自己在這場戰鬥中躲藏得無影無蹤。） 

namakayza mala u mikutayay tu cumi ci Suleda-malian hawsa, ci Na-pow-lun malingatu tu miliyung tu caculculan niza a wacu’ amibanaw tu pipalumaan pipahabanan, mipatayay tuyzaan mapatelid niza mapulung ci Suleda-mali sicabay tu aadupan. uzuma aadupan mizateng tu katalalan dabek a ngangayaw hawsa, ci Na-pow-lun lalid sa palawacu’ musakamu ci Suleda-malian u lalaca a ada ci Ciwng-s saan, u paceba’ niza pala u iyung sa cinizaaztu tuynian a ngangayawan, “tateng’ ci Na-pow-lun cinizatu tuynian a ngayawan milimek naynayi’ tu maazih ku adingu.

「英格蘭之獸」這首歌被一首拿破崙的歌曲所取代，拿破崙卻開始像人類一樣生活。動物們仍然相信他們的生活比在瓊斯統治下的生活好。弗雷德里克先生（Mr. Frederick）是附近一個農莊的農莊主。他攻擊了動物農莊，並用火藥炸毀了重建好的風車。儘管動物們在戰鬥中勝，但他們付出了巨大代價，包括一匹叫做拳擊手（Boxer）的馱馬也受傷了。

“Ing-ke-lan aadupan” uyni a dadiw mapakutay tu dadiw ni Na-pow-lun, ci Na-pow-lun malingatu mahiza u tademaw kunikauzip. aadupan amin mahizatu palatateng’ kunikauzip nuheni pikakapahan kunikauzip tu i pikuwan ni Ciwng-s. ci Bu-ley-te-li-ke “mr. Frederick” u micapiay tu cacay a pipalumaan pipahabanan a siluma’ay tu pipalumaan pipahabanan. midebung tu pipalumaan pipahabanan aadupan, u abet ku sapipung mapeleng tu ku niliyawan anipatizengan tu belbel. anu mahizahiza i pingayawan pakademec ku aadupan amin, nika tabaki ku nipalasawad nu heni, pasu cacay u masasetulay “Boxer” a subayu maduka tuway.

很快，斯奎拉就讓動物們相信，這輛車是動物醫院從屠馬場買來的，而屠馬場的標識並沒有被塗改。隨後，斯奎拉告訴動物們拳擊手在動物醫院安詳去世。豬們在拳擊手死後舉行了一天的節日慶典，來深刻讚揚動物農莊取得的光輝成就，並要求動物們像拳擊手一樣刻苦地工作。

dadawa, palatateng’en ni S-kuy-la ku aadupan amin, uyni a kazizeng nu aadupan a padekuan makay pipacu’kan tu subayu a nicakayan, pipacu’kan tu subayu a bacu caay 

kasumas. kilul satu, ci S-kuy-la pasakamu tu aadupan amin u misasetulay i aadupan a padekuan kapah ku nikapatay. u pabuy amin i mapatay kya misasetulay mikawaw tu cacay a demiad tu kalimulak a demiad, a paseneng tu pipalumaan pipahabayan aadupan sikaala tu kapahay nilahecia a kawaw, amisalunguc tu aadupan amin a mahiza u misasetulay malecad ku kawaw mangelu’. 

然而，事實卻是拿破崙把拳擊手賣給了屠馬場，賺來鈔票好給統治集團裡的豬們買威士忌喝。（在20世紀40年代的英國，農莊可以通過將大型動物賣給屠宰場賺錢，而屠宰場會把動物殺死，並將它們的殘骸煮沸，製成動物膠。）

uyzasa, tatenga’ ya misasetulay pacakayen ni Na-pow-lun i pipacu’kan tu pabay, nitanan a kalisiw sapabeli tu mikuwanay a sakaput a pabuy amin sapicakay tu wiy-se-ki a patawsi. “i 20 lasubu a mihcaan 40 a zidayan a In-kow, pipalumaan pipahabanan taneng milakui’ tu tabakiayay a aadupan pacaka i pipacu’kan asitan, pipacu’kan a pacuken ku aadupan, u ukak nu heni salami’ han, sapisang’ tu cyaw nu aadupan”.

許多年過去了，風車已被重建，同時另一座風車在建，農莊的收入非常可觀。但是，雪球曾經提及的，包括給畜欄掛上電燈，供應熱水和自來水的設想已被忘記，而拿破崙不斷鼓吹說，最快樂的動物應當過著簡單的生活。  

malakui’t tu pinaay tu a mihcaan, ya belbel nanipaliyawan tu a patizeng, namahiza  mipatizeng tu zumaay a belbel, u pipalumaan pipahabanan yadah satu ku nilaculan. nika, namusakamu tu ci Suleda-mali, pasu padingkiay tu aadupan, u sapaanin tu akuti’ay a nanum atu kapulungan a nananuman mapawan tu ku nizatengan, ci Na-pow-lun sabangbang sa musakamu, u salipahakay aadupan huntu a salipahak han kunikauzip. 

拳擊手死後，許多參加過動物起義的動物也已死去，瓊斯也客死他鄉。豬們越來越與人類相似，他們直立行走、手持鞭子、身著衣服。「七戒」被簡化為一句簡單的話：「所有動物一律平等，但一些動物比其他動物更加平等。

mapatay tu ya misasetulay hawsa, katuud ku milihizaay palekalay tu aadupan mapatay tu aca ku aadupan, ci Ciwng-s mapatay tu i zumaay a niyazu’. u pabuy amin lecalecad satuway tu tademaw, mutizeng tu muculil, miikec tu satii’k, sizikuc tu. “pituay ku sakelec’ mala u caluwayay tu a kamu, “aadupan amin palalecad han, nika u zumaay aadupan sangaleban tu zumaay aadupan a malalecad.

拿破崙舉辦了一場晚餐宴會，豬們和當地的農莊主慶祝著他們的剛剛建立的盟友關係。拿破崙廢除了革命傳統，並將農莊重新命名為「曼諾農莊」。動物們看著與人類平起平坐的豬，再看看人類，這才意識到，他們再也不能辨別哪個是豬，哪個是人了。

ci Na-pow-lun mikawaw tu sakalabi a lecapu, pabuy amin atu tiniay a pipalumaan pipahabanan a siluma’ay mipadaesu tu henian tu nu sawniay a nipatizangan tu kacacayat a malabaay. ci Na-pow-lun paalesentu ku nu sumamaday a ngangayaw, u pipalumaan pipahabanan muliyaw pabaluhay tu ngangan “Man-now” pipalumaan pipahabanan han. aadupan amin miazih tu kalecad mueneng nu pabuy atu tademaw, miazih aca tu tademaw, kya asizateng, caay tu pakahapineng kuhini icuwaanay ku pabuy hakiya, u tademaw tu kuyzaan asa.

 namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (資料來源) 
中文維基網站-動物農莊

https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8A%A8%E7%89%A9%E5%BA%84%E5%9B%AD