Femmephobia

Femmefobia ni kudhalilisha, kunyamazisha, na kudhibiti haiba ya kike katika jinsia zote. Inahusiana na upendeleo wa kijamii unaowashambulia watu wanaoonyesha tabia za kike, bila kujali utambulisho wao wa kijinsia. Upendeleo huu unaweza kujitokeza kwa namna mbalimbali, kama vile kutengwa kijamii, unyanyasaji, na fedheha hadharani. Femmefobia ni tofauti na chuki dhidi ya wanawake (misogyny), kwa kuwa misogyny ni chuki dhidi ya wanawake, ilhali femmefobia ni chuki dhidi ya haiba ya kike na inaweza kuelekezwa kwa jinsia zote. Kwa kiasi kikubwa, femmefobia inaelekezwa kwa watu wa jamii ya LGBTQ na mara nyingi huchukuliwa kama aina ya chuki dhidi ya mahusiano ya jinsia moja (homophobia).

 Sababu 
Miundo ya kijamii mara nyingi huipa thamani ya juu haiba ya kiume kuliko haiba ya kike, jambo linalosababisha mtazamo kwamba haiba ya kike ni duni. Mwelekeo huu huimarisha kanuni kali za kijinsia na kuchangia kudhoofika kwa maonyesho ya haiba ya kike.

Kanuni za kitamaduni zinazoihusisha haiba ya kiume na nguvu na haiba ya kike na udhaifu huchangia kuibuka kwa femmefobia. Kanuni hizi mara nyingi huwawekea wanaume shinikizo la kukataa tabia za kike ili waendane na dhana za jadi za uanaume, na hivyo kudumisha mitazamo hasi dhidi ya haiba ya kike.

Mitazamo hasi dhidi ya haiba ya kike, hasa inapodhihirishwa na wanaume, ni sababu kubwa inayoendeleza tabia za chuki dhidi ya mashoga. Utafiti unaonyesha kuwa kutostahimili haiba ya kike kwa wanaume ni kiashiria kikubwa cha tabia hizi za chuki kuliko vipengele vingine, ikiwa ni pamoja na utawala wa kijamii au imani kali za kimamlaka.

Matarajio ya kijamii mara nyingi huifungia haiba ya kike kwa miili au utambulisho fulani, jambo linaloendeleza kanuni kali za maonyesho ya kijinsia. Udhibiti huu wa haiba ya kike huendeleza dhana kwamba ni ya kupita kiasi au haifai katika muktadha fulani, na hivyo kuchangia kuenea kwa femmefobia.

 Etimolojia 
Neno femmefobia linatokana na mchanganyiko wa neno femme, neno la Kifaransa linalomaanisha "mwanamke," na kiambishi -fobia, kinachoashiria hofu au upinzani. Katika matumizi ya kisasa, femme linarejelea watu wanaoonyesha au kujitambulisha na haiba ya kike, bila kujali utambulisho wao wa kijinsia. Hivyo, femmefobia inahusu upinzani, chuki, au kudhalilisha haiba ya kike yenyewe, jambo ambalo linaathiri watu wa jinsia zote.

 Aina 
Upendeleo Dhidi ya Haiba ya Kike
Aina hii ya upendeleo inahusisha kudhoofisha kwa mfumo wa sifa na maonyesho ya haiba ya kike, huku haiba ya kiume ikipewa nafasi ya juu na haiba ya kike ikichukuliwa kuwa duni kwa asili. Watu wanaoonyesha tabia za kike wanaweza kukumbwa na ubaguzi au kuonekana kuwa hawawezi au hawana ujuzi wa kutosha.

Kwa mfano, katika michezo ya wanaume, femmefobia hutumiwa kama njia ya kuaibisha, kuchochea au kudhalilisha washiriki kwa kuhusisha haiba ya kike na udhaifu au makosa.

 Marejeo 

Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:jinsia