Stasion Gambir

Stasion Gambir (GMR) (Aksara Sunda Baku: ) nyaéta stasion karéta api kelas gedé tipeu A anu perenahna di Gambir, Gambir, Jakarta Pusat, pasna di wétaneun Monumén Nasional (Monas) sarta kahubung jeung aksés jalan ka Monas. Stasion ieu dirénovasi pas dasawarsa 1930-an kalawan ngaran Stasion Koningsplein sarta dirénovasi gedé-gedéan jadi stasion jalur layang di taun 1990-an. Stasion anuaya dina tingkat kaluhuran +16 méter ieu kaasup ka Daérah Operasi I Jakarta. Stasion ieu boga opat jalur karéta api kalawan jalur 2 jeung jalur 3 anu jadi sepur lurusna.

Stasion ieu ngalayanan karéta api kelas éksekutip sarta sawaréh kelas campuran (KA Argo Parahyangan, KA Argo Cheribon, KA Mutiara Selatan, KA Purwojaya Fakultatif, sarta KA Pangandaran) jurusan kota-kota penting jeung utama di Pulo Jawa. KRL Commuter Line henteu eureun ngalayanan panumpang di ieu stasion ti saprak patengahan taun 2012; sedangkeun pikeun karéta api kelas ékonomi, kelas bisnis, sawaréhna deui kelas campuran, sarta sawaréh lalampahan KRL dilayanan di Stasion Pasar Senén. Di Stasion Gambir sayaga layanan beus DAMRI anu salah sahiji ruteuna ka Bandara Soekarno-Hatta.

 Sajarah 
jmpl|kiri|Litografi Stasion Weltevreden kalawan arsitéktur Indisch, dipedalkeun ku F.B. Smits, Batavia.
jmpl|kiri|Stasion Gambir di taun 1939, saenggeus dirénovasi kalawan arsitéktur art deco.

 Jaman jalur di luhureun tanah (1884-1992) 
Di wilayah Weltevreden anu aya di Beulah katuhu Garéja Willem di Koningsplein Oost, kiwari Médan Merdéka Wétan, di taun 1871 mangrupa Halteu Koningsplein (Halte Lapangan Raja). Halteu karéta api ieu jarakna babaraha ratus méter kiduleun Stasion Gambir anu ayeuna. Halteu éta dikokolakeun nepi taun 1884 ku Nederlands-Indische Spoorweg Maatschappij (NIS).  Wangunanna leutik sarta basajan pisan.

Halteu éta tuluy digentikeun ku Stasion Weltevreden, anu dibuka tanggal 4 Oktober 1884 di tempat Stasion Gambir kiwari. Nepi ka taun 1906, stasion ieu mangrupa stasion kaberangkatan pikeun karéta jurusan Bandung jeung Surabaya. Gedongna miboga hateup anu nyangga kana babantal beusi cor dumasar rancangan SS (Staatsspoorwegen), numutkeun ka katerangan di taun 1881. NIS nepi ka harita henteun masang hateup model kitu, sedengkeun SS geus masang di babaraha tempat.

Di taun 1928, saenggeus dicokot alihna SS di taun 1913, stasion éta digedéan sarta sataun saenggeusna dirombak gedé-gedéan sarta gaya arsitékturna make gaya art deco. Hateupna tuluy dipanjangan nepi ka beulah kalér sapanjang 55 méter. Tuluy di taun 1937 stasion ieu diresmikeun minangka Stasion Batavia Weltevreden SS tuluy ngaran stasion ieu digenti jadi Gambir.

Wangun stasion ieu teu robah saenggeus Indonésia merdéka nepi ka dékadeu 80-an. Di taun 1988, bareng jeung pangwangunan jalur layang Jakarta Kota - Manggarai, stasion ieu mimiti dirénovasi gedé-gedéan kalawan ngagenti wangunan heubeul ku wangunan anyar anu masih aya nepi ka kiwari.

 Jalur layang (1992-ayeuna) 
Majalah Tempo édisi 13 Juni 1992 kungsi nyatet diresmikeunna jalur layang ségmén Manggarai-Jakarta Kota. Di tanggal 5 Juni 1992, Présidén Soeharto jeung Ibu Tien sarta réngrénganna di pamaréntahan nagresmikeun Stasion Gambir anu anyar sarta naék KRL ti Gambir ka Stasion Jakarta Kota. Wangunan stasion ieu geus modéren kalawan panél warna héjo pupus anu nepi ka kiwari masih dipertahankeun sarta teu pernah dirobah cétna. Proyék anu dimimitian bulan Pébruari 1988 éta méakkeun dana Rp432,5 miliar rupiah jeung naika diresmikeun, proyékna can lekasan nepi ka bisa beroperasi penuh sataun sanggeusna.

Bareng jeung bérésna jalur layang ieu, jalur karéta nu aya di handap mimiti dicabut, sarta ti taun 1994 aréa anu baheulana Stasion Gambir heubeul geus jadi tempat parkir mobil.

Dumasar masterplan anu dijieun ku Kementrian Perhubungan Républik Indonésia, stasion ini dirancang jadi stasion husus KRL. Masterplan ieu bijil deui nalika Stasion Manggarai dirancanakeun jadi pangeureunan karéta api panumpang non-KRL pikeun ngurangan volumeu antrian karéta api panumpang di jalur layang anu kadang ngaganggu KRL Commuter Line. Akibatna, Kemenhub mutuskeun pikeun misahkeun jalur karéta api non-KRL jeung KRL Commuter Line saenggeus proyék Stasion Manggarai "séntral" lekasan. Dengan selesainya proyek Stasion Manggarai sebagai stasion sentral pada tahun 2021 mendatang, direncanakan semua karéta penumpang jarak jauh/menengah yang terminusnya di Stasion Gambir akan dipindahkan ke Stasion Manggarai.

 Wangunan jeung tata letak 
Stasion ieu lain tempat pangeureunan pikeun KRL Commuter Line. Stasion KRL pangdeukeutna nyaéta Gondangdia jeung Juanda. Sanajan PT KAI nerapkeun sistem boarding pass, sakabéh lalampahan KRL henteu euruen di Stasion Gambir.

Aya tilu tingkat di wangunan ieu stasion. Aula utama, lokét, babaraha réstoran jeung toko, sarta mesin ATM aya di tingkat nu kahiji. Tingkat kadua nyaéta rohangan tunggu kalawan babaraha réstoran cepat saji jeung kafétaria, sedengkeun péron aya di tingkat katilu. Ku sabab stasion ieu kaasup stasion gedé, beware stasion maké dwibasa, nyaéta basa Indonésia jeung  Inggris.

Kiwari, di stasion ieu aya "Rail Transit Suite", nyaéta hotél transit husus pikeun para panumpang karéta api anu rék reureuh.

 Ciri has 
Stasion ieu miboga ciri has mangrupa bél lagu instruméntal Kicir-Kicir anu sok diputer unggal karéta api datang.

 Layanan karéta api 
 Kelas éksekutip 
 Argo Wilis, jurusan Surabaya liwat Bandung
 Argo Bromo Anggrék, jurusan Surabaya (sayaga karéta éksekutip jinis luxury)
 Argo Lawu (régulér dan fakultatif), jurusan Solo (sayaga karéta éksekutip jinis luxury dina jadwal régulér)
 Argo Dwipangga (régulér dan fakultatif), jurusan Solo (sayaga karéta éksekutip jinis luxury dina jadwal régulér)
 Argo Sindoro (régulér dan fakultatif), jurusan Semarang
 Argo Muria (régulér dan fakultatif), jurusan Semarang
 Argo Cheribon, jurusan Cirebon (sayaga karéta éksekutip jinis luxury)
 Argo Parahyangan, jurusan Bandung (sayaga karéta éksekutip jinis luxury)
 Gajayana (régulér dan fakultatif), jurusan Malang (sayaga karéta éksekutip jinis luxury dina jadwal régulér)
 Bima, jurusan Surabaya nyambung ka Malang
 Sembrani (régulér, fakultatif, dan tambahan), jurusan Surabaya (sayaga karéta éksekutip jinis luxury dina jadwal régulér)
 Turangga, jurusan Surabaya liwat Bandung
 Taksaka (régulér dan fakultatif), jurusan Yogyakarta (sayaga karéta éksekutip jinis luxury dina jadwal régulér)
 Bangunkarta, jurusan Surabaya liwat Semarang-Madiun
 Purwojaya (régulér), jurusan Kroya nyambung ka Cilacap

 Kelas campuran 
 Argo Cheribon, jurusan Cirebon-Tegal sarta ti Pemalang (éksekutip argo-ékonomi AC plus)
 Argo Parahyangan, jurusan Bandung (Hall atau Kiaracondong) (éksekutip argo-ékonomi AC plus/prémium; sayaga karéta éksekutip jinis priority dina sawaréh jadwal)
 Mutiara Selatan, jurusan Surabaya nyambung ka Malang liwat Bandung (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Pangandaran, jurusan Banjar liwat Bandung (éksekutip-ékonomi AC prémium)
 Purwojaya Fakultatif, jurusan Kroya nyambung ka Cilacap (éksekutip-ékonomi AC plus/prémium)

 Jadwal karéta api 
Ieu jadwal karéta api panumpang anu eureun di Stasion Gambir per 10 Maret 2020 (révisi Gapéka 2019).

 KA Régulér
 No. KA  KA  Jurusan  Kelas  Nepi  Indit49*)Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium00.06 -29Argo CheribonÉksekutip Argo & Ékonomi AC Plus01.13 -51Argo Parahyangan Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium01.23 -81SembraniÉksekutip Satwa & Luxury03.55 -75Gajayana04.05 -9Argo DwipanggaÉksekutip Argo & Luxury04.20 -85TaksakaÉksekutip Satwa & Luxury04.45 -79BangunkartaÉksekutip Satwa04.53 -2Argo WilisSurabaya Gubeng (SGU) liwat Bandung Hall (BD)Éksekutip Argo -05.005Argo Bromo AnggrékJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Luxury05.15 -7006PangandaranBanjar (BJR)Éksekutip & Ékonomi AC Prémium -05.3074/71BimaJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Satwa05.43 -28Argo CheribonCirebon Kejaksan (CN)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus -06.0538*)Argo ParahyanganBandung Kiaracondong (KAC)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -06.1514Argo MuriaSemarang Tawang (SMT)Éksekutip Argo -06.5535Argo Parahyangan ExcellenceJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium07.10 -56AArgo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Luxury -07.1034Argo CheribonCirebon Kejaksan (CN) -07.307030AArgo ParahyanganBandung Kiaracondong (KAC)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -07.5010Argo DwipanggaSolo Balapan (SLO)Éksekutip Argo & Luxury -08.004Argo Bromo AnggrékSurabaya Pasarturi (SBI) -08.1537A*)Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium08.22 -40*)Bandung Hall (BD) -08.5577TuranggaJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Satwa09.19 -84TaksakaYogyakarta Tugu (YK)Éksekutip Satwa & Luxury -09.3015Argo CheribonJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus09.34 -16Tegal (TG) -10.0039Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)10.12 -19Argo Cheribon10.43 -42Argo ParahyanganBandung Kiaracondong (KAC) -10.4520Argo CheribonTegal (TG)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus  -11.1023Jakarta Gambir (GMR)11.45  -11Argo SindoroÉksekutip Argo12.00 -24Argo CheribonCirebon Kejaksan (CN)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus -12.2053Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium12.40 -54Bandung Hall (BD) -13.10106/103Mutiara SelatanJakarta Gambir (GMR)Éksekutip & Ékonomi AC Prémium13.16 -78TuranggaSurabaya Gubeng (SGU) liwat Bandung Hall (BD)Éksekutip Satwa -14.0067F*)Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium14.01 -33Argo CheribonÉksekutip Argo & Luxury14.05 -68A*)Argo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium  -14.2555Jakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Luxury14.31  -41*)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium15.00  -80BangunkartaSurabaya Gubeng (SGU) liwat Semarang Tawang (SMT)Éksekutip Satwa -15.2044*)Argo Parahyangan ExcellenceBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -15.4012Argo SindoroSemarang Tawang (SMT)Éksekutip Argo -16.1572/73BimaSurabaya Gubeng (SGU) nyambung ka Malang Kotabaru (ML)Éksekutip Satwa -16.4083TaksakaJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Satwa & Luxury16.42 -7Argo LawuÉksekutip Argo & Luxury16.57 -104/105Mutiara SelatanSurabaya Gubeng (SGU) nyambung ka Malang Kotabaru (ML) liwat Bandung Hall (BD)Éksekutip & Ékonomi AC Prémium - 17.1043Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium17.16 27Argo CheribonÉksekutip Argo & Ékonomi AC Plus17.24 -3Argo Bromo AnggrékÉksekutip Argo & Luxury17.30 -46Argo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -17.4576GajayanaMalang Kotabaru (ML)Éksekutip Satwa & Luxury -18.0030Argo CheribonCirebon Kejaksan (CN)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus -18.1045*)Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium18.17 -48*)Bandung Hall (BD) -18.4582SembraniSurabaya Pasarturi (SBI)Éksekutip Satwa & Luxury -19.00 7001A Argo Parahyangan Jakarta Gambir (GMR) Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus 19.14 - 7002A Bandung Hall (BD) - 19.4517Argo CheribonJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus19.59 -6Argo Bromo AnggrékSurabaya Pasarturi (SBI)Éksekutip Argo & Luxury -20.3018 Argo CheribonCirebon Kejaksan (CN) Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus -20.4025Jakarta Gambir (GMR)20.44 -8Argo LawuSolo Balapan (SLO)Éksekutip Argo & Luxury -21.0026Argo CheribonTegal (TG)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus -21.1090/87PurwojayaJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Satwa21.19 -86TaksakaYogyakarta Tugu (YK)Éksekutip Satwa & Luxury -21.3047Argo ParahyanganJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium21.31 -21Argo CheribonÉksekutip Argo & Ékonomi AC Plus21.41 -88/89PurwojayaKroya (KYA) nyambung ka Cilacap (CP)Éksekutip Satwa -21.5513Argo MuriaJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo22.04 -50Argo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -22.05175PangandaranJakarta Gambir (GMR)Éksekutip & Ékonomi AC Prémium22.25 -22Argo CheribonCirebon Kejaksan (CN)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Plus -22.3052Argo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -22.5569A*)Jakarta Gambir (GMR)22.59 -1Argo WilisÉksekutip Argo23.15  -70F*)Argo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium -23.30

 KA Tambahan (beroperasi nalika mangsa boboran jeung natal-pabaru; kadang ogé pas poé peré nasional atawa tungtung minggu anu tangtu)
 No. KA  KA  Jurusan  Kelas  Nepi  Indit62FArgo Sindoro FakultatifSemarang Tawang (SMT)Éksekutip Argo -00.30 66F*)Argo ParahyanganBandung Hall (BD)Éksekutip Argo & Ékonomi AC Prémium - 00.4065F*)Jakarta Gambir (GMR)02.02 -97FTaksaka FakultatifÉksekutip Satwa03.23 -7007Sembrani Tambahan05.06 -59FArgo Dwipangga FakultatifÉksekutip Argo 06.11  -98FTaksaka FakultatifYogyakarta Tugu (YK)Éksekutip Satwa  -08.3560FArgo Dwipangga FakultatifSolo Balapan (SLO)Éksekutip Argo 09.45  -63FArgo Muria FakultatifJakarta Gambir (GMR)11.01 -91FGajayana FakultatifÉksekutip Satwa11.15 -64FArgo Muria FakultatifSemarang Tawang (SMT)Éksekutip Argo -11.3094FSembrani FakultatifSurabaya Pasarturi (SBI)Éksekutip Satwa  -15.05102F/99FPurwojaya FakultatifJakarta Gambir (GMR)Éksekutip & Ékonomi AC Plus/Prémium16.02 -100F/101FKroya (KYA) nyambung ka Cilacap (CP) - 16.3057FArgo Lawu FakultatifJakarta Gambir (GMR)Éksekutip Argo 18.58  -96FTaksaka FakultatifYogyakarta Tugu (YK)Éksekutip Satwa -19.2093FSembrani FakultatifJakarta Gambir (GMR)19.45  -58FArgo Lawu FakultatifSolo Balapan (SLO)Éksekutip Argo 22.20 -61FArgo Sindoro FakultatifJakarta Gambir (GMR) 23.40 -92FGajayana FakultatifMalang Kotabaru (ML)Éksekutip Satwa -23.55
Keterangan:

*) = Membawa karéta kelas éksekutip priority yang berisi 30 tempat duduk

 Antarmoda pangrojong 
Jinis angkutan umumTrayékJurusanTransjakarta Harmoni-Pulo Gadung 1 (di halteu Gambir 1 jeung Gambir 2) Rawa Buaya-Pulo Gadung 1 (di halteu Gambir 1 jeung Gambir 2) Kalideres-ASMI (di halteu Gambir 1 jeung Gambir 2) (Koridor 7F)Kampung Rambutan-Harmoni (di halteu Gambir 1 jeung Gambir 2)6H (MetroTrans)Terminal Pasar Senén-Lebak Bulus (di halteu Gambir 1)1P (MetroTrans)Terminal Pasar Senén-Bunderan SenayanTransjabodetabék RégulérTJ4Terminal Pasar Senén-Terminal Poris Plawad (liwat Kyai Tapa - Letjen S. Parman)TJ5Terminal Pasar Senén-Terminal Poris Plawad (liwat Tomang Raya)Kopaja 20Terminal Senén-Terminal Lebak BulusMetroMini15Terminal Senén-Bendungan HilirDAMRI pemadu modaStasion Gambir–Bandara Soekarno-Hatta, Tangerang

 Aksés jalan tol 
 Jalan tol Gerbang tol kmJalan Tol Lingkar Dalam Kota Jakarta  Rawamangun  4,8 Cempaka Putih  7,2

 Galéri 

 Tingali ogé 
Stasion karéta api

 Rujukan 

 Tumbu kaluar 
 Loka resmi KAI sarta jadwal karéta api taun 2019 

Gambir
Kategori:Gambir, Jakarta Pusat