Mary Astell

Mary Astell (12 Novemba 1666 – 11 Mei 1731) alikuwa mwandishi wa Kiingereza wa protofeminist, mwanafalsafa, na mzungumzaji ambaye alitetea fursa sawa za elimu kwa wanawake. Astell anakumbukwa zaidi kama mmoja wa watetezi wa kwanza wa haki za wanawake nchini Uingereza, na baadhi ya watoa maoni wanamchukulia kuwa "mfeministi wa kwanza wa Kiingereza".

Kazi za Astell, hasa A Serious Proposal to the Ladies na Some Reflections Upon Marriage, zinahoji usawa wa msingi wa kiakili kati ya wanaume na wanawake. Maandishi yake ya kifalsafa yanafikiriwa kuwa yaliathiri vizazi vilivyofuata vya wanawake walioelimika, ikiwa ni pamoja na kikundi cha fasihi kilichojulikana kama Bluestockings, ambao majadiliano yao ya fasihi, sayansi, na falsafa mara nyingi yalizingatia masuala yanayohusiana na elimu na usawa wa wanawake. Astell, ambaye hakuwahi kuoa, aliunda uhusiano wake wa karibu wa kibinafsi zaidi na wanawake. Katika miaka ya mapema ya 1700, alijiuzulu kutoka maisha ya umma na kujitolea katika kupanga na kusimamia shule ya hisani kwa wasichana. Astell alijiona kama mtu anayejitegemea na alijivunia kuendeleza dhamira yake ya kuokoa jinsia yake kutoka kwa ukandamizaji.

Licha ya mchango wa Astell katika sababu ya ufeministi, kuna mvutano unaoonekana katika jumla ya usomi linapokuja suala la kumuduainisha kama "mfeministi wa kwanza wa Kiingereza" bila shaka yoyote. Tofauti hii inatokea kutokana na ahadi za kiakili za Astell zinazokinzana. Mbali na imani yake katika uwezo wa kiakili wa asili wa wanawake na uchunguzi wake wa kina wa hatari za waume wanaokandamiza, Mary Astell alikuwa Mtorati wa Juu thabiti, mwandishi wa vipeperushi wa kihafidhina, na mtetezi wa fundisho la utii wa kimya. Hata wakati wa uchapishaji wao wa kwanza, maoni yake ya kisiasa yenye nguvu zaidi yanaweza kuwa yalionekana kuwa ya zamani na yasiyoendana na imani zilizokuwepo wakati huo. Zaidi ya hayo, msisitizo wake juu ya umuhimu wa dini kwa urafiki wa kike na mawazo ya kifeministi umewakasirisha wakosoaji wa kisasa wa kazi zake.

 Maisha ya Awali 
Rekodi chache za maisha ya Mary Astell zimehifadhiwa. Kama ambavyo mwandishi wa wasifu wake, Ruth Perry, anavyoelezea: "Kama mwanamke, alikuwa na Biashara ndogo au hakuwa nayo kabisa katika ulimwengu wa Biashara, siasa, au sheria. Alizaliwa, alikufa; alimiliki nyumba ndogo kwa miaka kadhaa; alihifadhi akaunti ya Benki; alisaidia kufungua shule ya hisani huko Chelsea: mambo haya orodha za umma zinaweza kuyatoa." Ingawa Perry aligundua Barua na vipande vya hati, anabainisha kwamba ikiwa Astell hangeliandika kwa watawala matajiri ambao wangeweza kurithisha mali zao za kifamilia, kidogo sana cha maisha yake kingehifadhiwa.

Astell alizaliwa Newcastle upon Tyne tarehe 12 Novemba 1666, kwa Peter na Mary (Errington) Astell. Wazazi wake walikuwa na watoto wengine wawili, William, ambaye alikufa akiwa mtoto mchanga, na Peter, ndugu yake mdogo. Alibatizwa katika Kanisa la St John huko Newcastle. Familia yake ilikuwa ya tabaka la juu la kati na waliishi Newcastle katika utoto wake wa mapema. Baba yake alikuwa mfanyabiashara wa makaa ya mawe, karani ndani ya Hostmen wa Newcastle upon Tyne, na Mwanglikana wa kimapokeo wa kifalme. Babu yake wa mama pia alikuwa mfanyabiashara wa makaa ya mawe na mwanachama wa chama cha Hostmen. Kutokana na mafanikio ya familia yake katika Biashara ya makaa ya mawe, familia yake ilikuwa imepata utajiri wa kiasi. Wakati wa kuzaliwa kwa Mary, familia yake haikuwa sehemu ya wakuu. Ndani ya mwaka mmoja baada ya kuzaliwa kwa Mary, familia yake ingeinpawa hadhi baada ya kuongezwa kwa mmoja wa mababu zake. Mary hakupata elimu rasmi, ingawa alipata elimu isiyo rasmi kutoka kwa mjomba wake Ralph Astell; alikuwa mhitimu wa Cambridge na kasisi wa zamani ambaye ulevi wake ulimfanya asimamishwe kazi na Kanisa la Anglikana. Ingawa alisimamishwa kutoka Kanisani, alihusishwa na shule ya falsafa ya Cambridge ambayo iliegemeza mafundisho yake kwa wanafalsafa kama Aristotle, Plato, na Pythagoras. Baba yake alifariki alipokuwa na umri wa miaka 12, na kumwacha bila mahari. Pamoja na fedha za familia zilizobaki zikiwa zimewekezwa katika elimu ya juu ya ndugu yake, Mary na mama yake walihamia kuishi na shangazi yake.

 Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1666
Jamii:Waliofariki 1731
Jamii:Feminism and Folklore 2025 in Tanzania
Jamii:Waandishi wa Uingereza
Jamii:Wanafalsafa wa Uingereza