Sierra Leone

Sierra Leone, rasmi kama Jamhuri ya Sierra Leone, ni nchi katika Afrika ya Magharibi, inayopakana na Guinea kaskazini na kaskazini-mashariki, Liberia kusini-mashariki, na Bahari ya Atlantiki magharibi. Ina idadi ya watu takriban milioni 8.8, ikiwa ya 103 duniani. Jiji lake kubwa zaidi na mji mkuu ni Freetown. Sierra Leone imegawanyika katika mikoa 5. Inajulikana kwa historia yake kama makazi ya watumwa waliorejea Afrika, migodi yake ya almasi, na tamaduni zake tajiri zinazoakisi mchanganyiko wa makabila zaidi ya 16.

Jina la nchi lina asili ya Kireno na linamaanisha "Mlima wa Simba". 

Ni koloni la zamani la Uingereza na tangu 27 Aprili 1961 ni jamhuri huru.

Sierra Leone ni kati ya nchi maskini sana duniani.

 Historia 

Nchi yenyewe ilianzishwa na Waingereza kwa kuunda mji wa Freetown ("Mji wa watu huru") mwaka 1787. Kusudi lake likuwa kuwarudisha Afrika watu waliowahi kuwa watumwa. Kiasili wale wakazi wa kwanza walikuwa watumwa weusi waliopewa uhuru kwa sababu walishikamana na Waingereza dhidi ya Wamarekani katika vita vya uhuru wa Marekani.

Baadaye Waingereza wapinzani wa utumwa walinunua watumwa wakiwapa uhuru na kuwapeleka Sierra Leone.

Tangu mwaka 1807 Uingereza ulikataza biashara ya watumwa (lakini utumwa wenyewe bado) na watumwa waliopatikana kwenye meli za biashara hiyo haramu walipelekwa Sierra Leone na kupewa uhuru.

Ikianzishwa na shirika la wapinzani wa utumwa Sierra Leone ikajwa koloni la kwanza la Uingereza katika Afrika ya Magharibi mwaka 1792. Kuanzia mwaka 1802 Freetown ilikuwa makao makuu ya Kiingereza kwa Afrika ya Magharibi.

Mnamo Mwaka 1961, Aprili 27, Sierra Leone ilipewa uhuru wake. 

Miaka ya 1994 - 2002 nchi ilikuwa na vita vya wenyewe kwa wenyewe. Tangu mwisho wake nchi inajengwa tena.

Watu
Wakazi asili wamegawanyika katika makabila 16, kila moja likiwa na lugha na utamaduni maalumu; kati yake makubwa zaidi ni Watemmne (35.5%) na Watembe (33.2%).

Lugha inayojulikana na asilimia 96 za wakazi ni Kikrio, aina ya Krioli ya Kiingereza iliyochanganya pia lugha mbalibali za Kiafrika. Lakini lugha rasmi ni Kiingereza.

Upande wa dini, Waislamu ni 78.5%, Wakristo ni 20.4% na wafuasi wa dini asilia za Kiafrika hawafikii 2%. Sierra Leone ni nchi isiyo na dini rasmi.

Tazama pia
 Orodha ya lugha za Sierra Leone
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na msongamano wa watu
 Orodha ya nchi za Afrika kulingana na pato la taifa
 Demografia ya Afrika

Tanbihi

Marejeo
 Acemoglu, Daron, Tristan Reed, and James A. Robinson. "Chiefs: Economic Development and Elite Control of Civil Society in Sierra Leone," Journal of Political Economy (2014) 122#2 pp. 319–368 in JSTOR
Imodale Caulker-Burnett, The Caulkers of Sierra Leone: The Story of a Ruling Family and Their Times (Xlibris, 2010)
Harris, David. Civil War and Democracy in West Africa: Conflict Resolution, Elections and Justice in Sierra Leone and Liberia, I.B. Tauris, 2012





 Viungo vya nje 

 SierraLeone.com 

Serikali
 The Republic of Sierra Leone official government site
 Chief of State and Cabinet Members 
 Ministry of Mineral Resources official government minerals site
 thepatrioticvanguard.com The Patriotic Vanguard – official government newspaper

Taarifa za jumla
 Country Profile, BBC News

 Sierra Leone , UCB Libraries GovPubs


 Key Development Forecasts for Sierra Leone, International Futures

Vyombo vya habari
 Awareness Times  Newspaper
 The New People, nNewspaper
 News headline links, AllAfrica.com
 Sierra Leone News & Blog , Current Sierra Leone News & Blog
Trade
Sierra Leone 2002 Summary Trade Statistics
 Tourism
 National Tourist Board of Sierra Leone  official site

Mengineyo
 Sierra Leone Forum 
 Friends of Sierra Leone
 Schools for Salone, non-profit dedicated to rebuilding schools
 ENCISS civil society and governance
 The Auradicals Club , Student Club in Fourah Bay College
 Sierra Leone Web
 Sweet Salone, 2008 film on new music in Sierra Leone
 War Crimes Trials in Sierra Leone
 Hurrarc – Human Rights Respect Awareness Raising Campaigners , Sierra Leone NGO
 Stories from Lakka Beach , 2011 documentary about life in a post-conflict beach town

*
Jamii:Nchi za Afrika
Jamii:Umoja wa Afrika
Jamii:Jumuiya ya Madola
Jamii:1lib1ref 2023