Stupava

Stupava (mad. Stomfa, niym. Stampfen) - miasto w Słowacyji, we kraju bratysławskim, w krysie Malacky.

 Etymologijŏ 
Miano pochodzi ôd prasłowiańskiego stǫpa (słow. stupa) - drzewianyj misy wysznicowany z ôdziymku strōmy, ale tyż je mianym roztōmajtych nŏczyń do miŏżdżyniŏ i biglowaniŏ.

 Geografijŏ 
Plac położōnŏ je na nizinie Záhorie, pod Małymi Karpatami, kole 15 km (9 mil) na pōłnoc ôd Bratysławy, na wysokości 182 metrów. Ôd 2021 r. rachuje 15 095 miyszkańcōw i mŏ powiyrchniã 67,17 km2 (26 mil kwadratowych). Ôkrōm głownyj czynści miasta, Mást (mjym.: Maaßt, mad.: Mászt), położōny na połednie ôd głownyj czynści miasta, je dalszõ tajlōm Stupavy. Poczōntkowo była to ôsobnŏ wiŏska z wiynkszościōm etnicznõ Chorwatōw, kerŏ ôstała formalnie prziłōnczōnŏ do Stupavy w 1953 roku.

 Historyjŏ 
Szlaki zamiyszkaniŏ siōngajōm jednak epoki brōndze, a piyrszymi znanymi miyszkańcami byli Celtowie. W bliżowi Limes Romanus nad Dunajem, Rzimiany zbudowali sztelã wojskowõ. Piyrsze pisymne spōminki ô mieście ukŏzały sie w 1269 r. w dokumyncie krōla Béli IV pod mianym Ztumpa. Już w drugij łowie XIII stoleciŏ w Małych Karpatach zbudowano było zrujnowany zōmek Pajštúna. Miasto rozwijało sie z wiynksza za zidlōng bauerskŏ i handlowŏ. Miano miasta wywodzi sie ôd tłoczni zwanych stupa na faborka Stupavský faborek, co były używane do ekstrakcyje ôleju z lnu i kōnopiŏ.

 Zabytki 

 Zōmek Stupava, przōdzij zbudowany za zōmek wodny, przebudowany w XVII stoleciŏ na renesansowy zōmek, terŏźnie sużōncy za alteshajm
 Kościōł rzymskokatolicki w stylu barokowym z piyrszyj łowy XVII stoleciŏ
 Barokowŏ kapla kalwaryjska z zaczōntku XVIII stoleciŏ

 Dymografijŏ 
Spis ludności z 2021 roku wykŏzoł 12 595 miyszkańcōw miasta. Postrzōd miyszkańcōw 96,7% stanowiyli Słowacy, 1% Czesi, a 0,5% Madziarōw. Struktura religijnŏ wynosiyła 70,4% rzymskokatolickōw, 19,5% ôsōb bezwyznaniowych i 2% luteranōw.

 Kamracke miasta 
Stupava je bliźniaco podobny do:

  Ivančice, Czeskŏ Republika
  Kuřim, Czeskŏ Republika
  Łowicz, Polskŏ
  Nagykovácsi, Madziarskŏ
  Svoge, Bulgaryjŏ

 Necowe ôdwołania 

 Neczajta miasta

Kategoryjo:Mjasta Słowacyji