Theodor Ehl

Theodor Ehl (ur. 19 kwietnia 1876 w Ôpolu, zm. 27 luty 1946 w Halle) - ślōnski architekt i baumajster, autor kościołōw, stawiyni publicznych i prywatnych na Gōrnym Ślōnsku.  

Sztudiyrowoł baukōnszt we Breslau i Berlinie-Charlottenburgu. Niyskorzij robiōł w biōrze projektowym Wilhelma Trosta we Szczecinie i Felixa Henry w Breslau. W 1907 roku słożōł swoje cechōnki na kōnkurs na chałpy miyszkalne i wypoczynkowe, za kere dostoł nadgroda. Idzie na nich uwidzieć, że Ehl czyrpoł z erbowizny wiejskego baukōnsztu na Ślōnsku. W 1912 usadowiōł sie w Bytōmiu na Hubertusstraße 7 (dzisiej Karola Miarki) i zaczōn swoja działalność. 

 Twōrczość 
W stawiyniach kościelnych Ehla idzie ujzdrzeć klarowno ewolucyjo stylu. Do kōńca piyrszyj wojny światowyj tworzōł kościōły we zorcie neobaroku - bez tyn przikłod kościōły w Łōmnicy (dzisiej tajla Ôlesna) i Bożego Ciała w Miechowicach (dzisiej tajla Bytōmia), w kerych linie sōm płynne a zewnōntrz przidane sōm kaple. W Łōmnicy pojawio sie tyż fest czynsty u Ehla muster - prosto wieża z ôkrōngłōm abo oźmiobocznym nadbudōnkem. 

Po piyrszyj wojnie światowyj stawiynia Ehla stowajōm sie barzij uproszczōne. Tracōm sie ôrnamynty, niyma już tela krziwizn. Tak już wyglōndo kościōł w Luboszicach, chocioż porzōnd wystympujōm tam niykere elymynta neobarokowe. Niyskorzij postawiōny kościōł w Ziemiyncicach mo już blank surowo bryła. 

W latach trzidziestych Ehl przeloz cołkim na mōdernistyczny baukōnszt. Kościōł św. Teresy w Mikulczycach (dzisiej tajla Zobrzo) je już blank inkszy ôd wczaśniyjszych stawiyni, straciōł sie sam nawet typowy muster wieży.   

 Wykoz niykerych dzieł (niychrōnologicznie) 
mały|Poczta na ul. Karola Miarki w Bytōmiu

 Publiczne 

 szpitol Spōłki Brackij w Rokitnicy (dzisiej Akadymijo Muzyczno) 
 rozbudowa szkoły Siōstr Szkolnych de Notre Dame w Bytōmiu (dzisiej Zespōł Szkōł Medycznych)
 stawiynia gruby "Beuthengrube"  
 poczta na ul. Karola Miarki w Bytōmiu

 Kościōły 

 św. Jōzefa w Bytōmiu (Dōmbrowa Miejsko) - rozebrany 
 Bożego Ciała w Bytōmiu (Miechowice)
 św. Teresy w Zobrzu (Mikulczyce)
 św. Jadwigi w Ziemiyncicach
 św. Marcina w Paczynie
 w Dobrzeniu Wielkim 
 w Przyworach
 w Luboszicach
 w Ôleśnie (Łōmnica)
 w Steralicach
 w Bōdzanowicach

 Bibliografijo 

 Bytomski Słownik Biograficzny, red. Jan Drabina, Bytom 2004
 J. Ilkosz, Hans Poelzig we Wrocławiu: architektura i sztuka 1900–1916, Wrocław 2000

 Galeryjo 

 Zdrzōdła