Joanna Russ

Joanna Russ (22 Februari 1937 – 29 Aprili 2011) alikuwa mwandishi wa Marekani, mwanataaluma na mwanafeministi. Yeye ni mwandishi wa kazi kadhaa za hadithi za kisayansi, fantasia na ukosoaji wa kifeministi wa fasihi kama vile How to Suppress Women's Writing, pamoja na riwaya ya kisasa, On Strike Against God, na kitabu kimoja cha watoto, Kittatinny. Anajulikana zaidi kwa The Female Man, riwaya inayochanganya hadithi za kiutopia na kejeli, na hadithi "When It Changed".

Joanna Russ alizaliwa katika The Bronx, Jiji la New York, kwa Evarett I. na Bertha (née Zinner) Russ, wote walikuwa walimu. Familia yake ilikuwa ya Kiyahudi. Alianza kuunda kazi za hadithi akiwa na umri mdogo sana. Katika miaka iliyofuata alijaza daftari nyingi zisizoweza kuhesabika na hadithi, mashairi, katuni na vielelezo, mara nyingi akizifunga vifaa hivyo kwa uzi kwa mkono.

Akiwa mwanafunzi wa mwaka wa juu katika Shule ya Upili ya William Howard Taft, Russ alichaguliwa kuwa mmoja wa washindi kumi wa juu wa Tafiti za Kipaji cha Sayansi cha Westinghouse. Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Cornell, ambapo alisoma na Vladimir Nabokov, mwaka 1957, na akapokea MFA yake kutoka Shule ya Drama ya Yale mwaka 1960. Aliolewa kwa muda mfupi na Albert Amateau.

Russ alifundisha katika Chuo cha Jumuiya cha Queensborough kutoka 1966 hadi 1967, katika Cornell kutoka 1967 hadi 1972, SUNY Binghamton, kutoka 1972 hadi 1975, na katika Chuo Kikuu cha Colorado, Boulder, kutoka 1975 hadi 1977. Mwaka 1977 alianza kufundisha katika Chuo Kikuu cha Washington. Alikua profesa kamili mwaka 1984 na alistaafu mwaka 1991. Russ alipewa ufadhili wa National Endowment for the Humanities mwaka 1974-1975.

Russ alianza kujulikana katika ulimwengu wa hadithi za kisayansi mwishoni mwa miaka ya 1960, hasa kwa riwaya yake iliyoteuliwa kwa tuzo Picnic on Paradise. Wakati huo, hadithi za kisayansi zilikuwa uwanja uliotawaliwa na waandishi wa kiume, wakiandikia watazamaji wengi wa kiume, lakini wanawake walianza kuingia katika uwanja huo kwa idadi kubwa zaidi. Russ alikuwa mmoja wa waandishi wa kike waliotamka kwa sauti kubwa kupinga utawala wa wanaume katika uwanja huo, na kwa ujumla anachukuliwa kuwa mmoja wa wasomi na waandishi wakuu wa hadithi za kisayansi za kifeministi. Pia alikuwa mmoja wa waandishi wa kwanza wa hadithi za kisayansi kuchukua hadithi za slash kwa uzito pamoja na athari zake za kitamaduni na kifasihi. Alichapisha hadithi fupi zaidi ya hamsini. Russ alihusishwa na Wimbi Jipya la Kimarekani la hadithi za kisayansi.

Pamoja na kazi yake kama mwandishi wa hadithi za nathari, Russ pia alikuwa mwandishi wa tamthilia, mwandishi wa insha, na mwandishi wa kazi zisizo za hadithi, kwa ujumla ukosoaji wa fasihi na nadharia ya kifeministi, ikiwa ni pamoja na mkusanyiko wa insha Magic Mommas, Trembling Sisters, Puritans & Perverts; How to Suppress Women's Writing; na uchunguzi wa urefu wa kitabu wa ufeministi wa kisasa, What Are We Fighting For?. Insha na makala zake zimechapishwa katika Women's Studies Quarterly, Signs, Frontiers: A Journal of Women Studies, Science Fiction Studies, na College English. Russ alijielezea kama mwanafeministi wa kijamaa, akionyesha pongezi za pekee kwa kazi na nadharia za Clara Fraser na Chama chake cha Uhuru cha Kijamaa. Hadithi za uwongo na zisizo za uwongo, kwa Russ, zilikuwa njia za kushirikiana na nadharia na ulimwengu wa kweli; hasa, The Female Man inaweza kusomwa kama maandishi ya kinadharia au ya simulizi. Hadithi fupi "When It Changed", ambayo ikawa sehemu ya riwaya, inachunguza vizuizi vya jinsia na inauliza ikiwa jinsia ni muhimu katika jamii.

 Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1937
Jamii:Waliofariki 2011
Jamii:waandishi wa Marekani
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania