Papua-Nowo Gwinyjo

Papua-Nowo Gwinyjo (Papua New Guinea, Ńyzoleżne Państwo Papui-Nowyj Gwinyje – Independent State of Papua New Guinea) – państwo we Uoceańije, we Melanezyje.

 Geůgrafijo 
Państwo leży we wjynkszyj tajli na wyspje Nowo Gwinyjo (w jei wschodńij tajli) a krům tygo na ůng. 2800 mjyńszych wyspůw. Grańica lůndowo mo yno s Indunezyjům, bez morza sůmśaduje tyż s Australijům a Wyspůma Salůmůna. Doobkoła Papui-Nowyj Gwinyje sům wody Uoceanu Spokojnygo, Morza Nowogwinyjskigo a Morza Koralowygo.

Je to kraj we wjynkszyj tajli gůrzysty, nojwyższy wjyrch mo 4509 m n.p.m. Liczne wulkůny. Kraj je nawjedzany bez trzyńśyńo źymje a ńykej tsunami. Klimat sam je růwńikowy, gorki a wilgły. Bogaty nec rzykůw a gynste losy.

 Gyszichta 
Kraj zaśedlůny uod 60 tyś lot, bez Ojropejczykůw uodkryto we XVI wjeku, nale aże po XIX wjek kraj bůł bezma cołkim ńyzbodany. Mjano "Nowo Gwinyjo" nadali krajowi żyglorze s Hiszpańije, skiż tygo, co tubylcy zdowali im śe podane na mjyszkańcůw Gwinyje we Africe. Dziśejszo Papua-Nowo Gwinyjo powstoła bez skuplowańy dwůch terytorjůw downych kolůńji (mjymjeckij a brytyjskij), kere uobje dostoły śe pod admińistracyjo Australije, a uod 1975 uostoł ńypodleguym państwym. We 1988 roku wyspa Bougainville průbowoła secesyje, we wolkach poginyło przez 20 tyś. ludźi. Wyspa pozostoła we skuodźe Papui-Nowyj Gwinyje, nale dostoła autonůmijo.

 Przipisy 
!