Malaysia

Malaysia, rasmi kama Shirikisho la Malaysia, ni nchi katika Asia ya Kusini-Mashariki, inayojumuisha Rasi ya Malay na sehemu ya kaskazini ya kisiwa cha Borneo, pamoja na visiwa vichache vidogo.Inapakana na Uthai kaskazini, Singapore kusini, Brunei na Indonesia mashariki. Mnamo 2024 Malaysia ina idadi ya watu takriban milioni 34, ikiwa ya 44 duniani. Jiji lake kubwa zaidi ni Kuala Lumpur, ambalo pia ni mji mkuu. Malaysia inajulikana kwa utofauti wake wa kitamaduni, rasilimali asili tajiri, na maendeleo ya haraka ya uchumi, ikifanya kuwa nchi muhimu katika Asia ya Kusini-mashariki. Kisiasa Malaysia ni shirikisho la majimbo 13 na maeneo ya shirikisho 3.

Historia

Nchi ilianzishwa mwaka 1963 wakati Shirikisho la Kimalay (kwa Kimalay: Persekutuan Tanah Melayu) liliungana na Singapur, Sabah na Sarawak ambazo awali zilikuwa chini ya Uingereza. 

Hata hivyo Singapur iliondoka mwaka 1965 ikawa nchi ya pekee.

 Utawala
 Majimbo ya Shirikisho 
Malaysia ni Shirikisho la Kifalme. Tisa kati ya majimbo yake 13 ni sultani chini ya utaratibu wa kifalme na manne hufuata muundo wa jamhuri. 

Majimbo ya shirikisho ni kama yafuatavyoː

Sultani tisa zinazoongozwa na Sultani pamoja na waziri mkuu anayechaguliwa na bunge la jimbo: 
 Johor, 
 Kedah, 
 Kelantan, 
 Negeri Sembilan, 
 Pahang, 
 Perak, 
 Perlis, 
 Selangor 
 Terengganu

Majimbo manne chini ya gavana anayeteuliwa na serikali kuu na waziri mkuu anayechaguliwa na bunge la jimbo: 
 Melaka (bara)
 Penang (bara)
 Sabah (Borneo)
 Sarawak (Borneo)

Maeneo matatu ya shirikisho:
 Putrajaya 
 Kuala Lumpur
 Labuan.

Demografia
Wakazi ni mchanganyiko mkubwa, lakini Wamalay (50.1%) na wakazi asili wengine walio Waislamu wanapewa na katiba ya nchi nafasi ya pekee. Wachina ni 22.6%. Wahindi ni 7.3%
 Lugha 
Lugha rasmi ni Kimalay, lakini zinatumika pia lugha nyingine 136.
 Dini 
Dini rasmi ni Uislamu unaofuatwa na 61.3% za wakazi (wengi wakiwa Wasuni), wakati 19.8% ni Wabuddha, 9.2% ni Wakristo, 6.3% ni Wahindu, 1.3% ni wafuasi wa dini za Kichina (Ukonfusio na Utao).

 Tazama pia 
 Orodha ya lugha za Malaysia
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi
 Mahathir Mohamad 
 P. Ramlee

 Viungo vya Nje 

  Tovuti rasmi 
  Ramani ya Malaysia
 Malaysia at Encyclopædia Britannica

 Malaysia  from UCB Libraries GovPubs

 Malaysia profile from the BBC News

 Key Development Forecasts for Malaysia from International Futures


Jamii:Nchi za Asia
Jamii:Jumuiya ya Madola