Mdudu-ute

Wadudu-ute (faila Onychophora, Kiing. velvet worms) ni viumbehai vinavyofanana na nyungunyungu wafupi na wanene. Wana mnasaba na vidudu-dubu na arithropodi. Jina lao linarejea uwezo wao wa kurushia ute katika vitundu viwili vya matezi nyuma ya mdomo ili kujitetea au kukamata mawindo.

Mwili wa wadudu-ute umerefuka na una pingili nyingi. Kila pingili inabeba jozi ya miguu isipokuwa pingili tatu za kichwa. Tofauti na arithropodi miguu hiyo haina viungo lakini ni kama vifuko vilivyojaa na hemolimfi (“damu”). Inaweza kusogea kwa msaada wa musuli chini ya ngozi. Kichwa kinabeba vipapasio viwili kwenye pingili la kwanza, lakini hivi havina homolojia na vile vya arithropodi. Pingili ya pili lina kipenyo kinachofanya kazi ya mdomo lakini, tena, hiki hakina homolojia na mdomo wa arithropodi. Kuna mataya (mandibili) mawili yenye ncha kali katika mdomo. Vitundu vya matezi ya ute vipo kwenye pingili la tatu.

Ngozi ya wadudu-ute ina tabaka la nje la khitini na tabaka la ndani la seli. Chini ya ngozi kuna matabaka matatu ya musuli. Nje ya ngozi inabeba nywele fupi zinazokupa hisi ya mahameli (asili ya jina la Kiingereza velvet worm).

Spishi za Afrika
 Opisthopatus amatolensis
 Opisthopatus amaxhosa
 Opisthopatus cinctipes
 Opisthopatus drakensbergi
 Opisthopatus herbertorum`
 Opisthopatus highveldi
 Opisthopatus kwazululandi
 Opisthopatus laevis
 Opisthopatus natalensis
 Opisthopatus roseus
 Opisthopatus swatii
 Peripatopsis alba
 Peripatopsis balfouri
 Peripatopsis birgeri
 Peripatopsis bolandi
 Peripatopsis capensis
 Peripatopsis cederbergiensis
 Peripatopsis clavigera
 Peripatopsis hamerae
 Peripatopsis intermedia
 Peripatopsis janni
 Peripatopsis lawrencei
 Peripatopsis leonina
 Peripatopsis moseleyi
 Peripatopsis overbergiensis
 Peripatopsis purpureus
 Peripatopsis sedgwicki
 Peripatopsis stelliporata
 Peripatopsis storchi

Jamii:Wadudu-ute