Ślōnskŏ nacyjŏ

Ślōnskŏ nacyjŏ (abo mogymy pedzieć Ślōnzŏki) wedle wielu je to nacyjŏ, kero miyszko na Ślōnsku i ôdznaczo siy ôd nacyji polskij, miymieckij, czeskij a słowackij bez to, że mŏ inkszõ kulturã, historyjõ i gŏdkã. Wielgŏ tajla politykrōw i inkszych gŏdŏ, że takij nacyje niy było i niy mŏ, a to że Ślōnzŏki robiom kole tego larmo, idzie z gospodorczych zmion kōńca 20. i poczōntku 21. wiekōw (zawiyraniy grub i inkszych pedsiymbiorstw powiōnzanych z industryjom).

Ślōnskij nacyji niy uznawo żōdne państwo. Polski Nojwyższy Gyricht we 1998 roku i we 2007 roku przijōn, iże we wszeôbecnyj ôbywatelskij ôcynie Ślōnzŏki niy sōm uwŏżani za ôsobnõ nacyjõ. Skargã na uzdanie z 1998 roku ôddalōł Ojropejski Trybunoł Praw Czowieka we 2004 roku, jednak niy zajōn ôn stanowiska we sprawie istniyniŏ abo niyistniyniŏ ślōnskij nacyjeCASE OF GORZELIK AND OTHERS v. POLAND (Application no. 44158/98).

We 2006 roku Rejōnowy Gyricht w Katowicach stwiyrdziōł, iże niyma stykajōnce dlŏ przijyńciŏ istniyniŏ ôsobnyj ślōnskij nacyje – samo wnyntrzne przekōnanie ô tym grupy ludzi, eli nawet deklarowanie takij nacyje we wykazach. Przedstawiōł poglōnd, iże ślōnskŏ nacyjŏ niy je we wszeôbecnyj świadōmości ani tyż we prawnych aktach, a widzynie ôdrymbności Ślōnzŏkōw (gŏdkowe, ôbyczajowe) wiōnże sie radszyj z historycznymi regiōnami (Gōrny Ślōnsk, Dolny Ślōnsk, Cieszyński Ślōnsk) krŏju, a niy z istniyniym ślōnskij nacyje. Zdanie to aprobowoł Gyricht Nojwyższy we 2007 rokuPostanowienie z dnia 14 lutego 2007 r. III SK 20/06.

Patriotyzm lokalny, kery przibroł tyż formã ruchu nŏrodnościowygo, zaczōn sie rodzić na Ślōnsku na zaczōntku 20. stoleciŏ.

 Ôrganizacyje 
Ôrganizacyjōm dōnżōncõ do uznaniŏ ślōnskij nacyje je Ruch Autōnōmije Ślōnska, kerego cwekym je utworzynie autōnōmicznego regiōnu, we historycznych granicach Gōrnego Ślōnska, kery nawiōnzowołby do przedwojynnyj autōnōmije ślōnskigo wojywōdztwa. Ku cylu rozbudzania świadōmości nŏrodnyj Ślōnzŏkōw dzioła tyż tm. „Związek Ludności Narodowości Śląskiej”, kery ôd 1996 roku ubiygoł sie ô zaregistrowanie jako zwiōnzek.

Piyrszym wpisanym do regestu zwiōnzkiem ôdwołujōncym sie prōmp do ślōnskij tożsamości nŏrodnyj je Stŏwarziszynie Ôsōb Nŏrodowości Ślōnskij. Wpisu dokōnoł we dniu 21 grudnia 2011 Rejōnowy Gyricht w ÔpoluStowarzyszenie Osób Narodowości Śląskiej zarejestrowane! , dostymp 07.01.2012.. Jednak Nojwyższy Gyricht uchylōł uzdanie ôddalajōnce apelacyjõ ôd uzdaniŏ ô wpisie i przekŏzoł sprawã do pōnownego rozpoznaniŏ apelacyjeWyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. III SK 10/13..

 Teryn zamiyszkaniŏ 
Podle polskigo spisu powszechnego, ślōnskõ nacyjõ deklarowali miyszkańcy nastympujōncych krysōwIno te krysy, w kerych we 2011 roku deklarowało bez 1000 miyszkańcōw.:
Krys2002Deklaracje narodowościowe w gminach w 2002 r.2011Wojywōdztwo%ŚlōnzŏkōwWielośćŚlōnzŏkōw%ŚlōnzŏkōwWielośćŚlōnzŏkōw35px Bielsko-Biołŏ 0,03 66 0,8 1323 ślōnske22px bieruńsko-lyńdziński 9,0 5050 36,9 21318 ślōnske22px byńdziński 0,04 51 1,1 1690 ślōnske22px Bytōm 3,7 7114 17,6 31109 ślōnske22px Chorzōw 5,9 6981 33,8 37782 ślōnske22px cieszyński 0,6 880 5,5 9653 ślōnske22px Glywice 1,0 2154 9,7 18169 ślōnske22px glywicki 5,2 6164 26,1 30050 ślōnske22px Jastrzymbie-Zdrōj 1,0 1000 9,9 9108 ślōnske22px kandrzińsko-kozielski 1,4 1467 13,3 13175 ôpolske22px Katowice 5,4 17777 24,4 78838 ślōnske22px kluczborski 0,3 265 4,5 3042 ôpolske22px Krakōwbrak danych 0,5 2089 małopolskekrapkowski 6,8 4767 25,9 17058 ôpolske22px lubliniecki 5,4 4194 27,4 21142 ślōnske22px mikołowski 11,0 9901 40,5 38140 ślōnske22px Myslowice 3,7 2794 26,3 19836 ślōnske22px ôleski 4,4 2670 13,2 11688 ôpolske22px Ôpole 0,7 921 3,7 4593 ôpolske22px ôpolski 5,3 7183 20,3 27019 ôpolske22px Piekary 7,0 4278 36,5 21147 ślōnske22px prudnicki 1,3 819 10,5 6074 ôpolske22px pszczyński 6,1 6329 30,1 32468 ślōnske22px raciborski 5,6 6451 22,8 25049 ślōnske22px rybnicki 15,0 10967 41,5 31554 ślōnske22px Rybnik 6,3 8980 27,9 39323 ślōnske22px Siemanowice 8,2 6053 29,7 20832 ślōnske22px Sosnowiec 0,04 83 0,7 1434 ślōnske22px strzelecki 6,8 5618 29,0 22317 ôpolske22px Ślōnskŏ Ruda 5,4 8183 35,8 50971 ślōnske22px Świyntochłowice 4,7 2636 32,2 17119 ślōnske22px tarnogōrski 9,0 12038 32,7 45178 ślōnske22px Tychy 1,2 1558 16,5 21342 ślōnske22px Warszawabrak danych 0,2 3048 mazowiecke22px władzisławski 6,6 10180 34,3 54319 ślōnske22px Wrocławbrak danych 0,3 2029 dolnoślōnske22px Zŏbrze 2,0 3835 14,6 26438 ślōnske22px Żory 4,1 2623 18,5 11504 ślōnske

 Uwagi 

Kategoryjo:Nacyje
Kategoryjo:Ślůnsk