Hypothyroidism

Hyperthyroidism (uzalishaji wa homoni nyingi mno kwenye tezi ya dundumio) ni hali inayotokana na uzalishwaji wa ziada wa homoni ya tezi kutoka kwenye dundumio. Thyrotoxicosis ni hali ya kuwa na kiwango kikubwa cha homoni za tezi ya dundumio kutokana na sababu yoyote na hivyo kujumuisha hyperthyroidism. Baaadhi ya watu, hata hivyo hutumia maneno hayo kumaanisha kitu kimoja. Dalili na na ishara zake hutofautiana kulingana na watu na zinaweza kujumuisha miwasho, udhaifu wa misuli, matatizo ya kulala, mapigo ya moyo ya haraka, kushindwa kuhimili joto, kuhara,  kupanuka kwa tezi ya dundumio, utetemekaji wa mikono, na kupungua kwa uzani.

Dalili kwa kawaida si kali sana kwa wazee na kipindi cha ujauzito. Utata usio wa kawaida ni uzalishaji wa homoni nyingi kabisa za tezi ya dundomio ambapo iwapo kuna maambukizo hupelekea kwa dalili kuzidi kuwa mbaya kama vile kuchanganyikiwa na kupanda kwa hali joto na mara nyingi husababisha kifo. Kinyume chake ni hypothyroidism, wakati ambapo tezi ya dundumio haizalishi homoni za kutosha za tezi ya dundumio. 

Ugonjwa wa Grave ni kisababishi cha takribani asilimia 50% hadi 80% ya visa vyote vya hyperthyroidism nchini Marekani. Visababishi vingine vinajumuisha ugonjwa wa goita yenye vinundu vingi (multinodular goiter), uvimbe usio wa kisaratani unaozalisha homoni nyingi za tezi ya dundumio (toxic adenoma), kuvimba kwa tezi ya dundumio, ulaji uliopitiliza wa iodini na utumiaji mwingi wa homoni ya tezi ya dundumio ya kutengeneza. Kisababishi kisicho cha kawaida ni uvimbe usio wa kisaratani katika tezi ya pituitari. Utambuzi huo unaweza kugunduliwa kwa kuzingatia dalili na ishara na baadaye kuthibitishwa kwa vipimo vya damu. Kwa kawaida vipimo vya damu huonesha kiwango cha chini cha homoni chochezi za tezi ya dundumio (thyroid stimulating hormone, TSH) na viwango vya juu vya T3 au T4. Upimaji wa utumiaji wa iodini ya mionzi na tezi ya dundumio, uchunguzi wa tezi ya dundumio na kingamwili za TSI kunaweza kusaidia kubaini kisababishi.

Matibabu hutegemea kwa kiasi fulani kisababishi na ukali wa ugonjwa. Kuna chaguo kuu tatu za matibabu: tiba ya mionzi ya iodini, umezaji wa dawa na upasuaji wa tezi ya dundumio. Tiba ya mionzi ya iodini hujumuisha umezaji wa iodini-131 kwenye kinywa ambayo hujikusanya na kuharibu tezi ya dundumio ndani ya wiki au miezi. Hypothyroidism iliyojitokeza hutibiwa kwa kutumia homoni ya tezi za dundumio iliyotengenezwa.Utumiaji wa dawa kama vile vizuizi vya beta vinaweza kudhibiti dalili na matumizi ya dawa za kupunguza tezi ya dundumio kama vile methimazole zinaweza kusaidia watu kwa muda mfupi wakati matibabu mengine yakiendelea kufanya kazi. Upasuaji wa kuondoa tezi ya dundumio ni chaguo jingine la matibabu. Hii inaweza kutumika kwa wale wenye vimbe kubwa sana za tezi ya dundumio au wakati saratani inapotiliwa shaka. Nchini Marekani, hyperthyroidism huathiri takriban asilimia 1.2% ya idadi ya watu wote. Hutokea kati ya mara mbili hadi kumi zaidi kwa wanawake. Watu zaidi ya umri wa miaka 60 huathiriwa zaidi. Kwa kawaida, huanza kati ya umri wa miaka 20 hadi 50. Kwa ujumla ugonjwa huu huwapata zaidi wale walio na zaidi ya miaka 60.

 Marejeo 

jamii:Magonjwa
Category:Translated from MDWiki