Waborana

Waborana Oromo (ambao pia huitwa Boran) ni kabila lipatikanalo Kusini mwa Ethiopia, Oromia na Kaskazini mwa KenyaEthnologue;Ethnologue ambao wanajulikana kuwa wafugaji.
Wao ni kundi dogo la Waoromo.
Wanawakilisha nusu ya makundi mawili ya Waoromo asili, nusu nyingine ikiwa Wabarentu. Takribani watu milioni 7 wanajitambulisha kama jamii ya Waborana.

Wasifu
Waoromo wa Kaskazini mwa Kenya waliingia eneo hilo mara ya kwanza kutoka Kusini mwa Ethiopia wakati wa uhamiaji mkubwa wa Karne ya 10.
Walitawanyika kuwa Waborana wafuga ng'ombe na wafuga ngamia, Wagabra na WasakuyeElliot M. Fratkin, Eric Abella Roth, As Pastoralists Settle, (Springer: 2005), p.39.

Lugha
Waborana huzungumza Kiborana (au afaani Boraana), ambayo ni mojawapo ya Lugha za Kikushi ambayo pia ni mojawapo ya makundi makubwa ya Lugha za Kiafrika-Kiasia.

Kalenda ya Kiborana
Inaaminika kuwa Waborana wana Kalenda yao waliyoitunga karibu miaka ya 300 KK. Kalenda yao hutegemea matukio ya anga ya mwezi pamoja na Nyota Saba.

Miezi ya Kiborana (Mizunguko ya miezi na nyota) ni:
Bittottessa (iangulum), 
Camsa (Pleiades),
Bufa (Aldebarran), 
Waxabajjii (Belletrix),
Obora Gudda (Orion-Saiph ikiwa kati),
Obora Dikka (Sirius), 
Birra (Mwezi mzima),
Cikawa (gibbous moon), 
Sadasaa (Nusu-mwezi),
Abrasa (Kipande kikubwa cha mwezi), 
Ammaji (Kipande cha wastani), na 
Gurrandala (Kipande kidogo)Lawrence R. Doyle,  The Borana Calendar REINTERPRETED .

Matabaka madogo
Waoromo wanajumuisha makundi mawili muhimu, ambayo hugawanyika katika koo nyingi za kifamilia.
Kutoka Magharibi kuelekea Mashariki na Kaskazini kuelekea Kusini, matabaka hayo ni:
 Macha Oromo waishio katikati ya mito ya Didessa na Omo, na kusini kuelekea Gibe;
 Tulama Oromo, waishio Oromia, karibu na Addis Ababa;
 Guji Oromo, kundi la Kusini la Waoromo, wanaoishi karibu na Garri na Borana Oromo
 Borana Oromo, waishio katika eneo la Borena Zone, ambayo inajumuisha Moyale. Wanaishi pia nchini Kenya na sehemu za Somalia.
 Gabra Oromo ambao wanaishi Kaskazini mwa Kenya katika mpaka wa Moyale eneo la Garri, (Gharri), ambao wanaishi Kaskazini Mashariki mwa Kenya na sehemu za Somalia

Kuna vikundi vingine vingi pia.

Tanbihi

Kusoma zaidi

 Asmerom Legesse,  Gada
 Beckingham and G.W.B. Huntingford, Some records of Ethiopia Hakluyt Society, 1954
 Bassi Marco, Decisions in the Shade. Political and juridical processes among the Oromo-Borana Red Sea Press, 2005
 Clifford H F Plowman CMG OBE, Notes On The Gedamoch Ceremonies Among The Boran ,  ''(Journal of the Royal African Society, Vol. 18, No. 70 (Jan., 1919), pp. 114–121 )''
 .

Viungo vya nje
 Ethnologue

Jamii:Makabila ya Kenya
Jamii:Makabila ya Ethiopia