Irritable bowel syndrome

Ugonjwa wa utumbo wenye hasira ( IBS ) ni kundi la dalili-ikiwa ni pamoja na maumivu ya tumbo na mabadiliko katika muundo wa kinyesi bila ushahidi wowote wa uharibifu wa msingi.  Dalili hizi hutokea kwa muda mrefu, kama miaka.  Imeainishwa katika aina nne kuu kutegemea kama kuhara ni jambo la kawaida, kuvimbiwa ni jambo la kawaida, zote mbili ni za kawaida, au hazitokei mara nyingi sana (IBS-D, IBS-C, IBS-M, au IBS-U mtawalia).  IBS huathiri vibaya ubora wa maisha na inaweza kusababisha kukosa shule au kazi.  Matatizo kama vile wasiwasi, unyogovu mkubwa, na ugonjwa wa uchovu sugu ni kawaida kati ya watu wenye IBS.  

Sababu haziko wazi.  Nadharia ni pamoja na mseto wa matatizo ya mhimili wa matumbo-ubongo, matatizo ya kuhama kwa utumbo, hisia za maumivu, maambukizi ikiwa ni pamoja na ukuaji wa bakteria kwenye utumbo mdogo, wapitishaji nyuro, sababu za kijeni na usikivu wa chakula .  Kuanza kunaweza kuchochewa na maambukizi ya matumbo,  au tukio la mfadhaiko la maisha.  IBS ni ugonjwa wa utumbo unaofanya kazi .  Utambuzi hutegemea dalili kwa kukosekana kwa vipengele vya kutisha na mara hali nyingine zinazowezekana zimeondolewa.  Vipengele vya kusikitisha ni pamoja na kuanza kwa umri zaidi ya miaka 50, kupungua uzito, damu kwenye kinyesi, au historia ya familia ya ugonjwa wa matumbo unaowaka .  Hali zingine ambazo zinaweza kujitokeza vile vile ni pamoja na ugonjwa wa celiac, colitis ya microscopic, ugonjwa wa matumbo ya kuvimba, unyonyaji wa asidi ya bile na saratani ya koloni . 

Hakuna tiba; kwa juhudi za kuboresha dalili.  Hii inaweza kujumuisha mabadiliko ya lishe, mazoezi, dawa, probiotics, na ushauri .   Hatua za lishe ni pamoja na kuongeza nyuzinyuzi mumunyifu, mlo usio na gluteni (ni protini kiasili inayopatikana katika baadhi ya nafaka ikiwa ni pamoja na ngano, shayiri, ma rai. Inayofanya kazi kama kifunga, kushikilia chakula pamoja na kuongeza "kunyoosha"), au mlo wa muda mfupi usio na oligosaccharides (wanga ambayo ina monosaccharides mbili au zaidi ya mbili) inayoweza kuchachuka, disaccharides (dutu yoyote ambayo inaundwa na molekuli mbili za sukari rahisi), monosaccharides, na polyols.    Dawa ya loperamide inaweza kutumika kusaidia kuhara ilhali vilainishi kama vile polyethilini glikoli vinaweza kusaidia kwa kuvimbiwa.   Dawamfadhaiko, antispasmodics, na mafuta ya peremende zinaweza kuboresha dalili za jumla na kupunguza maumivu.    Elimu ya mgonjwa na uhusiano mzuri kati ya daktari na mgonjwa ni sehemu muhimu ya utunzaji.  

Takriban asilimia 10-15 ya watu katika ulimwengu ulioendelea wanaaminika kuathiriwa na IBS.   Inakadiriwa kuwa asilimia 1-45 ya watu ulimwenguni kote wameathiriwa na IBS.   Imewadhiri sana watu katika eneo la Amerika ya Kusini na  Asia ya Kusini-mashariki .  Ni mara mbili ya kawaida kwa wanawake kuliko wanaume na kwa kawaida hutokea kabla ya umri wa miaka 45.  Hali inaonekana kuwa chini ya kawaida na umri.  IBS haiathiri umri wa kuishi au kusababisha magonjwa mengine makubwa.  Maelezo ya kwanza ya hali hiyo yalikuwa mwaka wa 1820 huku istilahi ya sasa ya ugonjwa wa utumbo mpana ilianza kutumika mwaka wa 1944. 

 Marejeo 

Jamii:magonjwa