Owngci a tademaw

kakuniza:Sabak Tutuy

 Owngci a tademaw 翁奇人 
縮圖|cacay masakapahay Owngci a tatayna miabibi tu wawa "A-bu-lye su-ke-li-bu-pu i 1905 a mihca nisasingan.一位年輕翁奇婦女懷著她的小孩 (阿弗列. 芮克里夫-布於1905年拍攝)
Onge（也稱為 Önge、Ongee 和 Öñge）是一個安達曼族群，是東南亞孟加拉灣安達曼群島之原住民，目前由印度管理。 他們傳統上是狩獵採集者和漁民，但也從事植物種植。 他們被指定為印度的表列部落。

Onge “singangan aca tu Onge, Ongee atu Onge” nu An-ta-man a binacadan, nu Tung-nan-ya-mung-cya-la-wan An-ta-man kasasubal a Yincumin, imahini u In-tu ku mikuwanay. lalayan nuheni u miadup mialaay atu mibuting, nika paluma aca tu mulangaway. uheni unu In-tuay Pyaw-lye a niyazu’.

 kakiliman 
2004年東南亞海嘯災害後，只有98名成員居住在小安達曼島上；至少有73人在海嘯中倖存。 雖然 Onge 人在大約 200 年前就居住在整個島上，但他們目前的定居區域僅限於東北海岸 Dugong Creek 周圍的保留地和小安達曼南部的南灣。 這些定居點自 1957 年以來一直為 Onge 人保留。

2004 a mihca Tung-nan-ya dadaw a labades, 98 dada’ ku tademaw nu mueneng i Syaw-an-ta-man a subalan, saadidi’ay izaw 73 ku tademaw i dadawan malemeday. kanahatu Onge a tademaw ayaw pakala tu 200 a mihca muneng tu i hamin nu subalan, nika imahini uheni kananelan a kitizaan anucaay uyza dada’ i Tun-pey dadipasan a Dugong Creek liwliway kapulungan a lala’ atu Syaw-an-ta-man nutimulan a nan-wan. uyni kananelan makay 1957 a mihca u sapiliwan tu Onge a tademaw.

 likisi歷史 
縮圖|cya-al-ke-ta piazihan tu tuud sakay Owng-ke tdemaw a nitudungan加爾各答博物館對翁戈人的描繪
Onge的語言與安達曼其他原住民族的語言有關。 在安達曼倖存的四個原住民族中，翁格人與來自印度次大陸的移民接觸最多，但這對他們的危害大於利益。Onge 體型相對較小，皮膚非常黑，頭髮捲曲（所謂尼格利陀人）。 

Onge a kamu atu An-ta-man zuma makayzaay Yincumicu a kamu. i An-ta-mana malemeday sepat ku Yincumincu, Wong-ke a tademaw atu makay In-tu Ta-luay nu malimaday a Yincumin sayadahay mitiyung , nika sakay tuhenian u labades kitabakian ku nipaini. palalecad adidi’ ku uzip nu Onge, lumeni’ ku banges, malukut ku bukes “mahiza Ni-ke-li-tuo a tademaw.

傳統上，他們在熱帶雨林中以狩獵和採集為生。 在引入野豬和狗之前，魚類是他們的主要蛋白質來源。他們用弓箭獵殺爬行動物和鳥類，後來還獵殺野豬。 他們用網在河流和海岸的淺水區捕魚、蟹和蝦。

laylayan, uheni i kadihekuan a kilakilangan miadup atu nialaan tu sakauzip. i ayaw nu pacumud tu kiwmah atu wacu, u heni angangan  lalekalan a tan-pay-c sa u buting. u acing ku sapipatay nuheni tu mukayakayay aadupan atu ayam, kilul mipacuk henay tu kiwmah. u heni  misalil i sa’wac atu dadipasan adidi’ay a nanum mibuting, mikalang atu mikabus.

此外，他們還採集果實、植物和巨型蜜蜂之蜂蜜。 當前，他們主要依靠印度政府提供的援助生活。 其中包括糖和米，在 1990 年代還包括菸草。 酒精被用來換取蜂蜜、樹脂、海龜蛋和龍涎香。

caay kunidada’, mialahenay tu heci kuheni, mulangawan atu tabakiay wadu a bung-mi. imahini, uheni angangan miida tu In-tu a cebu pawapen midap tu sakauzip. zuma pasu waneng atu belac, i1990 a mihca pasu tabaku. alikulu u sapaliyun tu udal, cica’ nu kilang, bayuay enip a ti’kuk atu lung-yen-syang.

在18世紀，翁奇人均分佈在小安達曼島和附近島嶼，有一定的領土和營地上建立拉特蘭島和南安達曼島南端。到了19世紀，他們有時會到群島北方捕海龜，但因大安達曼人限制沒再向北方擴張。今天，倖存的成員（小於100人）被限制在小安達曼兩個保留營。

i 18 lasumu a mihcaan, Owngci malecad maliwaliwah i Syaw-an-ta-man a subal atu capiay a subal, kanca izaw ku lala’ atu kitizaan patizeng tu La-te-lan subal atu Nan-an-man subal satimulan. katukuh tu 19 lasubu a mihca, uzuma uheni tayza i kasasubalan nu saamisan miala tu bayuay a enip, nika zayhan Ta-an-ta-man mitiyang caay tu pasaamis pakaahebal. ayza, malemeday a tademaw “kaadidi’an tu 100 ku tademaw” mapatiyang i Syaw-an-ta-man tusa ku masubeliday akitizaan.

 maselep ku tademaw人口下降 
翁奇人人口數量在英國殖民時期大幅下降，從1901年672人下降至勉強100人。人口下降的一個主要的原因是與外界接觸改變了他們的飲食習慣。1901年，有672人，在1911年，有631人，1921年，有346人，1931年，250人 ，1951年時僅有150人。

Owngci a tademaw u tademaw i Ing-kow nu mabulaway tabaki ku nikaselep, makay 1901 a mihca 672 ku tademaw maselep katukuh nipacici’ 100 ku tademaw. maselep ku tademaw angangan a lalekalan mitiyung tu nu ihekalay amasumad tu ku nanaman a kakanan nu heni.190 a mihca, izaw ku 672 ku tademaw, i 1911 a mihca, izaw ku 631 ku tademaw, 1921 a mihca, izaw ku 346 ku tademaw, 1931 a mihca, 250 ku tademaw, 1951 a mihca 150 tu dada’ ku tademaw.

此外，翁奇人是世界上不育問題最嚴重的族群，約40％的已婚夫婦不育。翁奇女性很少28歲之前懷孕，嬰兒和兒童死亡率在40％的範圍內，翁奇人口淨增殖指數為0.91。

caay kunidada’. Owngci i kitakitan u cayay ka sibili a munday u pihacengay a binacadan, pakala tu 40% ku cayay ka siwawa nu siacawaay. Owngci a tatayna caay kakatuud ku ayaway nu 28 a mihca sibili, lutungay atu mulaay 40% ku mapatayay, Owngci a tademaw u nicunus mulecuh 0,91.

 mawalak a kawaw中毒事件 
2008年12月，八個男部落成員死於飲用有毒液體，一些消息來源確定為甲醇。有毒液體顯然是來自沖上居住營地的容器，布萊爾港當局下令調查此事，以確定毒素是否源於別處。還有15個翁奇人被送往醫院至少有一人危重。事件發生前他們的人口估計在100左右，集體中毒重創他們部落。酒精和酒精成癮近年已發展成翁奇人一個嚴重的問題。

2008 a mihcaan 12 a bulad, walu ku tatama nu niyazu’ay mapatay naminanum tu siledekay a nanum, zuma a lalekalan tatenga’ u cya-cun. siledekay a nanum mahapinang u namakay puenengan a sapazeng, Pu-lay-al mikuwanay mitudawa mikinsa tuyni a kawaw, patatenga’ tu ledek hakay lalekalan nu zuma a kitizaan. izaw henay 15 ku nu Owngci a tademaw mapatayza i padekuan a cacay ku pihacengay a tademaw. ayaw namahini ku kawaw u tademaw nu heni 100 tuway, sanad mawalak pihaceng kunikaduk nu niyazu’. alikulu atu maenep nu alikulu ayzaaytu a mihca malahad tuway mala u Owangci a tademaw tu cacay pihacengay a munday.

 malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan 

 中文維基百科 : 翁奇人 

 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BF%81%E5%A5%87%E4%BA%BA