Migogoro ya kikabila nchini Kenya

Migogoro ya kikabila nchini Kenya hutokea mara kwa mara, ingawa mengi yanaainishwa kama mapigano madogo. Ongezeko kubwa kwa kiwango cha ukali wa migogoro hiyo kati ya makabila mbalimbali yanayoishi nchini lilishuhudiwa baada ya uanzilishi wa kisiasa za vyama vingi mwanzoni mwa mwaka 1990, hasa wakati wa mgogoro wa Kenya mwaka wa 2007-2008.  Kuhama kwa jamii za makabila madogo yenye mizizi katika maeneo mengine ya kijiografia kumetokana na migogoro mikubwa.

 Mambo 
Mambo kadhaa yametambuliwa kama chanzo cha milipuko wa vurugu za kijamii miongoni mwa makazi ya watu wanaoishi kwa ukaribu. Baadhi yao ni: 

 Sera za Kikoloni
 Uchochezi wa Kisiasa
 Upatikanaji wa Ardhi
 Upatikanaji wa rasilimali za maji na malisho
 Upotevu wa ardhi ya asili ya malisho
 Uvamizi wa mifugo nchini Kenya
 Ukosefu wa vyanzo mbadala vya kujikimu
 Hofu ya ugaidi
 Unyanyasaji
 Wizi na unyang'anyi

 Mzozo wa nchi nzima 
Mzozo mkubwa wa kimantiki ulioshuhudiwa tangu Kenya kupata uhuru kutoka kwa  waingereza ulikuwa mgogoro wa Kenya kutoka mwaka 2007- 2008, mfululizo wa mapigano baina ya makabila yaliyochochewa na mzozo wa uchaguzi wa rais .

Mwanzoni mwa mwaka wa 2008, inakadiriwa theluthi moja ya 2,200 wa jami ya Wahindi huko Kisumu, ambao walidhibiti biashara nyingi za jiji, walikuwa wameanza kurejea nyumbani kufuatia vurugu vya kikabila. Kulingana na mwakilishi wa jamii Yogesh Dawda, wakazi wahindi hawakuwa na imani na polisi wa Kenya kuweza kuhakikisha usalama wao. 

 Migogoro kuu ya kikanda 

 Mkoa wa Bonde la Ufa 
Tangu mwaka wa 1992 katika Mkoa wa Bonde la Ufa, watu 5,000 wameuawa na wengine 75,000 wamekimbia makazi yao  mji wa Molo ukiwa kitovu cha mzozo huo. Mzozo huo ulikuwa kimsingi kati ya jamii za Wakalenjin na Wakikuyu, umiliki wa Ardhi kutajwa kuwa mojawapo ya sababu kuu za mzozo huo. 

Mwaka wa 2012, mapigano juu ya ng'ombe kati ya makabila katika Wilaya ya Samburu yalikua na matokeo ya vifo vya zaidi ya watu 40 wakiwemo maafisa wa polisi waliotumwa kutuliza ghasia hizo.

Mwezi Machi mwaka wa 2017, watu 13 waliuawa na wanne kujeruhiwa katika Kaunti ya Baringo wakati wa mfululizo wa wizi wa mifugo. 

 Mkoa wa Magharibi 
Katika mwaka wa 2005, kulikua na uasi katika Wilaya ya Mlima Elgon, jimbo la Magharibi mwa Kenya. Iliongozwa na Jeshi la Ulinzi la Ardhi la Sabaot ambalo iliajiri wanachama kutoka kwa jumuiya ya Sabaot, ambao ni kabila dogo ya watu  wa kalenjin .

 Mkoa wa Pwani 
Katika mwaka wa1997 ,kulishuhudiwamfululizo wamapigano katika tarafa ya Likoni, Wilaya ya Mombasa . 

Kutoka mwaka wa 2012–2013, kulikuwa na vurugu za kikabila miongoni mwa jamii la Orma na Pokomo katika Wilaya ya Tana River. Kihistoria wamepigana kuhusu malisho ya mifugo, mashamba na maji. 

 Mgogoro mkubwa wa kikanda 
Tarehe 18 November mwaka wa 2012, 1Watu 10 waliuawa na 25 kujeruhiwa vibaya wakati mlipuko uliporasua barabara ya basi dogo ya abiria 28 (matatu) huko Eastleigh. Mlipuko huo uliaminika kuwa ulikuwa wa kilipuzi au bomu la aina fulanit.Uporaji na uharibifu wa nyumba na maduka zinazomilikiwa na Wasomali na makundi yenye hasira ya vijana wa Kenya ulianza. Wasomali walitetea mali zao, na kutafsiri mlipuko wa basi kama kisingizio cha watu wasio Wasomali kuiba kutoka kwa jamii yao..

Tarehe 20 Novemba mwaka wa 2012, Kikosi cha Ulinzi ya Kenya walivamia mji wa Garissa katika operesheni ya kijeshi. Wanajeshi wa KDF waliteketeza soko la jamii na kufyatua risasi kuelekeza kwa umati ya waandamanaji,  kumuua mwanamke mmoja na kujeruhi watu 10. Wakazi 35 pia walikuwa wakipokea matibabu katika hospitali ya mkoa kutokana na ushambulizi ya wanajeshi hao wakiwemo chifu na wanafunzi wawili. Kundi la wabunge wakiongozwa na Farah Maalim waliwashutumu maafisa wa Kenya kwa kuchochea ghasia, ubakaji wa wanawake na kuwapiga wanafunzi risasi kisha kutishia kupeleka suala hilo katika Mahakama ya Kimataifa ya Haki iwapo wahusika hukumiwa.  

Maalim pia alipendekeza kwamba kutumwa kwa wanajeshi hao ni kinyume na katiba na hakukuwa na idhini ya bunge,  na kuwa fujo zilizofuata iliwagharimu wajasiriamali wa Garissa zaidi ya bilioni Sh1.5 hadi bilioni Sh2 kwa kukosa mapato.  ZaidiKwa kuongeza, Masheikh walio na CPK walitishia kuwashtaki makamanda wa kijeshi kwa uhalifu dhidi ya binadamu uliofanywa wakati wa operesheni huo.  Hata hivyo, unyanyasaji wa jumla wa jamii ya kisomali kutoka kwa polisi wa Kenya uliendelea, huku baadhi ya maafisa wakienda  kwa umbali wa kuvamia manyumba za wafanyabiashara wa kisomalia ili kuiba vito vya thamani, fedha za kigeni, na vifaa vya elektroniki, ikiwa ni pamoja na simu za bei ghali, kompyuta za mkononi na vifaa vingine vya kibinafsi. 

Kufikia Januari mwaka wa 2013, uliripotiwa kuwa na msafara mkubwa wa wakazi wa Somalia. Mamia ya wajasiirimali wa Kisomali walichota kati ya Sh bilioni10 hadi Sh bilioni 40 kutoka kwenye akaunti zao za benki ya Eastleigh, kwa nia ya kuwekeza pesa hizo nchi nyumbani, Somalia . Kuondoka kwa pamoja kuliathiri zaidi sekta ya mali isiyohamishika ya Eastleigh, huku wenye nyumba wakihangaika kupata Wakenya wanaoweza kumudu bei ya juu ya vyumba na maduka yaliyoachwa na Wasomali. 

 Tazama pia 
 Orodha ya makabila ya Kenya

 Marejeo 

Jamii:Historia ya Kenya