Tuzo ya Nobel

Tuzo ya Nobel ni tuzo ya fedha kwa ajili ya mafanikio ya pekee katika fani mbalimbali. Ilianzishwa na Alfred Nobel. 	 	

Tangu mwaka wa 1901 imetolewa kwa watu waliofaulu katika fani zifuatazo: Fizikia, Kemia, Tiba (au Fiziolojia), Fasihi na Amani. Tangu mwaka wa 1969, tuzo ya sita imeongezwa kwa Uchumi. Siku hizi Tuzo ya Nobel ni tuzo ya kimataifa mashuhuri zaidi duniani. 	
Wanaotuzwa hupokea hati, medali ya dhahabu na kiasi cha pesa cha takriban € milioni 1,2 (kinategemea mapato ya riba yanayotokana na mfuko wa fedha iliyotengwa na Alfred Nobel kwa kusudi hili). 

Maazimio kuhusu tuzo za kila mwaka hutolewa kufuatana na wasia wa Alfred Nobel na kamati zifuatazo: 	
 Tuzo ya Nobel ya Fizikia inateuliwa na Taasisi ya Taaluma ya Sayansi ya Sweden 	
 Tuzo ya Nobel ya Kemia inateuliwa na Taasisi ya Taaluma ya Sayansi ya Sweden 	
 Tuzo ya Nobel ya Tiba inateuliwa na Karolinska Institutet Stockholm 	
 Tuzo ya Nobel ya Fasihi inateuliwa na Taasisi ya Taaluma ya Sweden kwa lugha na fasihi 	
 Tuzo ya Nobel ya Amani inateuliwa na kamati ya Nobel ya Norway iliyochaguliwa na Bunge la Norway 	
 Tuzo ya Nobel ya Elimu ya Uchumi inateuliwa na Taasisi ya Taaluma ya Sayansi ya Sweden 	

Orodha ya Washindi wa Tuzo ya Nobel 
Watu walioshinda Tuzo ya Nobel ni wafuatao: 
MwakaTuzo ya Nobel ya FizikiaTuzo ya Nobel ya KemiaTuzo ya Nobel ya TibaTuzo ya Nobel ya FasihiTuzo ya Nobel ya Amani Tuzo ya Nobel ya Elimu ya Uchumi(Tuzo ya Benki ya Uswidi) 1901; (tuzo ilianzishwa mwaka 1969) 1902;; — 1903;; — 1904   ; Institut de Droit International — 1905    — 1906 ;   — 1907   ; — 1908 ; ; — 1909 ;  ; — 1910   International Peace Bureau — 1911   ; — 1912 ;   — 1913    — 1914  None None — 1915 ; None  None — 1916 None None None  None — 1917  None None ; International Committee of the Red Cross — 1918  None None None — 1919  None   — 1920    — 1921  None  ; — 1922 ;   — 1923 ;  None — 1924  None  None — 1925 ; None  ; — 1926   ; — 1927 ;  ; — 1928   None — 1929 ;;   — 1930    — 1931 None;  ; — 1932 ;  None — 1933 ; None   — 1934 None;;   — 1935 ; None  — 1936 ; ;   — 1937 ;;   — 1938  Mnamo 1938 na 1939 serikali ya Ujerumani ilikataa wataalamu 3 Wajerumani wasipokee tuzo za Nobel. Hao walikuwa Richard Kuhn (Kemia 1938), Adolf Butenandt (Kemia 1939) na Gerhard Domagk (Tiba 1939). Walikabidhiwa hati ya tuzo baadaye, lakini si pesa.https://www.nobelprize.org/prizes/facts/nobel-prize-facts/   Nansen International Office For Refugees — 1939 ;   None — 1940Haikutolewa kutokana na Vita Kuu ya Pili ya Dunia — 1941 — 1942 — 1943 ; None None — 1944 ;  International Committee of the Red Cross — 1945  ;;   — 1946 ;;  ; — 1947 ;;  Friends Service Council;American Friends Service Committee — 1948   None  — 1949 ;   — 1950 ;;;   — 1951 ;;   — 1952 ;;   — 1953 ;   — 1954 ;;;  United Nations High Commissioner for Refugees — 1955 ;  None — 1956 ;; ;;;  None — 1957 ;   — 1958 ;;;;    — 1959 ;;   — 1960   ;   — 1961 ;   — 1962 ; ;;   — 1963 ;;;;;  International Committee of the Red Cross;League of Red Cross societies — 1964 ;;;    — 1965 ;;;;  United Nations International Children's Emergency Fund (UNICEF) — 1966 ; ; None — 1967 ;;;;  None — 1968 ;;   — 1969 ;;;  International Labour Organization ; 1970 ;;;    1971     1972 ;;;;;  None ; 1973 ;;;;;  ;   1974 ;;; ; ; ; 1975 ;;;;;   ; 1976 ;;  ;  1977 ;;;;  Amnesty International ; 1978 ;;;;  ;  1979 ;;;;   ; 1980 ;;;;;    1981 ;;;;;  United Nations High Commissioner for Refugees  1982 ;;  ;  1983 ;    1984 ;;;    1985 ;;  International Physicians for the Prevention of Nuclear War  1986 ;;;;;    1987 ;;;    1988 ;;;; ;;  United Nations Peace-Keeping Forces  1989 ;;;;    1990 ;;;   ;; 1991 ;    1992 ;    1993 ;;;  ; ; 1994 ;;  ;; ;; 1995 ;;;;;  ;Pugwash Conferences on Science and World Affairs  1996 ;;;;;  ; ; 1997 ;;;;   International Campaign to Ban Landmines; ;  1998 ;;;;;  ;  1999 ;    Médecins Sans Frontières  2000 ;;;;;;   ; 2001 ;;;;;;  United Nations; ;; 2002 ;;;;;;   ; 2003 ;;;;   ; 2004 ;;;;;   ; 2005 ;;;; ;  International Atomic Energy Agency; ; 2006 ;;  ;Grameen Bank  2007 ;;;  Intergovernmental Panel on Climate Change; ;; 2008 ;;;;;;   2009;;;;;;; 2010; ;;  ;; 2011;;;;;;; 2012;;;; 2013;;;;;;; 2014;;;;;; ;  2015;; ;;;    2016;;;;; 2017;;;;;; 2018;;;;;  ;  ;   2019; ; ;;;;Peter HandkeAbiy Ahmed;; 2020 ; ;   ;  ; ;    ; 2021 Syukuro Manabe; Klaus Hasselmann; Giorgio Parisi Benjamin List; David MacMillan David Julius; Ardem Patapoutian Abdulrazak Gurnah Maria Ressa; Dmitry MuratovDavid Card;Joshua D. Angrist;Guido W. ImbensMwakaTuzo ya Nobel ya FizikiaTuzo ya Nobel ya KemiaTuzo ya Nobel ya TibaTuzo ya Nobel ya FasihiTuzo ya Nobel ya Amani Tuzo ya Nobel ya Elimu ya Uchumi

Tanbihi

Vyanzo

Marejeo













Marejeo mengine


Viungo vya nje

 Taasisi ya Nobeli 
 Makumbusho ya Nobeli 
 Nobel Prizes by Universities and Institutes

*
Jamii:Tuzo