Hilda Saeed

{}
Hilda Saeed (14 Novemba 1936 - 14 Mei 2025) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake, mwandishi wa habari, na mwanasayansi wa Pakistan aliyekuwa mmoja wa watu wa msingi katika harakati za ufeministi nchini humo. Kwa karibu miongo mitano, alikuwa mstari wa mbele katika mapambano ya haki za kijamii nchini Pakistan, hasa kama mwanzilishi mwenza wa Women's Action Forum (WAF) ambalo ni jukaa la harakati la wanawake,  na mwenyekiti wa muda mrefu wa Kituo cha Rasilimali za Wanawake cha Shirkat Gah ambalo hili  hulenga kuweka haki na usawa wa jinsia. Kazi yake ilijulikana kwa mbinu ya pande nyingi iliyochanganya maandamano ya mitaani dhidi ya sheria kandamizi pamoja na ujenzi wa taasisi za afya ya wanawake, msaada wa kisheria, na uwezeshaji wa kisiasa.

Kabla ya kuwa mwanaharakati wa muda wote, Saeed alijenga taaluma yenye mafanikio katika sayansi. Anatambulika kama mwanamke wa kwanza wa Pakistan kuwa mtaalamu wa serolojia. Kazi yake mwishoni mwa miaka ya 1970 ndiyo iliyochochea mwelekeo wa maisha yake. Jukumu lake katika kuanzisha Idara ya kwanza ya Sayansi za Forensiki ya serikali ya Sindh lilimfanya akutane moja kwa moja na ushahidi wa uhalifu wa kikatili dhidi ya wanawake. Uzoefu wa kuthibitisha kisayansi uhalifu huo huku akiona wahanga wakikosa haki chini ya Hudood Ordinances  sheria zilizotungwa kipindi hicho,ulimletea mgongano mkubwa wa kimaadili, na kumfanya aache maabara na kuingia katika harakati za kisiasa.

Kama msomi na mchambuzi wa umma, Saeed alitetea haki za afya ya uzazi, alipigania haki za wachache wa kidini, na alitumia uandishi wake kuingiza mijadala iliyokuwa mwiko katika mjadala wa kitaifa. Kwa kutambua mchango wake, aliteuliwa kuwa kati ya wa wanawake elfu moja kwa ajili ya tuzo ya amani ya  Nobel Peace Prize mwaka 2005.

Maisha ya Awali na Historia Binafsi
Familia na Malezi
Hilda Josiah alizaliwa Baroda (sasa Vadodara), India, tarehe 14 Novemba 1936, akiwa mtoto wa kwanza kati ya watano wa Alfred na Suman Josiah. Familia yake ilihamia Karachi Oktoba 1937 alipokuwa na umri wa miezi 11.

Alilelewa katika Karachi ya kitamaduni mseto aliyokumbuka kama mahali pa watu wa dini mbalimbali. Uelewano huo ulivurugwa sana na kugawanywa kwa India  (Partition of India) mwaka 1947. Alishuhudia ghasia za kidini, na baba yake aliamua kubaki Pakistan akiamini ahadi ya usawa ya Muhammad Ali Jinnah.

Kama mtoto mkubwa, alichukua jukumu la kuwalea ndugu zake. Alipenda kusoma sana na mara nyingi alipanda mti wa neem kusoma kwa utulivu.

Elimu
Baada ya kusoma St. Joseph's College, alijiunga na DJ Science College mwaka 1957. Huko alikutana na mawazo ya Democratic Students' Federation (DSF).

Aliendelea na chuo kikuu cha  University of Karachi mwaka 1958. Pia alipata Shahada ya Uzamili ya Kazi za Jamii mwaka 1960.

Ndoa ya Dini Tofauti
Mwaka 1962 aliolewa na Mazhar Saeed, Muislamu, jambo lililokumbana na upinzani wa familia. Aliendelea kubaki Mkristo maisha yake yote.

 Kazi katika Sayansi, Uandishi wa Habari na Uanaharakati 
1960–1978: Profesa na Mwanasayansi
Alifundisha mikrobiolojia katika vyuo mbalimbali na kufanya utafiti wa kitabibu.

Mwisho wa miaka ya 1970 – Mwanzo wa 1980: Mtoa Taarifa na Mwandishi
Alisaidia kuanzisha Idara ya Sayansi za Forensiki ya Sindh na kuwa mwanamke wa kwanza wa Pakistan mtaalamu wa serolojia ya forensiki.

Miaka ya 1980: Mwanaharakati na Mjenzi wa Taasisi
Alijiunga na Shirkat Gah mwaka 1978 na kuanzisha Women's Action Forum mwaka 1981.

Miaka ya 1990: Mtaalamu wa Kimataifa
Alifanya kazi kama mshauri kwa mashirika ya kimataifa kama UNICEF na Population Council.

2000–2020: Mwanahistoria wa Harakati
Aliendelea kushiriki katika harakati za wanawake na kuandika kazi mbalimbali muhimu.

Urithi
Hilda Saeed aliacha urithi mkubwa kama mmoja wa waanzilishi wa harakati za kisasa za wanawake nchini Pakistan. Taasisi alizosaidia kuanzisha zinaendelea kutoa msaada wa kijamii, kisheria na kisiasa hadi leo.

Marejeo

Jamii:wanaharakati wa Pakistan
Jamii:WikiGap JWK 2026