Lanthanidi

Namba atomia  Elementi ya kikemia  Alama  Picha  57 Lanthani La 50x50px 58  Ceri  Ce 50x50px 59 Praseodimi Pr 50x50px 60  Neodimi  Nd 50x50px 61 Promethi Pm  −  62 Samari Sm 50x50px 63 Europi Eu 50x50px 64 Gadolini M-ngu 50x50px 65 Terbi Tb 50x50px 66  Disprosi  Dy 50x50px 67 Holmi Ho 50x50px 68 Erbi Er 50x50px 69 Thuli Tm 50x50px 70 Ytebi Yb 50x50px 71 Luteti Lu 50x50px
Lanthanidi au lanthanoidi (Kiingereza: lanthanides au lanthanoids) ni kundi la elementi za kimetali zenye namba atomia kutoka 57 hadi 71, ambazo tabia zake zinafanana. Elementi hizo huhesabiwa kati ya madini adimu kama vile monaziti. Kundi hilo huanza na lanthani na kuishia kwa luteti. IUPAC Periodic Table  IUPAC Periodic Table 2007 .pdf 

Lanthanidi ni metali zinazofanana katika tabia nyingi. Nyingi hubadilika polepole kuwa hidroksidi zake wakati zimewekwa ndani ya maji, sawa na metali alikali. 

Hewani huunda kwa kawaida ganda jembamba la oksidi wakati sawa na metali nyingi. Lanthanidi, pamoja na skandi na ytri, huhesabiwa kati ya elementi za ardhi adimu. Lanthanidi zote ni metali nyeupe na laini zinazobadilisha rangi ya nje haraka zikiathiriana na hewa. Ugumu wake huongezeka sambamba na namba atomia. 

Lanthanidi hazipatikani wala hazichimbwi kwa viwango vikubwa.  

Matumizi
Zina matumizi katika teknolojia mbalimbali kama vile: 

 Ceri: hutumiwa kama "jiwe la kibiriti" katika vibiriti vya gesi; pia kama kichocheo katika pirolisisi
 Disprosi: hutumiwa kufyonza nyutroni ndani ya tanuri nyuklia
 Erbi: imo katika filta za kupiga picha
 Europi: hutumiwa kufyonza nyutroni ndani ya tanuri nyuklia, lakini pia kwa kuwasha rangi nyekundu katika skrini ya runinga
 Gadolini: hutumiwa  kuwasha rangi kibichi katika skrini ya runinga
 Holmi: hutumiwa katika aloi; kwa jumla lanthanidi mbalimbali hutumiwa kama sehemu za aloi maana zinasaidia feleji kuwa nyumbufu zaidi wakati wa kuipa umbo
 Luteti: kichocheo katika pirolisisi
 Neodimi: huhitajika kwa sumaku kali; pia sehemu ya vioo vya  miwani ya kinga cha mtia weko, hutumwa pia katika leza.
 Praseodimi: katika kioo njano, k.v. kwa  miwani ya kinga cha mtia weko
 Promethi: ikiwa ni nururifu hutumiwa kama chanzo cha nishati kwa satelaiti na vipimaanga
 Samari: kama sumaku ya kudumu, mfano katika kipaza sauti
 Terbi: kwa leza
 Thuli: kufyonza nyutroni ndani ya tanuri nyuklia
 Yterbi: hutoa eksirei ilhali haihitaji umeme, mfano katika mashine za eksirei za kubeba

 Marejeo 

Viungo vya nje
 lanthanide Sparkle Model, used in the computational chemistry of lanthanide complexes
 USGS Rare Earths Statistics and Information 
 Ana de Bettencourt-Dias: Chemistry of the lanthanides and lanthanide-containing materials
 Eric Scerri, 2007, The periodic table: Its story and its significance, Oxford University Press, New York, ISBN 9780195305739