Kihungaria

Kihungaria (pia: KiMadyar, Kihungaria: magyar au magyar nyelv) ni lugha ya Kiugori ya magharibi katika jamii ya lugha za Kifini-Kiugori.

Huzungumzwa hasa katika nchi za Hungaria (10 mill.), Romania (1.4 mill.), Slovakia (520.000), Serbia (300.000), Austria (22.000), Australia (50.000) na Marekani (1.6 mill. - 117.000).


 Kihungaria kama lugha rasmi au lugha inayotambuliwa 
Kihungaria kinatumiwa kama lugha rasmi kitaifa katika nchi zifuatazo:
 Hungaria 
 Vojvodina (Serbia) 
 Slovenia (kieneo)

Kinatambuliwa kama lugha ya wakazi wenye utamaduni wa Kihungaria katika nchi zifuatazo:
 Transsylvania (Romania) - katika Romania kuna lahaja ya pekee iliyoatiriwa na Kiromania huitwa "csángó" (tamka: chango).
 Slovakia
 Ukraine
 Kroatia
 Burgenland (Austria)

Ni pia lugha rasmi katika Umoja wa Ulaya.

 Lugha inayofundishwa 
Kihungaria kama lugha ya kigeni kinafundishwa shuleni au kwenye taasisi za elimu ya watu wazima katika nchi nyingi. Mwaka 2001 idadi ya wanafunzi wa Kihungaria ilkuwa kama ifuatayo: 

 Romania: 1.443.970 
 Slovakia: 520.528 
 Serbia: 293.299 
 Ukraine: 149.400
 Marekani: 117.973* 
 Kanada: 75.555
 Israeli: 70.000
 Austria: 22.000
 Kroatia: 16.500
 Slovenia: 9.240
Jumla: watu milioni 12-13

 Sauti 

Alfabeti

a, á, b, c, cs, d, dz, dzs, e, é, f, g, gy, h, i, í, j, k, l, ly, m, n, ny, o, ó, ö, ő, p, q, r, s, sz, t, ty, u, ú, ü, ű, v, w, x, y, z, zs.

 ny = n+y (nyúl [nyuul] =sungara)
 gy = d+y (gyerek [dyerek] =mtoto)
 ly = y (hely [hey] = mahali)
 ty = t+y (tyúk [tyuuk] =inghoko)
 cs = ch (család [chalaad] =familia, jamaa)
 sz = s (szép [seep] =zuri)
 s = sh (sajt [shayt] =jibini)
 dzs = j (dzsem [jem] =kubana)
 zs = zh (zseb [zheb] =mbosho) - kama Kifaransa j wa jour

Uangalifu! 

 di, ni, ti = [dy, ny, ty]
 gyi, nyi, tyi = [dyi, nyi, tyi]
 de, ne, te = [de, ne, te]
 gye, nye, tye = [dye, nye, tye]

 Vitenzi 

 KiHung definiteKiHung indefiniteKiSwahiliSg1 (én)  építek  építem  ninajenga Sg2 (te)  építesz  építed  unajengaSg3 (ő)  épít (Ø)  építi  anajengaPl1 (mi)  építünk  építjük  tunajengaPl2 (ti)  építetek  építitek  mnajengaPl3 (ők)  építenek  építik  wanajenga KiHung definiteKiHung indefiniteKiSwahiliSg1 (én)  tudok  tudom  ninajua Sg2 (te)  tudsz  tudod  unajuaSg3 (ő)  tud (Ø)  tudja  anajuaPl1 (mi)  tudunk  tudjuk  tunajuaPl2 (ti)  tudtok  tudjátok  mnajuaPl3 (ők)  tudnak  tudják  wanajua

Viungo vya nje
makala za OLAC kuhusu Kihungaria 
lugha ya Kihungaria katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/hun
lugha ya Kihungaria kwenye Multitree

Jamii:Lugha za Kifini-Kiugori
Jamii:Lugha za Hungaria
Jamii:Lugha za Romania
Jamii:Lugha za Slovakia
Jamii:Lugha za Serbia
Jamii:Lugha za Slovenia