Shimo jeusi

Shimo jeusi (kwa Kiingereza: black hole) ni jina la eneo katika anga-nje lenye mvutano kubwa, kiasi kwamba hata nuru haiwezi kutoka nje yake. Eneo hili lazungukwa na upeo usioonekana lakini mipaka ya upeo huo ni kama mstari ambao kila kitu kinachoupita hakiwezi kurudi tena kwa sababu kinavutwa mno na mvutano wa shimo jeusi. Eneo hili laitwa "jeusi" kwa sababu nuru yote inayofikia upeo huo inamezwa kabisa, hakuna inayorudishwa tena. 

Hadi sasa haijawezekana kutazama shimo jeusi moja kwa moja. Lakini wataalamu wa fizikia waliwahi kuyatabiri mashimo hayo. Hasa nadharia ya uhusianifu ilitabiri ya kwamba gimba lenye masi kubwa iliyokandamizwa katika eneo dogo litasababisha "shimo jeusi".

Katika miaka ya nyuma wataalamu wa anga wameangalia mahali pengi ambako mwendo wa nyota za eneo fulani si kawaida: unaelezwa kwa kuwepo kwa shimo jeusi katika sehemu hizo maana yake mvutano wake unaathiri mwendo wa nyota au mawingu ya gesi ya angani na kuzivutia kwake. Mwendo huu wa magimba katika mazingira ya mashimo meusi unaonekana kwa wataalamu wa anga.

Mnamo Machi 2019 wataalamu wa anga walifaulu kupata picha kwa kuunganisha vipimo vya paoneaanga kadhaa duniani kote vilivyolengwa vyote majarra Messier 87 (pia: Virgo A) na kupima kama darubini moja kubwaFirst M87 Event Horizon Telescope Results. I. The Shadow of the Supermassive Black Hole, tovuti ya iopscience, jarida la Institute of Physics (IOP) ambayo ni shirika la wanafizikia wa Uingereza na kimataifa. Mnamo Machi 2021 walifaulu kutoa picha mpya inayowezesha kuelewa zaidi kinachosababisha nusuranyota.

Inaaminiwa kwamba mashimo meusi hutokea wakati wa kufa kwa nyota kubwa zenye masi inayozidi masi ya Jua letu mara tatu au zaidi. Hutokea pia katika viini vya majarra penye maada nyingi kwa karibu.

Marejeo

Viungo vya nje
 Stanford Encyclopedia of Philosophy: "Singularities and Black Holes" by Erik Curiel and Peter Bokulich.
 Black Holes: Gravity's Relentless Pull – Interactive multimedia Web site about the physics and astronomy of black holes from the Space Telescope Science Institute
 ESA's Black Hole Visualization 
 Frequently Asked Questions (FAQs) on Black Holes
 "Schwarzschild Geometry"
 Hubble site
Videos
 16-year-long study tracks stars orbiting Milky Way black hole
 Movie of Black Hole Candidate from Max Planck Institute
 Nature.com 2015-04-20 3D simulations of colliding black holes
 Computer visualisation of the signal detected by LIGO
 Two Black Holes Merge into One (based upon the signal GW150914)