Unsur kimia

Unsur kimia (kadang ukur disebut unsur) téh mangrupa matéri nu disusun ku atom-atom nu jumlah proton jero intina sarua. Tah jumlah proton ieu nu katelah wilangan atom unsur. Pikeun conto, sakabéh atom nu jumlah proton na intina aya 6 disebutna atom unsur karbon, jeung sakabéh atom nu boga 92 proton na intina disebut atom unsur uranium.

Di dieu disadiakeun daptar unsur nurutkeun ngaran, nurutkeun lambang, jeung nurutkeun wilangan atom. Paling merenah mun dipintonkeun dina bentuk tabel periodik, nu ngumpulkeun/nyusun unsur-unsur dumasar kana kamiripan sipat-sipatna.

Atom-atom unsur nu sarua nu intina ngandung jumlah neutron nu béda disebut isotop unsur. Unsur murni bisa aya dina kaayaan unit monoatomik, diatomik, atawa poliatomik nu disusun ku atom-atom nu sarupa. Nu kieu disebutna alotrop.

Ngaran resmi unsur-unsur kimiawi ditangtukeun ku International Union of Pure and Applied Chemistry, IUPAC, nu sacara umum nyokot ngaran nu dipilih ku nu manggihanana. Unsur kimiawi ogé dibéré lambang kimiawi nu unik, dumasar kana ngaran unsurna (teu kudu basa Inggris). (Pikeun conto, karbon lambangna 'C', ari sodium (vérsi Inggris) lambangna 'Na', tina kecap Latin "natrium"). Lambang kimiawi dipaké sacara internasional, sedengkeun ngaran unsurna bisa waé ditarjamahkeun kana basa séwang-séwangan. Lambang kimiawi ditulisna kapital (aksara kahiji), sedengkeun ngaran lengkepna mah henteu, samodél dina conto tadi, iwal mun aya di awal kalimah.

Unsur-unsur bisa ngagabung (réaksi) jadi sanyawa murni (samodél cai, uyah, oksida, jeung sanyawa organik). Umumna sanyawa-sanyawa ieu mibanda hiji wangunan stoikiométri jeung struktur sarta sipat nu mandiri.

Sababaraha unsur, utamana unsur logam, ngagabung jadi struktur anyar nu wangunanana bisa rupa-rupa (samodél alloy logam). Dina kasus modél kieu, leuwih merenah nyebut fase batan sanyawa.

Sacara umum, bahan kimia bisa waé diwangun ku campuran rupa-rupa nu di luhur.

 Pedaran 
Unsur panghampangna, nyaéta hidrogén (H) jeung hélium (He). Sakabéh unsur nu bareurat dijieun, boh alami atawa artifisial, maké rupa-rupa cara nukléosintésis, kaasup fisi nuklir.

Nepi ka 2006, aya 117 unsur (dina jihat ieu, "aya" téh ngandung harti kungsi kasaksian ayana, najan ukur saéhé hasil luruhan, nu bisa dibédakeun ti unsur lianna) . Ti nu 117 ieu, 94 aya sacara alami di Marcapada, nu genep ti antarana aya dina jumlah renik: téhnésium (nomer atom 43), prométium (61), astatin (85), fransium (87), néptunium (93), jeung plutonium (94). Unsur nu 94 ieu, ditambah kalifornium (98), geus kadetéksi aya di mayapada dina spéktra béntang jeung supernova, tempt kabentukna unsur radioaktif nu umurna pondok.

 Tempo ogé 
 Kimia
 Papanggihan unsur kimia
 Ayana unsur kimia di alam
 Ngaran unsur sistimatis
 Elements song
 Fictional element
 Unsur kimia nu dingaranan saluyu jeung nu manggihna
 Unsur kimia nu dingaranan saluyu jeung tempat manggihna
 Sanyawa kimia
 Citakan pikeun eusi kaca unsur-unsur kimia

 Tumbu kaluar 
 Ngaran unsur multibasa

 Catetan suku