Shirikisho la Afrika Mashariki

Shirikisho la Afrika Mashariki ni muungano wa kisiasa unaopendekezwa wa nchi saba wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC): Burundi, Kenya, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Sudan Kusini, Tanzania, na Uganda. Mpango huu unalenga kuunda taifa moja la shirikisho lenye mamlaka kamili, likiwa na serikali, katiba, na taasisi za pamoja. Jitihada hii inalenga kuimarisha ushirikiano wa kiuchumi, kisiasa, na kijamii kati ya nchi hizo, kwa kujenga juu ya miundo iliyopo ya EAC kama vile umoja wa forodha na soko la pamoja. Iwapo shirikisho hili litaanzishwa, litakuwa nchi kubwa zaidi barani Afrika kwa ukubwa wa eneo na mojawapo ya nchi zenye idadi kubwa zaidi ya watu, ikiwa na jumla ya wakazi zaidi ya milioni 300.

Shirikisho linalopendekezwa litakuwa na katiba moja, taasisi za kisiasa za kati, na huenda likaongozwa na rais mmoja pamoja na bunge la shirikisho. Wafuasi wa mpango huu wanadai kuwa linaweza kuleta uthabiti mkubwa wa kisiasa, ushirikiano wa rasilimali, usalama wa kikanda ulioimarika, na soko la pamoja lililopanuka, hivyo kufanya Afrika Mashariki kuwa na ushindani mkubwa katika jukwaa la kimataifa. Hata hivyo, kuna changamoto nyingi zinazolikabili shirikisho hili, ikiwa ni pamoja na tofauti za kisiasa kati ya nchi wanachama, viwango tofauti vya maendeleo ya kiuchumi, tofauti za lugha, na wasiwasi kuhusu uhuru wa kitaifa. Tofauti katika mitindo ya uongozi na migogoro ya ndani, hasa katika nchi wanachama wapya kama Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, pia zimekuwa kizingiti kwa mchakato wa kuungana haraka.

Katika miaka ya hivi karibuni, hatua zimepigwa kuelekea kwenye muungano, ikiwemo utekelezaji wa umoja wa forodha na juhudi za kuanzisha sarafu ya pamoja. Mwaka 2023, rasimu ya katiba ya Shirikisho la Afrika Mashariki iliripotiwa kuwa inakaguliwa, na mashauriano na wananchi pamoja na wadau yanaendelea. Ingawa hakuna ratiba rasmi iliyowekwa kwa ajili ya kuanzishwa kwa shirikisho hilo, bado linabaki kuwa lengo la muda mrefu kwa EAC. Iwapo litatekelezwa, Shirikisho la Afrika Mashariki linaweza kuwa mojawapo ya nchi kubwa zaidi barani Afrika kwa idadi ya watu na ukubwa wa ardhi, na litakuwa na athari kubwa kwa siasa za bara na dunia kwa ujumla.

"Uganda Sunday Vision (2004-11-28): One president for EA by 2010". Sundayvision.co.ug. 28 November 2004. Archived from the original on 31 October 2012. Retrieved 15 July 2012. 

Mwezi Septemba 2018 kamati iliundwa kuandika katiba ya Shirikisho la Afrika Mashariki. Mwaka 2023 shirikisho hilo lilitariwa kuchukua nafasi ya Jumuiya ya Afrika Mashariki ya sasa lakini inaonekana si rahisi kuwahi hivyo, ingawa hatua nyingi zimeshachukuliwa. 

Shida kubwa ni kwamba nchi hizo saba kwa kiasi tofauti zinaathiriwa na ufisadi, ukabila kama si vita vya wenyewe kwa wenyewe. Hata hivyo, faida ya umoja inazisukuma kuungana.

Muhtasari
Likiwa na kilometa za mraba 4,812,618, Shirikisho la Afrika Mashariki litakuwa nchi kubwa zaidi katika Afrika na ya saba katika dunia nzima. Kwa watu 281,050,447 katika mwaka 2022, litakuwa nchi kubwa zaidi katika Afrika na nchi ya nne katika dunia, baada ya China, India na Marekani.

Katika Shirikisho la Afrika Mashariki, Kiswahili kitakuwa lugha rasmi na Arusha makao makuu. 

Mpango ni kuwa pesa ya Shirikisho la Afrika Mashariki itakuwa Shilingi ya Afrika Mashariki. Ripoti ya 2013 ilisema kwamba itakuwa pesa ya nchi tano za Afrika Mashariki kufikia 2023. Pato la ndani au GDP linakisiwa kuwa dola za Marekani bilioni 602.584, ya thelathini na nne katika dunia.

 Demografia
 Idadi ya Watu 
Mnamo,2023 Shirikisho la Afrika Mashariki lina idadi ya watu takriban milioni 333.93 ambapo aslimia 31 wanaishi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo , Sudan Kusini ndiyo iliyo na watu wachache sana ikiwa na watu takriban milioni 11.48 .Asilimia ya wakazi wanaoishi mijini ni 20 tu, lakini wanaongekeza kwa 4.71% kila mwaka

+ Idadi ya Watu katika Shirikisho la Afrika Mashariki  Pangilio  Nchi  Idadi ya Watu (milioni)  Asilimia 1  25px Kongo, JK  105.83  31.69 2  25px Tanzania  66.62  19.95 3  25px Kenya  55.34  16.57 4  25px Uganda  48.66  14.57 5  25px Somalia  18.36  5.50 6  25px Rwanda  13.95  4.18 7  25px Burundi  13.69  4.10 8  25px South Sudan  11.48  3.44

 Dini 
Ukristo ndiyo dini kubwa katika Shirikisho la Afrika Mashariki likiwa na wafuasi milioni 261.86 na asilimia 79% ya watu wa EAF, Kongo,JK ndio iliyo na wafuasi wengi takriban milioni 100 au asilimia 95.4 . Uislamu ina wafuasi takriban milioni 56.69  ambayo ni asilimia 16.98 ya watu wa Shirikisho la Afrika Mashariki ikiongozwa na Somalia ambapo 99 ni waislamu. Dini za jadi ni asilimia 2.4% haswaa Sudan Kusini ambapo asilimia 35 ni wafuasi wa dini za jadi, Wasio na dini ni asilimia 1.75%  

+ Dini katika Shirikisho la Afrika Mashariki Pangilio  Nchi  Ukristo (%)  Uislamu (%)  Dini za Jadi (%)  Wasio na Dini (%) 1  25px Burundi  85.9  4.3  2.1  6.2 2  25px Congo, JK  95.4  1.5  2.6  2.5 3  25px Kenya  85.5  10.9  0.7  1.5 4  25px Rwanda  93.8  2.2  –  3.0 5  25px Somalia  –  99.8  –  – 6  25px Sudan Kusini  60.5  6.2  32.9  – 7  25px Tanzania  63.1  34.1  1.2  1.5 8  25px Uganda  81.7  13.2  –  0.2

Historia
Katika miaka ya 1960, karibu na wakati wa uhuru wa Kenya, Tanganyika, Uganda, na Zanzibar kutoka Uingereza, viongozi wa siasa wa nchi nne walikuwa na nia ya kuunda shirikisho. Mwaka 1960, Rais Julius Nyerere alitaka kuahirisha uhuru wa Tanganiyka ili nchi zote katika Afrika Mashariki kupata uhuru pamoja.

Katika mwezi Julai 1963, Jomo Kenyatta alimtembelea Rais wa Tanganyika Nyerere na Rais wa Uganda Milton Obote. Walikutana katika mji wa Nairobi. Walizungumza kuhusu uwezekano wa kuunganisha nchi zote na Zanzibar pamoja ili kuwa na nchi kubwa. Walikubaliana kukamilisha kabla ya mwisho wa 1963 na baada ya mkutano, kulikuwa na mazungumzo na mipango kuhusu kuanzisha shirikisho rasmi.

Kwa upande wa Kenyatta, bado kulikuwa na wasiwasi kidogo kuhusu shirikisho walilokusudia. Mwaka 1964 ulifika na shirikisho halikuwa limezaliwa bado. Mwezi Mei 1964, Kenyatta alikataa kupokea azimio la kuanzisha shirikisho kwa haraka. Alisema kwa uwazi kuwa mazungumzo ya shirikisho yaliambatana na ujanjaujanja wa kuharakisha uhuru wa Kenya, lakini hata hivyo Nyerere alikataa madai ya Kenyatta. Karibu wakati huohuo, Obote alisema yeye hakupenda Shirikisho la Afrika Mashariki kwa sababu alipendelea kuwe na umajumui wa Afrika. Alisema hivi kwa sababu ya upinzani toka nchini kwake, hasa eneo la Buganda ambalo lilikuwa linajitegemea na ambalo halikupenda Shirikisho la Afrika Mashariki. Karibu na mwisho wa mwaka 1964, Shirikisho la Afrika Mashariki lilifariki ingawa Zanzibar na Tanganyika ziliunda shirikisho linaloitwa Tanzania.

 Uchumi 
Pato la Taifa la Shirikisho la Afrika Mashariki lilikuwa ni dola bilioni 360.21 na kuwa Uchumi wa 42. mkubwa duniani na wa tatu Afrika. Pato la Taifa PPP la EAF litakuwa Trilioni 1.113 na Kuwa uchumi wa 13 duniani . Pato la Taifa kwa Kila mtu la Shirikisho la Afrika Mashariki litakuwa $1,607 kwa Hivyo duni

Pendekezo la sasa
Shirikisho la Afrika Mashariki lilizungumziwa tangu mwaka 2010 na lilikusudiwa kuanza kabla ya mwaka 2013. 

Katika mwaka 2010, Jumuiya ya Afrika Mashariki ilianzisha soko kwa bidhaa, huduma, ajira na mtaji katika Afrika Mashariki, na malengo yalikuwa kuwa na fedha moja kufikia mwaka wa 2013 na Shirikisho kamili kufikia mwaka 2015.

Sudan Kusini ilikubaliwa kuwa mwanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki katika mwezi Machi 2016 na ilijiunga rasmi kama nchi ya sita katika mwezi Septemba 2016. Kwa sasa Sudan Kusini inajenga bomba la mafuta litakaloungana na nchi ya Ethiopia na bandari ya Jibuti na pwani ya Kusini Mashariki mwa Kenya."South Sudan Oil Transit to Resume, Lamu Project will continue". GroundReport. 16 March 2012. Retrieved 15 July 2012. Bomba la mafuta katika Afrika Mashariki litatoa fursa kubwa kwa Sudan Kusini kuunganishwa na Shirikisho la Afrika Mashariki. 

Tarehe 14 Oktoba 2013, viongozi wa Uganda, Kenya, Rwanda na Burundi walitembelea mji wa Kampala wakiwa na azma ya kuandika katiba ya Shirikisho la Afrika Mashariki. Katika mwezi Desemba 2014, bidii ya kuanzisha Shirikisho la Afrika Mashariki ilisogezwa hadi 2016 au baadaye."East Africa: Further Delays for the EAC Political Federation". 20 December 2014. Retrieved 4 May2015. 

Katika mwezi Desemba 2018, Jumuiya ya Afrika Mashariki ilikubali kuunda kamati ya kuandika katiba ya Shirikisho la Afrika Mashariki.

Kamati hiyo ilikutana kwa mashauriano ya siku tano nchini Burundi kutoka 14-18 Januari 2020, ambapo ilitangaza kwamba katiba itaandaliwa mwishoni mwa mwaka 2021. Kufuatia idhini ya rasimu na majimbo sita ya EAC baada ya mwaka wa mashauriano, Shirikisho la Afrika Mashariki lingeanzishwa mwaka 2023. Njia ya kuelekea shirikisho kamili la kisiasa itajadiliwa kwa kina katika mikutano ya baadaye.

Tarehe 29 Machi 2022 Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ilikubaliwa kuwa nchi ya saba ya Jumuia hiyo.

Tanbihi

jamii:Afrika ya Mashariki
Jamii:Burundi
Jamii:Kenya
Jamii:Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Jamii:Tanzania
Jamii:Rwanda
Jamii:Uganda
Jamii:Sudan Kusini
Jamii:Nchi zilizopendekezwa