Peuteuy

{{Taxobox 
| color = lightgreen
| name = Peuteuy
| image = Parkia speciosa.JPG
| image_width = 250px
| image_caption = peuteuy, sabagian dibuka pikeun mintonkeun sikina
| regnum = Plantae
| divisio = Magnoliophyta
| classis = Magnoliopsida
| ordo = Fabales
| familia = Fabaceae
| subfamilia = Mimosoideae
| genus = Parkia
| species = P. speciosa
| binomial = Parkia speciosa'
| binomial_authority = Hassk.
}}

Peuteuy, (Parkia speciosa) mangrupa tutuwuhan ti kulawarga peuteuy-peuteuyan (Fabaceae), sub kulkawarga peuteuy-peuteuyan (Mimosoidae). Tutuwuhan ieu sumebar lega di Indonésia bagian kulon. Sikina, anu disebut "peuteuy" ogé, didahar sabot masih ngora, boh atah boh dikulub.
jempol|right|200px|Pendul (kembang peuteuy)
Tangkal peuteuy luhurna bisa ngahontal 20m sarta saeutik dahanna. Daunna majemuk, kasusun sajajar. Kembang majemuk, kasusun ku bongkol (has Mimosoidae). Kembang mecenghul biasana deukeut tungtung régang. Buahna badag, manjang, wanda buah peuteuy. Ti hiji bongkol bisa kapanggih nepi ka welasan buah. Dina hiji buah aya nepi ka 20 siki, anu boga warna héjo sabot ngora sarta kabuntel selaput rada kandel boga warna coklat hérang. Buah peuteuy baris jadi garing sarta ngaleupaskeun siki-sikina lamun asak.

Siki peuteuy, anu bauna has sarta rada sarupa jeung bau jéngkol, didahar atah atawa dijadikeun bahan campuran sajumlah asakan. Sambell goréng ati henteu pepek tanpa peuteuy.

 Karakteristik Botanis 
Tangkal peuteuy mangrupa tutuwuhan taunan (perennial), watangna miboga diaméter nepi ka  50-100 cm kalayan kulit tangkal anu warnana abu-abu semu cokelat.

 Daun: Mangrupa daun majemuk ganda (bipinnate) anu disusun ku 10-18 pasang sirip.
 Kembang: Kembangna mangrupa bonggol (inflorescence) anu ngagantung dina gagang panjang, diwangun ku kembang jantan sarta kembang hermafrodit anu warnana semu konéng.
 Buah: Buahna mangrupa polong (legume) anu panjangna 35–55 cm sarta rubakna 3–5 cm. Polong ieu biasana ngagantung sarta miboga wangun anu melengkung atanapi murilit (spiral).

 Kandungan Fitokimia sarta Nutrisi 
Siki peuteuy miboga bau anu has alatan kandungan sanyawa walirang (sulfur), saperti cyclic polysulfides (trithiolane, tetrathiane, sarta pentathiepane). Bau ieu ogé dipangaruhan ku ayana asam jéngkolat.
Sanyawa antioksidan anu aya dina peuteuy ditalungtik miboga poténsi pikeun ngajaga kaséhatan sél tina radikal bébas sarta mantuan nurunkeun kadar gula darah.

Dumasar kana panalungtikan laboratorium, peuteuy ngandung tilu jenis gula alami: sukrosa, fruktosa, sarta glukosa. Salian ti éta, peuteuy ogé beunghar ku serat sarta rupa-rupa mineral saperti kalium, zat beusi, sarta fosfor. Dina widang médis, peuteuy ditalungtik miboga sipat antidiabétik, antioksidan, sarta antibaktéri.

 Mangpaat Kuliner sarta Ékonomi 
Di Indonésia, peuteuy didahar dina rupa-rupa tahapan asakna. Siki anu ngora kénéh sering dijantenkeun lalab atah, sedengkeun anu tos asak biasa diolah janten sambel goréng, campuran opor, atanapi tumis. Di Thailand, peuteuy anu katelah ku nami sataw'' (สะตอ) sering dicampurkeun jeung kari. 

Sacara ékonomi, peuteuy mangrupa salah sahiji hasil leuweung non-kai anu miboga pasar anu stabil. Hargana tiasa turun-naék gumantung kana usum kembangna, nanging paménta pasar tetep luhur sapanjang taun.

Dicutat tina

Kategori:Sayuran
Kategori:Fabaceae
Kategori:Bungbuahan
Kategori:Tutuwuhan
Kategori:Tutuwuhan industri
Kategori:Tutuwuhan tropis