Jacob Zuma

Jacob Gedleyihlekisa Zuma (Sezulu: [geɮʱejiɬeˈkisa ˈzʱuma]; a hlahileng ka la 12 Mmesa 1942) ke radipolotiki wa Afrika Borwa eo e neng e le mopresidente wa Afrika Borwa wa bone ho tloha 2009 ho isa 2018.[5][6][7] O boetse o bolelwa ka di-initials tsa hae JZ le lebitso la lelapa la hae eleng Msholozi.[8][9][10]

Zuma e ne e le motlatsi wa mopresidente ho tloha ka selemo sa 1999 ho fihlela ka selemo sa 2005,[11][12] empa o ile a lelekwa ke Mopresidente Thabo Mbeki ka 2005 ka morao hore moeletsi wa ditjhelete wa Zuma, Schabir Shaik, a fumanwe a le molato wa ho etsa ditefo tsa bobodu ho Zuma mabapi le Tshebedisano ya dibetsa. Zuma o kgethilwe e le Mopresidente wa pusoAfrican National Congress (ANC) ka la 18 Tshitwe selemong sa 2007 ka morao hore a hlole Mbeki ho ANC Seboka sa likhetho tsa Polokwane. Ka la 20 Lwetse selemong sa 2008, Mbeki o ile a phatlalatsa ho itokolla mosebetsing ka morao ho ho kgutlisetswa morao ke ANC.Komiti ya Phethahatso ya Naha.[13] Kgopotso e ile ya tla ka morao ho moo Lekhotla le Phahameng moahlodi Christopher Nicholson o ile a etsa qeto ya hore Mbeki o ile a kena-kenana ka mokgwa o sa lokelang tshebetsong ya Bolaoli ba Naha ba Botjhotjhisi (NPA), ho kenyeletswa nyeweng ya botlokotsebe kgahlanong le Zuma ka diqoso tsa bobodu. Leha ho le jwalo, qeto ya Nicholson ya ho qhala diqoso kgahlanong le Zuma e ile ya hlakolwa ka lentswe le le leng keLekhotla le ka Hodimo-dimo la Boipiletso ka Pherekgong selemong sa 2009, kahlolong e neng e nyatsa kahlolo ya Nicholson nyeweng, ho kenyeletswa le tlatsetso ya hae ya maikutlo a botho kahlolong, le ho kenyeletsa "diphumano tse sa hlokeng letho" mabapi le Mbeki le ba bang kahlolong ya hae.[14]

Zuma o ile a etella pele ANC tlholong ya dikhetho tse akaretsang tsa 2009mme a kgethwa ho ba Mopresidente wa Afrika Borwa. O ile a kgethwa hape jwalo ka moetapele wa ANC ho Seboka sa ANC Mangaung ka la 18 Tshitwe selemong sa 2012, ho hlola mohanyetsi Kgalema Motlanthe ka bongata bo boholo,[15] mme a dula e le mopresidente wa Afrika Borwa ka morao ho dikdetho tse akaretsang tsa 2014, le hoja mokga wa hae o ile wa fokotseha ka tshehetso, karolo e nngwe e le ka lebaka la ho se kgotsofale ho ntseng ho eketseha ka Zuma e le mopresidente. Ka la 18 Tshitwe selemong sa 2017, Cyril Ramaphosa o kgethilwe ho hlahlama Zuma jwalo ka mopresidente wa ANC Seboka sa ANC Nasrec, Johannesburg.[16] Dikgwedi tse latelang ho ile ha bonwa kgatello e ntseng e hola ya hore Zuma a itokolle mosebetsing e le Mopresidente wa Afrika Borwa, e leng se ileng sa fella ka hore ANC e mo "hopotse" e le Mopresidente wa Afrika Borwa. Ho tobana le a tshisinyo ya ho hloka tshepo ka palamenteng, Zuma o phatlaladitse ho itokolla mosebetsing ka la 14 Hlakola selemong sa 2018, mme a hlahlangwa ke  Ramaphosa letsatsing le hlahlamang.[6]

Zuma o tobane le diphephetso tse kgolo tsa molao pele, nakong, le ka morao ho bopresidente ba hae. E ne e le yena qoswa ka peto ka selemo sa 2005, empa a lokollwa. O lwanne ntwa e telele ya molao ka diqoso tsa ho qhekella le bobodu, e bakwang ke kahlolo ya moeletsi wa hae wa litjhelete Schabir Shaik bakeng sa bobodu le bomenemene. Ka la 06 Mmesa selemong sa 2009, NPA e ile ya hlakola diqoso kgahlanong le Zuma, e bolela ho kena-kenana le dipolotiki, leha qeto eo e ile ya phephetswa ka katleho ke mekga ya kganyetso. Ka morao ho dintlafatso tse ngata tse tsheheditsweng ka ditjhelete ke mmuso ntlong ya hae ya mahaeng ho Nkandla, the Mosireletsi wa Setjhaba e fumane hore Zuma o ruile molemo ka mokgwa o sa nepahalang wa tshebediso ya tjhelete, le Lekgotla la Molao wa Motheo e ile ya tshwarwa ka ntswe-leng ka selemo sa 2016 Economic Freedom Fighters v Sebui sa Lekgotla la Naha hore Zuma o hlolehile ho boloka molaotheo wa naha, e leng se ileng sa fella ka boipiletso ba hore a itokolle mosebetsing le boiteko bo hlōlehileng ba ho qosa lekgotla. Seboka sa Naha. Bopresidente ba Zuma bo lekanngwa hore bo jelletse moruo wa Afrika Borwa R1 trilione (e ka bang US$83 bilione).[17] O boetse a ameha ditlalehong tsa state capture ka setswalle sa hae le batho ba nang le tshusumetso le Lelapa la Gupta. O ile a pholoha mekgwa e mengata ya ho hloka tshepo, ka bobedi palamente le ka hare ho ANC.

Ho tloha ka selemo sa 2018,  Khomishene ya Zondo e thehilweng ke Zuma nakong eo a ntse a fuputsa bobodu le bomenemene mmusong, mme Zuma ka boyena o bileditswe ho tla fana ka bopaki ka pela khomishene. Ha a ka a kgutlela dipatlisisong ka morao ho ho-ikhula ka letsatsi la bone la bopaki ba hae ka Phupu selemong sa 2019.[18] Ka la 29 Phuptjane selemong sa 2021, e bile mopresidente wa pele wa Afrika Borwa ho tloha pheletsong ya puso ya batho ba basweu ka selemo sa 1994 ho fumana kahlolo ya tjhankane.[19] Lekgotla la Molao wa Motheo le fane ka kahlolo ya dikgwedi tse 15 bakeng sa nyediso ya lekgotla ka morao hore Zuma a tlole taelo ya pejana ya lekgotla la ho kgutla le ho fana ka bopaki ka pela Khomishene ya Zondo.[19] Ka la 07 Phupu 2021, Zuma o ile a inehela sepoleseng mme a amohelwa ho Estcourt Setsi sa Tlhabollo seterekeng sa habo sa KwaZulu-Natal.[20] O ile a lokollwa ka la 05 Lwetse ka morao hore a fuwe parole ya bongaka.[21]

Tabeng e fapaneng ya molao, ka selemo sa 2018 ho Lekhotla le Phahameng la Afrika Boroa e tsheheditse qeto ya ho kgutlisetsa diqoso tsa bobodu kgahlanong le Zuma tse amanang le Tumellano ya dibetsa ya 1999. O qoswa ka qoso e le nngwe ya boshodu, diqoso tse pedi tsa bobodu, e le nngwe ya boshodu ba tjhelete, le tse leshome le metso e mmedi tsa bomenemene, tse bakwang ke kakaretso ya diitefo tse 783 ho Zuma tseo NPA e di qosang e le tjotjo ho tswa khamphaneng ya dibetsa ya Fora.Thales.[22] Zuma o ile a hana molato ka kgwedi ya Motsheanong selemong sa 2021.

Bophelo ba bongoaneng le mosebetsi oa lipolotiki
Zuma o hlahetse ho Nkandla, Profinseng ea Natala (hona joale ke karolo ea profinse ea KwaZulu-Natal),[24] le ha e sa le ngoana hangata o ne a lula Natala le mathoko a Durban.[25] Ntate oa hae Nobhekisisa e ne e le a lepolesa, ea hlokahetseng ha Zuma a le lilemo li hlano,[26] mme mmae Geinamazwi e ne e le mosebeletsi wa lapeng.[27][28] Lebitso la hae le bohareng, Gedleyihlekisa, le bolela "ea bososelang ha a ntse a u ntša kotsi" ka Sezulu.[29] Ha aa ka a fumana thuto ea sekolo.[30] 

O na le bonyane banab'abo ba bararo, Michael (o shoele 2021),[31] Josefa,[32] le Khanya,[33] le bonyane ausi a le mong, Velephi (o hlokahetse ka 2019).[34] Michael Zuma o ne a hiriloe ke Khumbula Property Services, e leng k'hamphani ea kaho, 'me ka 2011 a lumela hore o sebelisitse boemo ba lipolotiki ba moholoane oa hae Jacob ho fumana konteraka ea mmuso bakeng sa k'hamphani e le phapanyetsano bakeng sa lehae la hae Nkandla.[35][36] 

Ho koalloa teronkong le ho lelekoa naheng

Zuma o ile a qala ho nka karolo khahlanong leapartheid lipolotiki a sa le monyenyane, 'me a kopanela le African National Congress (ANC) ka 1959. E bile setho se mafolofolo sa Umkhonto we Sizwe ka 1962, lilemo tse peli ka mor'a hore ANC e thibeloe.[37] Selemong seo, o ile a tšoaroa le sehlopha sa ba 45 ba thaothelang sesole haufi Zeerust bophirima Transvaal, hajoale e le karolo ea Porofense ya Bokone Bophirima.[38] Kaha Zuma o ile a fumanoa a le molato oa ho rera ho liha 'muso oa apartheid, o ile a ahloleloa lilemo tse leshome chankaneng tseo a ileng a li sebeletsa. Robben Island ka Nelson Mandela le baetapele ba bang ba hlahelletseng ba ANC le bona ba neng ba le teronkong ka nako eo.[38] Ha a ntse a le teronkong, Zuma o ne a moahloli bakeng sa lipapali tsa bolo ea maoto tsa mokhatlo oa batšoaruoa, tse hlophisitsoeng ke sehlopha se busang sa batšoaruoa, Makana FA[39] 

Kamora ho lokolloa teronkong, Zuma o bile le seabo ho thehoeng bocha ha meaho ea sekhukhu ea ANC Natala.[11] O ile a tloha Afrika Boroa ka lekhetlo la pele ka 1975, 'me o ne a lula Swaziland - moo a ileng a kopana teng Thabo Mbeki - mme a fihla Mozambique, moo a ileng a sebetsana le ho fihla ha batho ba likete ba neng ba batla koetliso ea sesole ka mor'a 1976. Merusu ea Soweto. O ile a ba setho se felletseng sa ANCKomiti ea Phethahatso ea Naha ka 1977,[38] le setho sa Lekgotla la ANC la Politico-Sesole ha le ne le thehwa ka 1983.[40] E ne e boetse e le Motlatsi oa Moemeli e Moholo oa ANC Mozambique, mosebetsi oo a ileng a o sebetsa ho fihlela ha ho saena Tumellano ea Nkomati pakeng tsa mebuso ya Mozambique le Afrika Borwa ka 1984. Kamora ho saena Tumellano, o ile a kgethwa e le Moemedi e Moholo wa ANC Mozambique.[38]Ka Tshitwe 1986, mmuso wa Afrika Borwa o ile wa kopa balaodi ba Mozambique ho leleka ditho tse tsheletseng tsa ANC, ho kenyeletswa le Zuma. O ile a qobelloa ho tloha Mozambique ka Pherekhong 1987 mme a fallela ntlo-kholo ea ANCLusaka, Zambia, moo a ileng a kgethwa ho ba Hlooho ya dibopeho tsa sekhukhu tsa ANC mme hang ka mora moo a kgethwa e le molaodi wa lefapha la bohlodi.[38] 

Zuma e ne e boetse e le setho sa Mokha oa Makomonisi oa Afrika Boroa (SACP);[37] o ile a kena ka 1963, a sebeletsa ka nakoana ka mokha Politiburo ho tloha ka Mmesa 1989,[40] mme a tloha ka 1990.[41] 

Kgutla botlamuweng
Ha ANC e ne e thibetswe ka Hlakola 1990, Zuma e bile e mong wa baetapele ba pele ba ANC ba ho kgutlela Afrika Borwa (ka la 21 Hlakubele 1990).[28] ho qala ts'ebetso ea dipuisano.[11] Hamorao selemong seo, o ile a ba teng a kgethwa a sa hanyetsoe jwalo ka Modulasetulo wa ANC e Borwa Natala. Zuma, eo e neng e le eenaSezulu, o ile a tsebahala e le mofenyi ea ka sehloohong oa khotso Natala nakong ea merusu ea lipolotiki nakong ena, e neng e tobane le liqhoebeshano lipakeng tsa batšehetsi ba ANC le batšehetsi ba maZulu-nationalist.[42] Inkatha Freedom Party (IFP).[28] O boetse o tlotloa ka hore o atolositse setsi sa tšehetso sa MaZulu sa ANC Natala.[43] Kopanong ya kgetho ya ANC ka Phupu 1991, Zuma o ile a kgethwa ho ba Motlatsi wa Mongodi-Kakaretso.[38] 

Ho Likhetho tse akaretsang tsa 1994, Likhetho tsa pele tsa demokrasi Afrika Boroa, Zuma o ile a ema e le mokhethoa oa ANC bakeng sa tonakgolo ea profinse ea hae e ncha e thehiloeng, KwaZulu-Natal.[38]ANC e tsoile matla likhethong, ha Mandela a khetheloa Mopresidente le Mbeki motlatsi oa hae, empa e ile ea lahleheloa ke KwaZulu-Natal ho IFP. Zuma o ile aSetho sa Lekhotla la Phethahatso (MEC) bakeng sa Merero ya Moruo le Bohahlaudi KwaZulu-Natal.[44][45] Ka Tshitwe 1994, o ile a kgethwa e le Modulasetulo wa ANC Porofenseng ya KwaZulu-Natal, le ho ANC. 1994 seboka sa likhetho ya eba Modulasetulo wa Naha, a otla Pallo Jordan le Jeff Radebe ka tekanyo e kgolo.[46] O ile a tšoara maemo a mabeli ho fihlela ka 1997, a khethiloe hape e le Molula-setulo oa Porofense ka 1996.[38] 

Phahamela bopresidenteng
Motlatsi oa mopresidente
Zuma o khethiloe ho ba Motlatsi oa Moporesidente oa ANC moketeng Seboka sa Naha sa bo-50 ho Mafikeng ka Tshitwe 1997, mme kamora moo a kgethwa ho ba Motlatsi wa Moporesidente wa Aforika Borwa ka Phuptjane 1999, ho latela Likhetho tse akaretsang tsa 1999.[38] Ho sebetsa tlasa Mopresidente Mbeki ea sa tsoa khethoa, joalo ka Motlatsi oa Mopresidente Zuma e ne e le mokena-lipakeng ea ka sehloohong Burundi mokhoa oa khotso.[47] Boemong bona, o ile a sebetsa le Mopresidente oa Uganda Yoweri Museveni, eo e neng e le molula-setulo oa Great Lakes Regional Initiative, sehlopha sa bapresidente ba libaka ba okametseng tsamaiso ea khotso Burundi.[48] 

Mbeki le Zuma ka bobeli ba ile ba khethoa hape ho Likhetho tse akaretsang tsa 2004, empa, ka la 14 Phuptjane 2005, Mbeki o ile a tlosa Zuma setulong sa hae sa Motlatsi oa Mopresidente, ka lebaka la liqoso tsa bobolu le bomenemene bo amanang le R30-bilione. Tšebelisano ea Libetsa eo mmuso o neng o e saenetse ka 1999, dikgwedi kamora ho thonngwa ha Zuma ho ba motlatsi wa mopresidente (sheba ka tlase).[49] Zuma esale a ntse a etsoa lipatlisiso mabapi le taba ena ho tloha ka 2002 kapa pejana.[50] ’me ho thunngoa ha hae ho ile ha latela kholiseho ea motsoalle oa hae Schabir Shaik ka liqoso tse amanang le litefo tsa bobolu tseo Shaik a li entseng ho Zuma.[51] Mbeki o boleletse kopano e kopanetsweng ya Paramente hore "molemong wa Motlatsi wa Moporesidente ya hlomphehang, mmuso, tsamaiso e nyane ya demokrasi ya rona le naha ya rona, ho ka ba molemo ho lokolla mohlomphehi Jacob Zuma mesebetsing ya hae."[52] Zuma le yena o ile a itokolla mosebetsing jwaloka Setho sa Palamente.[52] Nakoana ka mor'a moo, the Bolaoli ba Naha ba Bochochisi (NPA) e phatlalalitse maikemisetso a eona a ho kenya liqoso tsa semmuso tsa bobolu khahlanong le Zuma.[53] 

Mohlahlami oa Zuma joalo ka Motlatsi oa Mopresidente oa Afrika Boroa e ne e le Phumzile Mlambo-Ngcuka, mosali oa Bulelani Ngcuka, hlooho ea pele ea NPA. Mlambo-Ngcuka esale e le Letona la Liminerale le Matla ho tloha ka 1999.qotso e hlokahalang] o ile a rohakoa phatlalatsa ho ba bangata[qotso e hlokahalang] Likopano tsa ANC ka batšehetsi ba Zuma, ho kenyeletsoa ho Letsatsi la Basadi ketsahalo ka Utrecht, KwaZulu-Natal.[54] 

Ho tuma ho tswelang pele
Ha a ntse a sebetsa e le motlatsi oa mopresidente, Zuma o ile a thabela tšehetso e kholo likarolong tse ling tsa lepheo le letshehadi ea ANC, ho kenyeletsoa ba bangata ba ANC Youth League, the Mokha oa Makomonisi oa Afrika Boroa (SACP) le Congress of South African Trade Unions (COSATU).[55] Le hoja Zuma a ne a tobane le liqoso tsa bobolu, mekhatlo ena e ile ea lula e mo tšehetsa. 

Ho lelekoa ha Zuma ho ile ha hlalosoa ka litsela tse peli. Bashebelli ba bangata ba machabeng ba ile ba e thoholetsa e le sesupo se hlakileng sa hore mmuso oa Afrika Boroa o ikemiselitse ho felisa bobolu ka har'a maemo a eona. Ka lehlakoreng le lengKa letsoho, ba bang ka hare ho Afrika Boroa ba ne ba tsepamisitse maikutlo tabeng ea hore Zuma le Mbeki ba emetse mabatooa a fapaneng ka hare ho African National Congress. Batšehetsi ba bang ba lehlakore le letšehali ba ile ba bolela hore Mbeki le lepheo la hae le sekametseng mebaraka haholo ba ne ba rerile ho leleka Zuma ho tiisa puso ea bona ho ANC.[56] 

Lebaka la Zuma le ile la bokella bongata bo boholo ba batšehetsi ka lekhetlo le leng le le leng la makhotla a hae a amanang le bobolu ka 2005. Ka letsatsi le leng la lekhotla, batšehetsi ba Zuma ba ile ba chesa likipa tse nang le setšoantšo sa Mbeki, e leng se ileng sa etsa hore ANC e nyatse; Zuma le balekane ba hae ba khothalelitse ho khutlela boitšoarong ba mekha bakeng sa likopano tse latelang. Letsatsing le hlahlamang la lekhotla ka Pulungoana, batšehetsi ba Zuma ba neng ba baloa ka likete ba ile ba bokana ho mo tšehetsa; o buile le letshwele la Durban ka Sezulu, a kgothatsa kopano ya mokga le ho bina pina ya ntwa ya mehleng ya kgethollo.Lethu Mshini Wamika mantsoe a fetolelang ka ho toba e le "ntlisetsa mochine oa ka" empa a utloisisoa e le sethunya sa mochini. Leetong la Mphalane bakeng sa Liki ea Bacha ea ANC libakeng tse ling ka har'a naha, Zuma le eena o ile a hlaba litlatse tsa matšoele a maholo. Le hoja matla a hae a lipolotiki bonyane a ne a ipapisitse le likamano tsa hae le lipolotiki tsa ka hare ho mekha, mohlahlobisisi e mong o ile a pheha khang ea hore botšepehi ba batšehetsi ba hae bo ka hlalosoa bo theiloe mokhoeng oa Mazulu mabapi le botšepehi le ho thusana.[57] 

Ka lebaka la tshehetso ya hae hara dikarolo tsa mokga, Zuma o ile a dula e le motho ya matla dipolotiking, a bolokile maemo a phahameng ho ANC le kamora ho lelekoa ha hae e le motlatsi wa mopresidente wa naha. Sehlopha sa bahlahlobisisi ba lipolotiki se neng se kopane ka Pulungoana 2005 se ile sa lumellana hore ha a ka fumanoa a se na molato liqosong tsa bobolu tse qosoang khahlanong le eena, ho tla ba thata hore mokhethoa ofe kapa ofe ea nang le monyetla oa ANC a ka hlola Zuma peisong ea bopresidente ba naha ka 2009. Leha ho le joalo , bahlahlobisisi bana ba boetse ba botsa hore na Zuma e ne e le mokhethoa oa lepheo le letšehali la mofuta oo batšehetsi ba hae ba bangata ba bonahalang ba o batla, 'me ba hlokomela hore litšitiso tsa moruo oa lefats'e le oa naha tse thehileng bopresidente ba Mbeki li ke ke tsa fapana nakong e tlang ea mopresidente.[58] 

Liqoso tsa peto
Sengoloa sa mantlha: Nyeoe ea peto ea Jacob Zuma

Letšoele la batšehetsi le ba bohelehele ka ntle ho Lekhotla le Phahameng la Johannesburg.

Ka Tšitoe 2005, Zuma o ile a qosoa ka ho beta mosali ea lilemo li 31 ha hae. Forest Town, Gauteng. Mohlaseluoa eo ho thoeng o ne a tsoa lelapeng le tummeng la ANC, morali oa mofu oa mohatelli oa Zuma, hapeAIDS moitseki ya neng a tsejoa e le HIV-positive. Zuma o ile a hana liqoso tseo 'me a bolela hore thobalano e ne e ledumellana. 

Le pele liqoso li hlahisoa, ha menyenyetsi mabapi le liqoso tsa peto e hlaha hamorao ka Pulungoana, litebello tsa Zuma tsa lipolotiki li ile tsa qala ho bonahala li mpefala. Boholo ba batšehetsi ba hae ba maemo a holimo ba lipolotiki ha baa ka ba araba liqoso tsena tse ncha ka tsela eo ba neng ba qosoa ka bobolu. Tsekongpele ho nyeoe ea peto, sehlopha sa batšehetsi ba hae ba likete-kete ba ile ba bokana haufi le lekhotla, ha sehlopha se senyenyane sa lihlopha tse khahlanong le peto se ntse se bontša lebitsong la motho ea qosoang ka peto.[59] Joalokaha a entse nakong eohle ea nyeoe, Zuma a bina Lethu Mshini Wami ("Ntlisetse ea ka sethunya sa mochini") le letšoele, 'me babuelli ba Leki ea Bacha ea ANC le SACP Youth League ba ile ba tšehetsa Zuma.[60] 

Ha nyeoe ea peto e ntse e tsoela pele, ho ile ha hlaha litlaleho tsa hore SACP e arohane haholo mabapi le mokhoa oa ho sebetsana le taba ea kamano ea Zuma le SACP le eena. Litho tse ngata tsa lephako la bacha la mokha li tšehelitse Zuma ha ba bang ka har'a SACP ba ne ba belaela ka bohlokoa ba ho tšehetsa motho ea itseng ho fapana le ho totobatsa melao-motheo ea puso.[61][62] 

Ho sa tsotellehe bofetoheli ba batšehetsi ba pele ba Zuma, batšehetsi ba bangata ba Zuma ba ile ba tsoela pele ho bokanela ka ntle ho lekhotla, ba tsosa nyatso ea lihlopha tse khahlanong le peto bakeng sa litlhaselo tsa kamehla tsa botšepehi le boemo ba boitšoaro ba moqosi oa Zuma, mahlapa a hlapaolang motsoalle ea haufi oa moqosi, esita le. ho betsa mosali e mong majoe ao letšoele le neng le nahana hore ke moqosi.[63]Sehlopha sa ts'ireletso sa Zuma se hlahisitse bopaki bo amanang le nako e fetileng ea thobalano ea mosali, 'me sa tiisa hore thobalano e etsahetseng e ne e le tumellano. Mochochisi o ile a tiisa hore ho hloka khanyetso ha hae ho bakoa ke boemo ba ho tsieleha, le hore kamano ea bobeli e tšoana le ea banyalani ba 'ntate-morali'.[64][65] 

Nyeoe ena e ile ea boela ea tsosa khang ea lipolotiki ha Zuma, eo ka nako eo a neng a eteletse Lekhotla la Naha la AIDS, a lumela hore ha a ka a sebelisa khohlopo ha a etsa thobalano le mosali eo hona joale a mo qosang ka peto, leha a ne a tseba hore o na le HIV. O boletse ka lekhotleng hore o ile a hlapa kamora moo ho "fokotsa kotsi ea ho tšoaetsoa HIV". Polelo ena e ile ea nyatsuoa ke moahloli, litsebi tsa bophelo bo botle le baitseki ba AIDS. Letlapa le tumileng la metlae la Afrika Borwa,Mofumahali & Eva, le ho tsebahala haholo moetsi oa litšoantšo oa lipolotiki, Zapiro, ka makhetlo-khetlo ba ile ba hatella taba. Barupeli ba HIV ba hatelletse hore sena se keke sa etsa letho ho thibelaPhetiso ea HIV.[66] 

Ka la 8 Motšeanong 2006, lekhotla le ile la lokolla Zuma molatong oa peto, empa hape la nyatsa Zuma ka ho etsa thobalano e sa sireletsehang le mosali ea nang le HIV eo e neng e se molekane oa hae.[67]MaAforika Borwa a mangata a ne a ipotsa hore na tsamaiso ya bona ya dipolotiki e tla hlaphohelwa jwang makgobong ao diteko tsa Zuma di a pepesitseng. AMail & Mohlokomeli tlhahlobo e bone liketsahalo tsena e le tse tšoenyang haholo:

Tšenyo ea lipolotiki e ke ke ea baloa, kaha mokhatlo o busang oa African National Congress hona joale ke mokhatlo o pepeneneng o arohaneng le o thekeselang. Sena se bile lephello ea dominoka Mokgatlo wa Makomonisi wa Afrika Borwa le Congress of South African Trade Unions, tse ileng tsa soahlamana le ho robeha ka lebaka la diqoso tse senyang kgahlanong le monna eo ba neng ba mo tsheheditse ka tjantjello jwaloka mopresidente ya latelang wa naha. Nyeoe e 'nile ea loanoa khahlano le mokokotlo oa ntoa e mahlonoko ea tlhahlamano lipakeng tsa Mbeki le Zuma. ... Tshehetso ya Mbeki ho ANC e fokotsehile, mme mokga o tshepehang o hanne ho amohela hore o tla tlotsa moetapele ... Empa le batshehetsi ba thata ba Zuma ba dumela ka lekunutu hore a keke a ba mopresidente jwale, ho sa natswe sephetho sa tsheko.[68]

Leha ho le joalo, Letsatsi la Khoebo's Karima Brown bolelloa Mohlokomedi ka mor'a hore ho fanoe ka kahlolo ea nyeoe ea peto: 

Jacob Zuma o khutlile. Sena se hlahisa qaka e kgolo ho boetapele ba ANC. Joale Zuma o khutlela haeNtlo ea Luthuli[HQ ea mokha oa ANC]. O tla batla ho khutlisetsoa setulong sa motlatsi oa mopresidente mme ba bang ba tla fumana ho le thata ho mo thibela … Ena ke tlholo e kholo mosebetsing oa lipolotiki oa Zuma.[69]

Tebello ea ho khutla ha Zuma e le mohanyetsi oa bopresidente e ile ea baka ngongoreho ho babeeletsi ba machaba. Mohlahlobisisi ea Ikemetseng o khothalelitse, "Tšabo ea ho bona Zuma le letšoele la hae ba hwantela hoUnion Buildings ho sebelisa lithunya tsa merathatha ho tšosa haholo-holo ho batho ba maemo a mahareng le bo-rakhoebo, ho latela lipatlisiso tsa morao tjena.”[70] 

E le tšitiso ho boralitaba bo ferekaneng kamora nyeoe ea hae ea peto, Zuma o ile a kenya letoto la nyeliso melato ka 30 Phuptjane 2006 khahlano le mecha ea litaba e fapaneng ea Afrika Boroa bakeng sa ho phatlalatsa litaba tseo ho thweng li silafalitse boemo ba hae ba sechaba, ka mokhoa oa lipopae, litlhaloso, linepe le lipapiso. Mecha ea litaba e ileng ea hlaseloa e ne eNaleli ka R20 milione, Tlaleho ka R10 milione, Highveld Stereo ka R6 milione, Moahi ka R5 milione, Sontaha Letsatsi ka R5 milione, Sontaha se Ikemetseng ka R5 milione, le Lefatše la Sontaha bakeng sa R5 milione.[71] 

Zuma o khethiloe oa pele Mokha oa ConservativeMoemeli oa MP Jurg Prinsloo, hammoho le Wycliffe Mothuloe, ho sebetsana le seo a se bitsang "thakhiso ke boralitaba". Zuma o itse:[72] 

Ka nako ea lilemo tse hlano motho oa ka o 'nile a hlaseloa ke mefuta eohle ea liqoso le innuendo, e phatlalatsoang ka mecha ea phatlalatso le litsela tse ling tsa tšusumetso ntle le liqoso tsena [sic] lekoa. Ka hona ke hanetsoe tokelo ea ka ea molao oa motheo ea ho araba le ho itšireletsa.

Khetho ea ho ba mopresidente oa ANC
Zuma le mosali oa hae oa bobeli Nompumelelo Ntuli ka Barack Obama le Michelle Obama New York, 2009

Ho latela moetlo oa mokha, joalo ka motlatsi oa mopresidente oa ANC, Zuma o ne a se a ntse a le mocheng oa ho hlahlama Mbeki. Leha ho le joalo Mbeki o ile a batla nako ea boraro joalo ka mopresidente oa ANC, leha Molaotheo oa Afrika Boroa o ka be o sa ka oa mo lumella nako ea boraro joalo ka Mopresidente oa Afrika Boroa. Mekhatlo ea mekha e ile ea tšoara likopano tsa bona tsa mabitso ka Mphalane le Pulungoana 2007, moo Zuma a neng a bonahala a ratoa setulong sa Moporesidente oa ANC, 'me, ho bolela, Mopresidente oa Afrika Boroa ka 2009.[73][74][75] Ka Mopresidente oa mehleng oa ANC- le oa Afrika Boroa Thabo Mbeki e le bohanyetsi ba hae, Zuma o khethiloe e le Mopresidente oa ANC ka la 18 Tšitoe 2007 ka likhetho tse 2,329, ho feta likhetho tse 1,505 tsa Mbeki.[76] 

Ka la 28 Tšitoe 2007, NPA e ile ea fa Zuma qoso ea hore a qosoe Lekhotleng le Phahameng la Linyeoe ka liqoso tse fapaneng tsa bomenemene, bosholu ba chelete, bobolu le bomenemene.[77] 

Zuma o khethiloe hape e le moetapele oa ANC ho Seboka sa ANC Manguang ka la 18 Tšitoe 2012, a hlola mohanyetsi le Motlatsi oa Mopresidente Kgalema Motlanthe ka bongata bo boholo.[78] 

Mopresidente oa Afrika Boroa (2009–2018)
Mopresidente oa Argentina Cristina Fernandez le Mopresidente Zuma wa Afrika Borwa dipuisanong

Zuma ho la Moscow ho keteka lilemo tse 70 tsa qetellong ea Ntoa ea II ea Lefatše, 9 May 2015

Ka Loetse 2008, ho putlama ha likamano lipakeng tsa ANC e busang le mokhethoa oa eona oa mopresidente, Thabo Mbeki, ho ile ha fihla sehlohlolong, ka qeto ea NEC ea ANC ea ho khutlisa Mbeki.[49]Mbeki o ile a khetha ho se phephetse qeto ena mme a itokolla mosebetsing joalo ka Mopresidente oa Afrika Boroa. ANC e phatlalalitse hore motlatsi oa mopresidente oa mokha,Kgalema Motlanthe, e ne e tla ba mopresidente ho fihlela Likhetho tse akaretsang tsa 2009, ka mor'a moo ho ne ho reretsoe hore Zuma e be mopresidente.[79][80] Zuma o phatlalalitse hore a ka khetha ho sebetsa nako e le 'ngoe feela e le mopresidente.[81] 

ANC e hapile likhetho tsa naha ka la 6 Mots'eanong 2009 mme Zuma o hlapantsoe joalo ka Mopresidente oa Afrika Boroa ka la 9 Motšeanong 2009.[49] 

Ho lokolloa ha Shaik ka parole
Ka March 2009, Schabir Shaiko ile a lokolloa teronkong likhoeli tse 28 feela nakong ea kahlolo ea hae ea lilemo tse leshome le metso e mehlano. O ne a fuoe parole ea bongaka, mohau o neng o reretsoe feela batho ba kulelang lefu, ho sa tsotellehe maikutlo a lingaka tsa hae a hore o ne a ntse a phela hantle ’me a lokolohile bakeng sa ho tsoa sepetlele. Likhopolo tsa boralitaba li ne li bolela hore e kanna eaba Zuma o bile le seabo tokollong, empa 'muelli oa Mopresidente oa ANC o ile a hana ka tieo. Leha ho le joalo, matsatsi a seng makae pele ho moo, o ne a boletse phatlalatsa hore, joalo ka Mopresidente oa Afrika Boroa, o tla netefatsa hore Shaik oa lokolloa.[82] 

Leha ho le jwalo, ha diphephetso tsa molao tse amanang le Tumellano ya Dibetsa di ntse di tswela pele, dipatlisiso di bontshitse hore, ho tloha ka Phuptjane 2009, ho feta halofo ya maAforika Borwa a dumela hore Moporesidente Jacob Zuma o etsa mosebetsi o motle. Liphuputso, tse entsoeng ke TNS Research Studies halofong ea ho qetela ea Phuptjane 2009, li senotse hore maemo a tumello ea Zuma a ntse a ntlafala butle-butle. Hoo e ka bang 57% ea batho bao ho buisanoeng le bona ba itse ba nahana hore Zuma ke moetapele ea nang le bokhoni - sena se nyolohile ka 3% ho tloha ka Mmesa 2009 ha mopresidente a ne a hlomamisoa. Ka Pulungoana 2008, likhoeli tse seng kae ka mor'a hore Mbeki a khutlisetsoe hape le ha Zuma a tobane le liqoso tsa boqhekanyetsi, ke 36% feela ea maAforika Boroa a neng a le ntle ka eena.[83] 

Kgetho ya Ngcobo jwaloka Moahlodi e Moholo
Ka la 6 Phato 2009, Zuma o ile a khetha Sandile Ngcobo joalo ka Moahloli e Moholo oa Afrika Boroa,[84] ho fumana nyatso ho tsoa ho lihlopha tse nne tsa bohanyetsi.[85]Ka la 1 Mphalane 2009, kopano e ile ea tiisoa. Democratic Alliance, Congress of the People, Inkatha Freedom Party le Independent Democrats ba ile ba qosa Zuma ka ho hloleha ho buisana ka nepo pele ho khetho ea hae ea Ngcobo. Bohanyetsi bo khothalelitse Zuma ho qala ts'ebetso ho tloha qalong ba re ba ka khetha Motlatsi oa Moahloli e Moholo oa hajoaleDikgang Moseneke bakeng sa poso.[86] 

Ho hloleha ho hlahisa thepa
E le Mopresidente oa Afrika Boroa, Zuma o ne a hlokoa hore a phatlalatse lithahasello tsa hae tsa lichelete nakong ea matsatsi a 60 ka mor'a ho nka mosebetsi. Empa, ho tloha ka March 2010, o ne a hlōlehile ho etsa joalo, likhoeli tse robong ka mor'a ho nka setulo. Sena se ile sa lebisa ho boipiletso ba hore a etse joalo ke mekha ea bohanyetsi le molekane oa selekane sa ANC COSATU.[87]'Muelli oa ANC Brian Sokutu o boletse hore Zuma o thehile "nyeoe e ikhethileng" ka lebaka la "lelapa la hae le leholo", le etsang hore ho be thata ho phatlalatsa thepa ea hae. Hamorao ANC e ile ea ikarola ho polelo ena.[88] Zuma o ile a senola litabatabelo tsa hae nakoana kamora moo.[89] 

Lefu la Nelson Mandela
Zuma o tsebisitse semmuso lefu la Nelson Mandela, mopresidente wa pele ya kgethilweng ka demokrasi Afrika Borwa, kopanong ya boraditaba ka la 5 Tshitwe 2013.[90][91] Zuma o ile a rorisoa le ho makatsoa ke letšoele le neng le le tšebeletsong ea sehopotso sa Nelson Mandela.[92] Al Jazeera "Ho maAforika Borwa a mangata, Zuma o emetse tse ding tsa makhabane a naha a sa rateheng haholo. Ba nka mopresidente oa bona ea nang le mefokolo e tebileng le 'muso o tsietsang,' me ba honotha menahano e lefifi ka boemo bo hlolehang le boemo bo hlephileng. banana republic."[93] 

Nako ea bobeli
BRICS baetapele ho Seboka sa G-20 ho Brisbane, Australia, la 15 Pulungoana 2014

Ka la 18 Pherekhong 2014, ho ile ha tlalehoa hore Zuma ke eena feela mokhethoa oa ANC likhethong tse tlang tsa naha. Ho ile ha tlalehoa hore, le hoja ho ne ho e-na le maikutlo a fapaneng ka lebaka la likhang tse mo potolohileng, ANC e ne e "kopane ka mor'a Zuma" 'me e ne e ke ke ea hlahisa mokhethoa e mong oa bopresidente likhethong tse tlang tsa naha. Motlatsi oa Mongoli Kakaretso oa ANCJessie Duarte "Leano ke hore mopresidente oa ANC ke mokhethoa kamehla. Ha re na mokhethoa e mong hape ha ho na ho ba le mokhethoa e mong. A re hlakiseng."[94] 

Ka la 26 Pherekhong 2014, ho ile ha tlalehoa hore bonyane baetapele ba bane ho ba 11 ba lebatooa la ANC KwaZulu-Natal ba tiisitse boteng ba "qeto" e nkuoeng ea ho atamela Zuma ho mo kopa hore a se ke a emela nako ea bobeli e le mopresidente oa naha. Qeto e tlalehoa e ile ea ipha matla ka Pulungoana 2013 ha ANC e ne e itokisetsa seboka sa lenane la naha, leha ho le joalo, e ile ea "lahleha" kamora lefu la Nelson Mandela.[95] 

Ka la 21 Mphalane 2014, ho latela Likhetho tse akaretsang tsa 2014, moo ANC e bolokileng bongata ba bona, Zuma o khethiloe nako ea bobeli e le mopresidente ke Lekhotla la Naha.[96] 

Sehlopha sa lipatlisiso IPSOS ka karolo e 'ngoe e lebohile bopresidente ba Jacob Zuma ka ho phahama ha populism Afrika Boroa.[97] Nedbank, e leng e 'ngoe ea libanka tse kholo ka ho fetisisa Afrika Boroa, e hakanya hore liqeto tse fosahetseng tsa maano, tsamaiso e mpe, le bobodu nakong ya sehla sa bobedi sa Zuma se jeleng moruo wa Aforika Borwa R470 bilione (US$33.7 bilione).[98] 

Leano la kantle ho naha
Zuma le Tonakholo ea India Narendra Modi Afrika Boroa, 8 Phupu 2016

Zuma o ile a thoholetsa Bashar al-Assad ka ho hapa ea Likhetho tsa mopresidente oa Syria tsa 2014.[99] 

Ka 2015, Zuma o ile a bolela hore ho tloha Libya e ne e bakiloe ke Ho kenella sesoleng sa NATO, e amohetsoeng ke Barack Obama le David Cameron, ho ntoa ea lehae Libya ka 2011.[100] 

Boikutlo ba lipolotiki le moruo
Obama, Cameron, le Zuma a bua sebokeng sa African Outreach

Zuma o itlhalositse e le motho oa socialist[101] mme ya eba mopresidente ka tshehetso ya a Lepheo le letshehadi kopanelo ea mekhatlo ea basebetsi le ea Mokha oa Makomonisi oa Afrika Boroa, hammoho le Liki ea Basali ea ANC le Liki ea Bacha ea ANC.[101][102] Leha ho le joalo, Mohlokomedi (UK) e boetse e tlalehile hore Zuma o lekile "ho tiisetsa bo-ramatsete ba kantle hore lithahasello tsa bona li tla sireletsoa".[101] 

Zuma le Zimbabwe
African National Congress, eo Zuma e neng e le mopresidente oa eona, ho ea ka nalane e nkile qeto ea ZANU-PFmokha molekane wa tlhaho, ya hlahileng ka lebaka la ntwa kgahlanong le puso ya batho ba basweu ba seng bakae. Mopresidente oa mehleng oa Afrika Boroa Thabo Mbeki o ne a e-s'o ka a nyatsa maano a Mugabe phatlalatsa - a khetha "puisano e khutsitseng" ho e-na le "dipuisano ea megaphone", nako ea hae bakeng sa nyatso e matla ea Bophirimela ea boeta-pele ba Mugabe.[103][104] Leha ho le joalo, le letšehali la mokha le mekhatlo e eketsehileng ea mokha o kang oa ANC Youth League, the Mokha oa Makomonisi oa Afrika Boroa le ea Congress of South African Trade Unions (COSATU) e khothalelitse hore ho be le maikutlo a thata ka Zimbabwe.[105][106] 

Boemo ba Zuma ka Zimbabwee ne e tsoakane. Puisanong ea 2006 le makasine ea JeremaneDer Spiegel, o ile a bontša maikutlo a kutloelo-bohloko ho Mugabe, a re "Maeurope hangata a hlokomoloha taba ea hore Mugabe o tumme haholo har'a Maafrika. Mahlong a bona, o file batho ba batšo naha ea bona morao ka mor'a lilemo tse makholo tsa bokolone." O ile a tsoela pele: "Batho baa mo rata, joale re ka mo nyatsa joang? Batho ba bangata Afrika ba lumela hore ho na le karolo ea khethollo ea morabe e nyatsang Mugabe ea Europe le Amerika. Batho ba limilione ba batšo ba shoele Angola, Rephabliki ea Congo le Rwanda. Makhooa a ile a lahleheloa ke bophelo ba bona Zimbabwe, ka bomalimabe, 'me Bophirimela bo se bo khelohile."[107] 

Leha ho le joalo, ka Tšitoe 2007, o ne a hlakile ho nyatsa boetapele ba Zimbabwe, a ntse a hlalosa leano la hae ho fapana le la Mbeki: 

Ho utloisa bohloko le ho feta hore baeta-pele ba bang ba lefatše ba bonang khatello ba etsa eka ha e etsahale, kapa ba feteletsa litaba. Ha histori e qetella e sebetsana le bahatelli, ba ileng ba ema le ho shebella le bona ba lokela ho jara liphello. Tšobotsi e hlabisang lihlong ea lefatše la kajeno ke ho furalla ho hloka toka le ho hlokomoloha mathata a ba bang.[108]

Zuma o ile a nyatsa Mbeki, a mo qosa ka hore ha a na mamello bahatelli.[109] 

Ho latela khang likhetho Zimbabwe ka la 29 Hlakubele 2008, o ile a nyatsa mokhoa oa likhetho Zimbabwe[110] e bua ka tieho ea sephetho e le "khoeno".[111] Sebokeng sa boralitaba ka la 24 Phuptjane, o ile a tiisa: "Re ke ke ra lumellana le ZANU-PF. Re ke ke ra lumellana le bona ka litekanyetso. Re ile ra loanela tokelo ea batho ea ho khetha, re loanela demokrasi."[112] Sejong sa ANC ka Phupu, o ile a khalemela Mugabe ka ho hana ho theoha setulong.[113] 

Liphuputso tsa lehae la Nkandla le Mosireletsi oa Sechaba
Sengoloa sa mantlha: Nkandla (homestead)

Zuma le mosali oa hae oa bone, Thobeka Madiba-Zuma, nakong ea ketelo ea toropo ea Iran ea Isfahan

Kamora hore Zuma e be mopresidente, lehae la hae la poraefete Nkandla mahaeng a KwaZulu-Natal le ile la ntlafatsoa haholo ke mmuso. Ka Pulungoana 2013 mekha ea bohanyetsi e ile ea qosa Zuma ka hore o sebelisitse chelete ea balefalekhetho eseng feela bakeng sa ntlafatso ea ts'ireletso, empa hape le litlatsetso le ntlafatso ea lehae la hae.[114][115]Zuma o arabile paramenteng hore ha a tsebe boholo ba mosebetsi, empa o ile a lumela hore ho etsoe liphuputso tse peli, e 'ngoe e le ho batlisisa ho nyoloha ha eona, ha e 'ngoe e le ho fumana hore na ho na le tlōlo efe ea melao ea tšebeliso ea chelete ea paramente. Tlaleho ea Mosireletsi oa Sechaba "Secure in Comfort" e fumane hore Zuma le lelapa la hae ba ruile molemo o sa lokelang ho tsoa lintlafatsong, hore letamo la ho sesa (leo ho thoeng ke "fire pool"), amphitheatre, lesaka la likhomo le likhoho e ne e se likarolo tsa ts'ireletso, 'me. hore Zuma o tlotse molao oa melao ea boitšoaro 'me ha a ka a botsa "lipotso mabapi le boholo, litšenyehelo le bokhoni ba morero oa Nkandla."[116]Kamora ditlaleho tse qothisanang lehlokoa le Sepolesa sa Lefapha la Dipatlisiso tse Ikgethileng le komiti ya nakwana ya palamente e lekile ho lokolla Zuma, mekga ya kganyetso e ile ya ya Lekgotleng la Molao wa Motheo ho fumana hore na tlaleho ya Mosireletsi wa Setjhaba e tlama. Nakoana pele ho nyeoe ea Lekhotla la Molao oa Motheo ka Hlakola 2016, liakhente tsa Zuma li ile tsa hlokomela hore liphetho tsa Mosireletsi oa Setjhaba li tlama mme ba re Zuma o se a itokiseditse ho lefa karolo ya ditjeho tsa ntlafatso.[117] Ka la 31 Hlakubele 2016, Lekhotla la Molao oa Motheo le ile la fana ka kahlolo e le 'ngoe ka Economic Freedom Fighters v Sebui sa Lekhotla la Naha le Ba bang a bolela hore tlaleho ea Mosireletsi oa Sechaba e tlama le hore Zuma le Seboka sa Nahae ne e hlōlehile ho tšehetsa molao-motheo oa naha. Lekhotla le laetse Lefapha la Lichelete la Naha ho fumana chelete eo Zuma a tlamehang ho e lefa mme la laela Zuma ho etsa joalo nakong ea matsatsi a 45 kamora tumello ea lekhotla la tlaleho ea Lefapha la Lichelete la Naha.[118] 

Ka nako ea kahlolo hang-hang. Julius Malema le Mmusi Maimane, baetapele ba baqosi ba babeli ba hlotseng nyeoeng ena, ba ile ba kopa Zuma hore a theohe setulong.[47[48][49]]Leha ho le joalo, Zuma o ne a batla ho nyenyefatsa kahlolo. Phatlalatsong ea boralitaba mantsiboeeng a latelang, o ile a re o amohetse kahlolo 'me o ne a lula a amohela litlaleho tsa Mosireletsi oa Sechaba hore lia tlama, mme a hlokomela hore Lekhotla le fumane hore o na le tokelo ea ho theha ts'ebetso ea lipatlisiso tse tšoanang mme o sebelitse "botšepehi" le " tumelo e ntle".[50] Bahlalosi ba molao ba ile ba nyatsa liqoso tsena e le litlhaloso tse mpe tsa kahlolo.[51[52]] Ba supile hore ho ne ho ka se be joalo, joalo ka ha Zuma a boletse, hore o ne a mpa a amohela Lekhotla le Phahameng's katamelo ea matla a Mosireletsi oa Sechaba ho eona DA v SABC kahlolo, hobane seo se ile sa fanoa ka libeke tse tšeletseng kamora Zuma o bontšitse boikemisetso ba hae ba ho se ikobele tlaleho ea hae.[43] Bahlalosi le bona ba ile ba nyatsa polelo ya Kantoro ya Mopresidente[53[54]] hore Lekhotla ha le e-s'o fumane Zuma a tlotse ofisi ea hae, kaha seo e ne e le sephetho se hlakileng sa kahlolo.[55[56]] 

Empa ANC e ile ya tswelapele ho tshehetsa Zuma. TheANC Women's League e ntšitse polelo ka mor'a lihora tse ngata ka mor'a kahlolo e reng tumelo ea eona ho Zuma "e lula e sa sisinyeha".[119][120] Mongoli-Kakaretso Gwede Mantashe, ha a bua lebitsong la ba ipitsang Top Six, o itse o "amohetse" polelo ea ts'oarelo ea Zuma empa meipiletso ea hore a qosoe "e feteletsoe".[121][122] Chief Whip Jackson Mthembu mme Motlatsi wa Letona la Toka John Jeffery ba ile ba nka maikutlo a hore, leha Zuma a tlotse Molaotheo, tlolo eo e ne e se "ntho e tebileng".[123][124] Boikemisetso ba ho qosa litho tsa MP tsa bohanyetsi ka la 5 Mmesa 2016 bo hlotsoe ka likhetho tse fetang 120.[124] Ba bang ba ile ba makala hore le bahanyetsi ba Zuma ka hare ho ANC ba rata Cyril Ramaphosa le Pravin Gordhan ba ne ba voutile kgahlano le tshisinyo.[125][126] The Congress of the People, mokha oa bohanyetsi, o itse o tla hana tšebetso ea paramente ka lebaka la ho hloleha ha Lekhotla la Naha ho phethahatsa kahlolo ea Lekhotla.[127] 

Zuma le Narendra Modi Sebokeng sa kgwebo sa India le Afrika Borwa Pretoria, 2016

Leha ho le joalo, bahlahlobisisi ba bangata ba boletse hore kahlolo e ka ba kotsi e mpe ho Zuma, leha lintoa tsa makhotla ka har'a ANC e tla ba qeto ea ho qetela.[128][129][130] E mong o ile a fana ka maikutlo a hore litho tse matla tsa ANC li lahlehetsoe ke tšepo ho Zuma 'me li ka' na tsa nka khato ea ho mo leleka ka nako e loketseng.[125] The Mokha oa Makomonisi oa Afrika Boroa, karolo ea Zuma ka boeena Selekane sa Boraro-bo-bong, o ne a ntse a belaela ka ho lekana ha karabelo ea hae kahlolong.[131] Litho tse ling tsa ANC li ile tsa khalemela Zuma ha a hlaha ka mor'a moo.[132] Le litho tse 'maloa tse hlahelletseng tsa mekhatlo ea sechaba le batho ba mehleng ba ANC, ho kenyeletsoa Ahmed Kathrada, Ronnie Kasrils, Trevor Manuel, Cheryl Carolus, le moahloli ea phomotseng oa Lekhotla la Molao oa Motheo Zak Jacob, o kopile hore Zuma a itokolle mosebetsing,[133][134][135][136] ho baka tsitsipano ho tsoa ho balekane ba itseng ba Zuma.[137] The Lekgotla la Dikereke la Aforika Borwa a etsa se tšoanang, a re Zuma "o lahlehetsoe ke matla 'ohle a boitšoaro".[138][139] ANC ea Gauteng, e etelletsoeng pele ke mohlahlobisisi oa Zuma ea tsebahalang Paul Mashatile, o ile a etsa qeto ka molao hore Zuma o tlameha ho itokolla mosebetsing;[140][141] lipelaelo li ile tsa hlahisoa ka boetapele ba Zuma le ka har'a liqhobosheane tsa hae tsa setso joalo ka tsa ANC Limpopo makala;[142] mme memorandamo ya ka hare ya ANC e rometsweng ke bahlabani ba mokga ho Top Six ho thweng e ne e batla hore Zuma a tloswe le ho mo bapisa le lehloyo. apartheid- mehla Mopresidente PW Botha.[139] Qetellong, litho tsa Lelapa la Gupta, bao ho nahanoang hore ke balekane ba nako e telele ba Zuma le batšehetsi ba bohlokoa ba lichelete, ba ile ba itokolla k'hamphaning ea bona e kholo 'me ba baleha Afrika Boroa bakeng sa Dubai bekeng e hlahlamang kahlolo - e siea Zuma, ho ea ka maikutlo a bahlahlobisisi ba bang, a le tlokotsing e feteletseng.[143][144] Ka lebaka la lintlafatso tsena, Malema o itse ke nako ea ho “robetsa hlooho ea noha”.[145] Ka la 12 Mmesa 2016, Max du Preez e itse potso ea bohlokoa, "ha joale tekano ea matla e fetohile e ke keng ea fetoloa khahlanong le Zuma", e ne e le mokhoa oa ho etsa bonnete ba hore o tsoa ka mokhoa o laoloang - le o se nang mabifi.[146] 

Kamano ea lelapa la Gupta
Sengoloa sa mantlha: Lelapa la Gupta

Letlapa la boipelaetso le bonts'ang Atul Gupta le jereng ke litho tse peli tsa EFF ho Zuma o tlameha ho oa boipelaetso ho Cape Town, 2017

Kamano e haufi ea Zuma le eo ho thoeng e senyehile le lelapa la Gupta e bile mohloli o moholo oa ho se khotsofale ka har'a mokha oa hae ka bobeli.[147] – ANC – le setjhaba sa Afrika Borwa.[148][149][150] The portmanteau "Zupta", motsoako oa "Z" ho tsoa ho "Zuma" le "upta" ho tsoa ho "Gupta", e qalileng ho qaptjoa ke Bahlabani ba Tokoloho ea Moruo puong ya boemo ba naha ya mopresidente wa Afrika Borwa ya 2016 ha ba ne ba sitisa ketsahalo eo ka ho bina kgafetsa "Zupta must fall" ho hlahisa ho se kgotsofale ha bona kamanong ena.[151][152] 

Mekha ea bohanyetsi ea Afrika Boroa e entse boipelaetso ba "State Capture"Ho latela liqoso tsa hore bo-Gupta, ba boleloang ba le haufi le Mopresidente Jacob Zuma, lelapa la hae le baetapele ba bang ba ANC, ba ipehile boemong ba hore ba ka fana ka maemo a Kabinete le ho susumetsa tsamaiso ea 'muso.[153] Liqoso tsena li entsoe ho latela tšenolo ea Motlatsi oa Letona la Lichelete Mcebisi Jonas le Mopalamente oa mehleng Vytjie Mentor hore ba ne ba fuwe maemo a Kabinete ke ba ha Gupta lapeng la lelapa leo le Saxonwold, Johannesburg.[154] 

Ho lelekoa Nhlanhla Nene
Ka la 9 Tshitwe 2015, Moporesidente Jacob Zuma o ile a fana ka polelo e nkelang Letona la Ditjhelete sebaka Nhlanhla Nene le tse sa tsejoeng hanyane Des van Rooyen.[155][156][157] Ho ne ho belaelloa haholo hore Nene o ile a nkeloa sebaka ka lebaka la mabaka a amanang le 'melaelloa oa hae oa vetoing le/kapa ts'ebeliso e tsosang khang ea lichelete tsa sechaba ho kenyeletsoa le ho hlakoloa ha molula-setulo oa South African Airways (SAA) Dudu MyeniTeko ea ho reka 5 Airbus A330s ka motho e mong ea sa boleloang ka mabitso, a sa lumelle tsela e reriloeng ea SAA ea sefofane pakeng tsa Sudan le Afrika Boroa,[158] Ho hana ha Nene ho fana ka tumello ea lichelete bakeng sa tumellano ea nyutlelie le Russia,[159] ho se lumelle ho rekoa ha R4 bilione e ncha[160] Boeing 787 sefofane sa mopresidente, le ho theolela maemo a mokitlane oa Afrika Boroa ho ea holimolitšila' boemo ka mekhatlo ea machaba ea litekanyetso.[161][162] 

Lihokelo tse matla lipakeng tsa baeletsi ba babeli ba kaholimo ba Van Rooyen le ba Lelapa la Gupta e ile ea hlaha ka mor'a likhoeli tse 'maloa,[163][164] ho tsosa matšoenyeho a hore ho thunngoa ha Nene e ne e le boiteko ba ho state capture ka bomphato ba lipolotiki le khoebo ba lelapa la Zuma.[165] 

Ho lelekoa ha Nene ho ile ha baka mohoo oa sechaba le karabelo e mpe e matla ka limmaraka tsa machaba[166] ho baka ranta ho lahleheloa ke 10% ea boleng ba eona le ho ntšoa ha chelete e hakanyetsoang ho R180 bilione ho Johannesburg Stock Exchange matsatsing a mabeli a latelang phatlalatso.[167][168][169][170] Ho phaella ho sechaba le mekha ea bohanyetsi ea lipolotiki, mokhatlo oa khoebo, COSATU le mekhatlo e meng ea basebetsi, ea Mokha oa Makomonisi oa Afrika Boroa, hammoho le ba bangata ka hare ho ANC e busang ba kopile hore Zuma a fetole qeto eo. Matsatsi a mane kamora phatlalatso ya la 13 Tshitwe moifo o moholo wa ANC o ile a kopana le Zuma mme a mmolella hore a busetse Nene mosebetsing kapa a kgethe letona la mehleng la ditjhelete.Pravin Gordhan.[171] Lihora tse 'maloa hamorao Zuma o ile a phatlalatsa hore van Rooyen o tla nkeloa sebaka ke Pravin Gordhan ea tsebahalang le ea tšeptjoang.[172][173] Ketsahalo ena ho nahanoa hore e ekelitse likhohlano lipakeng tsa Zuma le ANC kaofela[174] ho kenyeletswa Motlatsi wa Moporesidente Cyril Ramaphosa,[171] ntho eo Ramaphosa a ileng a e hana.[175] Ranjeni Munusamy ea Maverick ea letsatsi le letsatsi e boletse hore sena se pepesitse Mopresidente Zuma e le "moetapele ya fokolang ya sebelitseng ka bohlasoa ntle le boeletsi bo nepahetseng" ho bontša hore ho thunngoa ha Nene e sentse boemo ba lipolotiki ba Zuma haholo.[176] Ka 2019 bopaki ba bobolu ba mmuso ho Komisi ea Lipatlisiso ea Zondo molaodi e moholo wa leano la moruo o moholo Lefapheng la Matlotlo a Naha o boletse hore ho tebelwa mosebetsing ha Nene ho bile le ditlamorao tse mpe tsa hang le tsa nako e telele moruong wa Afrika Borwa.[177] 

Ho lelekoa ha Pravin Gordhan
Senepe sa 360 degree sa boipelaetso ba Zuma Must Fall ka pel'a meaho ea Palamente ea Afrika Boroa ho la Motse Kapa. TobetsaMona ho bona foto ka likhato tse 360.

Zuma le Tonakholo ea Australia Malcolm Turnbull ka Hlakubele 2017

Mo dihoreng tsa pele tsa la 31 Hlakubele 2017, Kantoro ya Moporesidente e phatlalalitse phetoho e kgolo ya kabinete moo Letona la Ditjhelete Pravin Gordhan le motlatsi wa hae Mcebisi Jonas ba ileng ba lelekwa mosebetsing, Malusi Gigabae khethiloe joalo ka Letona le lecha la Lichelete. Phetoho ena e ile ea ama matona a 10 a kabinete, ba 5 ho bona ba ile ba lelekoa, le batlatsi ba matona ba leshome.[178] Phetoho ena e ile ea nyatsoa ka matla ke Motlatsi oa Moporesidente Cyril Ramaphosa le baetapele ba bang ba phahameng ba ANC le SACP,[179]mme e lebisitse ho boipiletso bo eketsehileng ba hore Zuma a itokolle mosebetsing, ho kenyeletswa le bohanyetsi ba hore ho etswe tshisinyo ya ho hloka tshepo le qoso. TheSACPMotlatsi oa Mongoli e Moholo oa Bobeli Solly Afrika Mapaila bontshitse seo ANC ditho tsa Palamente ka botsona di lokela ho hlahisa tebello ya ho vouta ya ho hloka tshepo ho Mopresidente.[180] Nakoana ka mor'a ho tlosoa ha Pravin Gordhan, setsi sa litekanyetso Standard le Mafutsana's e theoletse sekoloto sa Afrika Boroa ho BB+, e tsejoang ka hore ke junk status.[181] Karolo e 'ngoe e le karabelo ea ho qhaloa ha mekoloko ea Gordhan le boipelaetso bo ileng ba tšoaroa ka la 7 Mmesa 2017 litoropong tse kholo tsa Afrika Boroa moo palo ea baipelaetsi ba 60 000 ba nkileng karolo.[182] Boipelaetso bo boholo ka ho fetisisa bo etsahetse Cape Town ka palo e hakanyetsoang ho 12,000[182] ho isa ho 80,000[183] bankakarolo le Pretoria ka palo e hakanyetswang ho 25,000 ya boipelaetso ho Union Buildings.[184] 

2017 tshisinyo ya ho hloka tshepo
Ka la 7 Phato 2017, Sebui Baleka Mbete o phatlalalitse hore o tla lumella a tshisinyo ya ho hloka tshepo pusong ea Zuma ho tsoela pele ka Seboka sa Naha ka khetho ea lekunutu. E ne e le tshisinyo ya borobedi e tla tliswa kgahlanong le Zuma bopresidenteng ba hae mme e le ya pele e ileng ya tshwarwa ka kgetho ya lekunutu. Ka mor'a hore likhetho li tšoaroe letsatsing le hlahlamang, ts'ebetso e ile ea hlōloa ka 198-177, ka 25 abstentions.[185] Maparamente a ka bang 20 a ANC a ile a vouta molemong oa mohato ona. 

Ho hlahlama le ho itokolla mosebetsing
Sengoloa sa mantlha: Likhetho tsa mopresidente oa Afrika Boroa tsa 2018

Ho tloha ka 2015, ho ne ho utloisisoa hore Jacob Zuma o rata mosali oa hae oa mehleng, Nkosazana Dlamini-Zuma, ho mo hlahlama jwalo ka Moporesidente wa African National Congress le jwalo ka Moporesidente wa Afrika Borwa, e le hore a boloke ya hae taolo ya ANC le mmuso ka yena, le ho qoba qoso bakeng sa diqoso tsa botlokotsebe tse ntseng di emetse.[186][187][188] Ka December 2017, Dlamini-Zuma o ile a hloloa ke Cyril Ramaphosa likhethong tsa Bopresidente ba ANC ka Seboka sa ANC Nasrec, Johannesburg.[189] 

Ho latela pheletso ea nako ea Zuma joalo ka Mopresidente oa ANC, khatello e ile ea hola ea hore Zuma a nkeloe sebaka sa Mopresidente oa Afrika Boroa. Puo ya selemo le selemo ya Maemo a Setjhaba e neng e reretswe la 8 Hlakola e ile ya chechiswa ka nako e sa lekanyetswang matsatsi a 2 pele ho nako.[190] Kamora beke ea lipuisano ka har'a libopeho tsa ANC le lipakeng tsa Ramaphosa le Zuma, ANC e phatlalalitse ka la 13 Hlakola hore Zuma o kopiloe ho itokolla mosebetsing, empa o ile a hana, 'me ka hona ANC e mo "tlosa" setulong sa Mopresidente.[191] Ha a tobane le tshisinyo ya ho hloka tshepo Palamenteng e reretsweng ka la 15 Hlakola, Jacob Zuma o phatlalalitse ho itokolla mosebetsing hang hang ka puo ya bosiu ka la 14 Hlakola.[192] Ka Phupu 2018, City Press e tlalehile hore likarolo tsa Sesole sa Naha sa Tšireletso ea Afrika Boroa le Setsi sa Tšireletso ea Naha e ne e koetsoe ka mokhoa o sa atleheng qala bofetoheli ho thibela ho tlosoa ha Zuma joalo ka Mopresidente oa naha nakong ena.[193] 

Ka la 15 Hlakola, ho Seboka sa Naha tšoaroa an likhetho tsa mopresidente tse sa tobang,[194] ho khetha Ramaphosa ntle le mohanyetsi.[195] Ramaphosa o hlapantswe, mme a fana ka Puo ya Maemo a Naha letsatsing le hlahlamang. 

Ka morao ho mopresidente
Zuma o memilwe ho ba teng Puong ya Maemo a Naha ya pele ka e motjha Mopresidente oa Afrika Boroa Cyril Ramaphosa mmoho le Dipresidente tsa mehleng tsa Aforika Borwa FW De Klerk le Thabo Mbeki, empa ha aa ka a ba teng. O bile teng moketeng wa ho mo laela ka tlhompho o neng o tshwerwe ke Moporesidente Ramaphosa bakeng sa tlatsetso ya hae hoAfrika Boroa nakong ya dilemo tse robong tsa bopresidente ba hae. 

Nyeliso ea lekhotla
Ka Hlakubele 2018 Bolaoli ba Naha ba Bochochisi motsamaisi, Shaun Abrahams o phatlalalitse hore o tla khutlisetsa liqoso tsa bobolu khahlanong le Zuma (sheba ka tlase). Taba e fapaneng, leha ho le joalo, ka Phupu 2019, e latelangDuduzane Zuma'me a lokolloe molatong oa polao e se nang molato, Zuma o netefalitse hore o tla fana ka bopaki ka pel'a Khomishene ea Patlisiso ea Liqoso tsa ho Capture ha 'Muso kapa, ha bonolo, Komisi ea Zondo. O qalile bopaki ba hae ka la 15 Phupu 2019. Letsatsing la pele la bopaki, Zuma o ile a bolela hore ke eena "lehlatsipa" le hore khomishene e ne e le karolo ea morero oa bohlale oa ho mo tlosa setulong sa mopresidente. Batšehetsi ba hae ba ile ba ipelaetsa ka ntle ho sebaka seoJohannesburg. Haufinyane Zuma o ile a emisa bopaki ba hae.[196][197][198][199] 

Ka Tšitoe 2020, Motlatsi oa Moahloli e Moholo oa Afrika Boroa Raymond Zondo o laetse Zuma hore a qalelle ho fana ka bopaki pela hae Komisi ea Zondo.[200] Zondo o ile a boela a fana ka disamane tse pedi tse ileng tsa hlophisa hore bopaki bo hlokehang ba Zuma ba 2021 bo phethahale ho tloha ka la 18 ho ya ho la 22 Pherekgong le la 15–19 Hlakola.[201] 

Ka la 28 Pherekhong 2021, kamora hore Zuma a tlole bopaki ba hae ba pele bo laetsoeng ke lekhotla, Lekhotla la Molao oa Motheo la Afrika Boroa e fane ka qeto e laetseng Zuma ho fana ka bopaki ka pel'a Khomishene ea Zondo.[202][203] Ka lebaka leo, o ile a ahloleloa 29 June 2021 ho likhoeli tse 15 chankaneng bakeng sa nyeliso ea lekhotla.[204][205] Sena se ile sa etsa hore e be mopresidente oa pele ho tloha qetellong ea apartheid ka 1994 ho fumana kahlolo ea teronko.[204] 

Tšoaroa
Sheba hape: 2021 merusu ea Afrika Boroa

Zuma o ile a ahloleloa likhoeli tse 15 teronkong ka la 29 Phuptjane 2021 ka lebaka la ho nyelisa lekhotla, ka mor'a hore a hane ho hlaha ho khomishene e khethiloeng ke 'muso e neng e fuputsa liqoso tsa bobolu nakong ea lilemo tse robong tsa hae.[206] O ile a fuoa ho fihlela bofelong ba la 4 Phupu hore a itlhahise, ka mor'a moo a Tshebeletso ya Sepolesa ya Aforika Borwao ne a tla tlameha ho mo tšoara. Leha ho le joalo, ka la 3 Phupu, Lekhotla la Molao oa Motheo le ile la lumela ho mamela kopo ea hae ka la 12 Phupu.[207] 

Haeba Zuma a hana ho inehela ka la 4 Phupu, mapolesa a ile a fuoa ho fihlela la 7 Phupu ho mo tšoara.[208] Batšehetsi ba ne ba bokane haufi le ntlo ea hae ka libetsa ho thibela ho tšoaroa ha hae.[209] empa o ile a inehela sepoleseng ka la 7 Phupu,[210][211] mme a koalloa teronkong Estcourt Setsi sa Tlhabollo.[209] 

Zuma o ile a phephetsa ho koalloa ha hae ka la 9 Phupu Lekhotleng le Phahameng la Pietermaritzburg ka mabaka a bophelo bo botle, empa e ile ea hanoa.[212] Ho tšoaroa ha hae ho ile ha lebisa ho boipelaetso le bosholu bo latelang KwaZulu-Natal.[213] Hamorao boipelaetso bo ile ba ata ho Gauteng profinse.[214] 

Ka la 21 Phupu, Zuma o ile a kopa ho Lefapha la Litšebeletso tsa Tlhabollo hore a lumelloe ho ea lepatong la moen’ae Michael, ea neng a hlokahetse matsatsi a ’maloa pejana, ka mabaka a qenehelo.[215] Lefapha le ile la amohela kōpo ea hae letsatsing le hlahlamang, la mo lokolla ka letsatsi le le leng ’me la mo lumella ho ea lepatong a apere liaparo tsa sechaba.[216] 

Zuma o ile a amoheloa sepetlele ka la 6 Phato, bakeng sa tloaelo tlhokomelo ea bongaka ho ya ka Lefapha la Ditshebeletso tsa Tshimollo.[217] Hamorao o ile a etsoa opereishene bakeng sa boemo bo sa hlalosoang ka la 14 Phato, 'me a tlameha ho lula sepetlele e le hore a ka etsoa mekhoa e meng ea bongaka.[218] Ka la 5 Loetse, o ile a lumelloa parole ea bongaka, hafeela a phetha karolo e setseng ea kahlolo ea hae tlas’a tsamaiso ea litokiso tsa sechaba. Ho phaella moo, o ile a lumelloa ho fumana tlhokomelo ea meriana lapeng ho e-na le sepetlele.[21] 

Lekhotla la Molao oa Motheo le hanne kopo ea Zuma ea ho hlakoloa mosebetsing ka la 17 Loetse 'me la lumellana le qeto ea lona ea pejana e mo ahlolelang chankaneng ka qeto ea 7-2. Leha ho le joalo, kahlolo ha ea ka ea ama parole ea hae ea bongaka ka nako eo.[219] 

Ka la 15 Tšitoe 2021, ba Lekhotla le Phahameng la Afrika Boroa o laetse Zuma ho khutlela teronkong kamora hore qeto ea pejana ea ho mo lokolla ka parole ea bongaka e behelloe ka thoko.[220] 

Liqoso tsa bobolu
Sengoloa sa mantlha: Tumellano ea Libetsa ea Afrika Boroa

The 1999 Arms Deal, sephutheloana se seholo sa theko ea ts'ireletso, se ne se le tlas'a liqoso tse ngata tsa ho etsa phaello le bobolu ho tloha qalong feela, mme mafelong a 2002 NPA e phatlalalitse hore Zuma ke e mong oa bo-ralipolotiki ba bangata ba ANC ba neng ba ntse ba fuputsoa ke Liphepheng bakeng sa bobolu ba Deal of Arms.[221] Leha ho le joalo, ka Phato 2003, Motsamaisi oa Naha oa Bochochisi ba Sechaba (NDPP) Bulelani Ngcuka o bolelletse boralitaba hore NPA e na le "nyeoe ea mantlha ea bobolu" khahlano le Zuma empa e nkile qeto ea ho se qose motheong oa hore nyeoe eo mohlomong e ke ke ea hlola.[221] Ho ile ha qhoma likhohlano lipakeng tsa balekane ba Zuma le Ngcuka, ea neng a qosoa ke Mac Maharaj hore e ne e le sehloela sa apartheid, qoso e ileng ea qhaloa hamorao ke ba khethiloeng ka ho khetheha Komisi ea Hefer.[222] Zuma o ile a beha tletlebo ea boitšoaro bo bobe khahlanong le Ngcuka le Mosireletsi oa Sechaba, Lawrence Mushwana, eo ka May 2004 a ileng a fumana hore polelo ea Ngcuka ho mecha ea litaba e ne e le "e sa lokang le e sa lokelang."[223][224] 

Shaik nyeoe
Sengoloa sa mantlha: Nyeoe ea Schabir Shaik

Le hoja NPA e sa ka ea qosa Zuma qalong, e ile ea e-ba motho ea ka sehloohong litabeng tsa teko ea Schabir Shaik,a Durbanrakhoebo le motsoalle oa Zuma le moeletsi oa lichelete. Bohareng ba nyeoe ea mmuso khahlanong le Shaik ke hore ho bile le "mokhoa o akaretsang oa bobolu" lipakeng tsa banyalani bao.[22] (Phetolelo ea poleloana ena hangata ka phoso e hlalosoa e le moahloli ea okametseng, ho fapana le mohloli oa eona oa 'nete, NPA.)[225] Nyeoe e ne e ama likonteraka tse nyane tse amanang le ho nkuoa ha tse 'ne Li-frigates tsa maemo a holimo bakeng sa Sesole sa Metsing sa Afrika Boroatlas'a Tumellano ea Lihlomo. Shaik o ne a e-na le kamano e haufi ea khoebo leThomson-CSF (hamorao Thales), e neng e hapile konteraka ea ho fana ka li-suites tsa ntoa bakeng sa li-frigates. K'hamphani eo Shaik e neng e le mong'a karolo ea eona, Altech Defense Systems (hamorao African Defense Systems), le eona e hapile Tumellano ea Lihlomo.le hoja e ne e rekiloe ke Thomson ka 1999.[226][227] 

Ka la 2 Phuptjane 2005, Shaik o ile a ahloleloa lilemo tse 15 chankaneng ka liqoso tse peli tsa bobolu le molato o le mong oa bomenemene.[228][229] Tefiso ea bomenemene e ne e le ea ho bua hampe ka litlaleho tsa lichelete tsa e 'ngoe ea lik'hamphani tsa hae,[22]ha liqoso ka bobeli li amana le litefo tse sa lokelang tseo Shaik a li entseng ho Zuma. Pakeng tsa 1995 le 2002, Shaik o ile a lefa Zuma kakaretso ea R1.28 milione, ebang ke ka kotloloho kapa ka lik'hamphani tsa hae, ka tsebo ea hore Zuma a ke ke a khona ho mo lefa. Lekhotla le fumane hore sena se fana ka maikutlo a hore litefo li entsoe ka tebello ea melemo e amanang le khoebo eo Zuma a neng a ka e fana ka ofisi ea hae ea lipolotiki le likhokahano.[22] Ka thoko, Shaik o boetse a tsamaisa tefo e reriloeng esale pele ea selemo le selemo ea R500,000 ho tloha Thales ho ea ho Zuma, ka liakhaonto tsa khoebo tsa Shaik, ho qala ka 2000. Lekhotla le ile la etsa qeto ea hore litefo tsa selemo le selemo li ne li reretsoe ho reka thuso ea Zuma ho sireletsa Thales liphuputsong le ho e ntlafatsa. boemo ba lithendara tsa 'muso tse tlang.[22] Qeto ena e tšehelitsoe ke "fax e encrypted" e tummeng hampe.[230][231] 

Kahlolo ea Shaik, e ngotsoeng ke Moahloli Hilary Squires, o bua ka Zuma ka makhetlo a 471.[232] Leha e sa bue ka ho hlaka kamano e senyehileng lipakeng tsa Zuma le Shaik, e bua ka kamano ea bona ea "symbiosis e molemo ka bobeli":[232] 

E tla be e le ho fofa ka har'a maikutlo a kelello le botho bo tloaelehileng ba motho ho nahana hore [Shaik] o ne a sa hlokomele melemo ea ho tsoela pele ho thabela kamohelo ea Zuma ka tekanyo e kholo ho feta pele ho 1997; le haeba ho se letho le kileng la boleloa lipakeng tsa bona ho theha symbiosis e molemo ka bobeli eo bopaki bo bonts'ang hore e ne e le teng, maemo a qalo le tsoelopele e tsitsitseng kamora moo ea litefo tsena, li ka hlahisa maikutlo a tlamo ho moamoheli [Zuma].

Litefiso tsa pele
Ka morao ho nyeoe ea Shaik, Mopresidente Mbeki o ile a leleka Zuma setulong sa motlatsi oa mopresidente (sheba. hodimo), mme NPA e ile ya qosa Zuma ka bobodu. 

Nyeoe e ile ea otloa ho tloha moqolong oa PietermaritzburgLekhotla le Phahameng, ka mor'a kopo ea mochochisi ea ho chechisoa (e entseng boipiletso e le ho lumella NPA ho fumana mefuta e amohelehang ea litokomane tse hlokahalang e le bopaki) e ile ea qhaloa. Ha e qhelela kopo ea ho chechisoa morao, Lekhotla le ile la fana ka maikutlo a kopo ea ts'ireletso ea ho emisoa ka ho sa feleng ha linyeoe tse tla thibela Zuma ho qosoa ka botlokotsebe.[233] 

Sehlopha sa molao sa Zuma se ile sa tsoela pele ho liehisa ts'ebetso mme ho sa tsotelehe tseko ea Zuma ea hore o lakatsa hore taba ena e hlahe ka lekhotleng, e atlehile ho etsa hore bopaki bo matla bo se fumanehe lekhotleng le entseng hore mochochisi a etse kopo ea ho chechisoa ka letsatsi le behiloeng. Kaha bochochisi bo ne bo sa lokisoa, nyeoe e ile ea hlakoloa ka mor'a hore kopo ea mochochisi e chechisoe.[233] leha ho le joalo sehlopha sa molao sa Zuma ha sea atleha boitekong ba sona ba hore makhotla a fane ka tumello ea ka ho sa feleng ho lula ha linyeoe(e leng se neng se tla etsa hore Zuma a se ke a qosoa). Sena se ile sa siea Zuma a bulehile ho lefisoa bocha ka bobolu hang ha NPA e qeta ho lokisa nyeoe ea eona.[234] 

Ka la 8 Pulungoana 2007, the Lekhotla le ka Holimo-limo la Boipiletso e ahlotse ka lehlakoreng la NPA mabapi le boipiletso bo amanang le mefuta e fapaneng ho batla le ho hapaboikwetliso bo entsweng ke bona, mme e hanne boipiletso bo nne bo entsweng ke sehlopha sa tshireletso sa Zuma. Kahlolo ena e ne e le mabapi le hore NPA e fumane bukana ya ditaba ya setho se phahameng sa khamphani ya dibetsa ya Fora, e neng e ka fana ka lesedi le amanang le diketso tsa bobodu tse ka bang teng tsa Zuma nakong ya ho fana ka tumellano ya dibetsa.[49] 

Ka la 28 Tšitoe 2007, ho Liphepheng sebeletsa Zuma a qoso ho ea qosoa Lekhotleng le Phahameng ka liqoso tse fapaneng tsa ho qhekella, bosholu ba chelete, bobolu le bomenemene. Ho ahloloa le kahlolo ea nako ea ho hlola chankaneng nako e fetang selemo, ho ka be ho entse hore Zuma a se be le tokelo ea ho khethoa Palamenteng ea Afrika Boroa, 'me ka lebaka leo o ne a ke ke a ba le tokelo ea ho sebetsa joalo ka Mopresidente.Afrika Boroa.[235] 

Liqoso li phatlalalitsoe hore ha li molaong
Zuma o hlahile lekhotleng ka la 4 Phato 2008. Ka la 12 Loetse 2008, Moahloli oa Pietermaritzburg. Chris Nicholson o ne a re liqoso tsa bobolu tsa Zuma li ne li se molaong ka mabaka a tsamaiso ka hore NDPP ha ea ka ea fa Zuma monyetla oa ho hlahisa maikutlo pele a etsa qeto ea ho mo qosa (e leng tlhokahalo ea Molaotheo oa Afrika Boroa), mme a laela mmuso ho lefa ditshenyehelo tsa molao.[236][237][238]Nicholson o boetse a eketsa, leha ho le joalo hore o lumela hore ho kena-kenana le lipolotiki ho bile le karolo e kholo qetong ea ho khutlisa Zuma, leha a sa re sena ke lebaka le entseng hore a lumele hore liqoso tse qositsoeng khahlanong le Zuma li ne li se molaong, leha ho ne ho boleloa. Nicholson o boetse a toboketsa hore kahlolo ea hae ha e amane le molato kapa ho hloka molato ha Zuma, empa e ne e le molemong oa tsamaiso feela. Litlaleho tse fapaneng tsa mecha ea litaba li tlalehile ka phoso hore liqoso khahlanong le Zuma li hlakotsoe.[236][239]Ho ne ho se joalo. E ile ya dula e na le bokgoni bakeng sa NDPP ho lefisa Zuma, leha ho le jwalo, hang feela ha a ne a fuwe monyetla wa ho etsa dikemedi ho NDPP mabapi le qeto ya NDPP ya ho etsa jwalo. Serapeng sa 47 sa Kahlolo, Moahloli Nicholson o ngotse:

Boitlamo ba ho mamela liemeli bo etsa karolo ea Audi alteram partemmolao-motheo. Se hlokahalang ke hore motho ea ka ’nang a angoa ke qeto hampe a fuoe monyetla oa ho etsa boipelaetso ka sepheo sa ho fumana sephetho se setle. Hangata motho ea amehileng o lokela ho tsebisoa ka moko-taba kapa moko-taba oa nyeoe, eo a lokelang ho e araba.

Lekhotla le ile la nka hore ho hloleha ha NDPP ho latela mokhoa o hlalositsoeng Karolong ea 179(5)(d) ea Molaotheo e fane ka qeto ea NDPP ea ho lefisa Zuma ho se molaong. Moahlodi Nicholson o fumane hore ho na le dikakanyo tse fapaneng tse tla nkuwa ho latela nako ya diqoso tse qositsweng kgahlanong le Zuma (jwalo ka taba ya hore o ile a qoswa hang ka mora hore a kgethelwe ho ba mopresidente wa ANC) e leng se neng se tla etsa hore ho fihlelwe qeto ya hore ho bile le dikirii. ea ho kena-kenana le lipolotiki ke Lekala la Phethahatso la 'muso. Moahloli Nicholson o ngola serapeng sa 210 sa kahlolo ea hae:

Nako ea qoso [ea Zuma] ke Mong Mpshe ka la 28 Tšitoe 2007, ka mor'a hore Mopresidente a hlōloe ke lipolotiki. Polokwanee ne e le malimabe ka ho fetisisa. Taba ena, hammoho le ho fanyehoa ha Monghali Pikoli, ea neng a lokela ho ikemela le hore a se ke a kena-kenana le tsamaiso, e nkholisa hore maikutlo a utloahalang ka ho fetisisa ke hore tšusumetso e mpe ea lipolotiki e ntse e tsoela pele.

Serapeng sa 220 sa Moahloli oa Kahlolo Nicholson o ile a tsoela pele ho ngola: 

Ho na le mokhoa o sithabetsang boitšoarong boo ke bo boletseng ka holimo bo bontšang tšitiso ea lipolotiki, khatello kapa tšusumetso. E qala ka "boetapele ba lipolotiki" bo fanoeng ke Letona Maduna ho Monghali Ngcuka, ha a hana ho qosa mokopi, lipuisanong tsa hae le likopanong tsa hae le baemeli ba Thint le litaba tse ling tseo ke buileng ka tsona. Ha ho fanoe ka melao ea bopaki lekhotla le qobelloa ho amohela maikutlo a sa rateheng molemong oa mokha ea neng a e-na le tsebo e ikhethang ea lintlha tsa 'nete. Ka sebele e mpe ho feta "maikutlo kapa tlhahiso" ea ho kena-kenana le lipolotiki ho buuoang ka eonaYengenitaba. Ke taba e tšoenyang haholo hore ebe ts'ebetso ena e etsahetse Afrika Boroa e ncha ka lebaka la tšenyo eo e e bakileng tlas'aApartheid taelo.[240]

Pele ho nyeoe, ho bile le leqhubu la ho nyatsoa ha Moafrika Boroa Lekhotla la boahloli ka batšehetsi ba Zuma,[241] har'a bona ho ne ho e-na le likelello tsa molao tse hlaheletseng, tse kang Paul Ngobeni.[242]Boemong boo, se makatsang ke hore lena e ne e le lekhetlo la boraro Lekhotla la Afrika Boroa le fumana molemong oa hae, ho kenyeletsoa le ho lokolla ha Zuma qoso ea peto e qositsoeng khahlanong le eena. Haufinyane NDPP e phatlalalitse maikemisetso a eona a ho ipiletsa ho qeto eo.[49] 

Liqoso li khutliselitsoe boipiletsong
Thabo Mbeki o ile a kenya afidafiti le sebelisoa ho Lekhotla la Molao oa Motheo ho ipiletsa kahlolong ea Moahloli oa Lekhotla le Phahameng la Pietermaritzburg Chris Nicholson: 

Go ne go sa siama gore kgotlatshekelo e dire diphitlhelelo tse di kana kang tsa “tse di tshwenyang, tse di tlhabisang ditlhong le tse di tlhabisang ditlhong” ka nna, go atlholwa le go kgalwa go ya ka diphitlhelelo tse di fitlheletsweng mo kgannyeng ya ga Zuma. Lithahasello tsa toka, tlhahisong ea ka e nang le tlhompho li tla batla hore taba e lokisoe. Liphetho tsena tse mpe li entse hore ke hopoloe ke mokha oa ka oa lipolotiki, ANC - kopo eo ke e amohetseng joalo ka setho se ikemiselitseng le se tšepahalang sa ANC lilemong tse 52 tse fetileng. Ke tšaba hore haeba ho sa lokisoe, nka 'na ka ba le leeme le ho feta.[243]

Tlali Tlali, 'muelli oa NPA, o boletse ka mohala ho tsoa Pretoria, ka la 23 Loetse, "Re amohetse lipampiri. Ho ntse ho nahanoa."[244] 

Kahlolo ea boipiletso e ile ea fanoa ka la 12 Pherekhong 2009 Lekhotleng le ka Holimo-limo la Boipiletso. Bloemfontein. Motlatsi oa MoahloliLouis Harmse ne e tlameha ho etsa qeto ka likarolo tse peli tsa boipiletso. Taba ea pele e ne e le hore na Zuma o na le tokelo ea ho memeloa ho tla etsa boemeli ho NPA pele ba nka qeto ea ho khutlisetsa liqoso tsa tjotjo le bobolu khahlanong le eena. Taba ea bobeli e ne e le hore na Moahloli Nicholson o ne a nepile ha a fana ka maikutlo a ho itšunya-tšunya lipolotiking ha Mopresidente oa mehleng Thabo Mbeki mabapi le qeto ea NPA ea ho qosa Zuma.[245] 

Tabeng ea tlamo ea NPA ea ho mema baemeli ha ho hlahlojoa liqeto, Harms e fumane hore tlhaloso ea Nicholson ea karolo ea 179 ea Molao oa Motheo e ne e fosahetse ka hore NPA e ne e se na boitlamo bo joalo, kahoo e lokolohile ho qosa Zuma joalo ka eona. Potsong ea maikutlo a Nicholson a ho itšunya-tšunya lipolotiking ke Mbeki, Harms e fumane hore lekhotla le tlase "le tlotse meeli ea matla a lona".[245] 

Litefiso li theohile
Ka la 6 Mmesa 2009, NPA e ile ya hlakola diqoso tsohle kgahlanong le Zuma, esita le kgahlanong le qosa mmoho le yena, Thint (karolwana ya lehae ya Thales), ka lebaka la diqoso tse ntjha tsa hore ho bile le mefokolo e kgolo tshebedisong ya yona ya nyewe.[246] Liqoso tsena li ne li tšehetsoa ke seo ho thoeng ke litheipi tsa lihloela: lirekoto tsa mehala e amohetsoeng tseo liakhente tsa Zuma li boletseng hore li bonts'a hore hlooho ea Liphepheng, Leonard McCarthy, o ile a rera 'momori le Ngcuka, NDPP ea mehleng, mabapi le nako ea liqoso tse qotsitsoeng Zuma, molemong oa lipolotiki ho mohanyetsi oa Zuma oa lipolotiki, Mopresidente. Mbeki.[247] Moemeli oa NDPP, Mokothedi Mpshe, o hatelletse hore qeto ea ho hula liqoso e bakiloe ke tlhekefetso e "silafalitseng" tsamaiso ea molao, le hore ho tlosoa ha chelete ha hoa lekana.[248] 

Leha ho le joalo, pele ho phatlalatso ea NPA, bonyane mekha e 'meli ea lipolotiki e ile ea bolela hore e tla nahana ka mehato ea eona ea molao haeba liqoso li ka hlakoloa.[249] The Democratic Alliance (DA) kamora moo e ile ea hlahlella tekolo ea boahloli ea qeto ea NPA, le moetapele oa mokha Helen Zille ba bolela hore Mpshe "ha a so nka qeto e itshetlehileng molaong, empa [ho e-na le hoo] o itlamme kgatello ya dipolotiki".[250] Nyeoe e ne e tla mameloa ka la 9 Phuptjane 2009.[251] 

Ha Zuma a fana ka likarabo tsa hae ka nako, Mpshe o ile a liehisa ho utloa taba ena, a kopa hore ba ekeletsoe habeli ho fana ka karabo ea NPA. Mmuelli wa NPA, Mthunzi Mhaga, o re ha a ka a kgona ho kenya dipampiri hobane ho na le ditaba tse saletseng morao tse lokelang ho rarollwa. Zille o ile a tsitlallela hore karabo ea Zuma e ne e fosahetse haholo 'me "ha e na motheo ofe kapa ofe oa molaotheo".[252] 

Ka Labohlano la la 29 Mmesa 2016, Lekhotla le Phahameng la Pretoria le boletse hore qeto e nkiloeng ke hlooho ea mehleng ea NPA Mokotedi Mpshe ea ho hlakola liqoso tsa bobolu khahlanong le Mopresidente Jacob Zuma ka 2009 e ne e sa utloahale. Moahlodi Aubrey Ledwaba o fumane dithulano tse tharo mangolong a afidafiti a Monghadi Mpshe a hlalosang qeto ya hae ya ho hula diqoso kgahlanong le Moporesidente Zuma:* Mpshe o ne a lokela hore ebe o ile a latela lits'ebetso tsa molao mabapi le ho hlaha ha "litheipi tsa bohloela" le ho lumella makhotla ho etsa qeto ea hore na liqoso li ka be li hlakotsoe. 
 O ile a etsa "a le mong 'me a se na maikutlo", kahoo qeto ea hae e ne e le "e sa utloahaleng". Qeto ea 2009 e behiloe ka thoko.
 NPA le hlooho ea eona Shaun Abrahams joale e tlameha ho nka qeto ea hore na e tla buseletsa Moporesidente Jacob Zuma molato ka melato ea mantlha e 783 ea bobolu.[253]

Ka Labohlano la la 13 Mphalane 2017, Lekhotla le ka Holimo-limo la Boipiletso le ile la tšehetsa kahlolo ea la 29 Mmesa 2016 e fanoeng ke Lekhotla le Phahameng le bolela hore qeto ea ho qhala nyeoe khahlanong le Jacob Zuma ha ea ka ea tšehetsoa ke makhotla afe kapa afe. Kahlolo ea Moahloli Eric Leach[254] e entsoe ka mor'a hore kopo e tlisoa ka pel'a lekhotla ke Zuma le NPA ho hlahloba kahlolo ea pele, e leng se entseng hore ba lefelle litšenyehelo tsa kopo e hlōlehileng.[255] 

Kahlolo ena e rala tsela ya hore diqoso di qoswe kgahlanong le Zuma, ya filweng letsatsi la ho qetela la la 30 Pudungwana ho hlahisa mabaka ho NPA mabapi le hore na ke hobaneng diqoso tse 783 kgahlanong le yena di sa tshwanela ho busetswa.[255][256] 

Litefiso li khutliselitsoe
Ka la 16 Hlakubele 2018, ho ile ha netefatswa ke molaodi wa botjhotjhisi hore Zuma o tla tobana le diqoso tse 18 tsa bobodu, ho kenyeletswa le melato e fetang 700 ya bomenemene le tshebediso ya tjhelete.[257] Balekane ba Zuma lipolotiking ka hare ho ANC le Selekane sa Boraro-bo-bonga ipelaetsa ka tebello ea nyeoe ea bobolu. Balekane ba bang ba kang Julius Malema (eo ka nako eo e neng e le moetapele oa mokhatlo oaAfrican National Congress Youth League) le Zwelinzima Vavi ba boletse hore ba tla "bolaea Zuma" ha balekane ba bang ba Zuma ba bolela hore nyeoe e tla sokela botsitso ba lipolotiki ba Afrika Boroa.[258] Moahlodi Nicholson o ile a behella ka thoko nyewe ya Bolaodi ba Naha ba Botjhotjhisi kgahlanong le Zuma a bolela hore a ka se qhelele thoko boitshunyako ba dipolotiki ho yona.[259] 

Ka la 6 Mmesa 2018, Zuma o hlahile ka lekhetlo la pele Lekhotleng la Maseterata la Durban ka liqoso tsa bobolu.[260]Ka la 8 Phuptjane 2018, Zuma o ile a hlaha ka pel'a Lekhotla le Phahameng la KwaZulu Natal. Lekhotla la hae le ile la chechisetsoa morao ho la 27 Phupu 2018 ka mor'a hore sehlopha sa hae sa molao se kope nako e eketsehileng ho batla ho hlakisoa mabapi le lichelete tsa hae tsa litefiso tsa molao. Ka la 11 Mphalane 2019, lekhotla le phahameng la Afrika Boroa le ile la hana qoso ea Zuma ea ho hlakola liqoso tse 16 tsa bomenemene, bosholu le bosholu ba chelete tse amanang le tumellano ea libetsa ea $2.5-billion (£1.98-bilione) eo ho thoeng e entsoe mafelong a lilemo tsa bo-1990. taelo ya ho netefatsa hore mabotho a hlometseng a Aforika Borwa a ka reka diranta tse dibilione tse 30 tsa thepa ya sesole sa Yuropa.[261] 

Moetsi oa litšoantšo oa Afrika Boroa Jonathan Shapiro e hatisitse sets'oants'o se tsosang khang se nyatsang liketso tsa balekane ba Zuma ho li bapisa le peto ea Mofumahali Justice.[258] 

Ka la 22 Pherekhong 2020, ba Lekhotla le Phahameng la KwaZulu-Natal ho Pietermaritzburg e ile ea etsa qeto ea hore Zuma le k'hamphani ea Fora ea Thales ea libetsa e ka qosoa ka botlokotsebe ka lebaka la liketso tsa khoebo ea libetsa e seng molaong.[262][263] Ka la 3 Hlakola 2020, lekhotla le ile la fana ka lengolo la tumello ea ho tšoaroa ha mopresidente oa mehleng Zuma ka liqoso tsa bobolu.[264] Nyeoe ea Zuma e qalile ka la 26 Motšeanong 2021. Nyeoe e 'nile ea lieha ka lilemo ka lebaka la likhang tsa molao.[265][266] 

Likhohlano
Tlhekefetso e etsoang ke balebeli
Ka 2010, balebeli ba Zuma ba ile ba ameha liketsahalong tse ngata tse amang sechaba le baqolotsi ba litaba. 

Ka Hlakola, seithuti sa Cape Town, Chumani Maxwele, o ile a tšoaroa ke mapolesa ka mor'a ho qosoa ka hore o ile a bontša koloi ea Zuma "ketso e se nang tlhompho". Maxwele, setho se mafolofolo sa ANC,[267]o ile a lokolloa ka mor'a lihora tse 24, a fane ka tšoarelo e ngotsoeng ho mapolesa, eo hamorao a ileng a bolela hore e ne e qobelloa. O boetse a re ntlo ea hae e ile ea futuheloa ke mapolesa a neng a sa apara liaparo feela, ’me o ile a qobelloa ho kena ka koloing.tlhobolo. Hamorao Maxwele o ile a nka khato ea molao khahlanong le mapolesa.[268] 'me ho ile ha hlahleloa tletlebo molemong oa hae ho Komisi ea Litokelo tsa Botho.[269] Ketsahalo ena e ile ea etsa hore ho be le likhang tse matla ha ho ne ho buisanoa ka Paramenteng.[270] 

Ka Hlakubele, moqolotsi oa litaba Tshepo Lesole o ile a qobelloa ho hlakola litšoantšo tsa mokoloko oa Zuma k'hamerang ea hae ke mapolesa, 'me baetsi ba litšoantšo ba babeli ba ile ba ts'oaroa ke mapolesa ha ba nka lifoto lapeng la Zuma Johannesburg.[271][272] Litaba tsa Leholimo moqolotsi oa litaba Emma Hurd o boletse hore o ile a sutumetsoa, ​​a tšoaroa le ho "phopholetsa" ke balebeli ba Zuma ka 2009.[273] 

"Shoot the Boer" pina
Ka Pherekhong 2012, Zuma o ile a fana ka puo meketeng ea Lilemo tse Lekholo tsa 2012 tsa ANC ka Bloemfontein 'me ka mor'a moo, a bina pina e tsosang khang "Dubul' ibhunu"("Thunya the Leburu").[274][275] 

Setšoantšo sa "Spear"
Ka 2012, Zuma o ile a hlahisoa ho satirical ho penta ka moetsi oa litšoantšo ea lulang Cape Town Brett Murray, ea neng a mo tšoantšetsa setšoantšong sa hae Lerumo, litho tsa hae tsa botona li pepesitsoe. ANC e ile ea arabela ka ho ts'osetsa khato ea lekhotla khahlanong le setsi sa pokello ea litšoantšo se bonts'ang setšoantšo, 'me se batla hore setšoantšo se tlosoe mehloling ea marang-rang. Kabelano e mabifi e latelang ea setšoantšo ka marang-rang a sechaba e ka nkoa e le mokhoa oa hoSephetho sa Streisand.[276][277]Ka la 22 Motšeanong 2012, setšoantšo se ile sa senngoa ha se ntse se leketla sebakeng sa pokello ea litšoantšo Johannesburg. Sefahleho le litho tsa botona tsa Zuma li ne li pentiloe holimo.[278] 

Litšenolo tsa lipampiri tsa Panama
Clive Khulubuse Zuma, mochana oa Jacob Zuma, o ile a rehoa lebitso la Lipampiri tsa Panama[279] ka lebaka la likamano tsa hae le libaka tsa oli ho Democratic Republic of the Congo(DRC). Nakoana kamora hore mopresidente Jacob Zuma a kopane le mopresidente oa DRCJoseph Kabila, Khamphani ea Khulubuse Zuma ea Caprikat Limited e fumane konteraka ea oli ea liranta tse limilione tse likete tse 100 naheng ea DRC.[280][187][188] 

Bophelo ba botho
Basali
Jacob Zuma ke a monna ya nyetseng sethepu ya nyetseng makgetlo a tsheletseng.[281][282] Ka 2012 The Daily Telegraph Zuma o na le bana ba 20,[4] athe Mohlokomedi ka 2014 o ile a bolela hore o na le 21.[283] 

Basali ba hae ba kenyelletsa: # Gertrude Sizakele Khumalo, eo hape a tsejwang e le MaKhumalo (ea hlahileng 2 Hlakubele 1940). O ile a kopana le eena ka 1959 'me ba nyalana nakoana ka mor'a hore a lokolloe teronkong ka 1973.[284] Ha ba na bana. 
 Nkosazana Dlamini (ea hlahileng ka la 27 Pherekhong 1949), e le letona la khabinete ho tloha ka 1994 ho isa 2012. O kopane le eena ha a ne a le botlamuoeng ’me a mo nyala ka 1982. Ba na le barali ba bane, Msholozi (ea hlahileng 1982). Gugulethu Zuma-Ncube (born 1985), Thuli (born 1987), le Thuthukile Zuma(ea hlahileng ka 1989). Ba hlalane ka June 1998.[285] 
 Kate Mantsho (ea hlahileng ka la 2 Loetse 1956 ka Mozambique). Ba nyalane ka 1976. O na le bana ba bahlano le eena; Mxolisi (b. 1980, o nyetse Phindile Luthuli Durban ka 2008, a lebelelitsoe ke khosatsana ea Swazie Ziyanda Dlamini.[286]), mafahla Duduzile le Duduzane (b. 1984), Phumzile (b. 1989) le Vusi (ea hlahileng ka 1993, ba hlokahetse ka la 2 Phupu 2018.[287]). O ipolaile ka la 8 Tšitoe 2000 mme o patoa sebakeng sa Heroes' AcreMabitla a Westpark ho Johannesburg.[285][288] 
 Nompumelelo Ntuli(ea hlahileng ka 1975). O ile a nyala MaNtuli, moahi wa KwaMaphumulo haufiStanger, ka la 8 Pherekhong 2008 mme ba na le bana ba bararo. Ba babeli ba pele ke Thandisiwe le Sinqobile.[285] 
 Thobeka Stacie Mabhija (ea hlahileng 8 Mmesa 1972), eo hape a tsejwang e le Thobeka Stacie Madiba. O ile a mo nyala ka la 4 Pherekhong 2010 mme a ba le bana ba bararo le eena.[289] Zuma o lefile lobola ho leloko la habo ka 2007. Ngoana oa bona oa pele o hlahile ka Mphalane 2007. O na le e mong oa bana ba Zuma ba kantle ho lenyalo ba lulang le eena.[289] Mabhija o hōletse Umlazi, moo a ileng a etsa matric Sekolong se Phahameng sa Umlazi Commercial. O sebelitse hoStandard Bank, Ithala, Cell C le SA Homeloans e La Lucia.[290][291][2] O na le ntlo Durban North.[292] Ka 2016, ho BBC o ile a mo tlotlisa ka ho etsa letšolo la litokelo tsa banana ba kotsing ea ho nyaloa ka likhoka kapa tsa bongoana.[293] 
 Gloria Bongekile Ngema (ea hlahileng 1 Phato 1965). O ile a mo nyala ka 20 April 2012. Lechato la bona le ile la tšoaroa kaNkandlamme o ne a etelwa ke basadi ba hae ba bang ba bararo. Ho latela mokete oa moetlo o tsejoang e le umgcagco, monyaduwa o ile a nka karolo motjekong wa mokete wa tlhodisano wa setso wa Mazulu. Ngema o na le mora a le mong le Zuma, Sinqumo.[3]

Ka Phuptjane 2012, baitseki, ho kenyeletsoa le ba bang ba ANC ka boeona, ba ile ba tletleba ka chelete eo mmuso o e lefileng ho tšehetsa basali ba Zuma, haholo-holo boemong ba bofuma bo atileng naheng.[4] Ka 2009–2010 Zuma o ile a fumana tekanyetso ea £1.2m bakeng sa "ts'ehetso ea molekane", hoo e ka bang habeli chelete e lefshoang nakong ea maemo a ofisi. Thabo Mbeki le Kgalema Motlanthe, e lebisang ho litlhahiso tsa hore ke mosali oa pele oa Zuma feela ea lokelang ho fumana tšehetso ea naha.[4] 

Banyalani
Zuma o ile a lefa likhomo tse 10 joalo ka lobola bakeng sa Khosatsana ea Swazi Sebentile Dlamini ka 2003.[294] 

Bana ba bang
 O na le mora e mong, Edward, ea hlahileng ka 1977, le Minah Shongwe, khaitseli ea Moahloli Jeremiah Shongwe, ea ileng a kopa ho lokolloa nyeoeng ea Zuma ka lebaka la kamano.[295] 
 O na le barali ba babeli, ea hlahileng ka la 18 Pherekhong 1998 le 19 Loetse 2002, le mosali oa khoebo oa Pietermaritzburg Priscilla Nonkwaleko Mhlongo.[296] Ka Hlakubele 2017 Mhlongo o ile a rehoa e le e mong oa libui khatisong e patehileng eo ho eona ho neng ho thoe o ile a hlalosa morero oa ho qhekella profinse ea KwaZulu-Natal ka thoko ho molao karolo ea tekanyetso ea lijo tsa sekolo, ho bonahala ka tsebo ea Zuma.[297] 
 Ho na le litlaleho tsa bana ba bang ba bane - ba bararo ho tsoa ho mosali ea tsoang Johannesburg le e mong ho tsoa ho mosali ea tsoang Richard's Bay.[289] 
 Zuma o bile le ngoana le Nonkanyiso Conco ea lilemo li 24, ea hlahileng ka letsatsi la tsoalo la Zuma, la 12 Mmesa 2018.[298] Ba rera ho nyalana, lipuisano tsa lobola li ntse li tsoela pele.

2009 "lerato-ngoana"
Ka Pherekhong 2010, The Sunday Times tlaleha hore Sonono Khoza, morali oa Irvin Khoza, o ile a tsoala ngoana oa bo20 oa Zuma ka la 8 Mphalane 2009, morali ea bitsoang Thandekile Matina Zuma.[299][300] Zuma o tiisitse hore o lefile inh sebelisa, ho amohela paternity. O ile a ipelaetsa ka ho phatlalatsoa ha lebitso la ngoana, a re ke tšebeliso e mpe ea ngoana eo. O ile a hana hore ketsahalo ena e na le kamano le lenaneo la 'muso la AIDS (le khothalletsang botšepehi lenyalong e le mokhoa oa ho thibela lefu lena), 'me a ipiletsa ho ba boinotšing.[301] Ka la 6 Hlakola, Zuma o itse "o ikoahlaela haholo bohloko boo a bo bakileng lelapeng la hae, ANC, selekane le maAforika Borwa ka kakaretso."[302] Maikutlo a ofisi ea Tautona e ne e le taba ea boinotšing.[303] mme ANC e ile ya sireletsa Zuma, ya re ha e bone kamano pakeng tsa maano a yona mabapi le HIV/AIDS le bophelo ba Monghadi Zuma.[304] Moetapele wa ANC Youth League Julius Malema"Re Maafrika 'me re lutse mona kaofela ha rona, Zuma ke ntate oa rona kahoo ha rea ​​tšoaneleha ho bua ka taba eo". Malema o itse ANCYL e tla totobatsa lenaneo la eona la HIV le "mohlankana a le mong, kharebe e le 'ngoe" letšolong la tlhokomeliso naheng ka bophara.[305] Motlatsi oa mopresidente oa ANC Women's League Nosipho Dorothy Ntwanambi o itse: "ha se hantle ho ba le thobalano kantle ho lenyalo haeba u itlamme ka lenyalo. Empa tlas'a Customary Marriages Act, haeba mosali oa pele a lumela, 'me haeba litaba tsena kaofela li ka buisanoa le eena, re ke ke ra etsa letho.[306] Ka la 5 Hlakola, ANC e ile ea amohela ho se amoheloe ho atileng ka ho re boiphihlelo bona bo "re rutile lithuto tse ngata tsa bohlokoa", 'me ba mametse batho.[307] COSATU, molekane oa selekane sa ANC, ha aa ka a fana ka kahlolo empa a tšepile hore e tla ba "taba e matsoalong a Zuma".[307] Vavi o ile a pheta boipiletso ba Zuma ba hore a fuoe "tokelo ea hae ea boinotšing" le hore ngoana a sireletsehe ho phatlalatsoa ho sa hlokahale.[307] 

Helen Zille tsa Democratic Alliance o itse Zuma o hanana le molaetsa oa hae oa phatlalatsa oa thobalano e sireletsehileng ho maAforika Boroa, a nang le tšoaetso e phahameng ea AIDS le HIV.[308] O itse ho fosahetse ho re ke taba ea botho feela, 'me basebeletsi ba sechaba ba khethiloeng ba tlameha ho kenyelletsa melao-motheo le litekanyetso tseo ba li emelang.[309] The African Christian Democratic Party a re Zuma o nyenyefatsa maikemisetso a mmuso a ho susumetsa batho ho etsa thobalano e bolokehileng ho loantša HIV le AIDS.[308] The Congress of the People (COPE) e boletse hore Zuma a ke ke a hlola a sebelisa litloaelo tsa setso sa Afrika ho lokafatsa "bohlola" ba hae.[308] Mademokrate a Ikemetseng moetapele Patricia de Lille, o itse Zuma o ne a kopa batho "ho etsa seo ke se bolelang eseng kamoo ke etsang".[310] 

Jacob Zuma Foundation
Zuma o ile a qala ho Jacob Zuma Foundationho isa bana dikolong le ho ahela batho ba futsanehileng matlo matlo. Molula-setulo oa mehleng oa Motheo keDudu Myeni,[311] eo hape e neng e le molula-setulo oa South African Airways. O ile a itokolla litho tsa liboto tsa batsamaisi ba mekhatlo ena le tse ling hobane ho ne ho phatlalatsoa hore ke amotsamaisi wa motlotsuwa bakeng sa bophelo ka May 2020, ka Lekhotla le Phahameng la Pretoria.[312] 

 Litlotla le likhau 

 Likhau 

 Khau ea Nelson Mandela ea Boetapele bo Tsoileng Matsoho ho tsoa ho Univesithi ea Bongaka ea Afrika Boroa, e filwe ka Washington, DC (1998)[38][313] 
 Nakong ya ketelo ya United Kingdom ka 2010, Jacob Zuma o ile a etswa tlotla Knight Grand Cross of the Order of the Bath.[314] 
 Imo Merit Award, khau e phahameng ka ho fetisisa ho Naha ea Imo ea Nigeria, e fuoeng ba entseng phapang ntlafatsong ea sechaba sa habo bona. (15 Mphalane 2017)[315]

Liemahale
Seemahale sa Jacob Zuma se Owerri, Imo state, Nigeriatsa Nigeria Naha ea Imo pepesoa a seemahale sa Jacob Zuma ka la 15 Mphalane 2017.[315]

Likhato tse hlomphehang
 Univesithi ea Zululand (2001), Ngaka e Hlomphehang ea Tsamaiso[316] 
 Univesithi ea Fort Hare (2001), Ngaka e Hlomphehang ea Lingoliloeng / Mangolo[316] 
 Medical University of Southern Africa (2001), Honorary Doctor of Philosophy[316] 
 Univesithi ea Zambia (UNZA) Khampase e Khōlō ea Bochabela (2009), Ngaka e Hlomphehang ea Molao[317] 
 Univesithi ea Peking (2012), Moprofesa ea Hlomphehang oa Likamano tsa Machaba[316]

Litlotla tse ling 
 Zuma o ne a tseteloa ka tlotla ya borena - ea Ochiaga oa Imo - nakong ea leeto la hae ho ea 'musong oa Eze Samuel Ohiri oa Imo ka la 15 Mphalane 2017.[318]

Filimi
 Lerato la Jacob Zuma, 2009 sengoloa sa Sefora sa Jean-Baptiste Dusséaux le Matthieu Niango[319] 
 Motherland, 2010 documentary e tsamaisoang ke Owen 'Alik Shahadah

Bona hape
 Nyeoe ea Schabir Shaik 
 Lerumo 
 Lelapa la Gupta

Litšupiso
 ^ Berger, Sebastien (5 Pherekhong 2009). "Jacob Zuma oa ANC o tla nyala lekhetlo la bohlano". The Daily Telegraph. London.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 6 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe 5 May 2010. 
 ^ a b "SA's Zuma o nyala mosali oa hae oa boraro". Litaba tsa BBC. 4 Pherekhong 2010.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 4 Mmesa 2010. E tlisitsoe ka la 5 Motšeanong 2010. 
 ^ a b "Mopresidente oa Afrika Boroa oa sethepu o nyala mosali oa bone". Litaba tsa BNO. 20 April 2012. Archived fromea pele ka 22 April 2012. Retrieved 20 April 2012. 
 ^ a b c d Laing, Aislinn (20 June 2012). "Jacob Zuma o tobane le ho lahleheloa ke tšehetso ea £ 1.2 milione bakeng sa basali ba bane". The Daily Telegraph. London.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 21 Phuptjane 2012. E khutlisitsoe ka la 20 Phuptjane 2012. 
 ^ "Zuma o khakolotsoe Afrika Boroa". New York Times. Reuters. 9 May 2009. E tsositsoe ka la 9 Loetse 2021. 
 ^ a b Onishi, Norimitsu (14 Hlakola 2018). "Jacob Zuma o itokolla mosebetsing joalo ka Mopresidente oa Afrika Boroa". New York Times. E tsositsoe ka la 9 Loetse 2021. 
 ^ "Zuma o hlapantse joalo ka Mopresidente oa bone oa demokrasi oa SA". SABC E bolokiloe ho tlohaea pele ka 29 May 2011. Retrieved 9 May 2009. 
 ^ Mbuyazi, Nondumiso (13 Loetse 2008). "JZ e fumana 'tšokelo ea lefu'". Naleli. leq. 4.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 18 Mphalane 2009. E khutlisitsoe ka la 14 Loetse 2008. 
 ^ Kaiser, Hein (30 Phuptjane 2021). "Zuma o ea teronkong, empa bophelo ba chankaneng bo tla ba joang ho Msholozi?". Moahi. E tsositsoe ka la 10 Loetse 2021. 
 ^ Lander, Alice (19 December 2007). "Durban e thabela tlholo ea Zuma ea ANC". Litaba tsa BBC.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 24 Tšitoe 2007. E khutlisitsoe ka la 14 Loetse 2008. 
 ^ a b c "Jacob Gedleyihlekisa Zuma". Bopresidente. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 9 Hlakola 2009. E khutlisitsoe ka la 11 Tšitoe 2007. 
 ^ SA News/Moqolotsi oa Basebetsi (22 May 2014). "Jacob Zuma o khethiloe mopresidente". iafrica.com. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 21 Phuptjane 2014. E khutlisitsoe 30 May 2014. 
 ^ "SA's Mbeki o re o tla theoha". Litaba tsa BBC. London, UK. 20 Loetse 2008. E khutlisitsoe ka la 21 Loetse 2008. 
 ^ Basson, Adriaan (12 January 2009). "Moahloli Nicholson o ile a fuoa karete e khubelu ke SCA". Mail & Mohlokomeli. E khutlisitsoe ka la 8 Phupu 2021. 
 ^ Conway-Smith, Erin (18 December 2012). "Jacob Zuma o khethiloe hape e le hlooho ea ANC". The Telegraph.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 1 Pherekhong 2014. E khutlisitsoe ka la 27 Pulungoana 2013. 
 ^ Herman, Paul (18 December 2017). "Ramaphosa o hlola bopresidente ba ANC - JWALO KA HO HLOKAHALA". News24.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 18 Tšitoe 2017. 
 ^ "Budget 2018 ke lefa la Zuma le theko e boima". Mail & Mohlokomeli. 23 Hlakola 2018. E khutlisitsoe 28 Hlakola 2018. 
 ^ Umraw, Amil (19 Phupu 2019). TLHOKOMELISO: Jacob Zuma o hana tumellano le Zondo mabapi le lipehelo tsa ho khutlela hae lipatlisisong tsa ho hapa naha. TimesPHELA. E khutlisitsoe ka la 29 Phuptjane 2021. 
 ^ a b "Jacob Zuma oa Afrika Boroa: Ho tloha mohaleng oa tokoloho ho ea ho mopresidente ho isa teronkong". Litaba tsa BBC. 8 Phupu 2021. E khutlisitsoe ka la 9 Phupu 2021. 
 ^ "Jacob Zuma: Mopresidente oa mehleng oa Afrika Boroa o inehela sepoleseng". Litaba tsa BBC. 8 Phupu 2021. E khutlisitsoe ka la 9 Phupu 2021. 
 ^ a b "Afrika Boroa: Jacob Zuma o lokollotsoe teronkong ka parole ea bongaka". Reuters, Associated Press. Deutsche Welle. 6 Loetse 2021. E khutlisitsoe ka la 17 Loetse 2021. 
 ^ a b c d e Open Secrets (5 May 2020). "Jacob Zuma - Comrade in Arms". Maverick ea letsatsi le letsatsi. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2021. 
 ^ "Jacob Zuma: Mopresidente oa mehleng oa Afrika Boroa ha a qose konteraka ea libetsa ea lidolara tse libilione". Litaba tsa BBC. 26 Mphalane 2021. E khutlisitsoe ka la 29 Phuptjane 2021. 
 ^ Gordin, J: Zuma, A Biography, leqepheng la 1. Jonathan Ball, 2008. 
 ^ "Biography ea Jacob ZUMA". Katleho ea Afrika. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 10 Phupu 2012. E khutlisitsoe ka la 18 Mphalane 2012. 
 ^ "Liteko tsa Jacob Zuma". BBC. La 15 Tšitoe 2017.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 16 Tšitoe 2017. 
 ^ Gordin, J. (2008). Zuma, A Biography. Jonathan Ball. leq. 4.ISBN 9781868422630. 
 ^ a b c Tromp, Beauregard (16 Hlakola 2018). "Motsoalle oa tsoha - pele ho hoetla". The Mail & Guardian. E tsositsoe ka la 24 Tšitoe 2021. 
 ^ "Lefa le kotsi la Mopresidente Jacob Zuma oa Afrika Boroa". The Economist. 14 Hlakola 2018.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 15 Hlakola 2018. 
 ^ "Leqephe la Jacob Zuma". ANC. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 4 Motšeanong 2013. E khutlisitsoe ka la 13 Phato 2011. 
 ^ Smith, David (20 April 2009). "Jacob Zuma 'malinyane o tlisetsa batho ba Afrika Boroa thabo le tšabo". Mohlokomedi. London, UK.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 12 Pherekhong 2017. 
 ^ Mavuso, Sihle (12 Phato 2021). "Moena oa Jacob Zuma o hlalosa metsotso ea ho qetela pele mopresidente oa mehleng a inehela ho ba boholong, o beha Zondo molato". IOL. E tsositsoe ka la 23 Tšitoe 2021. 
 ^ Khoza, Amanda (15 Phupu 2021). “Ngwanabo Jacob Zuma o tla bolokwa Labone le tlang, ho rialo moholo wa lelapa”. Sowetan. E tsositsoe ka la 23 Tšitoe 2021. 
 ^ Cilliers, Charles (29 May 2019). "Khaitseli ea Jacob Zuma Velephi oa hlokahala". Moahi. E tsositsoe ka la 23 Tšitoe 2021. 
 ^ Khoza, Amanda (17 Pulungoana 2013). "'Ke rekisitse lebitso laka la Zuma ka ntlo ea R10m". IOL. E tsositsoe ka la 23 Tšitoe 2021. 
 ^ "Michael Zuma o eketsa monoana ho pie ea bobolu". eNCA. 11 Pulungoana 2013. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2021. 
 ^ a b Beresford, David (22 Hlakola 2009). "Lilemo tse sieo tsa Zuma lia bonahala". The Times. UK. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 28 Hlakola 2009. 
 ^ a b c d e f g h ke j "Jacob Gedleyihlekisa Zuma". SA History Online.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 8 Phupu 2017. E tlisitsoe ka la 17 Hlakola 2018. 
 ^ "Fifa e fa Zuma setifikeiti sa hae sa boemeli". SouthAfrica.info. 30 June 2009. Archived fromea pele ka la 11 Motšeanong 2011. E khutlisitsoe ka la 3 Pulungoana 2009. 
 ^ a b Trewhela, Paul (15 February 2009). "Jacob Zuma botlamuoeng: lintlha tse tharo tse sa kang tsa hlahlojoa". E bolokiloe ho tloha qalong ka la 28 Hlakola 2009. 
 ^ Gevisser, Mark (2007). Thabo Mbeki: Toro e Liehisitsoe. ISBN 9781868425457. 
 ^ Piper, Laurence (2002). "Bochaba bo se nang sechaba: ho phahama le ho oa ha bochaba ba Mazulu phetohong ea Afrika Boroa ho demokrasi, 1975-99". Lichaba le Bochaba.8 (1): 73–94. etsa:10.1111/1469-8219.00039. ISSN 1469-8129. 
 ^ Bosch, Marius (12 December 2007). "MaZulu a batla motho ea bōpang khotso Jacob Zuma hore e be mopresidente". Reuters. E tsositsoe ka la 24 Tšitoe 2021. 
 ^ "Polelo ya African National Congress Kamora Ho Itokolla Mosebetsing ha Moporesidente wa Rephaboliki ya Afrika Borwa, Comrade Jacob Zuma". Ikemetseng Inthaneteng. 14 Hlakola 2018.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 15 Hlakola 2018. 
 ^ "Ha re shebisisa Jacob Gedleyihlekisa Zuma". Ikemetseng Inthaneteng. 6 Mphalane 2009. 
 ^ "ANC e ferekanya baetapele ba eona"(PDF). Namibia. 21 Tšitoe 1994. E khutlisitsoe ka la 11 Tšitoe 2021. 
 ^ "Matutsi a hana lipuisano tsa Burundi". BBC. La 27 Phupu 2004.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 30 Loetse 2009. 
 ^ "Ts'ebetso ea khotso ea Burundi e khutletse leseling". IOL. 11 Mphalane 2004. E khutlisitsoe ka la 24 Tšitoe 2021. 
 ^ a b c d e "Nako ea nako ea bopresidente ba Jacob Zuma". Ikemetseng Inthaneteng. 15 Hlakola 2018.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 13 Hlakola 2018. 
 ^ Bruce, David (2008). "Ntle le tšabo kapa mohau: The Scorpions le lipolotiki tsa toka". SA Crime Quarterly.24. 
 ^ Vasagar, Jeevan (14 June 2005). "Mbeki o leleka motlatsi oa bobolu". Mohlokomedi. E tsositsoe ka la 24 Tšitoe 2021. 
 ^ a b "Motlatsi oa mopresidente o lelekiloe". Mail & Mohlokomeli. La 14 Phuptjane 2005.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 15 Hlakola 2018. 
 ^ "Mbeki o khetha mosali e le motlatsi oa mopresidente e mocha". The New Humanitarian. 22 Phuptjane 2005. E khutlisitsoe ka la 24 Tšitoe 2021. 
 ^ Mofokeng, Moffett (19 August 2005). "Kamoo khamera a le mong a 'fokotseng' botšepehi ba SABC". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 12 Loetse 2005. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ Simao, Paul (28 July 2006). "Likopano tse ka letsohong le letšehali ho tšehetsa Zuma ea ferekaneng". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 8 Loetse 2011. 
 ^ Pearce, Justin (10 October 2005). "Analysis: SA's Zuma boema-kepeng". Litaba tsa BBC.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 22 Tšitoe 2006. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "Ho tsamaea ka kutloelo-bohloko ea Sezulu". Mail & Mohlokomeli. 18 November 2005. Archived fromea pele ka la 30 Loetse 2007. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "Zuma ea lokolotsoeng e tla ba 'ea sa hlōloeng'". Mail & Mohlokomeli. La 3 Pulungoana 2005.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 26 Tšitoe 2008. E khutlisitsoe ka la 7 Mmesa 2009. 
 ^ "Moahloli oa nyeoe ea peto ea Zuma o ema fatše". Litaba tsa BBC. 13 Hlakola 2006.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 12 Pherekhong 2009. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ Musgrave, Amy (13 Hlakola 2006). "Moahloli oa Zuma o itokolla nyeoeng". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 14 Hlakubele 2006. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "Mathata le JZ". Mail & Mohlokomeli. 20 December 2007. Archived fromea pele ka la 21 Phuptjane 2007. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ Tabane, Rapule (21 Mmesa 2006). "SACP e arohane ka Zuma". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 5 Hlakola 2015. E khutlisitsoe ka la 5 Hlakola 2015. 
 ^ "Moqosi o rohakiloe joalo ka ha Zuma a thoholetsa lekhotla". Ikemetseng Inthaneteng. 14 Hlakola 2006.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 25 Hlakola 2006. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "Moqosi oa peto oa Zuma o ile a botsoa". Litaba tsa BBC. 6 Hlakubele 2007.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 11 Pherekhong 2009. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "S. African e latola qoso ea peto nyeoeng". Boston Globe. 3 April 2006. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 13 Hlakubele 2007. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "SA's Zuma o hlapile ho qoba HIV". BBC. La 5 Mmesa 2006.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 25 Tšitoe 2007. E khutlisitsoe ka la 20 Tšitoe 2007. 
 ^ "The State Versus Jacob Gedleyihlekisa Zuma"(PDF). Lekhotla le Phahameng la Afrika Boroa (Witwatersrand Local Division). La 8 Motšeanong 2006.E bolokiloe (PDF) ho tloha qalong ka la 24 Loetse 2015. Ho hang ha ho amohelehe hore monna a etse thobalano e sa sireletsehang le motho ofe kapa ofe ntle le molekane oa hae oa kamehla, 'me ho hang a se ke a etsa thobalano le motho eo ho ea ka tsebo ea hae a nang le tšoaetso ea HIV. Ha ke batle le ho bua ka phello ea ho shaoara ka mor'a ho etsa thobalano e sa sireletsehang. Haeba Rudyard Kipling a ne a tseba ka nyeoe ena nakong eo a neng a ngola thothokiso ea hae "Haeba" a ka 'na a eketsa se latelang: "'Me haeba u ka khona ho laola 'mele oa hao le litakatso tsa hau tsa thobalano, joale u monna mora oa ka." 
 ^ Robinson, Vicki; Tafole, Rapule; Haffajee, Ferial (28 April 2006)."Matsatsi a 23 a ileng a sisinya lefatše la rona". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 26 Pulungoana 2016. E khutlisitsoe ka la 26 Pulungoana 2016. 
 ^ Meldrum, Andrew (9 May 2006). "Zuma o lokolotsoe ho loanela bopresidente". Mohlokomedi. London. E hlahisitsoe ka la 5 May 2010. 
 ^ "Pipe kapa sethunya sa mochini bakeng sa bopresidente ba ANC?". Ikemetseng Inthaneteng. 1 Phuptjane 2006. E khutlisitsoe ka la 13 Tšitoe 2019. 
 ^ "Zuma defamation claim 'e kholo ka ho fetisisa historing ea SA'". Ikemetseng Inthaneteng. La 4 Phupu 2006.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 17 Hlakola 2018. 
 ^ "Metsoalle ea Jacob Zuma Trust". Friendsofjz.co.za. 29 June 2005. Archived fromea pele ka la 10 Hlakola 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "ANC boemo-le-file voutela phetoho". Ikemetseng Inthaneteng. La 26 Pulungoana 2007.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 5 Mphalane 2008. E tlisitsoe ka la 9 Loetse 2021. 
 ^ "Zuma o fumana mohau ho balekane ba hae ba ANC". Ikemetseng Inthaneteng. La 26 Pulungoana 2007.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 5 Mphalane 2008. 
 ^ "Zuma o re o ikemiselitse ho busa". IOL. Reuters. 25 November 2007. Archived fromea pele ka la 5 Mphalane 2008. 
 ^ Williams, Juanita (18 December 2007). "Li-fireworks li lumelisa mopresidente e mocha oa ANC". Ikemetseng Inthaneteng. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 13 Hlakola 2018. 
 ^ "Litefiso tse ncha tsa S Africa's Zuma". Litaba tsa BBC. La 28 Tšitoe 2007.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 31 Tšitoe 2007. 
 ^ "Zuma o hlola nako ea bobeli". City Press. 18 December 2012. Archived fromea pele ka la 9 Phuptjane 2013. E khutlisitsoe ka la 27 Pulungoana 2013. 
 ^ "Afrika Boroa: Mbeki o tlohela mosebetsi ka Labone". News24.SAPA. La 22 Loetse 2008.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 3 Tšitoe 2013. E khutlisitsoe ka la 27 Pulungoana 2013. 
 ^ "Motlanthe: Matsoho 'a bolokehileng' a Afrika Boroa". Litaba tsa BBC. La 25 Loetse 2008.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 1 Phupu 2010. E tlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Zuma: Ke batla nako e le 'ngoe feela". Ikemetseng Inthaneteng. E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 30 Pulungoana 2012. E tlisitsoe ka la 30 Pulungoana 2012. 
 ^ Bearak, Barry (10 March 2009). "Ho emetse ho Helm Afrika Boroa: Mopresidente kapa Moahloli? Kapa Ka bobeli?". New York Times. E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 11 Motšeanong 2011. E khutlisitsoe ka la 18 Mphalane 2012. 
 ^ Mandy Wiener (19 August 2009). "Litaba tsa ba boneng ka mahlo: Zuma o etsa mosebetsi o motle, ho senola phuputso e ncha". Ewn.co.za. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 25 Pulungoana 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Zuma o sheba Ngcobo joalo ka moahloli e mocha". Mail & Mohlokomeli. 6 Phato 2009.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 10 Phato 2009. E khutlisitsoe ka la 10 Phato 2009. 
 ^ "Zuma o sebelisitse matla a hae hampe: khanyetso". The Times.Mokhatlo oa Boralitaba oa Afrika Boroa. 10 August 2009. Archived fromea pele ka la 14 Phato 2009. E khutlisitsoe ka la 10 Phato 2009. 
 ^ "Zuma o tla reha Moahloli e Mocha e Mocha". TimesPHELA. 1 October 2009. Archived fromea pele ka la 16 Mphalane 2011. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Bohanyetsi ba Afrika Boroa bo batla hore ho etsoe lipatlisiso ka Jacob Zuma". Litaba tsa BBC. La 8 Hlakubele 2010.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 11 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "ANC e itokolla ho polelo ea 'muelli oa Zuma". TimesPHELA. La 9 Hlakubele 2010.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 12 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Litaba - Leqephe le ka Pele: Zuma o ile a hlaseloa ka mor'a phatlalatso ea morao-rao". Ikemetseng Inthaneteng. Afrika Boroa.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 21 Phato 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Mopresidente Jacob Zuma ka lefu la Mopresidente wa mehleng Nelson Mandela". Bopresidente. 5 December 2013. Archived fromea pele ka la 11 Mmesa 2014. E khutlisitsoe ka la 8 Tšitoe 2013. 
 ^ "Mopresidente Jacob Zuma o phatlalatsa ho hlokahala ha Madiba". SABC La 5 Tšitoe 2013. ho tloha ea mantlha ka la 11 Mmesa 2014. E tlisitsoe ka la 8 Tšitoe 2013. 
 ^ "Mopresidente oa Afrika Boroa Jacob Zuma o ile a rohakana sehopotsong sa Mandela". The Telegraph. 31 March 2013. Archived fromea pele ka la 13 Mmesa 2016. E fumanwe ka la 31 Hlakubele 2016. 
 ^ "The boos for Jacob Zuma emela katleho ea Mandela". Al Jazeera. La 16 Tšitoe 2013.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 14 Pherekhong 2014. 
 ^ "ANC e kopane ka mora Zuma". Ikemetseng Inthaneteng. 18 Pherekhong 2014.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 21 Pherekhong 2014. 
 ^ "Ema fatše kopo ea Zuma". Ikemetseng Inthaneteng. La 26 Pherekhong 2014.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 29 Pherekhong 2014. 
 ^ "Zuma o khethiloe hape mopresidente oa SA". Litaba tsa IOL. La 21 Mphalane 2014.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 14 Phupu 2014. E khutlisitsoe ka la 18 Phuptjane 2014. 
 ^ Ipsos MORI (9 Hlakola 2017), Ipsos – Beyond Populism – Mari Harris (Afrika Borwa), polokelong ho tsoa ho ea mantlha ka la 10 Hlakubele 2017, e nkiloe ka la 27 Mmesa 2017 
 ^ "Analysis: Mathata a Eskom a bontša ntho e 'ngoe le e 'ngoe e phoso ka SA". Fin24. 21 Hlakola 2019. E khutlisitsoe ka la 21 Hlakola 2019. 
 ^ Hazem al-Sabbagh (23 Phuptjane 2014). "Mopresidente al-Assad o amohela mohala oa thoholetso ho tsoa ho Mopresidente oa Afrika Boroa Zuma". E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 14 Hlakola 2015. E khutlisitsoe ka la 20 Mmesa 2015. 
 ^ "Zuma o beha Europe molato hape bakeng sa koluoa ​​​​ea bafalli". Litaba tsa IOL. 26 September 2015. Archived fromea pele ka la 17 Hlakola 2018. 
 ^ a b c McGreal, Chris (15 December 2007). "Afrika Boroa e merusung ha Mbeki a leba ho hloloa". Mohlokomedi. UK. 
 ^ Wines, Michael (17 December 2007). "Ntoa ea Boetapele e Khotla Mokha o ka Sehloohong oa Afrika Boroa". New York Times.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 21 Phupu 2016. 
 ^ "Mbeki o sireletsa 'quiet diplomacy' ho Zim". Financial Gazette. La 21 Pulungoana 2003. 
 ^ Lodge, Tom (27 Mphalane 2004). "Lipuisano tse khutsitseng Zimbabwe: thuto ea mohlala ea Afrika Boroa Afrika"(PDF). Pampiri e isoa Setsing sa Lithuto sa Afrika,Leiden. leq. 7. E bolokiloe ho tlohaea pele (PDF) ka la 10 Loetse 2008. E khutlisitsoe ka la 14 Phupu 2008. 
 ^ "Cosatu e batla demokrasi Zimbabwe, Foramo ea Machaba ea Litokelo tsa Basebetsi". Labourrights.org. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 21 Pulungoana 2008. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "link e shoeleng". E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 8 Pulungoana 2017. E khutlisitsoe ka la 18 Phuptjane 2009. 
 ^ "Bophirima bo Kobahetse Sebopehong". Der Spiegel. La 20 Tšitoe 2006.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 10 Phato 2008. E khutlisitsoe ka la 14 Phupu 2008. 
 ^ "Zuma o nyatsa lipuisano tse khutsitseng tsa Zimbabwe tsa Mbeki". Zimbabwe Metro. 16 December 2007. Archived fromea pele ka la 17 Tšitoe 2007. E khutlisitsoe ka la 18 Tšitoe 2007. 
 ^ Wines, Michael (17 December 2007). "Ntoa ea Boetapele e Khotla Mokha o ka Sehloohong oa Afrika Boroa". New York Times. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 21 Phupu 2016. 
 ^ "Zuma o nyatsa tieho ea likhetho Zimbabwe". BBC. La 9 Mmesa 2008.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 13 Mmesa 2008. E khutlisitsoe ka la 14 Phupu 2008. 
 ^ "ZIMBABWE: Mugabe o lahleheloa ke tšehetso ea sebaka seo". IRIN (Ofisi ea UN bakeng sa Khokahano ea Litaba tsa Botho). 11 Mmesa 2008.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 18 Mmesa 2008. E khutlisitsoe ka la 14 Phupu 2008. 
 ^ "Zuma: Zimbabwe e tsoile taolong". Mail & MohlokomeliMarang-rang. La 24 Phuptjane 2008.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 4 Phupu 2008. E tlisitsoe ka la 14 Phupu 2008. 
 ^ "Mugabe o tlohile nako e telele a amohelehile, Zuma". Zimbabwe Times. 9 July 2008. Archived fromea pele ka la 21 Pulungoana 2008. E khutlisitsoe ka la 14 Phupu 2008. 
 ^ "Nkandla report: Nako ea ho lefa, Zuma". Mail & Mohlokomeli. La 29 Pulungoana 2013.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 13 Tšitoe 2013. 
 ^ Smith, David (29 Pulungoana 2013). "Jacob Zuma o qosoa ka bobolu 'ka tekanyo e kholo' Afrika Boroa". Mohlokomedi.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 15 Pulungoana 2016. 
 ^ Ackroyd, Bianca (19 March 2014). "Tlaleho e nyarosang ea Nkandla e fumana hore Zuma o tlameha ho lefa bakeng sa ntlafatso". eNCA.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 25 Hlakubele 2016. 
 ^ Amogelang Mbatha; Michael Cohen (3 Hlakola 2016)."Zuma oa Blink hape: Matla a Theko ea Litšenyehelo tsa Lehae a Felisoa ke Matla". Bloomberg.com.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 12 Hlakubele 2016. 
 ^ Thamm, Marianne (31 Hlakubele 2016). "Kahlolo ya Lekhotla la Nkandla: Moporesidente Zuma le Seboka sa Naha ba tlotse Molaotheo". Maverick ea letsatsi le letsatsi.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 2 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 31 Hlakubele 2016. 
 ^ "Re eme re tiile ka morao ho Zuma - ANC Women's League". News24. 31 Hlakubele 2016.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ Munusamy, Ranjeni (1 Mmesa 2016). "Kahlolo ea Nkandla: The Mastery of the Concourt vs The Invincibility of Jacob Zuma.". www.dailymaverick.co.za.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 4 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ Poplak, Richard (April 2016). "Trainspotter: Zuma, ANC, le bonono ba quantum spinning". www.dailymaverick.co.za.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 8 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "Gwede Mantashe: ANC e amohela tšoarelo ea mopresidente". EWN.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 6 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "'Tlatlo ea Zuma ea Molao oa Motheo e ne e se Mathata" Mthembu. www.enca.com.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 11 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ a b "Jacob Zuma oa Afrika Boroa o pholohile likhethong tsa nyeoe ea Nkandla". Litaba tsa BBC. La 5 Mmesa 2016.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 8 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ a b Letsoalo, Matuma (6 April 2016). "Hobaneng Maparamente a ANC a hanne qoso ea Zuma tshisinyo". M&G Inthaneteng.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "Ramaphosa le Gordhan ba voutetse Zuma, lenane le bonts'a". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ Wicks, Jeff (11 April 2016). "Cope e hana Palamente mabapi le karabo ya ANC mabapi le kahlolo ya Nkandla ya ConCourt". News24. E hlahisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ Friedman, Steven. "Makhotla a entse mosebetsi oa bona, joale ho ea lipolotiking". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ Matshiqi, Aubrey. "Lipolotiki tsa ka hare tsa ANC li tla laola bokamoso ba moetapele". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ Butler, Anthony. "Batšoantšisi ba bohlokoa ha ba batle hore mopresidente a tsamaee". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 11 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "SACP ha e khotsofatsoe ke tšoarelo ea Zuma". IOL.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 8 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "Zuma o ile a hlaba litlatse ha a ntse a etsa boipiletso bo tiileng ba mokha hore ho nkoe khato khahlanong le eena". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 11 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "Kathrada o bolella Zuma: Theoha setulong". IOL.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 13 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ "Ahmed Kathrada o kopa Zuma hore a itokolle mosebetsing E bale ka botlalo". News24.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 16 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "Post ConCourt Nkandla e busa ka bomo: Trevor Manuel o ikopanya le meipiletso ea hore Zuma a itokolle mosebetsing". Maverick ea letsatsi le letsatsi. La 5 Mmesa 2016.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "Trainspotter: #ZumaMustFall Take Two, lekhetlong lena ka sebele". Maverick ea letsatsi le letsatsi. 6 Mmesa 2016.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "'Mecha ea phatlalatso ea liphatlalatso' e jala mashano ka sehlopha sa batšoaruoa ba lipolotiki ba Zuma". News24.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 20 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ "Tsamaya, BAKRISTE BA KGOTLELLA ZUMA". Weekend Argus. 9 Mmesa 2016. E fumanwe ka la 11 Mmesa 2016. 
 ^ a b "Zuma o rata PW Botha, ho bolela mohlabani oa ANC". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ Hunter, Qaanitah (12 Mmesa 2016). "ANC Gauteng e entse qeto ea hore Zuma o tlameha ho itokolla mosebetsing". Rand Daily Mail.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 14 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ Letsoalo, Matuma (12 April 2016). "ANC Gauteng: Zuma o tlameha ho theoha setulong". M&G Inthaneteng.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ "TUMELO EA TŠEPAHALA EA ZUMA". Sunday Tribune. 10 Mmesa 2016. E fumanwe ka la 11 Mmesa 2016. 
 ^ "Barab'eso ba Gupta ba amanang le sekhobo sa Zuma ba tloha SA". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 14 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ "QETELLO E NTLE EA MOKHATLO: Morero o le mong oa Zuma oa ho tsoa o ntse o tsoela pele tlas'a khatello". Letsatsi la Khoebo Phela.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 10 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 10 Mmesa 2016. 
 ^ Munusamy, Ranjeni (11 Mmesa 2016). "Gone Guptas: 'Re tlameha ho pshatla hlooho ea noha' - EFF". www.dailymaverick.co.za.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 14 Mmesa 2016. E khutlisitsoe ka la 11 Mmesa 2016. 
 ^ du Preez, Max (12 Mmesa 2016). "Re hloka ho lokisa leano la ho tsoa bakeng sa Zuma". News24.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 13 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2016. 
 ^ "Lilekane tsa Zuma" li senya maemo "le eena ho feta li-Guptas". Rand Daily Mail. La 1 Hlakola 2016.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 7 Hlakola 2016. E tlisitsoe ka la 9 Hlakola 2016. 
 ^ Wild, Franz (17 Tšitoe 2015). "Lelapa la Gupta le nkoa e le letšoao la puso e hlōlehileng ea Zuma". Sontaha Times. E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 16 Hlakola 2016. E khutlisitsoe ka la 9 Hlakola 2016. 
 ^ "Ba-Gupta ke bo-mang?". BBC. 14 Mphalane 2013.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 18 Hlakubele 2016. E tlisitsoe ka la 7 Hlakola 2016. 
 ^ Munusamy, Ranjeni (1 Hlakola 2016). "Ho Tsoela Pele le Ba-Gupta: Ke eng e bakang bofetoheli ba anti-Saxonwold". Maverick ea letsatsi le letsatsi. E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 4 Hlakola 2016. E khutlisitsoe ka la 9 Hlakola 2016. 
 ^ "'Zupta e tlameha ho oa' - 'me EFF ea tsoa". News24. 11 Hlakola 2016.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 12 Hlakola 2016. E khutlisitsoe ka la 14 Hlakola 2016. 
 ^ Hartley, Wyndham; Marrian, Natasha (11 Hlakola 2016)."Morusu ha EFF e boetse e lieha ho bua, ebe e tsoela pele". Letsatsi la Khoebo.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 15 Hlakola 2016. E khutlisitsoe ka la 14 Hlakola 2016. 
 ^ "Paramente e tlameha ho sebetsana le 'state capture' - DA". News24.com. La 27 Hlakubele 2016.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 27 Hlakubele 2016. E khutlisitsoe ka la 30 Hlakubele 2016. 
 ^ "Zuma o sireletsa likamano le Guptas - tlaleho". News24.com. La 23 Hlakubele 2016.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 28 Hlakubele 2016. E khutlisitsoe ka la 30 Hlakubele 2016. 
 ^ Letsoalo, Matuma (9 December 2015). "Nhlanhla Nene o tlositsoe joalo ka letona la lichelete". Mail le Mohlokomeli. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ CAROL PATON (12 November 2015). "SAA e leka Nene". Letsatsi la Khoebo. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E tlisitsoe ka la 31 Tšitoe 2015. 
 ^ "Nene o ile a lelekoa joalo ka Letona la Lichelete, a nkeloa sebaka ke David van Rooyen". East Coast Radio. 10 Tšitoe 2015. E khutlisitsoe ka la 31 Tšitoe 2015. 
 ^ "Nene o ile a hana Myeni, Bashir le Zuma". Letsatsi la Khoebo. La 22 Pherekhong 2016.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 25 Pherekhong 2016. E tlisitsoe ka la 1 Hlakola 2016. 
 ^ "SA, Russia e lumellana le -bilione ea tumellano ea nyutlelie". Mail le Mohlokomeli. La 23 Loetse 2014.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ "Ka hare ho jete ea poraefete ea Zuma e ka bang R4b". News24. La 9 Pulungoana 2015.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ Areff, Ahmed (10 Tšitoe 2015). "Mabaka a mane a ka 'nang a etsa hore Nene a lelekoe mosebetsing". News24. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 2 Pherekhong 2016. 
 ^ "Hobaneng ha Zuma a ile a leleka Nene ho latela EFF le DA". Businesstech.co.za. La 9 Tšitoe 2015.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ "Ba rehiloe: "baeletsi" ba babeli ba Van Rooyen ba Gupta ba batlileng ba koetela Polokelo ea Lichelete ea SA. Biznews. 15 Hlakola 2016. E bolokiloe ho tlohaea peleka la 1 Hlakubele 2016. E khutlisitsoe ka la 26 Hlakola 2016. 
 ^ Shivambu, Floyd (21 Tšitoe 2015). "Floyd Shivambu: Ke ka lebaka lena Zuma a ileng a leleka Nene, a fetisitse backbencher Van Rooyen". Biznews. E bolokiloe ho tlohaea peleka la 1 Hlakubele 2016. E khutlisitsoe ka la 26 Hlakola 2016. 
 ^ Ka khatiso, Donwald (22 Hlakola 2016)."Ramaphosa ea neng a khutsitse nakong e fetileng o ile a bula Zuptas, leano la "state capture"". Biznews.E bolokiloeho tloha ho ea pele ka la 23 Hlakola 2016. E khutlisitsoe ka la 26 Hlakola 2016. 
 ^ Lincoln Reader, Simon (11 March 2016)."London ha e na moholi mabapi le maano a Zuma a ho kheloha". Letsatsi la Khoebo.E bolokiloeho tloha ho ea pele ka la 12 Hlakubele 2016. E khutlisitsoe ka la 12 Hlakubele 2016. 
 ^ Heystek, Magnus (5 Pherekhong 2016)."2015: SA's Annus Horribilis". Moahi. E bolokiloe ho tlohaea peleka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ Mantshantsha, Sikonathi (10 Tshitwe 2015)."Zuma o leleka letona la lichelete Nene, rand e oela ho fihlela R15,38/US$". Mail Mail. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ Pete Guest (9 Tšitoe 2015)."Zuma o nka sebaka sa Letona la Lichelete Nene Ka mor'a ho theoha". Forbes. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ Azar Jammine (13 Tšitoe 2015). "Bofokoli ba Zuma mabapi le Nene bo jella SA libilione - balefalekhetho ba tla bitsa ho lekaneng neng?". Fin24.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ a b Thanduxolo Jika; Ron Derby; Peit Rampedi (20 Tshitwe 2015)."Ka morao ho U-turn ea Zuma: 'SA e tla tsoela pele'". Sontaha Times. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 6 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 7 Pherekhong 2016. 
 ^ "David Van Rooyen o nkeloa sebaka ke Pravin Gordhan joalo ka Letona la Lichelete". Marie Claire. La 14 Tšitoe 2015.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E tlisitsoe ka la 31 Tšitoe 2015. 
 ^ SONGEZO ZIBI (22 December 2015). "SAA ke mohlala oa bohlokoahali bakeng sa boikarabello ba demokrasi". Letsatsi la Khoebo. E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 24 Tšitoe 2015. E khutlisitsoe ka la 31 Tšitoe 2015. 
 ^ Andrew England (14 December 2015). "Zuma oa Afrika Boroa o bala litšenyehelo tsa fiasco holim'a letona la lichelete". Financial Times. E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 18 Hlakola 2016. E khutlisitsoe ka la 26 Hlakola 2016. 
 ^ Letsoalo, Matuma (12 January 2016). "Ramaphosa: Ho na le lerato le leholo pakeng tsa ka le Zuma". Mail le Mohlokomeli. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 12 Pherekhong 2016. 
 ^ Munusamy, Ranjeni (14 Tshitwe 2015). "Zuma o theoha, Gordhan o nka mosebetsi oa pholoso oa SA". The Daily Maverick. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 5 Pherekhong 2016. 
 ^ Bezuidenhout, Jessica (19 Hlakola 2019). "Phello ea Nenegate: Che, u ke ke ua nka feela ..."Maverick ea letsatsi le letsatsi. E khutlisitsoe ka la 20 Hlakola 2019. 
 ^ "Mopresidente Jacob Zuma o lelekisitse letona la lichelete Pravin Gordhan". Mail & Mohlokomeli. La 30 Hlakubele 2017.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 4 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2017. 
 ^ Onishi, Norimitsu; Chanmarch, Sewell (31 Hlakubele 2017)."Ho thunngoa ha Letona la Lichelete la Afrika Boroa ho Holisa Phapang ea Lipolotiki". New York Times.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 1 Tšitoe 2017. 
 ^ "Maparamente a ANC ha a lokela ho emela khanyetso ho nka khato khahlano le Zuma - SACP". 702. 4 Mmesa 2017.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 7 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 12 Mmesa 2017. 
 ^ "Sekoloto se ikemetseng sa SA se theohetse boemong ba junk". TimesPHELA. 3 Mmesa 2017.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 4 Mmesa 2017. 
 ^ a b TLHOKOMELISO: Bamacha ba '60 000' ba re Zuma a oe". News24.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 8 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 8 Mmesa 2017. 
 ^ "Live blog: Baipelaetsi ba anti-Zuma ba ea literateng ka letsatsi la ts'ebetso". Maverick ea letsatsi le letsatsi. 7 Mmesa 2017.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 8 Mmesa 2017. 
 ^ "#Zumamustfall: Batho ba likete ba ile ba etsa leeto la ho kopa Zuma hore a theohe setulong". Maverick ea letsatsi le letsatsi. 7 Mmesa 2017.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 8 Mmesa 2017. 
 ^ "BREAKING: Zuma o pholohile likhethong tsa ho hloka tšepo". news24.com.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 8 Phato 2017. 
 ^ "Dlamini-Zuma o fumanwa e le mopresidente ya tlang". Moahi. 11 Mmesa 2016.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 29 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 27 Mmesa 2017. 
 ^ a b Tau, Steven (29 April 2017). "Zuma o batla ho tsoela pele ho laola ANC a sebelisa mosali oa mehleng - mohlahlobi". Moahi.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 29 Mmesa 2017. E tlisitsoe ka la 29 Mmesa 2017. 
 ^ a b du Preez, Max (2 May 2017). "Na ekaba Gerrie Nel vs Jacob Zuma?". News24.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 2 Motšeanong 2017. E khutlisitsoe 2 May 2017. 
 ^ Paul Herman (18 December 2017). "Ramaphosa o hlola bopresidente ba ANC - JWALO KA HO HLOKAHALA". E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 18 Tšitoe 2017. E tlisitsoe ka la 13 Hlakola 2018. 
 ^ Marrian, Natasha; Magubane, Khulekani (6 Hlakola 2018)."Puo ea boemo ba naha e chechisitsoe morao". Letsatsi la Khoebo.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 14 Hlakola 2018. 
 ^ de Klerk, Aphiwe; Macanda, Siphe (13 Hlakola 2018)."ANC e tiisa hore e tlositse Jacob Zuma". TimesPHELA. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 13 Hlakola 2018. 
 ^ "Nako e felile: Jacob Zuma o itokolla mosebetsing". Mail & Mohlokomeli. 14 Hlakola 2018.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 14 Hlakola 2018. 
 ^ "Kamoo Ramaphosa a 'qobileng bofetoheli' - baokameli ba tšireletso ba senola tsohle". News24. E khutlisitsoe ka la 8 Pulungoana 2018. 
 ^ "Jacob Zuma o itokolla mosebetsing joalo ka mopresidente oa Afrika Boroa". News24. 14 Hlakola 2018.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Hlakola 2018. E tlisitsoe ka la 15 Hlakola 2018. 
 ^ PHELA: 'Ke batla ho sebetsa ka boikokobetso, ka botshepehi le ka seriti' - Mopresidente Ramaphosa. News24. 15 Hlakola 2018.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Hlakola 2018. E tlisitsoe ka la 15 Hlakola 2018. 
 ^ "Zuma o hana ho sotha letsoho la Maseko bakeng sa morero oa hae oa boralitaba oa Gupta". E tsositsoe ka la 15 Phupu 2019. 
 ^ "Zuma o re ke lehlatsipa ha a ntse a tjamelane le lipatlisiso tsa boqhekanyetsi". E tsositsoe ka la 15 Phupu 2019. 
 ^ "'Zuma e ne e le mopresidente e moholo ka ho fetisisa': Batšehetsi ba tsitlallela hore Jacob Zuma ha a na molato". E tsositsoe ka la 15 Phupu 2019. 
 ^ Maughan, Karyn (15 Phupu 2019). "Lipatlisiso tsa Zondo ke karolo ea morero oa bohlale oa 'ho ntlohela," Jacob Zuma o re.. businesslive.co.za. E tsositsoe ka la 15 Phupu 2019. 
 ^ "Zuma o lokela ho araba liqoso: Zondo". eNCA. 21 Tšitoe 2020. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2020. 
 ^ "Zondo o beha matsatsi a macha a hore Zuma a hlahe komising". Khoebo Phela. 4 Tšitoe 2020. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2020. 
 ^ "Melao ea Lekhotla Zuma o tlameha ho hlaha le ho fana ka bopaki ho Komisi ea Zondo". eNCA. 28 Pherekhong 2021. E khutlisitsoe ka la 31 Pherekhong 2021. 
 ^ Cele, S'thembile (28 January 2021). "Melao ea Lekhotla la Afrika Boroa Zuma o tlameha ho fana ka Bopaki Potsong ea Graft". Litaba tsa Bloomberg. E khutlisitsoe ka la 31 Pherekhong 2021. 
 ^ a b Basson, Adriaan; le al. (29 Phuptjane 2021)."Zuma o fumanoe a le molato oa ho nyelisa lekhotla, a ahloleloa ho hlola chankaneng likhoeli tse 15 ke ConCourt". litaba24. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 29 Phuptjane 2021. E khutlisitsoe ka la 29 Phuptjane 2021. 
 ^ Eligon, Johanne; Chutel, Lynsey (29 June 2021)."Lekhotla la Afrika Boroa le laela hore Mopresidente Jacob Zuma a tšoaroe ka lebaka la nyeliso". New York Times.ISSN 0362-4331. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 29 Phuptjane 2021. E khutlisitsoe ka la 29 Phuptjane 2021. 
 ^ "Mopresidente oa mehleng oa Afrika Boroa Jacob Zuma o ahloletsoe likhoeli tse 15 chankaneng ka lebaka la ho nyelisa lekhotla". CNN. 
 ^ "Lekhotla le ka holimo la Afrika le lumela ho mamela Zuma phephetso ea ho hlola chankaneng". aljazeera.com. E tsositsoe ka la 5 Phupu 2021. 
 ^ "S'Africa: Nako ea ho qetela e haufi ea hore Zuma a inehele sepoleseng". Litaba tsa Afrika. 3 Phupu 2021. E khutlisitsoe ka la 13 Phupu 2021. 
 ^ a b Sishi, Siyabonga; Dludla, Nqobile; Likoko, Tim; Wendell, Roelf; Ho hlola, Alexander (8 Phupu 2021). Likoko, Tim; Cooney, Peter (Eds.)."Zuma oa Afrika Boroa o inehela sepoleseng ho qala kahlolo". Reuters. E khutlisitsoe ka la 8 Phupu 2021. 
 ^ "Mopresidente oa mehleng Zacob Zuma o inehela ho sebetsa chankaneng ea likhoeli tse 15". Litaba tsa Lipaki tse boneng ka mahlo. E khutlisitsoe ka la 8 Phupu 2021. 
 ^ "Jacob Zuma: Mopresidente oa mehleng o inehela sepoleseng sa Afrika Boroa". bbc.com. E khutlisitsoe ka la 8 Phupu 2021. 
 ^ Ho hlola, Alexander; Roelf, Wendell; Ward, Rogan; Kumwenda-Mtambo, Olivia; Cocks, Tim (9 Phupu 2021). Elgood, Giles; Richardson, Alex (eds.)."Moetapele oa mehleng oa Afrika Boroa Zuma o lahlehetsoe ke morero oa ho phethola ho tšoaroa". Reuters. E tsositsoe ka la 10 Phupu 2021. 
 ^ Govender, Suthentira (9 Phupu 2021). "Limilione tsa liranta tsa meaho ea KZN e senyehile mehoong e mabifi ea 'Tokolla Jacob Zuma'". TimesPHELA. E tsositsoe ka la 10 Phupu 2021. 
 ^ Cele, S'thembile; Siwele, Khuleko (11 Phupu 2021)."Ba Tšeletseng ba bolailoe ha Merusu ea Afrika Boroa e Nama Ka mor'a ho Koalloa ha Zuma". Bloomberg. E tsositsoe ka la 13 Phupu 2021. 
 ^ Mahvuso, Sihle (21 Phupu 2021). "Jacob Zuma o kopa tumello ea ho ea lepatong la moena Nkandla". Ikemetseng Inthaneteng. E hlahisitsoe ka la 28 Phato 2021. 
 ^ Aboudouh, Ahmed (22 Phupu 2021). "Jacob Zuma o lokollotsoe teronkong ho ea lepatong la moen'ae ka mor'a merusu e mabifi". Ea Ikemetseng. E hlahisitsoe ka la 28 Phato 2021. 
 ^ McKenzie, David (6 Phato 2021). "Afrika Boroa: Lekhotla le ka Holimo-limo le tšehetsa kahlolo ea mopresidente oa mehleng". CNN. E khutlisitsoe ka la 17 Loetse 2021. 
 ^ "Mopresidente oa mehleng oa SA Jacob Zuma o etsoa opereishene, hore a lule sepetlele". Africanews, Agence France-Presse. Litaba tsa Afrika. 15 Phato 2021. E khutlisitsoe ka la 17 Loetse 2021. 
 ^ Magome, Mogomotsi (17 Loetse 2021). "Afrika Boroa: Lekhotla le ka Holimo-limo le tšehetsa kahlolo ea mopresidente oa mehleng". Associated Press. E khutlisitsoe ka la 17 Loetse 2021. 
 ^ "Lekhotla le phahameng la Afrika Boroa le laela mopresidente oa mehleng Zuma hore a khutlele teronkong". Reuters. 15 Tšitoe 2021. E khutlisitsoe ka la 15 Tšitoe 2021. 
 ^ a b Bruce, David (2008). "Ntle le tšabo kapa mohau: The Scorpions le lipolotiki tsa toka". SA Crime Quarterly.24. 
 ^ Carroll, Rory (21 January 2004). "Apartheid smear smear rebounds". Mohlokomedi. E khutlisitsoe ka la 3 Tšitoe 2021. 
 ^ "Mosireletsi oa sechaba ke 'ea leshano' le 'nyeoe e bohloko'". The Mail & Guardian. 30 May 2004. E tsositsoe ka la 3 Tšitoe 2021. 
 ^ "Ngcuka-Mushwana 'ntoa' e ntse e tsoela pele". News24. 1 Phuptjane 2004. E khutlisitsoe ka la 3 Tšitoe 2021. 
 ^ Berger, Guy (22 November 2006). "Li-suckers bakeng sa ho loma molumo". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 30 Loetse 2007. E khutlisitsoe ka la 22 Pulungoana 2006. 
 ^ Tlaleho ea lipatlisiso tse kopanetsoeng mabapi le Liphutheloana tsa Thepa ea Ts'ireletso ea Leano(PDF). Pretoria: Mohatisi oa 'Muso. La 14 Pulungoana 2001. 
 ^ "Ke ne ke sena likhohlano tsa lithahasello: Chippy Shaik". Sontaha Times. 11 Pulungoana 2014. E khutlisitsoe ka la 22 Tšitoe 2021. 
 ^ Peta, Basildon (8 June 2005). "Kahlolo ea bobolu e tiisa pheletso ea motlatsi oa Mbeki". Ea Ikemetseng. E tsositsoe ka la 22 Tšitoe 2021. 
 ^ "Shaik o ahloletsoe lilemo tse 15 teronkong". Litaba tsa SABC. 6 Phato 2005.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 22 Tšitoe 2007. E khutlisitsoe ka la 4 Loetse 2008. 
 ^ "Encrypted Fax". E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 16 Loetse 2016. E khutlisitsoe 12 May 2009. 
 ^ "Zuma: Mongoli oa fax e patiloeng a ka paka". IOL. 23 Phato 2006. E khutlisitsoe ka la 24 Tšitoe 2021. 
 ^ a b "Tlhaloso e feletseng ea kahlolo ea Shaik". News24. 9 June 2005. Archived fromea pele ka la 22 Hlakubele 2009. 
 ^ a b "Teko ea bobolu ea Zuma e felisitsoe". Litaba tsa SABC. 20 September 2006. Archived fromea pele ka la 26 Mphalane 2006. E khutlisitsoe ka la 20 Loetse 2006. 
 ^ Oellermann, Ingrid (4 Phato 2008). "Tsela e telele ea Zuma ea ho ea lekhotleng". E bolokiloe ho tloha qalong ka la 17 Hlakola 2018. 
 ^ "Molaotheo oa Rephaboliki ea Afrika Boroa". E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 15 Phupu 2017. E tlisitsoe ka la 17 Hlakola 2018. 
 ^ a b Zigomo, Muchena (11 Loetse 2008). "Moahloli oa Afrika Boroa o lahla nyeoe ea Zuma". Reuters. E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 29 Pulungoana 2014. E khutlisitsoe ka la 27 Pulungoana 2013. 
 ^ "news.bbc.co.uk, SA lekhotla le hana nyeoe ea bosholu ea Zuma". Litaba tsa BBC. La 12 Loetse 2008.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 12 Motšeanong 2011. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ James Orr le mekhatlo (12 September 2008). "Lekhotla la Afrika Boroa le hlekela Zuma tsela ea ho ba mopresidente". Mohlokomedi. UK.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 2 Loetse 2013. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ Burgis, Tom (12 September 2008). "Lekhotla le hlakola Zuma hore a kenele mopresidente". Financial Times. 
 ^ "Kahlolo e felletseng ea Zuma". News24. 13 September 2008. Archived fromea pele ka la 14 Loetse 2008. 
 ^ Johns, Lynnette (6 Loetse 2008). "Baahloli ba nahana hore ke litloholo tsa Molimo". E ikemetseng Marang-rang. 
 ^ "STATE-Versus-JACOB GEDLEYIHLEKISA ZUMA – A LITIGATION COOKBOOK"(PDF). E bolokiloe ho tlohaea pele (PDF) ka la 10 Motšeanong 2011. 
 ^ "Mbeki o phephetsa qeto ea lekhotla ho sireletsa setumo". AFP. 23 September 2008. Archived fromea pele ka la 14 Mphalane 2011. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ Lourens, Carli (23 September 2008). "bloomberg.com, Moralo oa Mbeki oa Afrika Boroa oa ho Phephetsa Kahlolo ea Lekhotla e 'Sa Nepahetseng'". Bloomberg. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 16 Mphalane 2015. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ a b Johanne, Mareka; Kulikov, Yuri (12 January 2009)."Lekhotla le tšehetsa boipiletso ba NDPP nyeoeng ea Zuma". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 20 Mmesa 2017. 
 ^ Gordin, Jeremy (8 Mmesa 2009). "Jacob Zuma: Tlhahlobo ea Jeremy Gordin". Romella Hona Joale 24/7. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 11 Mmesa 2009. 
 ^ "Mpshe o senola litaba tsa litheipi tsa Ngcuka, McCarthy". Mail & Mohlokomeli. 6 Mmesa 2009.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 24 Loetse 2015. 
 ^ "Mpshe: Qeto ea Zuma ha se tokollo". Mail & Mohlokomeli. 6 Mmesa 2009.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 9 Mmesa 2009. 
 ^ Du Plessis, Carien (2 Mmesa 2009). "Na NPA e na le tokelo ea ho hlakola liqoso tsa Zuma?". Cape Times. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 6 Mmesa 2009. 
 ^ "Lifaele tsa DA bakeng sa tlhahlobo ea boahloli". E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 8 Mmesa 2009. 
 ^ Joubert, Pearlie; Basson, Adriaan."Sehloela se Pholositseng Zuma". Mail & Mohlokomeli. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 26 Mmesa 2009. 
 ^ "Mpshe o nyenyefatsa molao: Zille". Ikemetseng Inthaneteng. Afrika Boroa. E hlahisitsoe ka la 30 Loetse 2009. 
 ^ "Qeto ea ho hlakola liqoso tsa bobolu ba Zuma 'ha e utloahale', e behelle ka thoko - Joalo ka ha e etsahetse". news24.com.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 9 Pulungoana 2017. E tlisitsoe ka la 17 Tšitoe 2017. 
 ^ "Zuma Spy Tapes Kahlolo". Scribd. Khaso ea Primedia. 
 ^ a b Bateman, Barry. "SCA e tšehetsa qeto ea Lekhotla le Phahameng ka liqoso tsa Zuma". ewn.co.za.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 23 Mphalane 2017. 
 ^ "NPA e fa Zuma letsatsi la ho qetela la November ho bolela hore na ke hobane'ng ha a sa lokela ho qosoa". timeslive.co.za. La 20 Mphalane 2017.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 27 Mphalane 2017. E tlisitsoe ka la 17 Tšitoe 2017. 
 ^ "Jacob Zuma: Mopresidente oa mehleng oa Afrika Boroa o tobane le nyeoe ea bobolu". BBC. 16 March 2018. E khutliselitsoe 16 March 2018. 
 ^ a b Wills, Zapiro le Mike (14 August 2018). "Pale ea morao ho lipopae tse tsosang khang ka ho fetisisa nalaneng ea SA". Maverick ea letsatsi le letsatsi. E khutlisitsoe ka la 17 Phato 2018. 
 ^ "Ke emela kahlolo ea ka - moahloli ea ileng a lahla nyeoe ea bobolu ea Zuma". CityPress. E hlahisitsoe ka la 18 Phato 2018. 
 ^ "Jacob Zuma o hlaha lekhotleng la pele nyeoeng ea bosholu ba libetsa". Financial Times. 6 Mmesa 2018. E fumanwe ka la 29 Mphalane 2020. 
 ^ Burke, Jason (11 Mphalane 2019). "Zuma o tla ema nyeoeng ka liqoso tsa bobolu tse amanang le konteraka ea libetsa ea $ 2.5bn". Mohlokomedi. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2020. 
 ^ Mtshal, Samkelo (22 January 2021). "Leseli le letala bakeng sa nyeoe ea bobolu ea Zuma ka mor'a hore Thales e lahleheloe ke lekhotla". Ikemetseng Inthaneteng. E khutlisitsoe ka la 31 Pherekhong 2020. 
 ^ Maughan, Karyn (22 Pherekhong 2021). "Phenyo ea NPA khahlanong le Thales e nka mohato o le mong haufi le ho beha mopresidente oa mehleng Zuma nyeoeng". News24. E khutlisitsoe ka la 31 Pherekhong 2021. 
 ^ Anna, Cara; Magome, Mogomotsi (4 Hlakola 2020)."Lekhotla la Afrika Boroa le fane ka tumello ea ho tšoaroa ha moetapele oa mehleng Zuma". Litaba tsa ABC. Associated Press. 
 ^ Burke, Jason (26 Mphalane 2021). " Nyeoe ea Jacob Zuma: Mopresidente oa mehleng oa Afrika Boroa o hana liqoso tsa bobolu". Mohlokomedi. E tsositsoe ka la 24 Loetse 2021. 
 ^ "Afrika Boroa e tsosolosa nyeoe ea Zuma ea nako e telele ea lihlomo". Al Jazeera. La 21 Loetse 2021.E tsositsoe ka la 24 Loetse 2021. 
 ^ "PIC: Mapolesa a Zuma a notlela jogger". Ikemetseng Inthaneteng. Afrika Boroa.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 23 Phuptjane 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Zuma o matha ho qosa mapolesa". Mehla PHELANG.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 1 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Nyee ea Zuma e eang ho HRC". Mehla PHELANG.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 14 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Litaba - Botlokotsebe le Makhotla: Maparamente a phatloha ho tšoaroa ha jogger". Ikemetseng Inthaneteng. Afrika Boroa.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 21 Phato 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Mail & Guardian" ba ferekantsoe ke ketsahalo ea ntlo ea Zuma - Tlaleho ea Khoebo ea IOL". Ikemetseng Inthaneteng. 18 March 2010. E khutliselitsoe 19 February 2018. 
 ^ "Zille: Zuma o tlameha ho laola bo-'mampoli ba hae". The Mail & Guardian. 17 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe 29 May 2020. 
 ^ "Balebeli ba Zuma ba ile ba nkopa: moqolotsi oa litaba". Mehla PHELANG. La 19 Hlakubele 2010.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 22 Hlakubele 2010. E khutlisitsoe ka la 15 Loetse 2010. 
 ^ "Tletlebo e entsoeng khahlanong le Zuma - The Zuma Era". Ikemetseng Inthaneteng. Afrika Boroa. 24 Hlakola 2012.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 29 Mmesa 2012. E khutlisitsoe ka la 18 Mphalane 2012. 
 ^ SABC (24 Hlakola 2012). "SABC News.com - Mokgatlo wa Rightwing ho qosa Zuma ka puo ya lehloyo:Labohlano la 24 Hlakola 2012". Sabc.co.za. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 23 Phupu 2013. E khutlisitsoe ka la 18 Mphalane 2012. 
 ^ Stephen, Grootes (19 May 2012). "Zuma portrait saga e ea khotla". Litaba tsa Lipaki tse boneng ka mahlo. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 2 Phuptjane 2013. E khutlisitsoe 19 May 2012. 
 ^ "Ho iphelisa feela". 6000 Miles ho tloha Tsoelopele. 18 Mphalane 2012.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 20 Mphalane 2012. E khutlisitsoe 19 May 2012. 
 ^ "Penta ea Jacob Zuma e sentsoe ka har'a laeborari ea Afrika Boroa". Litaba tsa BBC. La 22 Mphalane 2012.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 22 Motšeanong 2012. E khutlisitsoe 22 May 2012. 
 ^ "The Power Players: Clive Khulubuse Zuma". ICIJ.E bolokiloe ho tloha ea mantlha ka la 4 Mmesa 2016. E tlisitsoe ka la 3 Mmesa 2016. 
 ^ "Lipampiri tsa Panama le sehokelo sa Zuma". News24. La 4 Mmesa 2016.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 14 Mmesa 2016. 
 ^ "Zuma o khahlisitse basali le sechaba". Ea Australia. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 11 Phuptjane 2008. 
 ^ "Zuma o tla nyala ka Moqebelo". M&G. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 11 Phuptjane 2008. 
 ^ Smith, David (29 Phupu 2014). "Jacob Zuma o qosoa ka ho rata leeme ka mor'a ho fana ka boemo ba bosebeletsi ba morali". Mohlokomedi.ISSN 0261-3077. E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 17 Phupu 2016. E tlisitsoe ka la 29 Mmesa 2017. 
 ^ Pillay, Verashni (4 Pherekhong 2010). "Basali bohle ba mopresidente". Mail & Mohlokomeli.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 28 Pulungoana 2013. E khutlisitsoe ka la 27 Pulungoana 2013. 
 ^ a b c Molele, Charles (15 December 2007). "Joale Mofumahali oa Pele oa Zuma e tla ba mang?". The Times. UK.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 16 Motšeanong 2011. 
 ^ "Lenyalo le leholo, le nonneng la swazi la Zuma". litaba24.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 29 Mphalane 2017. 
 ^ "Mora oa Jacob Zuma Vusi oa hlokahala". Ikemetseng Inthaneteng. 
 ^ "Liteboho joalo ka ha Kate Zuma a patiloe". litaba24.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 19 Hlakola 2012. E khutlisitsoe ka la 17 Tšitoe 2004. 
 ^ a b c Pillay, Verashni. "Bana bohle ba mopresidente". M&G.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 6 Hlakola 2010. 
 ^ "Bafumahali ba Zuma". The Post. 23 December 2007. Archived fromea pele ka la 10 Tšitoe 2013. 
 ^ Khumalo, Sipho (9 January 2009). "Monyaluoa oa Zuma 'e tla ba 'monate o khahlehang'". E ikemetseng Marang-rang. 
 ^ Wicks, Jeff (16 December 2012). "Ntlo ea Madiba-Zuma leralleng"]. Ikemetseng Inthaneteng. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 31 Tšitoe 2012. E khutlisitsoe ka la 9 Loetse 2021. 
 ^ "Litšoantšong: Bahlabani ba Afrika khahlanong le lenyalo la bana". BBC. La 26 Mphalane 2016.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 29 Mphalane 2016. 
 ^ Oliphant, Lumka (13 January 2008). "Molekane" oa Zuma o sepetlele. News24.E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 2 Tšitoe 2013. E khutlisitsoe ka la 27 Pulungoana 2013. 
 ^ "Zuma o na le ngoana oa lerato le khaitseli ea moahloli". Ikemetseng Inthaneteng. E bolokiloe ho tloha qalong ka la 5 Mmesa 2016. 
 ^ "Joale bana ba lerato ba Zuma ba KZN ba senotsoe". Ikemetseng Inthaneteng. 
 ^ "'Ho rekota leano le nyarosang la Nkandla' ho tsosa boqhekanyetsi". Moahi. La 2 Hlakubele 2017.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 30 Hlakubele 2017. E khutlisitsoe ka la 29 Hlakubele 2017. 
 ^ "Lintho tse 5 tseo re li tsebang ho fihlela joale ka Monyaluoa oa bo7 oa Jacob Zuma - Nonkanyiso Conco". HuffPost Afrika Boroa. 21 April 2018. E khutlisitsoe 21 April 2018. 
 ^ Govender, Prega (31 Pherekgong 2010). "Zuma ntate ngoana le morali oa Irvin Khoza". The Sunday Times. E bolokiloe ho tsoa ho ea mantlha ka la 2 Hlakola 2010. E khutlisitsoe ka la 31 Pherekhong 2010. 
 ^ "Zuma le Khoza ba nyalane". Ikemetseng Inthaneteng. 
 ^ "Zuma o tiisa ngoana oa lerato". Ikemetseng Inthaneteng. 
 ^ "Zuma 'o ikoahlaea ka ho teba' bohloko ba lerato la ngoana". Mail & Mohlokomeli. 6 Hlakola 2010.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 9 Hlakola 2010. 
 ^ "Zuma ngoana oa lerato: Ha ho maikutlo". News24. 1 Hlakola 2010.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 4 Hlakola 2010. 
 ^ "ANC e sireletsa Jacob Zuma mabapi le liqoso tsa 'lerato-ngoana'". Litaba tsa BBC.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 2 Hlakola 2010. 
 ^ "Lipuo tsa bana ba lerato 'ho hloka tlhompho'". News24. 1 Hlakola 2010.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 4 Hlakola 2010. 
 ^ "SA e na le 'tokelo ea ho tseba ka ngoana oa lerato'". News24. 1 Hlakola 2010.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 3 Hlakola 2010. 
 ^ a b c Ngalwa, Sibusiso; du Plessis, Carien (6 Hlakola 2010)."JZ e ile ea roba selekane sa thobalano". Ikemetseng Inthaneteng. Afrika Boroa. 
 ^ a b c "Zuma o nyatsa lets'olo la thobalano e sireletsehileng, ho bolela COPE". Ikemetseng Inthaneteng. 
 ^ "Zuma o lokela ho kopa tšoarelo, ho bolela Zille". Mail & Mohlokomeli. 2 Hlakola 2010.E bolokiloe ho tloha qalong ka la 5 Hlakola 2010. 
 ^ "Tlaleho ea thobalano ea Zuma" ke toro ea PR". Ikemetseng Inthaneteng. 
 ^ Ndaba, Baldwin (8 Hlakola 2021). "Dudu Myeni o itokolla ho Jacob Zuma Foundation le liboto tse ling". Ikemetseng Inthaneteng. E tsositsoe ka la 15 Hlakola 2021. 
 ^ "Dudu Myeni 'o ile a hlōleha ka mokhoa o makatsang', o phatlalalitsoe e le molaoli oa botlokotsebe bophelo bohle". TimesPHELA. 27 May 2020. E khutlisitsoe 15 February 2021. 
 ^ MEDUNSA Trust. "Moputso oa Nelson Mandela o Hlompha Charles A. Heimbold Jr. bakeng sa Boitlamo ho Lefu la Afrika la HIV/AIDS". www.prnewswire.com (Tokollo ea khatiso).E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 11 Pulungoana 2016. E khutlisitsoe ka la 11 Pulungoana 2016. 
 ^ "Mokete oa borena bakeng sa Mopresidente oa Afrika Boroa Jacob Zuma". BBC. 3 Hlakubele 2010.E bolokiloe ho tloha ho ea pele ka la 23 Tšitoe 2015. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2015. 
 ^ a b "Nigeria e hlompha Zuma ka seemahale se seholohali". E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 16 Mphalane 2017. E khutlisitsoe ka la 16 Mphalane 2017. 
 ^ a b c d "Jacob Zuma". whoswho. E bolokiloe ho tlohaea pele ka la 3 Pherekhong 2016. E khutlisitsoe ka la 23 Tšitoe 2015. 
 ^ "UNZA e fa Zuma lengolo le hlomphehang la Doctor of Law". Lusaka Times. La 9 Tšitoe 2009.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 1 Tšitoe 2017. E tlisitsoe ka la 18 Phupu 2017. 
 ^ Haden, Alexis (15 October 2017). "Zuma o fumane tlotla ea borena, tsela le seemahale Nigeria". Motho oa Afrika Boroa. E khutlisitsoe ka la 27 Mmesa 2020. 
 ^ "Ceteris Paribus - Motsamaisi oa nalane ea nalane". RIFF - Mokete oa lifilimi o ikemetseng oa Roma.E bolokiloe ho tloha ea pele ka la 5 Hlakubele 2017. E khutlisitsoe ka la 5 Hlakubele 2017. 

Ho bala ho eketsehileng
 Foster, Douglas (Phuptjane 2009). "Lere ea Jakobo". Leoatle la Atlantic. 303(5): 72–80. E hlahisitsoe ka la 8 Phupu 2013. 
 Russell, Alec (2009). Ka mor'a Mandela: Ntoa ea Moea oa Afrika Boroa. London:Hutchinson. ISBN 978-0-09-192601-4.''