Uchoraji wa kiufundi

Uchoraji wa kiufundi, uandishi au kuchora, ni kitendo au uwezo wa kutunga michoro inayoonyesha jinsi kitu kinavyofanya kazi au kinavyoundwa.

Michoro ya kiufundi ni muhimu kwa kuwasilisha mawazo katika tasnia husika na uhandisi .Ili kurahisisha kueleweka kwa michoro, watu hutumia alama zinazojulikana, mitazamo, vitengo vya vipimo, mifumo ya nukuu, mitindo ya kuonekana na mpangilio wa kurasa . Kwa pamoja, kanuni kama hizo huunda lugha ya kuona na kusaidia kuhakikisha kuwa mchoro hauna utata na ni rahisi kueleweka. Alama na kanuni nyingi za kuchora kiufundi zimeratibiwa katika kiwango cha kimataifa kiitwacho ISO 128 .

Uhitaji wa mawasiliano sahihi katika utayarishaji wa hati ya kazi hutofautisha mchoro wa kiufundi kutoka kwa mchoro wa kuelezea wa sanaa ya kuona. Michoro ya kisanii inafasiriwa kibinafsi; japo maana zao zimedhamiriwa kwa wingi. Michoro ya kiufundi inaeleweka kuwa na maana moja tu iliyokusudiwa. 

Mchoraji ni mtu yoyote anayechora (kiufundi au kwa kuelezea). Na Mchoraji wa kitaalamu ambaye hutengeneza michoro ya kiufundi wakati mwingine huitwa fundi wa uandishi.
Richard Boland and Fred Collopy (2004). Managing as designing. Stanford University Press, 2004. ISBN 0-8047-4674-5, p.69.
 Njia za Kupata mchoro 

 Kuchora mchoro rahisi 

Mchoro rahisi ni mchoro unaotekelezwa kwa haraka, ambao haukusudiwi kama kazi iliyokamilika. Kwa ujumla, kuchora mchoro rahisi ni njia ya haraka ya kurekodi wazo kwa matumizi ya baadae. Mchoro rahisi wa mbunifu kimsingi hutumika kama njia ya kujaribu mawazo tofauti tofauti na kuanzisha utungaji kabla ya kazi ya kumaliza zaidi, hasa wakati kazi hiyo ni ya gharama kubwa na ya kutumia muda mrefu.

Michoro rahisi ya usanifu, kwa mfano, ni aina ya mchoro .  Michoro hii rahisi hutumiwa na wasanifu kama njia ya mawasiliano katika kusaidia ushirikiano wa kubuni. Zana hii huwasaidia wasanifu kubuni sifa dhahania za suluhu dhahania za muundo wa muda na kufanya muhtasari wa mifumo yao changamano, na hivyo kuimarisha mchakato wa kubuni. 

 Mwongozo au kwa vifaa vya kuchorea 
Utaratibu wa msingi wa kuandaa ni kuweka kipande cha karatasi (au nyenzo nyingine) kwenye uso laini na pembe za kulia na pande moja kwa moja-kawaida kwenye ubao wa kuchora . Ukingo wa kuteleza unaojulikana kama T-square huwekwa kwenye moja ya pande, na kuruhusu kutelezeshwa kwa upande wa meza na juu ya uso wa karatasi.

"Mistari sambamba" inaweza kuchorwa kwa kusonga T-mraba na kuendesha penseli au kalamu ya kiufundi sambamba na Kona ya T-mraba. T-mraba hutumika kushikilia vifaa vingine kama vile miraba iliyowekwa au pembetatu. Katika kesi hii, mtayarishaji huweka pembetatu moja au zaidi ya pembe zinazojulikana kwenye T-mraba - ambayo yenyewe iko kwenye pembe za kulia kwa makali ya meza - na kisha inaweza kuchora mistari kwa pembe yoyote iliyochaguliwa kwa wengine kwenye ukurasa. Jedwali za kisasa za utayarishaji zina vifaa vya mashine ya kuandaa ambayo inaungwa mkono pande zote mbili za meza ili kuteleza juu ya kipande kikubwa cha karatasi. Kwa sababu imelindwa kwa pande zote mbili, mistari iliyochorwa kando imehakikishwa kuwa sambamba. 

Mtayarishaji hutumia zana kadhaa za kuchora za kiufundi kuchora curves na miduara. Msingi kati ya hizi ni dira, zinazotumiwa kwa kuchora pembe na miduara, na curve ya Kifaransa, kwa kuchora curves. Spline ni chuma kilichofunikwa kwa mpira ambacho kinaweza kupindwa kwa mikono kwenye mikunjo mingi.

Kuandika violezo humsaidia mchoraji mtayarishaji kuunda vitu vinavyojirudia katika mchoro bila kulazimika kutoa kitu hicho kutoka mwanzo kila wakati. Hii ni muhimu hasa wakati wa kutumia alama za kawaida; yaani katika muktadha wa jukwaa, mbunifu wa taa atachora kulingana na maktaba ya kawaida ya USITT ya alama za taa ili kuashiria mahali pa kuweka kifaa kimoja katika nafasi nyingi. Violezo vinauzwa kibiashara na idadi ya wachuuzi, kwa kawaida hubinafsishwa kwa kazi maalum, lakini pia sio kawaida kwa mtayarishaji kuunda violezo vyake mwenyewe.

Mfumo huu wa msingi wa kuandaa unahitaji meza sahihi na tahadhari ya mara kwa mara kwa nafasi ya zana. Hata kazi rahisi kama kuchora mistari miwili yenye pembe inayokutana kwenye sehemu fulani inahitaji hatua kadhaa za T-mraba na pembetatu, na kwa ujumla, kuandaa rasimu inaweza kuwa mchakato unaotumia muda mwingi.

Suluhisho la matatizo haya lilikuwa kuanzishwa kwa "mashine ya kuandika" ya mitambo, matumizi ya pantografu (wakati mwingine inajulikana vibaya kama "pentagraph" katika hali hizi) ambayo iliruhusu mtayarishaji kuwa na pembe sahihi ya kulia wakati wowote kwenye ukurasa haraka. Mashine hizi mara nyingi zilijumuisha uwezo wa kubadilisha pembe, kwa hivyo kuondoa hitaji la pembetatu.

Mbali na ujuzi wa mechanics ya kuchora mistari, arcs na miduara (na maandishi) kwenye kipande cha karatasi-kuhusiana na maelezo ya vitu vya kimwili-juhudi ya kuandaa inahitaji ufahamu wa kina wa jiometri, trigonometria na ufahamu wa anga, na katika hali zote hudai usahihi na usahihi, na kuzingatia maelezo ya utaratibu wa juu.

Ingawa wakati fulani uandishi hudumishwa na mhandisi wa mradi, mbunifu, au wafanyakazi wa duka (kama vile fundi mitambo ), wasanifu stadi (au wabunifu) kwa kawaida hutimiza kazi hiyo, na daima huhitajika kwa kiwango fulani.

 Ubunifu unaosaidiwa na kompyuta 
Leo, mitambo ya kazi ya kuandaa kwa kiasi kikubwa imejiendesha kiotomatiki na kuharakishwa kupitia utumiaji wa mifumo inayosaidiwa na kompyuta (CAD).

Kuna aina mbili za mifumo ya CAD inayotumiwa kwa ajili ya uzalishaji wa michoro za kiufundi: vipimo viwili (2D) na vipimo vitatu (3D).
Mifumo ya 2D CAD kama vile AutoCAD au MicroStation inachukua nafasi ya nidhamu ya kuchora karatasi. Mistari, miduara, arcs, na curves huundwa ndani ya programu. Inategemea ujuzi wa kiufundi wa kuchora wa mtumiaji ili kutoa mchoro. Bado kuna wigo mwingi wa makosa katika mchoro wakati wa kutoa makadirio ya othografia ya pembe ya kwanza na ya tatu, makadirio ya usaidizi na maoni ya sehemu mtambuka . Mfumo wa 2D CAD ni ubao wa elektroniki wa kuchora tu. Nguvu yake kubwa zaidi ya mchoro wa kiufundi wa moja kwa moja wa karatasi ni katika kufanya marekebisho. Ingawa katika mchoro wa kiufundi uliochorwa kwa mkono wa kawaida, ikiwa kosa litapatikana, au marekebisho yanahitajika, mchoro mpya lazima ufanywe kutoka mwanzo, mfumo wa 2D CAD unaruhusu nakala ya mchoro wa asili kurekebishwa, hivyo kuokoa muda mwingi. Mifumo ya 2D CAD inaweza kutumika kuunda mipango ya miradi mikubwa kama vile majengo na ndege lakini haitoi njia ya kuangalia vipengele mbalimbali.

Mfumo wa 3D CAD (kama vile KeyCreator, Autodesk Inventor, au SolidWorks ) kwanza hutoa jiometri ya sehemu; mchoro wa kiufundi unatokana na maoni yaliyofafanuliwa ya mtumiaji ya jiometri hiyo. Mtazamo wowote wa orthografia, makadirio au sehemu huundwa na programu. Hakuna wigo wa makosa katika utengenezaji wa maoni haya. Upeo huu wa kosa unakuja katika kuweka vipimo vya makadirio ya pembe ya kwanza au ya tatu na kuonyesha ishara husika kwenye mchoro wa kiufundi. 3D CAD inaruhusu sehemu binafsi kukusanywa pamoja ili kuwakilisha bidhaa ya mwisho. Majengo, ndege, meli na magari huigwa, kwa kuunganishwa na kuangaliwa katika 3D kabla ya michoro ya kiufundi kutolewa kwa ajili ya utengenezaji.

Mifumo yote miwili ya 2D na 3D CAD inaweza kutumika katika kutengeneza michoro ya kiufundi kwa taaluma yoyote ile. Taaluma mbalimbali kama (umeme, elektroniki, nyumatiki, majimaji, n.k.) zina alama zinazotambuliwa na sekta husika kuwakilisha vipengele vya kawaida.

KE na ISO huzalisha viwango vinavyotakiwa ili kuonyesha mbinu sahihi zinazopendekezwa lakini ni juu ya watu binafsi kutoa michoro kwa viwango vinavyotakiwa. Hakuna kiwango dhahiri cha mpangilio au mtindo. Kiwango pekee katika michoro ya warsha ya uhandisi ni katika uundaji wa makadirio ya orthografia na mitazamo ya sehemu mbalimbali.

Katika kuwakilisha vitu changamano, vya pande tatu katika michoro ya pande mbili, vitu vinaweza kuelezewa kwa angalau mwonekano mmoja wa pamoja na noti za unene wa nyenzo na mitazamo na sehemu nyingi zinazohitajika ili kuonyesha vipengele vyote vya kitu hicho.
 Matumizi 

 Usanifu Majengo 
Sanaa na usanifu unaotumika katika kutengeneza majengo unajulikana kama Usanifu Majengo . Ili kuwasilisha na vipengele vyote vya sura au kubuni, michoro ya kina hutumiwa. Katika uwanja huu, neno mpango mara nyingi hutumika wakati wa kurejelea sehemu kamili ya mwonekano wa michoro hii inavyotazamwa kutoka futi tatu juu ya sakafu iliyokamilishwa ili kuonyesha maeneo ya milango, madirisha, ngazi, n.k.  Michoro ya usanifu inaelezea na kuweka kumbukumbu ya muundo wa mbunifu. 

 Uhandisi 
Uhandisi linaweza kuwa neno pana sana. Inatokana na neno la Kilatini ingenerare, linalomaanisha "kuunda".  Kwa sababu hii inaweza kutumika kwa kila kitu ambacho wanadamu huunda, inapewa ufafanuzi mdogo katika muktadha wa kuchora kiufundi. Michoro ya kiuhandisi kwa ujumla hushughulika na vipengele vilivyoundwa kimakanika, kama vile sehemu na vifaa vilivyotengenezwa.

Michoro ya uhandisi kawaida huundwa kwa mujibu wa kanuni sanifu za mpangilio, nomenclature, tafsiri, mwonekano (kama vile aina na mitindo ya mstari), saizi, n.k.

Kusudi lake ni kukamata kwa usahihi na bila utata vipengele vyote vya kijiometri vya bidhaa au kifaa Lengo la mwisho la mchoro wa uhandisi ni kuwasilisha taarifa zote zinazohitajika ambazo zitaruhusu mtengenezaji kuzalisha sehemu hiyo.

 Uhandisi wa programu 
Wataalamu wa uhandisi wa programu hutumia michoro kuunda programu. Viwango rasmi na lugha za kielelezo kama vile Lugha ya Kielelezo Iliyounganishwa (UML) zipo lakini uchoraji mwingi hutokea kwa kutumia michoro isiyo rasmi ya dharula inayoonyesha muundo wa dhana . 

Wataalamu waliripoti kwamba mchoro ulisaidia katika kuchanganua mahitaji, Baltes, Sebastian; Diehl, Stephan (11 November 2014). "Sketches and diagrams in practice". Proceedings of the 22nd ACM SIGSOFT International Symposium on Foundations of Software Engineering. FSE 2014. Hong Kong, China: Association for Computing Machinery. pp. 530–541. arXiv:1706.09172. doi:10.1145/2635868.2635891. ISBN 978-1-4503-3056-5. S2CID 2436333. usanifu, urekebishaji upya, uwekaji kumbukumbu, upandaji ndege, mawasiliano na washikadau. : Michoro mara nyingi ni ya muda mfupi au imechorwa upya kama inavyohitajika. Picha zilizochorwa upya zinaweza kufanyika kama aina ya uelewa wa pamoja katika timu. 
Marejeo

Jamii:Wiki Loves STEAMIA 2025
Jamii:Uchoraji