Źymja

361 132 000 km2 wody (70,8%) Uobjyntość 1,0832×1012 km3 Masa 5,9736×1024 kg Gynstość 5,515 g/cm3 Přispjyšyńy grawitacyjne na růwńiku 9,780 m/s² 1(0,99732 g) Gibkość ućeczki 11,186 km/s Gibkość lińiowa na růwńiku 1674,38 km/h Gibkość kołowa 15°/h (7,272×10−5 rad/s) Nachylenie růwńika wzglyndem płaščyzny uorbity 23,439281° Deklinacyjo 90° Albedo 0,367 Temp. powjyřchńe min. strzed. maks. 185K 287K 331K Ciśńyńe atmosferyčne 100 kPa Skuod atmosfery Azot  78,08% Tlyn  20,95% Argon  0,93% Dwutlynek wůngla, Para wodno, inksze gazy śladowe, 1% (zmjenne)

Źymja (łać. Terra) – trzećo we kolejnośći (liczůnc uod Słůńca) a pjůnto co do wjelgośći planeta Ůkłodu Słůnecznygo.

Nołokoło Źymje krůnży jydyn naturalny satelita – Mjeśůnček a prawdopodobńy dwa kśynžyce půłowe (kśynżyce Kordelewskigo) a wjelgo liczba sztucznych satelitůw. Stoło, stabilno uorbita mo tyż planetojida 3753 Cruithne, kero pozostawo we rezůnańśe s uorbitům Źymje beś ńykerych naukowcůw je uważano za drůgi kśynżyc Źymje.

Źymja uformowoła śe ůngyfer 4,5 milijorda rokůw tymu.

Źymja mo wuaśćiwo masa a grawitacyjo do utrzimańo atmosfery, kera chrůńi przed szkodliwym průmjyńowańym ultrafjoletowym, a tyž pole magnetyczne chrůńjůnce przed pochodzůncym ze Słůńca průmjyńowańym korpuskularnym.
Uoddalyńy uod Słůńca je waśćiwe do utrzimańo uodpowjydńij tymperatury. Uważo śe, aże czynńiki te sprzijouy powstańu żyćo na naszyj planeće.
Je nojwjynkszo s planet skalistych we Ůkuodźe Suůnečnym, a tyž kej dotychczas jydynym znůnym mjejscym wystympowańo żyćo.


*