Onkogén

Onkogén (basa Inggris: oncogene) nyaéta gén anu geus ngalaman modifikasi nepi ka bisa ningkatkeun kaganasan sél tumor. Onkogén biasana boga peran dina tahap awal kabentukna tumor. Onkogén ningkatkeun kamungkinan sél normal robah jadi sél tumor, anu ahirna bisa nimbulkeun kanker. Panalungtikan panganyarna némbongkeun yén RNA pondok (small RNA) kalayan panjang 21–25 nukléotida anu dipikawanoh minangka RNA mikro (miRNA) bisa ngadalikeun kagiatan onkogén.

Onkogén mimiti kapanggih ku Francis Peyton Rous dina taun 1910, nalika nalungtik tumor dina unggas anu bisa ditularkeun ka mahluk séjén lantaran ngandung sél sarkoma anu miboga rétrovirus, anu saterusna dingaranan RSV (Rous sarcoma virus).

Dina taun 1976, Dr. John Michael Bishop jeung Dr. Harold E. Varmus ti Universitas California, San Francisco ngabuktikeun yén onkogén asalna tina proto-onkogén anu ngalaman karuksakan. Proto-onkogén geus kapanggih dina loba organisme, kaasup manusa. Tina ieu panalungtikan anu kacida pentingna, Dr. Bishop jeung Dr. Varmus meunang Hadiah Nobel dina taun 1989.

 Proto-onkogén 
Proto-onkogén nyaéta gén normal anu bisa robah jadi onkogén lamun ngalaman mutasi, atawa lamun tingkat ékspresina ningkat. Proto-onkogén ngode protéin anu diperlukeun ku sél pikeun régulasi perkembangbiakan jeung diférénsiasi. Proto-onkogén mindeng kapanggih boga peran dina transduksi sinyal jeung palaksanaan sinyal mitogén, anu biasana dilakukeun ku produk protéin anu dihasilkeunna. Sanggeus diaktipkeun, proto-onkogén atawa produkna bisa jadi panginduksi tumor anu disebut onkogén.

 Aktipasi 
Proto-onkogén bisa robah jadi onkogén ku robahan leutik dina fungsi aslina. Aya dua jinis aktipasi, nyaéta:

 Kajadian mutasi dina hiji onkogén anu ngakibatkeun robahna struktur protéin, alatan:
 ningkatna kagiatan protéin (énzim),
 leungitna régulasi,
 kajadian hibrida antarprotéin alatan karuksakan kromosom dina prosés pembelahan sél. Geus dipikanyaho yén karuksakan kromosom nalika pembelahan sél dina sumsum tulang tonggong bisa nimbulkeun leukémia.
 Ningkatna konséntrasi protéin, alatan:
 ningkatna ékspresi protéin kusabab kasalahan régulasi,
 ningkatna stabilitas protéin anu ngajadikeun ayana jeung kagiatan protéin dina sél jadi leuwih lila,
 duplikasi gén anu ngakibatkeun ningkatna jumlah protéin dina sél.

 Jinis 

 v-erbA nyaéta protéin onkogén anu asalna tina proto-onkogén c-erbA tipe alfa, anu mangrupa réseptor inti pikeun hormon T3/T4 jeung asam rétinoat, anu diaktipkeun ku avian erythroblastosis virus (AEV). Aktipasi ieu bisa ngakibatkeun leukémia dina hayam ku cara ngahalangan diférénsiasi sél progénitor éritrosit sarta micu transformasi sarkoma.
 bcl-2 nyaéta hiji proto-onkogén anu diaktipkeun ku translokasi kromosomal dina limfoma, tuluy robah jadi onkogén anu ngahalangan apoptosis sél limfoid. Dina kaayaan normal, gén bcl-2 nyimpen inpormasi protéin tina mémbran mitokondria sisi jero, rétikulum éndoplasma, jeung mémbran inti sél, sarta boga fungsi minangka bagian tina zat antioksidan anu ngahalangan péroksidasi lipid dina mémbran sél.

 Sumber rujukan