Ijazah

Ijazah (kwa Kiarabu: الإِجازَة, "ruhusa", "idhini", "leseni"; wingi: ijazahs au ijazat) ni leseni inayompa mtu mamlaka ya kuendeleza usambazaji wa maandiko fulani au mada fulani, inayotolewa na mtu ambaye tayari anamiliki mamlaka hayo. Inahusishwa sana na usambazaji wa maarifa ya kidini katika Uislamu.

Leseni hii kwa kawaida hufafanua kuwa mwanafunzi amepokea maarifa haya moja kwa moja kutoka kwa mtoaji wa ijazah kupitia mafundisho ya mdomo ya ana kwa ana, ingawa sharti hili lililegezwa kadri ya muda. Ijazah inayotoa mlolongo wa watoa ruhusa waliothibitishwa hadi kwa mwandishi wa awali mara nyingi iliambatana na maandiko ya hadithi, fiqhi na tafsiri; lakini pia ilionekana katika kazi za tasaufi, historia, isimu na fasihi. Ingawa ijazah inahusishwa zaidi na Uislamu wa Kisunni, dhana hii pia inapatikana katika mapokeo ya hadithi za Mashia wa Twaareshi.

George Makdisi, profesa wa masomo ya Mashariki, alipendekeza kwamba ijazah ndiyo chimbuko la shahada za vyuo vikuu pamoja na shahada ya uzamivu. Profesa wa Kiarabu, Alfred Guillaume (SOAS); Profesa wa Sosholojia, Syed Farid al-Attas (Chuo Kikuu cha Taifa cha Singapore) na Profesa wa Masomo ya Mashariki ya Kati, Devin J. Stewart (Chuo Kikuu cha Emory) wanakubaliana kuwa kuna mfanano kati ya ijazah na shahada ya chuo kikuu.

Hata hivyo, Toby Huff na wengine wanapinga nadharia ya Makdisi. Devin J. Stewart anabainisha tofauti katika mamlaka ya kutoa ijazah (profesa binafsi katika Uislamu na taasisi ya pamoja kwa upande wa chuo kikuu).

Maelezo
Katika makala yenye kichwa Traditionalism in Islam: An Essay in Interpretation, profesa wa Chuo Kikuu cha Harvard, William A. GrahamGraham, William A. (Winter 1993), "Traditionalism in Islam: An Essay in Interpretation", Journal of Interdisciplinary History, 23 (3): 495–522, doi:10.2307/206100, JSTOR 206100, anaelezea mfumo wa ijazah kama ifuatavyo:

Mfumo wa msingi wa "safari ya kutafuta elimu" ulioibuka mapema katika usomi wa Hadithi ulihusisha kusafiri kwa wataalamu mahususi (shaykhs), hasa wale wazee na maarufu zaidi wa wakati huo, ili kusikiliza hadithi zao moja kwa moja kutoka kwao na kupata ruhusa au "idhini" (ijazah) ya kuzisambaza kwa majina yao. Mfumo huu wa ijazah wa kuthibitishwa kibinafsi badala ya kitaasisi umetumika si tu kwa Hadithi, bali pia kwa usambazaji wa maandiko ya aina yoyote—kuanzia historia, sheria au isimu hadi fasihi, tasaufi, au teolojia. Isnadi ya maandiko marefu vilevile kama ile ya hadithi fupi inapaswa kuonyesha usambazaji wa mdomo, uso kwa uso, kati ya mwalimu na mwanafunzi kupitia ijazah ya mwalimu, ambayo ndiyo inayothibitisha maandiko yaliyoandikwa. Katika ijazah ya maandishi ya rasmi, mwalimu anayetoa cheti kwa kawaida hujumuisha isnad inayoonyesha mlolongo wa walimu wake wa kielimu hadi kwa Mtume kupitia Masahaba, shaykh mashuhuri wa baadaye, au mwandishi wa kitabu maalum.
 Mfano wa Ijazah ya Quran 
Kwa mfano, msomaji mashuhuri wa Quran katika enzi zetu za sasa: Sheikh Ra'ad bin Mohammad Al-Kurdi, kutoka kwa mwalimu wake Sheikh Sherzad Abdulrahman bin Tahir, na Ijazah yake ni kama ifuatavyo:

Mfano ufuatao wa Ijazah ya Quran unaonyesha mnyororo wa usomaji wa Quran (Qi'raa ya Hafs) kuanzia enzi ya sasa hadi kufikia kwa mtume Muhammad.

+ Quran Ijazah Kiwango  Wasomaji Quran maarufu 30  Ra'ad bin Mohammed Al Kurdi 29  Sherzad Abdulrahman bin Tahir 28  Bakri bin Abdul Majeed bin Bakri bin Ahmed Al-Tarabishi Al-Dimashqi 27  Mohammed Salim bin Ahmed bin Mohammed Ali bin Mohammed al-Husseini Al-Dimashqi  26  Abu Al-Fawz Ahmed bin Ramadan bin Mansour bin Mohammed Al-Marzouki Al-Husni al-Malki Al-sanbati Al-Qayumi Al-Masri 25  Ibrahim Al-Obeidi Al-Hassni al-Maliki al-Azhari of Moroccan origin and Egyptian citizen 24  Abi al-Latif Abdulrahman bin Abdullah bin Hassan Bin Omar al-Ajhouri al-Maliki al-Azhari 23  Shihab al-Din Abu al-Samah Ahmed bin Ahmed Al-Baqri Al-Shafi'i Al-Azhari al-Masri 22  Shams al-Din Muhammad Bin Qasim bin Ismail Al-Baqri al-Kabir Al-Shenawi Al-Qahiri Al-Shafi'i Al-Azhari 21  Zainuddin Abdul Rahman bin Shehada Al-Yemeni Al-Shafi'i al-Masri  20  Noor al-Din Ali bin Mohammed bin Ali bin Khalil bin Ghanem Al-khazarji Al-Saadi Al-Abadi Al-Maqdisi  19  Shams al-Din Abu and Abu al-Fath Muhammad ibn Ibrahim ibn Ahmed Bin Makhlouf bin Ghali bin Abdul Al-Zaher al-samdisi al-Masri 18  Shihab al-Din Abu al-Abbas Ahmad ibn Asad-Din ibn Abdul Wahid bin Ahmad Al-Amyoti Al-Iskandari Al-Qaihri Al-Shafi'i 17  Abu al-Khayr Shams al-Din Muhammad ibn Muhammad ibn Muhammad ibn Ali ibn Yusuf al-Jazari 16  Taqi al-Din Abu Muhammad Abd al-Rahman bin Ahmed bin Ali bin Al-Mubarak bin Ma'ale al-Baghdadi Al-Masri Al-Shafi'i 15  Taqi al-Din Abu Abdullah Muhammad bin Ahmed bin Abdul Khaliq bin Ali Bin Salem Bin Maki al-Masri al-Shafi'i 14  Kamal al-Din Abu al Hassan Ali ibn Abi Al-fuwares Shuja bin Salem Bin Ali bin Musa Bin Hassan bin Touq bin Sanad bin Ali bin al-Fadl bin Ali bin Abdulrahman bin Ali bin Musa bin Isa bin Musa bin Muhammad Bin Ali bin Abdullah bin Abbas bin Abdul Muttalib bin Hashim al-Hashimi al-Abbasi al-Masri al-Shafi'i 13  Abu Al-Qasim Al-Qasim bin Fayrah bin Khalaf bin Ahmed Al-Raini Al-Andalusi Al-Shatibi 12  Abu al-Hassan Ali bin Mohammed bin Ali bin Hathil Al-Balansi 11  Abu Dawood Suleiman ibn Abu Al-Qasim Najah al-Umawi Al-Andalusi, sire of the Emir of Al-Andalus Al-muayyad Billah Ibn al-Mustansir 10  Abū ʿAmr ad-Dānī, known in his time as Ibn al-Ṣayrafī 9  Abi-Al-Hassan Tahir bin Abdul Moneim bin Obaidullah bin Ghalboun bin Al-Mubarak Al-Halabi 8  Abu Al-Hasan Ali bin Muhammad Bin Saleh Bin Dawood Al-Hashimi al-Ansari al-Basri Al-Darir 7  Abi Al-Abbas Ahmad bin Sahl bin Al-Fairzan Al-ashnani al-Baghdadi 6  Abi Mohammed Obaid Bin Al-Sabah bin Sabeeh Al-Nahashali 5  Abū ʽAmr Ḥafṣ ibn Sulaymān ibn al-Mughīrah ibn Abi Dawud al-Asadī al-Kūfī 4  Aasim ibn Abi al-Najud 3  Abu 'Abd al-Rahman al-Sulami 2  Uthman ibn Affan, Alī ibn Abī Ṭālib, Zayd bin Thabit, Ubayy ibn Ka'b, Abdullah ibn Masud 1  Muḥammad ibn ʿAbd Allāh ibn ʿAbd al-Muṭṭalib ibn Hāshim

Marejeo

Jamii:Uislamu
Jamii:misahafu