Taman Nasional Grand Teton

Taman Nasional Grand Teton nyaéta taman nasional anu perenahna di nagara bagian Wyoming, Amérika Sarikat. Taman nasional ieu aya di kiduleun Taman Nasional Yellowstone. Taman nasional ieu legana kira-kira 130.000 héktar, anu ngawengku tegalan anu loba jukutan, landeuh anu subur, sarta pagunungan anu laluhur anu naratay ti Jajaran Teton.

 Sajarah 
Manusa geus nempatan wewengkon ieu salila mangrébu-rébu taun. Alamna anu éndah sarta sasatoan jeung tutuwuhan anu aya nyababkeun jelema kataji sarta nyicingan tempat ieu 11.000 taun ka tukang.

Urang Paléo-Indian mimiti nyicingan wewengkon ieu ti saprak és pléistosén leyur. Lamun di usum panas, maranéhna sok melak jeung manén hui, nguseup di situ atawa di walungan, sarta moro sasatoan. Sedengkeun di usum tiris, maranéhna sok nuturkeun sasatoan pikeun ninggalkeun tempat ieu, ku lantaran suhu di Jackson Hole nalika usum tiris mah pohara tirisna.

Urang Éropa munggaran anu kungsi nganjangan tempat ieu nyaéta John Colter. Manéhna ngalampah ka dieu kira-kira nalika usum tiris taun 1807-1808. Ngan, Colter teu ninggalkeun catetan nanaon ngeunaan lalampahanana.

Di awal taun 1800-an, nalika topi top anu dijieun tina bulu berang-berang keur kasohor, loba jelema anu masang centég di tempat ieu pikeun néwak berang-berang, anu antukna populasi berang-berang nurun.

Di taun 1884, loba jelema anu ngawangun imah di Jackson Hole, ngan ku sabab kaayaan taneuhna anu loba keusik jeung batu, usum tirisna lila, sarta usum halodona garing, warga hésé pikeun melak pepelakan jeung ngukut ingon-ingon. Tungtungna, warga eureun tatanén di taun 1920 nalika déprési tatanén anu ngalanda Amérika Sarikat.

Taun 1920-an, urang Amérika beulah wétan daratang ka dieu pikeun pakanci naék kuda. Ti saprak éta, Grand teton jadi mekar, pangwangunan dimamana, ti mimiti penginapan, pom béngsin, lintasan balap kuda, jeung sajabana.

Tukang ternak jeung pangusaha lokal hayang ngamumulé tur ngajaga wewengkon ieu sangkan henteu diwangun tutuluyan. Maranéhna tuluy ngayakeun panglawungan di taun 1923. Tuluy di taun 1929, ditetepkeun cagar alam anu ngawengku Jajaran Teton jeung babaraha situ di tutugan gunung.

Di taun 1926, Jhon D. Rockefeller kataji pisan ku kaéndahan alam landeuh ieu. Tuluy dua dasawarsa saenggeusna, manéhna meulian tanah pribadi di landeuh éta, pikeun disumbangkeun ka Pamaréntah Féderal pikeun dihijikeun jeung cagar alam. Sedengkeun di taun 1943, Franklin D. Roosevelt netepkeun yén tanah tambahan nu aya di landeuh jadi monumén nasional Jackson Hole. Tungtungna di taun 1950, cagar alam, monumén nasional Jackson Hole, jeung tanah Rockefeller ditetepkeun jadi Taman Nasional Grand Teton.

 Ékosistem 

 Sasatoan 
Di Taman Nasional Grand Teton, réa pisan sasatoan anu nyicingan, ku sabab kaayaan alamna anu rupa-rupa. Ti mimiti marmot konéng, élang emas, bison (sabangsaning banténg), manuk osprey, nepi ka lauk forél. Biasana, sasatoan ieu ngawangun hiji komunitas di wewengkon ieu.

 Ampibi 
Di taman nasional ieu, ampibi sok kapanggih aya di walungan jeung situ. Tapi, kaanékarageman ampibi di dieu kaitung saeutik, ku sabab lingkungan anu garing jeung tingkat kaluhuran anu luhur. Di taman nasional ieu, aya genep spésiés ampibi, nyaéta, bangkong tutul, bangkong boréal, bangkong chorus boréal, salamander maung, bangkong maacn tutul kalér (kamungkinan geus punah), jeung bangkong banténg (diwanohkeun di luar taman).

 Aves 
250px|thumb|Soang trumpeter
Populasi unggas di Taman Nasional Grand Teton kaitung loba, ti mimiti manuk anu leutik saperti kolibri, nepi ka anu gedé saperti élang. Kaayaan taman nasional ieu ngarojong pisan kana kahirupan manuk anu nyicinganana.

Soang trumpeter, unggas cai panggedéna di Amérika Kalér, sok aya di Oxbow Bend, Swan Lake, jeung Flat Creek. Sedengkeun, manuk kolibri calliope, manuk pangleutikna di Amérika Kalér, sok aya di jujukutan willow.

 Pisces 
Ayana lauk di taman nasional ieu penting pikeun ékosistem. Spésiés lauk anu aya di Taman Nasional Grand Teton rupa-rupa, boh tina bentukna, ukuranna, jeung paripolahna. Contona baé lauk forél cutthroat, anu sok ngadahar gegeremet jeung lauk nu laleutik. Lauk Utah chub cicing di cai anu rada haneut, déét, sarta arusna anu laun. Sabalikna, Mountain whitefish resep cicing dina cai anu tiis, jero, sarta arusna anu gancang. Sanajan boga babaraha hal anu béda, sakabéh lauk mangrupa sumber dahareun pikeun élang, mamalia, jeung lauk séjénna. Jelema ogé sok ngadahar lauk minangka dahareun sékundér.

Taman Nasional Grand Teton kawentar minangka tempat nguseup lauk forél. Sanajan kitu, ti lima spésiés lauk forél anu aya di ieu taman, ngan lauk forél cutthroat anu mangrupa lauk pituin dieu. Sésana mah dipelak.

Spésiés asli:

 Snake River fine spotted cutthroat trout
 Yellowstone cutthroat trout
 Utah sucker
 Longnose dace
 Redside shiner
 Paiute sculpin
 Mountain whitefish
 Speckled dace
 Mountain sucker
 Mottled sculpin
 Utah chub
 Bluehead sucker
 Leatherside chub

Lain spésiés asli:

 Rainbow trout
 Eastern brook trout
 Lake trout
 Brown trout
 Sakabéh spésiés di Kelly Warmsprings
 Green swordtail
 Zebra cichlid
 Tadpole madtom
 Goldfish
 Guppies

 Insékta 
Di Taman Nasional Grand Teton, jumlah spésiés insékta loba pisan, kira-kira aya 10.000 spésiés. Ayana insékta atawa gegeremet penting pisan pikeun lumangsungna ékosistem di wewengkon ieu, utamana pikeun ngabantu penyerbukan kekembangan. Insékta mangrupa dahareun pikeun kadal, oray, bangkong, lauk, jeung babaraha jinis manuk, saperti piit, jeung sajabana.

Di usum gugur, geget cacing parindah ti daratan ka puncak gunung pikeun kawin. Saenggeus kawin, geget paraéh, tuluy didaharan ku biruang grizzly anu aya di puncak gunung.

Sedengkeun bangbung boga lakon penting pikeun ngadaur ulang kai atawa bangké sato jaid minerlah anu matak nyuburkeun taneuh.

 Mamalia 
250px|thumb|Marmot
Di taman nasional ieu, loba mamalia anu nyicingan, saperti uncal, bison, biruang grizzli, pikas, jeung marmot. hal ieu ku sabab bioma habitat mamlia anu rupa-rupa. Mamalia henteu hésé ditéangan di tempat ieu mah, iwal ti babaraha jinis, saperti careuh jeung srigala.

 Réptilia 
Jumlah réptil di wewengkon ieu kaitung saeutik, ku sabab suhu udara anu rada tiris teu cocog jeung réptil. Ngan aya hiji spésiés kadal jeung tilu spésiés oray, nyaéta kadal sagebrush kalér (Sceloporus graciosus graciosus), oray garter (Thamnophis elegans vagrans), oray garter landeuh (Thamnophis sirtalis fitchi), sarta oray karét (Charina bottae).

 Tutuwuhan 
250px|thumb|Lupin
Leuwih ti 1000 tutuwuhan vaskulér tumuwuh di taman nasional ieu jeung sabudeureunana. Ayana cai, kondisi taneuh, gradién, sarta tingkat kaluhuran nangtukeun jinis tutuwuhan naon anu tumuwuh. Biasana, tutuwuhan ieu dibédakeun dumasar tempatna, nyaéta sagebrush flat, ranca, leuweung, jeung daérah pagunungan.

 Pariwisata 
Poténsi pariwisata di Taman Nasional Grand Teton kaitung gedé pisan, ieu kabuktian ku jumlah wisatawan anu ngahontal 3,4 juta di taun 2018. Di taman nasional ieu, aya babaraha kagiatan anu bisa dilakukeun, nyaéta tur beus, paparahuan, ngojay, sasapédahan, naék gunung, nguseup, naék kuda, jueng sajabana.  

 Galéri 

 Tingali ogé 
Taman nasional

 Rujukan 

Kategori:Taman nasional
Kategori:Taman nasional di Amérika Sarikat