Kimelea

Kimelea (pia: kidusiaKidusia ni pendekezo la KAST kutokana na kitenzi "kudusa, kudusia"; Kimelea ni matumizi ya kamusi nyingine za TATAKI kutokana na "kumea, kumelea"; kwa Kiingereza parasite) ni kiumbehai ambaye anaishi ndani au juu ya kiumbehai mwingine wa spishi tofauti na kupata virutubishi kutokana na mwili wa kiumbe huyo, ambaye kwa kawaida ni mkubwa zaidi, bila kumpa kiumbe mwenyeji faida yoyote. Kinyume chake, mara nyingi analeta hasara au kusababisha ugonjwa. 

Vimelea vingi ni vidogo sana vikiishi ndani ya wanyama au binadamu.

Aina za vimelea
Vimelea vingine ni vikubwa kiasi cha kuonekana kwa jicho:
minyoo inayoishi ndani ya utumbo kama mategu na nematodi nyingine
chawa na viroboto vinavyokaa juu ya ngozi na kunyonya damu

Vimelea vingine ni vidogo mno, vinaonekana kwa hadubini tu:
bakteria na protozoa nyingine, kwa mfano plasmodia zinazosababisha homa ya malaria
lava za minyoo kama schistosoma zinazosababisha kichocho baada ya kukua na kuwa minyoo wazima

Vimelea kati ya mimea na wanyama
Kuna pia wanyama wakubwa zaidi wanaotumia mbinu za kimelea kwa mfano ndege kama vile kekeo, fumbwe au kinili wanaotega mayai katika matego ya spishi nyingine.

Kuna mimea inayopata lishe kwa kutumia moja kwa moja majimaji ya mimea mingine na aina kadhaa kati ya hizi zinaendelea bila kutumia usanisinuru kabisa. 

Vimelea na wenyeji wao
Vimelea mara nyingi hudhoofisha viumbehai wenyeji wao vinamoishi na vinaweza kusababisha magonjwa; kwa kawaida haviwaui mara moja, maana kimelea kinachomwua mwenyeji wake kitakosa mahali pa kuishi.

Vimelea vingi vinahitaji mazingira ya mwili wa spishi fulani vikiweza kuishi hapo tu.

 Vimelea nje ya mwili wa mwenyeji 
Vimelea hawa ni kama chawa, kunguni na kupe ambao huishi nje ya mwili wa mwenyeji (ecto-parasites) na hufyonya damu na kutaga mayai juu yake. Huenda wakasambaa kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine. Wao hungojea mwenyeji aje karibu nao ambapo wanamnata na kuanza kumtegemea kwa lishe na pia kwa pahala pa kuzalisha.

Marejeo

 Kujisomea 

 Viungo vya nje 

 Parasitism —Knol
 Toxoplasmosis
 Parasitology Parasites Zoonoses —(Polish/English) over 50 movies (Filmoteka) and over 250 photos (Fotogaleria/Photogallery) with human and animal parasites.
 Aberystwyth University: Parasitology —class outline with links to full text articles on parasitism and parasitology.
 KSU: Parasitology Research—parasitology articles and links.
 Medical Parasitology—online textbook.
 Division of Parasitic Diseases, Centers for Disease Control and Prevention
 VCU Virtual Parasite Project—Virtual Parasite Project at Virginia Commonwealth University's Center for the Study of Biological Complexity
 Parasites World —Parasites articles and links.
 Parasitic and Parasitoid Alien Species in Science Fiction Movies 
 Toxoplasma gondii in the Subarctic and Arctic

jamii:Biolojia
Jamii:Vidusia