Corneille Nangaa

Corneille Nangaa Yobeluo (alizaliwa Julai 9, 1970 huko Bogboya katika eneo la Wamba, katika jimbo la Haut-Uele katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo) ni mwanasiasa na mwasi wa KongoLien web|langue=fr |url= https://www.dw.com/fr/rdc-corneille-nangaa-afc-rebellion-m23-ceni/a-71474781 |titre=Qui est Corneille Nangaa, le leader de l'AFC ? |site= dw.com|auteur= Deutsche Welle  |année=31/01/2025 |consulté le= 31 janvier 2025. Rais wa Tume Huru ya Kitaifa ya Uchaguzi (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo) kutoka 2015 hadi 2021, amekuwa kiongozi wa muungano wa kisiasa na kijeshi uitwao Congo River Alliance (AFC) tangu 2023. wa Vuguvugu la Machi 23 (M23), waasi walioanzisha uasi mpya Machi 2021 mashariki mwa DRC.

Mnamo mwaka wa 2018, akiwa rais wa Tume Huru ya Kitaifa ya Uchaguzi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Corneille Nangaa aliandaa kura iliyoshutumiwa sana ambayo ilimpa mamlaka Rais Félix TshisekediLien web|langue=en |url=https://www.reuters.com/world/africa/congos-ex-election-chief-turned-rebel-boss-builds-insurgency-2025-01-27/|titre=Congo's ex-election chief turned rebel boss builds insurgency|site= www.reuters.com |auteur=Sonia Rolley and David Lewis |année=27/1/2025 |consulté le= 31 janvier 2025  Mnamo 2023, alifichua kuwepo kwa makubaliano ya siri kati ya rais anayeondoka Joseph Kabila na Félix Tshisekedi ambayo yaliruhusu rais huyo kuingia madarakani. Akiwa amechanganyikiwa kwa kutotuzwa kwa jukumu lake katika uchaguzi wa urais wa 2018 katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo #Mashtaka ya njama ya Kabila-Tshisekedi, udanganyifu wa matokeo ya uchaguzi wa 2018, Corneille Nangaa alianzisha chama chake cha kisiasa, Action for the Dignity of Congo and its People (ADCP), na kujitangaza kuwa mgombea wa uchaguzi wa urais wa 2023 katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo | Hata hivyo, miezi michache baadaye, aliondoka DRC na kuanzisha Muungano wa Mto Kongo (AFC), jukwaa la kisiasa na kijeshi ikiwa ni pamoja na makundi yenye silaha kama vile M23.

Mnamo Agosti 2024, Corneille Nangaa alihukumiwa kifo bila kuwepo mahakamani na mahakama ya kijeshi ya Kongo kwa kushiriki kwake katika uasi wa M23.

Kaka yake, Christophe Baseane Nangaa, ni mwanasiasa, gavana wa jimbo la Haut-Uele tangu 2019Lien web|url=https://www.jeuneafrique.com/1274095/politique/rdc-beya-biselele-nangaa-discrete-guerre-de-palais-dans-le-premier-cercle-de-tshisekedi/|titre= RDC : Beya, Biselele, Nangaa… Discrète guerre de palais dans le premier cercle de Tshisekedi|éditeur=Jeune Afrique|date=1 12 2021.

 Kazi 
Corneille Nangaa ana shahada ya kwanza ya uchumi kutoka Chuo Kikuu cha Kinshasa. Bilingual (Kifaransa na Kiingereza), pia huzungumza Kilingala na Kiswahili kikamilifu. Corneille Nangaa ni Mprotestanti mlei kutoka Kanisa la Kristo nchini Kongo.

 Kimataifa 
Mnamo 2007, Corneille Nangaa aliongoza uwekaji wa mtandao wa maarifa ya uchaguzi katika Afrika ya Kati ndani ya mashirika ya usimamizi wa uchaguzi ya nchi tisa katika eneo la Afrika ya Kati.

Pia anafanya kazi katika usaidizi wa kiufundi wa uchaguzi kama mtumishi wa kimataifa na mshauri wa IFES, Taasisi ya Kimataifa ya Demokrasia na Usaidizi wa Uchaguzi (IDEA) na Mpango wa Maendeleo wa Umoja wa Mataifa katika nchi zipatazo kumi za Afrika.

 Kitaifa 
Mnamo 2005, Corneille Nangaa alianza taaluma yake katika uwanja wa uchaguzi kama msimamizi wa kiufundi wa Tume Huru ya Kitaifa ya Uchaguzi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.

Mnamo 2013, kabla ya kuteuliwa kuwa naibu katibu mkuu wa kitaifa wa CENI, alikuwa mkurugenzi wa programu katika Shule ya Mafunzo ya Uchaguzi katika Afrika ya Kati (EFEAC).

Mnamo Oktoba 21, 2015, aliteuliwa kwa makubaliano na madhehebu ya kidini kuwa rais wa [[Tume Huru ya Kitaifa ya Uchaguzi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kuchukua nafasi ya Baba Apollinaire Malu Malu.

Mnamo tarehe 20 Novemba 2015, Corneille Nangaa aliingia madarakani kama rais wa Tume Huru ya Kitaifa ya Uchaguzi Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo huko Kinshasa, nafasi anayoshikilia hadi Oktoba 2021.

Uchaguzi wa rais wa Disemba 2018 katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo una utata mkubwaLien web |langue=fr |titre=Report des élections en RDC : le pouvoir évoque « un cas de force majeure » |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2018/12/21/report-des-elections-en-rdc-un-cas-de-force-majeure-selon-le-pouvoir_5400785_3212.html, 
Félix Tshisekedi na Martin Fayulu wote wakidai ushindiLien web |langue=Fr |titre=Présidentielle en RDC : Martin Fayulu va saisir la Cour constitutionnelle |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2019/01/11/presidentielle-en-rdc-martin-fayulu-va-saisir-la-cour-constitutionnelle_5407902_3212.html. Kama rais wa Tume Huru ya Kitaifa ya Uchaguzi, Corneille Nangaa anachukuliwa kuwa ndiye anayewajibika.

Mnamo Machi 2019, mamlaka ya Marekani iliwashutumu maafisa wa CENI, makamu wa rais wa CENI Norbert Basengezi, mwanawe Marcellin Mukolo Basengezi, na Corneille Nangaa, kwa ubadhirifu kufuatia mchakato wa uchaguzi wa 2018Lien web |langue=fr |titre=RDC: les Etats-Unis sanctionnent trois membres de la Céni |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20190322-rdc-etats-unis-sanctionnent-membres-ceni-nangaa-basengezi-mukolo.

Wanaidhinishwa na Idara ya Hazina ya Merika kwa ufisadi (haswa katika ununuzi wa mashine za kupigia kura ambazo bei yake ilizidishwa kwa dola milioni 100 na katika ununuzi wa majaji wa Mahakama ya Juu) na kuzuia utendakazi ufaao wa kura (haswa tuhuma. kuchelewa kwa makusudi kuandaa kura kuchukua nafasi ya Joseph Kabila)Lien web |langue=En |titre=Treasury Sanctions Congolese Officials Responsible for Undermining DRC Elections |url=https://home.treasury.gov/news/press-releases/sm633. Idara ya Hazina inaona kuwa pesa hizi zilizoibiwa zilitumika kufadhili kampeni ya Emmanuel Ramazani Shadary, mgombea anayeungwa mkono na Kabila (ambaye hawezi kugombea tena kikatiba)Lien web|lang=en|url=https://www.reuters.com/article/us-congo-election-usa-sanctions-idUSKCN1R222M|titre=U.S. sanctions Congo election officials, says they obstructed vote|éditeur=Reuters|auteur=Lesley Wroughton et Giulia Paravicini|date=21 3 2019.

Corneille Nangaa, aliyeidhinishwa kifedha kwa tuhuma hizi, amekuwa akikana madai yoyote yanayotolewa dhidi yake na kuomba kutathminiwa upya kwa vikwazo hiviLien web |langue=Fr |titre=Sanctionné par les USA, Nangaa profite de la visite de Blinken pour plaider son cas. |url=https://ouragan.cd/2022/08/sanctionne-par-les-usa-nangaa-profite-de-la-visite-de-blinken-pour-plaider-son-cas.

Mnamo Novemba 2019, kwa msaada wa wakili wake wa Amerika, aliwasilisha malalamiko mbele ya Mahakama ya Wilaya kwa Wilaya ya Columbia kupinga uhalali wa vikwazo hivi na kudai haki zake, huku akiendelea kutangaza kuwa hana hatia hadi kwamba hatia yoyote inayoweza kutokea. kuthibitishwa mbele ya mahakama yenye uwezoLien web |langue=fr |titre=RDC : comment Corneille Nangaa plaide sa cause auprès de Washington |url=https://www.jeuneafrique.com/1367880/politique/rdc-comment-corneille-nangaa-plaide-sa-cause-aupres-de-washington/|date=8 8 2022|éditeur=Jeune Afrique.

Madaraka ya Corneille Nangaa kama rais wa CENI inaisha mnamo Juni 2019 lakini kwa kukosekana kwa uteuzi wa mrithi, anabaki ofisiniLien web|url=https://www.jeuneafrique.com/1240646/politique/rdc-corneille-nangaa-president-malgre-lui/|titre= RDC : Corneille Nangaa, président malgré lui |auteur=Romain Gras|date=28 9 2021|éditeur=Jeune Afrique.

Mwishoni mwa mchakato wenye utata, Denis Kadima anachaguliwa kuwa rais wa CENI kuchukua nafasi ya Nangaa mnamo Oktoba 2021Lien web|url=https://www.jeuneafrique.com/1252208/politique/rdc-denis-kadima-prend-la-tete-dune-ceni-deja-controversee/|titre= RDC : Denis Kadima prend la tête d’une Ceni déjà controversée |éditeur=Jeune Afrique|date=16 10 2021|auteur=Romain Gras.

Mnamo Novemba 2021, Nangaa alitoa tamko rasmi la mali ambapo aliorodhesha kampuni kadhaa ikiwa ni pamoja na shamba la kakao, shamba la michikichi na ardhi ya uchimbaji madini.

Mnamo Februari 2023, Corneille Nangaa alitangaza kugombea kwake kwa uchaguzi wa rais wa Desemba 2023Lien web |langue=français |titre=En RDC, la tentation d’une candidature pour Corneille Nangaa en 2023 |url=https://www.jeuneafrique.com/1407045/politique/en-rdc-la-tentation-dune-candidature-pour-corneille-nangaa-en-2023/ |site=Jeune Afrique |date=10.01.2023 |consulté le=10.01.2023Lien web |auteur=Stanis Bujakera Tshiamala |titre=En RDC, Corneille Nangaa se lance dans la course à la présidentielle |url=https://www.jeuneafrique.com/1421034/politique/en-rdc-corneille-nangaa-se-lance-dans-la-course-a-la-presidentielle/ |éditeur=Jeune Afrique |date=24 2 2023 na kuanzisha chama cha siasa kilichoitwa, "Hatua kwa ajili ya heshima ya Kongo na watu wake" (ADCP) iliyowasilishwa rasmi mnamo Februari 25, 2023 huko KinshasaLien web |titre=RDC: travail, patriotisme économique, humilité, les fondamentaux de l'ADPC de Corneille Nangaa |url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230227-rdc-travail-patriotisme-%C3%A9conomique-humilit%C3%A9-les-fondamentaux-de-l-adpc-de-corneille-nangaa |éditeur=Radio France internationale |date=27 2 2023.

Mnamo Septemba 2023, Corneille Nangaa alimshutumu [[Félix Tshisekedi] kwa "kudanganya" kwa kukana kuwepo kwa makubaliano ya uchaguzi ambayo angetia saini na Joseph Kabila wakati wa uchaguzi wa rais wa 2018 Nangaa anadai kuwa mmoja wao waandaaji-wenza wa mkataba huu waliosainiwa kabla ya kuchapishwa kwa matokeo na kulenga uhamishaji wa madaraka kwa amaniLien web|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20230924-rdc-l-ex-pr%C3%A9sident-de-la-c%C3%A9ni-accuse-le-pr%C3%A9sident-tshisekedi-d-avoir-menti|titre=RDC: l'ex-président de la Céni accuse le président Tshisekedi d’avoir «menti»|date=24 9 2023|éditeur=Radio France internationale.

Nangaa hatimaye si mgombeaji wa uchaguzi wa urais wa 2023 Lakini mnamo Desemba 15, 2023, siku chache kabla ya uchaguzi, alitangaza, kutoka Kenya, kuundwa kwa muungano wa kisiasa na kijeshi uliopewa jina la [[ [Congo River]. Muungano]] (AFC). Lengo linalodaiwa la muungano huu ni "kujenga upya taifa la Kongo", unyakuzi wa mamlaka kupitia mapambano ya silaha bila kutengwa. Miongoni mwa wanachama wa muungano huu ni pamoja na kundi lenye silaha March 23 Movement (M23) ambalo linapigana, kwa msaada wa Rwanda dhidi ya Majeshi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (FARDC) katika Kivu Kaskazini na banyamulenge wanamgambo Twirwaneho ambao wanafanya kazi katika Kivu KusiniLien web|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20231215-rdc-corneille-nangaa-lance-une-coalition-politico-militaire-dont-fait-partie-le-m23|titre=RDC: Corneille Nangaa lance une coalition politico-militaire dont fait partie le M23|date=15 12 2023|éditeur=Radio France internationale|auteur=Patient Ligodi. Tangazo la kuanzishwa kwa muungano huu lilizua mgogoro wa kidiplomasia kati ya serikali ya DRC na ile ya Kenya; Merika pia inakosoa tangazo hili, ikielezea "wasiwasi wake mkubwa"Lien web|url=https://www.rfi.fr/fr/afrique/20231216-la-rdc-r%C3%A9clame-des-explications-au-kenya-apr%C3%A8s-l-annonce-de-la-cr%C3%A9ation-de-l-alliance-fleuve-congo|titre=La RDC réclame des explications au Kenya après l'annonce de la création de l’Alliance Fleuve Congo|éditeur=Radio France internationale|date=16 12 2023|auteur=Pascal Mulegwa.

Mnamo Agosti 2024, Nangaa na wengine 25 walishtakiwa na mahakama ya kijeshi huko Kinshasa kwa ushiriki wao katika M23 na kwa "uhalifu wa kivita". Wote wamehukumiwa adhabu ya kifo. Hata hivyo, washtakiwa 21 kati ya 26, akiwemo Nangaa, wako kwenye mtegoLien web|url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2024/08/08/en-rdc-vingt-six-prevenus-condamnes-a-mort-pour-leur-participation-a-la-rebellion-du-m23_6273594_3212.html|titre=En RDC, vingt-six prévenus condamnés à mort pour leur participation à la rébellion du M23|date=08 08 2024|éditeur=Le Monde avec AFPLien web|langue=en |url=https://apnews.com/article/congo-afc-m23-corneille-nangaa-trial-d439f6dfe4f90e93cfa0be525e326c06|titre=Congolese military court hands down death sentence to leader of rebel coalition and 25 others|site= apnews.com |auteur=Jean-Yves Kamale |année=8/8/2024 |consulté le= 31 janvier 2025.

 Marejeo 

Jamii:wanasiasa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo