Vertebrata

Vertebrata ni jina la kitaalamu la kutaja wanyama wote wenye uti wa mgongo. Mifano ni mamalia, ndege (Aves), reptilia (wanyama watambaaji kama nyoka au mamba) na samaki. Mwanadamu pia huhesabiwa humo kibiolojia.

Vertebrata wana kiunzi cha ndani, neva kuu zinapitishwa ndani ya uti wa mgongo  zinapohifadhiwa ndani ya ganda la mfupa. Kuna kitovu cha neva upande wa juu ya uti wa mgongo na kwa wanyama walioendelea zaidi kitovu hiki kimeendelea kuwa ubongo unahifadhiwa ndani ya fuvu.

Vertebrata wako kote duniani kwenye mabara yote na aina mbalimbali za mazingira kuanzia nchi kavu, baharini hadi tako la bahari na hewani (ndege). Takriban spishi 58.000 zinajulikana.  Ni wanyama wakubwa maana wanyama wasio na uti wa mgongo kwa jumla ni wadogo zaidi hadi wadogo sana. 

 Uainisho 
 Nusufaila Vertebrata
 Agnatha  
 Myxini (Mikunga-ute) 
 †Conodonta
 †Pteraspidomorphi
 †Thelodonti
 †Anaspida
 †Galeaspida
 †Pituriaspida
 †Osteostraci
  Gnathostomata 
 †Placodermi  
 Chondrichthyes (Papa, taa)
 †Acanthodii  
 Osteichthyes (Samaki)
 Actinopterygii  
 Sarcopterygii  
 Coelacanthimorpha 
 Dipnoi 
 Tetrapoda 
 Amphibia (Vyura, salamanda)
 Amniota 
 Sauropsida (Mijusi, kobe, nyoka)
 Aves (Ndege)
 Synapsida 
 Mammalia (Mamalia)

 Viungo vya Nje 

 Tree of Life 
 Tunicates and not cephalochordates are the closest living relatives of vertebrates