Yi Gwangsu

Yi Gwangsu (1 Februari 1892 – 25 Oktoba 1950) alikuwa mwandishi wa Korea, mtaalamu wa uhuru wa Korea, na baadaye mshirika na Dola la Kijapani. Yi anajulikana zaidi kwa riwaya yake The Heartless (Mujeong), ambayo mara nyingi inahesabiwa kama riwaya ya kwanza ya kisasa ya Korea.

 Maisha 
Yi Gwangsu alizaliwa 1 Februari 1892 katika Chongju, Mkoa wa North Pyongan, Joseon. Alizaliwa katika familia maskini ya yangban (tabaka la juu). Aliandikishwa katika seodang (shule za jadi) mwaka 1899.

Mnamo 1902, alifiwa na wazazi wake akiwa na umri wa miaka 10 kutokana na ugonjwa wa cholera. Baada ya hayo, alikubaliwa na Pak Ch'an-myŏng, kiongozi wa dini ya asili ya Korea ya Donghak, ambapo alifanikiwa kupata elimu kupitia dini hii.

Mnamo Agosti 1905, alipata ufadhili kutoka shirika la Iljinhoe kusoma Japan, na alijiunga na Shule ya Sekondari ya Daise mwaka 1906. Alirudi Korea mwaka 1907 kutokana na matatizo ya ada ya shule, kisha alirudi Japan mwaka huo huo kuhamia Shule ya Meiji Gakuin.

Alihitimu kutoka Meiji Gakuin mwaka 1910 na akarudi Korea. Alifanya kazi kama mwalimu katika Shule ya Osan katika Chŏngju, na kuwa mkuu wa shule hiyo mwaka 1911. Mwaka 1913 aliondoka shule hiyo na kuenda Shanghai, akikusudia kuenda Marekani kama mwandishi mkuu wa gazeti la Sinhan Minbo, lakini mipango hiyo ilikwama kutokana na kuanza kwa Vita Kuu ya Kwanza (1914–1918), na akarudi Korea.

Mnamo Septemba 1915, alirudi Japan na kujiunga na Chuo Kikuu cha Waseda, akichagua idara ya falsafa mwaka 1917. Alikumbwa na ugonjwa wa mapafu mwaka 1918. Ingawa alikuwa ameolewa mwaka 1910, alipenda mwanamke mwingine, Hŏ Yŏng-suk, aliyemtunza hadi akapona, na wakakubaliana kukimbia pamoja kwenda Beijing, China Oktoba 1918.

Mnamo Julai 1910, Yi alioa kwa mara ya kwanza akiwa na umri wa miaka 18, katika ndoa ya mpango na Paek Hye-sun. Baada ya kurudi Japan mwaka 1915 na kupata ugonjwa, aliamua kutengana na mkewe wa kwanza na akaoa Hŏ mwaka 1921.

 Kazi ya Uandishi 
Mwishoni mwa mwaka 1909, wakati akiwa Meiji Gakuin, Yi alichapisha kazi yake ya kwanza ya fasihi: hadithi fupi ya Kijapani iitwayo "Is It Love". Kazi hiyo ilichapishwa katika jarida la wanafunzi la shule hiyo, Shirogane Gakuhō. Wakati huo, alisoma kazi za waandishi wa Kirusi kama Alexander Pushkin, Maxim Gorky, na Leo Tolstoy; Tolstoy baadaye alijulikana kama mmoja wa waandishi walioathiri zaidi kazi za Yi, na alikuwa akitajwa "Tolstoy wa Korea". Alisoma pia waandishi wa Kijapani kama Tōson Shimazaki, Kenjirō Tokutomi, Kinoshita Naoe, na Natsume Sōseki.

Mnamo Novemba 1916, Yi alichapisha kazi inayochukuliwa kama nadharia ya kwanza ya fasihi ya kisasa nchini Korea, iitwayo What Is Literature (Yi Gwangsu). Kazi hiyo ilichapishwa katika gazeti la Maeil Sinbo.

Riwaya yake maarufu zaidi, Mujeong (jina linalotafsiriwa kama The Heartless), inachukuliwa kama riwaya ya kwanza ya kisasa ya Korea, ikionyesha changamoto za Korea katika mchakato wa kisasa.Understanding Korean Literature. Kim Hunggyu M. E. Sharpe. Armonk, NY. 1997. P. 118

Yi alirudi Korea katikati ya Novemba 1918, akiongoza harakati za uhuru na kuungana na viongozi wa dini ya asili ya Korea Cheondoism. Alijumuika na Korean Young People's Independence Organization na kuwa mwandishi mkuu wa Februari 8 Declaration of Independence.

Mwaka 1921 alirudi Korea na kukamatwa kwa muda kutokana na hukumu aliyopewa mwaka 1919, lakini aliachiliwa haraka. Alijiunga na Gazeti la Dong-A Ilbo mwaka 1923 na kuandika fasihi ya Korea. Ingawa awali alionekana kama mwandamanaji wa uhuru, alijulikana kwa uhusiano wake wa karibu na utawala wa kikoloni wa Kijapani.

Yi alikamatwa mwaka 1937 kutokana na shughuli zake za Shirikisho la Urafiki la Kujiendeleza na aliachiliwa baada ya nusu mwaka kwa sababu ya ugonjwa. Mwaka 1939, alikubaliwa kuwa kiongozi wa Korean Writers Association inayosaidia Japan na aliongoza jitihada za kuhamasisha utaifa wa Kijapani nchini Korea.

Baada ya uhuru wa Korea mwaka 1945, Yi alikimbilia vijijini na kukamatwa mwaka 1949 kwa ushirikiano na maadui. Alikamatwa na Jeshi la Korea Kaskazini na alikufa Manpo 25 Oktoba 1950, labda kutokana na tuberculosis.

 Maisha Binafsi 
Yi alikuwa na dada wawili, Lee Ae-Kyung na Lee Ae-Ran.

 Marejeo 

Jamii:Wanasiasa wa Korea Kaskazini
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania