Stella Nyanzi

Stella Nyanzi (alizaliwa 16 Juni 1974) ni mtetezi wa haki za binadamu wa Uganda, mshairi, mtaalamu wa anthropolojia ya matibabu, mwanaharakati wa haki za wanawake (feministi), na msomi wa masuala ya ngono, uzazi wa mpango, na afya ya umma. Alikamatwa mwaka 2017 kwa kumkashifu rais wa Uganda. Mnamo Januari 2022, alikubaliwa kuishi Ujerumani kupitia mpango wa waandishi walio uhamishoni unaoendeshwa na PEN Germany, pamoja na watoto wake watatu.

 Elimu 
Stella Nyanzi alipata Shahada ya Kwanza ya Mawasiliano ya Umma na Fasihi kutoka Chuo Kikuu cha Makerere kati ya mwaka 1993 na 1996. Baadaye, alisomea Shahada ya Uzamili katika Anthropolojia ya Tiba katika Chuo Kikuu cha London kati ya mwaka 1999 na 2000. Aliendelea na masomo yake na kupata Shahada ya Uzamivu (PhD) ya Anthropolojia kutoka shule ya London ya usafi wa Mazingira na Tiba ya Kitropiki kati ya mwaka 2003 na 2008, akijikita zaidi kwenye masuala ya jamii, jinsia, na sera za afya kwa vijana.

Nyanzi amefanya utafiti kuhusu maisha ya vijana na masuala ya jinsia nchini Uganda na Gambia mwaka 2005.

 Kazi 
Mwaka 1997, Nyanzi alianza kufanya kazi kama mtafiti wa masuala ya jamii katika Baraza la Utafiti wa Tiba la Uingereza (MRC) nchini Uganda hadi mwaka 2002. Kisha, alipata kazi mpya kama mtafiti wa anthropolojia katika maabara za MRC nchini Gambia, ambako alifanya kazi kwa mwaka mmoja kabla ya kuendelea na masomo yake ya PhD nchini Uingereza.

Mwaka 2009, alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere kama mtafiti wa masuala ya sheria na jinsia katika Kitivo cha Sheria hadi Desemba 2013. Kisha, alihamia katika Taasisi ya Utafiti wa Kijamii ya Makerere kama mtafiti mshiriki hadi mwaka 2016.

Akiwa Makerere, aliombwa kufundisha kwenye programu mpya ya PhD iitwayo "Mamdani PhD Project," lakini alikataa. Baada ya uamuzi huo, ofisi yake ilifungwa na kama njia ya kupinga, alifanya maandamano dhidi ya mkuu wake wa kazi.

Mwaka 2017, alikamatwa na kusimamishwa kazi chuoni Makerere. Alikata rufaa na baraza la rufaa la chuo likatoa uamuzi wa kumrejesha kazini, kumpandisha cheo na kumlipa mishahara yake yote ya nyuma. Hata hivyo, chuo kikuu kilikataa kutekeleza uamuzi huo, hivyo akaamua kufungua kesi ya madai ili kurejeshwa kazini na kulipwa malimbikizo ya mshahara wake.

Mwaka 2018, Makerere ilimfukuza kazi pamoja na wahadhiri wengine 45 kwa madai kuwa mikataba yao ilikuwa imekwisha.

Mbali na kazi zake chuoni, Nyanzi pia amefanya kazi za ushauri kwa mashirika mbalimbali ya utafiti wa kijamii nje ya Uganda na Gambia. 

 Marejeo 

Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Waliozaliwa 1974
Jamii:Wanaharakati wa Uganda