Nofinishi Dywili

Nofinishi Dywili mwaka 1928–2002 alikuwa mwanamuziki wa kitamaduni wa Waxhosa ambaye alipata kutambuliwa sana katika maisha yake yote. Anachukuliwa kama bwana wa muziki wa "uhadi" na bwana wa utayarishaji wa nyimbo za Kixhosa kama vile The Bow Project.

Maisha ya awali
Alizaliwa mwaka 1928 kama Notreyeni Booi katika kijiji cha Ngqoko takriban kilomita 10 kusini mwa mji wa Lady Frere katika Wilaya ya Glen Gray mashariki mwa Queenstown huko Eastern Cape]. Jimbo la Afrika Kusini. Nofinishi Dywili alikuwa mtu wa Waxhosa na jina la ukoo wake lilikuwa Mam'Gcina (Gcina). Alibatizwa katika kanisa la Kikatoliki na akafuata desturi za Kiafrika na katoliki. Alijifunza jinsi ya kuchezea upinde wa kitamaduni wa Kixhosa "Uhadi" tangu akiwa mdogo kwa kutazama na kuiga wachezaji wengine wa uhadi. Pia alijifunza mila na desturi za Kixhosa ambazo zilihusiana na mafunzo ya wanawake na wasichana wadogo.

Maisha binafsi
Akiwa na umri wa miaka 23, Nofinishi alimuoa Bw Qongqothwane N. Dywili ambaye alizaa naye mtoto wa kiume, Makwedini, na mabinti sita. Jina lake, Nofinishi, alipewa na baba mkwe wake. Kiutamaduni hii ilikuwa ni haki yake, kama yule aliyemlipia mahari (ikhazi) kwa niaba ya mwanawe. Jina Nofinishi linatokana na neno "malizia", ​​na linamaanisha "Mama Maliza", kukiwa na maana inayowezekana kwamba baba mkwe wake hatimaye alimaliza kuwamlipia wanawe mahari. Qongqothwane alifanya kazi katika migodi huko Johannesburg hata hivyo, aliacha migodi na kwenda kufanya kazi kwenye mashamba ya mahindi na mtama karibu na Ngqoko na mkewe mara baada ya ndoa yao. Nofinishi pia alifanya kazi katika bustani yake ya mboga wakati wa mapumziko. Mmoja wa binti zake, Nongangekho Dywili pia alikuja kuwa mwanamuziki wa kitamaduni wa Kixhosa na akacheza "umrhubhe" ambao ni upinde wa mdomo.
Nofinishi alielezewa kuwa mwanamke mwenye nguvu kimwili na angeweza kufanya kazi shambani kwa saa nyingi. Nguvu zake za kimwili zilimruhusu kushikilia "uhadi" kwa muda mrefu.Dave Dargie. SAMUS: South African Music Studies, "The redoubtable Nofinishi Dywili, uhadi master and Xhosa song leader". Volume 30-31 Number 1, January 2010, p. 1–30. Accessed 20 April 2018

Marejeo

Jamii:Wanamuziki wa Afrika Kusini
Jamii:Arusha Editathon Muziki