Republika Niymieckij Austryje

Republika Niymieckij Austryje (niy. Republik Deutschösterreich), Niymieckŏ Austryjŏ (niy. Deutsch-Österreich) – krōtkotrwałŏ republika na terynach dzisiyjszyj Austryje, Czeskij Republiki, Polski, Madziarōw, Słowacyje, Słowynije a Italije, kerŏ powstała po upŏdku Austro-Madziarōw. Podug roszczyń, krōm terynōw dzisiyjszyj Austryje, położōna była ôna tyż na terynach połedniowego Gōrnego Ślōnska, Sudeckigo landu, pōłnocno-zachodnij Bohymije, pōłnocnego Tirola a Niymieckich Zachodnich Madziarōw (dzisiej Słowacyjŏ a Madziary), mianowanych tyż za Burgynland a tyż Karyntyje (dzisiej pōłnocne tajle Słowynije a Italije). Republika Niymieckij Austryje ôstała utworzōnŏ 12 listopada 1918, a zlikwidowanŏ 21 paździyrnika 1919.

 Gyszichta 
12 listopada 1918 ôstała ôgłoszōnŏ kōnstytucyjŏ Republiki Niymieckij Austryje, podug keryj była to dymokratycznŏ republika we uniji mit z Niymcami. Regiyrōnek bōł we rynkach socjaldymokratōw, atoli kōmunistyczne siyły prōbowały go przejōńć - we dniu ôgłoszyniŏ republiki, przekludzili ôni angrif na parlamynt. Unijŏ z Niymcami była moc wŏżnŏ dlŏ ekōnōmicznyj sytuacyje Austryje we ôczach socjaldymokratōw, zaś pannacjōnalisty spiyrali to skuli spōlnyj kultury, gŏdki a nacyjowości ze Niymcami. Weimarskŏ Republika tyż spiyrała unijõ, a artikel 61 weimarskij kōnstytucje wszrajbowoł Republikã Niymieckij Austryje we ferwaltōng Niymiec, atoli traktat we Saint-Germain-en-Laye nakŏzoł Austryje pōmianã miana z Republiki Niymieckij Austryje na Republikã Austryje a tyż zakŏzoł unije Niymiec z Austryjōm. Mimo zakŏzu, 1 paździyrnika 1920 (już we Austryjŏckij Republice) ôstoł uzdany absztimōng ô uniji z Niymcami, kery ôstoł przekludzōny ino we prowincyjach Salzburg a Tirol we kwiytniu a mŏju 1921 roku. Wyniki absztimōnga we tych prowincyjach były we wiynkszości za unijōm. Po utworzyniu republiki, do Niymieckich Zachodnich Madziarōw, rechty rościyły se we tym samym czasie Austryjŏ a Madziarskŏ Republika Rad. 10 września 1919 podug traktatu we Saint-Germain-en-Laye Niymiecke Zachdonie Madziary ôstały przidzielōne Austryje, bezto iże yntynta chciała ôsłabić Madziarskõ Republikã Rad, a tyż bezto iże teryny te były zaôbycz pōmiyszkiwane ôd Niymcōw. 13 paździyrnika 1921 , już po upŏdku Republiki Niymieckij Austryje, madziarski regiyrōnek zôbowiōnzoł sie do wycŏfaniŏ armije z tego landu.

Kategoryjo:Historyczne państwa we Ojropje