Feberu ya Zika

Feberu ya Zika (e tsejwang hape ele bolwetse ba vaerase ya Zika) ke bolwetse bo bakwang ke vaerase ya Zika.Boholong ba nako ha ho na matshwao a ho kula, empa ha a le teng a ba bobebe mme a kanna a tshwana le feberu ya dengue.Matshwao a ho kula a ka kenyeletsa feberu, ho tlerefala ha mahlo, manonyeletso a bohloko, hloho e opang, le lekgopo.Matshwao a ho kula ka kakaretso a ba teng nako e ka tlase ho matstsi a supileng. Ha ho  so be le tlaleho efe kapa efe ya lefu nakong ya tshwaetso ya pele.Tshwaetso e amahantswe le sehlopha sa matshwao a ho kula a hlahang mmoho a Guillain–Barré (GBS). 

Feberu ya Zika e atiswa haholoholo ke ho longwa ke menwang ya  mofuta wa Aedes.Hape e kanna ya ba ho fetiswa ka thobalano ho tloha ho monna ho ya ho balekane ba hae ba thobalano mme e na le  kgoneho ya ho atiswa ke phumantsho ya madi. Tshwaetso basading ba immeng e kanna ya  tshwaetsa le ngwana mme e amahantshwa le ho senyehelwa le ho se itekanele kelellong ha bana. Tlhahlobo ya ho kula e etswa ka teko mading, morotong, kapa matheng bakeng sa boteng ba vaerase ya Zika RNA ha motho a kula.

Thibelo e kenyeletsa phokotso ya ho longwa ke menwang dibakeng tseo bolwetse bo hlahang teng le ho sebedisa dikhondomo ka tsela e napahetseng. Malebaleba a ho thibela ho longwa a kenyeletsa le tshebediso ya sephokadikokonyana, ho kwahela mmele ohle ka diaparo, dinete tsa monwang, le ho kata diqanthane tseo menwang e behelang ho tsona. Ha ho ente  e phethahetseng. Bahlanka ba bophelo bo botle ba kgothaleditse hore basadi ba dibakeng tse anngweng ke sewa sa Zika ka 2015-16 ba nahane ho emisa ka  ho ima le hore basadi ba immeng ba se etele dibaka tsena.  Leha ho so be le kalafo e ikgethang, paracetamol (acetaminophen) di ka nna tsa thusa ka matshwao a ho kula. Ho amohelwa sepetlele ha se ka dinako tsohle ho hlokahalang. 

Vaerase e bakang bolwetse bona e ile ya fumanwa ka 1947. Sewa sa pele bathong se ngotsweng se bile ka 2007 Dinaheng tsa Kopaneng tsa Micronesia. , bolwetse bo hlahile mabatoweng a  mashome a mabedi a Amerika Leboya le Amerika Borwa. Hape bo tsebahala ka ho iponahatsa Afrika, Asia le  Phasifiki. Ka lebaka la sewa se qadileng Brazil ka 2015, Mokgatlo wa Lefatshe wa Bophelo bo Botle o ile wa  phatlalatsa Ngongoreho ya Matjhaba ya Tshohanyetso ya Bophelo bo Botle ba Setjhaba ka Hlakola 2016.

Ditshupu