Israeli

Israeli , rasmi Dola la Israeli (kwa Kiebrania: מדינת ישראל - Medinat Yisra'el; kwa Kiarabu: دَوْلَةْ إِسْرَائِيل - Dawlat Isrā'īl) ni nchi iliyoko Magharibi mwa Asia. Iko katika eneo la Kusini mwa Mashariki ya Kati; na inapakana na Lebanoni na Syria upande wa kaskazini, Ukingo wa Magharibi na Jordan upande wa mashariki, Ukanda wa Gaza na Misri upande wa kusini-magharibi, na Bahari ya Mediterania upande wa magharibi. Israeli pia ina pwani ndogo kwenye Bahari ya Shamu kwenye ncha yake ya kusini kabisa, na sehemu ya Bahari ya Chumvi inapatikana katika mipaka yake ya mashariki. Mji wake mkuu ni Yerusalemu, wakati Tel Aviv ni eneo kubwa la mijini na kituo cha kiuchumi cha nchi hiyo.

Israeli ina idadi ya wakazi takriban milioni 10, na hivyo kuwa moja ya nchi zenye msongamano mkubwa wa watu katika eneo hilo. Nchi hii inajulikana kwa kuwa na makabila na dini mbalimbali, wakiwemo Wayahudi, Waarabu (Waislamu na Wakristo), Wadruzi, na makundi mengine ya wachache. Kiebrania ni lugha rasmi, huku Kiarabu kikiwa na hadhi maalum. Mfumo wa kisiasa wa Israeli ni demokrasia ya kibunge, ambapo Knesset ndiyo chombo cha kutunga sheria na Waziri Mkuu ndiye mkuu wa serikali.

Kiuchumi, Israeli inachukuliwa kuwa nchi iliyostawi sana, ikiwa na msisitizo mkubwa katika teknolojia, uvumbuzi, na ujasiriamali. Ina sekta imara ya teknolojia ya juu, mara nyingi ikiitwa "Taifa la Uanzishaji" (Start-Up Nation), na inajulikana kwa maendeleo katika nyanja kama vile usalama wa mtandao, tiba, na kilimo. Licha ya migogoro ya kikanda na changamoto za kisiasa, Israeli inaendelea kuwa na Kielelezo cha Maendeleo ya Binadamu cha juu na uhusiano thabiti na mataifa mengi yenye nguvu duniani.

Historia
Nchi ya kisasa ilianzishwa tarehe 14 Mei 1948 lakini nyuma kuna historia ndefu, ambayo kwa sehemu muhimu inasimulia na Biblia kama kiini cha historia ya wokovu. 

Mji mkuu umekuwa Yerusalemu tangu mwaka 1950 lakini nchi nyingi hazikubali kuwa hivyo kwa sababu hali yake kadiri ya Sheria ya kimataifa haieleweki.

Demografia
Takriban 73.5% za wakazi ni Wayahudi ambao wengi wao wanafuata dini ya Uyahudi, na 21.1 % ni Waarabu ambao wengi ni Waislamu (18% za raia wote) lakini pia Wakristo (1.9% za raia wote: kati ya Wakristo hao karibu 80% ni Waarabu). Wahamiaji wengi wasiopata uraia (5.4%) ni Wakristo.

Lugha rasmi ni Kiebrania, huku Kiarabu kikiwa na hadhi ya pekee. Lugha nyingine zinazotumika sana nyumbani ni Kirusi, Kifaransa na Kiamhari, mbali ya Kiingereza.

Tazama pia
Israeli ya Kale
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

 Viungo vya nje 

   na  Tovuti ya serikali
 Israel blog 


Jamii:Nchi za Asia
Jamii:Maeneo ya Biblia
Jamii:Mashariki ya Kati