Kipolandi

Kipolandi (kwa lugha asilia: język polski) ni lugha ya Kislavoni cha Magharibi inayozungumzwa hasa nchini Polandi. Ni lugha rasmi ya taifa hilo na inazungumzwa na takribani watu milioni 40 kama lugha ya kwanza, pamoja na zaidi ya milioni 2.1 wanaoitumia kama lugha ya pili, hususan miongoni mwa jamii za Kihamiaji barani Ulaya, Amerika Kaskazini, na Australia. Kipolandi ni mojawapo ya lugha kubwa zaidi katika familia ya lugha za Kislaviki, na hutumia alfabeti ya Kilatini yenye herufi 32, zenye alama za matamshi za kipekee kama vile ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż.

Kipolandi kina historia ndefu na tajiri, kimeathiriwa na lugha nyingine za Ulaya kama vile Kijerumani, Kilatin, na Kirusi, hasa katika nyanja za fasihi, siasa na elimu. Fasihi ya Kipolandi imechangia kwa kiasi kikubwa utamaduni wa Ulaya Mashariki, na waandishi wa Kipolandi kama Adam Mickiewicz na Wisława Szymborska wametambuliwa kimataifa. Leo hii, Kipolandi pia hutumika katika taasisi za Ulaya kama mojawapo ya lugha rasmi za Umoja wa Ulaya, na ni lugha muhimu katika biashara, elimu ya juu, na diplomasia katika kanda ya Ulaya ya Kati.

 Herufi 
Kuna takriban herufi 9 za Kipolandi ambazo katika Kiingereza hakuna. Zinaonekana kuwa kama Kiingereza, lakini zenyewe zinaviji alama kwa juu au kwa chini.

Katika herufi ndogo, herufi tisa ni: ą ć ę ł ń ó ś ź ż

Katika herufi kubwa, herufi tisa ni: Ą Ć Ę Ł Ń Ó Ś Ź Ż

Kuna herufi 3 katika Kiingereza ambazo katika Kipolandi hazitumiki: q, v, x.

Kuna mchanganyiko wa herufi 7 katika kila herufi 2 ambazo zote zinaonekana kuwa kama sawa katika kusikika (ambazo sawa na "th" au "qu" katika Kiingereza). Ambazo zimejumlisha herufi kama vile "ch", "cz", "dz", "dź", "dż", "rz", "sz", "szcz".

 Kusikika 
Lafudhi
Lugha ya Kipolandi ina lafudhi nyingi sana, lakini ni chache mno kuliko lugha zingine za Ulaya. Kuna utofauti mdogo tu katika Kipolandi cha "kawaida", lakini kila mwongeaji anaweza kumwelewa mwenziwake, na wale ambao wao sio wazawa wa lugha hiii kawaida hawezi kujua tofauti zao katika kutamka.

 Maneno kadhaa ya Kipolandi 
ja - mimi
ty - wewe
on - yeye
my - sisi
oni - wao

co? - nini?
kto? - nani?
gdzie? - mahali gani?
dokąd? - wapi?
kiedy? - hini?
jak? - vipi?
dlaczego? - kwanini?
który? - ipi?

Namba:

moja - jeden 
mbili - dwa 
tatu - trzy 
nne - cztery 
tano - pięć 
sita - sześć 
saba - siedem 
nane - osiem 
tisa - dziewięć 
kumi - dziesięć 
kumi na moja - jedenaście 
kumi na mbili - dwanaście 
ishirini - dwadzieścia 
ishirini na moja - dwadzieścia jeden 
thelathini - trzydzieści 
arobaini - czterdzieści 
hamsini - pięćdziesiąt 
mia moja - sto 
elfu moja - tysiąc

 Viungo vya nje 
 makala za OLAC kuhusu Kipolandi
 lugha ya Kipolandi katika Glottolog
 lugha ya Kipolandi katika Ethnologue
 A Touch of Polish, BBC
 1,000 free multi-choice Polish grammar drills online
 A Concise Polish Grammar, by Ronald F. Feldstein (110-page 600-KB pdf)
 Univ. of Pittsburgh: Polish Language Website 
 Map of Polish dialects
 Oneness City - Polish Lessons With Activities 
 Polish verb conjugator from Logos Translations 
 A short English-Polish-Japanese phrase list(renewal)  includes sound file

Jamii:Lugha za Ulaya
Jamii:Lugha za Kislavoni