Zarina Baloch

Zarina Baloch (kwa Kisindhi: زرينه بلوچ); 29 Desemba 1934 - 25 Oktoba 2005) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa muziki wa kitamaduni wa Pakistan. Alikuwa pia mwigizaji, msanii wa redio na runinga, mwandishi, mwalimu kwa zaidi ya miaka 30, mwanaharakati wa kisiasa na mfanyakazi wa kijamii.

 Maisha ya awali na familia 
Alizaliwa mnamo 29 Desemba 1934 katika kijiji cha Allahdad Chand, Hyderabad, Sindh, Pakistan. Mama yake, Gulroz Jalalani, alifariki mnamo 1940 wakati Zarina alikuwa na umri wa miaka sita. Alisoma na Mohammad Juman, ambaye pia alikuwa mwimbaji wa Sindhi. Katika umri mdogo wa miaka 15, familia yake ilipanga ndoa yake na jamaa wa mbali. Alikuwa na watoto wawili: Akhter Baloch pia anajulikana kama Zina (aliyezaliwa 1952), na Aslam Parvez (aliyezaliwa 1957). Walakini, Baloch na mumewe hawakukubaliana juu ya elimu hivyo wawili hao walitenganishwa mnamo 1958. Baloch alijiunga na Radio Hyderabad mnamo 1960 na akapokea tuzo yake ya kwanza ya muziki mnamo 1961. Ndipo Zarina alioa mwanasiasa wa Sindhi Rasool Bux Palijo, na ndoa yao ilifanyika huko Hyderabad mnamo 22 Septemba 1964 na walipata mtoto wa kiume, Ayaz Latif Palijo. Mnamo 1967, alikua mwalimu katika Chuo Kikuu cha Model Sindh University. Alistaafu mnamo 1997 na alifariki mnamo 2005 kwa Saratani ya ubongo katika hospitali ya Kitaifa ya Liaquat.

 Kifungo na harakati za kisiasa 
Mnamo 1979, Zarina alikamatwa na kufungwa katika jela za Sukkur na Karachi kwa kuongoza maandamano dhidi ya sheria ya Vita ya Rais Jenerali Zia ul Haq. Kwa sababu ya mapambano yake dhidi ya tabaka tawala na dhidi ya ubaguzi wa kijinsia, ukabaila na sheria za kijeshi za Ayub Khan na Yahya Khan, alipata jina la JeeJee (mama) wa watu wa Kisindhi. Alikuwa mmoja wa waanzilishi wakuu wa Sindhiani Tahreek, Jukwaa la vitendo vya Wanawake, Sindhi Adabi Sangat na Kamati ya Haree ya Sindhi. Alikuwa anajua vizuri Kisindhi, Kiurdu, Seraiki, Balochi, Kiajemi, Kiarabu na Kigujrati.

 Michango ya sanaa na fasihi 
Aliandika nyimbo nyingi na mashairi ambayo yalisifika kati ya wazalendo huko Sindh na Balochistan. Alikuwa mwandishi wa hadithi kadhaa na mashairi, na Kitabu chake "Tunhinjee Gola Tunhinjoon Galhion" kilichapishwa mnamo 1992.

Zarina Baloch pia alikuwa mwigizaji mzuri na alikuwa na maigizo mengi ya Kiurdu na Kisindhi. Tamthilia zake maarufu za Kiurdu ni Dewarain, Jungle, Karwan na Aan.

 Nyimbo maarufu 
 Mor Tho Tilley Rana
 Sabhka Moomal Sabbko Raarno
 Tunhnjii Yaarii
 Sindhri tey sir ker na dendo
 Kaang Lanvain
 Guzrii Vaii Barsaat
 Bbii Khabar Na Aahai Par
 Kiin Karyaan Maan
 Jjariyan Bhar Jaaiyoon
 Saavak Rat main Saanvara
 Paee Yaad Aaya
 Gehraa Gehraa Nairn

 Tuzo na utambuzi 
 Pride of Performance Award ilitolewa na Rais wa Pakistan mnamo 1994
 Faiz Ahmed Faiz Award
 Pakistan Television Corporation (PTV) Award
 Lal Shahbaz Qalandar Award
 Shah Abdul Latif Bhittai Award

 Marejeo 

 Viungo vya nje 
 Profile of Zarina Baloch (archived)

Jamii:Waimbaji wa Pakistan
Jamii:Wanawake wa Pakistan
Jamii:Waliozaliwa 1934
Jamii:Waliofariki 2005
Jamii:Feminism and Folklore 2021 in Tanzania