Tulia Ackson

Tulia Ackson (alizaliwa 23 Novemba 1976) ni mwanasheria na mwanasiasa Mtanzania mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM). 

Tarehe 1 Februari 2022 alichaguliwa na wabunge wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kuwa spika wa Bunge hilo. 

Historia na Elimu
Ackson alizaliwa kwenye kata ya Bulyaga, Tukuyu, kwenye wilaya ya Rungwe. Alisoma shule huko Tukuyu Mbeya kuanzia mwaka 1984 hadi 1990, ambapo alipata Cheti cha Elimu ya Msingi. Baadaye alichaguliwa kujiunga na Shule ya Sekondari ya Wasichana Loleza huko Mbeya, ambapo alipata Cheti cha Elimu ya Sekondari mwaka 1994, na baadaye alipata Cheti cha Juu cha Elimu ya Sekondari katika Shule ya Sekondari ya Wasichana Zanaki. Kisha alijiunga na Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 1998, ambapo alipata shahada ya kwanza ya Sheria mwaka 2001. Ackson alihitimu na kupata shahada ya uzamili ya Sheria mwaka 2003. Mwaka 2004 alifanya mtihani wa upatikanaji wa leseni ya utetezi wa sheria (bar examinations) na kupata Cheti cha Mazoea ya Sheria nchini Tanzania. Mwaka 2005 alikubaliwa kujiunga na Chuo Kikuu cha Cape Town kwa masomo ya shahada ya uzamivu (PhD) na alipata shahada ya uzamivu katika Falsafa mwaka 2007.

Kazi na Siasa
Alirudi Dar es Salaam alipofundisha sheria kwenye chuo kikuu hadi mwaka 2014 alipoteuliwa na rais Jakaya Kikwete kuwa mjumbe wa Bunge Maalum la Katiba. Mwaka 2015 alikuwa kati ya wabunge 10 walioteuliwa na rais John Magufuli kuingia bungeni kwa miaka 2015 – 2020.

Tulia Ackson kutoka Jamhuri ya Muungano wa Tanzania amechaguliwa kuwa Rais wa 31 wa Umoja wa Mabaraza ya Kitaifa Duniani (IPU) na Baraza la Uongozi la IPU, chombo chake kikuu cha kufanya maamuzi kinachojumuisha wabunge kutoka duniani kote.

Anachukua nafasi hiyo kutoka kwa Duarte Pacheco, mbunge kutoka Ureno, ambaye alimaiza muda wake wa miaka mitatu mwishoni mwa Mkutano wa 147 wa IPU huko Luanda, Angola.

Baada ya kuchaguliwa, Ackson alisema: “Asanteni kwa imani mliyonipa kwa kunichagua. Ninasikiliza nafasi hii kwa unyenyekevu huku nikifahamu majukumu yote inayokuja nayo. Nawathibitishia azma yangu ya kufanya kazi pamoja nanyi kufanya IPU iwe taasisi yenye ufanisi zaidi, inayowajibika na inayoeleweka.”

Wabunge walipiga kura kwa siri. Kukiwa na wagombea wanne kwenye kura, Rais mpya wa IPU alichaguliwa kwa 57% ya kura baada ya duru moja ya upigaji kura.

Wabunge kutoka Mabaraza 130 ya IPU wanachama walishiriki katika uchaguzi huo. Kwa lengo la kukuza usawa wa jinsia, kila Baraza la IPU lilistahili kupiga kura tatu ikiwa na uwiano sawa wa jinsia. Vikundi vyenye wajumbe wa jinsia moja walistahili kura moja tu.

Kwa mara ya kwanza katika historia, wagombea wote wengine watatu kwenye kura – Adji Diarra Mergane Kanouté wa Senegal, Catherine Gotani Hara wa Malawi na Marwa Abdibashir Hagi wa Somalia – walikuwa wabunge wanawake kutoka Afrika.

Tulia Ackson ni mwanamke wa tatu tu kuwa Rais wa IPU baada ya Najma Heptulla wa India (1999–2002) na Gabriela Cuevas wa Mexico (2017–2020). Pia, yeye ni mwanamke wa kwanza kutoka Afrika kushikilia nafasi hiyo.

Marejeo 

Jamii:Waliozaliwa 1976
Jamii:Watu walio hai
Jamii:Wanasiasa wa Tanzania
Jamii:Bunge la Tanzania
Jamii:Wanasiasa wanawake Tanzania
Jamii:Spika wa Bunge la Tanzania
Jamii:Watu kutoka Mbeya
jamii:Kampeni ya Wanawake wa Kiafrika kwenye Wikipedia