Uvimbe wa kidole tumbo

Uvimbe wa kidole tumbo (kwa Kiingereza: Appendicitis) ni kuvimba kwa kidole tumbo. Dalili zake za kawaida ni pamoja na maumivu ya chini ya tumbo upande wa kulia, kichefuchefu, kutapika na kupungua kwa hamu ya kula. Walakini, takriban 40% ya watu hawana dalili hizi za kawaida. Matatizo makubwa ya kidole tumbo kilichopasuka ni pamoja na kuenea, kuvimba kwa uchungu kwa kitambaa cha ndani cha ukuta wa tumbo na sumu ya damu (Sepsisi).

Uvimbe wa kidole tumbo husababishwa na kuziba kwa sehemu yenye shimo ya kiambatisho. Hii kwa kawaida hutokana na "jiwe" linalojumuisha kinyesi lililojaa madini. Tishu za limfoidi zilizovimba kutokana na maambukizi ya virusi, vimelea, jiwe la nyongo, au uvimbe pia vinaweza kusababisha kuziba. Uzuiaji huu husababisha kuongezeka kwa shinikizo kwenye kiambatisho, kupungua kwa mtiririko wa damu kwenye tishu za kiambatisho, na ukuaji wa bakteria ndani ya kiambatisho na kusababisha kuvimba. Mchanganyiko wa kuvimba, kupungua kwa mtiririko wa damu kwenye kiambatisho na kuenea kwa kiambatisho husababisha kuumia kwa tishu na kifo cha tishu. Ikiwa mchakato huu haujatibiwa, kiambatisho kinaweza kupasuka, kikitoa bakteria kwenye utupu wa tumbo, na kusababisha matatizo yaliyoongezeka.

Utambuzi wa uvimbe wa kidole tumbo kwa kiasi kikubwa yanategemea ishara na dalili za mtu. Katika hali ambapo utambuzi hauko wazi, uchunguzi wa karibu, picha ya kimatibabu, na vipimo vya maabara vinaweza kusaidia. Vipimo viwili vya kawaida vya kupima picha vinavyotumiwa ni ultrasound na tomografia ya kompyuta (CT scan). Uchunguzi wa CT umeonyeshwa kuwa sahihi zaidi kuliko ultrasound katika kugundua uvimbe wa kidole tumbo mkali. Hata hivyo, uchunguzi wa ultrasound unaweza kupendekezwa kuwa kipimo cha kwanza cha kupiga picha kwa watoto na wanawake wajawazito kwa sababu ya hatari zinazohusiana na mionzi ya jua kutoka kwa tomografia ya kompyuta (CT scans).

Matibabu ya kawaida ya uvimbe wa kidole tumbo mkali ni kuondolewa kwa kiambatisho kwa upasuaji. Hili linaweza kufanywa kwa mkato wazi wa tumbo (laparotomia) au kupitia mikato michache kwa msaada wa kamera (laparoscopy). Upasuaji hupunguza hatari ya madhara au kifo kinachohusiana na kupasuka kwa kiambatisho. Antibiotiki zinaweza kuwa na ufanisi sawa katika matukio fulani ya uvimbe wa kidole tumbo ambayo haijapasuka. Ni moja ya sababu za kawaida na muhimu za maumivu makali ya tumbo ambayo huja haraka. Mwaka wa 2015 takriban visa milioni 11.6 vya ugonjwa wa uvimbe wa kidole tumbo vilitokea ambavyo vilisababisha vifo vipatavyo 50,100. Nchini Marekani, uvimbe wa kidole tumbo ndio sababu ya kawaida ya maumivu ya tumbo ya ghafla yanayohitaji upasuaji. Kila mwaka nchini Marekani, zaidi ya watu 300,000 walio na uvimbe wa kidole tumbo huondolewa kwa upasuaji. Reginald Fitz anahesabiwa kuwa mtu wa kwanza kuelezea hali hiyo katika mwaka wa 1886.

 Marejeo 

Category:Magonjwa
Category:Translated from MDWiki