Kireno

Kireno (Português - tamka "purtuGESH") ni lugha ya Kirumi inayozungumzwa hasa nchini Ureno na Brazil, lakini pia Kusini mwa Afrika, Asia Kusini na Asia Kusini-Mashariki. 

Imekuwa lugha ya kimataifa kutokana na historia ya ukoloni ya Ureno ikiwa na wasemaji wa lugha ya kwanza milioni 210-215; pamoja na wasemaji wa lugha ya pili kuna watu milioni 270 duniani wanaoelewana kwa Kireno, hivyo ni lugha ya 5 au ya 6 ulimwenguni. 

Kutokana na historia ya ukoloni Kireno kimepatikana katika nchi zifuatazo:

Kireno kama lugha rasmi
 Ureno
 Brazil
 Angola
 Msumbiji
 Kabo Verde
 Guinea Bisau
 Sao Tome na Principe
 Timor ya Mashariki

Lugha ya kieneo
 Makau (mkoa wa Uchina)
 Goa (mkoa wa India)

 Historia ya lugha 
Kireno ni moja kati ya lugha za Kirumi maana yake kimetokana na Kilatini cha Dola la Roma lililotawala eneo la Ureno kwa karne nyingi.

Ni karibu hasa na Kigalicia kinachozungumzwa katika Hispania ya Kaskazini.

Wareno waliacha lugha yao katika makoloni yao. Leo hii idadi ya wasemaji katika Ureno ni milioni 10 tu - idadi kubwa kabisa wako nje ya Ureno, hasa Brazil.

Kireno kilisambaa zaidi katika karne ya 20 kwa sababu Wareno waliondoka Ureno kutafuta kazi katika nchi nyingi za Ulaya. Vilevile kuna Wabrazil na Waangola waliotoka kwao kuhamia penginepo wakienda na lugha yao.

Viungo vya nje
makala za OLAC kuhusu Kireno 
lugha ya Kireno katika Glottolog
http://www.ethnologue.com/language/por

Jamii:Lugha za Kirumi
Jamii:Lugha za Ulaya

Jamii:Lugha za Brazil
Jamii:Lugha za Angola
Jamii:Lugha za Guinea-Bisau
Jamii:Lugha za Cabo Verde
Jamii:Lugha za Sao Tome na Principe
Jamii:Lugha za Timor ya Mashariki