Kuda

kakuniza:Sabak Nubu
縮圖

1ci Kuda kaku u  luma' niyam sanay  Cupu我的名字叫Kuda  以前住在Cupu(現今的Sakul cupu )2sipacakay nu孫仔 kya  lala' micakay kaku itini tu lala'孫子將土地賣了,我在這裡了塊地3masanga' kaku tu  luma' udip tu ku misangaay 便在這裡蓋簡單的房子4siduma ku aenengan  niyam balaki sakaku我們隨便用反正我也老了5sangasa kaku tu luma'  ancay tu kaudad 所以在這蓋房子沒有漏雨就好6cay tu kabali ancay  tu kay cilal kapahay tu 沒有刮風沒有被太陽曬就好7sakaku misimsimi  sanga satu kami tini tu lyma' 我這樣想,所以在這蓋房子.8itini i kawan hanu  hulam kina lala' kuynian在加灣9sa han sa tu kami  sakalima tu amihcaan niyam tini mueneg 國語說加灣,在這裡我們住快五年了10lima tu amihcaan  kapah kupipadang nu siyhu 快五年了政府的德政讓我們安心11itini i 秀林鄉kapatu  kunieneg niyam itinisa 我們己定居在秀林鄉12han satu kami ami  balaki tu cay tu pakadungdung ku 就這樣我也老了,也沒辦法工作了13tatelecan mikuli  kaiyan tu nutaw mikuli 腰也受不了所以人家就不要你了14tadayadah tu  kumihcaan aku ayda sa 因為年齡太大了15pitu tu idaw pitu ku  mihcaan aku 我今年七十七歲了16kaiyan tu nu tawki  mikuli kita balakin tu 老闆嫌我們年紀大了17sakakui hinusatu kami  iluma' satu anu idaw tu 於是這樣就好18ku kakanen kapahy tu  sakami misimsim itini i niyadu'有得吃有住就好安隱住在部落19aydasa tayda kami i  umaumahan 現在我們到郊外的田地20ayda amihcaan sa  pisaliliwan tu nu pangcah 今年的捕鳥祭乃阿美族所稱21nikuayda sa tayda i  umaumahan mibihkac tu ayam 我們到田裡架陷阱抓鳥22anu wiyca ku maalaay  ala han nita sa aydami主辦如果抓到什麼?就拿什麼?23ku niyadu' tu kakanen  nu binawlan 我們要與部落同享24saan kumikeliday  tamiyan u babalaki 這也是大家的期望25aydasa a pamelaw i  tamuwan hican mibihkac 我現在要示範給大家看怎樣放陷阱26nitukinabihkac  nisangaan aku iayaw 陷阱在這裡,以前我做的27sakaku pamelawan naku  kamu mitekel 我說要教大家怎樣放陷阱28mibihkac ayda sa  misanga kaku tu lublub現在我要挖一個小洞….....29atu sasangaan tu  lublub pahecek ita 將這陷阱先挖好將竹子插上固定30aydasa siketen tu  pacucuken tini tapiingan 現在綁起來從另一端把竹子31pacucuk kita tu  bihkac itini ayda sa 插好用好…再來呢….32mukan kuayam tu  sumanahay a kakanen 烏會吃紅色的東西33siduma sa ku ayam  mukan da..因為烏不忌口34hinin nita misanga tu  kakanen nu ayam就是這樣弄一個鳥會啄的地方35ayda sa amitekel kita  sakapahen ku tekel 現在開始我們要放陷阱36ansani sa makaalatu  sakapah han ku kawaw ita 稍等一下看看會不會抓到鳥37nuniyadu' akawaw  akakakasic ida mahan sa 部落的事不要偷懶..就這樣..38apatekel tu kita  mibihekac tu kita ayda現在放主根的陷阱開始捕鳥39hini ku nipibihkac nu  babalaki nipasubanaan 這也是老人家在當時40nu babalaki kami  uwa..da mibetil 他教我們的..哇…跳出來…41da micacay kaala ku  ayam u..u wa..怎麼會捕不到鳥呢..哇又跳了42tadadawmi' kuni  sapatektek cay kakapah kuni pahecek 太軟了沒有插好43sakapahen nacay ta  tadamahiya makabien tu 再重新用, 稍微斜一點44kya kapah kuni  kabihkac da kapah tu 這樣會更好些..對就是這樣弄好45haymaw han tu ku  keliw mutelad 將線慢慢的放開46itini i lublub nu  bihkac hini kunu babalaki 從挖開的地方..老人家就是這樣用47naayaw mibihkac da  amamelaw tu ku kakanen 來放陷阱捕鳥48nu naheci nu lutuk nu  kilang atu yadahay ku kakanen 要放一些雜草或樹枝放多點鳥吃的49mahidaay aca  kunipitekel nu babalaki i ayaw 就是這樣老人家的捕鳥法50sansanni sa makaala  sa kalisicen tuyta 等等捕到我們將線慢慢解開51ataluma' tu a pamelaw  tu babalaki 現在要回家給老人家看52pina kumisu pina  kumisu sa ku babalaki 你有幾個你有幾個老人家會這樣問53hatida ku maku hatida  ku maku saan 我有幾個,我有幾個54tanunamih sa ku babalaki nuniyam i ayaw 以前很高興的向老人家報告55maminnay tu ayda ku  kawaw nu mita 現在我們的工作做好了56amalimad tu tayda  ayda nu timilan 我們要離開這裡,要去南邊57nu amisan nu walian  kapahay tu 北邊.東邊都可以的58ni simsiman ita  amibihkac anu icuwaay ku kapahay 我們自己決定要朝那個方向59a siayamay sa tu kami  u babalaki 有鳥的地方老人家都說可以60ayda sa idaw ku kamu  nu babalaki 現在老人家有話要說61ayda atabuyu'  mibihkac midungec sa ku babalaki 現在要去山上打獵砍藤心老人說的62sapalabang tu labang  nuytiniay 要請這裡的客人吃的63namakatimulay  namakaamisay a labang 來自東西南北的客人64sapakan sa ku  babalaki amasasuwal kami 要姶客人吃的,我們要商量65u masakaputay  'amihiya amibihkac 和團體,到山上放陷阱的事情66miadup tu pabuy atu  hiya atu mancel 山上打獵打山豬打山羌67u kuyu anu mahica ku  nikaalaan sa kapahay tu 或打獵打野生動物都好68mamin tu sa anu  taluma' amidungec sapalabang 回程的路上要砍黃藤給客人吃的69kakanen nu ilumaay nu  malekakaay atu nu wawa 家人要吃或兄弟姐妹及孩子70yadah kunipidungec  nuyam a lahican 有時我們會多採黃藤回來71anu kapah ku culil  idaw ku babuy如果運氣好會獵到山豬72tida ku mancel idaw  ku kuyu還有mancel 和其他的野生動物73tununamuh sa ku  bakiniyam wama niyam iayaw 家人的長輩父母非常的高興74nitu ku sapalabang tu  namakaamisay a salikaka只要客人有得吃就好75namakatimulay a  salikaka niyam hida sa kulingad niyam ayda有的從南區來的有的從北區來的客人76u hiya babalakiay tu  ku mihcaan kaiyan tu nutaw amikuli 我現在年齡大了沒有老闆要我們老人啊77mabaat tu hini satu  kudemiad niyam我們遠離了工作崗位了….78amihiya amisausi  idatu ku wawa papahabay 我也沒有什麼打算了79mamudiput tamiyan  hini sa tu ku ..nisimsim niyam 有人照顧我們年老就好..我們這樣想80ahican kaiyan tu nu  tawki kami mikuli niyam satu akawaw現在工作的老闆嫌我們年紀大了81luma' satu cay tu  pakadungdung misahicahica所以現在都待在家裡82kapah henay kaku  muculil henay tacuwa henau midang 我現在還好還可以到處走走83anu tabuyu' an  talabayu kapah henay amihicahenay ku 如到山上,到海岸或到那裡84kawaw nu babalaki  anucacay manamuh tu kami 不管做什麼管他只有一個我們也高興85u babalaki ahican  naca saw mahiniay aca kunikaudip 能怎樣生活就是這樣86misimsim tu sakaudup  nu niyadu' nu udip sa tu kamu 有時想想生活在部落身體好就好87misimsim tu mukuli  kuwawa cacay tu kubabalaki i luma' 也在想孩子在外工作,就只有老人在家88ancaay sa paluma' tu  lami' wiycacanan siduma u tebi'有時候種一些菜如扁豆, 翼豆….89anu badas anu upuk  kunipaluma' niyam sa 還有很多種時令的菜90nu namuh sa ku wawa  apakanen malalukay tu 孩子也都高興勤快就好91ku wama aku sa ku  wawa misimsim sa idaku sacenun 孩子也會說父母親也是勤快的92kasenun mihiya  sapicakay tu lami' nupalumaan 有時快的就去買菜,那些都是我們賣的93nu taywan u  lami'niyam siduma anu tatukem sama' 有時會買閩南人的菜,我們隨便有tatukem  sama; 就好94ku lami niyam widaan  sa cay kayadah cay pasudukuyi我們吃的菜沒有灑農藥95kudaan mihiya cay  pailii kuyda kapahay tu kuyda a kanen 那個時令的菜都是很好的96siaalan sa simanta  han niyam mukan mangalay sakami 有時生的我們採下來生吃,因為很餓啊97misimsim ayda sa  musakamu kaku ayda tu 現在想起來我要說98duma niyam a kawaw  alamaan tayda kamu nuwalian 有時我們會到東區99kalingku idasibaetuay  tacuwa mikilim tu kakanen nuyam 在那裡找能吃的東西100anu canan ku  yamaalaay amitabukud u buting ku maalaay 也許找到,如果帶魚網就會捕到魚101anu sitalakus u lita  ku maalaay anu cacana ku matepaay如果帶小抅子就會找章魚不管找到什麼102miciwah i baba'tuwan  anu idaw tu kunikiwahan sa我們不停的用手撥開石頭能找到午什麼就拿什麼103u kapahay tu alahican  sa matumes matumes ku kanas 就覺得心滿意足了,於是我們將葐子裝滿滿的104u babalaki nu niyam  sakataluma' kakanen nu wawa我們做長輩的有了很多的收穫也很高興105labunuluma' sakami  sadipit u bukut lalacan kanasaw回到家,有時海裡的所有貝類都撈尤其是海膽106widanamin u cayay  kadayum ku kakanen niyam 全都拿不容易拿到的的海味107kyu kapah ku udip nu  babalaki ayda sa amitabukud tu kami 所以我們的身體很健康,有時也會去網魚108anu mahica kapah  kuniculil makaala tu tabakiay a buting 如果運氣好就會撈到很大條的大魚109nunamuh sa a tucabay  ba~~w misuani kaalaan  很高興,朋友都很驚訝又羨慕我捕到大魚110hubaw misu anikaalaan  sa ku cabay tununamuh sa 不停的哇哇!大叫!很是高興111pakungku tucabay tu  nipitabukud alahica u labii 回憶當年在夜晚跟朋友閒聊當年112tunipitabukud niyam u  pabi cay pakamelaw tu likid nu bayu'如何捕撈魚,在夜晚看不到海流113ku melaw niyam  masacacasay ananum mitabukud 我們看到浪滔想捕撈114kapahay ku mahidaay a  tatabukudan nudikudan nu baetu 這樣的海象也很好石頭後面115kutabukudan macuwacu'  nu bayu ku hiya masaupu i有被海浪沖刷會形成一個水槽116nudikuda nu uncung  baetungen itida haw alamaan 於是將魚網撒下去117makaala tu tabakiay u  ..madukaay han nu babalaki 會捕到大尾的魚老人說那是受傷的魚118hatiniay u cepi  katabaki nu buting madukaay 捕到和大腿一樣的粗老人說那是受傷的魚119hatini u patelaw  numita ku buting sa u lunung 有時和手臂一樣大的魚,有時是淡水與海水的魚lunung 120sa ku babalaki  adidiay sa u putel sa matineng ku babalaki 有一種小小的魚叫putel老人家非常的清楚121pasubana' tamiyan  uwawa henay ayda sa mahida tu kami教我們小孩子現在我們也一樣122pasubana' tu wawa ayda alahica kapah ku  lingd nu 教我們的孩子,有時候我的運氣好123masakaputay mitabekud  alahica misalami ibayu'一群人會在海邊野餐124kami tu buting  sinikelid tu kami tu cacayay a landaway 我們也會帶一瓶酒125nu epah ,sapihiya tu  balucu' numasakaputay 舒緩大家的心情126kapah ku lingad nu  niyam tu namuh sa ku babalaki 當我們運氣時老人家非常的高興127payawan idaw nayi  kapahay tu aycuwa tu amikilim 不管有沒有收獲都無所謂..128misakucukucung  mitabukud miyala tu kakanen 有時自己隨便找一些吃的129caykadayum ku kakanen  nita u tamdaw amin 我們人類要吃的東西不容易130alahica sidumasatu  satu kami anu nayi ku nikaalaan 有時我們隨便,有就好了131tuy cacanan, wiynian  sa nipaluma' aku kuynian 隨便, 這個呢我自己種的132siduma ku kakanen nu  mita wiycahan kuyniya sa 要吃的我們隨便啦! 133ayda u ngangan nida  sa unu hulam ayda angangan u 輪胎 sa 種的這個都用國語的名稱叫輪胎134hicahan hakiya nu  pangcah kakulut sa u akenekay kuynian 原住民不知怎麼講,這個是苦瓜很苦的135a hiya a lami' matiya  u tayaling 又有點像胎一樣苦