Kujifungua

Kujifungua ni mwisho wa ujauzito ambapo mtoto mmoja au zaidi hutoka kwenye tumbo la uzazi kwa kupitia uke au kwa upasuaji. 

Mnamo mwaka wa 2015, walizaliwa watoto wapatao milioni 135 ulimwenguni. Takriban milioni 15 walizaliwa kabla ya wiki 37 za ujauzito, huku kati ya asilimia 3 na 12 walizaliwa baada ya wiki 42. Katika ulimwengu ulioendelea, kuzaa kwingi hutokea hospitalini,  wakati katika ulimwengu unaoendelea kuzaa kwingi hufanyika nyumbani kwa usaidizi wa mkunga. 

Njia ya kawaida ni kuzaa kupitia uke. Inahusisha hatua tatu za kuzaa: kufupisha na kufunguka kwa seviksi, kushuka na kuzaliwa kwa mtoto, na utoaji wa kondo la nyuma. Hatua ya kwanza kwa kawaida huchukua saa 12 hadi 19, hatua ya pili dakika 20 hadi saa mbili, na hatua ya tatu dakika tano hadi 30. Hatua ya kwanza huanza na maumivu makali ya tumbo au mgongo ambayo hudumu karibu nusu dakika na kutokea kila dakika 10 hadi 30. Maumivu haya huwa na nguvu na kutokea karibu karibu kwa pamoja kwa muda. Wakati wa hatua ya pili, kusukuma kwa mikazo kunaweza kutokea. Katika hatua ya tatu, kuchelewesha kushikilia kitovu kwa ujumla kunapendekezwa. Mbinu kadhaa zinaweza kusaidia kwa maumivu, kama vile mbinu za kutuliza, afyuni, na kutiwa ganzi migongoni.

Watoto wengi huzaliwa kuwa kutoa kichwa kwanza; hata hivyo takriban 4% huzaliwa kwa kutoa miguu au matako kwanza, inayojulikana kama chini kwanza badala ya kichwa kwanza.  Kwa kawaida, kichwa huingia kwenye pelvisi ikitazama upande mmoja, na kisha huzunguka kuelekea chini. Wakati wa leba, mwanamke anaweza kwa ujumla kula na kuzunguka apendavyo. Hata hivyo, kusukuma haipendekezi wakati wa hatua ya kwanza au wakati wa kujifungua kwa kichwa, na kuingiza kioevu kwenye tupu ya nyuma hakupendekezwi. Wakati kukata sehemu iliyo wazi kwenye uke, inayojulikana kama kukata sehemu ya kati ya uke na tupu ya nyuma kwa ujumla hakuhitajiki. Mnamo mwaka wa 2012, karibu milioni 23 walijifungua kupitia upasuaji wa sehemu ya kati ya tumbo na uterasi. Upasuaji wa sehemu ya kati ya tumbo na uterasi unaweza kupendekezwa kwa mapacha, dalili za kufadhaika kwa mtoto, au ikiwa mtoto atatoa kwa miguu kabla ya kichwa. Njia hii ya kujifungua inaweza kuchukua muda mrefu kupona. Dozi moja ya antibiotiki, azithromycin, inaweza kutumika kuzuia maambukizi katika nchi za kipato cha chini na cha kati.

Kila mwaka, matatizo kutokana na ujauzito na kuzaa husababisha vifo vya wajawazito 500,000, wanawake milioni saba wana matatizo makubwa ya muda mrefu, na wanawake milioni 50 wana matokeo mabaya ya afya baada ya kujifungua. Mengi ya haya hutokea katika nchi zinazoendelea. Matatizo mahususi ni pamoja na leba iliyozuiliwa, kuvuja damu baada ya kuzaa, kuzimia wakati wa ujauzito au muda mfupi baada ya kujifungua, na maambukizi ya baada ya kujifungua. 

Matatizo kwa mtoto yanaweza kujumuisha ukosefu wa oksijeni wakati wa kuzaliwa, kiwewe cha kuzaliwa, kuzaliwa kabla ya wakati, na maambukizo.

 Marejeo 

Jamii:Uzazi
Jamii:Afya