Ntim Gyakari

Ntim Gyakari (alifariki mnamo 1701) alikuwa mtawala wa mwisho aliyejitegemea kikamilifu wa Ufalme wa Denkyira, taifa lililokuwa ndani ya mipaka ya Ghana ya kisasa. Alikuwa kaka wa Owusu Akoto, ambaye baadaye alihamisha familia hiyo hadi katika Ufalme wa Ebrosa kama wakimbizi, hatua iliyochangia kuibuka kwa lahaja ya Agni inayojulikana kama Indenie-Djuablin.

Miongoni mwa hatua zake za awali za utawala ilikuwa kuongeza kodi kutoka kwa majirani wa kaskazini, jambo lililosababisha mvutano mkubwa. Wakati huo, Osei Tutu wa Kumasi, aliyekuwa mfungwa wa kisiasa katika Denkyira, pamoja na Komfo Anokye, walipanga uasi dhidi ya Ntim Gyakari.

Katika Vita vya Feyiase mwaka 1701, Ntim Gyakari na mke wake waliuawa baada ya vita vikali dhidi ya jeshi la Ashanti. Kabla ya vita hivyo, alikuwa amemwachia Osei Tutu huru kama ishara ya msamaha, lakini baadaye alijutia uamuzi huo na kujaribu kushambulia tena. Hatua hiyo ilimaliza kabisa nguvu za Denkyira kama dola huru.

Kihistoria, Ntim Gyakari amekuwa akitazamwa na baadhi ya wanahistoria kama kiongozi aliyepoteza ufalme wake kutokana na maamuzi yasiyo sahihi, hasa katika kipindi cha vita hivyo vya Feyiase.

Marejeo
 McCaskie, T. C. "Denkyira in the making of Asante" katika The Journal of African History Juzuu ya 48 (2007) Na. 1, uk. 3.

Jamii:Waliofariki 1701
Jamii: Watu wa Ghana
Jamii: Historia ya Ghana
Jamii:Historia ya Afrika