1814

Foarfaale 
 14. Januoar: Sweeden diktiert Deenemark, dät as Ferbuundeden fon Frankriek dän Säksten Koalitjsoonskriech ferlädden häd, dän Kieler Free. Deenemark unner Freerk VI. mout Norweegen oureeke, man hie duur Gräinlound, Ieslound un do Färöer uut ju Deensk-Norweegiske Personoal-Union behoolde.
 11. Februoar: Een frantsööske Troppe unner Napoleon Bonaparte wint wilst do Befräiengs-Kriege juun een alliierde prüüsk-ruske Armee in ju Slacht bie Montmirail.
 14. Februoar: In ju Slacht bie Vauchamps sät sik sunner fuul oaine Ferläste apnäi ju napoleoonske Armee in dän Säks-Deege-Fäildtoach, die tou do Befräiengs-Kriege heerd, juun do Koalitsjoonstroppen fon dän Bupperkommandierenden Fäildmarschall Blücher truch.
 27. Februoar: Befräiengskriege: Frankriek wäd in ju Slacht bie Bar-sur-Aube fon Bayern, Aastriek un Ruslound un uur Ferbuundede sloain.
 Meerte: Köönich Ferdinand VII. kummt wieruume ätter sien Köönichriek Spanien, wier hie wilst ju Napoleoonske Tied nit häärskje kuude.
 30. Meerte: Do Troppen fon ju säkste Koalitsjoon stoarmje dän foar Paris laine Montmartre. Ap n Ättermiddai kapitulierje do frantsööske Ferdäägenere. Deermäd konnen do Ferbuundede in dän Kriech juun Napoleon Bonaparte in ju Haudstääd ienmarskierje.
 2. April: Die frantsööske Senat ferkloort Napoleon Bonaparte foar ousät. Ludwig XVIII. wäd Köönich fon Frankriek.
 6. April: Napoleon Bonaparte tonket ätter sien Ferljoosen fon do Koalitsjoonskriege in Fontainebleu as Kaiser fon do Frantsoosen ou, tou Gunst fon sin tjo-jierige Suun, die deerfoar eerste moal n Fertreeder bruukt hiede. Dät is do Alliierde oaber nit nouch, jo wiese him ap n 11. Arpil hiere oaine Foarstaalengen.
 11. April: Do Ferbuundede fon do Koalitsjoonskriege lääse Napoleon Bonaparte een Ferienbeerenge tou unnerskrieuwen foar, ju sien bedingengsloose Outonkenge as Häärsker fon Frankriek un Italien foarsjucht, un dät hie ätter dät Ailound Elba ferbond wäide skuul, uum junner Füürst uur sowät tjoonduusend Ienwoonere tou weesen. Napoleon unnerskrift twäin Deege leeter ätterdät hie ju Noacht in't foaren fersoacht hiede, sik sälwen tou doodjen.
 4. Moai: Napoleon Bonaparte kumt in ju Ferbonnenge ap Elba oun. Ap dät Ailound, dät nu sien Füürstendum is, sät hie bolde uumefoatende Reformen in Gong.
 4. Moai: Köönich Ferdinand VII. moaket ätter sien Wier-Iensättenge in Spanien mäd n Dekret ju Ferfoatenge fon 1812 uungultich un oardent oun, dät wier Absolutismus weese skäl.
 1. un 2. Oktober: In Chile wäd ju Slacht fon Rancagua uutfächted. Deerbie striede köönichs-tjoue spoanske Troppen juun chileenske Uunouhongegaids-Kampere. Do köönichstjoue winne ju Slacht.

 Tou Waareld keemen 

 Stuurwen 
 29. Januoar: Johann Gottlieb Fichte, düütsken Philosoph

Kategorie:19. Jierhunnert