Litwa

Litwa (lit. Lietuva), Litewskŏ Republika (Lietuvos Respublika) – państwo we Weschodnij Ojropie, jedyn z bałtyckich krŏjōw, czōnek Ojropejskij Unije i NATO. 

 Gyjografijŏ 
 Nojwyższy pōnkt: gōra Aukštojas 293,84 m n.p.m.
 Nojniższy pōnkt: Bałtycke Morze 0 m

Litwa graniczy z dalij pokŏzanymi państwami:
 na połedniu:
  Polskŏ (273 km)
 na weschodzie:
  Biołoruś (677 km)
 na pōłnocach:
  Łotwa (576 km)
 na zŏchodzie:
  Rusyjŏ (273 km)

 Miasta 
+Nojsrogsze miasta LitwyLp.MiastoPopulacyjŏ 400px|Lokalizacja miast na LitwiePołożynie wszyjskich miast Litwy1.20px Vilnius580,0202.20px Kaunas289,3803.20px Klaipėda149,1574.20px Šiauliai101,5145.20px Panevėžys85,8856.20px Alytus49,8887.20px Marijampolė34,9688.20px Mažeikiai32,4779.20px Jonava26,42710.20px Utena102,275

 Historyjŏ 
Piyrszŏ spōminka ô Litwie je z 14 lutego 1009, jednak litewske państwo powstoło dopiyro we XIII stoleciu. Krōlestwo Litwy – strzedniowieczne litewske państwo bydōnce we latach 1251–1263; jedynym krōlym bōł Mendog. We XV stoleciŏ tamtyjsze Wielge Litewske Ksiynstwo, po zajyńciu ziym ksiynstw Kijowskij Rusi, było nojsrogszym terytorialnie państwym we Ojropie. We wyniku unije we Krewie (1385) weszło we zwiōnzki z Polskim Krōlestwym (Korōnōm), kere przerodziły sie we 1569 we trwałõ ryalnõ unijõ (lubelskŏ unijŏ), za to Wielge Litewske Ksiynstwo weszło we skłŏd Rzeczypospolitej jako jedyn z jeji dwōch czōnōw. Po III rozbiorze Rzeczypospolitej (1795) Litwa do 1918 wchodziyła we skłŏd Ruskigo Impyrium. 16 lutego 1918 aktym samostanowiynia Litwy Taryba proklamowała Krōlestwo Litwy, znŏleżne ôd Miymieckigo Cysŏrstwa. 2 listopada 1918 powstoła niypodlygłŏ Litewskŏ Republika, ôkupowanŏ we czyrwniu 1940 bez Czyrwōnõ Armijõ, za to we siyrpniu 1940 anektowana bez SSSR jako Litewskŏ Socjalistycznŏ Sowieckŏ Republika. 11 marca 1990 Litwa ôgłosiyła deklaracyjõ samostanowiynia. Ôd 1 mŏja 2004 je czōnkym Ojropejskij Unije.