Kabupatén Mandailing Natal

Kabupatén Mandailing Natal (Batak Mandailing: ) anu leuwih loma disebut Madina nyaéta hiji kabupatén anu perenahna aya di propinsi Sumatera Utara, Indonésia. Puseur dayeuhna aya di kacamatan Panyabungan. Kabupatén Mandailing Natal wates daérahna langsung jeung Propinsi Sumatera Barat. Dina akhir taun 2023, masarakat pangeusi kabupatén ieu jumlahna 495.236 jiwa, kalayan kapadetan 80 jiwa/km2.  Kabupatén Mandailing Natal mangrupakeun hasil tina ngamekarkeun  Kabupaten Tapanuli Selatan dina tahun 1998.

 Sajarah 
 Mangsa kolonial 

jmpl|220px|ki|Urang Éropa umiba di terminal Panyabungan taun 1926, Koléksi Tropenmuseum.

Pamaréntah [[Hindia-Walanda mimiti asupka  wewengkon Mandailing Natal dina taun 1824 sarta ngadegkeun pamaréntahan anu diréksa ku Karésidenan Air Bangis bagéan tina  Gouvernment Sumatra's Westkust. Taun 1834 puseur dayeuh pamaréntahan Mandailing pindah tur aya dina pangriksa Karésidénan Tapanuli. Taun 1852, Wilayah Mandailing Natal dibagi nganjadi 2 Afdeling nyaéta :
 Afdeling Mandailing diwangun ku  Groot Mandailing, Klein Mandailing, Ulu sarta Pakantan jeung Batang Natal.
 Afdeling Natal diwangun ku Distrik Natal, Sinunukan, Partiloban, Kara-kara, Teloh Baleh, Tabuyung, Singkuang, Batu Mondan jeung Batahan.

 Sabada kamerdékaan Indonésia 
Saméméh Mandailing Natal ngadeg jadi hiji kabupatén, ieu wewengkon masih bagéan kénéh ti  Kabupaten Tapanuli Selatan. Sabada lumangsungna pamekaran, tuluy ngadeg  Kabupatén Mandailing Natal dumasar kana  Undang-undang Nomor 12 taun 1998, sacara formal diresmikeun ku Menteri Dalam Negeri dina tanggal 23 Novémber 1998. Poé jadi Kabupatén Mandailing Natal dipiéling unggal tanggal 9 Maret.

 Géografi 
jmpl|ki|Leuweung Tutupan  jeung Taman Nasional Batang Gadis.
Kabupatén Mandailing Natal perenahna dina 0°10'-1°50' Lintang Utara sarta  98°10'-100°10' Bujur Timur kalawan luhurna tina beungeut cai  laut  0-2.145 m. Lega wilayah Kabupatén Mandailing Natal ±6.134,00 km2 atawa 8,40 persén di wilayah Sumatera Utara.

 Wates  wilayah 
Wates  wilayah Kabupatén Mandailing Natal kawas dihandap ieu:

 Iklim 
Suhu hawa timimiti 23 °C nepi ka 32 °C kalayan  kalembaban dimimiti  80–85%.

 Pamaréntahan 
 Bupati jeung  wakil 

Bupati Mandailing Natal téh pamingpin pang luhurna di lingkungan pamaréntah Kabupatén Mandailing Natal. Bupati Mandailing Natal tanggung jawabna ka gubernur propinsi Sumatera Utara. Kiwari, bupati atwa pupuhu daérah anu ngajabat di Kabupatén Mandailing Natal tayalian  Jafar Sukhairi Nasution, kalayan wakil bupati Atika Azmi Utammi Nasution.

Aranjeuna kapilih dina Pemilihan umum Bupati Mandailing Natal 2020. Sukhairi mangrupakeun bupati Mandailing Natal ka-4 sabada kabupatén ini diadegkeun taun 1998. Sukhairi jeung Atika diistrénan ku gubernur Sumatera Utara Edy Rahmayadi, dina 22 Juli 2021 di Kota Médan, pikeun masa jabatan 2021-2024. 

No BupatiMulai jabatanAkhir jabatanPrd.Wakil Bupati4100pxJafar Sukhairi Nasution 22 Juli 2021petahana<small>(2020)100pxAtika Azmi Utammi Nasution

 Démografi 
jmpl|ka|200px|Foto lama, pengantin suku Mandailing di Pakantan, Mandailing Natal.
jmpl|ki|Bagas Godang Panyabungan Tonga
 Sékésélér 
Pangeusi wewengkon Kabupatén Mandailing Natal kalolobaan ti rundayan Batak Mandailing anu sacara basa, adat-istiadat, tur budaya mangrupakeun  bagéan tina subsuku/puak/cabang étnis ti sékésélér  Batak Toba. Urang  Mandailing remen disebut sékésélér  Angkola, sok sanajan dua-duana sabenerna béda, tapi kalolobaana sarua, mimiti ti basa anu kawilang mirip, baju adat kawinan, jeung imah  adat. Kitu deui jeung urusan marga, urang Angkola jeung  Mandailing remen disebutkeun salaku marga anu sarua. Masarakat étnis Batak Mandailing di kabupatén ieu kalolobaan mibanda marga Nasution, Lubis, Pulungan, Harahap, Siregar, Rangkuti, jeung Daulay.

Kadieunakeun dituturkeun ku sékésélér Minangkabau anu baheulana loba dumuk di daérah-daérah basisir anu rundayanna kiwari leuwih dipiwanoh salaku  suku Pesisir jeung  Suku Ulu, aya ogé étnis séjéna kawas  Melayu, jeung Nias. Masarakat Minangkabau loba kapanggih di sabudeureun wewengkon  basisir, kawas: Natal, Kotanopan, Panyabungan, sarta wewengkon anu watesna jeung Sumatera Barat. Urang Minang di Madina bisa katempo tina ngaranna, tayalian henteu maké marga kawas urang Mandailing jeung Nias. Sanajakn kitu, sawaréhna  masih kénéh miwanoh ngaran étnis  Minang maranéhna  anu méh sarua jeung di Sumatera Barat. Sagigireun dadagangan, masarakat Minang ogé loba anu mibanda perkebunan jeung pertambangan. Di Mandailing Julu loba kapanggih urut nambang emas anu ditinggalkeun ku masarakat Minang Agam, saperti di Huta Godang aya hiji tempat anu dingaranan  garabak ni Agom.Edi Nasution, Tulila: Muzik Bujukan Mandailing, Areca Books, 2007

Ti daérah Mandailing Natal ieu loba medalkeun inohong-inohong anu mapaés sajarah Indonésia modérn saperti Abdul Haris Nasution, Sutan Takdir Alisjahbana, Darmin Nasution, jeung réa-réa deui. Kajaba ti kitu kadieunakeun  aya ogé étnis lianna seperti Jawa, Sunda , jeung réa-réa deui. 

 Ageman 
Kalolobaannana masarakat Kabupatén Mandailing Natal muhit ageman Islam, jeung sabagéan leutik ngagem Kristen. Étnis asli di Kabupatén Mandailing Natal tayalian étnis Mandailing, ilaharna  muhit ageman Islam jeung sawaréh muhit Protéstan atawa Katolik. Dumasar data Kementerian Dalam Negeri taun 2023 nyatet yén  anu muhit ageman Islam lobana 95,94%, tur ampir rata di sakuliah kacamatan. Sagigireun anu muhit ageman Kekristenan lobana 4,06% éta téh Protestan 3,71% sarta Katolik 0,35%. Anu muhit ageman Kristen kalolobaanna aya di kacamatan Panyabungan Utara, Natal, Siabu, Naga Juang, Muara Batang Gadis dan Sinunukan. Anu muhit ageman Buddha sarta Hindu, kurang ti 0,01%.

Sedengkeun pikeun jumlah tempat ibadah nurutkeun jinis tempat ibadah dina taun 2021 di Kabupatén Mandailing Natal nyaéta :
 Masjid lobana 545 bangunan tur 662 musholah.
 Garéja Protestan lobana 62 bangunan
 Garéja Katolik lobana 4 bangunan

 Infrastruktur 
Perekonomian Kabupatén Mandailing Natal, dirojong ku sarana jeung prasarana ékonomi mangrupa:
 Tos sayagana tanaga listrik anu mibanda kapasitas terpasang gedéna 60 MVA sarta daya produksi 49.507.816 MWH
 Tos sayagana sarana télekomunikasi mangrupa telepon kabel kalayan kapasitas terpasang 4.872 SST, ogé telepon seluler ti sababaraha operator saperti Telkomsel, Indosat, XL, AXIS jeung Flexi
 Sarana jalan anu panjangna 2.110 km diwangun ku  jalan nagara 297,70 km, jalan propinsi 161,65 km jeung jalan Kabupatén 1.423,18 km
 Tos sayaga pelabuhan laut 1 (hiji) nyaéta pelabuhan Sikara-Kara anu bisa balabuh kapal dalam negeri
 Tos sadia 9 Unit bank, diantarana 4 unit bank Pamaréntah sarta 5 unit bank swasta, ogé aya 1 unit kantor Pagadéan
 Tos sayagana 30 pasar, diantarana 1 unit pasar kelas I di Panyabungan 1 unit pasar kelas II di Kotanopan jeung  28 unit pasar kelas III anu nyebar di 22 kacamatan. Kalawan keur dibangun ogé 1 unit pasar modérn (Madina Square) di kota Panyabungan

 Atikan 
 Paguron Luhur Negeri 
 Sekolah Tinggi Agama Islam Negeri (STAIN Mandailing Natal).

 Ékonomi
Pendapatan Domestik Regional Bruto (PDRB) taun 2007 gedéna Rp. 2.260.838.780.000 kalawan pendapatan perkapitana Rp. 5.464.263 ogé ronjatan ékonomina 6,12 % unggal taunna.

Struktur perekonomian Kabupaten Mandailing Natal téh (PDRB Harga Konstan 2000) tahun 2007:
 Tatanén : 45,42 %
 Pertambangan jeung galian: 1,54 %
 Industri pangolahan: 3,53 %
 Listrik, gas jeung cai bersih: 0,32 %
 Bangunan: 10,05 %
 Balantik hotél jeunh réstoran : 17,79%
 Pengangkutan dan komunikasi: 4,63 %
 Keuangan, persewaan dan jasa perusahaan: 2,01 %
 Jasa-jasa: 14,67 %

 Pariwisata 
 Tempat wisata 
ka|250px|jmpl|Wisata cipanas walirang di Sibanggor
ki|jmpl|250px|Bendungan Sungai Batang Gadis.

Aya ogé tempat-tempat wisata di Mandailing Natal tayalian: 

 Pamandian Cipanas Walirang, Sibanggor Tonga, Puncak Sorik Marapi
 Pemandian Cianas Purba Julu, Puncak Sorik Marapi, Mandailing Natal
 Pemandian Cipanas Hutaraja, Panyabungan Kidul
 Pemandian Cipanas Siabu
 Panorama Alam Sopotinjak, Batang Natal
 Basisir Batu Rusa, Maura Batang Gadis
 Basisir Sikara-kara
 Pantai Galon, Natal
 Curug Hutanagodang, Kotanopan
 Curug Tanobato, Panyabungan Kidul
 Pamandian [[Suskan}]] Aek Pohon, Tebingtinggi, Panyabungan Timur
 Bagas Godang Ulu Pungkut
 Bagas Godang Panyabungan Tonga, Panyabungan Kota
 Bagas Godang Pidoli Dolok, Panyabungan Kota
 Bagas Godang Singengu, Kotanopan
 Danau Marambe, Sirambas, Panyabungan Barat
 Sampuraga, Sirambas, Panyabungan Barat
 Danau Siombun, Dalan Lidang Panyabungan Kota
 Bendungan Sungai Batang Gadis Aek Godang, Dalan Lidang, Panyabungan Kota
 Jamatan Haji Abdul Hakim Ritonga, jamatan panhpanjangna di Mandailing Natal
 Gunung Sorik Marapi

 Dicutat tina 

 Tutumbu ka luar 
 Portal Resmi Pemkab Mandaling Natal 


Kategori:Kota di Indonésia
Kategori:Sumatera