Eglantyne Jebb

{}
Eglantyne Jebb  alizaliwa tarehe 25 Agosti 1876 na kufariki tarehe 17 Desemba 1928 alikuwa mwanaharakati wa kijamii kutoka Uingereza aliyeanzisha shirika la Save the Children mwishoni mwa vita kuu ya kwanza ya dunia (World War I) ili kupunguza madhara ya njaa katika nchi za Austria-Hungary na Ujerumani. Yeye ndiye aliyeandika waraka uliokuja kujulikana kama tamko la haki la watoto ambalo ni Declaration of the Rights of the Child.

 Maisha ya awali na familia 
Eglantyne Jebb alizaliwa tarehe 25 Agosti 1876 katika Ellesmere, Shropshire, kwa wakili Arthur Jebb na mkewe pamoja na binamu wa mbali, Eglantyne Louisa Jebb. Alikulia katika eneo la familia lililoitwa “The Lyth”. Familia ya Jebb ilikuwa na uwezo kifedha na ilijulikana kwa dhamira kubwa ya kijamii na huduma kwa umma. Mama yake alianzisha chama cha sanaa na viwanda vya nyumbani cha Home Arts and Industries Association ili kuendeleza sanaa na ufundi vijijini; dada yake Louisa Wilkins alisaidia kuanzisha jeshi la wanawake la kilimo la Women's Land Army wakati wa vita kuu  ya kwanza ya dunia ya (World War I). Dada mwingine, Dorothy, ambaye aliolewa na mbunge wa Chama cha Labour Charles Roden Buxton, alipinga chuki dhidi ya Wajerumani baada ya vita na alifundisha fasihi ya Kiingereza katika chuo cha Wellesley College, Massachusetts, Marekani mwaka 1929.

Shangazi yake kwa upande wa baba, Louisa Jebb, alikuwa mwanamke wa mtazamo mpya wa enzi ya Victoria aliyewafundisha Eglantyne na ndugu zake useremala, uvuvi na hata kutengeneza risasi. Louisa alimhimiza Eglantyne kujiunga na chuo kikuu wakati wanawake wachache sana walikuwa wakifanya hivyo, akiwa yeye mwenyewe alisoma katika chuo cha Newnham College, Cambridge.

 Uanaharakati wa kijamii, Cambridge 1900–1918 
Kuanzia 1895 hadi 1898, Jebb alisoma historia katika chuo cha Lady Margaret Hall, Oxford akikusudia kuwa mwalimu. Alifundisha kwa mwaka mmoja katika shule ya St. Peter's School, Marlborough, lakini aligundua kuwa ualimu haukuwa wito wake.

Alhamia Cambridge kumhudumia mama yake ambaye alikuwa  mgonjwa. Akiwa huko, alihamasishwa na Mary Paley Marshall na Florence Ada Keynes kujiunga na chama cha kuratibu misaada ya kijamii cha Charity Organisation Society, iliyolenga kuleta mbinu za kisayansi katika kazi za misaada. Hii ilimfanya kufanya utafiti kuhusu hali za maisha mijini. Mwaka 1906 alichapisha kitabu Cambridge, a Study in Social Questions.

Kabla ya vita kuu ya kwanza ya dunia, alishiriki katika kampeni za kisiasa Cambridge na kuteuliwa katika Kamati ya Elimu ya Halmashauri ya Cambridge mwaka 1907. Pia, chini ya usimamizi wa Florence Keynes, alianzisha ofisi ya kusaidia vijana kupata ajira (Boys' Employment Registry), na baadaye ya wasichana pia. Mwaka 2014,bango la  blue plaque liliwekwa katika mtaa wa  82 Regent Street kuadhimisha mchango huo.

Mwaka 1913, alisafiri kwenda Macedonia kwa niaba ya mfuko wa msaada wa Macedonian Relief Fund. Vita vilipoanza, alijihusisha na mradi wa kuchapisha tafsiri za magazeti kutoka Ujerumani na Austria-Hungary katika jarida la Cambridge Magazine, zikionyesha hali halisi ya mateso ya raia. Jitihada hizi ziliungwa mkono na mwandishi George Bernard Shaw.

 Geneva 1918–1928 
Miaka yake kumi ya mwisho aliishi Geneva. Mwisho wa Vita kuu ya kwanza ya dunia, uliwaacha watoto wa Ujerumani na Austria-Hungary wakiteseka kutokana na vita na harakati za Muungano.

Mwaka 1919, Baraza la Kupambana na Njaa (Fight the Famine Council) lilianzishwa kushinikiza serikali ya Uingereza kumaliza harakati hizo. Jebb alikamatwa katika uwanja wa Trafalgar Square kwa kusambaza vipeperushi vilivyoonyesha picha za watoto waliokufa kwa njaa. Alipatikana na hatia chini ya sheria ya ulinzi wa ufalme ya Defence of the Realm Act 1914, lakini faini yake ililipwa na mwendesha mashtaka wa serikali, Archibald Bodkin.

 Mfuko wa kuokoa watoto 

Tarehe 15 Aprili 1919, mfuko wa kusaidia watoto wa Ujerumani na Austria uliundwa  mfuko wa kuokoa watoto– Save the Children Fund – na kuzinduliwa rasmi katika ukumbi wa Royal Albert Hall jijini London tarehe 19 Mei 1919. Ulikusanya fedha nyingi kutoka kwa Waingereza.

Mwaka 1920,shirikisho la kimataifa la kuokoa watoto la International Save the Children Union lilianzishwa huko Geneva kwa ushirikiano wa na shirika la kuokoa watoto la  Save the Children la Uingereza na Rädda Barnen ya Uswidi.

Baadaye shirika lilielekeza msaada kwa wakimbizi nchini Ugiriki, na mwaka 1921 lilisaidia waathirika wa njaa  Russian famine of 1921 katika Urusi ya Kisovieti, likipeleka tani 600 za chakula na dawa.

 Tamko la Haki za Mtoto, 1923/24 
Mwaka 1923, Jebb aliandaa hati fupi iliyoeleza haki za watoto na wajibu wa jamii ya kimataifa kuzilinda. Declaration of the Rights of the Child (Tamko la Geneva) lilipitishwa mwaka 1924 na League of Nations.

Mwaka 1925, Kongamano la kwanza la Kimataifa la Ustawi wa Mtoto lilifanyika Geneva kuendeleza tamko hilo.

 Maisha binafsi 
Kabla ya Vita kuu ya kwanza ya dunia, Jebb alikuwa na uhusiano wa kimapenzi na Margaret Keynes, dada wa John Maynard Keynes. Uhusiano huo uliisha Margaret alipoolewa na Archibald Hill mwaka 1913.

Baada ya kuugua kwa muda mrefu kutokana na tatizo la tezi (goitre), Jebb alifariki mwaka 1928 huko Geneva na kuzikwa katika makaburi ya Saint George. Baadaye, tarehe 7 Februari 2024, mabaki yake yalihamishwa na kuzikwa tena katika Cimetière des Rois, inayochukuliwa kama Pantheon ya Geneva, kwa heshima ya mchango wake katika haki za watoto.

 Urithi 
Mwaka 1919, yeye na dada yake Dorothy Buxton walianzisha rasmi shirika la kuokoa watoto la Save the Children nchini Uingereza na baadaye kimataifa huko Geneva.

Shirika la Save the Children linaendelea kufanya kazi hadi leo. Toleo lililopanuliwa la tamko lake lilipitishwa na Umoja wa Mataifa mwaka 1959 na baadaye kuhamasisha mkataba wa haki za mtoto wa  Convention on the Rights of the Child wa mwaka 1989.

Church of England  ambalo nia kanisa la kianglikana nchini Uingereza, humkumbuka kila mwaka tarehe 17 Desemba katika kalenda yake ya watakatifu. Mwaka 2016, alionekana kwenye seti ya stempu za kibinadamu za Uingereza, na picha zake zinahifadhiwa katika makumbusho ya National Portrait Gallery, London.

 Marejeo 

Jamii: WikiGap JWK 2026