Miasto-retownik

Miasto-retownik (, IPA: /ˈmʲistɔ rʲɐtʲiu̯ˈnɪk/) to je ukrajińsko hōnorowo ôdznaka, nadowano miastōm spoza Ukrajiny, kere pokozały humanizm, dobro a solidarność ze ukrajińskim norodym we jego walce ô ideały swobody, pokoju a dymokracyje wczos ruskij inwazyje.

Ôdznaka bōła stworzōno dekretym prezydynta Ukrajiny Wołodymyra Zelenskigo. Podug sztandu na styczyń 2025. ôdznaczōno bōło ôziym miast, w tym piyńć we Polsce a jedne we Czeskij Republice, żodnego we Ślōnsku.

 Historyjo 
Ôdznaka bōła stworzōno 22. moja 2022. roku jak ôdpowiydź na czynsto wyrożano potrzeba pokozanio zocy a wdziynczności dlo auslyndrōw, zagranicznych państw a miast, co niesōm pōmoc Ukrajinie. 4. kwiytnia 2023. roku dekretym prezidynta bōło ôpisano wyglōnd ôdznaki a plaketki, a tyż procedura jeji prziznowanio. We dekrecie je napisane, iże:

Piyrszym ôdznaczōnym miastym bōł Rzeszōw, nadgrodzōny tym samym dekretym, kero stworzoł ôdznaka. Tego samego dnia prezidynt Wołodymyr Zełenski na posiedzyniu Nojwyższyj Rady Ukrajiny (Werchownyj Rady), we ôbecności polskigo prezidynta Andrzeja Dudy, pedzioł:

W tym samym roku bōły ôdznaczůne Przemyśl a Praga, a we 2023. – Vilnius, Lublin, Chełm a Paryż. We 2025. roku nadgroda bōła prziznano Warszawie.

 Publiczno recepcyjo 
Prezidynt Lublina Krzysztof Żuk, kej ôdbieroł nadgroda, padoł: «Je żech sztolc, iże mōgli'chmy pokozać, jak fest ôtwarte sōm nasze serca». We podobnym tōnie pisoł prezidynt Chełma Jakub Banaszek: «Je żech sztolc a wzruszōny, iże mōg żech ja [ta nadgroda] we waszym mianie ôdebrać»Piotr Kozłowski, Lublin i Chełm z tytułem "Miasto Ratownik" od prezydenta Zełenskiego. Za pomoc Ukrainie i jej obywatelom, Wyborcza.pl. Pod mianym Rzeszów Miasto-ratownik ôdbywała sie we 2024. wystawa we Ojroparlamyńcie, poświyncōno sparciu Rzeszowa dlo ukrajińskich uchōdźcōwMonika Domino, Parlamencie Europejskim w Brukseli została otwarta wystawa „Rzeszów Miasto Ratownik”, Radio Rzeszów.

Ôdznace ale niyradzi byli polske faszistowske aktiwisty Wojciech Olszański a Marcin Osadowski, co we strimie na YouTube'je tuplikowali, iże «Sōmsiod to niyma dōmownik, a Miasto-Retownik Rzeszōw to niyma Mojżeszōw»W. Olszański M. Osadowski: Sąsiad to nie domownik "Miasto Ratownik Ukrainy" Rzeszów to nie Mojżeszów.

Z poczōntku niykere polske medyja (do przikładu Gazeta WyborczaMarta Woźniak, Warszawa i 17 innych polskich miast z tytułem \"miasta-ratownika\". Tak uhonorował je prezydent Zełenski, Wyborcza.pl) felerniy spokopiōły słowa ôd Zelenskigo a podały informacyjo, iże tyn titel ôtrzimało ôd razu 18 miast we Polsce (wszyjske wojewōdzke miasta).

 Ôdznaczōne mjasta 
 № Wapyn Miasto Państwo Data ôdznaczynio 1 60px Rzeszōw  Polska 22. moja 2022Dekret «Про встановлення почесної відзнаки „Місто-рятівник”» 2 60px Przemyśl  Polska 11. lipnia 2022Dekret «Про присвоєння почесної відзнаки „Місто-рятівник” місту Перемишль (Республіка Польща)» 3 60px Praga  Czesko Republika 28. paździyrnika 2022Dekret «Про присвоєння почесної відзнаки «Місто-рятівник» місту Прага (Чеська Республіка)»460pxVilnius Litwa24. stycznia 2023Dekret «Про присвоєння почесної відзнаки «Місто-рятівник» місту Вільнюс (Литовська Республіка)» 5 60px Lublin  Polska 3. kwjytńa 2023Dekret «Про присвоєння почесної відзнаки «Місто-рятівник» містам Люблін і Хелм (Республіка Польща)» 6 60px Chełm  Polska 7 60px Paryż  Francyjo 18. kwiytnia 2023Dekret «Про присвоєння почесної відзнаки «Місто-рятівник» місту Париж (Французька Республіка)» 8 60px Warszawa  Polska 13. stycznia 2025Dekret «Про присвоєння почесної відзнаки «Місто-рятівник» місту  Варшава (Республіка Польща)»
 Karta 
450px

 Statystyka podug państw 
 № Państwo Miano we godce państwa Liczba ôdznaczonych miast 1  Polska  5 2  Czesko Republika  1 2  Litwa  1 2  Francyjo  1

 Kandidatury 
Miejske rajce Krymynczuka słożōły forszlag, coby nadgrodzić miasta Bydgoszcz (we Polsce) a Alytus (we Litwje)Switłana Pawlenko, «Двом містам-побратимам Кременчука хочуть присвоїти звання "Місто-рятівник"», kg.ua. Antrag ô titel dlo Bydgoszczy a latwijskij Valmiery słożōły rajce ze CzerkasōwПольському Бидгощу і латвійській Валмієрі просять присвоїти звання “Місто-рятівник”, dzvin.media.

 Ôpis uodznaki 
Hōnorowo ôdznaka mo forma kartusza ze murowanōm korōnōm na tle liścio akantusa. We kartuszu znojduje sie wapyn miasta, kerymu prziznowo sie ôdznaka.
Uodznaka wykōnano je ze stopōw miedzi. Wizerōnek kartusza a korōny pokryty je galwanicznym złotym, a liściy akantusa – niklym.
Na rewersie ôdznaki na kartuszu je szrajbniynto: «miano miasta MJASTO-RETOWNIK». 
Wizerōnki kartusza, korōny a liścio akantusa sōm plaskatosznicowane.
Wymiary ôdznaki: wysokość – 50 mm, szyrzka – 47,5 mm.
 Szlajfka ôdznaki je jedbowno, moiré, ze podużnymi poskami we farbach modryj a żōłtyj. Szyrzka szlajfki: 28 mm, szyrzka kożnego poska: 14 mm. 
Plaketka mo forma ôriyntowanego horyzōntalniy prostokōnta. Jeji podstawa je wykōnano ze laminowanego kōmpozytowego materiału, na kerym umieszczōno je prostokōntno płytka ze biołego metalu.
Prawo tajla płytki przedstowiio zwōj ze tekstym dekretu prezidynta Ukrajiny ô prziznaniu ôdznaki.
Lewo tajla przedstawio ôdznaka bez podkładki, niżyj napis we dwōch wersach, wykōnany modrymi literami: \"_____ MIASTO-RETOWNIK\".
Z kraja płytki ôzdoba we formie bobkowego liścio ô złotyj farbie.
Rozmiar plaketki: 220x300 mm.

 Ôbocz tyż 
 Miasto-bohater Ukrajiny

 Przipisy 

Kategoria:Nadgrody
Category:Ukrajina