Santika

Santika tina basa Kawi nyaéta pinter, rikat, percéka dina metakeun pakarang.Panitia Penerbitan Kamus Basa Sunda. 2008. Kamus Sunda R.A. Danadibrata. Bandung: Kiblat Utama. ISBN 979-3631-91-0 Santik tina basa Kawi, élmu perang. Kasantikaan nyaéta kapinteran dina metakeun pakarang.
Tina rupaning berita, cukup bukti-bukti yén rahayat Indonésia dina mangsa baheula geus mikawanoh élmu siasat perang, ngan baé henteu kapanggih kitab-kitab  anu ngadadarkeun ieu élmu sacara métodis jeung sistematis.Wirjosuparto, R.M. Sutjipto. 1966. Kakawin Bharata-Yuddha. Jakarta: Bharatara

Salah sahiji kasusastraan Indonésia kuna anu kaitung métodis nyaritakeun siasat perang frontal anu disebut wyuha nya éta kakawin Barata Yuda.

Siasat perang nurutkeun Kakawin Barata Yuda nyaéta: 
Ddandda Wyuha, susunan tantara saperti alat paneunggeul. 
Bhoga Wyuha, susunan tentara saperti oray.  
Mannddala Wyuha, susunan tantara saperti buleudan.  Asambata wyuha, susunan tentara anu bagian-bagianana misah-misah. 
Pradara Wyuha, susunan tentara pikeun ngagempur musuh.  
Ddrddhaka Wyuha, susunan tentara anu palebah jangjang jeung lambung dibetot ka tukang.  
Asahya wyuha, susunan tentara anu teu bisa ditembus musuh.  
Garuda wyuha, susunan tentara saperti garuda. 
Sanjaya Wyuha, susunan tentara ngawangun gondéwa. 
Wijaya Wyuha, susuanan tentara anu saperti gondéwa, tapi lebah hareupna ngelok. 
Sthulakarnna Wyuha, susunan tentara anu gedé, wangunna mirupa ceuli Karna. 
Wiçalawijaya Wyuha, susunan tentara anu disebut unggul mutlak, susunanana sarua jeung Sthulakarnna, ngan bagian hareup dua kali lipet leuwih kuat batan Sthulakarnna.  
Camumukha Wyuha, susunan tentara saperti Bhoga Wyuha, tapi bagian jangjang anu aduhareupan langsung jeung musuh. Godha Wyuha, susunan tentara anu jiga buhaya. Jeung réa-réa deui.

Rujukan

Kategori:Kaparigelan