Uthai

Uthai pia Thai (kwa Kiingereza Thailand), rasmi kama Ufalme wa Thailand, ni nchi katika Asia ya Kusini-mashariki, inapakana na Laos na Myanmar kaskazini, Cambodia mashariki, Ghuba ya Thailand na Malaysia kusini, na Bahari ya Andaman magharibi. Ina idadi ya watu takriban milioni 70, ikiwa ya 20 duniani. Jiji lake kubwa zaidi ni Bangkok, ambalo pia ni mji mkuu.

Historia
Uthai ilikuwa nchi pekee ya Asia Kusini Mashariki iliyofaulu kukwepa ukoloni.

Nchi iliitwa rasmi 'Siam (สยาม) hadi mwaka 1939, tena kati ya 1945 na 1949. 

Neno Thai (ไทย) linamaanisha "uhuru" kwa Kithai ni pia jina la kundi kubwa la watu nchini ambao ni Wathai (75-85%), mbali na Wathai-Wachina (12%).

Tangu tarehe 19 Septemba 2006 nchi imetawaliwa na kamati ya jeshi. Jeshi ilipindua serikali ya waziri mkuu Thaksin Shinawatra bila kumwaga damu. Viongozi wa kijeshi walipatana na mfalme kwamba wataandaa uchaguzi mpya.

Lakini hata baada ya chaguzi huru kadhaa nchi haijatulia kisiasa.

Demografia 
Kama ilivyokadiriawa mnamo Desemba 2023, idadi ya watu wa Uthai ni takriban milioni 66.05.

Ukuaji wa Idadi ya Watu na Muundo

Kiwango cha ukuaji wa idadi ya watu cha Uthai kimekuwa kikipungua, na kupungua kwa 0.14% mwaka 2022. Ugawaji wa umri ni kama ifuatavyo:

Miaka 0-14: 16.87%

Miaka 15-64: 71.20%

Miaka 65 na zaidi: 11.93%

Sahihi ya jinsia kwa kuzaliwa ni 1.05 mwanaume kwa kila mwanamke, na uwiano jumla wa jinsia ni 0.95 mwanaume kwa kila mwanamke.

Takwimu za Kimaisha

Kiwango cha kuzaliwa: 7.0 kuzaliwa kwa kila 1,000 ya watu (makadirio ya 2024)

Kiwango cha vifo: 8.7 vifo kwa kila 1,000 ya watu (makadirio ya 2024)

Kiwango cha uhamiaji: -0.13 wahamiaji kwa kila 1,000 ya watu

Kiwango cha vifo vya watoto wachanga ni vifo 6.47 kwa kila 1,000 ya watoto waliozaliwa hai.

Umri wa kuishi wa wastaniUmri wa kuishi wa wastani ni miaka 77.66, na wanaume wana umri wa kuishi wa miaka 74.65 na wanawake 80.83.

Kiwango cha Kuzaliwa

Kiwango cha kuzaliwa ni watoto 0.9 kwa kila mwanamke (makadirio ya 2024), kikionyesha kiwango cha kuzaliwa kilichoshuka chini ya kiwango cha kubadilisha.

Dini

Ubudha: 93.5%

Uislamu: 5.4%

Ukristo: 1.1%

Dini nyingine au hakuna dini: 0.1%

Ubudha wa Theravada ndiyo dini rasmi na ina nafasi muhimu katika utamaduni wa Thailand.

Muundo wa Kabila

Idadi ya watu wa Uthai ni ya aina mbalimbali, na makundi makuu ni:

Tais: Takriban milioni 53–56.5

Thai ya Kati(Siamese): Takriban milioni 25

Isan (Thai-Lao): Takriban milioni 18.5–20

Yuan (Thai Yuan; Lanna): Takriban milioni 6–7

Thai ya kusini(Thai Pak Tai): Takriban milioni 5.5

Wachina: Takriban milioni 6–9, wakiongoza kwa asili ya Teochew

Wamalaya: Takriban milioni 2–4

Wakhemere: Zaidi ya milioni 1.2

Wakaren: Takriban milioni 1

Makundi mengine ya kabila ni pamoja na Phu Thai, Wahindi wa Thai, Mon, na jamii mbalimbali za asili.

Mijini
Kama ilivyokadiriawa mwaka 2023, takriban 53.5% ya idadi ya watu wa Thailand wanaishi katika maeneo ya mijini, na Bangkok ndiyo jiji lenye idadi kubwa ya watu, likiwa na wakazi zaidi ya milioni 9.

Vigezo vya Afya

Thailand imepiga hatua kubwa katika huduma za afya, ikiwa na nafasi ya sita duniani katika Indeksi la Usalama wa Afya wa 2019.

Nchi inakutana na changamoto zinazohusiana na idadi ya watu wanaozeeka, ambapo zaidi ya 20% ya raia wake ni zaidi ya miaka 60, na kiwango cha kuzaliwa kilichoshuka chini, jambo ambalo linaweza kuathiri maendeleo ya uchumi na usalama wa taifa.

 Tazama pia 
 Majimbo ya Uthai
 Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

Viungo vya nje

 Serikali
 Thaigov.go.th Government of Thailand
 Mfa.go.th Ministry of Foreign Affairs
 Thailand Internet Information National Electronics and Computer Technology Center
 Ministry of Culture 

 Taarifa za jumla


 Thailand entry in Library of Congress Country Studies. 1987
 Thailand  from UCB Libraries GovPubs

 Thailand from the BBC News
 Thailand Encyclopædia Britannica entry

 Longdo Map On-line Thailand maps in English and Thai
 Key Development Forecasts for Thailand from International Futures
 2010 Thailand population census by Economic and Social statistics Bureau 

 Utalii
 Tourism Authority of Thailand Official tourism website
 Thailand travel dictionary

 Vingine

 Marejeo


Jamii:Nchi za Asia