Jowisz

Zdjyńće Jowiša zuůnačůne bez sůnda Voyager 2  Uodkryće Uodkrywca - Data uodkryćo Znůmy we starožytnośći Parametry uorbity (J2000) Středńe uoddalyńe uod Suůńca 778 412 020 km5,203 36 j.a. Uobwůd orbity 4,774 T m31,912 2 j.a. Mimostřůd 0,048 392 66 Peryhelium 740 742 600 km   4,951 558 43 j.a. Aphelium 816 081 455 km  5,455 167 59 j.a. Rok gwjozdowy 4 333,286 7 dni (11,8565 rokůw) Synodyčny uokres uobjygu 398,86 dńi Gibkość uorbitalno min. — 12,44 km/sśred. — 13,07 km/smaks. — 13,72 km/s Inklinacyjo 1,305° (6,09° do puaščyzny růwńika Suůńca) kśynžyce 63 Charakterystyka fizyčno Šyřka růwńikowo 142 984 km (11,209 Źymje) Šyřka bjegunowo 133 709 km (10,517 Źymje) Klapńyńće 0,064 87 Plac  62,1796×109 km2 (120,5 Źymje) Uobjyntość 142,55×1013 km3 (1321,3 Źymje) Masa 1,8987×1027 kg (317,8 Źymje) Gynstość 1,33 g/cm3 grawitacyjny szwůng na růwńiku 24,79 m/s2(2,530 g)Jupiter Fact Sheet (ang.) Gibkość ućečki 59,54 km/s Uokres zwyrtńyńćo 9h 55min 30s   Gibkość uobrotu na růwńiku 45 360 km/h (12,6 km/s) Nachylyńe uośi planety 3,12° Deklinacyjo 64,49° Albedo 0,52 Temp. powjeřchńi*    – minimalno  110K (-163 °C)  – středńo  152K  (-121 °C)  – maksymalno  b.d Skuod atmosfery Ciśńyńe atmosferyčne 70 kPa Wodůr ~86% Hel ~14% Metan ~0,1% Para wodno ~0,1% Amońak ~0,02% Etan ~0,0002%  Fosforowodůr ~0,0001%  Śarkowodůr <0,0001%
Jowiš to je pjůnto podug uodlyguośći uod suůńca planeta we Ukuodźe Suonečnym, je uůna nojwjynkšo ze wšyjskich. Mo mynga kśynžycůw (do śyrpńa 2008 znajůmych je jejich 63) a tyž systym ringůw. Tak samo kej Saturn, Urůn a Neptůn je to planeta gazowo. Jowiš je jydnům s pjyńću planet, kere idźe uobezdřeć gouymi ślypjůma, a štwortym podug jasnośći uobjektym na źymskim ńybje. Masa Jowiša to je 1,8987×1027 kg, a je to 317,8 x wjyncy kej masa Źymje a 2,5 x wjyncy kej wšyjskich inkšych planet do kupy. Uobjygo suůńce nauokouo bez 11,8565 roku, uobrůt nauokouo wuasnyj uośi trwo 9 godźin, 55 minut a 30 sekund. Uodlyguość uod suůńca uod 740 do 816 mln km. Šyřka 142984 km (růwńikowo) a 133709 km (bjegůnowo). Pod wzglyndym chymičnym skuodo śe guůwńy s wodoru a helu.

!