Myślowy eksperymynt

Myślowy eksperymynt (ôd niymieckigo Gedankenexperiment, użytygo piyrszy rŏz ôd Hansa Christiana Ørsteda) we nŏjszyrszym znaczyniu je użyciym hipotetycznygo scynariusza ku uproszczyniu spokopiyniŏ niykerych rzeczy abo zjŏwisk. Eksperymynty take przekludzŏ sie we roztōmajtych dziedzinach, ôd filozofije do fizyki, nŏjwiyncyj we przipŏdku, kej na pytaniy niy idzie znŏjś ôdpowiydzi spōmŏganyj naukowymi faktami abo przekludzyniy prōbowaniŏ je możebne teoretycznie ale niy praktycznie; btp. we twiyrdzyniu ô niyskōńczōnyj liczbie afōw teoretycznie idzie przekludzić eksperymynt z afami, praktycznie ale je to niymożebne (potrzebnŏ je niyskōńczōnŏ liczba afōw i maszin do pisaniŏ abo niyskōńczyniy moc czasu).

 Znōme myślowe prōbowania 
 Fizyka 
Myślowe eksperymynty we fizyce to m.in.:
 Kot ôd Schrödingera (kwantowŏ mechanika)
 Paradoks cwilingōw (ôsobliwŏ teoryjŏ relŏtywności)

 Filozofijŏ 
We filozofiji porzōnd stosuje sie myślowe eksperymynty:
 Chińskŏ izba (filozofijŏ filipa, sztucznŏ inteligyncyjŏ, kognitywistyka)
 Dylymat wagōnika (tyż dylymat zwrotnicy) (etyka)
 Dylymat heresztanta
 Mōzg we nŏczyniu (epistemologijŏ, filozofijŏ filipa)
 Paradoksy Zenona z Elei
 Szif ôd Tezeusza
 Teleportacjyjŏ (metafizyka)

 Roztōmajte 
 Paradoks kota i sznity z masłym

Kategoryjo:Fizyka