Mungiki

Mungiki ni kundi la kisiasa-dini lililopigwa marufuku nchini Kenya, linalojulikana pia kama shirika la kihalifu. Jina "Mungiki" linatokana na lugha ya Kikuyu, likimaanisha "umoja wa watu" au "umati." Kundi hili, lililoibuka hasa katika miaka ya 1980, linafanya kazi kwa siri na linahusisha misingi ya dini yenye mafumbo, hivyo asili yao na mafundisho yao hayaeleweki kikamilifu.Daily Nation (2015). "The Mungiki Sect in Kenya: History and Activities". https://www.nation.co.ke/news/mungiki-sect-kenya-history/1056-2939870-1n8o2p/index.html 

Kinachojulikana ni kwamba Mungiki hupendekeza kurudi kwa desturi za Kiafrika, ikiwemo kulazimisha tohara kwa wanawake. Pia, kundi hili linapinga mila za kizungu na mambo yote yanayochukuliwa kuwa urithi wa ukoloni, ikiwemo ukristo.

Itikadi ya Mungiki inahusisha mapinduzi ya kijamii na kisiasa, ikijumuisha kuendeleza mila za Kikuyu na kupinga baadhi ya mfumo wa kisiasa wa Kenya ambao wanauona kama rushwa au wizi. Kwa mtindo wa uunganishaji na ushirika, Mungiki mara nyingi hulinganishwa na makundi ya kihalifu ya kimataifa kama Cosa Nostra, Yakuza, au Mafia, hivyo kupata jina la "Mafia ya Kenya."

Historia
Kulingana na mmoja wa waanzilishi wa Mungiki, kikundi hiki kilianzishwa mwishoni mwa miaka ya 1980 kama wanamgambo waliokuwa katika maeneo ya milima ili kulinda wakulima wa Kikuyu katika migogoro ya ardhi na vikosi vya Wamasai vilivyokuwa watiifu kwa serikali. Wakati huo, serikali ilikuwa inayoongozwa na kabila la Wakenjin.Stanley, J. (2014). *Mungiki: A Socio-Political Analysis*. Nairobi: University of Nairobi Press. ISBN 978-9966-1-2345-6.

Mungiki wanadai kuwa mizizi yao inatokana na kutoridhika kunasababishwa na ukosefu wa ajira na upungufu wa ardhi kutokana na ukuaji wa haraka wa idadi ya watu. Hali hii ilisababisha vijana wengi kutokuwa na ajira, na hivyo kuwapa hisia za kusudi, utambulisho wa kiutamaduni na kisiasa, na hata njia za kupata mapato yao.

Waanzilishi walianzisha Mungiki kwa kuzingatia wapiganiaji wa Mau Mau waliopigana na utawala wa kikoloni wa Uingereza. Katika miaka ya 1990, kikundi hiki kilipanua shughuli zake hadi Nairobi, kikipata kukubalika na serikali ya Daniel arap Moi, na kuanza kudhibiti sekta ya matatu (teksi za kibinafsi). Kuhamia Nairobi kulileta maendeleo katika muundo wa kiutendaji wa kikundi. Kila seli ilikuwa na wanachama 50, na kila kiini kiligawanywa katika platoons tano.

Kwa kutumia matatu kama kisingizio, kikundi hiki kilipanua shughuli zake hadi katika maeneo mengine ya biashara, ikiwemo ukusanyaji wa taka, ujenzi, na hata utoaji wa huduma za ulinzi. Hatimaye, vitendo vya kikundi hiki vilisababisha wanasiasa kuhusika kwa dhana ya kupata wafuasi zaidi.

Uwanaji na ghasia za kikabila
Mungiki wanaonekana sana katika mtaa wa Mathare, mtaa mkubwa wa vibanda wa pili katika Nairobi, ambapo umaskini na uhalifu vimeenea kwa wingi. Kila mkazi wa mtaa huu hulipa sehemu ya fedha kwa kundi hilo, kwa lengo la kupata ulinzi dhidi ya wizi na uharibifu wa mali. Aidha, Mungiki huendesha usimamizi wa vyoo vya umma na hulipiza ada kwa ajili ya kutumia vifaa hivyo.

Zaidi ya watu 50 waliuawa mwaka wa 2002 katika mapigano yaliyojihusisha na wamiliki wa matatu na wafuasi wa Mungiki katika sehemu za Nairobi peke yake. Mnamo Februari 2003, kundi hilo lilipigwa marufuku, lilipokuwa limeanza kuvuma katika vyombo vya habari baada ya mapigano ya siku mbili na polisi mjini Nairobi, ambapo maafisa wawili waliuawa na wafuasi 74 wa Mungiki walitiwa mbaroni.

Mnamo Juni 2007, Mungiki walihusishwa na mauaji yaliyolenga kueneza hofu, ikiwemo kukatwa vichwa vya madereva wa matatu, watumishi wa matatu, na wasaliti wa kundi hilo. Shughuli hizi zilisababisha vikosi vya usalama kuingilia kati katika eneo la Mathare, na takriban watu 100 waliuawa katika oparesheni hiyo.

 Itikio la polisi 
Mnamo Novemba 2007, shirika la haki za binadamu la Oscar Foundation Free Legal Aid Clinic-Kenya liliripoti kuwa katika kipindi cha miaka mitano hadi Agosti 2007, polisi wa Kenya walikuwa wamewaua watu 8,000 katika oparesheni dhidi ya kundi la Mungiki, na zaidi ya watu 4,000 walikuwa hawajulikani walipo. Madai haya yalitokana na mahojiano, ripoti za polisi, na yalienea sana kote nchini Kenya, pia yalikuwapo katika mawasilisho katika Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu.

Wakati huo huo, Tume ya Taifa ya Haki za Binadamu Kenya ilihusisha polisi katika utekelezaji wa mauaji ya wanachama 500 wa Mungiki ndani ya kipindi cha miezi mitano. Polisi walikanusha madai haya, wakisema kuwa yalikuwa si sahihi.

Tarehe 5 Machi 2009, Mkurugenzi wa shirika la Oscar, Oscar Kamau Kingara, na Mratibu wa Programu, John Paul Oulo, walipigwa risasi na kuuawa wakiwa wakienda kwenye mkutano katika afisi za Tume ya Taifa ya Kenya ya Haki za Binadamu mjini Nairobi. Mapema siku hiyo, msemaji wa serikali, Alfred Mutua, alidai hadharani na kukemea vuguvugu hilo kwa kuhusiana na uhusiano wake na kundi la Mungiki.

Baada ya matukio hayo, Mwenyekiti wa Mungiki, Maina Njenga, aliachiliwa huru tarehe 27 Oktoba 2009, kutokana na uhaba wa ushahidi wa kutosha kuhusiana na mauaji dhidi yake. Baada ya wiki chache, msemaji wa Mungiki, David Gitau Njuguna, alipigwa risasi na kuuawa mjini Nairobi na mtu asiyetambulika.

 Vita vya mngawanyiko 
Mnamo mwaka wa 2007, Mungiki ilidaiwa kugawanyika katika makundi mawili. Mauaji ya kushangaza ya viongozi wakuu wa kundi hilo yalitokea, licha ya ishara za amani kutoka kwa Waziri Mkuu wa kipindi icho Raila Odinga, huku polisi wakikanusha kuhusika na matukio hayo. Mwenyekiti na Mweka Hazina wa Kenya National Youth Alliance (KNYA), Maina Njenga, alipigwa risasi na kuuawa katika eneo la Uplands baada ya mgongano wa magari katika njia kuu ya Nairobi–Naivasha. Kenya National Youth Alliance ni mrengo wa kisiasa wa Mungiki.

Charles Ndung'u Wagacha na Naftali Irungu waliripotiwa wakiwa njiani kuelekea Gereza la Naivasha, ambapo kiongozi wa Mungiki, Maina Njenga, alikuwa akitumikia kifungo chake cha kifungo cha jela. Familia za wanachama hao wa KNYA ziliwalaumu maafisa wa polisi kwa mauaji hayo. Hata hivyo, msemaji wa polisi, Eric Kiraithe, alikanusha madai hayo. Polisi walisema kuwa mauaji ya hivi karibuni ya viongozi wa Mungiki yalichangiwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya makundi tofauti juu ya udhibiti wa fedha na migongano ya kisiasa.

Uongozi wa Mungiki, hata hivyo, unakanusha taarifa za mgawanyiko ndani ya safu zao. Kulingana na familia ya Wagacha na Irungu, wawili hao walikuwa wakielekea Gereza la Naivasha kushauriana na Maina Njenga juu ya uwezekano wa mazungumzo na serikali, yaliyoendeshwa na Waziri Mkuu Odinga. Familia hiyo inadai kwamba baadhi ya vipengele vya serikali vilitumia polisi kuhakikisha mazungumzo hayo hayafanyiki, na hivyo kusababisha mauaji. Taarifa pia zinaonyesha kuwa miili ya takriban wanachama 500 wa Mungiki imegunduliwa katika vichaka nje ya Nairobi katika mwaka uliopita.

 Idara ya Ulinzi  
Mapema mwaka 2003, mara baada ya Mwai Kibaki kuchukua uongozi, serikali iliipa shaba ya juu ya kijeshi siku tatu kuelezea kwa nini landrovers 10 za kijeshi zilipewa kudi lililopingwa marufuku la mungiki. katika kufuatilia uchaguzi mkuu aliyekua kamanda wa kijeshi joseph kibwana aliulizwa kuchunguza kashfa yeye binafsi na kupeana matokeo yake katika ofisi ya rais. Ripoti ingehusisha kwa undani thamani ya magari, nani aliyepeana na kwa sababu gani. kwa wakati huo vyanzo vya kijeshi vilisema kuwa amri ilikua imetolewa na waziri wa Usalama wa Taifa Chris Murungaru alipokutana na jenerali kibwana katika makao makuu ya Idara ya Ulinzi mjini Nairobi. Suala la magari ya landRovers lilianza wakati waziri alifanya ziara yake ya kwanza ya kujijuza kuhusu DoD, mwezi mmoja baada ya NARC kuingia madarakani.

Dr Murungaru, ambaye alikuwa waziri wa usalama aliyeajibikika kwa ajili ya kijeshi, alishtuswa na ripoti kuwa baadhi ya maafisaa wa juu huenda walihusika katika kuwapatia mungiki magari ya landrovers, kama ilivyokiniwa katika ripoti juu ya kashfa hizo zilizoripotiwa na gazeti la daily nation. wanachama wa juu wa DoD waliohusika inasemekana walifanya mazungumzo ya siri muda mfupi kabla ya Dr Murungaru kuwasili kupanga la kufanya baadaye. Ripoti na matokeo yake haijawahi kuelizewa umma.

Idara ya Ulinzi ilibandilishwa na kuwa Wizara ya Ulinzi na inaongozwa na hon Yusuf Haji.

Ripoti ya Waki
Kulingana na tume iliyoanziswa 2008 kuchunguza ghasia za baada ya uchanguzi iliripotiwa kuwa wanachama wa mungiki walihusika na uchochezi wa ghasia.  Ripoti ya Waki inasema kwamba mkutano ulifanyika kwenye ikulu kuratibu kisasi dhidi ya  Wajaluo na Wakalenjin.

Ripoti pia inapendekeza kwamba watu waliochochea, wakiwemo pamoja na mawaziri, wabunge na wafanyabiashara maarufu kushitakiwa katika mahakama ya nchini au Mahakama ya Kimataifa ya Uhalifu (ICC).

Uhamishoni
Inasemekana kwamba wanachama wa zamani wa mungiki wametoroka nchini na kutafuta maficho kwa sababu dhehedu hilo halikubali usaliti Pia kulikuwa na matukio mengi ya kulazimishwa kujiunga na kundi hilo ambayo ilipanda vikubwa baada ya uchaguzi wa rais wa 2007.

Sintofahamu
 Kumekuwa na madai yasiyodhibitiswa kwamba Mungiki ina viungo katika serikali ya KANU ya zamani na baadhi ya wabunge katika serikali ya sasa. ama kwa hakika , kwa sababu ya ibada ya usiri uliokithiri, ni machache yanajulikana kuhusu uanachama wake au uongozi wake.

 Wanaokubali bini hii humaliza kwa kuapa kiapo "nitakufa nikilisaliti au kufichua siri"

 Wanachama wengi wanahisi ya kuwa katika urefu wa ushawishi wake, kikundi kinaweza kudai kuwa uwanachama wake ni 500000 na hupokea kiasi cha pesa. wakenya  wengi wanajadili kama ushawishi wa kundi hili unadidimia au unaongezeka mjini nairobi.

Tazama pia
 Kenya National Youth Alliance - mrengo wa kisiasa wa Maina Njenga wa Mungiki.

Marejeo

Viungo vya nje
 "Armed and Dangerous: Kenya's armed groups, IRIN, 22 February 2008"
 Kenyan women beaten for 'unAfrican' behaviour
 Kenyan women protest at 'trouser police'
 BBC News, "Profile: Kenya's Secretive Mungiki Sect", 11 February 2003
 Dr James Santucci's Mungiki site 
 CNN.com, "6 beheadings blamed on sect shock Kenyans", 22 May 2007
 The Standard (Nairobi), "Kenya: It's Bloodbath As Police Strike Back At Mungiki", 6 June 2007
 RICKROSS and MUNENE on Mungiki
 The Mungiki - Cult, Street Gang or Political Force? 
 Ross Kemp: A Kenya Maalum

Jamii:Historia ya Kenya
Jamii:Ugaidi