Msalaba

Msalaba ni ishara inayotokana na mistari miwili kukutana katikati yake.

Hiyo ni mojawapo kati ya ishara maarufu na ya zamani zaidi duniani kote, katika sanaa, utamaduni na dini, hasa Ukristo unaoheshimu kama ukumbusho wa kifodini cha mwanzilishi wake, Yesu Kristo, aliyekufa kwa njia ya usulubisho.

Msalaba ulikwishatumiwa na Wakristo wa kale sana. Mwanzoni mwa karne ya 3 Tertullianus, katika kitabu "De Corona", alisema kwamba walikuwa na desturi ya kujifanyia ishara hiyo katika paji la uso. 

Lakini alama ya msalaba au za kufanana na msalaba zinapatikana pia katika tamaduni mbalimbali tangu kale bila uhusiano wowote na Ukristo.

Misalaba iliyotumiwa kwa adhabu ya kifo iliweza kuwa na maumbo mbalimbali, hata kuwa ubao mmoja tu bila mikono ya kando.

 Misalaba mbalimbali 
 Picha  Jina la Msalaba  Maelezo75px Msalaba wa Misri ya KaleAnkh au msalaba wa Misri; ni ishara kutoka utamaduni wa Misri ya Kale na ni ya kale zaidi kuliko msalaba wa Kikristo. Kwa Wamisri ilikuwa ishara ya uhai na uzao. Baadaye ilitumiwa pia katika sanaa ya Wakristo. Unajulikana pia kwa jina la Kilatini crux ansata ("msalaba wenye mikono").75px Msalaba wa KikristoUmbo hili linajulikana pia kama msalaba wa Kilatini. Ni ishara itumiwayo na Wakristo wengi kama kumbukumbu ya Yesu Kristo na kifo chake kwa njia ya usulubisho na pia ufufuko wake.120px Msalaba wa Jua , Msalaba wa KibulgariaHuu ni ishara ya kale kabisa inayopatikana tangu zamani za zama za mawe. Unaaminika kumaanisha jua. Katika sanaa ya Kikristo ulipatikana hasa Bulgaria kama ishara ya Kanisa la Bulgaria. Siku za nyuma imetumiwa pia na Wapagani wa kisasa.85px Msalaba wa KikeltiUnapatikana katika sanaa ya Wakristo Wakelti hasa Eire na pia katika sehemu kadhaa za kisiwa cha Britania kama msalaba juu ya makaburi na katika makanisa.120px Msalaba wa CanterburyUnapatikana hasa katika makanisa ya Kianglikana.75px MsulubiwaNi msalaba wenye sanamu ya mwili wa Yesu juu yake.140px Msalaba wa Kiserbia (Msalaba wenye herufi nne kandokando)Unatokana na bendera ya Konstantino Mkuu na kupatikana katika sarafu za Bizanti kuanzia karne ya 6. Kuanzia Karne za kati umetumiwa na nchi ya Serbia na Kanisa lake la  Kiorthodoksi. Hadi leo ni kitambulisho cha taifa hilo. 120px120px Msalaba wa Mt. FlorianoUnatumiwa na zimamoto kutokana na msimamizi wao Floriani. Unafanana na ule wa Malta isipokuwa ncha za mikono yake ni za mviringo.100px Msalaba wa MasharikiUnatumika katika Makanisa ya Kiorthodoksi. Mkono wa kushoto unainuka, kutokana na dhana ya kuwa ndio upande wa mhalifu aliyetubu msalabani karibu na Yesu: hivyo unamaanisha ushindi wa wema dhidi yas ubaya. Herufi IC XC (C inasomeka S) ni za kawaida katika Ukristo wa Mashariki zikiwa na maana ya jina la Yesu, kwa Kigiriki Ιησούς Χριστός, Iesus Khristos.120px Msalaba wa Mt. BirgitaMsalaba huu unapatikana kote nchini Ireland. Inasemekana Brigit (au Brigid, Brìghde, Brìde na Bríde) alikuwa mungu jike wa moto katika dini ya Waselti kabla ya Ukristo kuenea. 120px Chi-RhoIshara ya Konstantino Mkuu, Chi-Rho inatokana na herufi mbili ya alfabeti ya Kigiriki. 75px Msalaba wa LorraineUnatumika katika ngao ya Lorraine, Ufaransa. Inasemekana ulikuwa kwanza ishara ya Yoana wa Arc, msichana aliyeongoza mapigano dhidi ya Waingereza waliovamia nchi yake.120px Msalaba wa KimariaUkiwemo katika ngao ya Papa Yohane Paulo II, unasisitiza heshima ya Wakatoliki kwa Bikira Maria aliyesimama chini ya msalaba wa Mwanae huko Golgota.120px Msalaba wa KaskaziniUnatumika katika bendera za nchi za Skandinavia kama ishara ya Ukristo; nchi asili ni Denmark.120px Msalaba wa OccitaniaUkitokana na ngao ya mtawala wa Toulouse, Ufaransa, umekuwa ishara ya Ufaransa Kusini nzima.75px Msalaba wa KipapaMbao tatu zinazokatisha mhimili wa msalaba zinamaanisha mamlaka ya Papa kama Askofu wa Roma, Patriarki wa Magharibi na mwandamizi wa Mtume Petro, mkuu wa Mitume wa Yesu.75px Msalaba wa KipatriarkiMbao mbili zinazokatisha mhimili wa msalaba zinamaanisha mamlaka ya askofu mkuu na Patriarki katika Makanisa ya Kiorthodoksi.75px Msalaba wa KipresbiteriUnatumiwa na madhehebu ya Wakalvini.120px Msalaba MwekunduUnatumika katika sehemu kubwa ya dunia kumaanisha shughuli za kitabibu.75px Msalaba wa SadakaMsalaba wa Kilatini ukiwa na upanga juu yake, ncha yake ikielekea chini, unatumika katika shamba la Mungu la askari wa Jumuia ya Madola waliouawa vitani.75px Msalaba wa SalemUnachukuliwa pengine mbele ya Papa, ukiwa na ubao mmoja kuliko msalaba wa Kipatriarki, lakini upande wa chini, si wa juu kama katika msalaba wa Kipapa.120px Msalaba wa GeorgiaUnatumika nchini Georgia kama bendera ya taifa.75px Msalaba wa Shada, Msalaba wa Mt. NinoUnajulikana pia kama "Msalaba wa mzabibu"; inasemekana ulitumiwa kwanza na Mt. Nino, mwanamke wa karne ya 4 aliyeingiza Georgia katika Ukristo. Ni ishara ya Kanisa la Kiorthodoksi la Georgia.100px Msalaba wa Nasrani Menorah Msalaba wa Mt. ThomaUnasemekana kutumiwa kwanza na Mtume Thoma, aliyeeneza Ukristo hadi India, na unatumiwa na Kanisa Katoliki la Kisiria la Malabar kama ishara yake, pamoja na kwamba inaheshimiwa na Wakristo wote wa Mashariki wa nchi hiyo.Nasrani.net120px Msalaba wa Mt. AndreaUnapatikana katika bendera ya Scotland na kuitwa kwa Kilatini crux decussata. Inasemekana Mtume Andrea aliuacha juu ya msalaba wa namna hiyo.120px Msalaba wa Mt. JojiUnatumika katika bendera ya Uingereza.75px Msalaba wa Mt. Petro, Msalaba uliopinduliwaUnaitwa kwa jina la Mtume Petro kutokana na mapokeo ya kwamba alitaka kusulubiwa kichwa chini, miguu juu. Siku hizi unatumiwa na wafuasi wa dini ya Shetani kama ishara ya kumpinga Kristo. 75px Msalaba wa Tau, crux commissaUnajulikana pia kama msalaba wa Antony Abati, kwa hiyo pia kama Msalaba wa Misri; unakosa upande wa juu ya msalaba, hivyo ni kama herufi T. Fransisko wa Asizi aliutumia kama saini.75px Msalaba wa WeziUna sura ya msalaba uliotumika zamani kuua wezi ukifanana kama herufi Y. 75px Msalaba wa BahariaUnafanana na nanga, hivyo unatumiwa na mabaharia. Unaitwa pia kwa jina la Papa Klementi I kutokana na namna alivyouawa kwa ajili ya imani yake.120pxMsalaba wa Shirika la KristoUmekuwa kitambulisho cha Ureno, kutokana na shirika la zamani la nchi hiyo lililoitwa Shirika la Kristo.120pxMikono ya MunguNi ishara iliyotumiwa katika Ulaya ya Kati kabla Ukristo haujaingia.140px SwastikaNi msalaba ambao mbao zake zinalingana kwa ukubwa, halafu zina matawi 4 ya ziada kuelekea kulia au kushoto. Ulitumika tayari katika Zama za mawe na mpaka leo hasa nchini India na katika dini zilizotokea huko. Ulitumiwa pia na Adolf Hitler, na tangu hapo unachukiwa na wengi.120px Fuvu la Kichwa na MifupaSi msalaba, ila ni ishara iliyowekwa mara nyingi upande wa chini wa msalaba.

 Katika bendera 
Bendera nyingi zinabeba ishara ya msalaba.

 Bendera za nchi huru zenye msalaba 

 Bendera nyingine zenye msalaba 

 Tanbihi 

 Marejeo 
 Chevalier, Jean (1997). "The Penguin Dictionary of Symbols". Penguin ISBN 0-14-051254-3
 Koch, Rudolf (1955). The Book of Signs. Dover, NY. ISBN 0-486-20162-7.
 Drury, Nevill (1985). Dictionary of Mysticism and the Occult. Harper & Row ISBN 0-06-062093-5
 Webber, F. R. (1927, rev 1938). Church Symbolism: an explanation of the more important symbols of the Old and New Testament, the primitive, the mediaeval and the modern church. Cleveland, OH. .

 Viungo vya nje 
 The Christian Cross of Jesus Christ: Symbols of Christianity, Images, Designs and representations of it as objects of devotion 
 Seiyaku.com, all Crosses
 Lutheransonline.com , variations of Crosses - images and Mmeanings
 Nasrani.net, Indian Cross
 Freetattoodesigns.org , The Cross in Tattoo Art

Jamii:Sanaa
Jamii:Dini
Jamii:Ukristo