Karagwe

Karagwe ni eneo la kihistoria ya Tanzania ya kaskazini magharibi upande wa magharibi wa Ziwa Viktoria Nyanza karibu na mpaka wa Burundi.

Sehemu kubwa ya eneo hili leo ni wilaya ya Karagwe katika Mkoa wa Kagera. 

Kihistoria ilikuwa utemi au ufalme mdogo. Hakuna historia ya kimaandishi lakini watawala wake wanakumbukwa tangu karne ya 15. 

Wapelelezi Wazungu wa karne ya 19 na wakoloni Wajerumani Tazama chini J A Grant kwenye Viungo vya Nje, pamoja na makala "Karagwe" katika Kamusi ya Koloni za Kijerumani (1920) walikuta eneo lililokaliwa na wakulima Wanyambo waliotawaliwa na wafugaji Wahima Grant aliandika "Wahuma", kamusi ya Kijerumani inaeleza ni walewale wanaoitwa Wahuma, Wahima au Baim. Leo hii "Wahima" au "Wahuma" ni jina la watu wanaotazamwa kama tawi la Watutsi wanaoishi Kongo. 

Wakati wa ukoloni wa Kijerumani ikulu ya mtemi ilipatikana huko Bweranyange 

Wanyambo wa Karagwe walijua teknolojia ya kufuma si chuma tu, bali feleji pia.

Watawala wa KaragweTanganyika Traditional Polities   
Watawala wa Karagwe walikuwa na cheo cha "Umugabe". Nasaba ilianzishwa mnamo mwaka 1450 na mtemi Ruhanda I aliyeitwa pia Bunyambo.

1675 - 1700                Ruhinda V
1700 - 1725                Rusatira
1725 - 1750                Mehinga
1750 - 1775                Kalemera I Ntagara Bwiragenda        (d. 1775)
1775 - 1795                Ntare V "Kiitabanyoro"  
1795 - 1820                Ruhinda VI Orushongo "Lwanyabugondo" (b. 1777 - d. 1820)
1820 - 1853                Ndagara I "Luzingamcucu lwa nkwanzi"
1853 - 1881                Rumanyika I Rugundu
1882 - 1886                Ndagara II Nyamkuba
1886 - 1893                Kalemera II Kanyenje
1886 - 1893                Kakoko -Regent
1893 - 1914                Ntare VI
1914 - 1916                Kahigi -Regent
1916 - 1939                Daudi Rumanyika II                  
1939 - 1962 - 9.12.         B. Itogo Ruhinda VII 

Marejeo

Viungo vya Nje
Karagwe Kingdom, fortuneofafrica.com, imeangaliwa 16-09-2015 
Karague, chapter VIII in A Walk Across Africa, by James Augustus Grant, 1864 

jamii:Mkoa wa Kagera
jamii:Historia ya Tanzania