Rais wa Afrika Kusini

Rais wa Afrika Kusini ni mkuu wa nchi na mkuu wa serikali wa Jamhuri ya Afrika Kusini. Rais anasimamia tawi la utendaji la serikali na ni Amiri Jeshii Mkuu wa Jeshi la Ulinzi la Taifa la Afrika Kusini. Kuanzia mwaka 1961 hadi 1994, ofisi ya mkuu wa nchi ilijulikana kama urais wa taifa.

Rais anachaguliwa na Bunge la Taifa, jumba la chini ya Bunge, na kwa kawaida ni kiongozi wa chama kikuu, ambacho kimekuwa chama cha African National Congress (ANC) tangu uchaguzi wa kwanza wa watu wa rangi mbalimbali uliofanyika tarehe 27 Aprili 1994. Katiba inaweka ukomo wa muda wa rais kukaa madarakani kwa mihula miwili ya miaka mitano. Rais wa kwanza kuchaguliwa chini ya katiba mpya alikuwa Nelson Mandela. Rais aliye madarakani sasa ni Cyril Ramaphosa, aliyechaguliwa na Bunge la Taifa tarehe 15 Februari 2018 baada ya kujiuzulu kwa Jacob Zuma.

Chini ya katiba ya mpito (iliyodumu kuanzia 1994 hadi 1996), kulikuwa na Serikali ya Umoja wa Kitaifa, ambapo mwanachama wa Bunge (MB) kutoka chama kikuu cha upinzani alikuwa na haki ya kuwa na nafasi ya makamu wa rais. Pamoja na Thabo Mbeki, rais wa mwisho wa apartheid, F. W. de Klerk pia alihudumu kama makamu wa rais, akiwa kiongozi wa Chama cha Kitaifa kilichokuwa chama cha pili kwa ukubwa katika Bunge jipya. Lakini baadaye de Klerk alijiuzulu na kuingia kwenye upinzani na chama chake. Serikali ya umoja wa hiari inaendelea kuwepo chini ya katiba mpya (iliyopitishwa mwaka 1996), ingawa hakuna wateule wa wanasiasa wa upinzani kwa wadhifa wa makamu wa rais tangu wakati huo.

Rais anapaswa kuwa mwanachama wa Bunge la Taifa wakati wa uchaguzi. Baada ya kuchaguliwa, rais anajiuzulu mara moja kutoka kwenye kiti chake kwa kipindi chote cha muhula wa urais. Rais anaweza kung'olewa madarakani kwa kutolewa hoja ya kutokuwa na imani naye au kupitia kesi ya kuondolewa madarakani.

 Mamlaka ya Rais 
 Mkuu wa Nchi na Serikali ya Jamhuri ya Afrika ya Kusini
 Kiongozi wa Baraza la Mawaziri
 Huteua mawaziri na wajumbe wa Baraza la Mawaziri
 Hutuza na kufikilia Maamri ya Kitaifa ya Nchi
 Chifu-wa-kuamuru wa kikosi cha ulinzi cha kitaifa cha Afrika Kusini
 Humteua Chifu Mkuu wa Taifa
 Lazima apitisha miswada yote, marekebisho yote na sheria zote
 Anaweza kutangaza vita au amani

Rais anajulikana kama: "Mheshimiwa" au "Bwana / Bibi Rais" .

Ofisi rasmi ya Rais iko Majengo ya Umoja (Union Buildings) mjini Pretoria na Tuynhuys mjini Cape Town. Makazi yake ni Mahlamba Ndlopfu mjini Pretoria na Genadendal mjini Cape Town.

Marais wa Afrika Kusini tangu 1994
Vyama

  PichaJina Aliyekuwa ChaguliwaKipindi cha utawala Bunge Chama cha KisiasaSerikali Marejeo Alianza Aliondoka Muda wa utawala 1 100px Nelson Mandela 1994 1994 1999  Bunge la 22 ANC Mandela  2 100px Thabo Mbeki 19992004 1999 2004  Bunge la 23 ANC Mbeki I  2004 2008 Bunge la 24 Mbeki II  3 100px Kgalema Motlanthe 2008 2008 2009  Bunge la 24 ANC Motlanthe  4 100px Jacob Zuma 2009 2009 2018  Bunge la 24 ANC Zuma 2018 Bunge la 25 ANC Ramaphosa  5 100px Cyril Ramaphosa 2019 2018   Bunge la 25 ANC Ramaphosa 

 Wake wa Rais 
 1994 - 1996 Winnie Madikizela-Mandela
 1996 - 1998 Kwanza Binti Zindzi Mandela-Hlongwane
 1998 - 1999 Graca Machel
 1999 - 2008 Zanele Mbeki
 2008 - 2009 Mapula Motlanthe
 2009 - 2018 Sizakele Zuma (MaKhumalo - mke rasmi)

 Muda 

 Tazama pia 
 Rais wa nchi wa Afrika Kusini
 Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Afrika Kusini
 Siasa ya Afrika Kusini

 Marejeo 

 Viungo vya nje 

 Ofisi za Prezidenti 

Afrika Kusini

Jamii:Afrika Kusini