Protaktini

Protaktini (protactinium) ni elementi ya kimetali yenye alama Pa na namba atomia 91. Uzani atomia ni 231.04. Ni elementi haba sana isiyo na matumizi yoyote nje ya utafiti wa kisayansi. 

 Tabia muhimu 
Protaktini ina rangi ya kijivu-kifedha. Ni nururifu sana; kiasili kuna isotopi mbili kwa viwango vidogo sana; 231Pa huwa na nusumaisha ya miaka 32,000 na 234Pa yenye nusumaisha chini ya masaa saba. Zote mbili hutokea kiasili katika mbunguo nyuklia wa urani lakini kwa viwango vidogo kiasi kwamba Protaktini yote kwa utafiti hutolewa katika matanuri ya nyuklia.    

 Matumizi 
Kutokana na uhaba wake, unururifu mkubwa na uwezo wake wa kusumisha, kwa sasa hakuna matumizi ya protaktini nje ya utafiti wa kitaalamu.   

 Historia 
Isotopi ya 234Pa iligunduliwa kwa mara ya kwanza nchini Ujerumani mnamo 1913, kwenye mwaka ilipata jina lake kutoka Otto Hahn na Lise Meitner waliogundua isotopi ya 231Pa na kutambua inatokea  "kabla ya Aktini" (proto-actinium) yaani walitambua kwamba elementi ya Aktini inazalishwa wakati wa mbunguo nyuklia wa hiyo elementi mpya.      

Mnamo mwaka 1961 Mamlaka ya Nishati ya Nyuklia ya Uingereza ilizalisha gramu 125 za Antaktini safi kwa kusafisha tani 60 za taka nyuklia katika mchakato wa hatua 12 uliogharamia dolar 500,000. Kwa miaka mingi iliyofuata, akiba hii ilikuwa msingi wa majaribio yote duniani.    

 Marejeo 

 Tovuti za nje 
 Karatasi ya ukweli ya ANL  
 WebElements.com - Protactinium 
 Ni ya kwanza - Protactinium  
 InfoHaunter  

Jamii:Elementi
Jamii:Aktinidi
Jamii:Metali
Jamii:Dutu nururifu