Haki ya kuwa na mazingira salama

Hali ya kuwa na mazingira salama au haki ya mazingira endelevu na yenye afya (kwa Kiingereza: The right to a healthy environment) ni kampeni inayoendeshwa na inayotetewa na mashirika ya haki za binadamu na mashirika ya mazingira ili kulinda mifumo ya ekolojia inayochangia afya kwa binadamu.    

Waraka juu ya haki hiyo ulikubaliwa na Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa wakati wa kikao chake cha 48 mnamo Oktoba 2021 huko HRC/RES/48/13.  Haki mara nyingi ndiyo msingi wa ulinzi wa haki za binadamu na watetezi wa mazingira, kama vile watetezi wa ardhi, walinzi wa maji na wanaharakati wa haki za kiasili.

 Jukumu la serikali 
Haki inaunda wajibu wa serikali kudhibiti na kutekeleza sheria za mazingira, kudhibiti uchafuzi wa mazingira, na vinginevyo. Pia inatakiwa kuhusianisha haki na ulinzi kwa jamii zilizoathiriwa na matatizo ya mazingira.  Haki ya mazingira salama imekuwa haki muhimu kwa kuunda vielelezo vya kisheria vya mazingira kwa ajili ya kesi za mabadiliko ya tabianchi na masuala mengine ya mazingira.  

 Athari 
Ni vigumu kuamua kwa uthabiti athari za ulinzi wa kikatiba au wa kimataifa wa haki ya mazingira yenye afya. Mwandishi maalum wa Umoja wa Mataifa John Knox anapendekeza kwamba uwekaji waraka wa haki ya mazingira na afya katika katiba za kitaifa au na Umoja wa Mataifa unaweza kuathiri juhudi za kulinda mazingira kwa kuongeza lugha ya haki za binadamu; kujaza mapengo katika sheria za kimataifa; kuimarisha msingi wa utekelezaji wa kimataifa; na kuboresha utendaji wa mazingira katika ngazi ya kitaifa. Zaidi ya hayo, Knox anapendekeza kwamba kuanzisha haki ya mazingira yenye afya kunaweza kuathiri uelewa wetu wa sheria za haki za binadamu wenyewe, kwa sababu haki si uwekaji wa juu chini wa itikadi ya ukoloni wa Magharibi (ambayo ni ukosoaji wa mafundisho yaliyopo ya haki za binadamu), lakini badala yake ni mchango wa chini juu wa sheria ya haki za binadamu inayotoka Kusini mwa Ulimwengu . Knox, John H. (2020-10-13).  " doi:10.1146/annurev-lawsocsci-031720-074856. ISSN [//www.worldcat.org/issn/1550-3585 1550-3585. S2CID 216476059.

 Marejeo 

Jamii:Haki za binadamu
Jamii:Ekolojia
Jamii:Afya
Jamii:WikiForHumanRights 2022 Tanzania
Jamii:Mazingira