Jumuiya ya Afrika Mashariki

Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) ni shirika la kisiasa kati ya nchi nane za kanda ya Maziwa Makuu ya Afrika: Burundi, Kenya, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Somalia, Sudan Kusini, Tanzania, na Uganda. Lengo kuu la EAC ni kukuza ushirikiano wa kikanda katika nyanja mbalimbali ikiwemo biashara, forodha, na ushirikiano wa kisiasa. Jumuiya hii ilianzishwa awali mwaka 1967, lakini ilisambaratika mwaka 1977 kutokana na tofauti za kisiasa, kabla ya kufufuliwa rasmi mwaka 2000 kwa kutiwa saini kwa mkataba mpya. Kufikia mwaka 2024, William Ruto, Rais wa Kenya, ndiye mwenyekiti wa sasa wa EAC.

Tangu kufufuliwa kwake, Jumuiya ya Afrika Mashariki imeanzisha hatua mbalimbali muhimu za ujumuishaji, ikiwa ni pamoja na kuanzishwa kwa Umoja wa Forodha mwaka 2005, Soko la Pamoja mwaka 2010, na juhudi zinazoendelea kuelekea Muungano wa Fedha na hatimaye Shirikisho la Kisiasa. EAC pia imekuwa ikifanya kazi ya kuoanisha sera katika sekta kama usafiri, afya, elimu, na nishati. Ikiwa na jumla ya watu wanaozidi milioni 300 na msisitizo wa pamoja juu ya maendeleo ya kikanda, EAC ina nafasi inayoongezeka katika masuala ya bara na inachukuliwa kama mfano wa ushirikiano wa kikanda barani Afrika.East African trade zone off to creaky start, Christian Science Monitor, 9 Machi 2006We Celebrated at EAC Collapse, Says Njonjo.

Kwa sasa eneo la Mtangamano ni km2 4,810,363, likiwa na wakazi 312,362,653 (kadirio la mwaka 2022), hivi kwamba ingekuwa nchi moja tu ingekuwa ya nne duniani.

 Demografia
 Idadi ya Watu 
Jumuiya ya Afrika Mashariki ina idadi ya watu takriban milioni 333.93 ambapo aslimia 31 wanaishi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo , Sudan Kusini ndiyo iliyo na watu wachache sana ikiwa na watu takriban milioni 11.48 .Asilimia ya wakazi wanaoishi mijini ni 20 tu, lakini wanaongekeza kwa 4.71% kila mwaka

+ Idadi ya Watu katika Jumuiya ya Afrika Mashariki  Pangilio  Nchi  Idadi ya Watu (milioni)  Asilimia 1  25px Kongo, JK  105.83  31.69 2  25px Tanzania  66.62  19.95 3  25px Kenya  55.34  16.57 4  25px Uganda  48.66  14.57 5  25px Somalia  18.36  5.50 6  25px Rwanda  13.95  4.18 7  25px Burundi  13.69  4.10 8  25px Sudan Kusini  11.48  3.44

 Dini 
Ukristo ndiyo dini kubwa katika Jumuiya ya Afrika Mashariki ikiwa na wafuasi milioni 261.86 na asilimia 79% ya watu wa EAC, Kongo,JK ndio iliyo na wafuasi wengi takriban milioni 100 au asilimia 95.4 . Uislamu ina wafuasi takriban milioni 56.69  ambayo ni asilimia 16.98 ya watu wa Jumuiya ya Afrika Mashariki ikiongozwa na Somalia ambapo 99 ni waislamu. Dini za jadi ni asilimia 2.4% haswaa Sudan Kusini ambapo asilimia 35 ni wafuasi wa dini za jadi, Wasio na dini ni asilimia 1.75%  

+ Dini katika Jumuiya ya Afrika Mashariki Pangilio  Nchi  Ukristo (%)  Uislamu (%)  Dini za Jadi (%)  Wasio na Dini (%) 1  25px Burundi  85.9  4.3  2.1  6.2 2  25px Kenya  85.5  10.9  0.7  1.5 3  25px Kongo, JK  95.4  1.5  2.6  2.5 4  25px Rwanda  93.8  2.2  –  3.0 5  25px Somalia  –  99.8  –  – 6  25px Sudan Kusini  60.5  6.2  32.9  – 7  25px Tanzania  63.1  34.1  1.2  1.5 8  25px Uganda  81.7  13.2  –  0.2

 Lugha 
Kiswahili, Kiingereza na Kifaransa ndizo Lugha rasmi za Jumuiya ya Afrika Mashariki. Kiswahili hutumika kama Lingua Franca katika nchi hizi huku Kiingereza na Kifaransa zikitumika kama lugha za kufundishia shuleni. Lugha za Jumuiya ya Afrika mashariki zimegawanyika katika kundi tatu ambazo ni Lugha za Kibantu ambayo ndiyo kundi kubwa ya Lugha katika Jumuiya ya Afrika Mashariki, Lugha za Kinilotiki na Lugha za Kikushi.

 Mijini na Vijijini
Asilimia ya watu walioishi mijini katika Jumuiya ya Afrika Mashariki ni 35% na walioishi Vijijini asilimia 64%. Somalia na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ndizo nchi zilizokuwa na asilimia kubwa ya wakazi wa mijini zikiwa na asilimia 46% na 45% mtawaliwa. Burundi na Sudan Kusini ndizo nchi zilizokuwa na wakazi wa mjini wachache sana zikiwa na asilimia 13% na 17% ya wakazi wanaoishi mijini huku asilimia 86% na 82% mtawaliwa wakiishi vijijini.
 Rank  Nchi  Mijini (%)  Vijijini (%)  Wakazi (Mijini) (milioni) –  Jumuiya ya Afrika Mashariki  35.13  64.87  117.30 1  25px Somalia  46.73  53.27  8.58 2  25px Kongo, JK  45.64  54.36  48.30 3  25px Tanzania  37.41  62.59  24.92 4  25px Kenya  28.49  71.51  15.77 5  25px Uganda  26.77  73.23  13.03 6  25px Sudan Kusini  20.85  79.15  2.39 7  25px Rwanda  17.72  82.28  2.47 8  25px Burundi  13.40  86.60  1.83

 Muhtasari
Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC), yenye makao yake makuu Arusha, Tanzania,kazi yake kuu ni kuendeleza muungano wa kiuchumi, kisiasa, na kijamii katika ukanda huu. Mwenyekiti wa sasa wa EAC ni William Ruto, Rais wa Kenya, anayeongoza Mkutano wa Wakuu wa Nchi, ambao ndio chombo cha juu zaidi cha maamuzi katika jumuiya hii.

Kwa miaka iliyopita, EAC imepiga hatua muhimu ikiwemo kuanzishwa kwa Umoja wa Forodha, Soko la Pamoja, na mikataba ya kuunda Umoja wa Fedha. Pia imeongeza uanachama wake, ikiwemo kuipokea Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ,Somalia na Sudan Kusini. Miradi mikubwa ya miundombinu ya kikanda, programu za kurahisisha biashara, na ushirikiano katika sekta za afya na usalama ni miongoni mwa mafanikio yanayoonyesha ushawishi unaokua wa jumuiya hii katika kuendesha mipango ya maendeleo ya Afrika Mashariki.

 Historia 
 Jumuiya ya kwanza 
Nchi tatu za Afrika ya Mashariki zilizokuwa chini ya utawala wa Uingereza zilianza uhuru wao kwa kuendeleza ushirikiano wa karibu uliorithiwa kutokana na utawala wa pamoja wakati wa ukoloni. 

Baada ya kupata uhuru mwaka 1961 nchi hizo ziliunda Mamlaka ya Huduma za Pamoja za Afrika ya Mashariki (kwa Kiingereza East African Common Services Organisation – kifupi EACSO).

Ushirikiano ulihusu fedha (East African Shilling), forodha (Customs Union), huduma za reli (East African Railway), ndege (East African Airways), mabandari, posta na simu na elimu ya juu (Chuo Kikuu cha Afrika ya Mashariki chenye kampasi Makerere, Dar es Salaam na Nairobi). Mkataba ulilenga pia mahakama kuu ya pamoja na sera ya kiuchumi ya soko la pamoja. Haya yote yalitakiwa kuwa chini ya Bunge la Afrika Mashariki.

Tangu 1965 umoja huo ulianza kurudi nyuma kila nchi ilipoanzisha pesa yake. 

Mwaka 1967 nchi tatu zilijaribu upya kuimarisha umoja wao kwa Mkataba wa Ushirikiano wa Afrika ya Mashariki wakiita umoja wao "Jumuiya ya Afrika ya Mashariki" ikiwa na makao makuu Arusha, Tanzania.

Lakini mielekeo ya nchi zote tatu zilitofautiana mno: Kenya iliendelea kwa njia ya upebari lakini Tanzania ilijaribu kujenga Ujamaa (usoshalisti) kuanzia mwaka 1967. Uganda uliingia katika kipindi cha udikteta kali ya Idi Amini aliyeharibu uhusiano na majirani alipoanza kudai sehemu za maeneo yao. 

Sababu nyingine ni madai ya Kenya ya kuwa na viti zaidi kuliko Uganda na Tanzania katika kamati za maamuzi, huku kukiwa na kutokuelewana kulikosababishwa na udikteta wa Idi Amin nchini Uganda, Usoshalisti huko Tanzania, na soko huria nchini Kenya, hivyo wanachama hawa watatu wakapoteza ushirikiano wa miaka zaidi ya sitini na manufaa ya ukubwa wa jumuiya hii kiuchumi. Kila mmoja wa wanachama hawa ilimbidi kuanza kutoa huduma na kujenga viwanda ambavyo hapo awali vilikuwa chini ya Jumuiya ya Afrika Mashariki.

Hivyo mwaka 1977 Jumuiya ya Afrika Mashariki ilikoma kufanya kazi yoyote na 1983 ilifutwa rasmi. Mali iliyobaki iligawanywa kati ya nchi zote tatu.

 Kufufuka kwa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki tangu 1993 
Tangu miaka ya 1990 majaribio ya kujenga umoja mpya yalionekana tena. 

Marais Daniel arap Moi wa Kenya, Ali Hassan Mwinyi wa Tanzania, na Yoweri Kaguta Museveni wa Uganda walipatana katika Mkataba wa Ushirikiano wa Afrika ya Mashariki huko Arusha, tarehe 30 Novemba 1993, na kuanzisha Tume ya Ushirikiano ya nchi hizi tatu. Shughuli ya kuzileta pamoja nchi hizi kisiasa, kiuchumi, kijamii na kiutamaduni, utafiti na teknolojia, ulinzi, usalama, masuala ya kisheria na kimahakama ilianza.

Mkataba wa kufufua jumuiya ulitiwa sahihi tarehe 30 Novemba 1999 ukaanza kuwa rasmi tarehe 7 Julai 2000.

Vyombo vya Jumuiya mpya ya Afrika ya Mashariki vilianza kufanya kazi mnamo Januari 2001 penye makao makuu ya jumuiya hii huko Arusha. 

Mkataba 2004 uliweka msingi wa Umoja wa Forodha ulioanzishwa 2005.

Kuna tena Bunge la Afrika ya Mashariki linalojumuisha wabunge waliochaguliwa na mabunge ya nchi wanachama.

Pia Mahakama Kuu ya Afrika ya Mashariki imeundwa upya.

Mwaka 2008, baada ya majadiliano na Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (Southern Africa Development Community, kifupi SADC) na Soko la Pamoja la Mashariki na Kusini mwa Afrika (Common Market for Eastern and Southern Africa, kifupi COMESA), Mtangamano huo ulikubali nchi zote za miundo hiyo mitatu ziunde eneo pana la biashara huria. Kwa sasa Jumuiya ya Afrika Mashariki ni mojawapo ya nguzo muhimu za hiyo Jumuiya ya Kiuchumi ya Afrika (African Economic Community, kifupi AEC). 

Mwaka 2010, Mtangamano ulitangaza soko la pamoja kwa bidhaa, kazi na mitaji kati ya nchi hizo tano, kwa lengo la kuanzisha pesa ya pamoja na hatimaye Shirikisho kamili.  

Kuna majadiliano ya kuanzisha shilingi mpya ya pamoja kwa nchi za Jumuia ya Afrika ya Mashariki. Kwanza ilitarajiwa kuanzishwa mwaka 2012, halafu mwaka 2015, sasa mwaka 2024. Mwaka 2013 ulisainiwa mkataba wa kuamua kuanzisha hiyo pesa ndani ya miaka 10.

 Uchumi
 Pato la taifa
Jumuiya ya Afrika Mashariki ina uchumi unaoendelea ikiwa na Pato la taifa jumla dola bilioni 399 za Marekani kwa Kawaida na trilion 1.197 kwa Usawa wa nguvu ya ununuzi (PPP) hata hivyo ni uchumi wa pili kwa ukubwa barani Afrika baada ya Afrika Kusini. Kenya ndiyo iliyo na uchumi mkubwa zaidi katika jumuiya hii, ikichangia asilimia 37%  ya jumla, Tanzania, Kongo, JK zilichangia asilimia 24% na 22% mtawaliwa. Sudan kusini na Burundi ndizo zilizokuwa na uchumi mdogo zaidi. Jumuiya ya Afrika Mashariki ni ya kipato cha chini ikiwa na pato la taifa kwa kila mtu dola 1,197 . Sudan Kusini ndiyo nchi maskini zaidi ikiwa na pato la taifa kwa kila mtu dola 252 za Marekani, Kenya ndiyo nchi iliyo na pato la taifa kwa kila mtu dola kubwa zaidi ya dola 2,468 za Marekani. 
+ Pato la taifa la Jumuiya ya Afrika Mashariki (2025)  Orodha  Nchi  PLT (Kawaida) 'bilioni USD  PLT (PPP) 'bilioni USD  Kwa kila mtu (Kawaida)  Kwa kila mtu (PPP)  Asilimia ya EAC   –  35px EAC  399.56  1,199.42  $1,197  $3,592  100.0%   1  25px Kenya  131.67  401.97  $2,468  $7,535  36.55%   2  25px Tanzania  85.98  293.59  $1,318  $4,501  23.87%   3  25px Kongo, JK  79.12  200.76  $743  $1,884  21.96%   4  25px Uganda  64.28  187.11  $1,339  $3,897  17.85%   5  25px Rwanda  14.77  58.12  $1,043  $4,105  4.10%   6  25px Somalia  12.99  32.5  $766  $1,916  3.61%   7  25px Burundi  6.75  13.98  $493  $1,020  1.87%   8  25px Sudan Kusini  4.00  11.39  $252  $716  1.11%  
 Biashara ya Kimataifa
Mnamo 2023, jumla ya biashara ya kimataifa ya nchi wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EAC) ilifikia dola bilioni 130.4. Mchango mkubwa zaidi ulitoka Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (JKK), ambayo ilichangia asilimia 25.8 ya jumla hiyo, ikifuatiwa na Kenya (24.7%) na Tanzania (24.6%). Kwa upande mwingine, nchi zilizo na mchango mdogo zaidi zilikuwa Sudan Kusini (1.8%) na Burundi (0.7%). Kwa Mahuruji (mauzo ya nje) Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo iliongoza zaidi ikichangia asilimia 40% ya mauzo ya nje ya Jumuiya hii, Huku Kenya ikiongoza kwa Maduhuli ikichangia asilimia 30% ya Maduhuli ya Jumuiya ya Afrika Mashariki. Kati ya nchi zote, Kongo,JK ilikuwa na mizani chanya ya biashara (balance of trade) ya dola bilioni 7.8, ikiwa ya juu zaidi katika kanda, huku Kenya (-16.24), Tanzania (-9.90), na Somalia (-4.22) zikiripoti nakisi kubwa zaidi ya biashara, ishara ya uagizaji mkubwa wa bidhaa kuliko mauzo ya nje. 

 Rank  Nchi  Jumla  Mahuruji  Maduhuli  Mizani ya Biashara  1  25px Congo, JK  33.60  20.70  12.90  7.80 2  25px Kenya  32.16  7.96  24.20  -16.24 3  25px Tanzania  32.10  11.10  21.00  -9.90 4  25px Uganda  19.69  8.39  11.30  -2.91 5  25px Somalia  6.11  0.95  5.16  -4.22 6  25px Rwanda  3.55  1.35  2.20  -0.85 7  25px Sudan Kusini  2.32  0.70  1.62  -0.92 8  25px Burundi  0.87  0.20  0.68  -0.48 25px EAC Jumla 130.40  51.35  79.06  -27.71

 Nchi Wanachama 
 Nchi  Mji mkuu  Kujiunga  Wakazi  Eneo (km2) GDP(US$bn)​ GDPkwa mtu(US$) GDP PPP(US$bn) GDP PPPkwa mtu(US$)  Gitega 2007    3.4   10.8    Kinshasa 2022    51.2   127.4    Nairobi 2000    114.7   308.7    Kigali 2007    12.1   37.2    Mogadishu 2024    12.49   34.02    Juba 2016    5.7   13.5    Dodoma 2000    77.5   206.6    Kampala 2000    46.4   129.5      325  1106.3 834  2,841.4
Kenya, Tanzania na Uganda zina historia ya ushirikiano tangu mwanzoni mwa karne ya 20, wakati wa ukoloni, ikiwa ni pamoja na Umoja wa Forodha baina ya Kenya na Uganda mwaka 1917, Tanganyika ilijiunga mnamo mwaka 1927, katika Ubalozi wa Afrika Mashariki (1948-1961), 'East African Common Services Organisation' (1961-1967) na Jumuiya ya Afrika Mashariki (1967-1977). From Co-operation to Community (eac.int)

Jumuia ambayo ilianzishwa baada ya uhuru ilidumu miaka 10 tu, lakini ilifufuliwa kwa mkataba wa tarehe 30 Novemba 1999, ulioanza kufanya kazi tarehe 7 Julai 2000, miaka 23 baada ya kifo cha ile ya kwanza.

Burundi na Rwanda, ambazo ziliwahi kuwa koloni moja na Tanzania bara kabla ya Vita vikuu vya kwanza, zilijiunga na Mtangamano tarehe 6 Julai 2009.

Mara baada ya kupata uhuru mwaka 2011, Sudan Kusini iliomba kujiunga na Jumuia, lakini haikukubalika hadi Machi 2016 kutokana na hali ya vita vya wenyewe kwa wenyewe nchini humo.

Tarehe 23 Novemba 2021 Baraza la Mawaziri la EAC limependekeza kwa Wakuu wa nchi wanachama wakubali ombi la kujiunga la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo https://www.eac.int/press-releases/2288-eac-council-of-ministers-green-light-report-on-drc-verification-mission-for-consideration-by-eac-heads-of-state, nao wakakubali rasmi tarehe 29 Machi 2022.

Hatua kubwa ya awali katika kuanzisha Shirikisho la Afrika Mashariki ni muungano wa forodha katika mataifa husika uliotiwa saini mnamo Machi 2004 na ulioanza kutumika tarehe 1 Januari mwaka 2005. Chini ya masharti ya mkataba, Kenya, ambayo ndiyo nchi inayopata mauzo bora zaidi nje ya nchi katika kanda ya Afrika Mashariki, iliendelea kulipa ushuru kwa bidhaa zake zinazoingia nchi nyingine wanachama hadi mwaka 2010, kwa kiwango kilichopungua na wakati. Mfumo sawa wa ushuru utatumika kwa bidhaa kutoka nchi ambazo si wanachama.

Changamoto
Kwa ujumla, mataifa wanachama kwa kiasi kikubwa wanaona neema ya Shirikisho la Afrika Mashariki, lakini utafiti usio rasmi unaonyesha kwamba Watanzania wengi (asilimia themanini ya wakazi wake) wana mtazamo hasi. allAfrica.com: Tanzania: Fast-Tracking Political Federation 

Tanzania imekuwa na historia ya amani tangu kunyakua uhuru, ikilinganishwa na fujo na vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoshuhudiwa katika mataifa ya Kenya, Rwanda, Burundi, na Uganda. Wakati huu Afrika Mashariki inajaribu kudumisha utulivu na mafanikio katikati ya migogoro inayoendelea katika nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Pembe ya Afrika na Sudan Kusini. 

Pia ni kwamba Tanzania ina ardhi kubwa, na baadhi ya Watanzania wana hofu ya unyakuzi wa ardhi na wakazi wa sasa wa mataifa mengine wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki. EAC federation fears justified?  Tanzania's Daily News On Saturday; 5 Mei 2007   Kenya: Tears for Mt Elgon as Schools Re-Open   Sabiny Demand Land as Karamajong Raid Reduce 

Uhaba wa ardhi ni suala nyeti katika eneo la Afrika Mashariki, hasa nchini Kenya, ambako mapigano ya wenyewe kwa wenyewe upande wa Mlima Elgon mwaka 2007 yaliwaacha zaidi ya watu 150 wamefariki na kulazimisha takriban watu wengine 60,000 kugura makazi yao.AlertNet  Kenya land clashes kill 60, displace thousands

 Serikali na Utawala 
 Mahakama ya Afrika Mashariki 
Mahakama ya Afrika Mashariki ndiyo mahakama inayosimamia kesi zote katika eneo hilo. Kwa sasa imo mjini Arusha, Tanzania.

 Bunge la Afrika Mashariki 
Bunge la Afrika Mashariki ndicho kitengo cha kutengeneza sheria katika eneo la Afrika Mashariki. Ina wajumbe 27 ambao wote wamechaguliwa na mabunge ya nchi wanachama. Linahusika na masuala yote ambayo yanahusu Jumuiya hii kama vile kujadili bajeti ya Jumuiya ya Afrika Mashariki na masuala yote ya Jumuiya na kutoa mapendekezo kwa Baraza juu ya mambo wanayoyadhani muhimu kwa utekelezaji wa mkataba, kushirikiana pamoja na Bunge husika na kuanzisha kamati kwa makusudi kama vile wanavyodhani ni muhimu. Tangu uzinduzi wake mwaka 2001, bodi hii imekuwa na vikao kadhaa mjini Arusha, Kampala na Nairobi.
Viungo
 Pasipoti ya Afrika Mashariki 
Pasipoti ya Afrika Mashariki ilizinduliwa rasmi tarehe 1 Aprili 1999 ili kurahisisha usafiri na kuvuka mipaka ya nchi husika. Ni halali kwa kusafiri ndani ya eneo la Afrika Mashariki (Kenya,Uganda na Tanzania) na kutoa haki ya kuingia na kukaa kwa miezi sita katika nchi yoyote na kisha unaweza ukaitumia tena. Pasipoti hii inapatikana katika Makao Makuu ya Idara ya Uhamiaji katika miji ya Nairobi, Kampala na Dar es Salaam. Ni raia tu wa Afrika Mashariki wanaoweza kuomba pasipoti hii. Gharama ya pasipoti hii ni dola 10 za Marekani au pesa sawa ukibadilisha kwa sarafu za nchi za Afrika mashariki. Baada ya kujaza fomu za kupata pasipoti hii itachukua muda wa wiki mbili au tatu kuipata tayari kwa matumizi. Ingawa pasipoti hii ni halali tu ndani ya Afrika Mashariki, majadiliano yalifanywa ili kuwa na hati sawa za kusafiri kwa watu wote wa Afrika Mashariki.

Viza moja kwa watalii

Lilikuwa tarajio la wengi kuwa kabla ya 2006 kungekuwa na viza moja kwa watalii wote wanaozuru Afrika Mashariki, iwapo mpango huo ungeidhinishwa na mamlaka ya sekta husika chini ya jumuiya hiyo. Iwapo ingekubalika basi viza hiy ingetumika kote katika ardhi ya wanachama wa Jumuiya ya Afrika Mashariki. Chini ya pendekezo hili viza yoyote mpya ya Afrika Mashariki ingeweza kupokewa kutoka ubalozi wowote katika eneo la Afrika Mashariki.

 Mtandao 
Matumizi ya wavuti katika eneo la Afrika Mashariki bado yako chini mno yakilinganishwa na mataifa yaliyostawi kiuchumi. 

Eneo la Afrika Mashariki ni kituo kizuri kiuchumi huku likikadiriwa kuwa na wakazi zaidi ya milioni 150. Inakadiriwa kuwa asilimia 10 ya wakazi wa Afrika Mashariki - milioni 15 - huutumia Mtandao.

Mkakati wa Jumuiya ya Afrika Mashariki unasisitiza ushirikiano wa kiuchumi na maendeleo kwa kuzingatia uwezo wa kijamii. 

Wengi wa wakazi wa Afrika Mashariki hutumia mtandao kuangalia habari, kusoma barua pepe na kwenye mitandao mingine ya kijamii.

Hivi karibuni kumekuwa na majukwaa mengi yanayoibuka katika eneo hili kwa lengo la kuileta pamoja Afrika Mashariki. 

Kasi ya mawasiliano kupitia kwa mtandao pia iko chini mno katika eneo la Afrika Mashariki, ikilinganishwa na mataifa yaliyostawi. Hii labda ni mojawapo ya vikwazo vya maendeleo ya mawasiliano ya mtandao Afrika Mashariki.

Jiografia
Mtangamano ungekuwa nchi moja tu, ungekuwa ya 7 duniani kwa eneo (kilometa mraba 4,812,618). 

Sudan Kusini, Uganda, Rwanda na Burundi hazina pwani baharini, lakini zina mvua za kutosha.

Huku inapatikana minne kati ya milima mirefu zaidi barani Afrika: Mlima Kilimanjaro (Tanzania), Mlima Kenya (Kenya), milima ya Rwenzori (Uganda/DRC) na Mlima Meru (Tanzania). 

Ziwa Turkana, Kenya, ndiyo ziwa la jangwani kubwa na lenye maji ya chumvi nyingi kuliko yote duniani. 

Ziwa Victoria linaunganisha nchi za Kenya, Uganda na Tanzania na ni la pili duniani kwa eneo. 

Ziwa Tanganyika kati ya Tanzania, Burundi na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ni la pili duniani kwa kina. 

Kenya pekee ina jangwa, jangwa la Chalbi katika Kaunti ya Marsabit.

Ugatuzi katika nchi za Jumuia ya Afrika Mashariki (E.A.C.)
Burundi
 Bubanza 
 Bujumbura Mjini 
 Bujumbura Vijijini 
 Bururi 
 Cankuzo 
 Cibitoke 
 Gitega 
 Karuzi 
 Kayanza 
 Kirundo 
 Makamba 
 Muramvya 
 Muyinga 
 Mwaro 
 Ngozi 
 Rutana 
 Ruyigi

Kenya
 Mombasa 
 Kwale 
 Kilifi 
 Tana River 
 Lamu 
 Taita–Taveta
 Garissa 
 Wajir 
 Mandera 
 Marsabit 
 Isiolo 
 Meru 
 Tharaka-Nithi 
 Embu 
 Kitui 
 Machakos 
 Makueni 
 Nyandarua 
 Nyeri 
 Kirinyaga 
 Murang'a 
 Kiambu 
 Turkana 
 West Pokot 
 Samburu 
 Trans-Nzoia 
 Uasin Gishu 
 Elgeyo-Marakwet 
 Nandi 
 Baringo 
 Laikipia 
 Nakuru 
 Narok 
 Kajiado 
 Kericho 
 Bomet 
 Kakamega 
 Vihiga 
 Bungoma 
 Busia 
 Siaya 
 Kisumu 
 Homa Bay 
 Migori 
 Kisii 
 Nyamira 
 Nairobi 

Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia
 Mkoa wa Équateur
 Mkoa wa Ituri 
 Mkoa wa Kasai
 Mkoa wa Kasai Kati 
 Mkoa wa Kasai Mashariki 
 Mkoa wa Katanga Juu 
 Mkoa wa Kinshasa 
 Mkoa wa Kivu Kaskazini 
 Mkoa wa Kivu Kusini
 Mkoa wa Kongo Kati
 Mkoa wa Kwango
 Mkoa wa Kwilu
 Mkoa wa Lomami
 Mkoa wa Lomami Juu
 Mkoa wa Lualaba
 Mkoa wa Mai-Ndombe 
 Mkoa wa Maniema 
 Mkoa wa Mongala
 Mkoa wa Sankuru
 Mkoa wa Tanganyika 
 Mkoa wa Tshopo
 Mkoa wa Tshuapa 
 Mkoa wa Ubangi Kaskazini 
 Mkoa wa Ubangi Kusini
 Mkoa wa Uele Chini
 Mkoa wa Uele Juu

Rwanda
 Kigali
 Kaskazini
 Kusini
 Magharibi
 Mashariki

Somalia
 Awdal
 Bari
 Nugal
 Mudug
 Galguduud
 Hiran
 Shebeli wa Kati
 Banaadir
 Shebeli wa Chini
 Togdheer
 Bakool
 Woqooyi Galbeed
 Bay
 Gedo
 Juba wa Kati
 Juba wa Chini
 Sanaag
 Sool

Sudan Kusini
 Bahr el Ghazal Kaskazini 
 Bahr el Ghazal Magharibi 
 Lakes 
 Warrap 
 Western Equatoria 
 Central Equatoria 
 Eastern Equatoria 
 Jonglei 
 Greater Upper Nile
 Unity
 Upper Nile 
 Eneo la Abyei 
 Eneo la Pibor 
 Eneo la Ruweng

Tanzania
 Arusha 
 Dar es Salaam 	
 Dodoma 	
 Geita 		
 Iringa 	
 Kagera 	
 Katavi 	
 Kigoma 	
 Kilimanjaro 	
 Lindi 		
 Manyara 	
 Mara 		
 Mbeya 	
 Morogoro 	
 Mtwara 	
 Mwanza 	
 Njiombe 	
 Pemba Kaskazini 	
 Pemba Kusini 
 Pwani  
 Rukwa 	
 Ruvuma 	
 Shinyanga 	
 Simiyu 	
 Singida 	
 Songwe 	
 Tabora 	
 Tanga 	
 Unguja Kaskazini 	
 Unguja Mjini Magharibi 	
 Unguja Kusini 

Uganda
 Mkoa wa Kaskazini
 Mkoa wa Kati
 Mkoa wa Magharibi
 Mkoa wa Mashariki

 Tazama pia 
 Orodha ya nchi za Jumuiya ya Afrika Mashariki kwa Pato la taifa
 Orodha ya nchi za Jumuiya ya Afrika Mashariki kwa Kiashiria cha Maendeleo ya Binadamu
 Orodha ya Maeneo ya Jumuiya ya Afrika Mashariki kwa Kiashiria cha Maendeleo ya Binadamu
 Orodha ya nchi za Jumuiya ya Afrika mashariki kulingana na Umri wa Kuishi
 Shirikisho la Afrika Mashariki
 Mkataba wa Jumuiya ya Afrika Mashariki
 Uchumi wa Afrika
 Mamlaka ya Maendeleo ya Kitaifa (IGAD)
 Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC)
 Soko la Pamoja la Mashariki na Kusini mwa Afrika (COMESA)
 Jumuiya ya Kiuchumi ya Mataifa ya Afrika ya Kati (ECCAS)
 Wizara ya Ushirikiano wa Afrika ya Mashariki, Tanzania

 Tanbihi 

 Viungo vya nje 

Jumuiya ya Afrika Mashariki
German and East African Community Cooperation 
Agritrade Agricultural trade in East Africa 
Information from africadatabase.org 
Jumuiya ya Afrika Mashariki katika Ulaya 
EAC Free Trade Agreement
Makala za Afrika
Habari za BBC kuhusu kuanzishwa kwa Umoja wa Forodha
Bunge la pamoja la Afrika Mashariki
Habari za Biashara kuhusu Jumuiya ya Afrika Mashariki
Rwanda na Burundi kujiunga na Afrika Mashariki allAfrica.com, 17 Oktoba 2006


Category:Afrika ya Mashariki
Category:Umoja wa Afrika
Category:Kenya
Category:Tanzania
Category:Uganda
Category:Burundi
Category:Rwanda
Jamii:Somalia
Jamii:Sudan Kusini
Category:Arusha
Jamii:Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo