Joyce Banda

Joyce Hilda Banda (ukoo asili: Ntila; amezaliwa 12 Aprili 1950) ni mwanasiasa wa Malawi ambaye alikuwa Rais wa Malawi kutoka tarehe 7 Aprili 2012 hadi 31 Mei 2014.

Muelimishaji na mwanaharakati wa kutetea haki za wanawake, alikuwa Waziri wa Mambo ya nje kutoka 2006 hadi 2009 na Makamu wa Rais  wa kwanza wa Malawi kuanzia Mei 2009 hadi Aprili 2012.

Banda alichukua madaraka kama Rais kufuatia kifo cha ghafla cha Rais Bingu wa Mutharika. Alikuwa Rais wa nne wa Malawi na rais wa kwanza wa kike na mkuu wa nchi wa pili wa kike baada ya Elizabeth II. Banda alikuwa mwanamke wa pili kuwa rais kwenye bara la Afrika. Alikuwa kiongozi mwenye maadili na hekima kubwa, ingawa aliwahi kuiingiza nchi yake na mzozo dhidi ya taifa la Tanzania mwanzoni mwa utawala wake.

Kabla ya kuwa Rais wa Jamhuri ya Malawi, alikuwa akihudumu katika majukumu mbalimbali kama Mjumbe wa Bunge, Waziri wa Jinsia na Ustawi wa Watoto, na pia kama Waziri wa Mambo ya nje.

Kabla ya kazi yake katika siasa alikuwa mwanzilishi wa Joyce Banda Foundation, mwanzilishi wa Jumuiya ya Kitaifa ya Wanawake wa Biashara (NABW), Mtandao wa Viongozi wa Vijana na Mradi wa Njaa. 

Mnamo Juni 2014, Forbes alitaja Rais Banda kama mwanamke wa 40 mwenye nguvu zaidi duniani na mwanamke mwenye nguvu zaidi barani Afrika. Mnamo Oktoba 2014, alijumuishwa katika Wanawake 100 wa BBC.

Mnamo Novemba 2016, Banda alijitangaza kuwa yuko tayari kusimama kama mgombea wa urais katika uchaguzi wa mwaka 2019.

 Tuzo na heshima 

 Tuzo za kitaifa 
 Mwanamke wa Mwaka, Malawi, 1997
 Mwanamke wa Mwaka, Malawi, 1998
 Nyasa Times Multimedia “Mtu wa Mwaka”, 2010

 Tuzo za kimataifa 
 Tuzo ya Martin Luther King Jr. Drum Major, 2012, Washington D.C.
 Tuzo ya Uongozi wa Kihistoria, 2012, Greater African Methodist Episcopal Church
 Tuzo ya Mwanamke wa Thamani, 2010, African Women Development Fund
 Tuzo ya Afrika ya Uongozi wa Kudumu wa Kupunguza Njaa, 1997, The Hunger Project, New York
 Tuzo ya Kimataifa ya Maendeleo ya Ujasiriamali, 1998, Africa Federation of Women Entrepreneurs & UN Economic Commission for Africa
 Tuzo ya 100 Heroines, 1998, Rochester, New York
 Cheti cha Heshima, 2001, Federation of World Peace and Love, Taiwan
 Reykjavík Global Forum / Women Political Leaders (WPL) Trailblazer Award, 2020, Iceland

 Heshima 
 Jarida la Forbes – Wanawake Wenye Nguvu Zaidi Duniani: #40 (2014)| #47 (2013) | #71 (2012)
 Jarida la Forbes – Wanawake Wenye Nguvu Zaidi Afrika: #1 (2012) | #3 (2011)
 Imeorodheshwa katika mfululizo wa BBC 100 Women, Oktoba 2014
 Imeorodheshwa katika orodha ya Wanawake Waliotawala Afrika, 2022, New Africa Magazine

Tanbihi

Jamii:Waliozaliwa 1950
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Marais wa Malawi
Jamii:wanawake wa Malawi
Jamii: WikiGap JWK 2026