Atyny

Atyny (nowogrecke Αθήνα Athina, klasycznŏ greka Ἀθῆναι Athynaji, łac. Athenae) to je stolica i nojsrogsze miasto Grecyje. Jedyn ze nojważniyjszych ôstrzodkōw turystycznych Ojropy ze zabytkami kultury antycznyj. Miasto mŏ 745 tys. mieszkańcōw, co żyjōm na 38,964 km², a cołki ôbszar metropolitalny mŏ 3,5 milijōna miyszkańcōw i 411,717 km².

 Historyjo 
Poczōntkym Atyn bōł zōmek warowny ze ôkresu mykyńskigo (pōłowa II tysiōncleciŏ p.n.e.) na zgōrzu Akropolis; niyskorzij naôbkoło niego, na sōmsiednich zgōrzach powstało sroge miasto ze agorōm, Areopagym (miyjscym sōndōw), świōntyniami i gmachami użyteczności publicznyj. Akropolis przekształciyło sie we miyjsce kultu (Akropol Atyński). We 480 roku p.n.e. miasto zbulyli Persy, ôdbudowa Tymistakles zaczōn ôd postawiyniŏ nowych murōw. Nojsrogszy rozkwit przipŏd na panowanie Peryklesa (443-429 p.n.e.), co m.in. połōnczōł Atyny z Pireusym (ôba ôbtoczōł murami) i zmodernizowoł Akropolis. We ôkresie antyku Atyny bōły państwym-miastym (polis) ô ustroju dymokracyje bezpostrzednij, jednym ze nojważniyjszych we antycznyj Grecyji.

Atyny ôstały zniszcżōne m.in. ôd Herulōw i Wizygotōw. Skludzōne do poślednij role ôd panujōncych ôd 1458 Turkōw. We XIX stoleciu wrōciyły do staryj rangi po ôstaniu głōwnym miastym niypodległyj ôd 1834 roku Grecyje.

 Zabytki 
Do nojważniyjszych zabytkōw Atyn noleżōm:
 Akropol atyński;
 antycznŏ agora ze Stoōm Attalosa,
 Forum rzimske ze Wieżōm Wiatrōw, bibliŏtyka Hadriana
 smyntŏrz Keramejkos;
 dzielnica Hadrianopolis z ôkresu rzimskigo ze Świōntyniōm Zeusa Ôlimpijskigo,
 kościoły bizantyjske Panaga Gorgoepikoos, Kapnikarea.

 Klimat 
Ateny sōm we strefie klimatu subtropikalnegoJahreszeitenklimate nach Troll und Paffen.Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg. zorty postrzōdziymnyjWorld Kart of Köppen–Geiger Climate Classification, z lekimi zimami i dugimi, ciepłymi, czyńsciowo gorkimi latami.

+Postrzedniŏ dobowŏ tymperatura morza (°C)Athens average sea temperature – seatemperature.org.StyLutMarKwiMŏjCzyLipSiyWrzPaźLisGruRok 15,4 15,0 15,2 15,7 18,5 22,6 25,7 26,3 25,0 22,2 19,1 16,6 19,8

 Kamracke miasta 
  Waszyngtůn
  Los Angeles
  Chicago
  Filadelfia
  Boston
  Montreal
  Paryż
  Lizbůna
  Rzim
  Genua
  Florencyjo
  Madryt
  Barcelůna
  Cali
  Praga
  Moskwa
  Pekin
  Xi'an
  Stambuł  Belgrad
  Nikozja
  Bejrut
  Santiago de Chile
  Rabat
  Kajir
  Cuzco
  Erywań
  Sofijo
  Bukarešt
  Warszawa
  Kijůw
  Tirana
  Tbilisi
  Lublana
  Hawana
  Betlejym
  Kluž-Napoka