Krioniko

Krioniko (kwa Kiingereza Cryonics) ni mbinu ya kisayansi na kifalsafa inayohusisha kuhifadhi mwili wa binadamu au sehemu zake, mara nyingi baada ya kifo cha kimaumbile, kwa kutumia viwango vya chini sana vya joto ili kupunguza haraka uharibifu wa seli. Lengo kuu la krioniko ni kuwezesha mwili au ubongo kuhaiwa tena baadaye kwa teknolojia ya kisasa ambayo bado haipo, ikiwa ni pamoja na tiba za kisasa za urekebishaji wa seli na uhai wa binadamu.  

Krioniko haimaanishi kuhuisha mara moja mtu aliyefariki, bali ni jaribio la kupanua muda wa uwezekano wa maisha kwa njia ya kuweka seli katika hali ya utulivu wa kimfumo (suspended animation). Mbinu zinazotumika ni pamoja na kupooza mwili hadi viwango vya chini sana vya joto, mara nyingi karibu na kiwango cha -196 °C kwa kutumia nitrojeni kioevuBest, B. P. (2008). "Cryopreservation and Cryonics: A Review". *Rejuvenation Research*, 11(3), 493–503..

Historia ya krioniko inaanzia katikati ya karne ya 20. Wazo la kuhifadhi mwili baada ya kifo kwa ajili ya uhai wa baadaye lilianza kupata umaarufu katika Marekani na baadhi ya nchi nyingine, hasa miongoni mwa waanzilishi wa kampuni za krioniko kama Alcor Life Extension Foundation na Cryonics Institute. Mbinu hizi mara nyingi zinashirikiana na falsafa ya kuendeleza maisha, ushirikiano wa kisayansi na imani katika maendeleo ya teknolojia ya baadaye.

Krioniko pia inashughulikia masuala ya kimaadili na kisheria. Moja ya changamoto kubwa ni kufafanua kifo kwa mujibu wa sheria, kwani mtu aliyehifadhiwa kwa krioniko kwa kawaida amehukumiwa kufariki kimaumbile. Aidha, kuna mjadala kuhusu gharama, ufanisi, na uwezekano wa kuhaiwa tena, kwani hakuna teknolojia iliyothibitishwa inayoweza kuhaiwa mtu aliyehifadhiwa kwa krioniko hadi sasa.

Mbinu za kisayansi zinazotumika katika krioniko zinahusiana na cryopreservation, ambayo hutumika pia kuhifadhi seli, tishu, au viumbe vidogo vya kibiolojia kwa viwango vya chini vya joto. Tofauti kuu ni kwamba krioniko inahusisha miili ya binadamu kwa jumla au ubongo wa binadamu, jambo linalotoa changamoto kubwa kiufundi kutokana na ukubwa na wingi wa tishu. Mbinu mpya kama vitrification huchangia kupunguza kuunda barafu ndani ya seli, jambo linalosababisha uharibifu mdogo zaidi wa tishuWowk, B. (2013). "An introduction to cryonics: A review". *Reports on Progress in Physics*, 76(4), 046601..

Krioniko, ingawa haijatimia kama teknolojia ya kuhaiisha, imeendeleza utafiti katika biolojia ya seli, cryobiology, na tiba mbadala. Aidha, imechangia mjadala mkubwa wa kifalsafa kuhusu maisha, kifo, maadili, na uwezekano wa kisaikolojia na kisayansi wa baadaye.

 Marejeo 

Jamii:Wiki Loves STEAMIA 2025