Mapishi ya Mali

Mapishi ya Mali yanaakisi urithi wa kipekee wa kiutamaduni unaochanganya ushawishi wa asili ya Afrika Magharibi na athari kutoka kwa Waarabu, Waberiberi, na hata Wafaransa. Mali ni taifa lisilo na pwani, hivyo vyakula vyake vinategemea zaidi mazao ya kilimo, mifugo, na bidhaa zinazopatikana ndani ya nchi au kwenye mito mikuu kama Niger. Mlo wa jadi wa Wamalimali huandaliwa kwa kutumia nafaka, mboga, na viungo vya kienyeji, huku nyama na samaki vikitumika kulingana na upatikanaji.

 Nafaka kama Msingi wa Mlo 
Chakula cha kila siku nchini Mali hujengwa juu ya nafaka kama mchele, mtama, uwele, na mahindi. Hizi huandaliwa kwa namna ya uji mzito au ugali maarufu kama to. Wamalimali hula to pamoja na mchuzi wa mboga au nyama. Mchele pia hupikwa kwa mitindo mbalimbali, ikiwemo wali mweupe na wali wa viungo.

Katika maeneo ya vijijini, fonio nafaka ya asili ya Sahel hutumiwa sana kutokana na uwezo wake wa kustahimili ukame.The Taste of Africa cha Dorinda Hafner, 2000. 

 Mapishi Maarufu 
Baadhi ya vyakula maarufu vya Mali ni:

 Tiguadege Na – kitoweo cha nyama kilichopikwa kwa siagi ya karanga, nyanya, vitunguu, na viungo. Hiki ndicho chakula cha kitaifa kwa wengi.Journal ya African Culinary Traditions, Toleo la 12, 2015.
 Maafe – mchuzi mzito wa karanga unaoweza kuwa na nyama au samaki.
 Jollof Rice – wali wa viungo unaopatikana pia katika nchi nyingi za Afrika Magharibi.
 Fufu – uji mzito wa unga wa muhogo au ndizi, unaoliwa kwa mchuzi.

Mboga za majani kama bitterleaf, mchicha na bamia hutumika mara kwa mara katika mapishi.

 Matumizi ya Viungo na Mafuta 
Wamalimali hupendelea kutumia siagi ya karanga, mafuta ya shea, na kitunguu maji kama kiungo kikuu. Viungo kama pili pili, tangawizi, na vitunguu saumu huongeza ladha ya mlo.

Katika baadhi ya jamii, hutumia pia mbegu za locust bean (nététou) kama kiungo cha asili chenye harufu kali lakini ladha tamu.West African Food Anthropology, 2017.

 Vinywaji vya Jadi 
Vinywaji vya asili kama daablo (uji wa nafaka baridi) na ginger drink (kijimarasharasha cha tangawizi) hutumiwa wakati wa sherehe au mapumziko. Pia, maziwa ya mtindi na chai ya rangi hupewa kipaumbele katika familia za wafugaji wa jamii ya Fulani.Malian Food Practices, Chuo Kikuu cha Bamako, 2013.

 Mapishi Katika Sherehe 
Katika matukio ya harusi, tohara au sherehe za kifamilia, kondoo au ng’ombe huchinjwa na nyama hupikwa kwa mitindo ya kuchoma, kuchemsha, au kuchanganywa na wali. Upishi huu unaambatana na nyimbo na ushairi wa jadi, unaoonyesha heshima kwa wageni na jamii.Food and Power in Africa, Ralph Austen, 1993..

 Ushawishi wa Kimataifa 
Licha ya utamaduni wa jadi kuendelea kudumishwa, vyakula vya kigeni hasa vya Kifaransa kama baguette na mayai ya kukaanga vinaonekana sana mijini kama Bamako. Hii ni matokeo ya ukoloni wa Kifaransa ambao uliathiri pia mtindo wa chakula na huduma za migahawa.Cuisine et Colonisation, Éditions Africaines, 1989.

 Marejeo 

Jamii:chakula cha Kiafrika
Jamii:utamaduni wa Mali
Jamii:Afrocrowd 2025