Pakakas

Pakakas (atawa parabot) nyaéta sakur alat anu dipaké ku manusa pikeun ngagampangkeun rupa-rupa pagawéan sadidinten. 
Dina kontéks kabudayaan Sunda, pakakas tradisional umumna dijieun tina bahan-bahan alam anu aya di sabudeureun lingkungan, saperti awi, kai, beusi, taneuh liat, sarta hoé.
Sajarah jeung Kamekaran
Sajarah pakakas di Tatar Sunda geus dimimitian ti jaman prasejarah, di mana manusa ngagunakeun batu jeung kai pikeun moro jeung tatanén. 
Kamekaran téknologi pakakas Sunda mangrupa hasil adaptasi masarakat kana lingkungan geografis anu mangrupa pagunungan sarta leuweung. Dina jaman Karajaan, téknologi Panday Beus mimiti mekar pikeun nyieun pakakas tatanén saperti pacul jeung arit, sarta sanjata/pakarang saperti kujang.Ekadjati, Edi S. (2005). Kebudayaan Sunda: Suatu Pendekatan Sejarah. Jakarta: Pustaka Jaya. ISBN 979-419-334-8. Google Books. Diaksés tanggal 31 Désémber 2025.
Dina abad ka-19 jeung ka-20, pakakas tina anyaman awi saperti boboko, nyiru, ayakan,  jeung carangka jadi ciri has téknologi rahayat. Pamakéan Wengku  salaku panguat biwir pakakas mangrupa bukti kapinteran lokal (local genius) dina ngokolakeun kakuatan struktur tina bahan alam.Suryani, Elis. (2010). Kearifan Budaya Sunda. Bogor: Ghalia Indonesia. k. 88. ISBN 978-979-450-638-7. Google Books. Diaksés tanggal 31 Désémber 2025.

Papasingan Pakakas
Dumasar kana kagunaan, pakakas tradisional Sunda bisa dipasing-pasing jadi sababaraha kelompok utama:

Pakakas Dapur: Pakakas anu aya patalina jeung urusan masak-masak sarta nyiapkeun katuangan. Contona nyaéta Boboko, Aseupan, Hihid, Coét, jeung Mutu.
Pakakas Tatanén: Pakakas anu dipaké ku para patani di sawah atawa di kebon. Contona nyaéta Étém, Arit, Kujang, Pacul, Garu, jeung Wuluku. Pikeun ngawadahan hasilna, ilaharna maké Carangka.
Pakakas Ngala Lauk: Alat anu dipaké pikeun néwak lauk di walungan atawa di balong, saperti Posong, Bubu, Ayakan, sarta Sair.Knasasich, J. (2003). Alat Penangkapan Ikan Tradisional. Jakarta: Grasindo. ISBN 979-732-111-8. Google Books. Diaksés tanggal 31 Désémber 2025.

Istilah Patalina jeung Pakakas
Dina ngagunakeun sarta nyieun pakakas, aya sababaraha istilah téknis anu sering dipaké ku masarakat Sunda pikeun ngajéntrékeun bagian atawa kaayaan éta pakakas, di antarana:

Wengku: Beulahan awi atawa hoé anu dipasang dina biwir pakakas (saperti boboko atawa carangka) sangkan wangunna panceg sarta kuat.Danadibrata, R.A. (2006). Kamus Basa Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. k. 753. ISBN 979-3631-93-7.
Ulas: Téknik nalian atawa meungkeut hinis awi/hoé dina wengku sangkan nyepétna pageuh sarta miboga ajén seni.Prawiraatmaja, S. (1988). Kamus Istilah Karajinan. Jakarta: Pusat Pembinaan dan Pengembangan Bahasa. k. 112. Google Books.
Séréd: Sebutan pikeun pakakas anu geus rada ruksak atawa geus lila dipaké sahingga kakuatanana geus ngurangan.Satjadibrata, R. (2005). Kamus Basa Sunda. Bandung: Kiblat Buku Utama. ISBN 979-3631-44-9. Google Books.
Pamatil: Bagian anu seukeut atawa seuseukeut dina pakakas tina beusi, kayaning arit, bedog, atawa kikir.
Pancir: Kai atawa beusi leutik anu dipaké pikeun meureut (ngoncikeun) gagang pakakas sangkan teu gampang ucul.Sumardjo, Jakob. (2011). Sunda: Pola Rasionalitas Budaya. Bandung: Kelir. Google Books.
Referénsi

Kategori: Parabot dapur tradisional Sunda
Kategori:Budaya
Kategori: Téhnologi