Kinywa cha Hutu

Kinywa cha Hutu (ing. na lat. Fomalhaut pia α Alpha Piscis Austrini, kifupi Alfa PsA, α PsA) ni nyota angavu  zaidi  katika kundinyota la Hutu Junubi (Piscis Austrinus). Ni pia nyota angavu  ya 19 kwenye anga ya usiku.

Jina
Kinywa cha Hutu ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. ling. Knappert 1993. Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wakitafsiri jina lao  فم الحوت  fum al-haut linalomaanisha „kinywa / mdomo wa Samaki". 

Waarabu walitumia pia jina la „Difda“ yaani „chura“. Kwa kuitofautisha na Chura katika kundinyota la Ketusi (Cetus), waliita „Difda al-auwal", yaani "Chura wa kwanza“.

Kwa matumizi ya kimataifa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulifuata mapokeo ya Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Fomalhaut" Naming Stars , tovuti ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia (Ukia), iliangaliwa Novemba 2017 .

Alfa Piscis Austrinus ni jina la Bayer maana ina nafasi ya kwanza kufuatana na mwangaza katika kundinyota lake. 

Tabia
Kinywa cha Hutu - Fomalhaut ni nyota maradufu yenye pacha 2-3 zinazotajwa kama  α Piscis Austrini A, B na C. Iko kwa umbali na Dunia wa miakanuru 25.   

α Piscis Austrini A ni Fomalhaut yenyewe, iko kwenye safu kuu  yenye  mwangaza unaoonekana wa Vmag 1.17.   
Masi ya Kinywa cha Hutu (nyota A)  ni M☉ 1.92 na nusukipenyo chake R☉ 1.84   (vizio vya kulinganisha na Jua letu) . Mwangaza halisi  ni  1.1  ikiwa katika kundi la spektra A3 V. Mamajek, E.E. (August 2012)..

Nyota hii inazungukwa na wingu la vumbi kuna dalili ya kwamba ina pia sayari moja.

Tanbihi

Viungo vya Nje
  Constellation Guide:Piscis Austrinus
Piscis Austrinus the Southern Fish, "Stars", kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

Marejeo

 Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 345 (online kwenye archive.org)
Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331
 Mamajek, E.E. (August 201) "On the Age and Binarity of Fomalhaut". Astrophysical Journal Letters. 754 (2): L20. arXiv:1206.6353   online hapa

Jamii:Nyota