Kimalta

Kimalta ni lugha rasmi kwenye nchi ya kisiwani ya Malta katikati ya Bahari ya Mediteranea. Kimalta huhesabiwa kati ya lugha za Kisemiti ikiwa ni lugha pekee ya familia hiyo katika nchi za Ulaya.

Kimalta ni karibu na Kiarabu cha Tunisia lakini huandikwa kwa alfabeti ya Kilatini. Misingi ya sarufi ni Kiarabu, lakini lugha imepokea maneno mengi kutoka Kiitalia na Kiingereza. Siku hizi takriban nusu ya maneno yana asili ya Kiitalia, na theluthi moja ni Kiarabu. Mengine yameingia kutoka Kiingereza. 

 Historia 
Asili ya lugha ni funguvisiwa hilo kuvamiwa na Waarabu Waislamu mwaka 870. Hao walitawala hadi mwaka 1091 na katika kipindi hicho lugha ya Kiarabu ilienea visiwani. 

Baada ya Ufalme wa Wanormandi wa Sisilia kupata utawala wa funguvisiwa la Malta, watawala wapya walivumilia lugha ya Kiarabu. 

Katika karne zilizofuata Kimalta kikaendelea kujenga tabia za pekee na maendeleo ya Kiarabu barani.

Tangu karne ya 16 lugha ya kiutawala ilikuwa Kiitalia, lakini wakulima na wavuvi waliendelea kusema Kimalta. 

Mwaka 1936 wakati wa utawala wa Waingereza Kimalta kilipewa hadhi ya lugha rasmi pamoja na Kiingereza badala ya Kiitalia.

Idadi ya wasemaji ni takriban watu 520,000.

 Mifano ya maneno ya Kimalta 
 Asili ya Kiarabu 
 wieħed („moja“) < واحد wāḥid
 kbir („kubwa“) < كبير kabīr
 raġel („mwanaume“) < رجل raǧul
 ħobż („mkate“) < خبز ḫubz
 qamar („mwezi“) < قمر qamar
 belt („mji“) < بلد balad
 id („mkono“) < يد yad
 tajjeb („njema“) < طيب ṭayyib
 saba' („kidole“) < إصبع ʾiṣbaʿ
 sema („anga“) < سماء samāʾ'
 marid („mgonjwa“) < مريض marīḍ
 tqil („nzito“) < ثقيل ṯaqīl
 xahar („mwezi“) < شهر šahr
 tifla („binti“) < طفلة ṭifla
 kelma („neno“) < كلمة kalima
 marsa („bandari“) < مرسى marsan

 Asili ya Kiitalia 
 gravi („muhimu“) < grave
 lvant („mashariki“) < levante
 skola („shule“) < scuola
 parti („sehemu“) < parte
 avukat (wakili) < avvocato
 natura („hali asilia“) < natura
 frotta („tunda“) < frutto
 griż („kijivu“) < grigio


Jamii:Lugha za Kisemiti
Jamii:Lugha za Malta