Samuel Fränkel

Samuel Fränkel (hebr. שמואל פרנקל; nar. 22 listopada 1801 w Biołyj, um. 28 lipnia 1881 we Prudniku) to bōł miymiecki industrialista, założyciel tkalnie lnu i adamaszku (niyskorniyjszy „Frotex”) we Prudniku.

 Biografijŏ 
Bōł ze żydowskij familije. We 1827 roku społym z familijōm przeniōs sie z Biołyj do Prudnika. We 1845 roku założōł fabrykã sztofōw lyniannych przi ulicy Nyskij. Fyrma wartko stała sie jednã ze nojsrogszych fyrm tekstylnych na Ślōnsku, a niyskorzi w Miymczech i we Ojropie. Ôtworzōł pŏrã filiji i stoł sie jednym ze nojsrogszych producyntōw lnu na świecie.

Ôstoł kludzōncym prudnickij gminy żydowskij po jeji utworzyniu we 1854 roku. 3 mŏja 1877 Fränkel dokōnoł poświyncyniŏ ufōndowanyj bez siebie synagogi we Prudniku. Czynsto ôrganizowoł ôdczyty poezyje a kameralne kōncerty znanych na świecie pianistōw (m.in. Wilhelma Backhausa i Waltera Giesekinga).

Fränkel umrził 28 lipnia 1881. Je pogrzybany na smyntŏrzu żydowskim we Prudniku przi ul. Kolejowyj. Zgodnie z jego testamyntym przekŏzane ôstało 900 marek prudnickim lazarytōm, 2100 klŏsztōrowi bōnifratrōw na sprŏwōnek nowych betōw do prziklasztornyj lecznicy a 15000 marek prudnickimu magistratowi, z czego co roku 11 listopada i 11 grudnia kupowany bōł wōngel, kery potym bōł rozdŏwany dlŏ potrzebujōncych miyszkōńcōw miasta. Posiedzicielym fabryki ôstoł jego ziyńć Josef Pinkus, a niyskorzi jego ynkel Max Pinkus. Fyrma istniała do 2011 pod mianym Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex”.

 Spamiyńć 
28 listopada 1901 we prudnickij synagodze ôstoł ôdśpiywany „Hymn na 100. gyburstag niyzapōmnianego, tajnego radcy pana Samuela Fränkla”. Ôstoł zaś zagrany 5 grudnia 2019 bez kapelã skrzipcowõ szkolŏrzy muzycznyj szkoły we Prudniku w rōmach prōmocyje polsko-czeskich publikacyje ôd Marcina Husaka pt. „Fränklowie i Pinkusowie – ocalałe dziedzictwo” a ôd Michala Vychlidala pt. „Flemmichowie i Schielowie – tekstylne dziedzictwo”.

18 czyrwnia 2016 jego mianym nazwany bōł platan klōnolistny przi dŏwnyj portierniji „Frotexu”.

28 mŏja 2020 miano Samuela Fränkla dostała nowo powstołŏ ulica we Prudniku, co łōnczy ôsiedle Jasiōnowe Wzgōrze ze hul. Powstańców Śląskich.

Kategoryjo:Mjymjecke przedśymbjorcy
Kategoryjo:Żydy (bjografije)
Kategoryjo:Ludźe zwjůnzane ze Prudńikem
Kategoryjo:Rodzyńi we 1801