Haqq ad-Din II

Haqq ad-Din II (kwa Kiarabu: حق الدين الثاني; alitawala mwishoni mwa karne ya 14) alikuwa sultani  wa Usultani wa Ifult katika Somalia, kaka wa Sa'ad ad-Din II, na mtoto wa Ahmad ibn Ali.

Akiwa mtawala alihamisha makao makuu kutoka Ilfult kwenda Adal. Taddesse Tamrat anamsifu Haqq kama "mwanzilishi wa usultani wa Adal kama tunavyoijua katika mapambano yake ya muda mrefu na ufalme wa Kikristo ya Uhabeshi" 

 Tawala 
Ingawa Al-Maqrizi anasema kuwa Haqq ad-Din na kaka yake Sa'ad ad-Din II walizaliwa katika Mahakama ya Ethiopia, wote walikuwa mabingwa hodari wa Uislam katika mkoa wa Ethiopia. Kulingana na Tamrat Taddesse, kwa sababu ya chuki waliyokuwa nayo Walashmas kwa baba yake Ahmad kwa ushirikiano wake juu ya Waethiopia, Haqq alianza kazi yake kama mkosi dhidi ya babu yake Ali ibn Sabr ad-Din na mjomba wake Mola Asfah. Taddesse Tamrat anamsifu na masomo mengi ya Kiislamu, na baada ya muda alikua kiongozi wa kikundi cha wanamgambo wa Kiislam katika mkoa huo.

Mara baada ya kuzungukwa na wafuasi wengi, alitangaza vita dhidi ya jamaa zake wawili wa kiume. Walimgeukia Mfalme wa Ethiopia Newaya Krestos kwa msaada, lakini katika safu ya ahadi alishinda jeshi lao la pamoja, na mjomba wake Mola Asfah aliuawa vitani. Mfalme wa Ethiopia aliingia kwa ushindi katika jiji la Ifat, ambapo kwa makusudi alithibitisha babu yake kama mtawala wa jiji hilo; ingawa alianzisha mji mkuu mpya huko Wahal. (Trimingham anauita mji huu mpya Wafat.)  Taddesse Tamrat anabainisha kuwa wakati eneo hili jipya lilisaidia kuhifadhi uhuru wa Ifat chini ya Ethiopia, lilikuwa na gharama kwa kuwa lilitoa ushawishi wote wa kisiasa juu ya Shewa na falme jirani za Waislamu za Dawaro, Hadiya na Bale. 

 Kifo 
Haqq ad-Din alitawala kwa miaka kumi, hadi alipouawa katika hatua dhidi ya askari wa Mfalme wa Ethiopia. Tarehe ya kifo chake inajadiliwa: katika akaunti ya Al-Maqrizi, Haqq ad-Din aliuawa mnamo AH 776 (= AD 1373/1374), lakini, historia ya nasaba ya Walashma inasema alifariki mnamo AD 1386. Jambo hilo halisaidiwa na ukweli kwamba Al-Maqrizi anasema Mfalme aliyetawala wakati wa kifo cha Haqq ad-Din alikuwa Dawit I, wakati vyanzo vya Ethiopia vinasema kwamba Utawala wa Sultan ulianza katika enzi ya Mfalme Newaya Krestos. Taddesse Tamrat anasema kuwa Al-Maqrizi alikuwa sahihi kuhusu mwaka wa kifo cha Haqq, lakini alimchanganya Mfalme Newaya Maryam na mrithi wake maarufu Dawit I;  Richard Pankhurst, kwa upande mwingine, anakubali tarehe ya historia na kitambulisho cha al-Makrizi cha Dawit I.

 Marejeo 

Jamii:Wanasiasa wa Somalia
Jamii:Editathon 2021-06 Morogor