Niutōn

niutōn – jednotka siyły we układzie SI (jednostka pochodnŏ układu SI), ôznaczanŏ N.

1 N to siyła, z jakōm trzeba fungować na ciało ô masie 1 kg, coby dać mu przispiyszynie rōwne 1 m/s²



Miano niutōn upamiyntniŏ angelskigo uczōnego Isaaca Newtona.

 Przikłady 
 1 N to siyła, z jakõ ziymskŏ grawitacyjŏ wpływŏ na ciało ô masie kole 10/98 kg ≈ 102 g (bp. małe jabko).
 Na powiyrchni Ziymie na ciało ô masie 1 kg działŏ siyła skerowanŏ w dōł ô wercie kole 9,81 N (to znaczy 1 kgfRozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 15 lutego 2005 r. w sprawie jednolitości miar i dokładności pomiarów związanych z obronnością i bezpieczeństwem państwa, , zmn.  i . We inżynieryji i w dziynnym życiu czynsto używŏ sie przibliżyniŏ:
 9,81 N = 1 kgf ≈ 10 N.
 Dekaniutōn (daN) = 10 N je używany do ôkryślyniŏ wytrzimałości bp. sznōr jako przibliżynie 1 kgf.
 Siyła prziciōnganiŏ Ziymie, co funguje na czowieka ô masie 75 kg wynosi kole 736 N.

 Przedrostki SI 
Wielokrotności i podwielokrotności jednostki (porubiōne sōm nojczyńścij używane):
WielokrotnościPodwielokrotności Mnożnik Miano Symbol Mnożnik Miano Symbol100niutōnN   101dekaniutōndaN10−1decyniutōndN102hektoniutōnhN10−2centyniutōncN103kiloniutōnkN10−3miliniutōnmN106meganiutōnMN10−6mikroniutōnµN109giganiutōnGN10−9nanoniutōnnN1012teraniutōnTN10−12pikoniutōnpn1015petaniutōnPN10−15femtoniutōnfN1018eksaniutōnEN10−18attoniutōnaN1021zettaniutōnZN10−21zeptoniutōnzN1024jottaniutōnYN10−24joktoniutōnyN

 Ôbejzdrzij tyż 
 kilogram-druk (kilopōnd)
 dyna

Kategoryjo:Ukłod SI