Abdul Wali

Abdul Wali alikuwa mkulima kutoka Afghanistan aliyefariki mikononi mwa majeshi ya Marekani mnamo tarehe 21 Juni, 2003, akiwa na umri wa miaka 28. Tukio la kifo chake lilitokea akiwa ameshikiliwa kwa takribani siku tatu katika kambi ya Marekani iliyokuwepo  kusini mwa mji wa Asadabad, katika mko wa Kunar, Afghanistan. Alishikiliwa kwa tuhuma za mchongo za kuhusika katika shambulizi la roketi katika kambi hiyo hiyo. Kadhia ya mateso kwake ilitukia baada ya kujisalimisha kwa hiari. Gavana wa eneo hilo, Ndugu Said Akbar, alimshauri Wali ajisalimishe ili aondolewe tuhuma dhidi yake.

Sababu ya kifo chake awali iliripotiwa kuwa mshituko wa moyo. Suala hili likachukua sura mpya baada ya maafisa watatu kutoka kitengo cha jeshi la kutoa ushahidi kwamba mamluki wa CIA David Passaro alimshambulia Wali. Passaro, aliyekuwa mtangulizi wa Jeshi la nchi Kavu la US, alishutumiwa kumpiga Wali nyakati za usiku kwa siku mbili mfululizo. Hali iliyosababisha majeraha makubwa ikiwa ni pamoja na kuvunjika kwa mfupa wa nyonga. Waendesha mashtaka walisema ya kwamba Passaro aliagiza wanajeshi wasiruhusu kupata usingizi kwa Wali. Hakupaswa kulala wala kunywa, achilia mbali kupata riziki ya chakula. Hata maji hakuna. Kama haitoshi, walimwingia mwilini kwa vipigo visivyo na hesabu. Miongoni mwa majeraha mengine, Wali alihisiwa kuwa amevunjika nyonga. Hivyo basi suala la kupata mkoko likawa kipengele.

Mashahidi walieleza kwamba katika kikao kimoja Passaro, akiwa na viatu vya kijeshi, alimkanyaga Wali kwenye sehemu za siri kwa nguvu. Kisha akamuinua angani na kumtupa chini. Alimpiga kwa mikono na miguu kwa kutumia tochi nzito. Kwa nguvu akaikandamiza tochi kwenye tumbo la Wali. Baada ya usiku wa pili wa kipigo, Wali aliomba wanajeshi wamuuwe ili kuepuka mateso. Alilia kwa uchungu akisema "Ninakufa." Wali alifariki siku ya nne akiwa mikononi mwa jeshi la Marekani. 

Passaro alishtakiwa kwa makosa mawili, mosi la mashambulizi yenye lengo la kuleta maumivu na lingine la shambulizi lililosababisha majeraha makubwa. Katika kadhia hii, Passaro alikuwa na hatia inayopelekea hukumu hadi miaka 40 gerezani. Hata hivyo, Passaro alipatikana na hatia ya makosa moja ya mashambulizi yaliyosababisha majeraha makubwa, na makosa matatu madogo ya mashambulizi sahili. Hivyo Passaro alikkwenda gerezani kwa miaka 11.5. Said Akbar aliandika kwa hakimu, akimuomba aweke adhabu kali zaidi, akisema kifo cha Wali kilisaidia waajiri wa kigaidi. Passaro alihukumiwa kifungo cha miaka 8 na miezi 4 gerezani na miaka mitatu ya uangalizi. Hii ilikuwa zaidi ya mara mbili ya yale ambayo miongozo ya hukumu ya shirikisho kawaida inapendekeza kwa mashtaka ya mashambulizi.

Hakimu alimwambia Passaro kwamba alikuwa na bahati kubwa kwamba hakuna ripoti ya uchunguzi wa maiti, vinginevyo huenda angeshitakiwa kwa mauaji. Mnamo mwaka wa 2010, adhabu ya Passaro ilipunguzwa hadi miaka 6 na miezi 8. Mahakama ya rufaa iliamua kwamba hakimu alishindwa kueleza kikamilifu mantiki yake kwa kupita miongozo. Passaro aliachiliwa kutoka gerezani tarehe 26 Januari, 2011.

Wakati wa kesi ya Passaro, mkewe wa zamani, Kerry, alisema kwamba alimpiga na kumtesa kihisia wakati wa ndoa yao. Baadaye alisema kwa mwandishi kwamba hakuwa na mshangao na kile alichofanya Passaro.

 Yeye ndiye mtu wa kwanza na wa pekee aliyehusishwa na CIA ambaye amehukumiwa katika kesi ya unyanyasaji baada ya Septemba 11. 

Marejeo

Viungo vya nje
BBC report, June 18, 2004
This American Life episode including Wali's story
Article inspired by related abuse/torture events: Open letter to US President George W Bush
Human Rights First; Command’s Responsibility: Detainee Deaths in U.S. Custody in Iraq and Afghanistan

Jamii:Watu wa Afghanistan