Panya-vinamasi

Panya-vinamasi ni wanyama wagugunaji  wa jenasi Dasymys katika nusufamilia Murinae ya familia Muridae ambao wanatokea Afrika kusini kwa Sahara katika vinamasi na maeneo manyevu mengine yenye nyasi ndefu nyingi, mara nyingi kwenye miinuko.

Maelezo
Panya hao wanaonekana kuwa wenye nguvu na manyoya marefu. Wana uso bapa kiasi na masikio pinki ya mviringo. Urefu wa mwili ni sm 12-19, urefu wa mkia sm 10-18 na uzito ni g 80-165. Nyayo zao ni ndefu. Manyoya ni kahawia iliyoiva hadi meusi lakini meupe upande wa chini.

Haijulikani sana juu ya mwenendo wa panya-vinamasi kwa sababu ya ugumu wa kunasa vielelezo hai na tabia yao ya kuishi katika vikundi vidogo vilivyotengwa. Panya-vinamasi hujulikana kujenga viota tata ili kubaki wakilindwa wakati wa kunyonyesha wachanga wao. Hukiakia usiku ingawa wengine walionekana wakati wa mchana. Huishi ardhini lakini huingia maji mara nyingi na kwa kawaida huchimba vishimo vyao kando ya kingo za mito vinavyopita sambamba na mto au kuuelekea moja kwa moja. Panya-vinamasi wanaweza kuogelea vizuri na hata kuogelea kupitia vishimo vyao, wakati vimejaa maji.

Lishe ya panya-vinamasi kimsingi imeundwa na dutu ya mimea kijani. Walakini, vielelezo vingine vimeonekana na wadudu kwenye yaliyomo ndani ya tumbo pia. Lakini hula mimea hasa. Kwa kawaida hutegemea mashina na vichwa vya nyasi na matete yanayokua majini karibu na vishimo vyao.

Spishi
 Dasymys alleni, Panya-vinamasi wa Allen (Glover Allen's shaggy rat) – Tanzania
 Dasymys cabrali ( Crawford-Cabral's shaggy rat)
 Dasymys capensis (Cape shaggy rat)
 Dasymys foxi (Fox's shaggy rat)
 Dasymys griseifrons (Grey-fronted shaggy rat)
 Dasymys incomtus (African marsh rat)
 Dasymys longipilosus (Long-haired shaggy rat)
 Dasymys medius, Panya-vinamasi milima (Montane shaggy rat) – Burundi, Kenya, Rwanda, Uganda
 Dasymys montanus, Panya-vinamasi wa Ruwenzori (Montane shaggy rat) – Uganda
 Dasymys nudipes (Angolan marsh rat)
 Dasymys robertsii (Roberts's shaggy rat)
 Dasymys rufulus, Panya-vinamasi wa Kawaida (West African shaggy rat) – Kenya, Tanzania, Uganda
 Dasymys rwandae, Panya-vinamasi wa Rwanda (Rwandan shaggy rat) – Rwanda
 Dasymys shortridgei (Roberts's shaggy rat) – labda kisawe cha D. cabrali
 Dasymys sua, Panya-vinamasi wa Tanzania (Tanzanian shaggy rat) – Tanzania

Jamii:Panya na jamaa