Racibōrz

Racibōrz (, , śl-mjym. Rattebor, Rottwer) – to je miasto we Gōrnym Ślōnsku, we połedniowo-zachodnij Polsce, we ślōnskim wojewōdztwie, siydziba władz raciborskigo krysu, stolica Ojroregiōnu Silesia. Położōne we Postrzodkowyj Ojropie, na Ślōnskij Nizinie, nad rzykōm Ôdrōm.

Podle danych na 31 grudnia 2019 miasto miało 54 739 pōmiyszkiwŏczōw, co przi wiyrchni 75,01 km² dŏwŏ tyngość zaludniyniŏ 729 ôs./km².

 Geografijŏ 
Miasto leży we połedniowyj tajli Gōrnego Ślōnska, we połedniowo-weschodnij tajli Ślōnskij Niziny. Racibōrz je rozlygowany przi pograniczu prudnickigo, glywickigo a laszskigo dialektu ślōnskij gŏdki. Bez administracyjne granice miasta przepływŏ rzyka Ôdra a strugi Kamyniŏk, Plinc, Lyngōń i Nyndza.

 Klimat 

 Historyjŏ 
Podŏwŏ sie, iże zidlōng Budorgis ze karty ôd Claudiusa Ptolemaeusa może być Raciborzym. Budorgis ôstała ôdwzorowana na antycznyj karcie ôd Claudiusa Ptolemaeusa ze lŏt 142–147 naszyj ery. Ô tym, iże plac tyn mōg być Raciborzym, informuje kōmpyndium „Hazlitt” (1850) abo „Lexicon Universale” (1698) jak tyż wynikŏ to ze rozlygowaniŏ postrzōd inkszych zidyntyfikowanych placōw Ślōnska. Trza jednak krytycznie zauważyć, iże pisŏrze tamtych lŏt chutnie dorabiali miastōm a nacyjōm antyczne rodowody.

Grōd raciborski istnioł co nojmynij już ôd 11. stoleciŏ. Prziwileje miasta Racibōrz dostoł we 1217 na flamandzkim prawie. 17 czyrwnia 1299 raciborski princ Przemysław nadoł Raciborzowi prziwileje miasta podle magdeburskiego prawa, podle kerych miasto przejōnło ôd princa mocka ônego uprawniyń.

We 18. stoleciu Racibōrz podlygoł inspekcyje dŏwkowyj we Prudniku. Po wrŏcłōwskim pokoju (1742), miasto społym ze cołkim Ślōnskym znŏdło sie we granicach Prus. We 1846 miasto dostało piyrsze połōnczynie banowe ze Kandzierzinym, a we 1847 ze Berlinym a Wiedziyniym. W czasie drugij wojny światowyj w mieście funkcjōniyrowały ôbozy przimusowyj roboty a robocze ôddzioły wojynnych zebranych. We 1945 roku, po zajyńciu Prudnika ôd wojsk sowieckich, prziwiyziōne sam bōły przimusowe polske wysiedlyńce ze terynōw anektowanych ôd SSSR. Gorŏle broły czynny udzioł we rewitalizacyji tego placu.

21 czyrwnia 2001 Racibōrz ôstoł piyrszym miastym w Polsce i Ojropie, co dostało certyfikat ISO 14001, co wkludziyło we gminie Systym Zarzōndzaniŏ Środowiskowego.

 Ludność 
Liczba ludności Raciborza na przestrzyństwach lŏt:

 Ôsoby zwiōnzane ze Raciborzym 
 Jan Wyglenda (nar. 1894 w Brzyźnicy kole Raciborza, um. 1973 w Rybniku) – działŏcz absztimōngowy, uczestńik ślōnskich aufsztandōw
 Marek Plura (nar. 1970 w Raciborzu) – politiker

 Necowe ôdwołania 
 Ôficjalnŏ zajta ôd Raciborza

!