Morena Mohlomi

Morena Mohlomi (ya hlahileng ka 1720), eo hape a bitswang Mohlomi wa Monaheng, e ne e le morena ya tummeng wa Basotho, rafilosofi, setsebi, le ngaka ya setso ya phetseng qetellong ya lekholo la bo18 la dilemo le mathwasong a lekgolo la bo19 la dilemo.  O hopolwa e le e mong wa  basuwe ba baholohadi nalaneng ya Afrika e ka borwa mme o bohlokwa haholo jwaloka moeletsi wa Moshweshwe  mothehi oo wa sechaba sa Basotho. Morena Mohlomi o hlokahetse ka 1814. 

 Bophelo ba bonyaneng 
Morena Mohlomi o hlahetse ha-Monaheng, naheng eo kajeno e leng bophirima ba Lesotho . E ne e le wa sectjhaba sa Basotho mme o phetse nakong ya phetoho e kholo ya sechaba, dipolotiki le tikoloho Afrika e ka borwa, pele ho nako ya moferefere o atileng o tsejwang e le Mfecane kapa Difaqane . 

Ho tloha bonyenyaneng, Mohlomi o ne a tsebahala ka bohlale ba hae, bohlale le thahasello e tebileng ya phodiso, boitshwaro le kutlwano setjhabeng. Ho fapana le baetapele ba bangata ba mehleng ya hae ba ileng ba fumana botumo ka ntwa, Mohlomi o ile a hlomphuwa haholo ka lebaka la filosofi ya hae ya kgotso le bolaudi ba boitshwaro.

 Karolo ya ho ba le pono le hofodisa 
Morena Mohlomi o ne a tumme e le mofodisi kapa mophekudi ya hlwahlwa(ngaka e kgolo) le rafilosofi eo dithuto tsa hae di neng di totobatsa kutlwelo-bohloko, thibelo, toka le poelano. Mekgwa ya hae ya phodiso e ne e kopanya tsebo ya ditlama le temohisiso ya moya le thuto ya boitshwaro, e bontshang tlhaho e felletseng ya bongaka ba matswallwa a Afrika.

O ile a tsamaya haholo sebakeng seo, a phekola bakudi, a eletsa baetapele, mme a ruta setjhaba melao-motheo ya boetapele ba boitshwaro. Botumo ba hae bo ile ba fetela hole le sebaka sa hae se haufi, mme marena a mangata a ile a batla keletso ya hae. 

Mohlomi o ne a dumela hore boetapele ba nnete bo hloka boikokobetso le tshebeletso ho batho. O ile a thibela phefo e sa hlokahaleng mme a kgothalletsa dipuisano le dipuisano e le disebediswa tsa ho rarolla dikgohlano. 

 Boeletsi ho Moshoeshoe I 
Morena Mohlomi o tsebahala haholo ka karolo ya hae e le moeletsi wa Morena Moshweshwe (hoo e ka bang ka dilemo tsa 1786–1870). Ha e sa le mohlankana, Moshweshwe o ile a romelwa Mohlomi ho ya rutwa boetapele, puso le boitshwaro bo botle.

Dithuto tsa Mohlomi di ile tsa bopa botho ba Moshweshwe le filosofi ya dipolotiki ka botebo. O ile a mo kenya ditekanyetso tsa mohau, seatla se bulehileng, mamello ya maano le tlhompho bakeng sa bophelo ba motho ditshobotsi tse ileng tsa hlalosa puso ya Moshweshwe hamorao mme tsa kenya letsoho ho pholoheng le ho kopaneng ha setjhaba sa Basotho dinakong tsa merusu e meholo.

Bo-rahistori ba bangata ba nka Mohlomi e le tshusumetso ya motheo ya kelello e ka morao ho thehoeng ha mmuso wa Basotho.

 Filosofi le dithuto 
Filosofi ya Morena Mohlomi e ne e shebane le:

 Boetapele ba boitshwaro le boikarabello
 Ho phela hammoho ka kgotso pakeng tsa metse
 Tlhompho bakeng sa seriti sa botho
 Boikarabelo ba baetapele ke ho sireletsa, eseng ho sebedisa batho ba bona hampe

Dithuto tsa hae di ile tsa fetiswa ka molomo mme tsa bolokowa ka moetlo wa Basotho wa molomo, dithothokiso tsa thoriso le dipale tsa nalane.

 Lefu 
Morena Mohlomi o hlokahetse ka selemo sa1814. Lefu la hae le etsahetse nakwana pele ho qalo ya ntwa tsa Difaqane, e leng nako eo dithuto tsa hae di neng di tla ipaka e le tsa bohlokwa maanong a ho pholoha a ileng a amohelwa ke Moshweshwe  le setjhaba sa Basotho.

 Lefa 
Morena Mohlomi o hopolwa e le e mong wa bo-rafilosofi le baphekodi ba baholo ba Afrika Borwa. O dula e le letshwalo la bohlale, puso ya boitshwaro, le matla a boetapele bo nang le kgotso historing ya Afrika. Kgau ya Mohlomi Lesotho e fuwa ka lebaka la katleho masimong a sechaba le tshebeletso ya sechaba mme ka dinako tse ding e bitswa Kgau ya Katleho. 

 Bona hape 

 Moshweshwe
 Nalane ea Lesotho
 Batho ba Basotho
 Bongaka ba setso ba Afrika

 Mehlodi 

 Ho bala ho eketsehileng 

 Ellenberger, DF (1912). Histori ea Basuto, ba Boholo-holo le ba Kajeno . London: Caxton.
 Gill, S. (1993). Histori e Khutšoanyane ea Lesotho . Morija: Musiamo oa Morija le Li-Archives.
 Sanders, P. (1975). Moshoeshoe, Morena oa Basotho . London: Heinemann.