Madini (Virutubishi)

Madini ni virutubishi muhimu ambavyo mwili inahitaji kwa kazi mbalimbali za kimaumbile. Tofauti na virutubishi vingine kama protini, vitamini, na mafuta, madini hayatoi nishati lakini yana jukumu kubwa katika afya na ustawi wa mwili. Madini hupatikana kwa kiasi kidogo katika chakula na maji, lakini yana mchango mkubwa katika ukuaji, kinga ya mwili, na utendaji wa viungo vya mwili.

Aina za Madini
Madini ya mwili hugawanywa katika makundi mawili: 

1. Madini Makuu (Macrominerals)
Haya ni madini ambayo mwili unazihitaji kwa kiwango kikubwa. Yanajumuisha:

Kalsiamu (Calcium) – Muhimu kwa mifupa na meno imara.

Magnesiamu (Magnesium) – Husaidia kazi za misuli na neva.

Potasiamu (Potassium) – Hudhibiti shinikizo la damu na kazi za misuli.

Sodiamu (Sodium) – Husaidia usawa wa maji mwilini na kazi za neva.

Kloridi (Chloride) – Muhimu kwa usawa wa maji na uzalishaji wa asidi tumboni.

2. Madini ya Kiwango Kidogo (Trace Minerals)
Haya ni madini ambayo mwili unazihitaji kwa kiwango kidogo lakini ni muhimu kwa afya. Yanajumuisha:

Chuma (Iron) – Muhimu kwa utengenezaji wa hemoglobini katika damu.

Zinki (Zinc) – Inasaidia kinga ya mwili na uponyaji wa vidonda.

Shaba (Copper) – Huchangia katika uzalishaji wa chembe nyekundu za damu.

Seleni (Selenium) – Ina kazi ya kuimarisha kinga na afya ya seli.

Iodini (Iodine) – Muhimu kwa kazi za tezi ya thairoidi.

Vyanzo vya Madini
Madini hupatikana katika vyakula mbalimbali, ikiwa ni pamoja na:
Kalsiamu – Maziwa, mtindi, mboga za majani.
Magnesiamu – Karanga, mbegu, mboga za majani.
Potasiamu – Ndizi, viazi, machungwa.
Chuma – Nyama nyekundu, maharagwe, spinachi.
Zinki – Nyama, dagaa, mbegu za maboga.
Iodini – Chumvi yenye iodini, samaki wa baharini.

Madhara ya Upungufu wa Madini
Upungufu wa madini mwilini unaweza kusababisha matatizo mbalimbali ya kiafya kulingana na aina ya madini ambayo hayatoshelezi mahitaji ya mwili. Kwa mfano, upungufu wa kalsiamu unaweza kusababisha mifupa dhaifu na ugonjwa wa mifupa unaoitwa osteoporosis. Ukosefu wa chuma husababisha upungufu wa damu (anemia), hali inayosababisha uchovu, udhaifu, na kupungua kwa uwezo wa mwili wa kusafirisha oksijeni. Upungufu wa potasiamu unaweza kusababisha udhaifu wa misuli na matatizo ya shinikizo la damu, huku ukosefu wa iodini ukiathiri kazi za tezi ya thairoidi na kusababisha uvimbe unaojulikana kama goita.

Marejeo

Jamii:biolojia
Jamii:Sayansi