Ihram

Ihram 250pxJamaah haji nuju nganggo pakéan ihram bodas. Ngaran Arab  (Iḥrām) Hartosna Nyingkahan / Ngaharamkeun Kagiatan Utama Niat & Nganggo pakéan husus Lokasi Ngamimitian Miqat Status Rukun Haji & Umrah

Ihram (basa Arab: ) nyaéta kaayaan suci sarta niat pikeun ngamimitian ibadah Haji atanapi Umrah.Iwan Guntur dkk., Haji dan Umrah: Sebuah Perjalanan Spiritual, (Jakarta: PT Elex Media Komputindo, 2021), kaca 75. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026. Jalma anu nuju dina kaayaan ihram disebut muhrim. Ritual ieu dimimitian ku mandi sunnah, nganggo pakéan ihram, sarta ngucapkeun niat di tempat anu parantos ditangtukeun (Miqat).H. Bobby Herwibowo & Indriya R. Dani, Panduan Pintar Manasik Haji dan Umrah, (Jakarta: WahyuMedia, 2013), kaca 25. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026.

 Hadis ngeunaan Ihram 
Di handap ieu rujukan hadis shahih anu janten dasar hukum nalika saurang mukmin nuju aya dina kaayaan ihram:

 Niat sarta Miqat 
وَلِأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ، وَلِأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ، وَلِأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ، وَلِأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ، فَهُنَّ لَهُنَّ، وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِنَّ مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ...

Hartosna:
"Rasulullah saw. parantos netepkeun Miqat pikeun penduduk Madinah di Dzulhulaifah, pikeun penduduk Syam di Al-Juhfah, pikeun penduduk Najed di Qarnul Manazil, sarta pikeun penduduk Yaman di Yalamlam..." sarta anjeunna ngadawuh: "Miqat-miqat éta téh pikeun maranéhna sarta pikeun saha waé anu ngaliwat ka dinya sanajan lain pendudukna, nyaéta pikeun jalma anu niat badé haji sarta umrah."
— HR. Bukhari no. 1524 sarta Muslim no. 1181

Hakekat Niat nalika Ihram
Nalika saurang jamaah ngaleupaskeun papakéan dunya sarta ngagentos ku kaén blacu bodas, anjeunna sabenerna nuju ngalaksanakeun Niat Pamungkas. Numutkeun Syariati, niat dina mangsa harita téh nyaéta:
 Niat "Paéh" tina Égo ("Ananiyah") : "Dinten ieu, kuring maot tina pangkat kuring, maot tina kabeungharan kuring, sarta maot tina sagala rupa nu ngabédakeun kuring jeung batur."
 Niat "Nyingkirkeun Topéng/teregos": "Kuring nuju ngalaan sakabéh topéng kuring pikeun manggihan jati diri kuring anu saenyana di payuneun Gusti."
 Niat "Migunakeun Kabébasan" :Numutkeun Syariati dina buku Makna Haji, niat ihram téh nyaéta proklamasi kabébasan. Niat pikeun teu dijajah deui ku kahayang dunya, sato, atawa méwahna hirup.Syariati, Ali. (2014). Makna Haji. Jakarta: Zahira.
"Haji nyaéta hijrahna manusa tina dirina sorangan (égo) nuju ka Allah. Ninggalkeun sagala rupa di dieu hartosna anjeun kudu wani mutuskeun ranté-ranté dunya anu salila ieu ngabeungkeut jiwa anjeun. Lamun anjeun miang ka Makkah bari masih mawa ambisi sarta kasombongan dunya, anjeun sabenerna mah tacan ninggalkeun nanaon."
— Disarikeun tina Makna Haji (2014) karya Dr. Ali Syariati.

 Ma'na Filosofis sarta Ruh Ihram 
Ihram sanés ngan saukur ganti papakéan, nanging mangrupikeun perlambang tina parobahan batin manusa anu hayang balik ka fitrahna. Ihram éta téh mangrupikeun perlambang tina maot/"paéhna" hawa nafsu.
 Maot tina sipat Amarah (nafsu nu sok ngajak kana kagoréngan).
 Maot tina sipat Luwamah (nafsu nu sok kaduhung tapi malikan deui).
 Sangkan hudang deui dina jiwa anu Mutmainnah (jiwa anu tenang sarta ridho)Syariati, Ali. (2014). Makna Haji. Jakarta: Zahira. ISBN [Nomer ISBN upami aya].

 Simbol Kasaruaan (Kafan Kahuripan) 
Papakéan Ihram pikeun lalaki anu ngan saukur dua lambar lawon bodas tanpa kaput (jahitan) mangrupikeun simbol Kasaruaan. Di dieu, sakabéh atribut dunya sapertos jas méwah, pangkat, jabatan, sarta kabeungharan dileupaskeun sagemblengna. Di payuneun Allah, nu raja jeung nu jalata téh sarua bodasna. Papakéan ieu ogé ngingetkeun urang kana lawon kafan, yén manusa moal mawa nanaon ka ahéret iwal ti amal ibadahna.Al-Ghazali. Ihya Ulumuddin: Kitab Rahasia-Rahasia Haji.
Tawadu': Manusa téh sarua di payuneun Allah. Nafsu hayang dipuji (riya) sarta hayang katingal punjul ti batur (takabur) kedah "dipeuncit" nalika niat Ihram dikedalkeun.
Kasinugrahan: Manusa balik deui ka jati diri anu murni (fitrah), lir ibarat orok anu nembé lahir atanapi mayit anu badé dikurebkeun, ngan saukur dibungkus ku kaén bodas polos.Syariati, Ali. (2014). Makna Haji. Jakarta: Zahira].

 Ngadalikeun Hawa Nafsu 
Nalika dina kaayaan Ihram, aya sababaraha larangan (sapertos teu meunang mopolongo, teu meunang moro sato, teu meunang neukteuk kuku/buuk, sarta teu meunang nganggo seuseungitan). Ieu ngajarkeun manusa ngeunaan Disiplin Rohani sarta ngadalikeun hawa nafsu. Manusa dilatih pikeun leuwih merhatoskeun kasucian batin tibatan kaéndahan fisik atawa kasenangan samentara.Ibn Katsir. Tafsir Al-Qur'an al-Azim.

 Labbaikallah: Jawaban Panyaur Allah 
Nalika ngamimitian Ihram, jamaah disunnahkeun macakeun kalimat Talbiyah (Labbaikallahumma labbaik...). Ieu mangrupikeun perlambang yén manusa téh hamba anu sumerah diri, ngajawab panyaur (panggilan) ti Gusti kalayan pinuh ku kaikhlasan sarta rasa reueus.

 Tata Cara Ihram 
Sateuacan niat di Miqat, jamaah disunnahkeun ngalakukeun sababaraha hal pikeun nyampurnakeun kasucianana:A. Solihin dkk., Tuntunan Super Lengkap Haji & Umrah, (Jakarta: Ilmu, 2014), kaca 96. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026.
 Mandi sunnah ihram sarta wudhu.
 Nyukur kumis, meresihan kuku, sarta nyukur buuk kélék ogé buuk palangkakan.
 Nganggo pakéan ihram (dua lambar kaén bodas pikeun pameget).
 Ngalaksanakeun salat sunnah ihram dua rakaat.M. Sanusi & H.S. Sholihin, Dirasah Islamiyah Kelas VIII, (Jakarta: PT Penerbitan Pelangi Indonesia, 2021), kaca 27. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026.

 Pakéan Ihram 
Aturan pakéan ihram mangrupikeun simbol kasederhanaan sarta kasaruaan darajat manusa di payuneun Allah swt.:
Pameget: Nganggo dua lambar kaén bodas anu teu dijait. Salambar ditalikeun pikeun nutup aurat bagian handap, sarta salambar deui disampaykeun dina taktak.
Awéwé: Nganggo pakéan anu nutup sakujur awak (nutup aurat) nanging teu kénging nutup pameunteu (cadar) sarta teu kénging nutup dampal leungeun.Siti Maemunah, Panduan Perjalanan Haji Untuk Perempuan, (Jakarta: PT Lingkar Pena Kreativa, 2011), kaca 210. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026.

لَا تَلْبَسُوا الْقُمُصَ، وَلَا الْعَمَائِمَ، وَلَا السَّرَاوِيلَاتِ، وَلَا الْبَرَانِسَ، وَلَا الْخِفَافَ إِلَّا أَحَدٌ لَا يَجِدُ نَعْلَيْنِ
Ti Abdullah bin Umar r.a., yén aya saurang lalaki naros: "Yaa Rasulullah, pakéan naon anu kedah dipaké ku jalma anu nuju ihram?" Rasulullah saw. ngawaler: "Anjeun ulah maké gamis, ulah maké sorban, ulah maké calana, ulah maké tutup sirah (tanjak/topi), sarta ulah maké sapatu (khuf) iwal upami teu mendakan sendal."
— HR. Bukhari no. 1542 sarta Muslim no. 1177

 Larangan Nalika Ihram 
Nalika parantos niat ihram, jamaah dilarang ngalakukeun sababaraha hal anu tiasa ngabatalkeun atanapi ngawajibkeun denda (Dam):
وَلَا تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ وَلَا الْوَرْسُ
"Sarta ulah maraké pakéan (ihram) anu keuna ku parfum za'faran atanapi wars (tutumbuhan anu seungit)."
— HR. Bukhari no. 134

 Pikeun lalaki: Teu meunang nganggo papakéan anu dikaput sarta teu meunang nutupan sirah.
 Pikeun awéwé: Teu meunang nutupan raray (cadar) sarta dampal leungeun.
 Nganggo seuseungitan (parfum).
 Neukteuk kuku atanapi nyukur rambut.H. Kholilurrohman, Fiqih Ibadah, (Jakarta: Nurul Hikmah, 2021), kaca 59. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026.
 Ngalakukeun akad nikah atanapi hubungan suami-istri.
 Maéhan sato atanapi neukteuk pepelakan di Tanah Haram.Majelis Ulama Indonesia, Himpunan Hasil Ijtima Ulama Komisi Fatwa Se-Indonesia, (Jakarta: Erlangga, 2011), kaca 160. URL Digital, diaksés 2 Pébruari 2026.
"Tanah Suci (Haram) nyaéta simbol kaamanan sarta kabébasan total. Di dieu, sakabéh makhluk—manusa, sato, nepi ka tutumbuhan—kudu ngarasa aman tina gangguan leungeun sarta lisan anjeun. Ngamulyakeun Tanah Suci hartosna anjeun kudu leupas tina sipat 'ngarasa boga' sarta 'ngarasa kawasa', sabab di dieu ngan Allah nu boga sarta nu kawasa."
— Dicutat sarta diringkes tina Makna Haji (2014) ku Dr. Ali Syariati.

 Galéri 

 Dicutat tina 

 Tutumbu ka Luar 
 Loka Resmi Haji Kementrian Agama RI 
 Kamentrian Haji sarta Umrah Arab Saudi

Kategori:Ibadah Islam
Kategori:Haji
Kategori:Mekah
Kategori:islam