Siku ya Kimataifa ya Uelewa kuhusu Ualbino

Siku ya Kimataifa ya Uelewa kuhusu Ualbino (IAAD) huadhimishwa kila mwaka tarehe 13 Juni. Siku hii ni siku ya kuadhimisha haki za binadamu za watu wenye ualbino duniani kote. 

 Historia 
Katikati ya miaka ya 2000, ripoti ziliweka hadharani kuongezeka kwa idadi ya mashambulizi ya kikatili dhidi ya na mauaji ya watu wenye ualbino nchini Tanzania.  Ripoti nyingi zimeshutumu wahusika kwa kuhusisha nguvu za kichawi na miili ya watu wenye ualbino, na hivyo kuhamasishwa kuitumia miili hii kwenye hirizi za bahati na matambiko ya kichawi.   Hadi mwaka 2015, wahalifu waliwaua zaidi ya waathiriwa 70 na kuwadhuru wengi zaidi.  Katika kukabiliana na hali hiyo, Jumuiya ya Watu Wenye Ualbino Tanzania (TAS) na NGOs nyingine zilianza kufanya kampeni kwa ajili ya haki za binadamu za watu wenye ualbino.  TAS iliadhimisha Siku ya Albino ya kwanza ilianza mnamo Mei 4, 2006.  Ikawa Siku ya Kitaifa ya Albino kuanzia 2009 na kuendelea na hatimaye kuitwa Siku ya Kitaifa ya Ualbino.

 Maadhimisho ya Umoja wa Mataifa 
Katika ngazi ya kimataifa, Shirika lisilo la kiserikali la Canada Under the Same Sun (UTSS) liliungana na marehemu Balozi wa Ubalozi wa Somalia kwenye Umoja wa Mataifa (UN), Yusuf Mohamed Ismail Bari-Bari, katika juhudi zake za kupitisha azimio la kukuza na kulinda haki za watu wenye ualbino.   Azimio kama hilo lilikuja wakati Baraza la Haki za Kibinadamu mnamo Juni 13, 2013, lilipopitisha azimio la kwanza kuwahi kutokea kuhusu ualbino.  Baadaye, katika azimio lake la 26/10 la Juni 26, 2014, Baraza la Haki za Kibinadamu lilipendekeza Juni 13 kutangazwa kuwa Siku ya Kimataifa ya Uelewa kuhusu Ualbino na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa.  Hivyo Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa lilipitisha mnamo Desemba 18, 2014, azimio 69/170 na kutangaza, kuanzia 2015, Juni 13 kama Siku ya Kimataifa ya Uelewa kuhusu Ualbino.    Tarehe iliyochaguliwa inakumbusha azimio la kwanza kabisa la Umoja wa Mataifa ambalo lilipitishwa Juni 13 mwaka mmoja kabla.  Leo, IAAD inaadhimishwa duniani kote kutoka Tanzania,   Argentina,   Senegal,   Fiji,  Ufaransa,  Uingereza  na Namibia.   

 Dhima ya kila mwaka 
Kila mwaka mada huchaguliwa ili kuweka sauti ya maadhimisho ya siku. Hadi sasa, wamekuwa kama ifuatavyo:
Mwaka Mandhari 2016 Kusherehekea utofauti; kukuza ujumuishaji; kulinda haki zetu  2017 Kuendelea tukiwa na tumaini jipya  2018 Kuangaza nuru yetu kwa ulimwengu  2019 Bado nimesimama imara  2020 Nimeumbwa kung'aa  2021 Nguvu zaidi ya uwezekano wote  2022 Tuungane katika kuifanya sauti yetu isikike 2023 Ujumuishaji ni nguvu

 Marejeo 

 Viungo vya nje 
 Tovuti ya Siku ya Kimataifa ya Uelewa kuhusu Ualbino 
 Umoja wa Mataifa katika Siku ya Kimataifa ya Uhamasishaji kuhusu Ualbino
 OHCHR kuhusu Ualbino
 Shirika la Kitaifa la Albinism na Hypopigmentation (NOAH) nchini Marekani katika Siku ya Kimataifa ya Uelewa kuhusu Ualbino
Jamii:Ualbino
Jamii:Sikukuu za Kimataifa
Jamii:Wiki for Minority Tanzania 2025