Ki Katémpél

Ki Katémpél (Aksara Sunda: ᮊᮤ ᮊᮒᮦᮙ᮪ᮕᮦᮜ᮪; nami ilmiah: Ilex spicata) nyaéta salah sahiji jinis tangkal leuweung anu asalna tina kulawarga Aquifoliaceae. Ieu tutuwuhan mangrupa spésiés asli ti wilayah Malesia, kaasup kapanggih loba di leuweung-leuweung pagunungan di Tatar Sunda, Jawa Kulon.

Dina literatur heubeul saperti kamus basa Sunda karya Jonathan Rigg (1862), ieu tangkal dicatet miboga ciri daun anu mirip jeung tutuwuhan Buxus sarta tumuwuh di leuweung-leuweung luhur.

 Déskripsi 
Ki Katémpél mangrupa tangkal leutik atawa rungkun anu jangkungna bisa nepi ka 15-20 méter. Kulit tangkalna warnana kulawu semu coklat. Daunna miboga tékstur leueur (coriaceous) kalawan susunan anu selang-seling (alternate). Kembangna leutik warnana bodas atawa héjo semu konéng, sedengkeun buahna mangrupa buah batu (drupe) anu warnana beureum nalika asak sarta robah jadi hideung lamun geus garing.

 Guna jeung Mangpaat 
Dumasar kana adat kabiasaan masarakat lokal sarta catetan botani, Ki Katémpél miboga sababaraha kagunaan:

 Bahan Wangunan: Kaina anu miboga tékstur cukup padet tur kuat sok dimangpaatkeun pikeun bahan konstruksi imah di pilemburan atawa pikeun nyieun parabot rumah tangga basajan.
 Ékosistem Leuweung: Salaku tutuwuhan asli pagunungan, ieu tangkal miboga peran penting dina ngajaga kasaimbangan ékosistem, utamana salaku panyerep cai sarta tempat panyalindungan fauna leutik.
 Poténsi Landong: Sanajan masih merlukeun panalungtikan leuwih jero, sababaraha spésiés dina genus Ilex dipikawanoh miboga sanyawa kimia anu bisa dipaké dina ubar tradisional.

 Habitat jeung Sumebarna 
Ki Katémpél ilaharna hirup di wewengkon pagunungan kalawan luhur 1.000 nepi ka 2.500 méter di luhur beungeut laut (mdpl). Sacara alami sumebar di wilayah Malesia liana, kayaning di Sumatra, Kalimantan, Sulawesi, sarta kapanggih ogé di semenanjung Malaya nepi ka New Guinea.

 Réferénsi 

Kategori:Tutuwuhan
Kategori:Flora di Jawa
Kategori:Aquifoliaceae