Ugonjwa wa mtoto mchanga kufa ghafla

Ugonjwa wa mtoto mchanga kufa ghafla (kwa Kiingereza: sudden infant death syndrome, kifupi: SIDS; unajulikana pia kama cot death au crib death) ni kifo cha ghafla cha mtoto wa chini ya mwaka mmoja ambacho chanzo chake hakijulikani. Utambuzi wake unahitaji kwamba chanzo cha kifo hicho kisalie kama hakijulikani hata baada ya uchunguzi wa kina wa maiti na uchunguzi wa kina wa eneo la kifo kufanywa. SIDS kwa kawaida hutokea mtoto akiwa amelala. Kwa kawaida, kifo hutokea kati ya saa 00:00 na 09:00  na kwa kawaida hakuna ushahidi wa kelele au wa kupambana.

Kisababishi halisi hakijulikani. Mahitaji ya mchanganyiko wa mambo yanayojumuisha uwezekano mahususi wa kuathiriwa, wakati mahususi katika kukua, na kishinikizo cha kimazingira yamependekezwa. Vishinikizo hivi vya kimazingira vinaweza kujumuisha kulala kifudifudi (kulalia tumbo) au upande, joto kupita kiasi na kufiduliwa kwa moshi wa tumbaku. Kukosa hewa ya kupumua kwa bahati mbaya kutokana na kutumia kitanda kimoja (pia hujulikana kama kulala pamoja) au vitu laini pia vinaweza kuchangia. Sababu nyingine ya hatari ni kuzaliwa kabla ya wiki 39 za ujauzito. SIDS husababisha takriban asilimia 80% ya vifo vya ghafla na visivyotarajiwa vya watoto wachanga (SUIDs). Asilimia nyingine 20% ya visa mara nyingi husababishwa na maambukizo, matatizo ya kijeni na matatizo ya moyo. Ingawa unyanyasaji wa watoto kwa njia ya kuwakosesha pumzi kimakusudi unaweza kuchunguzwa na kutambuliwa kimakosa kama SIDS, hili linaaminika kusababisha chini ya asilimia 5% ya visa.

Njia bora zaidi ya kupunguza hatari ya SIDS ni kumlaza chali (kwa mgongo) mtoto mwenye umri wa chini ya mwaka mmoja wakati wa kulala. Hatua zingine ni pamoja na kutumia godoro dhabiti lililotenganishwa lakini lililo karibu na walezi, kutokuwepo matandiko yaliyolegea, mazingira ya kulala yenye ubaridi kiasi, kutumia titibandia na kuzuia kuwafidua kwenye moshi wa tumbaku. Unyonyeshaji na utoaji chanjo pia vinaweza kuwa kinga. Hatua ambazo hazijathibitishwa kuwa muhimu ni pamoja na vifaa vya kuhakikisha kuwa watoto wamelala sawasawa na skrini za kuwafuatilia watoto. Ushahidi hautoshi kuhusiana na matumizi ya feni. Huduma za kuziliwaza familia zilizoathiriwa na SIDS ni muhimu, kwani kifo cha mtoto mchanga hutokea kwa ghafla na bila mashahidi na mara nyingi huhusishwa na uchunguzi.

Viwango vya SIDS hutofautiana karibia mara kumi katika nchi zilizoendelea kutoka mtoto moja kati ya watoto elfu moja hadi mtoto moja kati ya watoto elfu kumi. Ulimwenguni kote, ugonjwa huu ulisababisha vifo vipatavyo 19,200 mwaka wa 2015, na idadi hii ikawa imeshuka chini kutoka kwa vifo 22,000 vilivyotokea mwaka wa 1990. SIDS ilikuwa kisababishi kikuu cha tatu cha vifo kwa watoto wa chini ya umri wa mwaka mmoja nchini Marekani katika mwaka wa 2011. Ugonjwa huu ndio kisababishi cha kawaida zaidi cha kifo kwa watoto wa umri wa kati ya mwezi mmoja na mwaka mmoja. Takriban asilimia 90% ya visa hutokea kabla ya umri wa miezi sita, na mara nyingi zaidi kati ya miezi miwili na minne. Vifo hivi hutokea zaidi kwa wavulana kuliko wasichana. Viwango vyake vimepungua katika maeneo yenye "uhamasisho wa kulala salama" kwa hadi asilimia 80%.

 Marejeo 

Category:Magonjwa
Category:Translated from MDWiki