Jiografia

Jiografia ni somo la Dunia na vipengele vyake, wakazi wake, na maajabu yake. 

Neno la Kiswahili jiografia linafuata matamshi ya Kiingereza ya neno la Kigiriki "γεωγραφία", geo-grafia kutoka gê "dunia" na graphein "kuandika". Lina maana ya "kuandika kuhusu Dunia". Neno hili lilianza kutumiwa kwa mara ya kwanza na mwanasayansi Eratosthenes (276-194 KK).

Sehemu za jiografia ni vitu kama mabara, bahari, mito na milima. Wakazi wake ni watu wote na wanyama waishio juu yake. Maajabu yake ni vitu vinavyotokea kama vile maji kujaa na kupwa, upepo, na tetemeko la ardhi.

Nchi za Afrika
 Afrika ya Mashariki 
 Burundi
 Eritrea
 Jibuti
 Kenya
 Komoro
 Rwanda
 Shelisheli
 Somalia
 Tanzania
 Uganda
 Uhabeshi (Ethiopia)
 Sudan Kusini

 Afrika ya Kati 
 Gabon
 Guinea ya Ikweta
 Jamhuri ya Afrika ya Kati
 Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
 Jamhuri ya Kongo
 Kamerun
 Sao Tome na Principe

 Afrika ya Kaskazini 
 Algeria
 Libya
 Misri
 Moroko
 Sahara ya Magharibi
 Sudan
 Tunisia

 Afrika ya Kusini 
 Angola
 Botswana
 Eswatini
 Lesotho
 Malawi
 Mauritius
 Msumbiji (Mozambiki)
 Namibia
 Afrika Kusini
 Zambia
 Zimbabwe

 Afrika ya Magharibi 
 Benin
 Burkina Faso
 Chadi
 Cabo Verde
 Ivory Coast
 Gambia
 Ghana
 Guinea
 Guinea Bisau
 Liberia
 Mali
 Mauritania
 Niger
 Nigeria
 Senegal
 Sierra Leone
 Togo

Nchi za Amerika ya Kaskazini
 Kanada
 Marekani (Maungano wa Madola ya Amerika)
 Meksiko (Maungano a Madola ya Mexiko)

Nchi za Amerika ya Kati
 Nchi za barani 
 Belize
 Guatemala
 Honduras
 El Salvador
 Nikaragua
 Kosta Rika
 Panama
*(Meksiko mara nyingi huhesabiwa katika Amerika ya Kati kwa sababu za kiutamaduni)

 Nchi za visiwa vya Karibi 
 Antigua na Barbuda
 Bahamas
 Barbados
 Dominica
 Jamhuri ya Dominika
 Grenada
 Haiti
 Jamaika
 Kuba
 Saint Kitts na Nevis
 Saint Lucia
 Saint Vincent na Grenadini

Nchi za Amerika ya Kusini
 Argentina
 Bolivia
 Brazil
 Chile
 Ekuador
 Guyana
 Guyana ya Kifaransa
 Kolombia
 Paraguay
 Peru
 Surinam
 Uruguay
 Venezuela

Nchi za Asia
 Asia ya Kati 
 Afghanistan
 Kazakhstan
 Kirgizistan
 Mongolia
 Tajikistan
 Turkmenistan
 Usbekistan

 Asia ya Kaskazini 
 Siberia (sehemu ya Urusi)

 Asia ya Mashariki 
 Uchina (pamoja na Taiwan)
 Japani
 Korea Kaskazini
 Korea Kusini

 Asia ya Kusini-Mashariki 
 Brunei
 Indonesia
 Kamboja
 Laos
 Malaysia
 Myanmar (zamani iliitwa Burma)
 Philippines
 Singapur
 Thailand (zamani iliitwa Siam)
 Timor Mashariki
 Vietnam

 Asia ya Kusini 
 Bangladesh
 Bhutan
 Uhindi (au India)
 Maledivi
 Nepal
 Pakistan
 Sri Lanka (zamani iliitwa Ceylon)

 Asia ya Magharibi 
 Armenia
 Azerbaijan
 Georgia
 Irak
 Israeli
 Yordani
 Libanon
 Palestina
 Shamu (au: Syria)
 Uajemi (au Iran au Persia)
 Uturuki

 Bara Arabu 
 Bahrain
 Kuwait
 Muungano wa Falme za Kiarabu
 Oman
 Qatar
 Saudia
 Yemen

Nchi za Ulaya

Nchi za Oceania

mfumo wa Jua
 Jua
 Utaridi Inatajwa kama "Zebaki" katika kamusi kadhaa, kwa kosa la kutafsiri upya jina la Kiingereza "Mercury" linalomaanisha metali na pia sayari, tofauti na Kiswahili 
 Zuhura (Ng'andu)
 Dunia (Ardhi)
 Mirihi (Meriki - Mars)
 Mshtarii inaitwa kwa kosa "Sumbula" katika vitabu vichache; lakini Sumbula ni jina la nyota ya :en:Spica
 Zohari Katika vitabu vichache inaitwa "Saratani" au "Satani" kwa kosa; Saratani ni jina la kundinyota ya Cancer; inaonekana kuna kosa kutokana matamshi ya kienyeshi ya jina "Saturn"
 UranusVitabu vichache vinatumia kwa kosa jina "Zohali" ambalo ni jina la sayari inayoitwa kwa Kiingereza "Saturn" 
 NeptunVitabu vichache vinatumia kwa kosa jina "Kausi" ambalo ni jina la kundinyota inayoitwa kwa Kiingereza "Sagittarius"

Tazama pia

 Jamii:Nchi
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Tanbihi

Viungo vya nje

Jamii:Jiografia
Jamii:Sayansi