Wamende

Wamende ni moja ya makabila ya asili ya Sierra Leone, likijulikana kwa lugha yao ya Kinyamende na mila za kipekee. Wamende wanakaa hasa katika mikoa ya kaskazini-mashariki na katikati mwa nchi. Wana jamii zilizo na misingi imara ya familia na jamii, wakihusiana sana na kilimo, ufugaji, na biashara ndogo ndogo.Johnson, M. Ethnic Groups of West Africa: History and Culture. London: Routledge, 1998

 Historia 
Asili ya Wamende inaweza kufuatwa hadi karne za kati, wakiwa sehemu ya migongano na makundi ya jirani kama Wainkor na Wamende wengine wa kanda ya Magharibi. Historia yao imejumuisha ushirikiano na migawanyo ya kijamii, ikiwemo utawala wa kifamilia na milki ya kijamii.Smith, A. Sierra Leone Ethnic Histories. Oxford: Oxford University Press, 2005

 Utamaduni 
Wamende wanajivunia utamaduni tajiri wa sanaa, ngoma, na sherehe za kidini. Ushirikiano wa kijamii na mila za kijadi unahimiza mshikamano wa jamii, huku masherehe ya mavuno na ibada za kifamilia zikihusisha muziki na ngoma za asili.Taylor, L. Cultural Practices of West African Peoples. New York: Palgrave Macmillan, 2012

 Lugha 
Lugha ya Kinyamende ni sehemu ya familia ya lugha za Mande, na inatumika katika mawasiliano ya kila siku na sherehe za kijamii. Lugha hii ina michango ya methali na methali za jadi zinazoendeleza historia na hekima ya kabila.Brown, K. Languages of Sierra Leone. Cambridge: Cambridge University Press, 2008

 Marejeo 

Jamii:makabila ya Sierra Leone