Llionesisk

Ju Llioniske Sproake of Llionisk (llingua llïonesa, llïonés) is ne romaniske Sproake uut ju ibero-romaniske Gruppe, ju deer in do Provinzen Llion, Zamora un Salamanca (Spanien) as uk in Bragança (Portugal) prootet wäd.Galmés de Fuentes, Álvaro; Catalán, Diego (1960). Trabajos sobre el dominio románico leonés. Editorial Gredos. ISBN 978-84-249-3436-1. Touhoope mäd Asturisk un Mirandesisk moaket ju Llioniske ju astur-llioniske Sproakgruppe uut.Menéndez Pidal, R. (1906): "El dialecto Leonés". Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14. ISSN 2013-102X. Hüüte proote uungefäär 55.000 Moanskene disse Sproake, maasttieds oolde Ljuude in dörpske Gebiete.
 Skiedenis un geograafiske Ferbreedenge 
Die Ursprung fon ju Llioniske Sproake gungt tourääch bit tou dät 10. Jierhunnert, as Asturien Deel fon dät kristlike Köönichriek Llion waas. Ju Sproake häd sik nit uut ju kastilioanske Sproake äntwikkeld, man ju kumt direktemang fon do spättlatienske Formen in Noudspaanien, n Deel fon dät Iberiske Skierelound, dät nit fon do Araber besät waas.
In dän Loop fon ju Tied häd ju Llioniske Ienfloud fon do Noobersproaken kriegen: Galicisk-Portugesisk in dän Westen un Kastilioansk in dän Oosten.
Ju Inlieuwenge fon dät Köönichriek Llion in dät Köönichriek Kastilien in 't Jier 1301 häd do Muugelkhaide foar ju Ferbreedenge fon ju Llioniske in ju Reconquista stäärk litjer moaked.Hanssen, Friedrich Ludwig Christian (1910). «Los infinitivos leoneses del Poema de Alexandre». Bulletin Hispanique, 12. Unner duurenden Druck fon 't Kastilioanske häd ju Llioniske as offizielle Sproake in ju Fereenigenge fon Kastilien un Aragonien hiere Stääde ferlieren, besunners in do näie Gebiete.López-Morales, H. (1967): "Elementos leoneses en la lengua del teatro pastoril de los siglos XV y XVI". Actas del II Congreso Internacional de Hispanistas. Instituto Español de la Universidad de Nimega. Holanda. Dit häd tou n stäärken Ounfaal fon ju Wichtichkaid fon ju Sproake fierd.Staff, E. (1907): "Étude sur l'ancien dialecte léonnais d'après les chartes du XIIIè siècle", Uppsala.
 Linguistiske Kenteekene 
 Fergliekenge mäd uur romaniske Sproaken 
Ju Llioniske wiest typiske Unnerskeede tou uur romaniske Sproaken, wät ju Evolutsion fon 't Latienske oubetraft:
 Latiensk  Llionisk  Spoansk  Portugesisk  Italiensk  Seeltersk fumus  fumu  humo  fumo  fumo  Rook claudere  claudere  cerrar  fechar  chiudere  sluute filius  fiyu  hijo  filho  figlio  Suun oculus  güeyu  ojo  olho  occhio  Ooge vetulus  viayu  viejo  velho  vecchio  oold[1]
 Wietenskapelke Studie 
In 't 19. un 20. Jierhunnert häd ju Llioniske internationale Opmärksuamkaid fon Ändersöökere un Linguiste kriegen, do sik systematisk mäd ju Sproake beschäftigeden.
Die eerste wichtige Bidrach kumt fon dän Düütsken Emil Gessner, die 1867 in Berlin sien Wäärk Das Altleonesische: Ein Beitrag zur Kenntnis des Altspanischen publizierde un deerbie ju Sproake fon dät oolde Köönichriek Llion as „Llionisk" identifizierde.Gessner, Emil (1867). Das Altleonesische: Ein Beitrag zur Kenntnis des Altspanischen. Berlin.
1896 häd Friedrich Hanssen mäd Estudios sobre la conjugación leonesa Pionierarbaid in ju Verb-Morfologie läästet. Ju wuddelke Weendenge in ju Ändersöökengen kumt 1906 fon dän Spanier Ramón Menéndez Pidal mäd sien Wäärk El dialecto leonés, in dät hie ju Llioniske as n oogenstoundich Sproakgebiet klassifizierde.Menéndez Pidal, Ramón (1906). "El dialecto leonés". Revista de Archivos, Bibliotecas y Museos, 14.
 Gjuchtsstatus 
Ju Llioniske is as Minnerhaidsproake offiziel fon ju Region Kastilien un Llion ounerkand.BOE-A-2007-20635. Ley Orgánica 14/2007, de 30 de noviembre, de reforma del Estatuto de Autonomía de Castilla y León. Spanien as Unterteekener fon ju Europäiske Charta foar Regional- of Minnerhaidsproaken ärkent ju Sproake offiziel as Minnerhaidsproake oun.
 Referenzen 

Kategorie:Romaniske Sproaken
Kategorie:Llionesiske Sproake
Kategorie:Spanien
Kategorie:Portugal
Kategorie:Minnerhaidsproaken in Europa