Grecyjŏ

Grecyjŏ (gr. Ελλάδα Elláda / Ελλάς Ellás), Greckŏ Republika (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía) – państwo położōne we połedniowo-weschodnij czynści Ojropy, na połedniowym krańcowi Bałkańskij Bōny. Mŏ dostymp do sztyrech mōrz: Egejskigo i Kreteńskigo ôd weschodu, Jōńskigo ôd zŏchodu jak tyż Strzōdziymnego ôd połedniŏ. Grecyjŏ mŏ dziesiōntõ pod wzglyndym dugości piskã brzegowōm na świecie, ô dugości 14880 km. Poza tajlōm kōntynyntalnōm we skłŏd Grecyje wchodzi kole 2500 wysp, we tym 165 zamiyszkanych. Nojwŏżniyjsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Jōńske Wyspy. Nojwyższym szpicōm je wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas we masywie Ôlimpu.

 Gyjografijŏ 
Terytorium Grecyje idzie potajlować na:
 kōntynyntalnõ Grecyjõ (społym z ôddzielōnym ôd nij Korynckim Kanałym bōnōm Peloponez), kerŏ wchodzi we skłŏd Bałkańskij Bōny
 wyspy rozrzucone na morzach Egejskim i Jōńskim.

Bezma 1/5 wiyrchnie Grecyje przipadŏ na kole 2500 wysp, z czego 165 je zamiyszkanych.

Nojsrogsze z nich to:
 Kreta (kol. 8260 km²),
 Eubea (kol. 3621 km²),
 Lesbos (kol. 1630 km²),
 Rodos (kol. 1400 km²),
 Chios (kol. 840 km²),
 Kefalinia (kol. 780 km²),
 Korfu (592 km²),
 Samos (kol. 476 km²),
 Lemnos (476 km²),
 Naksos (kol. 430 km²),
 Zakintos (406 km²),
 Thasos (kol. 390 km²).

Wiynkszość z wysp Grecyje wchodzi w skłŏd archipelagōw, z kerych bazowe to:
 Jōńske Wyspy
 Egejske Wyspy, we tym:
 Cyklady
 Sporady
 Dodekanez

Blisko 81% wiyrchnie Grecyje zajmujōm gōrske pasma (strzedniŏ wysokość 1200–1800 m n.p.m.), kere majōm południkowy ciōng. Nizinne teryny sōm niywielge i wystympujōm we bliżu wybrzyżōw (Niz. Salonickŏ, Trackŏ, Tesalskŏ jak tyż Argolidzkŏ). Chalcydyckŏ Bōna tworzi 3 wtōrne bōny: Kassandra, Sithonia i Athos.

Grecyjŏ graniczy z dalij pokŏzanymi państwami:
 na weschodzie:
  Turcyjŏ (206 km)
 na pōłnocach:
  Albanijŏ (450 km)
  Bułgaryjŏ (450 km)
  Pōłnocnŏ Macedōnijŏ (450 km)

 Miasta 
+Nojsrogsze miasta GrecyjeLp.MiastoPopulacyjŏhttps://web.archive.org/web/20230911101137/https://www.statistics.gr/documents/20181/1210503/resident_population_census2011rev.xls1.Atyny3,090,5082.Salōniki824,6763.Patras167,4464.Larisa144,6515.Heraklion140,7306.Wolos86,0467.Janina65,5748.Trikala61,6539.Chalkida59,12510.Serres58,287

 Historyjŏ 
Grecyjŏ mŏ dugŏ historyjõ i zebrane kulturowe erbowizna. Uwŏżanŏ je za nŏstympcã antycznyj Grecyje. Jako takŏ, stanowi kolybkã cołkij zachodnij cywilizacyje, plac narodzin dymokracyjeFinley, M.I. Democracy Ancient and Modern. 2d ed., 1985. London: Hogarth, filozofijeHistory of Philosophy, Volume 1 by Frederick Copleston, ôlimpijskich igrzysk, mocka bazowych prawiyń naukowych, zachodnij literatury, historiografije, politologije a tyż tyjatruBrockett, Oscar G. History of the Theatre. sixth ed., 1991. Boston; London: Allyn and Bacon, tak kōmedyje jak i dramatu. Świŏdectwym tyj spuścizny je 18 Ôbiektōw Kulturowyj Erbowizny UNESCO. Nowożytne grecke państwo ôstało utworzōne we wyniku zwyciynskigo powstōnia przeciwko Ôsmańskimu Imperyjum.

Ôd 2002 roku Grecyjŏ zrezygnowała z włŏsnyj waluty i przijōnła ojro. We 2013 trefiyła do grupy państw rozwijajōncych sie (piyrszy we historyji cufal degradacyje krŏju do tyj grupy).

 Religijŏ 
Struktura religijnŏ krŏju we 2017 roku podle Pew Research Centerhttps://www.pewforum.org/2017/05/10/religious-affiliation/
 prawosławie – 90%
 katolicyzm – <1%
 inksi krześcijany – 3%
 islam – 2%
 inksze religije – <1%
 brak religije – 4%