Mochizuki Yuriko

Mochizuki Yuriko (Kijapani : 望月百合子; 1900-2001) alikuwa mwandishi na mwanaharakati wa Japani anayetetea haki za wanawake. Mtu mashuhuri katika vuguvugu la awali la wanawake wa Kijapani, alikata nywele zake fupi na kutetea haki ya wanawake, lakini hatimaye akagawanyika kutoka kwa wengine katika vuguvugu la ufeministi juu ya maoni yake ya kisiasa. Alijiunga na wanaharakati wengine wanaopinga ufeministi, akiwemo Takamure Itsue, katika kukosoa ufeministi wa Ki-Marxist na chuki dhidi ya ufeministi ya wanaharakati wa kiume. Kufuatia uvamizi wa Wajapani wa Manchuria, yeye na wanaharakati wengine wa kike walihamia Manchukuo, wakikimbia ukandamizaji wa kisiasa nchini Japani. Huko alianzisha shule za wanawake na kukosoa ubinafsi ulioonyeshwa na wakoloni walowezi wa Kijapani, ingawa yeye mwenyewe alicheza jukumu lake katika upanuzi wa Dola ya Japani.

 Wasifu 
Maisha ya awali na harakati za kifeministi

Mochizuki Yuriko alizaliwa mwaka wa 1900. 

Baada ya kusafiri nje ya nchi kusoma Ulaya, baada ya Vita vya Kwanza vya Kidunia kumalizika, alirudi Japani, akitamani kuwa mwandishi wa riwaya. Alikuwa mmoja wa wanawake wa kwanza wa Kijapani waliokata nywele zake fupi katika miaka ya 1920, wakati ambapo ule ubora wa ufeministi wa "mwanamke mpya" ulikuwa ukivutia,  ingawa aliikataa lebo hiyo mwenyewe. Alikumbuka watu wakiitikia kwa mshtuko na kukasirika kwa kukata nywele zake mpya, hasa katika mji wake mdogo, ambapo sura yake ilisababisha kashfa hivi kwamba alilazimika kuhamia Tokyo. Hata hivyo, aliendelea kusisitiza kwamba ukombozi wa wanawake ulihitaji kwamba wanawake wajiepushe na "mitego inayozidisha", kutoka kwa nywele ndefu hadi kimono, ambayo aliamini ilizuia maendeleo ya kijamii ya wanawake.

Mochizuki alikua mchangiaji mkuu wa jarida la utetezi wa haki za wanawake Nyonin Geijutsu;  katika toleo lake la uzinduzi, alitetea upigaji kura kwa wanawake nchini Japani.  Pia aliandika kuhusu uzoefu wake na umaskini.  Yeye na wachangiaji wenzake wengi waliacha kuandika jarida hilo, kutokana na tofauti za kisiasa. Waliendelea kuanzisha jarida la Kagayaku, ambalo waliona kuwa linapatana zaidi na kanuni za msingi za uchapishaji wao wa awali.

Pamoja na Takamure Itsue, Mochizuki alikuwa mmoja wa watu mashuhuri wa mfumo dume wa Kijapani,  ambaye alitetea kukomeshwa kwa mfumo dume na serikali. Mochizuki na Takamure walishiriki katika mijadala dhidi ya watetezi wa haki za wanawake wa Kimarx, ambapo, mnamo Februari 1930, walianzisha jarida la anarchist-feminist Fujin sensen (Kiingereza: The Woman's Front), Takamure akiwa mhariri mkuu. Jarida hili liliwakosoa watetezi wa haki za wanawake wa Ki-Marxist, na vile vile wanaharakati wa kiume, hata wakilenga mielekeo ya kutokuwa na usawa ya Pierre-Joseph Proudhon, Mikhail Bakunin na Peter Kropotkin.  Kwa wakati huu, Mochizuki alisafiri hadi Ufaransa, akirudi na michango yake kutoka kwa wanaharakati-feministi wa Ulaya na kuandika wasifu kuhusu mwanaliberali Mfaransa Louise Michel. 

Matukio huko Manchukuo
Kufuatia tukio la Mukden mwaka 1931, Nyonin Geijutsu alipigwa marufuku kuchapishwa.  Wimbi la ukandamizaji wa kisiasa lilifuata nchini Japani, na kuwalazimisha wanamapinduzi wengi wa Kijapani na wanaharakati wa mrengo wa kushoto kuhamia Manchukuo, ambako walijaribu kuendeleza mipango yao ya kijamii na kisiasa. Mochizuki na wachangiaji wengine wa Kagayaku walikuwa miongoni mwa wale waliohamia Manchukuo.  Mochizuki mwenyewe alitumia miaka 10 huko Manchukuo, ambako alijaribu kuanzisha "utopia ya kisasa". Alianzisha idadi ya shule, ambapo alifundisha wanawake wa Kijapani wa kigeni na wa asili wa Manchu; mojawapo ya malengo yake yakiwa kuwafundisha wanawake wa Kijapani lugha ya ndani ya Manchu. 

 Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1900
Jamii:Waliofariki 2001
Jamii:Waandishi wa Japani
Jamii:Wanaharakati wa Japani
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania