Tabél periodik

Tabel periodik unsur kimiawi nyaéta pintonan tabular unsur kimiawi nu dipikanyaho. Unsur-unsur disusun dumasar struktur éléktron antukna rupa-rupa sipat kimiawina puguh susunanana sapanjang tabelna. Nu ditémbongkeun utamana nomer atom sarta lambang kimiawina.

Tabel baku nyadiakeun dasar-dasar nu perlu. Aya ogé Métode séjén pikeun mintonkeun unsur-unsur kimiawi pikeun leuwih rinci atawa sawangan séjénna.

 Golongan 
Golongan mangrupa kolom vértikal dina tabel periodik. Aya 18 golongan dina tabel periodik baku. Unsur-unsur nu sagolongan mibanda konfigurasi éléktron valénsi nu sarua/mirip, nepi ka sipat-sipatna ogé mirip.

 Nomer golongan 
Aya tilu sistim nomer golongan; hiji maké wilangan Arab, sedengkeun nu séjénna wilangan Romawi. Ngaran wilangan Romawi mangrupa ngaran tradisional asli golongan; ngaran wilangan Arab mangrupa skéma nu leuwih anyar nu dirékoméndasikeun ku IUPAC. Ieu skéma dijieun pikeun ngaganti dua sistim wilangan Romawi nu heubeul sabab ngalieurkeun ku ayana ngaran nu sarua pikeun maksud nu béda.

 Tabél periodik baku 
Golongan →
1
2

3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Periode ↓

1
1H

2He
2
3Li
4Be


5B
6C
7N
8O
9F
10Ne
3
11Na
12Mg


13Al
14Si
15P
16S
17Cl
18Ar
4
19K
20Ca

21Sc
22Ti
23V
24Cr
25Mn
26Fe
27Co
28Ni
29Cu
30Zn
31Ga
32Ge
33As
34Se
35Br
36Kr
5
37Rb
38Sr

39Y
40Zr
41Nb
42Mo
43Tc
44Ru
45Rh
46Pd
47Ag
48Cd
49In
50Sn
51Sb
52Te
53I
54Xe
6
55Cs
56Ba
*
71Lu
72Hf
73Ta
74W
75Re
76Os
77Ir
78Pt
79Au
80Hg
81Tl
82Pb
83Bi
84Po
85At
86Rn
7
87 Fr 
88Ra
**
103Lr
104Rf
105Db
106Sg
107Bh
108Hs
109Mt
110Ds
111Rg
112Uub
113Uut
114Uuq
115Uup
116Uuh
117Uus
118Uuo

* Lantanida
57La
58Ce
59Pr
60Nd
61Pm
62Sm
63Eu
64Gd
65Tb
66Dy
67Ho
68Er
69Tm
70Yb
** Aktinida
89Ac
90Th
91Pa
92U
93Np
94Pu
95Am
96Cm
97Bk
98Cf
99Es
100Fm
101Md
102No

Dérét Kimia Tabel Periodik
Logam alkali
Logam alkali taneuh
Lantanida
Aktinida
Logam transisi
Poor metal
Métaloid
Nonlogam
Halogén
Gas mulya

Sandi warna pikeun wilangan atom:
 Unsur nu wilanganana biru mangrupa cair na suhu jeung tekenan baku (standard temperature and pressure, STP);
 nu héjo mangrupa gas na STP;
 nu hideung mangrupa padet na STP;
 nu beureum mangrupa sintétik (sadayana padet na STP).
 nu abu-abu can kapanggih.

 Cara séjén ngabéréndélkeun unsur-unsur kimia 
 Tabel baku (sarua jeung di luhur) nyadiakeun dasar.
 Konfigurasi Éléktron
 Logam jeung Nonlogam
 Tabel periodik eusi balok
 Daptar unsur dumasar ngaran
 Daptar unsur dumasar lambang
 Daptar unsur dumasar wilangan atomik 
 Daptar unsur dumasar titik golak
 Daptar unsur dumasar titik lééh
 Daptar unsur dumasar dénsitas
 Daptar unsur dumasar beurat atom

 Dadaran ngeunaan struktur tabel periodik 

Jumlah cangkang éléktron hiji atom nangtukeun kaasup périodeu sabaraha. Unggal cangkang kabagi kana subcangkang nu béda-béda, di mana nambahna wilangan atom ngeusian nuturkeun urutan nu sacara kasar kawas kieu:

 1s
 2s           2p
 3s           3p
 4s        3d 4p
 5s        4d 5p
 6s     4f 5d 6p
 7s     5f 6d 7p
 8s  5g 6f 7d 8p
 ...

ku sabab éléktron pangluarna nangtukeun pasipatan kimiana, unsur-unsur nu sagolongan téh mibanda pasipatan nu mirip. Unsur-unsur sagolongan nu natangga mibanda pasipatan fisika nu sarupa, najan massana mah béda jauh. Unsur-unsur nu natangga dina hiji périodeu mibanda massa nu ampir sarua, tapi pasitapanana béda.

Pikeun conto, unsur tatangga nitrogén (N) dina périodeu kadua dina tabel nyaéta karbon (C) jeung oksigén (O). Najan massana ampir sarua (ukur sababaraha unit massa atom), pasipatanana mah béda pisan, sakumaha nu katempo dina alotropna: oksigén diatomik gas nu ngarojong durukan, sedengkeun nitrogén diatomik teu ngarojong durukan, sarta karbon mah mangrupa padetan nu teu bisa diduruk.

Nu di luhur kontras pisan jeung kasus klorin (Cl) nu natangga jeung halogén séjén (golongan halogén), nyaéta florin (F) jeung bromin (Br). Najan massana béda pajauh, sipat alotropna mah sarupa pisan: kabéhanana korosif (nu ngandung harti gampang ngagabung jeung logam jadi uyah halida logam); klorin jeung florin mangrupa gas, sedengkeun bromin cair.

 Sajarah 
Artikel utama: Sajarah tabel periodik

Tabel asli dijieunna tanpa pangaweruh ngeunaan struktur jero atom: mun urang nyusun unsur-unsur dumasar massa atom, lajeng ngaplot salah sahiji sipat séjénna kana massa atomna, one sees an undulation or periodicity to these properties as a function of atomic mass. Nu munggaran nengetan pola ieu nyaéta kimiawan Jérman Johann Wolfgang Döbereiner, nu taun 1829, ngiberkeun sababaraha triad unsur-unsur nu sarupa:

Sababaraha triadUnsur
Massa atomik
Dénsitasklorin
35.5
0.00156 g/cm3bromin
79.9
0.00312 g/cm3iodin
126.9
0.00495 g/cm3
 kalsium
40.1
1.55 g/cm3strontium
87.6
2.6 g/cm3barium
137
3.5 g/cm3

Ieu tuluy dituturkeun ku kimiawan Inggris John Alexander Reina Newlands, nu taun 1865 ngémbarkeun yén unsur-unsur nu tipena sarua kaulang unggal selang dalapan unsur, nu ceuk manéhna bet mirip oktaf musik, najan hukum oktafna diseungseurikeun ku batur-baturna. Tungtungna, taun 1869 kimiawan Jérman Lothar Meyer jeung Rusia Dmitry Ivanovich Mendeleev ampir bareng ngembangkeun tabel periodik munggaran, nyusun unsur-unsur dumasar massa. Ngan, Mendeleev nempatkeun sababaraha unsur di luareun runtuyan massa nu geus maneuh sangkan papasanganana leuwih cocog pasipatanana antartatangga satabel, menerkeun kasalahan sababaraha massa atom, sarta ngaduga unsur-unsur séjén nu can kapanggih nu posisina aya dina sél-sél nu kosong kénéh. Mendeleev lajeng dihargaan ku papanggihanana ngeunaan struktur éléktronik unsur dina ahir abad ka-19 jeung awal abad ka-20.

 Sumberdaya séjén 
 Mazurs, E.G., "Graphical Representations of the Periodic System During One Hundred Years". University of Alabama Press, Alabama. 1974.
 Bouma, J., "An Application-Oriented Periodic Table of the Elements". J. Chem. Ed., 66 741 (1989).

 Baca ogé 
 Golongan tabel periodik
 Periode tabel periodik
 Dérét kimiawi
 Blok tabel periodik
 Tabel isotop
 Papanggihan unsur kimia
 Unsur kimia di alam
 Ngaran unsur sistimatik IUPAC
 Tabel Periodik Unsur Kosmokimia dina Surya Mandala

 Tumbu kaluar 

 "Presentation forms of the periodic table ". Western Oregon University.
 "A Brief History of the Development of Periodic Table ". Western Oregon University.
 "Visual Periodic Table". ChemSoc.org.
 Barbalace, Kenneth L., "Biochemical Periodic Tables". KLBProductions.com.
 "Periodic table (professional edition)". WebElements.
 Counterman, Craig, "Periodic Table of the Elements : Atomic Number ". MIT Course 3.091.
 Holler, F. James, and John P. Selegue, "Periodic Table of Comic Books". Department of Chemistry, University of Kentucky. 1996-2002.
 Heilman, Chris, "The Pictorial Periodic Table ". (Includes alternate styles: Stowe, Benfey, Zmaczynski, Giguere, Tarantola, Filling, Mendeleev)
 "Periodic table ". Los Alamos National Laboratory's Chemistry Division. 
 "Periodic Table of the Fermi Surfaces of Elemental Solids". The Fermi Surface Database
 "Interactive NMR Frequency Map". Texas A&M.
 "Periodic Table Elements". Israel Science and Technology Directory. 1999-2004. (sorted by physical characteristics)
 Barthelmy, David, "Periodic table" Mineralogy Database. (mineral emphasis)
 Gray, Théodore, "Wooden Periodic Table Table" (with samples)
 "Periodic table applet ". Dartmouth College. (Java)
 Jacobs, Bob, "Periodic Tables (in case you were thinking that the Internet needed one more)". The Chemistry Coach.
 "Periodic Table.Com".