Musieum Affandi

Museum Affandi (atawa dina basa Jawa: translit. Musieum Affandi) mangrupakeun salah sahiji museum seni di Daerah Istimewa Yogyakarta, Indonesia. Museum ieu perenahna di gigir Walungan Gajahwong jeung nyimpen rupa-rupa lukisan karya Affandi. Salian ti éta, museum ieu ogé nyimpen loba benda peninggalan Affandi anu sanés sapertos mobil, sapedah ontél, jeung sajabana. 

Musieum Affandi téh tempat koleksi karya seni ti Sang Maestro lukis Indonesia, Affandi. Lokasina di Jalan Laksda Adisucipto No. 167, Yogyakarta, di jalan utama anu nyambungkeun Kota Yogyakarta jeung Solo. Wangunan ieu dirancang langsung ku Affandi kalayan desain atap anu bentukna kaya daun pisang sarta diubaran ku rupa-rupa tangkal jeung kembang. Pembangunanna réngsé taun 1962 jeung diresmikeun tanggal 15 Désémber 1973 ku Menteri Kebudayaan Republik Indonesia, Prof. Dr. Fuad Hasan. Salain 300 karya lukisan Affandi sorangan, di musieum ieu ogé aya lukisan-lukisan ti para pelukis Indonesia séjén, sapertos: Basuki Abdullah, Popo Iskandar, Sudjojono, Hendra Gunawan, Barli Sasmitawinata, jeung Mochtar Apin. Ogé aya patung karya Amrus Natalsya, jeung cukil kayu poles karya kulawarga Tjokot.

Musieum Affandi boga lahan anu legana 3.500 m2 anu ngawengku wangunan musieum anu mibanda opat galeri, ditambah jeung wangunan séjén saperti tempat pameulian tiket, dua studio, jeung rumah tempat tinggal Affandi jeung kulawargana. Imah Affandi ieu boga susuhunan anu bentukna kawas bonggol cau, jeung wangunanana dua tingkat, tingkat handap pikeun ruang tamu jeung garasi, sedengkeun tingkat luhur pikeun kamar pribadi Affandi. Ayeuna, imah ieu jadi Kafe Loteng anu bisa didatangan ku pangunjung. Proses ngawangun imah ieu diréngsékeun hiji-hiji lalaunan sacara bari dirancang langsung ku Affandi.

 Sajarah 
Mimitina diayakeun musieum ieu nyaéta Galeri I anu dirancang ku Affandi kalayan biaya tina hasil icalan lukisan manéhna. Diwangun Galeri I réngsé dina taun 1962 jeung diresmikeun dina taun 1974 ku Prof. Ida Bagus Mantra anu basa éta janten Direktur Kebudayaan Umum. Pembangunan Galeri II dilaksanakeun kalayan bantuan ti Pamaréntah Indonesia liwat kunjungan Presiden Soeharto. Pembangunan dimimitian dina taun 1987 jeung diresmikeun tanggal 9 Juni 1988 ku Menteri Pendidikan jeung Kebudayaan, Prof. Dr. Fuad Hasan. Galeri III dibangun ku Yayasan Affandi dina taun 1999, sarta diresmikeun ku Gubernur Daerah Istimewa Yogyakarta, Sri Sultan Hamengkubuwono X dina Mei 2000. Sedengkeun Galeri IV dibangun dina taun 2002 pikeun nénjokeun lukisan-lukisan kulawarga Affandi.

 Koleksi 
Musieum Affandi ogé boga suasana taman ku pepohonan anu lebat, sarta aya situs mangrupakeun ruang saré Affandi di lantai luhur bangunan Loteng atawa rumah panggung. Panataan koleksi dijieun dumasar kana karakteristik jeung ciri khas tina tiap karya. Lukisan anu dipajang disusun dina dua baris, bagian luhur jeung handap, anu nganjang ngalengkung ngeusi ruang pamér, lukisan anu diténjokeun umumna mangrupa skétsa jeung karya réproduksi. Ieu rupa-rupa galeri nu dibedakeun dumasar kana fungsi unggal rohangan: 

Galeri I
jmpl|Lukisan meunang Affandi
Di Galeri I, pengunjung bisa manggihan tempat pameulian tikét sarta pusat informasi. Galeri I ngeusi karya-karya Affandi ti awal nepi ka ahir karirna, ogé aya sababaraha benda anu aya hubunganana jeung kahirupan Affandi, saperti sapédah ontél, mobil sédan kuna, sandal jepit, kuas, ember, kain sarung, kliping berita koran, jeung poto-poto.

Di Galeri ieu ogé, anu bentukna siga daun cau lamun tingali tina luhur, dipintonkeun koleksi lukisan retrospéktifp anu nyoba ngulasan perkembangan gaya Affandi ti mimiti nepi ka ahir. Affandi mimitian ku gaya naturalis. Salah sahiji karyana dina aliran ieu nyaéta Self Portrait taun 1938, anu mangrupakeun salah sahiji lukisan potret diri anu diciptakeun ku Affandi. Tapi, sanggeus papanggih jeung karya-karya pelukis Éropa, Affandi mimiti kapangaruhan gaya impresionisme Perancis. Salah sahiji lukisan Affandi ti fase ieu nyaéta Moeder anu, siga Self Portrait, ogé aya di Galeri I.

Saterusna, pelan-pelan gaya ekspresionisme mimiti asup ka dina karya-karya Affandi. Dina mimitina, éta gaya dipakéna ngan saukur pikeun ekspresi atawa dekorasi, kawas dina lukisan Mother Inside The Room anu nampilkeun adegan ibuna asup kana kamar kalawan émosi sedih sanggeus ngabéjaan rencana ka India pikeun diajar. Tapi, hiji mangsa nalika Affandi keur ngagambar sarta kuasna leungit, manéhna anu teu sabaran langsung make tube cat minyakna pikeun ngagambar. Dina waktos éta, manéhna manggihan téknik anu disebut pelototan, anu nyieun efek garis-garis impasto anu ekspresif dina kanvas. Ti dieu, Affandi ngalih ka aliran ekspresionisme jeung manggihan sora pribadi anu ahirna ngagema ti Asia nepi ka Éropa jeung Amérika.
kiri|jmpl|Barang-barang seni di Musieum Affandi
Di Galeri ieu, conto lukisan anu luar biasa sanggeus Affandi manggihan jati dirina nyaéta Parangtritis at Night taun 1984. Sakumaha anu dijelaskeun dina judulna, lukisan ieu nempokeun suasana peuting di salah sahiji pantai terkenal di Yogyakarta. Affandi nampilkeun basisir anu katingalina galak jeung liar tapi éndah dina waktos anu sami. Masa kejayaan Affandi, tapi, kudu réngsé ogé. Sanggeus lami gering, Affandi ahirna eureun ngalukis. Lukisan ahirna nyaéta Embrio, hiji lukisan potret diri taun 1989 anu disimpen di Galeri I Museum Affandi.

Salian ngenalkeun Affandi minangka seniman, ngadatangan museum anu aya di Jl. Laksda Adisucipto ieu ogé méré gambaran ngeunaan sisi-sisi Affandi minangka manusa biasa. Balik deui ka Galeri I, urang bisa ningali sababaraha lukisan dina média goni jeung kertas soéh, anu jadi bukti jaman hésé Affandi basa ngamimitian karirna salaku seniman. Urang ogé ningali kendaraan-kendaraan kasukaan Affandi, saperti Mitsubishi Gallant 1970 jeung dua sepeda ontel, ogé panghargaan jeung diploma anu kantos dipidangkeun salaku bukti kasuksésanana.

Di jero kompleks musieum, urang ogé tiasa ningali bekas imah Affandi jeung kulawargana. Ayeuna, imah dua lantai ieu geus teu dipaké deui minangka tempat tinggal. Lantai kahiji ayeuna dipaké minangka kafe tempat pengunjung ngagaleuh tiket jeung meunang inuman haratis, ogé tempat pikeun reureuh sanggeus capé ngider-ngider museum. Samentara lantai dua, anu baheula jadi kamar Affandi, ayeuna tiasa ditempo tina luar. Sanajan teu tiasa asup, ruangan anu ditata siga waktu Affandi hirup tetep bisa diawasan tina balik kaca jandéla.

Galeri II

Galeri ieu asalna dipaké pikeun nampilkeun lukisan-lukisan karya Affandi anu dijual, tapi saterusna dipaké pikeun pamer koleksi lukisan karya pelukis séjén. Galeri ieu boga dua lantai, lantai kahiji ngeusi lukisan-lukisan anu abstrak, sedengkeun lantai kadua dominasi ku lukisan anu gaya realis.

Galeri III

Galeri ieu boga dua tingkat, tingkat kahiji dipaké pikeun pamér karya lukisan kulawarga Affandi, sapertos lukisan karya Maryati, istri Affandi anu maké teknik sulam, jeung lukisan karya Kartika, putri Affandi. Di tingkat kadua, galeri ieu dipaké minangka ruang perawatan lukisan. Tingkat kahiji di Galeri III biasana dipaké pikeun tempat pameran lukisan. Samentara lantai dua miboga fungsi minangka tempat diajar ngagambar. Tingkat handap dipaké pikeun nyimpen rupa-rupa lukisan. Di deukeut Galeri III aya hiji menara anu cukup jangkung. Ti menara éta, pengunjung bisa nempo Walungan Gajah Wong jeung lalu lintas kendaraan di sabudeureun Jalan Laksda Adisucipto.

Aya hiji bagian deui anu teu meunang poho pikeun didatangan, nyaéta tempat pernak-pernik Affandi. Di tempat ieu, pengelola ngajual rupa-rupa pernak-pernik anu nyambung jeung maestro Affandi, ti kaos nepi ka gantungan konci. Harga anu ditawarkeun ogé rupa-rupa, gumantung kana jinis barangna. Musieum Affandi ogé nyadiakeun les ngagambar pikeun barudak kalayan biaya anu kahontal. Bagian ahir museum ieu mangrupikeun tempat dimana barudak biasana diajar ngagambar.

Galeri IV

Galeri ieu dipaké pikeun pamer lukisan-lukisan karya Didit, incu Affandi. Galrei ieu boga langit-langit anu dijieun tina anyaman bambu. Salaku bagian tina kompleks Musieum Affandi, imah tempat nyicingan anu Affandi jeung kulawargana bentukna kawas imah panggung kalayan konstruksi tiang penyangga utama tina beton jeung tiang-tiang kayu utuh anu diukir. Komponén bangunan ieu sadayana dijieun tina kai, jeung susuhunanna tina bahan sirap anu ngabentuk sarupaning daun cau. Wangunan-wangunan anu aya di kompleks museum ieu kabéhna mibanda bentuk spiral lengkung jeung bagian susuhunanna ogé ngabentuk daun cau. Bagéan luhur imah panggung nyaéta kamar pribadi Affandi, amun anu bagean handap dipaké pikeun ruang tamu jeung garasi mobil. Aya ogé roda anu dijieun jadi kamar, lengkep jeung dapur jeung jamban anu dibangun ku Affandi nurutkeun paménta Maryati, istrina, minangka tempat rereuh jeung tempat nyieun karya-karya seni. Bentuk roda ieu jadi ide pilihan Affandi, nalika asalna Maryati mikahayang Caravan anu sering dipaké ku masarakat Amérika minangka tempat tinggal anu gampang dipindah-pindahkeun.

 Rujukan 

Kategori:Musieum di Indonésia