Transhumanismi

Transhumanismu ni harakati ya kifalsafa na kiakili inayotetea kuboreshwa kwa hali ya binadamu kupitia maendeleo na upatikanaji mpana wa teknolojia mpya na za baadaye ambazo zinaweza kuongeza kwa kiasi kikubwa maisha marefu, uwezo wa kiakili, na ustawi wa jumla.

Wanafalsafa wa transhumanismu huchunguza faida na hatari za teknolojia zinazoibuka ambazo zinaweza kushinda mipaka ya msingi ya kibinadamu, pamoja na maadili ya kutumia teknolojia hizo. Baadhi ya wafuasi wa transhumanismu hudhani kuwa binadamu wanaweza hatimaye kujibadilisha na kuwa viumbe wenye uwezo mkubwa kiasi cha kustahili kuitwa "posthuman"  viumbe waliopitiliza uwezo wa kibinadamu wa sasa. 

Mada nyingine muhimu katika utafiti wa transhumanismu ni jinsi ya kulinda ubinadamu dhidi ya hatari za kimataifa zinazoweza kuangamiza maisha, kama vile akili bandia ya jumla (AGI), athari ya asteroid, gray goo (hatari ya nanoteknolojia), janga la kiafya, kuporomoka kwa jamii, na vita vya nyuklia.

Mwanabiolojia Julian Huxley alieneza kwa mara ya kwanza matumizi ya neno "transhumanism" katika insha yake ya mwaka 1957. Maana ya kisasa ya dhana hii ilianza kuonekana kupitia mmoja wa maprofesa wa kwanza wa futurologia, mtu aliyebadilisha jina lake kuwa FM-2030. Katika miaka ya 1960, alifundisha "dhana mpya za binadamu" katika chuo cha The New School, ambapo alianza kuwatambua watu wanaokumbatia teknolojia, mitindo ya maisha, na mitazamo ya kiulimwengu inayowakilisha mpito kuelekea hali ya baada ya ubinadamu kama "transhuman".

Madai haya yaliweka msingi wa kiakili kwa mwanafalsafa wa Uingereza Max More kuanza kufafanua kanuni za transhumanismu kama falsafa ya kimajira yajayo mnamo mwaka 1990, akianzisha huko California mtazamo wa kifalsafa ambao baadaye ulikua na kuwa harakati ya kimataifa ya transhumanismu.

Ikiwa imechochewa na kazi mashuhuri za sayansi ya kubuni, maono ya transhumanismu kuhusu binadamu wa baadaye waliobadilika yamevutia wafuasi na wakosoaji wengi kutoka mitazamo mbalimbali, ikiwemo falsafa na dini.

Malengo
Unaamka asubuhi moja na kupata ubongo wako una tundu lingine linalofanya kazi. Isiyoonekana, sehemu hii kisaidizi ya lobe hujibu maswali yako kwa taarifa zaidi ya eneo la kumbukumbu yako mwenyewe, inapendekeza njia zinazokubalika za utekelezaji, na inauliza maswali ambayo husaidia kuleta ukweli unaofaa. Unakuja haraka kutegemea lobe mpya kiasi kwamba unaacha kushangaa jinsi inavyofanya kazi. Unaitumia tu. Hii ni ndoto ya akili ya bandia.

— Byte, Aprili 1985

Wakati wanasiasa na wafuasi wengi wa transhumanismu wanatafuta kutumia mantiki, sayansi na teknolojia kupunguza umasikini, magonjwa, ulemavu, na utapiamlo duniani kote, transhumanismu ina upekee wake katika kulenga matumizi ya teknolojia kuboresha miili ya binadamu katika ngazi ya mtu binafsi. Wengi wa wafuasi wa transhumanismu huchunguza kwa makini uwezo wa teknolojia za baadaye na mifumo bunifu ya kijamii kuboresha ubora wa maisha ya kila mtu, huku wakilenga kufanya hali halisi ya binadamu kutimiza ahadi ya usawa wa kisheria na kisiasa kwa kuondoa vikwazo vya kuzaliwa vya kiakili na kimwili.

Wanafalsafa wa transhumanismu wanadai kuwa kuna wajibu wa kimaadili wa ukamilifu kwa binadamu kujitahidi kwa maendeleo na kuboresha hali ya binadamu, na kwamba inawezekana na inatamanika kwa ubinadamu kuingia katika awamu ya transhuman  hali ya kuwepo ambapo binadamu wanajiboresha zaidi ya kile kilicho cha asili ya kibinadamu. Katika awamu hiyo, mchakato wa mageuzi ya asili ungebadilishwa na mageuzi ya makusudi ya kushiriki au kuelekezwa.

Maadili
Wafuasi wa transhumanismu hutumia mbinu za taaluma mbalimbali ili kuelewa na kutathmini uwezekano wa kushinda mipaka ya kibayolojia kwa kutumia futurologia na nyanja mbalimbali za maadili. Tofauti na wanafalsafa, wakosoaji wa kijamii, na wanaharakati wengi wanaothamini kwa maadili uhifadhi wa mifumo ya asili, transhumanists huona dhana ya "asili" kuwa ya utata na isiyoeleweka vizuri, na wakati mwingine kuwa kikwazo kwa maendeleo.

Kwa kuzingatia hili, watetezi mashuhuri wa transhumanismu kama Dan Agin huwaita wakosoaji wa transhumanismu kutoka pande zote za kisiasa kama "bioconservatives" au "bioluddites" neno la pili likirejelea harakati ya karne ya 19 iliyopinga mapinduzi ya viwanda na uingizwaji wa kazi za mikono na mashine.

Imani ya wapinzani wa transhumanismu ni kwamba inaweza kusababisha uboreshaji usio wa haki wa binadamu katika nyanja nyingi za maisha, hasa kijamii. Hali hii hulinganishwa na matumizi ya steroidi katika michezo, ambapo wanariadha wanaotumia steroidi hupata faida dhidi ya wale wasiovitumia. Tofauti kama hiyo inaweza kutokea pale watu wanapokuwa na vipandikizi vya neva vinavyowapa faida kazini au katika elimu.

Zaidi ya hayo, kulingana na M.J. McNamee na S.D. Edwards, kuna hofu kwamba maboresho yanayopatikana kwa sehemu maalum na yenye fursa zaidi ya jamii yanaweza kusababisha mgawanyiko wa binadamu katika spishi mbili tofauti. Wazo la kuwepo kwa spishi mbili za binadamu, moja ikiwa na faida kubwa ya kimwili na kiuchumi dhidi ya nyingine, ni la kutia wasiwasi. Moja inaweza kushindwa hata kuzaa na nyingine, na kutokana na afya duni na uwezo mdogo, inaweza kuonekana kuwa na hadhi ya chini ya kimaadili. 

Nick Bostrom amesema kuwa transhumanismu hutetea ustawi wa viumbe vyote vyenye hisia, wakiwemo wanyama wasio binadamu, viumbe wa angani, na aina za maisha za kisanii (artificial life). Mtazamo huu unasisitizwa pia na David Pearce, ambaye anatetea matumizi ya bioteknolojia kuondoa mateso kwa viumbe vyote vyenye hisia.

Teknolojia za kuvutia
Wafuasi wa transhumanismu wanaunga mkono kuibuka na kuunganishwa kwa teknolojia kama vile nanoteknolojia, bioteknolojia, teknolojia ya habari, na sayansi ya utambuzi (NBIC), pamoja na teknolojia za baadaye zinazodhaniwa kama uhalisia wa kuigwa (simulated reality), akili bandia, akili ya juu (superintelligence), uchapishaji wa viungo vya mwili kwa 3D (3D bioprinting), kupakia akili kwenye kompyuta (mind uploading), uhifadhi wa kemikali wa ubongo, na cryonics (uhifadhi wa mwili kwa baridi kali). Wanaamini kuwa binadamu wanaweza na wanapaswa kutumia teknolojia hizi ili kuwa zaidi ya binadamu wa kawaida.

Kwa hivyo, wanatetea kutambuliwa au kulindwa kwa uhuru wa kiakili (cognitive liberty), uhuru wa kimaumbile (morphological freedom), na uhuru wa kuzaa (procreative liberty) kama haki za kiraia, ili kuhakikisha watu binafsi wana chaguo la kutumia teknolojia za uboreshaji wa binadamu kwao na kwa watoto wao. Baadhi ya wataalamu wanabashiri kuwa mbinu za uboreshaji wa binadamu na teknolojia zinazoibuka zinaweza kuwezesha uboreshaji wa binadamu kwa kiwango kikubwa ifikapo katikati ya karne ya 21. Vitabu vya Kurzweil The Singularity is Near na Michio Kaku Physics of the Future vinaelezea teknolojia mbalimbali za uboreshaji wa binadamu na kutoa mwanga juu ya jinsi teknolojia hizi zinaweza kuathiri jamii ya binadamu.

Baadhi ya ripoti kuhusu teknolojia zinazounganika na dhana ya NBIC zimekosoa mwelekeo wa transhumanismu na kudai kuwa ni wa kubuni kisayansi. Wakati huohuo, utafiti kuhusu teknolojia za kubadilisha ubongo na mwili umeharakishwa chini ya ufadhili wa Wizara ya Ulinzi ya Marekani, ambayo inavutiwa na faida za kivita ambazo teknolojia hizi zinaweza kuwapatia askari wa Marekani na washirika wake. Tayari kuna programu ya utafiti wa ubongo inayolenga "kuongeza uwezo wa kusimamia taarifa", huku wanasayansi wa kijeshi wakitafuta njia za kuongeza uwezo wa binadamu kupambana kwa muda wa hadi saa 168 bila usingizi.

Mwanasayansi wa neva Anders Sandberg amekuwa akitumia mbinu ya kuchanganua sehemu nyembamba sana za ubongo. Mbinu hii inatumika kusaidia kuelewa vizuri usanifu wa ubongo, na kwa sasa inafanyiwa majaribio kwa panya. Hii ni hatua ya awali kuelekea uwezekano wa kupakia maudhui ya ubongo wa binadamu  ikiwemo kumbukumbu na hisia  kwenye kompyuta.

Marejeo

Category:Wiki Loves STEAMIA 2025