Siti Nurhaliza

Siti Nurhaliza binti Tarudin (alizaliwa 11 Januari 1979) ni mwanamke mwimbaji, mwandishi wa nyimbo, mwigizaji na mfanyabiashara kutoka Malaysia mwenye zaidi ya tuzo 300 za kitaifa na kimataifa. 

Alifanya wimbo wake wa kwanza baada ya kushinda onyesho la ndani la mashindano ya kuimba "Bintang HMI" mnamo 1995 alipokuwa na miaka 16. Wimbo wake wa kwanza Jerat Percintaan, ulishinda "11th Anugerah Juara Lagu" na tuzo nyingine mbili za Utumbuizaji Bora na “Ballad” Bora. Albamu ya mwaka 2005, imeuza zaidi ya nakala 800,000 huko Malaysia. Amerekodi na kuimba katika lugha mbalimbali, zikiwemo “Malaysian”, “Javanese” Kiingereza na “Mandarin”. 

Katika kipindi cha kazi yake, Siti amepokea idadi nyingi ya tuzo za muziki ambayo haijawahi kutokea katika Malaysia na nchi jirani. 42 Anugerah indusri Muzik, 25 Anugerah Bintang Popular, 27 Anugerah Planet  Muzik 20 Anugerah Juara Lagu, 4 MTV Asia Awards, 3 World Music Awards, 2 Anugerah Musik Indonesia (Indonesia Music Awards), na 2 rekodi kwenye Malaysia Book Rekords. Akiwa na 17 Studio albamu ni mmoja kati ya wasanii maarufu katika mikoa ya Malay Archpelago na Nusantara - amepigiwa kura kwa Regional Most Popular Artiste (Msanii Maarufu wa Kanda) kwa mfululizo akiwapita wasanii wenzake kutoka Malaysia, Indonesia na Singapore katika Anugerah Planet Muzik tangu 2001. Kwa sasa ameorodheshwa kama tajiri wa Malaysia, mshawishi mkuu, mshindi wa tuzo nyingi na msanii mwenye nyimbo nyingi zaidi. Pia ni mmoja ya  wasanii bora wanaouza  Malaysia, na mauzo ya albamu yake  yamechangia asilimia 10 ya jumla ya mauzo ya albamu Malaysia kwa mwaka 2001. Mpaka sasa, ameuza zaidi ya milioni 6 kwenye rekodi za mauzo.

Katika majukwaa ya kimataifa, Siti alishinda Tuzo ya Dhahabu (Gold Award) kwenye Mashindano ya Mwimbaji Mpya wa Asia (Asia New Singer Competition) katika Tamasha la Muziki la Shanghai Asia (Shanghai Asia Music Festival) mnamo 1999, tuzo mbili kutoka “South Pacific International Song and  Singing Competition 1999  iliyofanyika huko Gold Coast, Queensland, Australia,na  Grand Prix Champion taji katika Voice of Asia mnamo 2002 iliyofanyika katika Almaty, kazakhstan. Mnamo 2020, baada yakupokea  kuvunja rekodi ya kura, alishinda chaguo la umma kwenye Adelaide Festival Centre’s Walk of Fame 2019.

Mbali na tuzo za muziki, ana mafanikio mengineyo. Mnamo 1998, Siti alichaguliwa kutumbuiza wakati wa kufunga sherehe ya mwaka 1998 ya Commonwealth of Nations. Mnamo 2005, Siti alikuwa mwimbaji wa kwanza wa Kusini mashariki mwa Asia, na mwimbaji wa tatu wa Asia kutumbuiza tamasha binafsi  katika ukumbi wa Royal Albert Hall, London, wakati akisaidiwa na London Symptom Orchestra. Aliorodheshwa wa pili na MTV Asia katika Msanii Bora wa Muziki (Best Musical  Artiste) wa Asia na Biggest Asian Artiste ya Channel V mnamo 2005. Mnamo 2008 baadaye,  alitajwa  kama mmoja wa “Idol “ wa Asia na Asia News Network. Pia ameorodheswa kama mmoja ya Waislamu 500 - Waislamu  500 wenye Ushawishi zaidi Duniani kutoka  mwaka 2015 mpaka 2021. Mafanikio yake katika ukanda wa Asia yamempa mataji ya heshima yakijumuisha Sauti ya Asia  “Voice of Asia”   na Celine Dion wa Asia “Asia’s Celine Dion”.

Maisha ya awali
Siti Nurhaliza alizaliwa 11 Januari 1979, huko Berek Polis (kambi za polisi) Kampung Awah huko Temerloh, Pahang ambapo alikuwa mtoto wa tano katika familia ya ndugu wanane  kwa Tarudin Ismail, afisa wa polisi na Siti Salmah Bachik, mama wa nyumbani. Anatoka kwenye familia yenye kupenda muziki, kaka yake, Saiful Bahri Tarudin, na dada zake, Siti Norsaidia na Siti Saerah pia ni waimbaji. Babu yake alikuwa mpiga violini, na mama yake alikuwa mwimbaji wa kijadi.

Wakati wa utoto wake, alijiusisha kwenye shughuli mbalimbali za shule, zikiwemo michezo na zile za mitaala. Alisoma shule yake ya awali katika Tabika Perkep, Balai Polis Kampung Awah, Temerloh ambapo alionyesha kipaji chake cha kuimba akiwa na miaka 6 ambapo aliimba “Sinh Pinang”, wimbo wa jadi wa Malay, katika tukio la chekechea la upokeaji wa vyeti. Baadaye alisoma shule ya msingi katika Sekolah Menengah Kebangsaah Clifford, Kuala Lipis, Pahang. Mnamo 1991, alipokuwa na umri wa  miaka 12, alishinda moja ya mashindano yake ya awali ya kuimba, na wimbo “Bahtera Merdeka” katika Shindano la Kuimba  Siku ya Merdeka (Merdeka Day Singing Contest), shindano la ndani la wimbo wa kizalendo. Wakati wa miaka yake shule, alikuwa na hali katika michezo, hasa mpira wa wavu (netball) na hii ilidhihirishwa alipokuwa anashiriki katika matukio mawili tofauti ya michezo - mpira wa wavu na  “5x80 meter relay”  wakati wa Fiesta Media Idola 2006 huko Kuantan. Pia alichaguliwa kama mmoja wa washika mwenge kumulika michezo ya Fiesta, kuashiria ufunguzi wake sambamba na mwigizaji wa Malaysia, Fasha Sandha.

Kutoka kwenye familia maskini, akiwa na umri wa miaka tisa, Siti ilimbidi kuamka saa kumi kamili (10:00) usiku kumsaidia mama yake kutengeneza na kuuza “kuih” mbalimbali za kutengenezea nyumbani kwenye mtaa wake, ambapo mara nyingine, alilazimka kubeba meza ya kuamishika  chini ya ngazi tatu kwenda kwenye barabara kuu kuweka  kiduka cha kuuzia. Alitoa maoni kwamba magumu yote hayajamsaidia tu kuwa na busara wakati wa kutumia, lakini pia kujiamini wakati akiwasiliana na umma. Pia alisema kwa kutania kwamba uzoefu wote umemsaidia kuboresha ujuzi wa sauti yake sababu alilazimika kupiga kelele kuwaita wateja. Licha ya kushiriki kwenye mashindano ya kuimba, alikuwa pia akimfuata mjomba wake Abdul Rhim Bachik, kwa maonyesho kama sherehe za harusi na karamu za chakula cha jioni, ambazo zimemsaidia kumfanya afanye maonyesho ya moja kwa moja.

Kazi
Mafanikio ya awali kibiashara (1995 - 1996)
Familia ya Siti Nurhaliza ilitumbuiza katika sherehe nyingi za umma ndani ya mji wao, kama vile harusi na wageni wa umma. Akiwa na miaka 2, Siti alianza kujifunza nyimbo za jadi kutoka kwa mama na aliendelea kutumbuiza aina hiyo ya muziki wakati wa hafla maalum na matukio.

Pia alikuwa mwimbaji wa “Family Group”, bendi ndogo iliyoanzishwa na mjomba wake, Abdul Rahim Bachik. Alianza kuboresha ujuzi wake wa kuimba kwa kushiriki katika mashindano mbalimbali. Alipokuwa na miaka 14, alienda kwenye usahili kwa Asia Bagus lakini alishindwa kuendelea.  Licha ya mfadhaiko wake, lakini hakukata tamaa. Miaka miwili baadaye, alishiriki katika mashindano ya 1995 RTM Bintang HMI akiwa na umri wa miaka 16 ambapo alifanya usahili na wimbo uliofanywa maarufu na Ruth Sahnaya, Kaulah  Segalanya. Katika mashindano, alikutana na Adnan Abu Hassan, mtunzi wa muziki aliyemfundisha na kumsaidia kwa  utendaji wake sauti yake, kabla ya  kushinda shindano kwa wimbo wa Aishah, Camar Yang.

Maendeleo ya kazi (1997 - 1998)
Mnamo 1997, Siti alianza kuwa mtu mashuhuri katika tasnia ya muziki wa Indonesia ambapo hadithi yake ilipoonekana katika moja ya majarida maarufu huko Indonesia, POS Kota, Aprili  toleo la mwaka 1997. Alichukuliwa kama mtu mwenye kutisha kwasababu ilikuwa ngumu kwa wasanii wa kigeni kupenya katika tasnia ya muziki Indonesia kama msanii ana ofa ndogo ukilinganisha na wa kwao. Siti pia alisemekana kuwa msanii wa kwanza wa Malaysia kufanya tamasha la mubashara kwenye Indosiar, kituo cha television maarufu katika Indonesia na ilirushwa hewani nchini pote. Amekuwa mmoja wa wasanii wenye ushawishi mkubwa huko Indonesia, hili lilithibitishwa na mfululizo wa matamasha makubwa aliyofanya katika Jakarta, Bandung, Yogyakarta na miji mingine mingi baada ya miaka michache. Pia alishinda Msanii Bora Mpya "Best New Artist"  na "Best Song" (Jerat Percintaan) kutoka Anugerah Industri Muzik 1997.

Mwaka 1998, katika umri wa 19, alizindua kampuni yake mnamo 12 Januari (siku moja baada ya siku yake ya kuzaliwa ya 19), Siti Nurhaliza Productions (M) Sdn. Bhd. ambayo hufanya kama timu rasmi ya usimamizi. Siti alijitokeza kwa mara ya kwanza na kubwa kwenye jukwaa la kimataifa wakati wa 1998 Commonwealth Games ambayo ilifanyikia huko Kuala Lumpur, Malaysia ambapo alitumbuiza mbele ya Queen Elizabeth II na mume wake, Prince Philip miongoni mwa waheshimiwa na viongozi na watendaji kutoka nchi 70 za Commonwealth. Pia alishiriki jukwaa moja na wasanii nyota wawili Celine Dion na Rod Stewart kuuburudisha umati wakati wa kufunga.
Sherehe ilionyeshwa kwa njia ya telesheni katika mataifa 70 duniani kote, ilimpelekea kujulikana katika uwanja wa kimataifa kwa mara ya kwanza. Mnamo Novemba wa mwaka huo, aliarikwa kutumbuiza Japan kwa siku tano katika Pop Queen Festival, pia likijulikana kama Saga Fiesta ‘98.

Diskografia
Albamu binafsi
 1996: Siti Nurhaliza I
 1997: Siti Nurhaliza II
 1997: Cindai
 1998: Adiwarna
 1999: Pancawarna
 2000: Sahmura
 2001: Safa
 2002: Sanggar Mustika
 2003: E.M.A.S
 2003: Anugerah Aidilfitri
 2004: Prasasti Seni
 2006: Transkripsi
 2007: Hadiah Daripada Hati
 2008: Lentera Timur
 2009: Tahajjud Cinta
 2011: All Your Love
 2014: Fragmen
 2017: SimetriSiti
 2020: ManifestaSITI2020
 2021: Legasi

Albamu za ushirikiano
 1999: Seri Balas (pamoja na Noraniza Idris)
 2009: CTKD (pamoja na Krisdayanti)

Matamasha na ziara
Malaysia
 1999: Konsert Live Siti Nurhaliza, Stadium Putra Bukit Jalil, Malaysia
 2001: Konsert Mega Siti Nurhaliza, Bukit Jalil 2001, Malaysia
 2002: Konsert Salam Akhir Siti Nurhaliza – Untukmu Sudir, Istana Budaya, Malaysia
 2004: Siti Nurhaliza Live in Concert 2004, Stadium Nasional Bukit Jalil, Malaysia
 2006: Konsert Akustik Siti Nurhaliza, Malaysia
 2007: Konsert Istana Cinta, Istana Budaya, Malaysia
 2009: SATU Konsert Eksklusif Dato' Siti Nurhaliza]], Istana Budaya, Malaysia
 2009: Konsert Seribu Warna, Stadium Malawati, Shah Alam, Malaysia
 2010: Konsert SATU Suara, Istana Budaya, Malaysia
 2012: Dato' Siti Nurhaliza Concert Live in Kuantan 2012, Bukit Gambang Resort City, Gambang, Malaysia
 2013: Siti Nurhaliza in Symphony Live with The Malaysian Philharmonic Orchestra, Petronas Philharmonic Hall, Malaysia
 2013: Konsert Lentera Timur Dato' Siti Nurhaliza Esklusif Bersama Orkestra Tradisional Malaysia]], Istana Budaya, Malaysia
 2014: Dato' Siti Nurhaliza Live in Concert – Where The Heart Is, Plenary Hall, Kuala Lumpur City Centre (KLCC), Malaysia
 2015: Dato' Siti Nurhaliza Unplugged 2015, Istana Budaya, Malaysia
 2015: Konsert Satu Suara, Vol. 2, Istana Budaya, Malaysia
 2016: Dato' Siti Nurhaliza & Friends Concert, Stadium Negara, Malaysia
 2019: Dato' Sri Siti Nurhaliza On Tour Concert, Axiata Arena, Kuala Lumpur, Malaysia
 2019: Konsert Amal Orkestra Tradisional Malaysia bersama Siti Nurhaliza, Auditorium POWIIS, Prince of Wales Island International School, Penang, Malaysia
 2019: Shopee X SIMPLYSITI Mini Concert, KL Convention Centre, Conference Hall 1–3, Malaysia
2019: Karya Agung Pak Ngah (Datuk Suhaimi Mohd Zain) bersama Orkestra Tradisional Malaysia dan Dato' Sri Siti Nurhaliza

Singapore
 2000: Siti Nurhaliza Live at Harbour Front, Singapore
 2005: Siti Nurhaliza Live 2005, Indoor Stadium, Singapore
 2008: Konsert Diari Hati Siti Nurhaliza, Esplanade Theatre, Singapore
 2010: Konsert Bagaikan Sakti, Esplanade Theatre, Singapore
 2014: Dato' Siti Nurhaliza Live in Singapore, The Star Theatre, Singapore
 2019: Dato' Sri Siti Nurhaliza on Tour Concert, Singapore Expo, Singapore
 2020: Konsert Karya Agung Pak Ngah – Pak Ngah's Legendary Hits in Concert by Orkestra Tradisional Malaysia ft. Dato' Sri Siti Nurhaliza, Esplanade Theatre, Singapore

Indonesia
 2002: Konsert 1 Jam Bersama Siti Nurhaliza
 2003: Konsert Azimat Siti Nurhaliza
 2003: Konsert Special Siti Nurhaliza
 2004: Konsert Exclusive Melanesia - Siti Nurhaliza
 2004: Konsert Mutiara Negeri Jiran - Siti Nurhaliza
 2004: Siti Nurhaliza Indonesia Tour 2004, Indonesia
 2011: Charity Concert Banjarmasin, Indonesia
 2017: Golden Memories International Spesial Siti Nurhaliza
 2019: Dato' Sri Siti Nurhaliza on Tour Concert, Istora Senayan, Jakarta, Indonesia

Nyinginezo
 2002: Siti Nurhaliza Live in Brunei, Brunei
 2005: Siti Nurhaliza in Concert, Royal Albert Hall London, United Kingdom
 2010: Siti Nurhaliza Live @ Alumbra, Australia
 2019: Siti Nurhaliza The Voice of Asia in Australia For One Night Only – OzAsia Festival, Festival Theatre, Adelaide, Australia

Filmografia
Filamu
 Mwaka Jina Jukumu Maelezo 2009 Kelip-Kelip Kunang-Kunang (voice) Mhusika mkuu 2018 Konsert Hora Horey Didi & Friends Mak Iti (voice)  Mwonekano maalum

Videografia

Albamu za matamasha
 1999: Konsert Live Siti Nurhaliza
 2001: Konsert Mega Siti Nurhaliza, Bukit Jalil 2001
 2002: Konsert Salam Akhir Siti Nurhaliza – Untukmu Sudir
 2004: Secretaries Week Celebration 2004
 2004: Siti Nurhaliza Live in Concert 2004
 2005: Siti Nurhaliza in Concert, Royal Albert Hall London
 2006: Konsert Akustik Siti Nurhaliza
 2014: Konsert Lentera Timur Dato' Siti Nurhaliza
 2015: Konsert Unplugged Dato' Siti Nurhaliza

DVD
 2006: Siti Nurhaliza in Concert, Royal Albert Hall London
 2007: The Best of Siti Nurhaliza – DVD Karaoke
 2009: Anugerah Aidilfitri – DVD Karaoke
 2014: Konsert Lentera Timur Dato' Siti Nurhaliza
 2015: Konsert Unplugged Dato' Siti Nurhaliza
 2018: Konsert Satu Suara, Vol. 2

Albamu za video
 1998: CT Best
 1999: CT Best 2
 2000: The Best of Siti Nurhaliza
 2001: CT Best 3
 2001: CT Best 4
 2003: CT Best 5
 2003: CT Best 6
 2003: CT Best 7
 2004: CT Best 8
 2008: 2 Diva (with Krisdayanti)
 2009: Puing-Puing Cinta Vol.1
 2009: Puing-Puing Cinta Vol.2

Maonyesho ya sanaa
 2014: SITI: An Iconic Exhibition of Dato' Siti Nurhaliza

Kazi za maandishi
Licha ya kuimba na kutangaza, ameandika pia makala nyingi kwenye magazeti mengi na majarida.
 Mwaka Jina Gazeti / Jarida 1999 Lenggok Siti Metro Ahad (Sunday Edition) 2006 Pena Siti Kosmo! Ahad (Sunday Edition) 2010–2012 Catatan Siti Nurhaliza Mangga 2011–mpaka leo Dari Dalam Diri Siti Nurhaliza Berita Harian

 Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1979
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Watu wa Malaysia
Jamii:Wanawake wa Malaysia
Jamii:Waimbaji wa Malaysia
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania