Hanaa ya Jauza

Hanaa ya Jauza  (ar., lat. & ing. Alhena pia γ Gamma Geminorum Geminorum ni uhusika milikishi (:en:genitive) wa "Gemini" katika lugha ya Kilatini na hili ni umbo la jina linaloonekana katika majina ya nyota za kundi hili kama vile Alfa, Beta, Gamma Geminorum, nk., kifupi Gamma Gem, γ Gem) ni nyota angavu zaidi katika kundinyota la Mapacha (pia: Jauza, lat. Gemini) na nyota angavu ya 43 kwenye anga ya usiku.  

Jina
Hanaa ya Jauza inayomaanisha “alama ya pacha” ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. ling. Knappert 1993. Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema  الهنعه    al-han’a inayomaanisha „ alama "Hii ni alama kama mhuri unaochomwa katika ngozi ya wanyama wa kufugwa kama ngamia, ng’ombe katika desturi ya Waarabu.

Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ulikubali jina la Kiarabu na kuorodhesha nyota hii kwa jina la "Alhena" Naming Stars , tovuti ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia (Ukia), iliangaliwa Novemba 2017 .

Gamma Geminorum ni jina la Bayer kwa sababu Gamma ni herufi ya tatu katika Alfabeti ya Kigiriki na Hanaa ya Jauza ni nyota angavu ya tatu katika Mapacha (pia: Jauza - Gemini).

Tabia
Hanaa ya Jauza iko kwa umbali wa mwakanuru takriban 101 kutoka Jua letu. Ina mwangaza unaoonekana wa mag 1.7 na mwangaza halisi ni mag -0.72.  Spektra yake ni ya aina ya B6Gray, R. O.; et al. (July 2006), uk. 51 (HIP 109268) au B7 Malagnini, M. L.; Morossi, C. (November 1990), uk. 1018 (HD 209952) .   "B" inamaanisha ni nyota ya safu kuu inayoyeyunganisha hidrojeni (hydrogen fusion) kuwa heliamu; inawezekana imeshafika tayari mwisho wa hatua hii na itahamia karibuni kuyeyunganisha heliamu kuwa elementi nzito zaidi.

Kama nyota nyingi zinazofanana nayo inazunguka haraka kwenye mhimili wake kwa kasi ya angalau kilomita 236 kwa saa katika kanda ya ikweta yake.Kaler, Al Nair

Tanbihi

Viungo vya Nje
  Constellation Guide:Gemini  
Gemini, kwenye tovuti ya Ian Ridpath, Star Tales, iliangaliwa Oktoba 2017
ALHENA (Gamma Geminorum), kwenye tovuti ya Prof Jim Kaler, University of Illinois, iliangaliwa Oktoba 2017

Marejeo

 Allen, Richard Hinckley: Star-Names and their Meanings; kwa G. E. Stechert New York, Leipzig, London, Paris 1899, ukurasa 331 (online kwenye archive.org)
Knappert, Jan: The Swahili Names of Stars, Planets and Constellations; The Indian Ocean Review September 1993 Volume 6 No. 3 September 1993, kurasa 6-7,  ISSN 1031-2331

Jamii:Nyota