Utoaji mimba wa kuchagua jinsia

Utoaji mimba wa kuchagua jinsia ni kitendo cha kusitisha kwa hiari ujauzito kulingana na jinsia ya mimba. Tabia hiyo imeenea zaidi katika nchi ambapo watoto wa kiume wanathaminiwa kuliko wa kike, hususan katika Asia Mashariki na Asia Kusini (hasa China, India, na Pakistan), pamoja na sehemu za Kaukazi, Balkani Magharibi, na kwa kiwango kidogo Amerika Kaskazini.

Utafiti unaonyesha kuwa utoaji mimba wa kuchagua jinsia hutokea kwa kiwango kikubwa iwapo wazazi wote wawili, au baba peke yake, wanapendelea mtoto wa kiume. Endapo mama peke yake ndiye anayependelea mtoto wa kiume, mara nyingi hali hii husababisha ubaguzi wa kijinsia katika malezi, ambapo watoto wa kike hukosa huduma muhimu na kuwa na uwezekano mkubwa wa kufariki wakiwa wachanga.

 Historia 
Kesi ya kwanza ya utoaji mimba wa kuchagua jinsia iliripotiwa mnamo 1975. Hata hivyo, tabia hiyo ilianza kuenea kwa kasi kufikia miaka ya 1980, hasa nchini China, Korea Kusini, na India. Maendeleo ya teknolojia katika utambuzi wa jinsia ya mimba, kama vile ultrasound na amniocentesis, yamechochea ongezeko la utoaji mimba wa kuchagua jinsia, hivyo kusababisha ongezeko la kukosa uwiano wa jinsia katika jamii hizo.

 Athari kwa Uwiano wa Jinsia na Idadi ya Watu 
Utoaji mimba wa kuchagua jinsia huathiri uwiano wa kijinsia wa binadamu, yaani, idadi ya wanaume kulinganisha na wanawake katika jamii fulani. Uwiano wa kawaida wa jinsia katika mazingira asili ni kati ya watoto wa kiume 103 hadi 107 kwa watoto wa kike 100. Hata hivyo, katika nchi zinazoathiriwa na utoaji mimba wa kuchagua jinsia, uwiano huu hutetereka, na mara nyingi husababisha ongezeko kubwa la idadi ya wanaume kuliko wanawake.

 India: Tafiti zinaonyesha kuwa kati ya mimba 50,000 hadi 100,000 wa kike hutolewa kila mwaka, hali inayochangia mabadiliko makubwa katika uwiano wa kijinsia.
 China: Uchunguzi wa kidemografia unaonyesha kuwa utoaji mimba wa kuchagua jinsia umechangia sana muundo wa idadi ya watu nchini humo.

Aidha, tafiti zimebaini kuwa utoaji mimba wa kuchagua jinsia unaendelea hata kati ya jamii za wahamiaji katika nchi kama Australia, Kanada, Uingereza, na Marekani. Kutoka mwaka 1999 hadi 2019, utafiti wa uwiano wa kijinsia kulingana na masharti (Conditional Sex Ratios - CSRs) umebaini kuwa mila na tamaduni za kupendelea watoto wa kiume bado zipo hata nje ya mataifa ya asili.

 Madhara ya kijamii na ya kimaadili 
Kuenea kwa utoaji mimba wa kuchagua jinsia kumeleta changamoto mbalimbali za kijamii na kimaadili, ikiwa ni pamoja na:
 Kutetereka kwa Uwiano wa Kijinsia: Kuongezeka kwa idadi ya wanaume zaidi ya wanawake kunasababisha changamoto za kufunga ndoa na ongezeko la ukosefu wa utulivu wa kijamii.
 Ubaguzi Dhidi ya Wanawake: Kudhoofika kwa hadhi ya mtoto wa kike huendeleza ukandamizaji wa kijinsia, kupunguza fursa kwa wanawake, na kuimarisha mila zisizofaa.
 Hatua za Kisheria: Mataifa kama India na China yameweka sheria kali dhidi ya vipimo vya kubaini jinsia kabla ya kuzaliwa na utoaji mimba wa kuchagua jinsia. Hata hivyo, utekelezaji wake unakabiliwa na changamoto nyingi.

Licha ya juhudi za kisheria na kampeni za kuhamasisha jamii, utoaji mimba wa kuchagua jinsia bado unaathiri mwelekeo wa idadi ya watu duniani. Kupambana na tatizo hili kunahitaji mkakati wa pande nyingi, ikiwa ni pamoja na kuimarisha usawa wa kijinsia, utekelezaji wa sheria, na mabadiliko ya mitazamo ya kijamii kuhusu thamani ya mtoto wa kike.

 Marejeo 

Jamii:Jinsia
Jamii:Demografia
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania