Alojzy Lysko

Alojzy Wiktor Lysko (nar. 15 lutego 1942 we Bojszowach) to je ślōnski pisŏrz, rechtōr, politiker, deputyrowany do polskigo Syjmu V kadyncyje.

 Biografijŏ 
Ônego fater ôstoł musowo wcielōny do Wehrmachtu w czasie drugij wojny światowyj a zginōł na weschodnim frōncie.

Lysko dostoł titel magistra administracyje na Uniwerzytecie Ślōnskim. Ôd 1964 do 1992 roku bōł rechtorym hajerki a bez pŏrã lŏt bōł dyrechtorym szkoły. Je ôn autorym ksiōnżek ô tymatyce historycznyj a ślōnskij, bp. publikacyje To byli nasi ojcowie, co je poświyncōnŏ ôsobōm musowo wcielōnym do niymieckij armije.

Przinŏleżoł do partyji Stronnictwo Konserwatywno-Ludowe i Przymierze Prawicy, a niyskorzij społym ze PP prziwstoł do Prawa i Sprawiedliwości. Ôd 1998 do 2005 bōł radnym Syjmiku Ślōnskigo Wojewōdztwa. We welōnku do parlamyntu we 2001 roku bez powodzyniŏ kandydowoł do Syjmu, za to we welōnku we 2005 roku bōł ôbrany na deputyrowanego we katowskim ôkryngu.

Bōł jedynym deputyrowanym ze PiS, co 7 września 2007 roku welowoł przeciw ukrōcyniu kadyncyje lŏ Syjmu. Deklarowoł, iże niy bydzie kandydowoł we przedterminowym welōnku do parlamyntu, nale antlich przijōn propozycyjõ ôd Platformy Obywatelskij i bez powodzyniŏ kandydowoł ze ônōm na synatora. Niyskorzij bōł powołany we skłŏd programowyj rady TVP3 Katowice. Bōł czōnkym kōmitetu sparciŏ lŏ Bronisława Komorowskigo przed welōnkami prezidynckimi we 2010 i 2015.

We 2003 roku dostoł nadgrodã miana Wojciecha Korfantego ôd Zwiōnzku Gōrnoślōnskigo, we 2011 roku Ślōnskõ Nadgrodã miana Juliusza Ligonia, a we 2014 roku Nadgrodã miana ks. Augustina Weltzla „Gōrnoślōnski Tacyt” we kategoryji „Popularyzatōr” za seryjõ ksiōnżek Duchy Wojny. We 2017 roku bōł nōminowany do Gōrnoślōnskij Nadgrody Literackij „Juliusz” za publikacyjõ Jak Niobe. Opowieść Górnośląska. We 2018 roku dostoł Nadgrodã miana Karola Miarki.

Publicznie deklaruje przinŏleżność do ślōnskij nacyje.

 Publikacyje 
 Eliasz i Pistulka – 1991
 Duchy i duszki bojszowskie – 1992
 Słownik biograficzny Ziemi Pszczyńskiej (spōłpraca) – 1995
 Echa pszczyńskiego lasu – 1996
 Klechdy pszczyńskie – 1997
 Bojszowy śpiewają (śpiywnik, społym ze Janym Walōm) – 1998
 To byli nasi ojcowie... – 1999
 Wisło, opowiedz... – 2001
 Bojszowy w XX wieku – 2002
 Boże strony – 2003
 Marszałek Sejmu Śląskiego (społym ze Konstantym Wolnym) – 2004
 Nasze dziedzictwo – 2005
 Unicestwieni przez wojnę i kłamstwo (społym ze Rafałym Bulōm) – 2005
 Duchy wojny 1. Dziennik żołnierski 1942–1944. W koszarach pod szczytami Alp – 2008
 Skarby historii (społym ze Aleksandrym Lyskōm) – 2007
 Duchy wojny 2. Dziennik żołnierski 1942–1944. W bunkrach Wału Atlantyckiego – 2009
 Duchy wojny 3. Dziennik żołnierski 1942–1944. W okopach Frontu Wschodniego – 2010
 Uczyła żyć i pracować (społym ze Ireneuszym Wróblym) – 2010
 Mój śląski Teksas (społym ze Józefym Kłykym) – 2010
 Świadkowie cierpienia i śmierci w Lędzinach (społym ze Rafałym Bulōm) – 2010
 Duchy wojny 4. Dziennik żołnierski 1942–1944. W objęciach śmierci – 2011
 Czyste oczy – 2011
 Świadkowie cierpienia i śmierci – obozy i podobozy w Lędzinach (społym ze Rafałym Bulōm) – 2011
 Historia pracą pisana – 2012
 Losy Górnoślązaków w dwudziestym wieku – 2013
 Anielin Fabera – rys biograficzny – 2013
 Duchy wojny 5. Wspomnienia Wichty Ochmanowej 1944–1966. W udręce nadziei – 2014
 Jak to dawniej na Ziemi Pszczyńskiej – 2014
 Od wiek wieka na Górnym Śląsku – 2014
 Opowieść górnośląska – 2016
 Duchy wojny 6. W przekleństwie kalectwa – 2016
 To byli nasi dziadkowie: legendy rodzinne z Górnego Śląska o poległych żołnierzach Wehrmacht – 2016
 Ożywieni przez miłość i pamięć (społym ze Henrykym Ganobisym) – 2016
 Jak Niobe. Opowieść Górnośląska – 2016
 Herody po bojszowsku – 2017
 Duchy wojny 7. W sieroctwie bez skargi – 2017
 Sagi rodów górnośląskich (społym ze Henrykym Ganobisym) – 2018
 Duchy wojny 8. Z Pszczyny do Kołymy. Odyseja Górnośląska – 2019
 Świadectwo moralności – 2019
 Duchy wojny 9. Duchy wojny – nim duchami zostali – 2021

 Necowe ôdwołania 
 Posłowie V kadencji 2005–2007 – Alojzy Lysko, orka.sejm.gov.pl 

Kategoryjo:Ślůnske pisorze
Kategoryjo:Ślůnske politykery
Kategoryjo:Ślůnzoki (nacyjo)
Kategoryjo:Laureaty Nadgrody mjana ks. Augustina Weltzla „Gōrnoślōnski Tacyt”
Kategoryjo:Rodzyńi we 1942