Lugha za Kiturki

Lugha za Kiturki ni kundi la lugha zaidi ya 30 zinazozungumzwa kutoka Ulaya ya Mashariki hadi Asia ya Kati na watu milioni 210. Zinahesabiwa kuwa sehemu za lugha za Kialtai pamoja na Kichina, Kimongolia, Kijapani na Kikorea. Wasemaji wa lugha za Kiturki husikizana kwa kiasi kikubwa. Lugha ya Kiturki inayojulikana zaidi kimataifa pia yenye wasemaji wengi ni Kituruki cha Uturuki.

Asili ya wasemaji wa lugha za Kiturki inadhaniwa kuwa sehemu za Mongolia. Kati ya karne za 6 hadi 10 walisambaa hadi Asia ya Magharibi na baada ya kutwaa Milki ya Bizanti waliingia pia katika Ulaya ya kusini-mashariki.

 Lugha za Kiturki zenye wasemaji wengi 
 Lugha tatu kubwa za kundi hili ni 
 Kituruki   wasemaji milioni 60 katika Uturuki na vikundi vidogo katika nchi za Balkani; kutokana na uhamiaji pia katika nchi za Ulaya ya Kati na ya Magharibi (Ujerumani, Uholanzi) 
 Kiazeri (Aseri)   wasemaji milioni 30 katika Azerbaijan na magharibi ya Uajemi 
 Kiuzbeki   wasemaji milioni 24 katika Uzbekistan, kaskazini ya Afghanistan, Tajikistan na magharibi ya China

 Lugha za Kiturki zenye wasemaji zaidi ya milioni moja: 
 Kikazakhi   wasemaji milioni 11 nchini Kazakhstan, Uzbekistan, China, Urusi 
 Kiuiguri   wasemaji milioni 8 hasa katika Shinjiang (China ya Magharibi) 
 Kiturkmeni   wasemaji milioni 6.8 Mio katika Turkmenistan na kaskazini ya Uajemi 
 Kikirgizi   wasemaji milioni 3.7 Kyrgystan, Kazakhstan, China ya Magharibi 
 Kitshuwashi   wasemaji milioni 1.8 katika Urusi (sehemu ya kiulaya) 
 Kibashkiri   wasemaji milioni 2.2 katika Bashkiria jamhuri ya shirikisho la Urusi 
 Kitartari   wasemaji milioni 1.6 kati ya Urusi ya kati hadi Sibiria 
 Kikashgai   wasemaji milioni 1,5 Mio Sprecher katika majimbo ya Uajemi ya Fars na Khuzistan

 Mifano ya maneno ya lugha za Kiturki 
Mifano ifuatayo inaonyesha jinsi gani lugha za Kiturki zinavyofanana:

KiswahiliKiturkicha KaleKiturukiKiturkmeni KitatariKikazakhstan Kiuzbeki Kiuiguri Mama  ana  anne/ana  ene  ana  ana  ona  anapua  burun  burun  burun  boryn  murın  burun  burunmkono  qol  kol  qol  kul  qol  qo'l  kolbarabara  jol  yol  ýol  jul  zhol  yo'l  yolmnene	 semiz  semiz  semiz  simyz  semiz  semiz  semizardhi  topraq  toprak  topraq  tufrak  topıraq  tuproq  tupraqdamu  qan  kan  gan  kan  qan  qon  qanmajivu  kül  kül  kül  köl kül  kul  külmaji  suv  su  suw  syw  suw  suv  sunyeupe  aq  ak  ak  ak  aq  oq aqnyeusi  qara  kara  gara  kara  qara  qora  qaranyekundu  qyzyl  kızıl  qyzyl  kyzyl  qızıl  qizil  qizilanga  kök  gök  gök  kük  kök  ko'k  kök

*
Jamii:Lugha za Kialtai
Jamii:Makundi ya lugha