James Lovelock

James Ephraim Lovelock (26 Julai 1919 – 26 Julai 2022) alikuwa mwanasayansi wa Uingereza, mhandisi, na mvumbuzi maarufu anayejulikana kwa kuibua Nadharia ya Gaia dhana kwamba Dunia ni mfumo hai unaojiweka katika usawa. Kazi yake ilivuka taaluma nyingi, ikichanganya baiolojia, kemia, na sayansi ya mazingira.

 Elimu 
Lovelock alizaliwa mjini Letchworth, Hertfordshire, Uingereza. Alihitimu kutoka London School of Hygiene & Tropical Medicine akiwa na Shahada ya Sayansi ya Tiba ya Upimaji (1941) kabla ya kupata Shahada ya Udaktari wa Sayansi katika Chuo Kikuu cha London (1948).Hamilton, J. The Life of James Lovelock. Oxford University Press, 2019

 Kazi ya Kisayansi 
Katika miaka ya 1950–1960, Lovelock alifanya kazi kwa NASA kama mshauri wa miradi ya utafiti wa maisha kwenye sayari nyingine. Wazo lake la Gaia lilitokana na utafiti wa anga juu ya sayari Mars, alipobaini kuwa anga ya Dunia ina viashiria vya maisha hai.Turner, R. Gaia and the Future of Earth Science. Cambridge University Press, 2014

Aliunda na kuboresha vifaa kadhaa vya kisayansi, ikiwemo electron capture detector, ambacho kilisaidia kugundua uchafuzi wa hewa unaosababishwa na kemikali za CFC – ugunduzi uliosababisha marufuku ya kimataifa ya CFC kupitia Mkataba wa Montreal wa 1987.Pearce, F. With Speed and Violence: Why Scientists Fear Tipping Points in Climate Change. Beacon Press, 2007

 Nadharia ya Gaia 
Mnamo 1972, Lovelock alichapisha wazo la Gaia, likiibua mjadala mkubwa wa kisayansi na kifalsafa. Nadharia hiyo inasema Dunia ni mfumo wenye maoni-ya-kiasi (feedback system) unaosaidia kudumisha hali ya maisha.Lenton, T. Revolutions That Made the Earth. Oxford University Press, 2013

 Maisha ya Póni 
Hata baada ya umri wa miaka 90, Lovelock aliendelea kuchapisha vitabu na makala kuhusu mustakabali wa binadamu na sayari. Kitabu chake cha mwisho, Novacene (2019), kilichunguza uhusiano wa binadamu na akili bandia.Lovelock, J. Novacene: The Coming Age of Hyperintelligence. MIT Press, 2019

Alifariki mnamo 26 Julai 2022, siku ya kuzaliwa kwake ya 103, akiacha urithi wa kielimu unaoendelea kushawishi wanasayansi na wanaharakati wa mazingira duniani kote.

 Marejeo 

Jamii:Wiki Loves STEAMIA 2025