Yosano Akiko

Yosano Shō (jina la kuzaliwa Hō Shō, 7 Desemba 1878 – 29 Mei 1942), anayejulikana zaidi kwa jina lake la kalamu Yosano Akiko, alikuwa mwandishi, mshairi, feministi, mpiganiaji wa amani na mwanamageuzi wa kijamii kutoka Japani. Aliishi mwishoni mwa enzi ya Meiji, pamoja na enzi za Taishō na mapema katika enzi ya Shōwa. Yosano anachukuliwa kuwa mmoja wa washairi wa kike mashuhuri zaidi wa Japani ya kisasa, ambaye kazi zake mara nyingi zilivutia mijadala na mabishano makubwa.  

 Maisha ya mapema   
Yosano alizaliwa kama Hō Shō katika familia ya wafanyabiashara wenye mafanikio mjini Sakai, karibu na Osaka. Tangu akiwa na miaka 11, alihusika moja kwa moja katika biashara ya familia yao iliyotengeneza na kuuza yōkan, aina ya keki tamu ya Kijapani.  

Alipokuwa mtoto, alionesha mapenzi makubwa kwa fasihi na alijifunza kwa kujisomea vitabu vingi kutoka maktaba ya baba yake. Wakati akiwa shule ya upili, alianza kusoma jarida la ushairi Myōjō ("Nyota Angavu"), na hatimaye akawa mchangiaji mashuhuri wa jarida hilo. Mhariri wa Myōjō, Tekkan Yosano, ambaye baadaye alimwoa, ndiye aliyemtambulisha kwa ushairi wa tanka kupitia mihadhara na warsha zake huko Osaka na Sakai.  

Katika ujana wake, Yosano alilelewa katika mazingira yenye vizuizi vikubwa kijamii: hakuruhusiwa kutoka peke yake wala kuhusiana na jinsia tofauti, hali iliyomfanya ahisi maisha yake ya awali yalikuwa ya giza na yasiyo na haki. Baadaye aliandika kuwa: *"Nilitambua kwa mara ya kwanza jinsi utoto wangu ulivyokuwa wa dhuluma, wenye giza na uliokosa uhuru."*  

Tekkan Yosano, ambaye awali alikuwa ameoa, aliachana na mkewe ili kuishi na Akiko mwaka mmoja baada ya kukutana naye. Wawili hao walianza maisha mapya pamoja mjini Tokyo, na walifunga ndoa mwaka 1901, wakati Akiko akiwa na umri wa miaka 23. Walijaliwa watoto 13, ambapo 11 waliishi hadi utu uzima. Hata hivyo, Tekkan aliendelea na mahusiano nje ya ndoa, hata na mke wake wa zamani.  

 Midaregami   
Mnamo 1901, Yosano alichapisha diwani yake ya kwanza ya mashairi ya tanka iliyoitwa Midaregami ("Nywele Zilizochanganyika"), yenye mashairi takribani 400. Kazi hii ilileta mshtuko mkubwa katika ulimwengu wa fasihi ya Japani kwa ujasiri wake na kwa kwenda kinyume na mitazamo ya kijamii ya wakati huo.  

 Maisha ya mshairi   
Katika maisha yake ya uandishi, Yosano alitoa zaidi ya makusanyo 20 ya mashairi ya tanka, ikiwa ni pamoja na Koigoromo ("Vazi la Upendo") na Maihime ("Mchezaji wa Ngoma"). Ingawa Tekkan pia alikuwa mshairi, kazi za Akiko ndizo zilizopata umaarufu mkubwa.  

Yosano alikuwa mwandishi mwenye tija isiyo ya kawaida: aliweza kuandika zaidi ya mashairi 50 katika kikao kimoja. Kwa jumla, anakadiriwa kuandika kati ya mashairi 20,000 hadi 50,000 katika maisha yake. Pia alichapisha vitabu 11 vya maandishi ya kifasihi, ingawa vingi kati yake havikupokelewa vizuri na wakosoaji.  

 Marejeo 


 Viungo vya nje 
 Wasanii wa Fasihi wa Kamakura  
 Kazi za Akiko katika Aozora Bunko  
 Yosano Akiko – Maktaba ya Kitaifa ya Japani  

 Marejeo 

Jamii:Waandishi wa Japani
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania