Kabupatén Aceh Tenggara

Kabupatén Acéh Tenggara nyaéta hiji kabupatén anu  aya di Propinsi Acéh, Indonésia. Puseur pamaréntahanna aya di Kota Kutacane, Kabupatén ieu  diwangun ku  dataran luhur kaasup dijerona Taman Nasional Gunung Leuser, sarta wilayah dataran landeuh anu aya  di Lembah Alas. Pernahna ieu Kabupatén aya di wewengkon kidul ngulon/tenggara Propinsi Acéh anu  watesna langsung jeung  propinsi Sumatera Utara. Dina ahir taun 2023, jumlah warga pangeusi Acéh Tenggara lobana 231.331 jiwa. 

Sajarah
Sajarah Kabupatén Acéh Tenggara dimimitian ti diadegkeuna pamaréntahan di sakuliah wewengkon Acéh dina mimiti taun 1946 kujalan ngagolongkeun daérah-daérah anu aya dina wewengkon tengah Acéh, tayalian Takengon, Gayo Lues, jeung Tanah Alas ka jero hiji "keluhakan" anu disebut Keluhakan Acéh Tengah. Puseur dayeuh  keluhakan direncanakeun giliran unggal genep bulan éwang ti mimiti Takengon, Blangkejeren, sarta Kutacane.

Jarak anu kacida jauh sarta waktu anu kacida lila ti Kutacane Takengon, kurang leuwih 250 km lamun leumpangnepika 5-8 poe, lamun seug ngagunakeun kandaraan  kudu ngaliwata  Aceh Timur jeung Aceh Utara kalawan jarak kurang leuwih 850 km, anu ngabalukarkeun dina prakna ngajalankeun pamarentahan henteu bisa lumangsung éféktif alatan kitu dina  tanggal 21 Séptémber 1953 sababaraha inohong anu asalna ti Sumatera Kaler nyoba ngasupkeun  daérah Tanah Alas ka jero wilayah Sumatera Kaler.

Ngan waé ieu upaya henteu meunang pangrojong ti rakyat di Tanah Alas sarta ditolak ku Daud Beureueh salaku pingpinan militér Acéh. Hal ieu ngarojong pingpinan di Tanah Alas jeung Gayo Lues pikeun ngawujudkeun kabupaten sorangan, tur leupas ti Kabupatén Acéh Tengah. Sabada ngaliwatan parjuangan tur babalagempagan anu panjang, antukna Wali kota Syahadat hasil ngajadikeun  Pangkowilhan I Letjend. Koesno Oetomo sacara de facto ngalegalkeun Daérah Tanah Alas jeung Gayo Lues ngajadi Kabupatén Acéh Tenggara dina tanggal 14 Novémber 1967.

Dina taun 1974, sabada bajuang salila 17 taun tisaprak 1956, Pamarantah tungtungna medalkeun UU No. 4 taun 1974 ngeunaan ngawujudkeun Kabupatén Acéh Tenggara anu diresmikeun ku Menteri Dalam Negeri, Amir Machmud dina tanggal 26 Juni 1974 dina hiji acara anu dilaksanakeun di Kutacane. Dina poé eta ogé Gubernur Daérah Istiméwa Acéh A. Muzakkir Walad ngalantik/ngistrénan Wali kota Syahadat salaku Pajabat Bupati Kabupatén Acéh Tenggara. Dina tanggal 24 Juli 1975 Wali kota Syahadat sacara definitif diangkat salaku Bupati Acéh Tenggara anu munggaran.

Kadieunakeun dina tanggal 10 April 2002, 57% tina wilayah Kabupatén Acéh Tenggara dimekarkeun pikeun ngawujudkeun  Kabupatén Gayo Lues dumasar kana Undang-Undang Nomor 4 Taun 2002.

 Géografi 
Wates wilayahna

 Pamaréntahan 
 Bupati 

 No Bupati Mulai menjabat Akhir menjabat Ket.  Wakil Bupati * 100pxSyakir(Penjabat) 11 Oktober 2022PetahanaLowong

 Dewan Perwakilan 

 Kacamatan 

 Démografi 
Kabupatén Aceh Tenggara dieusi ku dua sékésélér asli di wilayah ieu, tayalian urang  Alas anu nyicingan sabagian gedé wilayah Acéh Tenggara sarta suku Karo anu nyicingan wewengkon wétan jeung  tenggara anu watesna langsung jeung propinsi Sumatera Utara.

 Ékonomi 
 Komoditi Séktor Peternakan  
 Sapi: 35.137 ekor/thn
 Munding: 3.386 ekor/thn
 Embé: 7.998 ekor/thn
 Domba: 8.341 ekor/thn
 Hayam Negeri: 302.906 ekor/thn
 Hayam Pedaging: 39.380 ekor/thn
 Meri: 182.003 ekor/thn
 Kuda: 198 ekor/thn

 Komoditi Séktor Bungbuahan 
 Nomor  Nama Komoditas  Jumlah (Ton/Tahun)  Persentase 1.  Cau  1.205 2.Salak1.0783.Rambutan7074.Buah6215.Durén6056.Manggu2777.Dukuh/Langsat2738.Nangka/Campedak1069.Alpuket9510.Gedang8911.Tangkil6912.Peuteuy62

 Komoditi Séktor Perkebunan 
 Nomor  Nama Komoditas  Jumlah (Ton/Tahun)  Persentase 1. Paré70.312.Coklat10.491 3. Kalapa Sawit4.595 4. Karét2.891 5. Muncang1.2826.Cabé gedé2647.Céngék2288.Kacang Panjang1019.Terong6710.Bawang Bodas4611.Bawang Beureum2412.Bonténg19

 Komoditi 
Kabupatén Acéh Tenggara salaku daérah anu ngahasilkeun Coklat panggedéna di Propinsi Acéh anu legana 19.994  héktar kalawan lobana produksi 8.843 ton/héktar kalawan hasil produktipitas 455 Kg/héktar/taun tina 21.623 jumlah patani. Sagigireun éta Kabupatén Acéh Tenggara ogé dipiwanoh salaku anu ngahasilkeun muncang pang gedéna di Acéh jeung salah sahiji leuit pare henteu waé pikeun Propinsi Acéh tapi ogé pikeun propinsi Sumatera Utara. Komoditas unggulan séjéna tayalian  karet, kai golondongan, lauk darat legana Darat 3782.84 ton sarta susukan  1583.21 ton.

 Pariwisata 
 Tempat Wisata 

 Benteng Kuta Reh
 Taman Nasional Gunung Leuser
 Arung Jeram Sungai Alas
 Air Terjun Lawe Gurah (Simpur Jaya, Ketambe)
 Air Terjun Ketambe 
 Air Terjun Lawe Dua
 Air Terjun Gulo
 Air Terjun Bakbahu (Deleng Pokhisen)
 Air Terjun Pokhisen (Jambur Lateng)
 Air Terjun Sampuran Manuk
 Air Terjun Lawe Sikap (Mbarung)
 Festival Seni Gayo-Alas
 Bukit Cinta (Bukit Mbarung)
 Pemandian Air Panas Lawe Ger-ger
 Pemandian Air Panas Uning Sigugur
 Jamur Mamang
 Pantai Goyang
 Pantai Barat
 Pantai Timur
 Masjid Agung At-Taqwa
 Intan Waterboom
 Pondok Jamniz
 Pondok Wisata Batu Mbogoh
 Alas Hills (Bukit Mbarung)

 Dicutat tina 

 Tutumbu ka luar 
  Situs Independen Putera Daerah Kabupaten Aceh Tenggara 

Kategori:Acéh
Kategori:Kota di Indonésia
Kategori:Babagian administratif di Indonésia
Kategori:Kabupatén di Acéh