Zakat harta

Zakat harta atawa zakat mal anu kecap asalna tina basa Arab nu hartina banda atawa kakayaan. Wangun jamakna nyaéta al-amwal. Dina Lisan al-‘Arab, maal téh dihartikeun minangka “sakur nu dipikahayang ku jalma pikeun dipiboga jeung disimpen.” Numutkeun ajaran Islam, banda téh sagala hal nu bisa dipiboga sarta dimanfaatkeun nurutkeun kabutuhanana. 

Ku kituna, zakat harta atawa zakat mal hartina zakat nu diwajibkeun pikeun rupa-rupa banda nu cara mibogana jeung asal-usulna teu nentang kana aturan agama. Contona saperti kakayaan nu disimpen, kayaning duit, emas, surat berharga, panghasilan ti pagawéan, harta dagang, hasil tambang atawa laut, panghasilan tina nyéwa harta, jeung sajabana.

 Sarat-sarat zakat mal 
Sangkan hiji banda bisa diwajibkeun zakat mal, aya sababaraha sarat nu kudu dipinuhan, nyaéta:

 Islam 
Zakat ngan diwajibkeun pikeun jalma nu agamana Islam. Nu lain Muslim teu wajib mayar zakat.

 Merdéka 
Zakat ngan diwajibkeun pikeun jalma nu merdéka. Baheula mah, budak teu wajib mayar zakat.

 Balig jeung Waras Akal 
Nu diwajibkeun zakat téh ngan Muslim nu geus balig jeung waras akalna.

 Banda Milik Sorangan 
Banda nu dizakatkeun kudu jadi milik lengkep ti nu wajib zakat (muzakki). Lamun bandana keur diperebutkeun atawa can écés kapamilikanna, teu wajib dizakatkeun.

 Banda nu Meunang Tumuwuh 
Banda éta kudu produktif, hartina bisa nambahan atawa berkembang, contona duit tunai, emas, pérak, hasil tatanén, sato ternak, jeung sajabana.

 Nyampeu ka Nisab 
Nisab téh wates minimal kakayaan nu diwajibkeun zakatna. Unggal jinis banda miboga nisab nu béda-béda. Contona, nisab emas nyaéta 85 gram, sedengkeun pikeun hasil tatanén nyaéta 653 kg gabah atawa nu sajenisna.

 Haul (Sataun Dipimilik) 
Banda éta kudu dipimilik ku muzakki salila sataun pinuh (haul) saméméh wajib dizakatkeun. Iwal pikeun hasil tatanén jeung tambang, nu zakatna dicokot nalika panén atawa sanggeus ditambang.

 Bébas tina Hutang 
Salah sahiji sarat wajib zakat nyaéta bébas tina hutang nu bisa ngurangan kakayaan nepi ka handap nisab. Lamun hiji muzakki boga hutang wajib dibayar, tuluy jumlah bandana jadi kurang ti nisab sanggeus mayar hutang, mangka manéhna teu wajib zakat.

 Nisab jeung kadar zakat harta 
Zakat harta atawa zakat mal nyaéta banda tangtu nu wajib dizakatkeun ku saurang muslim atawa ku badan usaha (saperti PT, CV, jeung sajabana), dina jumlah nu geus ditangtukeun, pikeun dibikeun ka nu boga hak, lamun hartana geus ngahontal nisab jeung haul (sataun pinuh). Numutkeun kana Undang-undang No. 23 Taun 2011 ngeunaan Pangelolaan Zakat, Pasal 4, disebutkeun yén zakat banda ngawengku dalapan jinis banda (ieu ogé disebutkeun dina Perda Kab. Bulukumba No. 7 Taun 2015 ngeunaan Pangelolaan Zakat), nyaéta:

 Emas, pérak, jeung logam mulia séjénna;
 Duit jeung surat berharga séjénna;
 Hasil dagang jeung pausahaan (tijarah);
 Hasil tatanén, pakebonan, jeung leuweung;
 Hasil patégalan jeung laut (peternakan jeung perikanan);
 Hasil pertambangan;
 Panghasilan jeung jasa jeung/atawa zakat profési;
 Rikaz (barang kapanggih/temuan).

Kawajiban mayar zakat banda téh henteu ngan pikeun pribadi wungkul, tapi ogé berlaku keur pausahaan atawa badan usaha lamun kakayaanna geus ngahontal nisab jeung haul. Pikeun ngitung zakat maal (banda), hal pangpentingna nu kudu dipikanyaho téh nyaéta nisab jeung sabaraha persén kadar zakat nu kudu dibayar.

Nisab nyaéta jumlah minimal nu lamun hiji jalma atawa badan usaha kakayaanna geus ngahontal éta jumlah, anjeunna wajib mayar zakat bandana. Ku nyoko kana dalil Al-Qur’an jeung As-Sunnah, kitu deui kana Peraturan Menteri Agama (PMA) No. 52 Taun 2014, urang bisa nyaho sabaraha nishab jeung kadar zakat pikeun unggal jinis banda.

Banda nu dizakatkeun téh nyaéta banda nu leuwih ti kabutuhan sapopoé, saperti dahareun, pakean, imah, kandaraan, jeung pakakas pikeun néangan panghasilan.

 Banda nu rék dizakatkeun kudu geus ngaliwat sataun (haul) ti saprak miboga nisab, dumasar kana dalil Hadis Rasulullah saw.:

“Teu aya zakat dina banda iwal anu geus ngalangkungan hiji haul (sataun).”

 (HR. Tirmidzi, Ibnu Majah, dihasankeun ku Syekh al-Albani)Aya iwalna pikeun zakat tatanén jeung bungbuahan, sabab zakat tatanén jeung bungbuahan dicokot nalika panén. Sarua ogé jeung zakat banda kapanggih (rikaz), dicokot nalika kapanggihna éta banda. Contona, lamun aya saurang Muslim miboga 35 domba, manéhna teu wajib zakat, sabab nisab domba téh 40 ekor. Lamun engké domba éta baranahan nepi ka 40 domba, ti dinya mimiti diitung sataun pikeun wajib zakatna.

 Sumber rujukan