Periodiske Tabelle

Ju periodiske Tabelle fon do chemiske Elemente is ne Deerstaalenge fon do bekoande chemiske Elemente, oardend ätter Elektronestruktuur sodät fuul chemiske Oainskuppe sik truch ju Tabelle annerje ap ne räägelmäitige Wiese.

 Ju periodiske Tabelle fon do Elemente 
Ju foulgjende Bielde wiest ju apstuunse Tabelle fon bekoande Elemente. Älk Element is apliested ätter sien Atomtaal un chemisk Symbol. Wan me dän Wieser buppe n Symbol haalt, sjucht me dän Noome fon dät Element un wan me deerap klikt, kricht me dän deerbie heerende Artikkel.
Ju periodiske Tabelle is n Biespil fon n Klassifikationssystem: Elemente in jusälge Spalte of jusälge periodiske Tabellengruppe - also hierunner jusälge Faawe - hääbe äänelke chemiske Oainskuppe. 

Gruppe
1
2

3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
Periode

1
1H

2He
2
3Li
4Be


5B
6C
7N
8O
9F
10Ne
3
11Na
12Mg


13Al
14Si
15P
16S
17Cl
18Ar
4
19K
20Ca

21Sc
22Ti
23V
24Cr
25Mn
26Fe
27Co
28Ni
29Cu
30Zn
31Ga
32Ge
33As
34Se
35Br
36Kr
5
37Rb
38Sr

39Y
40Zr
41Nb
42Mo
<font color="red">43Tc
44Ru
45Rh
46Pd
47Ag
48Cd
49In
50Sn
51Sb
52Te
53I
54Xe
6
55Cs
56Ba
*
71Lu
72Hf
73Ta
74W
75Re
76Os
77Ir
78Pt
79Au
80Hg
81Tl
82Pb
83Bi
84Po
85At
86Rn
7
87 Fr 
88Ra
**
103Lr
104Rf
105Db
106Sg
107Bh
108Hs
109Mt
110Ds
111Rg
112Cn
113Uut
114Uuq
115Uup
116Uuh
117Uus
118Uuo

* Lanthanide
57La
58Ce
59Pr
60Nd
61Pm
62Sm
63Eu
64Gd
65Tb
66Dy
67Ho
68Er
69Tm
70Yb
** Aktinide
89Ac
90Th
91Pa
92U
93Np
94Pu
95Am
96Cm
97Bk
98Cf
99Es
100Fm
101Md
102No
Chemiske Riege fon ju Periodiske Tabelle
Alkalimetalle
Äidalkalimetalle
Lanthanide
Aktinide
Uurgongsmetalle
Swäkke metalle
Metalloïde
Nit-metalle
Halogeen
Edelgase

Atomtaale in rood tjuude ap Elemente do der nit natüürelk ap ju Äide foarkuumen dwo. Do Elemente Technetium (Tc) un Promethium (Pm) un tiedwiese do transuroan Elemente (93 un haager) konnen truch Käädenreaktione kunstelk moaked wäide. Do Nummere 112 un haager sunt bit nu bloot theoretisk.

 Geskichte 
Uursproangelk waas dät System betoacht sunner Kunde fon dän innere Bau fon dät Atom. Do Elemente sunt oardend ätter hiere Atommasse. Die Düütske Johann Wolfgang Döberreiner waas die Eerste, die der bemäärkt häd, dät der dan ne Woogenfoarm in do Oainskuppe koom. Hie unnerskatte ‘Tjotaale’ fon uureenstimmende Elemente. Die Änglounder John Alexander Reina Newlands äntdäkte, dät deer n Räägelmäitegaid fon älke 8 Elemente bestuude, man jo hääbe him uutlaached, wan hie kwad, dät me dät fielicht ferglieke kon mäd do Oktoawen in ju Musik. Ap Eende hääbe die Düütske Lothar Meyer un die Russe Dmitry Mendeleyev 1879 ju eerste periodiske Tabelle publizierd. Deerbie hääbe do foar Tellur un Jod ju Massenfoulge uumetroald. Deertruch is ju Uureenstimmenge in do Oainskuppe ferbeeterd. Ätter dät Apkuumen fon ju Woogenmechanik is düütelk wuuden, wo dät koom. Dät is nit toufällich, dät do Perioden fon disse Tabelle stimme mäd ju Taal fon do Elektrone in do Skille fon Atome.

Category:Liesten un Tabellen
Category:Chemie
Category:Physik
Category:Käädenphysik