Kecap lemes dusun

Kecap lemes dusun (aksara Sunda baku: , ) nyaéta salah sahiji kandaga kecap basa Sunda anu mangrupa jinis kecap lemes rékaan/anyar anu teu baku, ieu kecap kacipta alatan kurangna panganyaho saurang panyatur basa Sunda dina ngagunakeun tatakrama basa Sunda kalawan bener, ogé kapangaruhan ku alam pikiran pikeun ngagunakeun kecap lemes sagemblengna dina hiji wacana. Sajaba ti éta, wangenan "lemes dusun" ogé ngawengku perkara kasalahan dina ngalarapkeun aturan tatakrama basa Sunda, siga salahna pamakéan kandaga kecap lemes/sedeng, misalna ngagunakeun kecap lemes pikeun diri sorangan (sawadina pikeun batur) atawa ogé pamakéan kecap sedeng pikeun batur (kuduna mah pikeun diri sorangan). Pamakéan kecap lemes dusun mah biasana ngan ukur kapanggih di sababaraha wewengkon komunitas panyatur basa Sunda.

 Karakteristik 
Kecap lemes dusun lolobana kacipta ku cara nganalogi tina kecap lemes séjénna (anu lulugu) anu ngan ngarobah sora engang tungtung (ultima) kecap loma. Misalna robahna sora engang tungtung a → i dina kecap "tampa" jadi "tampi". Robahna éta sora tuluy dijadikeun alesan pikeun nyieun kecap lemes séjén anu can aya. Conto prosés pangbentukan kecap lemes dusun nyaéta kecap "tatangga" anu euweuh lemesna dilemeskeun jadi "tatanggi". Salian ti robahna sora engang tungtung kecap kalawan dumasar kana kecap séjén, pangbentukan kecap lemes dusun ogé dilakukeun ku cara sagawayah anu euweuh dasarna, kayaning dilemeskeunna kecap "engké" jadi "engkin" (engang tungtung -ké robah jadi -kin), tuluy aya ogé kecap anu kajieun ku cara ngagésér ma'na hiji kecap atawa nginjeum kecap lemes séjén anu mibanda ma'na padeukeut, kayaning kecap "saeutik" anu asalna tina kecap "sa-" jeung "eutik", éta kecap "eutik" tuluy dirobah ku kecap lemes séjén anu hartina ampir sarua nyaéta "alit", nu matak kecap "saeutik" dilemeskeun jadi "saalit".

Jeung, aya ogé sababaraha kecap anu sabenerna mah geus lemes atawa kaasup kana kecap sedeng, tapi dilemeskeun deui pikeun ngéndahkeun kecap, contona kecap "dongkap" dirobah jadi "dongkip".

 Kecap 

 Pangbentukan 
Ieu di handap mangrupa conto kecap lemes dusun (dicétak kandel) anu geus cukup lumbrah diparaké, boh dina ragam lisan atawa tulisan sarta prosés pangbentukanna jeung sasaruaanna dina kecap loma jeung lemes anu lulugu (mun aya).
+DasarLomaEuweuh 
panta-pantanaLemes (baku)Lemes dusunCatetanProses pembentukanConto kecap bakurarangkén tukang -ma jadi -miutama-utamiagamaagamirarangkén tukang -di jadi -ntenjadijanten*geus prah digunakeun dina tulisanrarangkén tukang -ra jadi -wisantara-antawissamentarasamentawisrarangkén tukang -tu jadi -tostangtu-tangtosbantubantos*geus prah digunakeun dina tulisanrarangkén tukang -u jadi -onpangku-pangkonMingguMinggon*"minggon" aslina wancahan tina "mingguan"rarangkén tukang -na jadi -ntennyana-nyantenmanamantenrarangkén tukang -ka jadi -kilangkaawis-awislangkirarangkén tukang -ga jadi -giprayoga-prayogihargapangaoshargivokal a jadi icukupcekapcekipngagésérna ma'nakuringabdipribados*nginjeum tina kecap pribadi-pribados.vokal a jadi ohayang-hoyongsayagasayagisayogirarangkén tukang -mi jadi -ntenbadami-badantenupamaupamiupanten*kacatet dina sababaraha karya sastra.rarangkén tukang -o jadi -épikeunkanggokanggérarangkén tukang -ya jadi -ntenpercaya-percantensupayasupadossupanten*kacatet dina sababaraha karya sastra.

 Lemes dusun pikeun ngaran wewengkon 
Pangbentukan kecap lemes dusun kadang ogé dilarapkeun kana ngaran-ngaran wewengkon kayaning kota/kabupatén, kacamatan, désa atawa ngaran-ngaran tempat séjénna, ngaran-ngaran wewengkon anu sok dilemeskeun di antarana nyaéta:
+Ngaran wewengkonLemes dusunMajalengkaMaosléngkaJatiwangiJatoswangiCimahiCicekapCipagantiCipagentosAstanaanyarAstanaénggalDayeuhkolotDayeuhsepuhBalonggedéÉmpang AgeungSarijadiSarijanten
Sanajan kecap lemes dusun mah lain kecap lemes anu baku, pamakéanna masih dima'lum dina paguneman informal anu maké ragam basa hormat, boh éta basa hormat ka batur atawa ogé basa hormat ka sorangan (sarua siga kecap lemes énténg).

 Tempo ogé 

 Kecap lemes pisan
 Kecap lemes
 Kecap lemes énténg
 Kecap sedeng

 Rujukan 

 Catetan suku 

 Daptar Pabukon 







 Tutumbu kaluar 

Kategori:Kecap Sunda