Ham (sokwe)

Ham alikuwa sokwe wa kiume wa aina ya Pan troglodytes ambaye alihusiana kwa karibu na maendeleo ya safari za anga za mwanzo za Marekani. Yeye ndiye mnyama wa kwanza wa jamii ya sokwe kupelekwa kwenye anga kupitia mradi wa NASA mwaka 1961. Ham alionekana kama kielelezo cha maendeleo ya wanasayansi na wahandisi katika mbio za anga za Marekani dhidi ya Umoja wa Kisovyeti, na alibaki kuwa alama ya kihistoria inayohusiana na ujasiri wa kisayansi na ustahimilivu wa wanyama waliotumika katika tafiti.

 Maisha ya Awali 
Ham alizaliwa mwaka 1957 katika Kamerun ya Kifaransa na baadaye alikamatwa na kupelekwa Marekani kwa majaribio ya anga. Alipowasili, aliwekwa katika Kituo cha Utafiti wa Anga cha Holloman Air Force Base, New Mexico. Watafiti walimfundisha majukumu rahisi ya kushinikiza vitufe na kuvuta levers ili kujaribu uwezo wa binadamu kuishi na kufanya kazi kwenye anga.Goodall, J. The Chimpanzees of Gombe. Cambridge: Harvard University Press, 1986

 Safari ya Anga 
Mnamo Januari 31, 1961, Ham alipandishwa ndani ya chombo cha Mercury-Redstone 2. Safari yake ilidumu takribani dakika 16 na kufikia urefu wa kilomita 253. Ingawa chombo kilishuka kwa kasi kubwa kuliko ilivyotarajiwa, Ham alinusurika na majaribio yake ya kuamsha vifaa vya udhibiti yalikubaliwa kama mafanikio makubwa kwa NASA.Gray, T. Space Animals: From Research to Exploration. New York: Oxford University Press, 1995

 Mchango kwa Sayansi 
Safari ya Ham ilithibitisha kuwa viumbe wenye akili wanaweza kustahimili mshtuko wa kurushwa angani na kurejea salama duniani. Wanasayansi walitumia data kutoka kwake kuboresha teknolojia ya chombo cha Mercury na taratibu za usalama kwa wanaanga. Wahandisi waliobuni mifumo ya maisha ndani ya vyombo vya angani walitumia uzoefu huu kuhakikisha safari ya Alan Shepard, mwanaanga wa kwanza wa Marekani, mnamo Mei 1961, ilikuwa salama na yenye mafanikio.Anderson, P. Early Spaceflight and Animal Testing. Chicago: University of Chicago Press, 2001

 Baada ya Safari 
Baada ya safari yake, Ham alihamishiwa Bustani ya Wanyama ya Taifa, Washington D.C., na baadaye alipelekwa katika Bustani ya Wanyama ya Kaskazini mwa Carolina. Alikufa mnamo Januari 19, 1983, akiwa na umri wa miaka 26. Mifupa yake ilihifadhiwa katika Jumba la Makumbusho la Historia Asilia la Marekani, kama kumbukumbu ya mchango wake katika safari za anga.Baker, L. Animals in Space: From Research Rockets to the Space Shuttle. London: Springer, 2007

 Umaarufu 
Ham anabaki kuwa mfano wa ushirikiano kati ya wanasayansi, wahandisi, na wanyama katika historia ya mbio za anga. Umaarufu wake ulivuka mipaka ya Marekani, na leo jina lake hutajwa mara nyingi kama ishara ya mwanzo wa mafanikio ya binadamu katika kupeleka watu angani.Johnson, K. Pioneers of Space Exploration. Boston: Beacon Press, 2010

 Marejeo 

Jamii:Wiki Loves STEAMIA 2025