Mtemi Mirambo

Mtemi Mirambo (1840-1884) alikuwa mtemi wa Wanyamwezi katika magharibi ya Tanzania ya leo.

Jina lake la awali lilikuwa "Mteyla Kasanda", lakini alikuwa maarufu zaidi kama Mirambo (yaani "maiti nyingi"). Alizaliwa kama mwana wa mtemi wa Uyowa, moja kati ya maeneo madogo ya Unyamwezi akarithi utemi kutoka babake mnamo mwaka 1860.  

Mirambo alitajirika kama mfanyabiashara ya pembe za ndovu na watumwa kwa njia ya misafara kati ya pwani ya Bahari Hindi na Kongo. 

Alitumia sehemu kubwa ya utajiri wake kujenga jeshi la binafsi. Kwa kusudi hilo alinunua bunduki aina ya gobori na kukusanya vijana wengi walioitwa "rugaruga". Rugaruga hao walihofiwa kote. Inasemekana ya kwamba kabla ya mapigano walipewa pombe na bangi kwa kusudi la kuongeza ukatili na kupunguza hofu yao ya kifo.

Kwa kawaida vijana hao walikuwa wanaume walioishi bila ukoo na bila familia kisha kutoroka kwenye hali ya utumwa au kuwa wapagazi wa misafara.John Iliffe: A Modern History of Tanganyika. Cambridge University Press, Cambridge 1979, uk. 64The Cambridge History of Africa, vol. 6 Mirambo aliwapokea na kuwapa silaha na kwa njia hii alishinda maadui na aliweza kupanua eneo lake hadi kuwa mtemi mkuu wa WanyamweziThe Nyamwezi aristocracy was appalled when someone who was not royalty took over the religiously ceremonial office of ntemi.The Cambridge History of Africa, vol. 5 kuanzia mwaka 1860 hadi kifo chake mnamo 1884It is possible that he was strangled to death, since an old Nyamwezi custom was to strangle their mtemi when they became unfit to rule.. 

Alisifiwa na Henry Morton Stanley kama "Napoleon Bonaparte Mwafrika" kutokana na ushujaa wake dhidi ya Waarabu waliomuunga mkono Stanley mwenyewe. Hata hivyo hakufaulu kuteka Tabora kutoka mikononi mwao.

Tanbihi

Viungo vya nje
Burnett, Lucy, Mirambo (ca.1840--1884) at blackpast.org
Mjue Mtemi Milambo, kwenye blogu ya Tabora economic and social development organization (TESDO), iliangaliwa Februari 2018

Jamii:Waliozaliwa 1840
Jamii:Waliofariki 1884
Jamii:Wanyamwezi
Jamii:Watu wa historia ya Tanzania