Fobos

Fobos - uobrozek  zuůnaczůny bez sůnda Mars Global Surveyor  Uodkryće Uodkrywca Asaph Hall Data uodkryćo 18 sierpnia 1877 Charakterystyka uorbity Strzedńe uoddalyńe uod postrzodka planety 9 377,2 km  Mimostrzůd 0,0151 Perycentrum 9 235,6 km  Apocentrum 9 518,8 km  Uokres uobjygu 0,31891023 d Uobwůd uorbity 58 915 km Gibkość uorbitalno 2,138 km/s  Nachylyńe orbity 26,04° (ku ekliptyce)1,093° (ku puaszczyzńy  růwńika Marsa) Je naturalnym satelitům Marsa Charakterystyka fizyczno Klapńyńće 0,31 - 0,12  Wymjary 26,8 × 21 × 18,4 km Plac ~6 100 km 2 Uobjyntość ~5 700 km3 Masa 1,072×1016 kg  Gynstość 1,85  Gibkość ućeczki 0,00113 km/s Uokres zwyrtńyńo nauobkouo  uośe synchrończny s uokresym uorbitalnym Albedo 0,071 Temp. powjyrzchńe ~233 

Fobos (tyż: Phobos, gr. Φόβος – bojůnczka) to wjynkszy a bliższy s dwůch kśynžycůw Marsa. Je uůn we coukim Ůkuodźe Słůnecznym położony nojbliżyj planety, nauokoło kerej śe zwyrto. Fobos je planetojida przechwycůno bez Marsa.

 Uodkrycie 
Uodkrywcům Fobosa je amerikański gwjoźdźorz Asaph Hall. Pjyrszy roz uostou uůn zaobserwowany 18 sierpnia 1877 we uobserwatorjum wojynnyj marynarki USA kole godźiny 9:14 UTC. Kapka dńi wcześnij (12 śyrpńo) Asaph Hall uodkrył tyż drugi kśynžyc Marsa, Deimosa.

Kśynžyc ten uostoł kńipśńynty bez sůndy: 
Mariner 9 (1971 r.), 
Viking 1 (1977 r.), 
Phobos 2 (1988 r.), 
Mars Global Surveyor (1998 a 2003 r.)
Mars Express (uod 2004 r.).

 Charakterystyka uorbity 
Průmjyń uorbity Fobosa je mjyńszy uod průmjyńa uorbity synchrońicznyj, co uoznaczo, aże zwyrto śe uůn gibćij kej Mars zwyrto śe nauobkoło uośi. Beztůż wschodźi na zachodńij strůńe marsjańskigo ńyba, gibko przemjeszczo śe po ńybje a po ůngyfer 4 godźinach a 15 minutach zachodźi na wschodńij strůńe ńyba. Uobecność Fobosa na ńybje trwo 11 godzin a 6 minut. Fobos je fest blisko powjyrzchńe planety (2,76 promienia Marsa). Beztůż ńy je uůn widoczny s powjyrzchńe planety s uobszarůw uo wspůłrzyndnej rubośći planetograficznej wyższyj kej 70,4°.

Bez bliskość Marsa Fobos ulegnie za jaki czas rozwalyńu. Śiły pływowe powodujům, aże průmjyń uorbity durś śe zmńiyjszo. Za 50 000 000 rokůw Fobos bydzie tak blisko Marsa, aże zleći abo zostańie rozerwany a złonaczům śe s ńygo ringi.

 Auskuplůngi 
https://web.archive.org/web/20160311103259/http://www.polskieradio.pl/nauka/tags/artykul71308.html (we polskij godce)

Kategoryjo:Kśynżyce Marsa