Mita

Mita (pia: meta) ni kipimo cha urefu ambacho kimekuwa kipimo sanifu cha kimataifa. 

Neno limetokana na Kigiriki μέτρον/métron (kipimo, pia chombo cha kupimia), kwa kupitia Kifaransa "metre", Kiingereza "meter".

Kutokana na maana hiyo "mita" inataja pia mitambo ya kupima maji, umeme na kadhalika. Hapo matumizi ya Kiswahili yanafanana na ya Kifaransa "metre", Kiingereza "meter".

 Mita ya asili 
Mita imeundwa kama kipimo wakati wa mapinduzi ya Kifaransa mwaka 1793. "Mita" iliamuliwa kuwa sehemu moja kati ya sehemu milioni 10 za meridiani ya Paris (mstari kutoka ikweta hadi ncha ya kaskazini unaopitia mjini wa Paris).

Nia ilikuwa kumaliza vipimo vya kale kutokana na viungo vya mwili kama hatua, mkono, mguu na kadhalika. Vipimo hivi asilia vilitofautiana kila mahali; Ujerumani ilikuwa na futi tofautitofauti zaidi ya kumi katika mikoa na majimbo mbalimbali. 

Mita ya asili ilichongwa kama reli ya shaba na baadaye ya platini ambayo ni metali ngumu sana. 

Nchi zote duniani hutumia vipimo vya mita hata kama nchi mbalimbali bado hutumia vipimo asilia kufuatana na utamaduni wao. Kwa mfano nchi za mapokeo ya Kiingereza hupenda inchi na futi. 

Matumizi ya vipimo ya kale katika maisha ya kila siku si kizuizi kupeleka watu angani. Warusi bado wanapenda kipimo cha "vierst" (mita 1066,8), Wamarekani huhesabu "yard" (mita 0,9144) lakini wote walifaulu kurusha makombora angani - pasipo kutumia vipimo vya mita.

 Elezo ya mita leo 
Tangu mwaka 1960 mita imekubaliwa kuwa umbali unaosafiriwa na nuru katika anga pasipo hewa (ombwe) katika muda wa sekunde 1/299,792,458.

 Sehemu ndogo na wingi za mita 
Mita 1 huwa na desimita 10, sentimita 100, milimita 1,000.
Mita 1,000 ni kilomita moja.
 Kiasi Jina Kifupi Kiasi Jina Kifupi100 mita m   10–1 desimita dm101 dekamita dam10–2 sentimita cm102 hektomita hm10–3 milimita mm103 kilomita  km10–6 mikromita  µm106 megamita Mm10–9 nanomita nm109 gigamita Gm10–12 pikomita pm1012 teramita Tm10–15 femtomita fm1015 petamita Pm10–18 atomita am1018 eksamita Em10–21 zeptomita zm1021 zetamita Zm10–24 yoktomita ym1024 yotamita Ym10–27 rontomita rm1027 ronamita Rm10–30 kwektomita qm1030 kwetamita Qm

 Vipimo vya kawaida: 

Kilomita (km) : Kilomita moja ni mita 1000 

Hektomita (hm): Hektomita moja ni mita 100

Dekamita (dam): Dekamita moja ni mita 10

Desimita (dm): Desimita ni sehemu ya kumi ya mita; mita ina desimita 10.

Sentimita (cm): Sentimita ni sehemu ya mia ya mita; mita ina sentimita 100.

Milimita (mm): Milimita ni sehemu ya kumi ya sentimita moja; sentimita ina milimita kumi, mita ina milimita elfu moja.

Jamii:Vipimo vya urefu
Jamii:Vipimo sanifu vya kimataifa
Jamii:Fizikia