Jumapili

Jumapili ni siku ya kwanza katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya Kiyahudi-Kikristo. Iko kati ya siku za Jumamosi na Jumatatu. 

Kwa Wakristo walio wengi ni siku ya sala za pamoja kanisani.

 Kiswahili, Kiarabu na utamaduni wa Kiislamu 
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "2" ndani yake. Hili ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo athira ya Uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa, siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kama siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.

Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee, hasa kwa sababu Kiarabu, ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu, kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita siku "al-ahad" yaani "ya kwanza".

 Siku ya jua, siku ya Bwana, siku ya ufufuo 
Katika lugha za Kigermanik siku hii ina jina la "jua". Lugha hizo, kama Kiingereza na Kijerumani, zinaendeleza urithi wa Roma ya Kale na zaidi wa Babiloni ambako kila siku ya wiki ilikuwa chini ya mungu fulani aliyeonekana kama nyota au sayari.

Kundi lingine la lugha linatumia msamiati "siku ya Bwana" yaani "Bwana Yesu Kristo". Ni hasa lugha za Kirumi kama Kifaransa (dimanche), Kiitalia (domenica), Kihispania (domingo) na kadhalika.

Lugha ya Kirusi inaita siku hii "voskresenye" yaani siku ya ufufuko.

 Uzoefu wa Kikristo 
Wakristo wa madhehebu mengi (isipokuwa Wasabato) wanatazama Jumapili kama siku ya mapumziko iliyochukua nafasi ya Sabato iliyotajwa kwenye Amri Kumi za Agano la Kale. 

Sababu ya badiliko hilo lilitokea tangu karne ya 1 ni umuhimu wa ufufuko wa Yesu uliotokea kwenye siku ya kwanza ya juma kufuatana na habari za Agano Jipya.

Kadiri Wakristo wa mwanzo walivyozidi kushindana na Wayahudi wasiomuamini Yesu, walizidi kuzingatia Jumapili kuliko Jumamosi, hasa baada ya kufukuzwa kutoka masinagogi katika miaka ya 80 BK.

 Jumapili katika lugha mbalimbali 
+Majina ya Jumapili katika tamaduni mbalimbali  Lugha  Jina/Matamshi Maana Maelezo Kiebrania יום ראשוןjom rishon siku ya mwanzo      Kigiriki Κυριακή kiriaki (siku ya) Bwana   Kiarabu  أحد  al-ahad (siku) ya kwanza      Kiajemi :یکشنبهyek-schanbe (siku ya) kwanza      Kireno Domingo   (siku ya) Bwana      Kilatini  dies solis  Siku ya jua  Kiitalia  domenica (siku ya) Bwana   Kihispania  Domingo  (siku ya) Bwana   Kifaransa  dimanche  (siku ya) Bwana   Kijerumani  Sonntag  siku ya jua    Kiingereza  Sunday  siku ya jua   

Jamii:Kalenda