Saturn

27 mařec 2004 - Zdjyńće Saturna zuůnačůne bez sůnda Cassini. Uodkryće Uodkrywcastarožytńe Babilońčyki Data uodkryćoXV we p.n.e Parametry uorbity (J2000) Středńe uoddalyńe uod Suůńca 1 426 725 413 km9,537 070 32 j.a. Uobwůd orbity 8,958 Tm59,879 j.a. Mimostřůd 0,054 150 6 Peryhelium 1 349 467 375 km9,020 632 24 j.a. Aphelium 1 503 983 449 km10,053 508 40 j.a. Rok gwjozdowy 10 759,5 dni (29,46 rokůw) Synodyčny uokres uobjygu 378,09 dńi Gibkość uorbitalno min. — 9,136 km/sśred. — 9,638 km/smaks. — 10,182 km/s Inklinacyjo 2,484 46° kśynžyce 57 potwjyrdzůnych Charakterystyka fizyčno Šyřka růwńikowo 120 536 km (9,449 Źymje) Šyřka bjegunowo 108 726 km (8,552 Źymje) Klapńyńće 0,097 96 Plac  4,27×1010 km2 (83,703 Źymje) Uobjyntość 7,46×1014 km3 (763,59 Źymje) Masa 5,68460 ×1026 kg (95,162 Źymje) Gynstość 0,687 30 g/cm3(mńejšo uod wody) grawitacyjny szwůng na růwńiku 8,96 m/s2(0,914 g) Gibkość ućečki 35,49 km/s Uokres zwyrtńyńćo 10h 39min 22,4s   Gibkość uobrotu na růwńiku 35 500 km/h  (9,87 km/s) Nachylyńe uośi planyty 26,73° Deklinacyjo 83,54° Albedo 0,47 Temp. wewnyntřno 12 000K Temp. powjyřchńe*  min. — 82K (-191°C)střed. — 143K (-130 °C)maks. — b.d. Skuod atmosfery Ciśńyńe atmosferyčne 140 kPa Wodůr ~93% Hel ~6% Metan ~0,2% Para wodno ~0,1% Amońak ~0,01% Etan ~0,0005% Fosforowodůr ~0,0001%

Saturn to je šůsto podug uodlyguośći uod suůńca planeta we Ůkuodźe Suonečnym. Tak kej Jowiš, Urůn a Neptůn je to planeta gazowo, drugo podug masy a wjelgośći po Jowišu, a uo nojmńyjšyj gynstośći s planet coukigo Ůkuodu Suonečnygo. Saturn znůmy je uod Starožytnośći. Charakterystyčnům jygo cechům sům ringi kere skuodajům śe guůwńy s lodu a trocha ze skou. Terozki znůmy 60 kśynžycůw Saturna (3 ńypotwjyrdzůne). Mjano planety je uod řimskiego boga Saturna. Saturn je jydnům s pjyńću planet, kere idźe uobezdřeć gouymi ślypjůma. We coukim Ukuodźe Suonečnym ino Saturn mo gynstość mjyńšům uod wody. Wynośi uůna středńo 0,69 g/cm³. Ino jůndro je gynstše.

!