Ugonjwa wa mshtuko wa sumu

Ugonjwa wa mshtuko wa sumu (kwa Kiingereza: Toxic shock syndrome, TSS) ni hali inayosababishwa na sumu za bakteria. Dalili zinaweza kujumuisha homa, upele, kuchibuka kwa ngozi na shinikizo la chini la damu. Kunaweza pia kuwa na dalili zinazohusiana na maambukizi maalum yaliyopo mwilini kama vile ugonjwa wa matiti (mastitis), ugonjwa wa mifupa (osteomyelitis), ugonjwa wa kuoza kwa tishu za mwili (netrotising fasciitis) au nimonia.

Ugonjwa wa TSS kwa kawaida husababishwa na bakteria wa aina ya Streptococcus pyogenes au Staphylococcus aureus, ingawa bakteria wengine wanaweza pia kuhusika. Ugonjwa wa mshtuko wa sumu wa Streptococcal wakati mwingine unajulikana kama ugonjwa unaofanana na mshtuko wa sumu (TSLS). Michakato ya msingi iliyopo huhusisha uzalishaji wa antijeni kuu (superantigens) wakati wa maambukizi vamizi ya streptococcus au maambukizi ya sehemu mahususi ya mwili ya staphylococcus. Sababu za hatari zinazoweza kuongeza maambukizi ya aina ya staphylococcal ni pamoja na matumizi ya tamponi zenye uwezo mkubwa sana wa kufyonza damu na vidonda vya ngozi kwa watoto wadogo. Kwa kawaida, utambuzi wa ugonjwa huo hutegemea dalili.

Matibabu yake yanajumuisha uwekwaji wa viowevu kwenye mishipa, matumizi ya antibiotiki, upasuaji na uondoaji wa usaha wowote kwenye tishu na ikiwezekana uwekwaji wa immunoglobulini kwenye mishipa. Haja ya kuondolewa kwa haraka kwa tishu zilizoambukizwa kupitia upasuaji kwa wale waliougua kutokana maambukizi ya streptococcal, ingawa inapendekezwa sana, haina ushahidi wa kutosha wa kuiunga mkono. Watu wengine hupendekeza kuchelewesha mchakato wa uondoaji wa tishu zilizoambukizwa kwa njia ya upasuaji. Hatari ya jumla ya kifo kutokea kutokana na ugonjwa wa streptococcal ni takribani asilimia 50%, na asilimia 5% kutokana na ugonjwa wa staphylococcal. Kifo kinaweza kutokea ndani ya siku 2.

Nchini Marekani ugonjwa wa streptococcal TSS hutokea kwa takriban watu 3 kati ya watu 100,000 kwa mwaka na ugonjwa wa staphylococcal TSS kwa takriban 0.5 kati ya watu 100,000 kwa mwaka. Ugonjwa huo hutokea zaidi zaidi katika nchi zinazoendelea kukua. Ugonjwa huu ulielezewa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1927. Kwa sababu ya kuhusishwa kwake na tamponi zenye uwezo mkubwa sana wa kufyonza damu, bidhaa hizi ziliacha kuuzwa.

Tanbihi

Jamii:Magonjwa ya bakteria