Historia ya Aro

Historia ya Aro inaanza kutoka kwa uhamiaji wa Ibibio kwenda eneo la sasa la Arochukwu.Isichei, Elizabeth (1976). *A History of the Igbo People*. Macmillan Publishers. Uk: 125-145 (Kuhusu Aro Confederacy na historia yake ya biashara na kisiasa).

 uwepo wa Ibibio 
Kabla ya kuwasili kwa Igbo katika eneo la Aro, kikundi cha Semi-Bantu cha Ibibio kiliwasili kutoka eneo la  Kamerun ya Kusini ya siku hizi. Waliishi eneo hilo ambalo sasa linajulikana kama Kusini-Mashariki mwa Nigeria. Makazi maarufu yalikuwa Ibom na Obong Okon Ita. Wawindaji hawa na wakulima labda waliishi kwa amani hadi walowezi wa kigeni walivamia.Nwaubani, E. O. (2011). "The Aro Confederacy: Its Origins and Expansion". *Journal of African History Studies*, 3(2): 67–89.

 Uvamizi na Uhamiaji wa Igbo 
Uhamiaji wa Waigbo ulioongozwa na ukoo wa Eze Agwu kutoka Abiriba kuelekea katika maeneo ya Aro (miongoni mwa watu wa Ibibio) ulianza takribani katika karne ya 17. Kadri muda ulivyopita, mvutano kati ya kundi la Eze Agwu lililokuwa chini ya Agu Inobia na lile la Obong Okon Ita lililoongozwa na Akpan Okon ukaanza kuongezeka, na hatimaye ukasababisha Vita vya Aro na Ibibio.Falola, Toyin & Heaton, Matthew (1999). *A History of Nigeria*. Cambridge University Press. 44–48 (Muktadha wa Aro Confederacy katika historia ya Nigeria Mashariki).

Hakukuwa na upande ulioweza kupata ushindi wa moja kwa moja katika vita hivyo, na jambo hilo likamsukuma Eze Agwu kutafuta msaada. Alimwendea Nnachi, kuhani kutoka ukoo wa Edda karibu na Afikpo, ili kupata ushauri na uungwaji mkono. Muungano huu pia ulihusika katika kusaidia jaribio la Akakpokpo Okon kumpindua kaka yake, Akpan Okon.Ottenberg, Simon (1967). *Aro Political Organization*. African Studies Review, Vol. 10, No. 1, pp. 23–34. (Tafsiri ya mfumo wa kisiasa wa Aro).

Kadiri machafuko yalivyozidi kuwa makubwa, Nnachi naye aliona umuhimu wa kutafuta nguvu za ziada. Hapo ndipo alipowageukia washirika wa eneo la mashariki mwa Mto Cross ili kupata msaada zaidi katika mgogoro huo.Lovejoy, Paul E. (2000). *Transformations in Slavery: A History of Slavery in Africa*. Cambridge University Press. pp. 190–195 (Kuhusiana na Aro na biashara ya watumwa Mashariki mwa Nigeria).

 Uvamizi wa Akpa na msingi wa Arochukwu 
Osim na Akuma Nnubi walikuwa wakuu wa wafanyabiashara wa Akpa kutoka eneo la Akamkpa. Waliongoza vikosi vya Akpa kwenye eneo la Aro na kusaidia washirika wao wa Igbo kushinda. Walakini, hii ilikuja kwa gharama ya Osim kupoteza maisha mwanzoni mwa karne ya 18. Na Akpas na Igbos wakishinda, ufalme wa Arochukwu ulianzishwa na Akuma kama mfalme wake wa kwanza au EzeAro. Baada ya Akuma kufariki, Igbo alichukua kiti cha enzi akianza na mtoto wa Nnachi Oke Nnachi mnamo 1720. Mabadiliko mengi yalitokea wakati Arochukwu iliongezeka kwa majimbo 19 ya jiji kutokana na kuongezeka kwa idadi ya watu na koloni za Aro zilikuwa zinaunda katika eneo lote linalojulikana kama Kusini mwa Nigeria.Achebe, Nwando (1996). *Farmers, Traders, Warriors, and Kings: The Aro in the History of Southeastern Nigeria, 1650–2000*. University of Rochester Press. ISBN 978-1580460277.

Tanbihi

Jamii:Editathon 2021-06 Morogor