Kiazi kitamu

Kiazi kitamu (Ipomoea batatas) ni mmea wa chakula uliomo katika familia ya Convolvulaceae. Kuna aina mbalimbali, k.m.:
 halitumwa - aina njano
 kindoro - aina nyekundu
 kirehana 
 sena - aina nyeupe

Chakula ni kiazi au sehemu nene za mizizi yake yenye wanga, vitamini na madini. 

Majani mabichi (k.m. matembele, miriba, mitolilo) huliwa pia kama mboga.

Katika Afrika ya Mashariki huliwa pia kama mchembe (vipandevipande vilivyokaushwa katika hali mbichi) au mbute (vilivyokaushwa baada ya kupikwa).

Viazi vitamu hulimwa kote duniani katika nchi za joto kiasi penye maji ya kutosha. 

Asili ya mmea iko Amerika ya Kusini na nchini Peru mabaki ya viazi vitamu vyenye umri wa miaka 10,000 yamepatikana. Steingold, Alison Clare.  "The Uber Tuber," Hana Hou! Vol. 11, No. 4, p. 2 (August/September 2008);  retrieved 2012-1-6.

Kila mwaka takriban tani milioni 103 zinavunwa na hii inaweka Ipomea batatas kwenye nafasi ya tatu ya mimea ya viazi baada ya kiazi cha kizungu na muhogo. 

Nchi yenye mavuno makubwa duniani ni China (tani milioni 70.5) ikifuatwa na Tanzania na Nigeria (kila moja takriban tani milioni 3.5).  Taarifa ya FAO

Picha za aina za Viazi Vitamu

Marejeo

Jamii:Mnavu na jamaa
Jamii:Mazao