Kiaymara

Kiaymara ni lugha ya jamii ya Waya (Aymara), watu wa asili wa Andes, inayozungumzwa hasa katika maeneo ya Bolivia, Peru, na Chile.Hardman, M. J., Aymara, LINCOM Europa, 2001. Ni mojawapo ya lugha kuu za kiasili katika Amerika Kusini, na inatambulika rasmi kama lugha ya taifa nchini Bolivia na Peru.Ethnologue: Languages of the World – Aymara. Lugha hii ina fasihi tajiri ya mdomo na maandishi, ikijumuisha mashairi, nyimbo, na hadithi za jadi zinazohusiana na utamaduni wa Andes.Adelaar, W. F. H., The Languages of the Andes, Cambridge University Press, 2004.  

Familia
Aymara ni sehemu ya familia ya lugha za Aymaran, ikihusiana kwa karibu na lugha ya Jaqaru (Yacaru). Watafiti wengine wamependekeza uhusiano wa kihistoria kati ya Aymara na Quechua, ingawa uhusiano huo bado ni mjadala wa kitaaluma.Adelaar, W. F. H., The Languages of the Andes, Cambridge University Press, 2004.  

Idadi ya wasemaji
Kwa mujibu wa takwimu za karibuni, Aymara huzungumzwa na zaidi ya milioni mbili, hasa katika Bolivia na Peru, huku idadi ndogo ikipatikana Chile na Argentina.  

 Eneo  Idadi ya Wasemaji (makadirio)  Chanzo Bolivia (Altiplano, La Paz, Oruro, Potosí)  takriban 1,500,000–2,000,000  Ethnologue: Languages of the World – Aymara. Peru (Puno, Moquegua, Tacna)  takriban 400,000–500,000  UNESCO Atlas of the World’s Languages in Danger. Chile (Tarapacá, Antofagasta)  takriban 10,000–20,000  Hardman, M. J., Aymara, LINCOM Europa, 2001. Argentina (Jujuy, Salta)  takriban 2,000–5,000  Adelaar, W. F. H., The Languages of the Andes, Cambridge University Press, 2004. Jumla  takriban 2,000,000–2,500,000  Ethnologue: Languages of the World – Aymara.  

Hali ya lugha
Aymara ni mojawapo ya lugha zilizo na hadhi ya kitaifa nchini Bolivia na Peru, na inatumika katika elimu, vyombo vya habari, na siasa. Hata hivyo, UNESCO imeorodhesha Aymara kama lugha iliyo katika hatari ya kupoteza baadhi ya lahaja zake, hasa katika Chile na Argentina, kutokana na kupungua kwa wasemaji wa kizazi kipya.UNESCO Atlas of the World’s Languages in Danger.  

Marejeo

Jamii:WikiGap 2025
Jamii:Lugha za Amerika Kusini
Jamii:Lugha za Peru
Jamii:Lugha za Bolivia
Jamii:Lugha za Chile