Urusishaji

Urusishaji (kwa Kiingereza/Kifaransa: Russification, kwa Kirusi: русификация, обрусение, русификационная политика) ni sera rasmi iliyofuatwa na Milki ya Urusi na Umoja wa Kisovyeti hapo awali na kwa kiasi fulani na Shirikisho la Urusi leo kuhusu wananchi wote wasio Warusi kwa asili. Inahusisha kuhamishwa kwa lugha ya asili ya watu fulani, kuanzishwa kwa lugha ya Kirusi, na baadaye kufuta kabisa utambulisho wa watu fulani na utambulisho wao kujiunga na Warusi. Kwa ujumla, Belarus iliteseka zaidi kutoka kwa Urusishaji. Ukraini ilikuwa ya pili.
Kwa kuwa watu hawa, kama Warusi, pia ni wa kikundi cha Waslavi wa Mashariki, ilikuwa katika nchi hizi mbili ambapo Warusi walitumia ushawishi wao kwa bidii kwa sababu ya uhusiano wao wa mbali na watu hawa. Kwa kiasi kidogo, sera hii ilifanywa katika Lituanya, Latvia, Estonia, Ufini, Georgia na Armenia, lakini haikufaulu huko kwa sababu watu hawa hawakuwa na uhusiano wowote na Warusi na mabadiliko yanapunguzwa tu kwa makaratasi na kazi ya utawala.

 Historia 
Katika karne VII hadi IX, makabila ya Waslavi wa Mashariki walihamia kutoka eneo la Ukraini ya kisasa hadi ardhi za Urusi ya magharibi ya kisasa. Katika Zama za Kati, ardhi za mataifa yote mawili zilikuwa sehemu ya dola moja iliyokuwa na mji mkuu wa Kyiv. Katika karne ya XII, Rus ya Kyiv ilianza kugawanyika katika himaya tofauti. Wakati huo huo, mwana wa mkuu wa Kyiv, Volodymyr Monomakh, aitwaye Yuri Dolgorukiy, ambaye hakuwa na haki ya kiti cha enzi cha Kyiv, alikwenda kushinda ardhi za kaskazini-mashariki. Katikati ya karne ya XII, Waslavi walijikuta katika ardhi za Urusi ya kati. Kabla ya kuwasili kwao, kwenye tovuti ya Moscow, ambayo ilianzishwa na Dolgorukiy kama makazi madogo, makabila yanayofanana na Wafini wa kisasa yaliishi. Walikuwa wameangamizwa kabisa na Dolgorukiy, na mwaka 1169 vita vilianza kati ya Himaya ya Vladimir-Suzdal na Kyiv, ambayo ilisababisha kujitenga kwa ya kwanza kutoka Jimbo la Kyiv Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с..
Mnamo 1240, baada ya uvamizi wa Batu, mkuu wa himaya za kaskazini, Alexander Nevsky, alikua mwana wa kumudu wa Batu. Shukrani kwa ushiriki wa Alexander katika ushindi wa Horde, mwanawe wa miaka 16, Daniil, alikua mkuu wa kwanza wa Himaya ya Moscow, ambayo ilianza kuunda Urusi ya kisasa. Mji mwingine muhimu wa zama za kati ulikuwa Novgorod, ambayo ilipigana mara kwa mara na Moscow na hatimaye ikashindwa nayo mwaka 1478. Hatimaye, ardhi za baadaye za Ukraini na Belarusi zilitengana na dola ya baadaye ya Urusi katika karne ya XIV, zikijumuishwa katika Duchy Kubwa ya Lituanya (hadi karne ya XVIII, lugha za Kiukraini na Kibelarusi zilibaki karibu sana, na msamiati wao bado unalingana kwa 84%). Mwishoni mwa karne ya XV, Golden Horde iligawanyika katika Khanate ya Crimea, Astrakhan, na Kazan, pamoja na Dola ya Moscow, ambayo ilifanya vita vya mara kwa mara vya uchukuzi dhidi ya washirika wake wa zamani na majirani, hasa dhidi ya Duchy Kubwa ya Lituanya, haswa kwa ajili ya mji wa Smolensk. Watu wa Kirusi walitokana na makabila ya Waslavi wa Mashariki na waliundwa kama watu tofauti wakati wa Dola ya Moscow Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : Act; Харвест, 2006. — 800Русско-литовские и русско-польские войны / Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — Спб., 1890—1907Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с..
Katika karne za XVIII na XIX, Dola ya Urusi ilikuwa dola ya kawaida ya enzi yake, kama vile Dola ya Uingereza, Ufaransa, Uhispania, Austro-Hungary, au Ujerumani. Mbali na Urusi yenyewe, ilijumuisha makumi ya mataifa mengine yaliyoshindwa. Tofauti ya msingi kati ya Dola ya Urusi na zingine ilikuwa kwamba makoloni yake hayakuwa ng’ambo au kwenye mabara mengine, bali yalikuwa karibu na mji mkuu. Ikilinganishwa na nguvu zingine za wakati huo, ilikuwa ya kujitenga zaidi, na sera yake kuelekea majirani ilikuwa ya muda mrefu na ya uchukuzi zaidi. Kama milki nyingi za mamlaka, Dola ya Urusi ilikoma kuwepo baada ya Vita vya Kwanza vya Dunia. Baada ya Mapinduzi ya Urusi yaliyoongozwa na Alexander Kerensky, Urusi ikawa jamhuri, ambayo iliruhusu mataifa yaliyoshindwa hapo awali kupata uhuru. Muungano wa Sovyeti, hasa wakati wa utawala wa Stalin, uliendeleza sera ya kulazimisha lugha ya Kirusi, ikifuatana na ukandamizaji wa hala za juu, njaa ya 1932-1933, ambayo ilichukua maisha ya watu milioni kumi, na ugaidi Росія / Українська мала енциклопедія : 16 кн. : у 8 т. / проф. Є. Онацький. — Накладом Адміністратури Уапц в Аргентині. — Буенос-Айрес, 1964. — Т. 7, кн. XIII : Літери Риз — Се. — С. 1633. — 1000 екз.Патин К. А. Справочник полный и подробный алфавитный указатель всех действующих приказов по военному ведомству… с 1859 по 1907 год. Т. 2. — Тамбов, 1908. — 1473 с.Eastman, Stalin's Russia and the Crisis of Socialism, 1940, p. 84 / Цит. за Гаєк, Фрідріх. Шлях до рабства / пер. з англ. Сергій Рачинський. — К. : Наш Формат, 2022. — 208 с.Гетти Арч. Практика сталинизма. Большевики, бояре и неумирающая традиция. Москва: Росспэн, 2016. 374 с..

Tamaduni za watu wote wa Umoja wa Kisovyeti isipokuwa Warusi zilikandamizwa kwa nguvu na kupangwa kuharibiwa hatua kwa hatua. Hii ilionekana katika kulazimishwa kwa ujumuishaji (watu walilazimishwa kuishi katika mashamba ya pamoja, na wale waliokataa kuachana na umiliki wa kibinafsi walihamishwa kwenda Urusi ambako walikufa au walipigwa risasi), kukomeshwa kwa mila, uchumi wa kujitegemea, na uharibifu wa wawakilishi bora wa mataifa yote isipokuwa Warusi Правда про розстріл кобзарів постає з попелу забуття / День: газета. — 2013. — 22 лютого.. Pia ilipigwa marufuku rasmi kusherehekea sikukuu za kitamaduni, ikiwa ni pamoja na Krismasi ya Kikristo, na wakati wa enzi ya Stalin, waliokuwa wakisherehekea walipigwa risasi, na katika kipindi cha baadaye, walifungwa gerezani au hospitali za magonjwa ya akili. Kuna pia hadithi kuhusu jinsi, katika Ukraini ya Mashariki, huduma za usalama za NKVD ziliwaua wanamuziki waliopiga chombo maarufu cha Kiukraini, bandura. Kwa hiyo, sherehe za sikukuu za Kikristo zilifanyika kwa siri. Badala yake, katika USSR ya marehemu, ziliundwa nyumba za utamaduni ambapo, chini ya udhibiti mkali wa Chama cha Kikomunisti, maonyesho yaliyochanganywa na propaganda yalifanyika kwa wafanyikazi wa Biashara za Serikali (katika USSR, Biashara zote zilikuwa za serikali, na shughuli za kibinafsi zilipigwa marufuku, ikiwa ni pamoja na vyombo vya habari) Алексеева Л. История инакомыслия в СССР. Новейший период. — М.: ЗАО РИЦ «Зацепа», 2001. — С. 24..
Mwaka 1972, watu walikamatwa kwa sababu ya ngoma ya kigeni ya jazz. Bidhaa za kitamaduni za kigeni na hata habari ziliingia kwa kiasi kidogo sana. Katika USSR ya marehemu, ni siku za sikukuu zilizowekwa na serikali pekee ambapo watu waliruhusiwa kuvaa mavazi ya kitaifa, na kwa idadi ndogo sana; kwa kuvaa mavazi ya kitaifa siku za kawaida, mtu angeweza kufungwa gerezani kwa tuhuma za utaifa. Ni tu wakati wa demokrasia ya 1985-1991 na kufunguliwa kwa mipaka ndipo Umoja wa Kisovyeti ulivunjika, na nchi nyingi zikapata uhuru БСЭ3 Дворцы и дома культуры в СССР.

 Urusishaji wa Belarus 
Baada ya mgawanyiko wa Polandi, ambao ulijumuisha ardhi nyingi za kabila la Belarusi, Belarusi ikawa sehemu ya Milki ya Urusi, baada ya hapo viongozi wa Urusi walianza kukamatwa kwa watu wengi wa wasomi wa Belarusi na uingizwaji wao na WarusiУладзімер Арлоў. Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае. — Kalligram, 2012. С. 330..

Mnamo 1772, Katherini Mkuu alitia saini amri kulingana na ambayo hati katika maeneo yaliyounganishwa yanapaswa kuandikwa kwa Kirusi tu, na mnamo 1773 alisaini amri nyingine "Juu ya Uanzishwaji wa Mahakama za Mitaa", ambayo ilitoa tena matumizi ya lazima ya lugha ya Kirusi katika mfumo wa mahakamaФілатава А. Нацыянальнае пытанне і палітыка царскага ўраду ў Беларусі (канец XVIII — першая палова ХІХ ст.) / Беларускі Гістарычны Агляд. Т. 7, Сш. 1, 2000.

Baadaye, serfdom ilianza - wakati wa utawala wa Katherini Mkuu, karibu nusu milioni ya wakulima wa Kibelarusi walikuwa mali ya wakuu wa Kirusi. Maasi yalizuka mara kwa mara kwenye ardhi za Belarusi, lakini wote walikandamizwa kikatili. Hasa, baada ya kukandamizwa kwa ghasia za Tadeusz Kosciuszko, Alexander Suvorov alipokea watumwa elfu 25 kama thawabu.

Fasihi za Kibelarusi kutoka kwa monasteri na maktaba pia zilichomwa kila mahali; vitabu vingi vilichomwa kwa amri ya Joseph Semashko. Urusishaji pia ilionekana katika usanifu: uharibifu wa majengo matakatifu kutoka enzi ya Kilituanya ilianza, hasa nyumba za uchapishaji ambazo zilikuwa mwaminifu kwa lugha ya KibelarusiШвед В. Эвалюцыя расейскай урадавай палітыкі адносна земляў Беларусі (1772—1863 г.).

Makanisa yanayoitwa Muravyov yalijengwa kwenye tovuti ya majengo yaliyoharibiwa, jina lake baada ya gavana wa "Wilaya ya magharibi" Mikhail Muravyov, anayejulikana kwa uhalifu wake dhidi ya Wabelarusi na kukandamiza uasi wa Kalinovsky. Wito wake "Nini bayonet ya Kirusi haikufanya, afisa wa Kirusi, shule ya Kirusi na kuhani wa Kirusi atafanya" ikawa maarufu sanaФілатава А. Нацыянальнае пытанне і палітыка царскага ўраду ў Беларусі (канец XVIII — першая палова ХІХ ст.) / Беларускі Гістарычны Агляд. Т. 7, Сш. 1, 2000..

1795. Urusi inakataa rasmi kuwepo kwa taifa la Kibelarusi na lugha ya kujitegemea ya Kibelarusi. 

1825. Baada ya kuingia madarakani kwa Mtawala Nicholas I, Maasi ya Novemba ya 1830-1831 yalizimwa.Филиппов М. Игры интеграции: Белоруссия и Россия в поисках друг друга / Неприкосновенный запас. — 2007.


1831. Uundaji wa "Kamati maalum ya Magharibi", ambayo kazi yake ilikuwa "kusawazisha eneo la magharibi katika mambo yote na majimbo ya ndani ya Urusi". Waziri wa Mambo ya Ndani ya Dola ya Urusi Piotr Valuev alitayarisha kwa tume iliyotajwa hapo juu "Insha Maalum juu ya Njia za Uenezaji wa Urusi wa Mkoa wa Magharibi" (kwa Kirusi. Очерк о средствах обрусения Западного края)Арлоў У. Як беларусы змагаліся супраць расейскага панавання? / Літаратура/100 пытаньняў і адказаў з гісторыі Беларусі С. 51—52.. 

1832. Shule ambazo zililinda lugha na utamaduni wa Kibelarusi zilifutwa kwa kiasi kikubwa. Udhibiti wa Kanisa la Orthodoksi la Urusi juu ya elimu uliimarishwa, ambayo ilisababisha uharibifu wake. Арлоў У. Дзесяць вякоў беларускай гісторыі (862―1918): Падзеі. Даты. Ілюстрацыі. / У. Арлоў, Г. Сагановіч. ― Вільня: «Наша Будучыня», 1999Гісторыя Беларусі (у кантэксьце сусьветных цывілізацыяў) С. 237

1840. Mtawala Nicholas I alitoa amri ya kuzuia matumizi ya maneno "Belarusi" na "Kibelarusi" katika nyaraka rasmi. Belarus ilipewa jina la "Wilaya ya Magharibi" (Kirusi: Северо-Западный край)Комзолова А. А. Политика самодержавия в Северо-Западном крае во второй половине 1850-х — 1870-х годах. М. 2003Калубовіч А. Мова ў гісторыі беларускага пісьменства. Клыўлэнд, 1978.
1864. Mikhail Muravyov (1796-1866), anayejulikana kwa uhalifu wake dhidi ya wakazi wa Belarusi, akawa Gavana Mkuu wa "Wilaya ya Magharibi". Kwa amri yake, mvulana wa Kibelarusi ambaye alikataa kuomba kwa Kirusi alichapwa viboko mara 200, baada ya hapo akageuka na kuwa Orthodoksi ya Kirusi na akafa kwa maambukiziГерасімчык В., Забіць Мураўёва / Наша гісторыя, № 2, 2018, с. 16-17. ISBN 2617—2305.

Licha ya ukandamizaji wa Kirusi, uhamisho wa mara kwa mara wa watu wasiohitajika kwenda Siberia, na vikwazo vya matumizi ya lugha ya Kibelarusi kwenye vyombo vya habari, ambavyo viliondolewa tu mwishoni mwa karne ya 19, ilikuwa wakati huu kwamba mtindo wa ubunifu wa waandishi wengine wakuu wa Belarusi, ikiwa ni pamoja na Yanka Kupala, uliundwa kwa siri. 

Mnamo 1900, Wizara ya Elimu ya Dola ya Kirusi iliweka kazi ifuatayo kwa shule zote nchini: "watoto wa mataifa tofauti wanapaswa kupokea mwelekeo wa Kirusi tu na kujiandaa kwa ushirikiano kamili na taifa la Kirusi."Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае (2012) С. 327.

1914. Watu wa Belarusi hawakutajwa katika Kongamano la Kwanza la Elimu la Kirusi, ambalo lilijumuisha idadi kubwa ya watu wa Dola ya Kirusi. Kwa ujumla, katika kipindi chote cha utawala wake huko Belarusi, Milki ya Urusi haikuruhusu kufunguliwa kwa shule moja ya Belarusi.Катлярчук А. Прадмова да «літоўскага» нумару / Arche № 9, 2009

1929. Mwisho wa sera ya kukuza lugha za kiasili katika Umoja wa Kisovyeti, mwanzo wa ukandamizaji mkubwa wa kisiasaКлімчук Ф. Старадаўняя пісьменнасць і палескія гаворкі [archive] / Беларуская лінгвістыка. Вып. 50., 2001. С. 19—24..

1930. Katika USSR, chini ya kivuli cha "vita dhidi ya dini", uharibifu mkubwa wa makaburi ya kipekee ya usanifu huanzaБекус Н. Тэрапія альтэрнатывай, або Беларусь, уяўленая інакш / Arche. № 2 (31), 2004..
1937. Kwa amri ya mamlaka ya Sovyeti, wawakilishi wote wa wasomi wa Belarusi wakati huo walipigwa risasi, sawa na matukio ya Ukraini, na mabaki yao yalizikwa katika msitu wa Kurapati (Курапаты), ambapo baada ya kuanguka kwa Umoja wa Kisovyeti, kama huko Ukraini, ukumbusho mkubwa uliundwaПацюпа Ю. Занядбаная старонка правапісу: прапановы пісаньня прыназоўніка у/ў перад словамі, што пачынаюцца з галоснай / Arche. № 6 (29), 2003..

1942. Yanka Kupala, mwandishi mkuu wa nchi, mwanasayansi na classic ya maandiko ya Kibelarusi, aliuawa na NKVD.

1948. Alesya Furs, mtu wa kawaida, alihukumiwa kifungo cha miaka 25 jela kwa kuonyesha nembo ya kitaifa ya Belarusi "Pagonya"Памерла беларуская патрыётка Алеся Фурс. У маладосці яна атрымала 25 гадоў лагера за "Пагоню"281 комментарий. 

1960. Baada ya Vita vya Kidunia vya pili, chini ya kivuli cha mipango kuu ya kurejesha na ujenzi wa miji, uharibifu wa makaburi ya usanifu uliendeleaКасперович Л. Местные бабушки плакали: "Оставьте нам церковь". Деревянные храмы Беларуси, которые нужно увидеть.

1995. Baada ya Alexander Lukashenko kuingia madarakani, alama za kitaifa za Belarusi - bendera nyeupe-nyekundu-nyeupe na kanzu ya kihistoria ya silaha - ilibadilishwa na alama za Sovyeti zilizobadilishwa, na wimbo pia ulibadilishwa. Kirusi hutumiwa katika taasisi zote za elimu na katika vyombo vya habari), kulingana na UNESCO, lugha ya Kibelarusi iko chini ya tishio la kutowekaМікуліч Т. Мова і этнічная самасвядомасць. — Менск (Мінск): Навука і тэхніка, 1996. — 159 с. .

Miaka ya 2010. Waandamanaji mjini Minsk mwaka 2010 walipigwa kikatili na vikosi vya usalama na sasa wako gerezani, ambapo wanaendelea kuteswa. 

2020 - Baada ya maandamano kukandamizwa, shinikizo na udhibiti wa lugha uliongezeka. Lugha ya Kibelarusi inateswa kwa msaada wa utawala wa Putin nchini Urusi.

 Urusishaji wa Ukraini 
1690. Marufuku ya Kanisa la Orthodoksi la Urusi la uchapishaji wa vitabu vya kanisa katika Kiukraini na kesi za kwanza za uharibifu waoXVII ст.

1720. Amri ya Mtawala Peter I juu ya kukataza vitabu vya uchapishaji katika Kiukraini katika nyumba za uchapishaji za Kyiv na ChernigivXIV Як Москва знищила волю друку києво-печерської лаври.

1764. Maagizo ya Katherini II juu ya Urusishaji ya Ukraini.

1775. Uharibifu wa Kossaki ya Kiukraini.
1778. Amri ya Sinodi ya Kanisa la Orthodoksi la Urusi juu ya kunyang'anywa kwa vitabu vya kanisa la Kiukraini kutoka kwa idadi ya watuСобственноручное наставление Екатерины II князю Вяземскому при вступлении им в должность генерал-прокурора (1764 года). 

1786. Marufuku ya matumizi ya lugha ya Kiukraini katika huduma za kimungu na ufundishaji wa lugha ya Kiukraini katika taasisi za elimu za juu za Dola ya Urusi.

1831. Kukomesha Sheria ya Magdeburg katika miji, ambayo ilifanya kuwa haiwezekani kufanya kesi za kisheria katika lugha ya Kiukraini.

1862. Shule za mwisho za Kiukraini zilifungwa. Uchapishaji wa jarida la fasihi la Kiukraini, kisayansi na kisiasa "Osnova" (Msingi) lilikomeshwaОб отмене стеснений малорусского печатного слова.

1863. Amri ya Piotr Valuev, ambayo alitangaza kwamba "lugha ya Kiukraini haipo, na yeyote asiyekubaliana na hili ni adui wa Urusi." Maarufu zaidi wa sera hii.Валуєвський циркуляр

1876. Amri ya Ems. Marufuku ya kuagiza vitabu vya Kiukraini kutoka nje ya nchi, marufuku ya maonyesho ya maonyesho ya Kiukraini. Kwaya ya Mykola Lysenko ililazimishwa kuimba wimbo wa watu wa Kiukraini kwa Kifaransa kwenye tamasha.

1881. Sheria kuruhusu uchapishaji wa kamusi katika Kiukraini, lakini kwa mujibu wa othografia ya Kirusi.

1887. Mdhibiti alirudisha maandishi ya sarufi ya lugha ya Kiukraini bila kuisoma, akiandika kwa mwandishi kwamba "sio lazima kuruhusu uchapishaji wa sarufi ya lugha hii, ambayo inaelekea kutokuwepo."

1888. Amri ya Mtawala Alexander III "Juu ya marufuku ya matumizi ya lugha ya Kiukraini katika taasisi rasmi na ubatizo na majina ya Kiukraini."

1889. Huko Kiev, kwenye kongamano la akiolojia, lugha zote isipokuwa Kiukraini ziliruhusiwa kuzungumzwa.

1882. Serikali ya Urusi inaamuru wadhibiti kufuatilia kwa uangalifu uzuiaji wa tafsiri za fasihi za Kiukraini za fasihi ya kigeni.
1895. Kupiga marufuku vitabu vya watoto wa Kiukraini.

1903. Katika ufunguzi wa monument kwa mwandishi Ivan Kotlyarevsky huko Poltava, Kiukraini haikuruhusiwa kusema. 

1905. Baraza la Mawaziri la Mawaziri la Urusi lilikataa ombi la Vyuo Vikuu vya Kyiv na Kharkiv la kuondoa marufuku ya lugha ya Kiukraini, na kuiita "isiyofaa."

1906 na 1907. Kufungwa kwa gazeti "Prosvita" huko Odesa na Mykolaiv.

1908. Amri ya Seneti ikisema kwamba "kuboresha elimu nchini Ukraini ni hatari na hatari kwa Urusi."

1910. Amri ya Stolypin juu ya kuingizwa kwa Waukraini katika jamii ya wageni na kupiga marufuku mashirika yote ya kisiasa ya Kiukraini.

1914. Marufuku ya kusherehekea ukumbusho wa miaka 100 tangu kuzaliwa kwa mwandishi mkuu wa Kiukraini Taras Shevchenko Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому.

1929. Kukamatwa kwa wasomi na wanaharakati (ilibadilika kuwa "sera ya kukuza lugha za asili" katika USSR ilifanyika katika miaka ya 1920 ili kutambua waathirika wa baadaye wa ukandamizaji)Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «Арт Книга», 2017. — 176 с..

1932. Mwanzo wa njaa iliyosababishwa kwa njia ya bandia iliyoteseka na Ukraini na kusini mwa Urusi, yenye wakazi wengi wa KiukrainiКорніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с. 
Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «Арт Книга», 2017. — 176 с.. 

1933. Wakati wa Holodomor (njaa ya bandia) telegramu ya Stalin ilichapishwa kuhusu mwisho wa sera ya kusaidia lugha ya KiukrainiУкраїнська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с..
1937. Utekelezaji wa wasomi wa Kiukraini wa kiakili.Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.

1938. Amri ya Kremlin juu ya utafiti wa lazima wa lugha ya Kirusi katika shule za Sovyeti UkrainiІсторія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21..

1958. Azimio la Urais wa Chama cha Kikomunisti juu ya mpito wa shule za Kiukraini hadi lugha ya Kirusi ya mafundishoШколы "ДНР": как изучают украинскую историю и язык?.

1961. Mkutano wa 22 wa Chama cha Kikomunisti cha Umoja wa Kisovyeti - mpango mpya wa chama juu ya "kuunganisha mataifa katika watu mmoja wa Sovyeti"Искоренить идентичность: как из крымских школ выдавливают украинский.

1972. Kazi za waandishi wa Kiukraini zinachapishwa kwa fomu iliyofupishwa kwa sababu ya udhibiti wa Sovyeti. Kukamatwa mpya kwa wasomi na wapinzani wa KiukrainiВ Крыму не осталось ни одной школы с обучением на украинском языке – правозащитники.

2014. Katika maeneo yaliyochukuliwa na Kirusi ya mashariki mwa Ukraini, shule zinalazimika kubadili lugha ya Kirusi ya mafundisho. Kukamata na kuchomwa hadharani kwa vitabu na alama za Kiukraini na wanajeshi wa Urusi. Uharibifu wa makaburi kwa takwimu za Kiukraini.Змушують вчити російською». На півдні України військові РФ полюють на освітянВ Мелітополі окупанти нищать книги з історії України

2022. Wanajeshi wa Kirusi katika maeneo yaliyochukuliwa kwa muda walinyakua na kuharibu vitabu vya maandishi na historia ya Kiukraini, na pia kuwalazimisha walimu wa jiji kufanya mchakato wa elimu katika shule pekee kwa Kirusi. Vikosi vya Urusi viliweka shinikizo kwa waelimishaji.Warusi wanaondoa vitabu vya Kiukraini kutoka kwa makusanyo ya maktaba za umma na shule na kuvichoma katika vyumba vya boileri.

 Urusishaji wa Polandi 
Urusi ilipigana vita na Polandi kwa karne nyingi, na baada ya migawanyiko mitatu ya Polandi kati ya Dola ya Urusi, Ujerumani, na Austria, sehemu kubwa ya Polandi ilifall chini ya udhibiti wa Dola ya Urusi, wakati Galicia (Ukraini ya Magharibi ya leo) ikawa chini ya Dola ya Austro-Hungary. Lviv ilibaki kuwa kitovu cha utamaduni wa Kipolandi chini ya utawala wa Austro-Hungary, ambapo haki kadhaa zilihifadhiwa. Zaidi ya hayo, katika eneo la Galicia, ambapo nusu ya wakazi walikuwa Waukraini, harakati za kisiasa za Kiukraini ziliruhusiwa. Wapolandi ni Waslavi wa Magharibi, na Warusi ni Waslavi wa Mashariki, kwa hivyo kwa sababu ya umbali wa kitamaduni, mchakato wa uchukuzi uliharakishwa. Katika sehemu ya Polandi iliyodhibitiwa na Dola ya Urusi, sera kali ya urasishaji ilitekelezwa:

 1795. Kukandamiza uasi mkubwa wa kwanza wa Kipolandi na mauaji ya raia wa Kipolandi waliokuwa na amani katika vitongoji vya Warsaw na jeshi la Dola ya Urusi chini ya uongozi wa Alexander Suvorov Грабеньский М. История польского народа. — Мн.: Мфцп, 2006. — С.625—636..
 1810. Tsar Nicholas I alipiga marufuku kufundisha lugha ya Kipolandi katika taasisi za elimu na kuanza kuweka lugha ya Kirusi kwa wingi katika nyanja zote za maisha. Pia, mamlaka ya Urusi ililazimisha Wakatoliki kubadili imani ya Kiorthodoksi ya Kirusi kwa nguvu Ольденбург С. С. Царствование императора Николая II. В 2 т. Т. 1. — М.: издательская и рекламно-информационная фирма «Феникс», 1992. — С. 90—91..
 1830–1831. Kukandamiza Uasi wa Januari huko Polandi, Belarusi, na Ukraini. Tukio hili lilisababishwa na kumudu taifa kupitia marufuku ya lugha ya asili na uhamisho wa wingi kwenda Urusi Война женскими глазами. Русская и польская аристократки о польском восстании 1830—1831 годов. — М.: Новое литературное обозрение, 2005. — С. 18. (Из вступительной статьи В. М. Боковой и Н. М. Филатовой «Польское восстание 1830—1831 гг.: взгляд с двух сторон».).
 1863–1864. Kukandamiza uasi mkubwa zaidi huko Polandi, ambao ulilenga kuikomboa nchi kutoka kwa utawala wa Urusi. Uasi huo ulishindwa, na baada yake mchakato wa urasishaji ulizidi kuimarika kwa miongo kadhaa Ольденбург С. С. Царствование императора Николая II. В 2 т. Т. 1. — М.: издательская и рекламно-информационная фирма «Феникс», 1992. — С. 90—91..
 1917–1920 (rasmi 1919–1920). Vita vya Sovyeti-Polandi. Urusi ya Sovyeti ilitaka kurejesha mamlaka yake huko Polandi na kuvamia nchi za Ulaya ili kuchochea mapinduzi ya Kikomunisti na "mapinduzi ya dunia", lakini jeshi la Kipolandi lilizuia uvamizi wa Urusi ya Sovyeti huko Ulaya katika "Muujiza kwenye Vistula" (1920) na kuhifadhi uhuru wake. Baada ya hili, Jamhuri ya Pili ya Polandi ilianzishwa Денисов Ю. Н. Россия и Польша. История взаимоотношений в XVII—XX веках. — М.: Флинта; Наука, 2012. — С. 403.. 
Ambaye aliongoza urejesho wa uhuru wa nchi na kuzuia uvamizi wa kijeshi wa Urusi ya Sovyeti katika nchi za Ulaya. 
 1939. Mnamo Agosti, Muungano wa Sovyeti ulifanya makubaliano ya siri ya kijeshi na Ujerumani ya Nazi, yaliyopanga kugawanya dunia katika maeneo ya ushawishi. Mnamo Septemba, Hitler na Stalin kwa pamoja walianza Vita vya Pili vya Dunia na kuvamia Polandi. Katika eneo lililokaliwa na Sovyeti (sehemu ya mashariki ya nchi), Jeshi la Nyekundu liliua kila raia wa kumi wa Kipolandi aliye na amani Мельков А. С. Влияние русского Православия на политику русификации Холмщины в XIX — начале XX вв. / Studia Humanitatis. 2016. . 
 1950–1980. Utawala wa Kikomunisti wa baada ya vita uliendelea kuweka lugha ya Kirusi na kuimarisha uhusiano na Muungano wa Sovyeti wa kidikteta, ukiitenga nchi na dunia. Hata hivyo, kwa sababu ya uzembe wa uchumi wa Sovyeti, mnamo 1989 "pazia la chuma" lilianguka, na mnamo 1991 Muungano wa Sovyeti ulivunjika. Polandi ilibadilisha mamlaka yake na kujifungua tena kwa dunia Henryk Bałabuch, Cenzura a rusyfikacja: tożsamość czy podobieństwo celów i metod?: uwagi na przykładzie polskiej prasy prowincjonalnej końca XIX wieku, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, 185, 1997..

 Urusishaji wa Ufini 
Tai mwenye vichwa viwili, ishara ya Urusi, ananyakua kitabu cha sheria za Kifini kutoka kwa msichana. Urusi ilishinda Ufini mwanzoni mwa karne ya 19 kufuatia vita vya muda mrefu na Uswidi. Sera ya urasishaji ilichangia kuibuka kwa harakati za kitaifa za Kifini, ambazo wakati wa Vita vya Kwanza vya Dunia zilibadilika kuwa mapambano ya uhuru wa Ufini. Sera ya urasishaji ilitekelezwa kwa uthabiti zaidi katika vipindi vya 1899–1905 na 1908–1917, ambavyo katika historia ya Kifini vinajulikana kama “nyakati za ukandamizaji” (Kifini: sortokaudet/sortovuodet). Ilifanyika hasa katika nyanja za utawala na sheria, lakini kwa sababu ya tofauti kubwa za lugha na utamaduni kati ya Warusi na Wafini, haikuathiri sana utamaduni na mfumo wa elimu wa nchi hiyo.

6 Disemba 1917 Ufini ilitangaza uhuru wake. Kwa kuzingatia ufahamu wa kitaifa wa jamii ya Kifini na utayari wake wa vita, Lenin hakupinga hamu ya Ufini kujitenga na Urusi. Ufini ilitetea uhuru wake katika Vita vya Majira ya Baridi vya 1939–1940, na Muungano wa Sovyeti uliweza kumudu na kushikilia 10% tu ya eneo lake. Stalin aliita vita hivi vita vya Urusi-Ufini wakati wa Mkutano wa Yalta (Crimea) Тегеран. Ялта. Потсдам. Сборник документов / Составители Ш. П. Санакоев, Б. Л. Цыбулевский. Изд. 2-е, дополненное. — М.: Международные отношения, 1970. — С. 139..

 Kronolojia 
 1899. Manifesto wa Februari, ulioweka haki ya tsar kutoa sheria bila idhini ya vyombo vya uwakilishi vya Ufini Сергеевский Н. Д. К вопросу о коренных законах в.к. Финляндского. 1899. 
 1900. Manifesto ulilazimisha matumizi ya lugha ya Kirusi katika kazi za utawala wa Kifini kwa usawa na Kiswidi na Kifini Высочайшій Его Императорскаго Величества Манифестъ.
 1901. Sheria iliyoondoa jeshi tofauti la Kifini na kulijumuisha katika jeshi la Dola ya Urusi. 
 1910. Sheria iliyopunguza mamlaka ya Sejm ya Kifini kwa niaba ya Duma ya Dola ya Urusi.
 1910–1914. Kuvunjwa kwa bunge na kukandamiza vikosi vya kitaifa vya Kifini Закон о порядке издания касающихся Финляндии законов и постановлений общегосударственного значения. 
 1939. Majeshi ya Sovyeti yalikuwa na faida kubwa ya anga: kwa kila ndege ya Kifini kulikuwa na ndege 9 za Sovyeti. Tarehe 30 Novemba 1939, wapiganaji wa Sovyeti walianza mashambulizi ya anga kwenye Helsinki, Vyborg, na miji mingine ya Kifini kutoka kwa besi za kijeshi. Mashambulizi hayo yalisababisha vifo vya raia wengi wa Kifini, na kusababisha Muungano wa Sovyeti kufukuzwa kutoka Ligi ya Mataifa. Vitendo vya kigaidi vya Umoja wa Kisovyeti vilisababisha uharibifu mkubwa kwa makumbusho, taasisi za elimu, na urithi wa usanifu wa Ufini Mäkelä, Jukka (1967). Helsinki liekeissä. Helsinki: Werner Söderström osakeyhtiö. с. 20..
 1940. Wakazi wa sehemu ya mashariki ya nchi — Karelia — walikabiliwa na usafishaji wa hala na uhamisho wa wingi na Warusi; ukandamizaji uliathiri Wafini na watu wa asili waliokuwa wakiishi karibu Njet Molotoff (tässä: Niet Molotoff) (Finlandia, Finlandia, sinne taas matkalla oli Iivana)Российско-Финляндские отношения, сайт Председателя Правительства Российской ФедерацииSergei Prozorov: Border Regions and the Politics of EU-Russian Relations  Январь 2004, (pdf, англ. яз.).
 Urusishaji wa Ucheki 
Baada ya uvamizi wa Kisovyeti mwaka 1968, lugha ya Kirusi ilianza kutumika katika nyanja zote za maisha, huku lugha za Kicheki na Kislovakia zikisukumwa pembeni. Hili pia lilionekana katika ukandamizaji dhidi ya wasomi wa Kicheki na Kislovakia — kukamatwa, utekaji nyara na huduma ya siri ya Kisovyeti KGB, pamoja na kuwekwa kwa waandishi, wanahabari, na wakurugenzi wa filamu waliopinga utawala wa kiimla katika hospitali za magonjwa ya akili. Uhuru kamili ulipatikana tu baada ya kuvunjika kwa Muungano wa Kisovyeti, na baadaye nchi iligawanyika kwa amani kuwa Jamhuri ya Cheki na Slovakia, huku ikihifadhi uhusiano wa karibu wa kitamaduni kati ya nchi hizi mbili Россия и СССР в войнах XX века: Статистическое исследование. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2001. — С. 533..

 Urusishaji wa Lituanya 
Baada ya Mgawanyiko wa Tatu wa Jumuiya ya Polandi-Lituanya (1795), Lituanya ilikua kabisa sehemu ya Milki ya Urusi. Urusishaji ulihusisha marufuku rasmi ya kuchapisha kwa lugha ya Kilituanya mwaka 1864–1904, kulazimisha lugha ya Kirusi katika nyanja zote za maisha, kufunga makanisa ya Kikatoliki, na kukuza dini ya Orthodoksi. Baada ya mapinduzi na Vita vya Sovyeti-Lituanya, nchi ilipata uhuru, lakini ilitekwa na Muungano wa Kisovyeti wa kimabavu, ambapo urusishaji uliendelea kutoka 1940 hadi 1990 na ulikamilika kwa kuvunjika kwa Muungano wa KisovyetiВалуев П. А., Дневник П. А. Валуева, министра внутренних дел. — Москва, Академия наук, 1961. — Том 2. — С. 430..

 Urusishaji wa Latvia 
Baada ya kujiunga na Milki ya Urusi katika karne ya 18, urusishaji hadi karne ya 19 ulikuwa wa kiwango cha chini ikilinganishwa na nchi zingine zilizotekwa na Urusi. Pamoja na kuingia madarakani kwa Tsar Alexander III katika miaka ya 1880, urusishaji uliongezeka: lugha ya Kirusi ilianzishwa katika taasisi za elimu, mahakama, na utawala. Katika miaka ya 1917–1920, nchi ilipata uhuru, lakini baadaye, katika miaka ya 1940–1990, ilitekwa na Muungano wa Kisovyeti, ambapo kulifanyika uhamishaji wa Warusi kwa wingi nchini, kulazimishwa kwa lugha ya Kirusi katika maisha ya umma, kukandamiza utamaduni wa Kilatvia, kuhamishwa kwa wakaazi wa eneo hilo hadi Urusi, na ukandamizaji wa kisiasa. Ukweli wa kuvutia: katika Siku ya Uhuru, mtu yeyote aliyeweka maua kwenye Mnara wa Uhuru huko Riga angeweza kupelekwa Gulag, kunyongwa, au kufungwa katika jela ya Kisovyeti Дыдоров К. И. Освобождение Риги от большевиков 22 мая 1919 года. / Служба связи ливенцев и северо-западников № 3. Стр. 22.Hannes Valter. Ausalt ja avameelselt Landeswehri sõjast, Võnnu lahingust, Riia operatsioonist. — Tallinn: Perioodika, 1989. Steven Kiersons. Bear-Slayers - Latvian Myth, Memory, and the World Wars. — Lulu Publishers, 2008..

 Urusishaji wa Estonia 
Waestonia na Warusi waliishi karibu kwa karne nyingi, lakini kwa sababu ya tofauti za kina katika lugha na utamaduni, mawasiliano yao yalikuwa ya chini sana. Mawasiliano ya kwanza ya maana yalianza katika karne ya 18, wakati Urusi ilipofika kwenye ardhi za Estonia kama mshindi.

 1721. Baada ya ushindi wa Urusi dhidi ya Uswidi katika vita, Estonia ikawa sehemu ya Milki ya Urusi. Lugha ya Kirusi ilianzishwa kama lugha ya utawala, lakini athari zake kwa wananchi zilibaki za kikomoРимский С. В., Конфесиональная политика России в Западном крае и Прибалтике XIX столетия. / Вопросы истории. Nr 3, 1998. 
 1819. Ombi la kumaliza utumwa (mfumo wa kumudu) lilitimizwa - kwa mara ya kwanza katika Milki ya Urusi (katika sehemu zingine za milki hii ilimalizwa kwa kiwango kikubwa mwaka 1861). Hili lilichangia ukuaji wa miji na kuamsha hisia za kitaifa miongoni mwa WaestoniaAndreas Renner. Russischer Nationalismus und Öffentlichkeit im Zarenreich 1855—1875. Köln, Weimar, Wien, 2000. / Ab Imperium. 2002. № 3.
 1881. Baada ya Tsar Alexander III kuingia madarakani, urasishaji mkali ulianza. Sheria za Estonia zilibadilishwa na sheria za Kirusi, lugha ya Kirusi ilianzishwa katika shule zote, na kusoma kwa lugha ya Kiestonia kulipigwa marufuku
 1893. Urasishaji wa Chuo Kikuu cha Tartu, cha msingi nchini: elimu ilihamishwa kabisa kwa lugha ya Kirusi, na vitabu vya Kiestonia viliharibiwa. 
 1895–1905. Lugha ya Kirusi ilianzishwa katika mahakama, polisi, na mamlaka za manispaa.
 1905–1907. Wakati wa mapinduzi ya kwanza katika Milki ya Urusi, Waestonia walidai uhuru. Mamlaka za Urusi zilijibu kwa ukandamizaji wa kisiasa, mauaji ya umma ya waandamanaji, na kuhamisha Waestonia kwenye mikoa ya ndani ya Urusi. 
 1917–1920. Estonia ilishinda katika vita vya ukombozi na kupata uhuru. Urasishaji ulikoma, na lugha ya Kiestonia ikawa lugha pekee ya taifa. Wakati huo, Warusi walikuwa 8% tu ya idadi ya watu wa Estonia 
 1940. Uvamizi wa Sovyeti (16 Juni). Kuanzishwa kwa serikali ya vibaraka, na baada ya "uchaguzi" wa kujionyesha mnamo Julai, Estonia ilijumuishwa katika Muungano wa Sovyeti tarehe 6 Agosti. Mara moja ukandamizaji wa hali ya juu ulianza: katika mwezi wa kwanza tu, vikosi vya usalama vya Sovyeti vilikamata watu 60,000 Советская Эстония. Энциклопедический справочник / Гл. ред. Г. Наан. — Таллин: Валгус, 1979. — С. 210—211. — 440 с.. 
 1944. Baada ya Vita vya Pili vya Dunia, Muungano wa Sovyeti uliendeleza urasishaji. Kwa amri ya kibinafsi ya Stalin, vikosi vya usalama vya Sovyeti viliwaua Bunge lote la Estonia. Katika miongo iliyofuata, maandamano yote ya amani ya uhuru yalikandamizwa. Wakati wa utawala wa Stalin, waandamanaji waliuawa au kupelekwa kwenye kambi za Gulag. Katika kipindi cha baadaye cha Sovyeti (1960–1980), walifungwa gerezani au hospitali za magonjwa ya akili.
1988. Mapinduzi ya Kuimba - maandamano makubwa ya uhuru. Tamaduni hii bado inaadhimishwa kama Siku ya Kumbukumbu ya Kitaifa (Laulupidu). Miji yote - mamilioni ya watu - waliimba nyimbo za kitaifa na za uzalendo za Estonia, ambazo ziliharakisha kuvunjika kwa Muungano wa Sovyeti na kurejeshwa kwa uhuru mwaka 1991 John Ginkel. Identity Construction in Latvia's "Singing Revolution": Why inter-ethnic conflict failed to occur / Nationalities Papers. — сентябрь 2002. — Т. 30, вып. 3. — С. 403—433..

 Nchi za Kaukazi 
Mwanzoni mwa karne ya 19, wakati wa vita na Dola ya Ottoman, Dola ya Urusi iliteka nchi nyingi za Kaukazi: Georgia, Chechnya, Dagestan, Armenia, na Azerbaijan, lakini Chechnya ilipinga kwa muda mrefu zaidi. Watawala wa Kirusi, wanasiasa wa Sovyeti, na marais wa Urusi walionyesha ukatili wa pekee dhidi ya Chechnya. Katika karne ya 19, kama ilivyokuwa kwa mataifa mengine yaliyoshindwa, lugha ya Kichechnya ilikandamizwa, na wasomi wa kiakili waliharibiwa na kubadilishwa na Warusi. Katika karne ya 20, baada ya 1917, Chechnya ilitangaza uhuru, lakini mwaka 1920 Muungano wa Sovyeti uliiteka. Katika miaka ya 1930 hadi 1950, Wachechnya walihamishwa kwa wingi, na katika miaka ya 1960 hadi 1980, harakati zozote za uhuru, hasa zile zilizokuwa za nguvu sana huko Chechnya, zilikandamizwa vikali. Baada ya kuvunjika kwa Muungano wa Sovyeti, Chechnya ilipata tena uhuru, lakini Urusi ilianza vita viwili: mwaka 1994-1996 Chechnya ilipinga uvamizi wa Urusi na kuhifadhi uhuru wake, lakini katika vita vya pili vya 1999-2000, Urusi iliharibu kabisa mji mkuu wa Chechnya, Grozny, na kuuiteka tena. Kwa makadirio tofauti, wakati wa vita hivi, raia wa Chechnya 150,000 hadi 200,000 waliuawa. Hadi mwaka 2009 (awamu ya kazi) na 2021 (vikundi vya kijeshi vilivyotawanyika), vita vya siri vya msituni vya kurejesha uhuru viliendelea, lakini kwa sababu ya usawa wa nguvu, Chechnya ilishindwa na inabaki kuwa jamhuri inayojitawala ndani ya Urusi Норин Е. А. Чеченская война. — М.: Чёрная сотня, 2022. — Т. 1. 1999–... — 480 с..

 Asia ya kaskazini 
Katika karne za 17 na 18, Urusi ilianza upanuzi wa nguvu kuelekea mashariki, ikishinda na kuharibu nchi na watu wengi, lakini nchi na watu waliopinga zaidi hawakuharibiwa, bali walilazimishwa kujiunga na Dola ya Urusi wakiwa na haki za kujitawala.

 Urusishaji wa Tatarstan 
Mnamo 1552, Tsar wa kwanza wa Urusi, Ivan wa Kutisha, alishinda Khanate ya Kazan. Baada ya ushindi, mji mkuu wa Kazan uliharibiwa. Mchakato wa urusishaji ulifanyika kama ilivyokuwa huko Ukraini. Katika karne ya 21, lugha ya Kitatar iko karibu na kutoweka. Katika miaka ya 1990, baada ya kuanguka kwa udikteta nchini Urusi na demokrasia ya jumla, Tatarstan ilitaka uhuru, lakini Rais wa kwanza wa Urusi, Boris Yeltsin, aliwajibu waandamanaji: "Chukua uhuru mwingi kama unaweza kumeza", na licha ya vitisho vya vita sawa na vile Urusi ilipigana dhidi ya Chechnya, Tatarstan ilibaki kuwa sehemu ya Urusioris-el Союз можно было сохранить. Белая книга: Документы и факты о политике М. С. Горбачёва по реформированию и сохранению многонационального государства. М.: Апрель-85, 1995., c. 110—111Сообщение Ельцин-Центра  (Фонд "Президентский центр Б. Н. Ельцина) от 22.12.2021 № 567/Д  Протокол Центральной комиссии референдума Республики Татарстан от 25 марта 1992 года «Результаты референдума Республики Татарстан 21 марта 1992 года»..

 Urusishaji wa Bashkortostan 
Mnamo 1557, Urusi iliteka Bashkortostan, mchakato ulikuwa sawa na wa Tatarstan. Katika miaka ya kwanza ya utawala wa Sovyeti, sera ya kukuza lugha za mitaa ilipitishwa, lakini kwa kweli hii ilifanyika ili katika miaka ya 1930, wakati wa ugaidi wa Stalin, wasomi wote wa kiakili wa nchi hiyo waliangamizwa na urusishaji ukaanza tenaИсторико-культурный энциклопедический атлас Республики Башкортостан. — Москва, Уфа: Феория, 2007. — С. 97. — 695 с..

 Urusishaji wa Buryatia 
Mnamo 1650, Urusi iliteka sehemu ya Buryatia, na baada ya makubaliano ya amani na China mwaka 1689, nchi nzima ikawa sehemu ya Dola ya Urusi. Katika karne za 18 na 19, Waburyati, ambao kijadi walifuata Ubudha, walilazimishwa kukubali Ukristo wa Orthodoksi na Kanisa la Orthodoksi la Urusi. Katika miaka ya 1930, wakati wa ukandamizaji wa enzi ya Joseph Stalin, wasomi wote wa kiakili waliangamizwaт .

 Asia ya Kati 
Katika karne ya 19, Dola ya Urusi iliteka nchi nyingi za Asia ya Kati zinazopakana na Pakistan na India, kama vile Uzbekistan, Turkmenistan, na Tajikistan. Katika karne ya 20, nchi hizi zilikuwa na harakati za uhuru zilizokuwa na nguvu, lakini mwaka 1922 Muungano wa Sovyeti uliziteka tena na kuhamisha sehemu ya wakazi wa eneo hilo. Kuanzia 1979 hadi 1989, Muungano wa Sovyeti ulipigana vita nchini Afghanistan, ambapo lugha ya Kirusi ililazimishwa kwa nguvu, na ushawishi huu unadumu hadi leo miongoni mwa wahamiaji wa Afghanistan katika nchi nyingine Иванов П. П. Очерки по истории Средней Азии (XVI — середина XIX в.), М., 1958.
 Urusishaji wa Mongolia 
Katika karne ya 19, baada ya kuanzishwa kwa uhusiano wa kidiplomasia na Dola ya Urusi, Mongolia ilianza kuchukua vipengele vya utamaduni wa Kirusi, hasa kupitia biashara na uhusiano wa kidini (Orthodoksi ya Kikristo kati ya Waburyati). Baada ya Mapinduzi ya Mongolia ya 1921 na kuanzishwa kwa utawala wa Kikomunisti chini ya ushawishi wa Umoja wa Kisovyeti, urusikazi wa kazi ulianza: Kuanzishwa kwa herufi za Kisirili kwa lugha ya Kimongolia, Kuenea kwa lugha ya Kirusi katika elimu, Utawala na Jeshi, mabadilishano ya kitamaduni, Ushawishi wa kisiasa kupitia itikadi ya Kimarx-Kilenin. Baada ya 1991, baada ya kuanguka kwa Umoja wa Kisovyeti, ushawishi wa lugha ya Kirusi na utamaduni ulipungua, Mongolia ilirudi kwenye utambulisho wake wa kitaifa, lakini herufi za Kisirili zilibaki zikitumika. Hadi miaka ya 2020, lugha ya Kirusi ilifundishwa kama lugha ya pili ya lazima, lakini polepole nafasi yake ilichukuliwa na Kiingereza .

 Urusishaji wa Japani 
Dola ya Urusi chini ya Tsar Nikolai II ilipigana vita dhidi ya Japani mwanzoni mwa karne ya 20, vita vilivyoanzishwa tu kwa ajili ya kuimarisha mamlaka ya Nikolai II na kuondoa umakini kutoka kwa matatizo ya ndani ya Urusi: 80% ya wakazi walikuwa wajinga, wasio na elimu ya msingi, wakulima waliokaa katika vibanda vya mbao vilivyooza vilivyofunikwa na majani, lakini walishindwa na Japani ambayo ilizama meli zote za Pasifiki za Urusi zilizokuwepo wakati huo, jambo ambalo lilisababisha mapinduzi ya kwanza ya Urusi ya 1905-1907. Inafaa pia kuzingatia kwamba "matryoshka" za Kirusi zilinakiliwa kabisa kutoka kwa utamaduni wa Japani .

 Urusishaji wa Amerika  
Urusishaji ya Alaska, au "Amerika ya Kirusi", (Русская Америка) ni mchakato wa ukoloni, ushawishi wa kitamaduni na kilugha wa Dola ya Urusi katika eneo la jimbo la sasa la Alaska nchini Marekani tangu mwisho wa karne ya 18 hadi 1867, wakati Urusi ilipouza Alaska kwa Marekani. Mchakato huu ulihusisha uanzishaji wa makazi, shughuli za kimishonari za Kikristo, na ujumuishaji wa lugha na tamaduni za Kirusi miongoni mwa wakazi wa asili. Uwepo wa Warusi huko Alaska ulianza katika nusu ya pili ya karne ya 18. Mnamo 1784, msafara wa mfanyabiashara wa Irkutsk, Grigory Shelikhov, ulianzisha makazi ya kwanza ya kudumu kwenye kisiwa cha Kodiak. Hii ilikuwa mwanzo wa Amerika ya Kirusi, ambayo ilisimamiwa na Kampuni ya Urusi-Amerika iliyoanzishwa mwaka 1799. Wakoloni wa Kirusi walianzisha makazi huko Kodiak, Sitka (ambayo sasa ni mji mkuu wa Alaska), na maeneo mengine. Idadi ya watu ilijumuisha Warusi, Waaleut, Watlingit, na Waeskimo Алексеев, В. Н. Русская книга в дореволюционной Сибири: распространение и бытование: тематический сборник научных трудов. — Гпнтб, 1986. — С. 77. А.А.Алексеев. Судьба Русской Америки. — Магадан: Книжное издательство Магадан, 1975. — С. 322—325. — 326 с.. 
Urusishaji ilionekana katika ujenzi wa ngome, makanisa, na shule, ambapo lugha ya Kirusi ilikuwa chombo cha mawasiliano na elimu. Mnamo 1867, Urusi iliuza Alaska kwa Marekani kwa dola milioni 7.2. Uhamisho huo ulifanyika kwa amani, lakini lugha na tamaduni za Kirusi ziliendelea kuwepo miongoni mwa wakaazi waliobaki. Wakati wa uuzaji, kulikuwa na Warusi takriban 800 na wakaazi wa asili 30,000 huko Alaska. Leo, wazao wa Warusi ni takriban 20,000, lakini urusishaji inaonekana katika utambulisho wa mseto. Baada ya uuzaji wa Alaska, lugha ya Kirusi ilitumika katika Kanisa la Orthodoksi la Urusi, ambalo lilibaki likifanya kazi. Magazeti kama "Svet" (tangu 1897) na "Russian Emigrant" (tangu 1912) yalisambazwa miongoni mwa wazungumzaji wa Kirusi. Mnamo 1871, San Francisco ilipata uchapishaji uliotoa vifaa vya kujifunzia vya Kirusi-Kiingereza kwa shule za Alaska. Majina mengi ya kijiografia yamehifadhiwa, kama vile Mlango wa Shelikhov na Kisiwa cha Baranov Алексеев А. И. Освоение русскими людьми Дальнего Востока и Русской Америки: До конца XIX века / Отв. ред. А. П. Окладников; Ин-т истории СССР. — М.: Наука, 1982. — 288 с. Виньковецкий И. Русская Америка: заокеанская колония континентальной империи, 1804—1867 / Пер. с англ. С. Константинова; науч. ред. перевода А. Миллер. — М.: Новое лит. обозрение, 2015. — 320 с..
 Wapinzani wa Urusishaji 
Mwandishi Pyotr Chaadayev anajulikana kwa vitabu vyake, ambavyo alishutumu vikali njia ya maisha ya Kirusi na asili yake ya fujo. Kazi zake zilipigwa marufuku nchini Urusi П. Я. Чаадаев: pro et contra. Личность и творчество Петра Чаадаева в оценке русских мыслителей и исследователей: Антология. — СПб., 1998.. Mwandishi mashuhuri wa Urusi Maxim Gorky aliandika nakala mnamo 1922 yenye kichwa "Kuhusu wakulima wa Kirusi" (О русском крестьянстве) ambayo ilipigwa marufuku katika Umoja wa Sovyeti na haikuchapishwa nchini Urusi О русском крестьянстве (Горький).

 Katika usanifu 
Mbali na lugha na utamaduni, Urusikazi uliharibu sana usanifu wa nchi zilizotekwa na Urusi. Katika karne za 18 na 19, wakati wa Dola ya Urusi, hii ilihusu tu majengo ya kidini, lakini katika karne ya 20, wakati wa enzi ya kiimla ya Kisovyeti, hii iligusa majengo yote, ikiwa ni pamoja na nyumba za makazi. Kazi nyingi za usanifu ziliharibiwa, haswa wakati wa Stalin, na badala yake, katika USSR ya marehemu na kwa ujumla katika nchi za kambi ya Mashariki, majengo ya ghorofa tano na tisa yalijengwa kwa wingi katika maeneo yote ya makazi, kwa lengo la kukandamiza ubinafsi wowote. Hata filamu ya ucheshi "Kejeli ya hatima" (1975) ilitengenezwa kuhusu mtu ambaye, alipofika katika mji wa kigeni, aliingia kwenye nyumba ya mgeni akiichukulia kuwa yake kwa sababu kila kitu, ikiwa ni pamoja na samani, kilikuwa sawa. Maamuzi kama haya ya usanifu yalifanywa kwa idhini ya mamlaka, kwa lengo la kukandamiza saiki ya watu. Lakini kwa kuwa mfumo huu haukuweza kutosheleza mahitaji ya msingi ya watu, ulianguka bila kuepukika.

 Urusi ya kisasa 
Baada ya kuanguka kwa Muungano wa Sovyeti katika miaka ya 1990, wazo la "Ulimwengu wa Kirusi" () liliibuka, yaani, Urusi inayovuka mipaka yake ya kweli. Mbunge wa baadaye wa Duma ya Urusi na msimamizi wa kumudu Peninsula ya Crimea na kusini-mashariki mwa Ukraini, Vladislav Surkov, alielezea maono yake hivi: "Ulimwengu wa Kirusi sio tu mahali ambapo watu wanazungumza Kirusi, bali pia mahali ambapo wanaogopa silaha za Kirusi, huo pia ni Ulimwengu wa Kirusi." Wazo hili ni sehemu ya itikadi ya kisasa ya Urusi na linahusiana moja kwa moja na uchukuzi wake dhidi ya nchi jirani katika nyakati za sasa. Mbali na urasishaji, linajidhihirisha katika kufuta historia ya mataifa mengine au kupunguza jukumu lao katika historia ya dunia, na pia kurudi kwa ibada ya watu wa zamani wa kiimla au wa kifalme ili kuhalalisha uvamizi wa kijeshi. Sera za ndani na za nje za Urusi na Vladimir Putin zimejengwa juu ya wazo la Ulimwengu wa Kirusi, ambalo ni sehemu ya mchakato wa jumla wa urasishaji, uliorithiwa nao na unaohusiana moja kwa moja na udhalimu na umma wa kijeshi Mark Smith. Pax Russica: Russiaś Monroe Doctrine. 1993
К возрождению Святой Руси / Русь Державная. – 2009. – № 9 (183)Україна і «Русский мир»: Важкий досвід співіснування: від «братского союза» до ненависті і масової українофобії: Історичні нариси та наукова публіцистика / С. А. Цвілюк. — Одеса: Астропринт, 2016. — 524 с.. Itikadi hii pia inaeneza hadithi za kihistoria za uwongo, kama vile "Moscow ni Roma ya Tatu" baada ya kumudu Constantinople na Waislamu na kuanguka kwa Dola ya Roma ya Mashariki, pamoja na madai kwamba "Warusi na Waukraini ni watu wamoja", wakipuuza ukweli wa ukandamizaji dhidi ya Waukraini, kuharibu lugha ya Kiukraini na kuchanganya kwa makusudi na lugha ya Kirusi kupitia upotoshaji wa sarufi ya Kiukraini. Urasishaji unabaki kuwa chombo cha msingi cha itikadi hii Новикова Л. И. Три модели развития России / Л. И. Новикова, И. Н. Сиземская. — М. : ИФ РАН, 2000. — 272 сSchreder H. Moskau das Dritte Rom. Hamburg, 1929: 2. Aufl.: Darmstadt, 1957Fabian Burkhardt, Dmitry Dubrovskiy, Stephen K. Wegren, Jan Matti Dollbaum, Seongcheol Kim, Political Regime Stability / Universities / Agriculture, 2022-03-29, Russian Analytical Digest (RAD), tome 281, page 9, ISBN 1863-0421, DOI 10.3929/ethz-b-000539633www.research-collection.ethz.ch 2022-07-04.

 Rashizimu 

Nukuu maarufu zaidi ya Vladimir Putin: "Mipaka ya Urusi haiishi popote katika nchi yoyote." (Границы России нигде не заканчиваются.) Itikadi ya kisiasa ya dola ya kisasa ya Urusi, iliyokamilika kabisa wakati wa utawala wa Vladimir Putin, inawakilisha mchanganyiko wa urithi wa Dola ya Urusi na Muungano wa Sovyeti. Itikadi hii inajulikana, hasa, kwa ukiukaji wa haki za binadamu ndani ya Urusi na sera za uchukuzi sana dhidi ya nchi jirani. Moja ya zana za msingi za itikadi hii ni urasishaji, ambapo inasambazwa na kuimarishwa katika maeneo yaliyokaliwa. Itikadi hii inaitwa "rashizimu" (kutoka kwa Kiingereza Ruscism, mchanganyiko wa jina la nchi na neno "ufashisti"), ambayo inasisitiza tabia yake ya kijeshi. Alama zake mara nyingi hutumiwa kwenye vifaa vya kijeshi vya Urusi na zimepigwa marufuku rasmi katika nchi nyingi za Ulaya Special Operation Z: Moscow's Pro-War Symbol Conquers Russia -- And Sets Alarm Bells RingingЧому росіяни катують викрадених українських дітей - відповідь Save UkraineРосіяни у школі на Херсонщині катували українців до смерті, імітували розстріли та майже не годували. Звіт про Біляївську катівню“Фільтрація” по-ординськи: в Маріуполі окупанти вбивають цивільних за “неправильне” татуювання на тілі. Miongoni mwa kesi za kifungo zinazojulikana zaidi kwa msimamo wa kupinga vita (unaodaiwa rasmi kama "kueneza habari za uwongo kuhusu jeshi la Urusi") ni kesi ya mstaafu wa Moscow, ambaye aliandika maoni kuhusu jinsi mabomu ya Urusi huko Moscow na Mariupol yalivyo mabaya, na mwanasiasa Alexei Gorinov, ambaye aliita vita "vita" badala ya "operesheni maalum" Гособвинение запросило для пенсионера из Москвы 7 лет колонии за два комментария о бомбардировках Киева и МариуполяМуниципального депутата приговорили к 7 годам колонии за то, что он назвал войну войной. Это первый реальный срок за антивоенную позицию в России. Wapigaji wa filamu wengi wa hali halisi wanasema kwamba Vladimir Putin sio muundaji wa mfumo huu, bali ni mwendelezaji wake tu, ambapo chombo chake cha msingi kwa karne nyingi kilikuwa urasishaji. Hata hivyo, ni Putin mwenyewe aliyeanzisha tamaduni ya kuandaa gwaride kubwa la kijeshi la kila mwaka huko Moscow mnamo Mei 9, ambalo pia linawakilisha kujitolea kwa Urusi kwa sera ya uchukuzi ulimwenguni kote [109]. Utawala wa Vladimir Putin unawakilisha sifa za kikatili zaidi za vipindi vya kifalme na vya kiimla vya historia ya Urusi; mara nyingi unalinganishwa na utawala wa Nazi. Kuna mfanano mwingi kati ya utawala wa Putin na utawala wa Nazi: ibada ya kiongozi, ukandamizaji wa uhuru wa kujieleza, ukandamizaji wa wanaopinga, wakiwemo watoto, uhalifu wa hala dhidi ya ubinadamu, na matumizi ya historia ya kale kuhalalisha uchukuzi wa kijeshi «Остання війна» — документальний проєкт, який розповідає про трансформацію рашизму та російсько-українську війну. 

Sawa na jinsi Hitler alivyohalalisha mwanzo wa Vita vya Pili vya Dunia kwa uvamizi wa Polandi, akidai kuwa miji mingi ya Polandi ilianzishwa na Wajerumani, Putin alisema vivyo hivyo kuhusu miji ya kusini-mashariki mwa Ukraini. Inafurahisha kwamba mwandishi anayependa zaidi wa Putin ni Ivan Ilyin, mwanazi wa kiitikadi wa Urusi, ambaye alitaka uharibifu wa mataifa mengine kupitia urasishaji. Vikundi vingi vya Neonazi vya Urusi pia vinapigana upande wa Urusi, kubwa zaidi likiongozwa na Alexei Milchakov maarufu Мансур Міровалев. Хто зробив Володю фашистом. Філософ, на якого молиться ПутінУлюблений філософ ПутінаЛариса Якубова. Іван Ільїн. Патріарх російського фашизмуКак теоретик русского фашизма стал идеологом путинского режимаДмитро Вишневецький.Американський історик Снайдер про расове підґрунтя путінської війни та спробу формування «здоровішого» російського народу.

 Mwisho wa sera hii katika baadhi ya nchi 
Kufuatia uhalifu wa kivita wa hali ya juu uliofanywa na Urusi dhidi ya Ukraini mwaka 2014, kwa mara ya kwanza katika karne nyingi za urasishaji, mchakato wa kinyume ulianza. Hili lilidhihirika katika ufufuo wa utambulisho wa kitaifa wa Ukraini, kurudi kwa upana wa lugha ya Kiukraini katika matumizi, na pia kurudisha majina ya asili ya miji na mitaa. Majina ya maeneo na makaburi yanayohusiana na historia ya kiimla na ya kidikteta ya Sovyeti yaliondolewa kwa wingi, na makaburi ya madikteta yakabomolewa . Kwa sababu ya uhalifu mwingi dhidi ya Ukraini, Ukomunisti ulitangazwa sawa na Unazi nchini Ukraini, na mwaka 2015 marufuku ya propaganda ya tawala za kidikteta za Nazi na Sovyeti pamoja na ishara zao ilianzishwa. Mwaka 2023, sheria ya dekolonization ilipitishwa, ambapo Ukraini inajiondoa kwenye tafsiri za kihistoria zilizowekwa na Urusi na zinazotumiwa na Putin kwa uchukuzi dhidi ya Ukraini, na inarejesha urithi wake wa kihistoria, ikijumuisha ufufuo wa lugha ya Kiukraini Treaty between the Russian Soviet Federated Socialist Republic and the Republic of Lithuania on the Basis for Relations between States .
Hapo awali, sera sawa ilipitishwa na Estonia, ambayo ilishinda katika vita vya ukombozi vya 1918–1920, ikapata uhuru, na ikawa chini ya kumudu kwa Muungano wa Sovyeti kutoka 1940 hadi 1991, na ikawa nchi ya kwanza kurejesha uhuru baada ya kuanguka kwake. Kanisa la Kirusi lililopo katikati mwa mji mkuu wa Estonia, Tallinn, lililojengwa mwaka 1900 kwa heshima ya Tsar wa Urusi Alexander III, lilipendekezwa kubomolewa, lakini kwa sababu ya thamani yake ya usanifu, iliamuliwa kuliacha, licha ya kuwa tofauti na usanifu wa Estonia wa mji huo .

 Katika utengenezaji wa filamu na uandishi wa habari 
Mnamo mwaka wa 2023, nchini Ukraini, kwa msaada wa wataalamu wa kimataifa na hata baadhi ya wataalamu wa Urusi, filamu ya hali halisi iliyoitwa "Anatomy ya Rashizimu" (kwa Kiukraini: "Анатомія Рашизму") iliundwa, ambayo haielezei tu uhalifu uliofanywa wakati wa uvamizi wa Urusi, bali pia vita vingine katika historia ya kisasa ya Urusi, kama vile uvamizi wa Georgia na vita viwili vya Urusi dhidi ya Jamhuri ya Chechnya, pamoja na asili ya itikadi ya kisiasa ya kisasa ya Urusi iliyoundwa wakati wa utawala wa Vladimir Putin na misingi na kanuni zinazoongoza utawala wake wa kisiasa. Filamu hii imetambuliwa kama filamu bora zaidi ya hali halisi iliyotengenezwa nchini Ukraini na imepigwa marufuku kuonyeshwa nchini UrusiАнатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна».

 Marejeo 

Jamii:Historia ya Belarus
Jamii:Historia ya Ukraine
Jamii:Historia ya Urusi