Enzi ya Shirikisho la Marekani

Enzi ya Shirikisho la Marekani (kwa Kiingereza: Confederation period; 1781–1789) ilikuwa kipindi muhimu katika historia ya Marekani, kinachoashiria mpito kutoka kwa Vita vya Mapinduzi hadi kuanzishwa kwa serikali thabiti ya Shirikisho la Madola ya Marekani chini ya Katiba.

Kipindi hicho kilianza na uidhinishaji wa Makala za Shirikisho mwaka 1781 na kumalizika na kupitishwa kwa Katiba ya Marekani mwaka 1789. Kipindi hicho kilijulikana kwa serikali kuu dhaifu, changamoto za kiuchumi, na majaribio ya kisiasa, ambayo hatimaye yalileta uundaji wa mfumo imara wa shirikisho.

 Muktadha 
Baada ya Azimio la Uhuru mwaka 1776, majimbo mapya ya Marekani yalikumbana na changamoto ya kuunda serikali iliyo na umoja ili kushughulikia juhudi za vita na kuunganishwa kwa majimbo hayo. Kongamano la Bara lilitunga Makala za Shirikisho, katiba ya kwanza ya Marekani, ambayo ilipitishwa mwaka 1777 na kuthibitishwa na majimbo yote 13 ifikapo mwaka 1781. Makala haya yalianzisha shirikisho la majimbo yenye uhuru, na serikali kuu dhaifu ambayo ilikosa uwezo wa kukusanya kodi, kudhibiti biashara, au kutekeleza sheria kwa ufanisi.

Muundo wa Serikali chini ya Makala za Shirikisho 
Serikali chini ya Makala za Shirikisho ilikuwa na Bunge la kimoja, ambapo kila jimbo lilikuwa na kura moja, bila kujali ukubwa au idadi ya watu. Sifa kuu za serikali zilikuwa:
- Mamlaka Ndogo: Serikali kuu ilikuwa na uwezo wa kutangaza vita, kufanya mambo ya kigeni, na kushughulikia uhusiano na makabila ya Wahindi wa Amerika, lakini ilikuwa hawezi kukusanya kodi au kudhibiti biashara kati ya majimbo.
- Uhuru wa Majimbo: Majimbo yaliruhusiwa kushikilia mamlaka mengi, ikiwa ni pamoja na uwezo wa kutengeneza fedha, kuunda majeshi, na kuweka ushuru kwa bidhaa kutoka majimbo mengine.
- Hakukuwa na Tawi la Utendaji au la Haki: Hakukuwa na rais au mfumo wa mahakama za shirikisho, na hivyo serikali kuu ilikuwa tegemezi kwa ushirikiano wa majimbo.

 Changamoto na Udhaifu 
Enzi ya Shirikisho ilikuwa na changamoto kubwa zilizozionyesha udhaifu wa Makala za Shirikisho:
1. Umasikini wa Kiuchumi: Serikali kuu ilikuwa haina uwezo wa kukusanya kodi, na hivyo kupelekea matatizo ya kifedha ya kudumu. Deni la taifa kutoka kwa Vita vya Mapinduzi lilikuwa halijalipwa, na serikali ilishindwa kufadhili shughuli za kimsingi.
2. Migogoro ya Biashara: Majimbo yalikuwa yakimuweka ushuru kwa bidhaa kutoka kwa majimbo mengine, kuzuia biashara kati ya majimbo na kuleta ushindani wa kiuchumi.
3. Masuala ya Sarafu: Majimbo yalikuwa yakichapisha sarafu zao wenyewe, na hivyo kuleta mfumuko wa bei na kutokuwa na mfumo wa fedha wa pamoja.
4. Uhusiano wa Kigeni: Serikali kuu dhaifu ilishindwa kutekeleza mikataba au kulinda maslahi ya Marekani nje ya nchi. Kwa mfano, Uingereza ilikataa kuondoa ngome katika Eneo la Kaskazini Magharibi, na Hispania ilizuia ufikivu wa Mto Mississippi.
5. Vurugu za Ndani: Ungumu wa kiuchumi ulileta machafuko ya kijamii, hasa 'Shays' Rebellion (1786–1787) huko Massachusetts, ambapo wakulima walipinga ushuru wa juu na madeni. Vurugu hizi zilionyesha kushindwa kwa serikali kuu kudumisha amani.

 Mafanikio 
Licha ya udhaifu wake, Enzi ya Shirikisho pia iliona mafanikio makubwa:
- Sheria ya Kaskazini Magharibi (1787): Moja ya mafanikio muhimu ya Kongamano la Shirikisho, Sheria ya Kaskazini Magharibi ilianzisha mchakato wa kuingiza majimbo mapya katika Umoja na kuzuia utumwa katika Eneo la Kaskazini Magharibi. Pia ilitoa mfumo wa utawala wa eneo na elimu ya umma.
- Mkataba wa Paris (1783): Serikali ya Shirikisho ilifanikiwa kusaini mkataba uliohitimisha Vita vya Mapinduzi na kuthibitisha uhuru wa Marekani.
- Utambuzi wa Kidiplomasia: Marekani ilipata utambuzi kama taifa huru kutoka kwa mataifa ya Ulaya, ikiwa ni pamoja na Ufaransa na Uholanzi.

 Harakati za kuelekea Serikali Imara 
Udhaifu wa Makala za Shirikisho ulileta wito mkubwa wa mageuzi. Matukio muhimu na watu katika harakati hii ni pamoja na:
- **Mkutano wa Annapolis (1786)**: Mkutano wa wajumbe kutoka majimbo matano ili kujadili masuala ya biashara na uchumi. Ingawa haukushirikisha idadi kubwa, ulileta msingi wa Mkutano wa Katiba.
- Mkutano wa Katiba (1787): Wajumbe kutoka majimbo 12 (Rhode Island iliendelea kujiepusha) walikutana huko Philadelphia ili kurekebisha Makala za Shirikisho. Badala yake, walitunga katiba mpya ambayo ilianzisha serikali kuu imara yenye matawi tofauti ya utendaji, kisheria, na kidhahiri.
- Maandishi ya Kishirikisho: Mfululizo wa makala yaliyoandikwa na Alexander Hamilton, James Madison, na John Jay wakitetea uidhinishaji wa Katiba.

 Mwisho wa Enzi ya Shirikisho 
Enzi ya Shirikisho ilikamilika rasmi mwaka 1789 wakati Katiba ya Marekani ilipopitishwa, ikibadilisha Makala za Shirikisho. Katiba mpya ilishughulikia udhaifu mwingi wa Makala kwa kutoa nguvu kwa serikali kuu kukusanya kodi, kudhibiti biashara, na kutekeleza sheria. Pia ilianzisha mfumo wa usawa wa nguvu ili kuzuia mkusanyiko wa nguvu.

 Urithi 
Enzi ya Shirikisho ilikuwa ni kipindi cha majaribio na kujifunza kwa Marekani. Ingawa Makala za Shirikisho zilithibitisha kutokutosha, zilitoa masomo muhimu kuhusu haja ya usawa kati ya mamlaka ya majimbo na shirikisho. Kipindi hiki kilitoa msingi wa kuundwa kwa serikali imara na madhubuti chini ya Katiba, ambayo imeendelea kwa zaidi ya karne mbili.

Enzi ya Shirikisho inabaki kuwa sura muhimu katika historia ya Marekani, ikionyesha changamoto za ujenzi wa taifa na umuhimu wa kubadilika katika utawala.

 Marejeo

Jamii:Historia ya Marekani
Jamii:miaka ya 1780