Ruaha Mkuu

Ruaha Mkuu (pia: Ruaha Mkubwa) ni mto muhimu nchini Tanzania na tawimto la Rufiji. Huitwa "Ruaha Mkuu" kwa kuutofautisha na "Ruaha Mdogo" unaoishia ndani yake, si mbali na Iringa Mjini. 

Jina Ruaha kwa Kihehe linamaanisha "maji mengi". 

Chanzo na mwendo wa mto
Chanzo chake ni mito mingi midogo inayotelemka milima ya nyanda za juu za kusini mwa Tanzania, hasa safu za milima ya Uporoto na ya Kipengere. Mito hii inakusanya maji yake kwenye tambarare ya Usangu na ndipo Ruaha inapoanza. Mito mikubwa zaidi inayoungana hapa na kuunda Ruaha ni pamoja na mto Mbarali, mto Kimani na mto Chimala.

Karibu na Ng’iriama mto unatoka katika Usangu na kuingia hifadhi ya kitaifa ya Ruaha. Inaendelea kupokea Ruaha Mdogo na mto Kisigo kabla ya kuingia katika ziwa la lambo la Mtera, halafu inaendelea hadi lambo la Kidatu. 

Baada ya Kidatu, Ruaha Mkuu unapita tambarare ya Kilombero hadi kuishia katika mto Rufiji.

Matatizo ya ekolojia ya mto
Maji ya Ruaha Mkuu ni muhimu kwa ekolojia ya beseni lake pamoja na watu wote wanaoishi huko. Lakini matumizi ya binadamu yameleta mvurugo kwa ekolojia ya mto na tangu mwaka 1993 mto umeanza kukauka wakati wa ukame. Uhaba wa maji umesababishwa na matumizi mabaya ya maji upande wa miradi mikubwa ya mpunga katika Usangu.

Tazama pia
 Mito ya Tanzania
 Orodha ya mito ya mkoa wa Mbeya
 Orodha ya mito ya mkoa wa Iringa
 Orodha ya mito ya mkoa wa Morogoro
 Orodha ya mito ya mkoa wa Pwani

Tanbihi

Viungo vya nje
 Geonames.org
 WWF.org - The Ruaha Water Programme 
 Ruaha information with images 
 FAO review
 FAO - fact sheet on the ecohydrology of the Great Ruaha River (2003) 
 Öhman, May-Britt, Taming Exotic Beauties: Swedish Hydro Power Constructions in Tanzania in the Era of Development Assistance, 1960s - 1990s, Stockholm, 2007, PhD Thesis 

Jamii:Mito ya Tanzania
Jamii:Mkoa wa Mbeya
Jamii:Mkoa wa Iringa
Jamii:Mkoa wa Morogoro
Jamii:Mkoa wa Pwani
Jamii:Bahari ya Hindi