Sirili wa Saloniki

Mtakatifu Sirili (kwa Kigiriki: Κύριλλος, Kyurillos; kwa Kisirili: Кирилъ;Thesalonike, Ugiriki, 815; Roma, Italia, 14 Februari 869) alikuwa mmisionari, mmonaki na mtaalamu wa Kigiriki aliyeweka msingi wa utamaduni wa Kikristo kati ya mataifa ya Waslavoni https://www.santiebeati.it/dettaglio/22800.

Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.

Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake pamoja na mdogo wake MethodioMartyrologium Romanumhttps://www.santiebeati.it/dettaglio/22825.

Jina
Alipozaliwa na askari wa Kibizanti na mama Mslavoni mjini Thesaloniki (kifupi Saloniki) katika Ugiriki ya kaskazini wakati wa enzi za Dola la Bizanti alipewa jina la "Konstantino" 

Jina la "Sirili" alilipokea baada ya kujiunga na monasteri.

Maisha
Ujana na elimu
Alipokea mafunzo yake ya ngazi ya juu kwenye chuo kikuu cha mji wa Konstantinopoli katika masomo ya falsafa, sarufi, mahubiri, muziki, hesabu, jiografia na astronomia. Alijifunza pia lugha za Kigiriki, Kilatini, Kiaramu na Kiebrania. Baadaye aliongeza Kiarabu. Lahaja za Kislavoni alizijua tangu utotoni. 

Mwaka 848 alijiunga na utumishi wa Kanisa akapokea ushemasi. Katika mapokeo ya Waorthodoksi angeruhusiwa kufunga ndoa kwanza lakini aliamua kufuata mtindo wa wamonaki. Mwaka 850 alipewa kazi ya kufundisha falsafa kwenye chuo kikuu cha Konstantinopoli.

Safari kwa Waarabu na Wakhazari
Mwaka 851 alitumwa kama balozi wa Kaisari kwenda Samarra akiwa na ujumbe kwa Khalifa Al-Mutawakkil alipoingia katika majadiliano na wataalamu Waislamu kuhusu Mungu na Utatu.

Alifanya safari nyingine kubwa kwenda kwa Wakhazari waliokuwa Waturuki waliofuata imani ya Uyahudi katika maeneo kaskazini kwa Bahari Nyeusi.

Safari kwenda Moravia kati ya Waslavoni
Mwaka 862 Rastislav mtawala wa Waslavoni katika Moravia alimwomba Kaisari Mikaeli III Konstantino wa Konstantinopoli kumtuma "askofu na mwalimu" atakayefundisha watu wa kawaida katika Ukristo kwa lugha ya watu. Inaaminiwa ya kwamba Ratislav alitaka kujenga Ukristo na kanisa nchini mwake bila ya kutegemea majirani Wajerumani waliowahi kujenga misingi ya Ukristo katika Moravia. Hivyo alitafuta uhusiano na Bizanti iliyofuata mtindo tofauti wa Ukristo ambayo haikuwa chini ya Papa wa Roma. 

Kaisari alimtuma Sirili pamoja na mdogo wake Methodio kwa sababu wote wawili walikuwa watu wa kanisa wenye elimu nzuri wakijua lugha ya Kislavoni toka kwa mama yao.

Tafsiri na alfabeti mpya
Tangu mwaka 863 Sirili na Methodio waliisha na kufanya kazi kati ya makabila ya Waslavoni. Walitafsiri sehemu za Biblia hasa Agano Jipya na liturgia katika lugha ya watu. Walifaulu hata kupata kibali cha Papa kwa matumizi ya Kislavoni kanisani. Waliunda aina ya lugha inayojulikana kama "Kislavoni cha kanisa" inayoendelea kutumiwa hadi leo katika liturujia ya Wakristo Waorthodoksi Urusi, Serbia na Bulgaria.

Kwa kazi yao walianzisha aina ya mwandiko wa pekee iliyokuwa chanzo cha alfabeti inayoitwa hadi leo "Kisirili" kwa heshima ya Sirili.

Kwa shughuli zao Sirili na Methodio walieneza Ukristo na kuweka msingi kwa utamaduni wa Kikristo kati ya mataifa ya Kislavoni ya leo.

Sala yake
Utakase, ulinganishe taifa lako katika imani ya kweli na ungamo sahihi,
na kuangaza mioyoni neno la mafundisho yako.

Kwa kuwa ni zawadi yako kutuchagua tuihubiri Injili ya Kristo wako,
kuchochea ndugu watende mema na kutimiza yanayokupendeza.

Wale ulionipa nakurudishia kama wako;
uwaongoze sasa kwa mkono wako wa kuume wenye nguvu,
uwalinde kivulini mwa mabawa yako,
ili wote wasifu na kutukuza jina lako la Baba, Mwana na Roho Mtakatifu.
Amina.

Tazama pia
Watakatifu wa Agano la Kale
Orodha ya Watakatifu Wakristo
Orodha ya Watakatifu wa Afrika
Orodha ya Watakatifu Wafransisko

Tanbihi

Marejeo ya Kiswahili
 Masomo ya Breviari - Sikukuu za Bwana, za Bikira Maria na za Watakatifu - Ndanda Mission Press 1978, uk 64-67
 John Kabeya na wengine - Maisha ya Watakatifu – ed. T.M.P. Book Department – Tabora 1965, 1989, uk. 54-55
 Pd. Leandry Kimario, O.F.M.Cap. - Mfahamu Mtakatifu Somo Wako - Maisha ya Watakatifu wa Kila Siku pamoja na Watakatifu Wafransisko - Toleo la pili - Dar es Salaam 2021, uk. 47

Viungo vya nje
The Life and Miracles of Saints Cyril and Methodius, Bishops and Apostles of the Christian Church 
Hati Slavorum Apostoli ya Papa Yohane Paulo II
Cyril and Methodius – Encyclical letter (Epistola Enciclica), 31 December 1980 by Pope John Paul II
"Cyril and Methodius, Saints" article in Encyclopædia Britannica.
''
"Equal to Apostles SS. Cyril and Methodius Teachers of Slavs", by Prof. Nicolai D. Talberg
Catholic Culture
Cyril and Methodius at orthodoxwiki
Bulgarian Official Holidays, National Assembly of the Republic of Bulgaria: in English , in Bulgarian 
Bank holidays in the Czech Republic, Czech National Bank: in English , in Czech 
24 May – The Day Of Slavonic Alphabet, Bulgarian Enlightenment and Culture,
Cyril  at Patron Saints Index 
Lettera Apostolica

Jamii:Waliozaliwa 815
Jamii:Waliofariki 869
Jamii:Watu wa Bizanti
Jamii:Wamonaki
Jamii:Wamisionari
Jamii:Watakatifu wa Ugiriki