Uzbékistan

Républik Uzbékistan (atawa Uzbékstan atawa Ozbékistan), nami resmina Républik Uzbékistan (basa Uzbék: O‘zbekiston Respublikasi atawa O‘zbekiston Jumhuriyati; Sirilik: Ўзбекистон Республикаси; basa Rusia: Республика Узбекистан), nyaéta hiji nagara di Asia Tengah, nu saencanna téh wewengkon ti Uni Soviét. Nagara anu daérahna kakurung daratan ieu tepung wates jeung Kazakhstan di kulon jeung kalér; Kyrgyzstan jeung Tajikistan di wétan; jeung Apganistan jeung Turkménistan di kidul. Bsa resmina téh ngan basa Uzbék, nyaéta kaasup basa Turk, tapi basa Rusia tetep digunakeun, titinggal pamaréntahan Soviét. Kirang leuwih 1 juta suku Tajik, kalompok étnis nu sarumpun jeung bangsa Pérsia, nyicingan nagara ieu,- Encylopedia of the Nations - Tajikistan.  ogé mangrupa 4,8% ti populasi.- Mid-Continent Eye Bank -  Foreign Project: Operation Restore Sight.  Kecap Ozbek diwangun ti oz ("sajati/asli") jeung bek ("pamingpin/bangsawan"), jadina "Ozbek" téh hartina "bangsawan" atawa "pamingpin sajati".

 Sajarah 

Wewengkon Uzbékistan geus dicicingan ti milennium kadua SM. Aya papanggih pakakas purba manusa jeung monumén-monumén di wewengkon Ferghana, Tashként, Bukhara, Khorezm (Khwarezm, Khorasmia), jeung Samarkand.

Alexander Agung nalukkeun Sogdiana jeung Baktria dina taon 327 SM, kawin jeung Roxana, murangkalihna pupuhu séké Baktria satempat. Tapi, panalukan ieu rupina heunteu loba nulungan Aléxander sabab rahayat ngalawan hangitna.

Dina loba abad, wewengkon Uzbékistan dipérintah ku Kakaisaran Iran, saperti Kakaisaran Parthia jeung Sassanian.

Dina abad ka-14 M., Timur, nu diwanoh ogé sabagé Timur Lénk, ngéléhkeun bangsa Mongol jeung ngawangun hiji imperium. Dalam peperanganna, Timur Lenk ngaluaskeun wewengkonna nepi ka Wétan Tengah. Manéhna ngéléhkeun Sultan Ottoman Bayezid I. Bayezid ditangkep jeung maot waktos keur dipanjara. Timur Lenk nyobian ngawangun ibukota imperiumna di Samarkand. Ayeuna, Timur Lenk dianggap sabagé salah sahiji pahlawan ageung di Uzbékistan nu peryogi dina idéntitas jeung sajarah nasionalna. Saenggeus labuhna Impérium Timur Lénk, kaom nomaden Uzbék ngarebut wewengkon ieu. Dina abad ka-19, Kakaisaran Rusia ngamimitian ékspansina jeung nyebar ka Asia Tengah, kaasup ka Uzbékistan.

 Propinsi jeung Distrik 

Uzbékistan kabagi kana 12 propinsi (disebut Viloyat), hiji républik otonom, jeung hiji dayeuh indepénden.
 Divisi  Ibukota Aréa(km²) Populaasi (2008)Statistical Review of Uzbekistan 2008, p.176   Key Andijon Viloyati Andijon 4,200  2,477,900  2 Buxoro Viloyati Buxoro (Bukhara)  39,400  1,576,800  3 Farg'ona Viloyati Farg'ona (Fergana)　 6,800  2,997,400  4 Jizzax Viloyati  Jizzax  20,500  1,090,900  5 Xorazm Viloyati Urganch  6,300　 1,517,600  13 Namangan Viloyati Namangan 7,900  2,196,200  6 Navoiy Viloyati  Navoiy  110,800  834,100  7 Qashqadaryo Viloyati Qarshi  28,400  2,537,600  8 Qaraqalpaqstan Respublikasi Nukus  160,000  1,612,300  14 Samarqand Viloyati Samarqand  16,400　 3,032,000  9 Sirdaryo Viloyati Guliston  5,100  698,100  10 Surxondaryo Viloyati Termez  20,800  2,012,600  11 Toshkent Viloyati Toshkent (Tashkent) 15,300　 2,537,500  12 Toshkent Shahri Toshkent (Tashkent) ???  2,192,700  1

 Tempo ogé 
 Andijan
 Daptar nagara

 Tumbu luar 

  Portal resmi 
  Muslim Uzbékistan 
  Profil Uzbékistan di situs CIA 

 Catetan suku