Ernestine Rose

Ernestine Louise Rose (13 Januari 1810 – 4 Agosti 1892) alikuwa mwanaharakati wa haki za wanawake kupiga kura, mkomeshaji wa utumwa, na mwanafikra huru ambaye ameitwa "mwanafeministi wa kwanza wa Kiyahudi." Kazi yake ilianzia miaka ya 1830 hadi 1870, ikimfanya kuwa wa wakati mmoja na wanaharakati wa haki za wanawake waliotambulika zaidi Elizabeth Cady Stanton na Susan B. Anthony. Ingawa amesahaulika sana katika majadiliano ya sasa ya harakati ya haki za wanawake za Marekani, alikuwa moja ya nguvu za kiakili za karne ya kumi na tisa nchini Marekani. Nukuu, "haki za wanawake ni haki za binadamu," inaaminika kuwa ilianzishwa naye. Uhusiano wake na Uyahudi ni mada inayojadiliwa kama motisha ya utetezi wake. Kama binti ya rabi, Ernestine alikuwa amepata elimu zaidi kuliko wanawake wengine wa umri wake. Ingawa anakumbukwa kidogo kuliko wenzake wa haki za wanawake na wakomeshaji wa utumwa, mnamo 1996, aliingizwa katika Jumba la Kitaifa la Umaarufu la Wanawake, na mnamo 1998 Jumuiya ya Ernestine Rose ilianzishwa ili "kuhuisha urithi wa mrekebishaji huyu muhimu wa mapema wa karne ya kumi na tisa kwa kutambua jukumu lake la upainia katika wimbi la kwanza la ufeministi."

Alizaliwa tarehe 13 Januari 1810 huko Piotrków Trybunalski, Duchy ya Warsaw, kama Ernestine Louise Potowska. Baba yake alikuwa rabi tajiri. Isivyo kawaida kwa wakati huo, alielimishwa na kujifunza Kiebrania. Hakuna habari kuhusu mama yake. Akiwa na umri wa miaka mitano, Rose alianza "kuhoji haki ya Mungu ambaye angetaka mateso kama haya" kama mifungo ya mara kwa mara ambayo baba yake alifanya. "Nilikuwa muasi akiwa na miaka mitano." Alipokua, alianza kumhoji baba yake zaidi na zaidi juu ya maswala ya kidini. Alimwambia, "Msichana mdogo hataki kuelewa lengo la imani yake, bali kukubali na kuiamini." Baadaye alisema kwamba alipima kutokuamini kwake na kanuni za haki za wanawake kutoka kwa tukio hilo.

Alipokuwa na miaka kumi na sita mama yake alikufa na kumwachia urithi. Baba yake, bila idhini yake, alimchumbia rafiki yake wa Kiyahudi, ili "kumudu funga zaidi kwenye kifua cha sinagogi." Rose, asiyetaka kuingia katika ndoa na mwanamume ambaye hakumchagua wala kumpenda, alimkabili, akisema ukosefu wake wa mapenzi kwake na kuomba aachiliwe. Hata hivyo, Rose alikuwa mwanamke kutoka familia tajiri, na alikataa ombi lake. Katika hatua isiyo ya kawaida sana, Rose alisafiri hadi mahakama ya kiraia ya kilimwengu safari ngumu wakati wa baridi ambapo alijisemea mwenyewe. Mahakama iliamua kwa niaba yake, sio tu kumudu achilia kutoka kwa uchumba wake, bali ikaamua kwamba angeweza kumudu weka urithi wote aliopokea kutoka kwa mama yake. Ingawa aliamua kurudisha bahati hiyo kwa baba yake, alichukua furaha yake ya uhuru kutoka kwa uchumba. Alirudi nyumbani tu na kugundua kuwa katika kutokuwepo kwake baba yake alikuwa ameoa tena, na msichana wa miaka kumi na sita. Mvutano ulioibuka hatimaye ulimlazimisha kuondoka nyumbani akiwa na umri wa miaka kumi na saba.

Rose kisha alisafiri hadi Berlin, ambapo alijikuta akiwa amezuiliwa na sheria ya chuki dhidi ya Wayahudi ambayo ilihitaji Wayahudi wote wasio wa Prussia kuwa na mdhamini wa Prussia. Alivutia moja kwa moja kwa mfalme na akapewa msamaha kutoka kwa sheria hiyo. Muda mfupi baadaye, aligundua karatasi yenye harufu nzuri kwa matumizi kama deodorizer ya chumba, ambayo aliiuza ili kumudu fadhili safari zake.

Alisafiri hadi Ubelgiji, Uholanzi, Ufaransa, na hatimaye Uingereza. Walakini, kuwasili kwake Uingereza hakukuwa rahisi, kwani meli aliyokuwa akisafiria ilivunjika. Ingawa Rose alifika Uingereza salama, mali zake zote zilikuwa zimeharibiwa, na akajikuta hana chochote. Ili kujitegemea, alitafuta kazi ya kufundisha Kijerumani na Kiebrania; pia aliendelea kuuza karatasi yake yenye harufu nzuri. Akiwa Uingereza, alikutana na Robert Owen, msoshalisti wa Utopian, ambaye alifurahishwa naye sana hivi kwamba alimwalika kuzungumza katika ukumbi mkubwa wa wazungumzaji wenye msimamo mkali. Licha ya ujuzi wake mdogo wa Kiingereza, watazamaji walifurahishwa sana hivi kwamba tangu wakati huo maonyesho yake yakawa ya mara kwa mara. Yeye na Owen walikuwa marafiki wa karibu, na hata alimsaidia kuanzisha Chama cha Madarasa Yote ya Mataifa Yote, kikundi kilichotetea haki za binadamu kwa watu wote wa mataifa yote, jinsia, jamii, na madarasa. Alimwita "binti yake." Wakati wake huko pia alikutana na William Ella Rose, mtengenezaji vito vya Kikristo na fundi wa fedha, Mwingereza, na "mfuasi wa bidii" wa Owen. Hivi karibuni walioana na hakimu wa kiraia, na wote wawili wakaweka wazi kuwa wanaona ndoa hiyo kama mkataba wa kiraia badala ya wa kidini.

 Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1810
Jamii:Waliofariki 1898
Jamii:wayahudi
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania