Jumanne Mhero Ngoma

Jumanne Mhero Ngoma (Makanya, Wilaya ya Same, Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania, 1939 - Hospitali ya Taifa ya Muhimbili, Dar es Salaam , 30 Januari 2019) ni mtu ambaye serikali ya Tanzania inasema aligundua madini ya Tanzanite. Ngoma alifariki akiwa na umri wa miaka themanini.

 Ugunduzi wa Tanzanite 
Katika mwaka 1967, alipokuwa na miaka ishirini na nane, Ngoma alikwenda Kiteto kutembelea familia yake. Aligundua madini ya buluu alipotembea nje. Akaleta madini hayo katika basi mpaka Nairobi, Kenya – jiji ambalo lilitafiti madini zaidi ya Arusha - lakini watu wa Nairobi hawakuweza kugundua madini yake yalikuwa ya aina gani. Baadaye, madini hayo yalipelekwa Dodoma ili kuchunguzwa katika maabara. Huko, Ian MacCloud (mwanajiolojia) alisema madini yale yalikuwa aina ya Zoisite. Katika mwaka 1968, mwaka mmoja baada ya ugunduzi wa madini ya Tanzanite, duka la vito linaloitwa Tiffany & Co. lilianza kuuza madini hayo na kuyapa jina la “Tanzanite”The Tanzanite Experience. (2019, October). Discovery of Tanzanite. https://www.tanzaniteexperience.com/2019/10/.

 Tuzo kwa ugunduzi 
Miaka kumi na tatu baada ya ugunduzi wake, katika 1980, Mzee Ngoma alipewa cheti na shilingi elfu hamsini kutoka rais wa nchi ya Tanzania kwa wakati huo, Mwalimu Julius Nyerere. Shilingi elfu hamsini ni sawa na kama dola ishirini na mbili leo. Mzee Ngoma aliheshimiwa na rais Jakaya Kikwete pia katika mwaka 2015. Miaka hamsini na moja baada ya kugundua Tanzanite, Mzee Ngoma alipata zawadi kubwa kwa ugunduzi wake. Tarehe 6 Aprili 2018, rais wa nchi ya Tanzania John Magufuli alimpa Mzee Ngoma shilingi milioni mia moja. 

 Tafsiri tofauti kuhusu ugunduzi 
Jumanne Mgoma ni mtu ambaye serikali ya Tanzania inasema aliona madini cha Tanzanite kwanza. Lakini, watu wengine wanasema kwamba mtu wa kabila la Wamasai, Ali Juuyawatu, aligundua Tanzanite na alimuambia Manuel D’Souza, mtaalamu wa madini. 

 Zaidi kuhusu Tanzanite 
Madini ya Tanzanite yana thamani kubwa kwa sababu inapatikana katika nchi ya Tanzania tu – hakuna Tanzanite katika nchi yoyote nyingine - tena ndani ya eneo la kilomita za mraba nane tu katika mkoa wa Manyara karibu na Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro. Pia, watu baadhi wanafikiri kwamba hakutakuwa na madini ya Tanzanite zaidi baada ya miaka kumi na tano kutoka sasa. Kwa hivyo, madini ya Tanzanite ni adimu sana.

 Tanbihi 

Jamii:Wanaume wa Tanzania