Kabupatén Langkat

Kabupatén Langkat (Jawi: لڠكت; Surat Batak: ) nyaéta salah sahiji kabupatén anu aya di Propinsi Sumatera Kaler, Indonésia. Puseur dayeuh kabupatén ieu ayana di Kacamatan Stabat.Kabupatén Langkat diwangun ku 23 kacamatan legana 6.273,29 km² kalawan jumlah pangeusi pertengah taun 2023 saloba 1.098.660 jiwa.  Ngaran Langkat sorangan  dicokot tina ngaran  Kesultanan Langkat, hiji kasultanan anu kungsi  maréntah di wewengkon Kabupatén Langkat.

 Géografi 
 Wates Wilayah 
Kabupatén Langkat watesna langsung jeung Propinsi Acéh. Wates wilayah kabupatén dumasar data Badan Pusat Statistik Kabupatén Langkat nyaéta :

 Sajarah 
 Mangsa Pamaréntahan Walanda jeung Jepang 
Dina mangsa Pamaréntahan Walanda, Kabupatén Langkat masih mibanda kadudukan karésidénan ogé kasultanan (karajaan) kitu deui pamingpin pamaréntahan anu disebut Résidén anu maneuh di Binjai kalawan Résidena Morry Agesten. Résidén boga wewenang pikeun marengan Sultan Langkat dina widang urusan. Ngan urang deungeun wungkul, sedengkeun pribumi (pribumi/bumiputera) aya dina panangan kasultanan Langkat.

Kasultanan Langkat dicepeng ku:
Sultan Haji Musa Almahadamsyah 1865-1892,
Sultan Tengku Abdul Aziz Abdul Jalik Rakhmatsyah 1893-1927
Sultan Mahmud 1927-1945/46

Dina kakawasaan Kasultanan jeung Asistén Residén struktur pamaréntahanna disebut LUHAK sarta aya di sahandapeun luhak disebut juru (Raja Kecil) jeung Kabupatén, sacara tahap satahap disebut Panghulu Pamaréntahan Luhak dipimpin ku saurang Pangéran, Pamaréntah kajuruan dipingpin ku saurang Datuk, Pamaréntah Kabupatén dipingpin ku Camat, sarta kalungguhan kapala juru/Datuk kudu dicekel ku pribumi anu kungsi jadi raja di wewengkonna.

Pamaréntahan Kasultanan di Langkat dibagi jadi 3 (tilu) kapala Luhak, nyaéta: 

Luhak Langkat Hulu Perenahna di Binjai dipingpin ku T. Pangéran Adil. Ieu wewengkon diwangun ku 3 juru jeung 2 Kacamatan, nyaéta:
 Kajuruan Selesai
 Kajuruan Bahorok
 Kajuruan Sei Bingai
 Distrik Kwala
 Distrik Salapian

Luhak Langkat Hilir Perenahna di Tanjung Pura dipimpin ku Pangéran Tengku Jambak/ T. Pangeran Ahmad. Wilayah ini mibanda 2 juru sarta 4 distrik tayalian:
 Kajuruan Stabat
 Kajuruan Bingei
 Distrik Secanggang
 Distrik Padang Tualang
 Distrik Cempa
 Distrik Pantai Cermin

Luhak Teluk Haru
Perenahna di Pangkalan Berandan dipingpin ku Pangéran Tumenggung (Tengku Djakfar). wewengkon ieu diwangun ku hiji juru jeung dua distrik.
 Kajuruan Besitang ngalimpudan Langkat Tamiang  jeung Salahaji.
 Distrik Pulau Kampai
 Distrik Sei Lepan

 Mangsa Kamerdékaan 
jmpl|250px|ki|Potret warga Langkat mangsa taun 1927 nepika 1932

Dina awal taun 1942, kakawasaan Pamaréntah Kolonial Walanda pindah ka Pamaréntahan Jepang, tapi sistem pamaréntahanana henteu robah, ngan istilah karésidénan robah jadi SYU, nu dipingpin ku Syucokan. Afdeling diganti ku bunsyu dipingpin ku bunsyuco. Kakawasaan Jepang réngsé nalika kamerdékaan Indonésia diproklamasikeun dina 17 Agustus 1945.

Dina awal kamerdékaan Indonésia, Sumatra dipingpin ku saurang Gubernur, nyaéta Teuku Muhammad Hasan, sedengkeun Kabupatén Langkat tetep statusna karesidénan kalawan asistén résidén atawa kapala pamaréntahan dicepeng ku [[Amir Hamzah|Tengku Amir Hamzah] ], anu saterusna diganti ku Adnan Nur Lubis salaku Bupati.

Dina taun 1947-1949, aya kajadian  agrési militér Walanda I, jeung II, sarta Kabupatén Langkat dibagi dua, nya éta Pamaréntah Propinsi Sumatra Wétan (NST) anu perenahna di Binjai kalawan pupuhu pamaréntahanana Wan Umaruddin jeung Nagara Kasatuan Républik Indonésia perenahna di Pangkalan Berandan, dipingpin ku Tengku Ubaidulah. Dumasar kana PP No.7 Taun 1956, Kabupatén Langkat sacara administratif mangrupa wewengkon otonom anu ngabogaan hak pikeun ngatur rumah tanggana sorangan kalawan kapala daérah (Bupati) Netap Bukit.

Nilik kana legana Kabupatén Langkat, Kabupatén Langkat dibagi jadi 3 (tilu) kacamatan, nyaéta:
 Kacamatan Langkat Hulu domisili di Binjai
 Kacamatan Langkat Hilir domisili di Tanjung Pura
 Kewedanan Teluk Haru ayana di Pangkalan Berandan.

Dina taun 1963, yurisdiksi daérah dileungitkeun, sedengkeun tugas administrasi pamaréntahan langsung aya di handapeun Bupati jeung Asistén Wedana (Camat) salaku aparat pamungkas. Taun 1965-1966 kalungguhan Bupati. Tingkat II Langkat dicepeng ku Pangurus (Wongso) teras ku Sutikno anu harita Dan Dim 0202 Langkat.

 Pamaréntahan 
 Daptar Bupati 

jmpl|ka|250px|Kantor Bupati Langkat

Bupati Langkat nyaéta pamingpin pangluhurna dina pamaréntahan Kabupatén Langkat. Bupati Langkat tanggung jawab ka Gubernur Propinsi Sumatera Utara. Bupati atawa kapala daérah anu ngajabat di Kabupatén Langkat nyaéta M. Faisal Hasrimy anu diangkat dina tanggal 20 Pebruari 2024.

 Démografi 
jmpl|250px|ka|Masjid Aziz, masjid bersejarah warisan ti Kasultanan Langkat ayana di Tanjung Pura, Langkat. 

 Populasi 
Dumasar kana angka sénsus Penduduk Taun 2000, jumlah pangeusi Kabupatén Langkat aya 902.986 jiwa kalayan laju pertumbuhan penduduk 1,14 persén dina periode 1990-2000 sarta kapadetan pangeusina 144,17 jiwa unggal km2. sedengkeun dina 1990 éta 1,07 persén. Pikeun taun 2008, dumasar kana hasil proyéksi, jumlah pangeusi Kabupatén Langkat baris ngaronjat jadi 1.042.523 jiwa kalayan laju pertumbuhan penduduk 1,80 pikeun periode 2005-2010.

Populasi panglobana aya di Kacamatan Stabat, nyaéta 83.223 jiwa, sedengkeun anu panghandapna aya di Kacamatan Pematang Jaya, nyaéta 14.779 jiwa. Kacamatan Stabat mangrupa Kacamatan anu paling padet pangeusina kalawan kapadetan 918 jiwa per km2 sarta Kacamatan Batang Serangan mangrupa Kacamatan anu kapadetan pangeusina pangsaeutiknana, nya éta 42 jiwa per km2.

Populasi Kabupatén Langkat per gender leuwih loba lalaki batan awéwé. Dina taun 2008 populasi lalaki aya 521.484 urang, sedengkeun populasi awéwé aya 521.039 jalma kalawan rasio kelamin 100,09 persen.

 Séké sélér /Suku bangsa 
Dumasar hasil Sénsus Penduduk Indonésia 2000,  Populasi Kabupatén Langkat téh hétérogén pisan kalawan mayoritas mangrupa étnis Jawa. Jumlah pangeusi Langkat numutkeun etnis nyaéta suku Jawa 56,87%, teras Batak 17,52% sareng mayoritas Karo 10, 22. %, tuluy Toba 4,76% jeung Mandailing jeung Angkola saloba 2,54%. Penduduk Melayu sebanyak 14,93%, diikuti orang Aceh sebanyak 2,29%, orang Minangkabau 1,29%, Tionghoa 0,88%, Nias 0,19% dan suku lainnya sebanyak 6,10%.

 Agama 
jmpl|220px|ki|Gereja HKBP Martoba Gebang, Langkat Hilir

Sedengkeun agama anu dianut ku warga Kabupaten Langkat, dumasar kana data Badan Pusat Statistik Kabupaten Langkat taun 2010 kacatet mayoritas pendudukna ngagem agama Islam, nyaéta 90,58% , terus Kristen 8,14% (Protestan 7,72% jeung Katolik 0,42%), Budha 0,79%, Hindu 0,04% jeung sajabana 0,45 %. Pikeun tempat ibadah, aya 1.082 masjid, 1.003 mushola, 429 gereja Protestan, 46 gereja Katolik, 18 biara jeung 8 candi atawa kuil.

 Pariwisata 
 Obyék Wisata 
jmpl|220px|ka|Seekor Orangutan di Bukit Lawang, wisata alam Langkat

 Bukit Lawang
 Tangkahan
 Masjid Azizi
 Batu Katak

 Tokoh 
 Syeikh Abdul Wahab Rokan
 Syeikh Muhammad Husni Ginting Al-Langkati Al-Azhari
 Amir Hamzah
 Datok Haji Nordin gelar Datok Setia Bakti
 H.Tengku MHD Khalid Bin Sultan Mangedar
 Syamsul Arifin
 Markus Horison
 Prof. Dr. Djohar Arifin Husin
 Arman Chandra
 Oki Rengga Winata
 Ariel Noah vokalis band Noah

 Lihat pula 
 Kesultanan Langkat
 Suku Melayu Langkat
 Masjid Azizi

 Dicutat tina

 Tutumbu ka luar 
  Daftar Kecamatan

Kategori:Babagian administratif di Indonésia
Kategori:Kota di Indonésia