Wayombe

Uenezi 
Mnamo mwaka 1981, Wayombe walikadiriwa kufikia watu wapatao 15,000, wakiishi katika eneo la ukubwa wa . Wayombe ni miongoni mwa makundi sita ya wageni waliovamia Watumbuka baada ya mwaka 1760. Kundi lingine la watu pia huitwa Wayombe, wanaoishi katika sehemu za kusini-magharibi mwa Jamhuri ya Kongo, huku wengine wakiwa katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Angola. Kundi hili lina uhusiano wa moja kwa moja na watu wa Wakongo.

 Shughuli za kiuchumi 
Wayombe wanajihusisha zaidi na kilimo, wakilima mazao kama ndizi, mahindi, maharagwe, mihogo, karanga na viazi vitamu. Ingawa kilimo chao kinahusu zaidi mahitaji ya chakula, pia huuza sehemu ya mazao yao sokoni. Hufuga mbuzi, nguruwe na kuku, pamoja na kufanya uvuvi katika Mto Kongo. Wayombe pia ni stadi katika kazi za mikono na sanaa, ambapo wanaume hushiriki katika ufinyanzi, uchongaji na usafishaji wa vyuma, na wanawake hutengeneza vyungu vya udongo.

 Mila na dini 
Sanaa ya kutengeneza sanamu na vinyago miongoni mwa Wayombe inatambulika sana, mara nyingi ikiwa ni sanamu za kifahari kama wafalme walioketi kwenye viti vya enzi, au sanamu za wanawake wajawazito zijulikanazo kama phemba. Sanamu za Nkisi nkonde, pamoja na vinyago na ngoma, hutumiwa katika sherehe na matambiko. Sanamu za maziko za Wayombe zinajulikana kwa uhalisia wake mkubwa wa sura na umbo.

Mungu mkuu wa Wayombe anaitwa Ngoma Bunzi, ambaye inaaminika anatoka katika ulimwengu usiofikika uitwao Yulu. Maombi na mawasiliano naye hufanyika kupitia Nzambi a Tsi (roho za ardhi) na Simbi (roho za mtoni). Wayombe hujenga majumba maalumu ya kumbukumbu kwa ajili ya mababu maarufu, hasa machifu waliokuwa na nguvu za kipekee. Wayombe wa kaskazini mwa Zambia wanaamini kuwa binadamu ana utambulisho wa aina tatu: wa mwili, wa kijamii na wa kiroho. Hali ya mtu kijamii inaathiri aina ya mazishi atakayopewa.

Marejeo

Jamii:Makabila ya Angola
Jamii:Makabila ya Jamhuri ya Kongo
Jamii:Makabila ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Makabila ya Zambia
Jamii:Afrocrowd 2025