Ngoma za Wanyakyusa

Ngoma za Wanyakyusa ni ngoma za kitamaduni za kabila hilo kuu la Mkoa wa Mbeya; ni hasa Ing'oma, Magosi, Samba, Mwambulo na Ipenenga. Ngoma hizo zinategemea umri wa watu wanaoshiriki katika dansi. Dansi hufanyika wakati wa vipindi vya mavuno lakini pia wakati mwingine zinaweza kufanyika wakati wa sherehe ya mazishi ya mwanakijiji. Densi hizo ni maarufu katika wilaya zote zinazofunikwa na watu wa nyakyusa yaani Rungwe, Busokelo na Kyela katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Utamaduni huohuo unapatikana kaskazini mwa Malawi.

 Ing'oma 
Densi za Ing'oma ndizo ngoma maarufu zaidi za kitamaduni katika jamii ya Nyakyusa . Ing'oma inafanana na dansi nyingi za mashariki na kati mwa Afrika kama vile mganda kutoka mkoa wa Ruvuma nchini Tanzania na malipenga nchini Malawi . Wachezaji wana majina yanayotokana na maneno ya kijeshi ya lugha ya Kiingereza, kama vile kamanda, koplo, na meja; Sare hizo zinaonekana kuchukuliwa kutoka kwa mfano wa kijeshi wa Ulaya . Maelfu ya watu hukusanyika ili kuona mashindano ya dansi za ing'oma  wakati wa kiangazi wakati vyama vya wenyeji vinapoalika vyama vya wageni kucheza katika maeneo yaliyoandaliwa maalum. Kwa kawaida vyama hutegemea vijiji.

 Magosi na Samba 
Samba na magosi huchezwa na vijana, Tofauti kati ya hizo mbili ni idadi tu ya wachezaji. Samba inaweza kuzidi watatu huku magosi ikiwa na wachezaji watatu kwa wakati mmoja. Wachezaji wengi wao wako chini ya umri wa miaka 25.

 Mwambulo na Ipenenga 
Ngoma hizo mbili huchezwa pamoja na kuchezwa na wanaume wenye umri kati ya miaka 25 hadi 40. Kwa kawaida huchezwa wakati ambapo mchele hupandwa kwa wingi. Ni ishara ya ushindi ambapo watu husherehekea uzalishaji wa mazao kuwa mkubwa.

 Marejeo 

Jamii:Utamaduni wa Tanzania
Jamii:mkoa wa Mbeya