Srananman

Wan Srananman ben wan man dy ini Sranankondre libi.

A pasa fu a 541.638  (2012) man ben ini a opopresi fu a kondre, ini a pasuni Paramaribo, Wanica nanga Nickerie. A pasuni nanga a mena man ben Sipaliwini, dati a pasa flak fu a inikondre abi.

 Miksi 
Sranankondre abi wan miksi fu pasa nasi nanga wan Srananman kan de wan Kreyoli, wan Yampanesi, wan Busnengre, wan Hindustani nangadi. Paramaribo abi pluspasa nasi. Okebi Srananman ben kusiri pefo.

Den Srananman ben wan miksi fu ski etnisi guru:
 Indiana, a owru man dy ini Paramaribo, Wanica, Para, Marowijne nanga Sipaliwini. Ben a miksi fu:
 Opoben indiana: ondro trawan a Trio, Akuriyo nanga Wayana ini a ondrokondre nanga a Warau ini a olesikondre.
 Ondroben indiana: a Arowakka nanga a Karaiba. 
Infrumasi: A indiana libi fu pikin kondrebu, fisiri nanga onti (yata) nanga opo pikin nivo fu art wroko. Pasa nyunr go na Paramaribo. Bribi: a Trio ben sins prebaka 1960-yari pasa kirkedomo. Ok ondro a Akuriyo nanga som trawan indianaman findi man kirkedomo. A trawan abi tradisineli naturbribi.
 Hindustani, nakomili fu Asi wroko u a owru Ingris India. Dy libi funen ini den pasuni Wanica, Paramaribo nanga Nickerie. 
Infrumasi: pasa wroko ini administrasi nanga tredi, pikin kondrebuman. Bribi: pasa ben Hindu, sirka 10 % ben moslim.
 Kreyoli, nakomili fu slavi u Afrka.
Infrumasi: pasa woko ini administrasi nanga a industri. Dysin familistrukturi ben tru matriargati. Bribi: pasa ben fu a kirkedomo. Libikondre: funen den pasuni Paramaribo, Coronie nanga Wanica (prekikreyoli). 
 Busnengre nanga Marronu, nakomili fu flee Afrka slavi, sey ok we nanga wan mea korrekt term buskondrekreyol enen. Aukaner (Ndyuka), Saramakaner, Paramakaner, Kwinti nanga Matawai, libi aglegi buskondre (Brokopondo, Marowijne, Saramacca), ma ben e go na a inikondrelog na Paramaribo nangaso.
Infrumasi: kondrebuman, treedi.
Bribi: fu Afrka Winti; gi a pikin gado nanga jorka nanga gran gado, Anana. Ok 'wisi', fanowdu wroko, nangaso.
 Yampanesi, nakomili fu a Bakra India (now Indonesia. A pasuni Commewijne ben fu owrur ten libi nanga Yamponesi. A teri presi ini a pasuni abi Yamponesi nen. Pafutaki libi pasi ini Lelydorp nanga ini den pasuni Paramaribo nanga Wanica. 
Infrumasi: Pikin kondrebuman, treedi. Gu harmonia, roekoen e nen. Bribi: pasa ben moslim, nanga Hindu iniflu.
 Sneysi, nakomili fu man fu Hongkong, Ondro-Sneysi efu Bakra India. Sneysi libi a pasa ini den pasuni Paramaribo nanga Wanica. A pasa taki wan Hakka-Sranantaki. Now ben pasa nanga grupasa a migrasi fu Sneysi na Sranankondre.
Infrumasi: pasa ben e wroko ini treedi nanga a HoReCa nanga libi a pasa ini Paramaribo nanga Wanica.
Bribi: pasa ben ateisti (no bribi). 
 Blanki (nakomili fu den Bakraman, Portugesoman u Madeira nanga trawan Ropaman, Libanesi, Sirisi nanga Anglo-Amerikani). A si iniflu opo a saamlibi e ben granr leki a si numro (ca. 1 %). A e libi funen ini den pasuni Paramaribo nanga Wanica. Bribi: funenli kirkedomo, opasar islambribi. Den blanki dy bakaseywan ini Sranankondre e ben kon libi efru no mengi brudu e abi, e ben noni leki bakra. Den nakomili fu den blanki kolonisti dy ini a midi fu a 18-100-yari u Groningen nanga Gelderland o kon, e ben noni leki buru efru boeroe.

 Tongo 
Taki tongo ies sin ini Sranankondre, 2004 Tongo  Pasa taki tongo fu a sin  Fostu tongo Totali risini fu a tongoTeri (numro)%Teri (numro)%Teri (numro)%Bakratongo57.57746,629.16323,686.74070,3Sranantongo11.1059,045.63437,056.73946,0Sarnami Hindoestani19.51315,88.1216,627.63422,4Yampanesi6.8955,66.8465,513.74111,1Marronu *18.79715,22.4932,021.29017,2Trawan tongo6.5015,34.0303,310.5318,5No fostu tongo--23.75419,2No infrumasi dyaso e gi3.0752,53.4222,8Totali123.463100,0123.463100,0  Infrumasi: Zevende algemene volks- en woningtelling 2004, Algemeen Bureau voor de Statistiek 

* Saramacca, Auka nanga Paramacca

 Bakratongo 
A ofiseli tonga ben a Bakratongo (Nederlands), taki suri ini a sikondre a a kosti nanga biko alaman bihisi ben nanga da ok a pasa importanti tongo fu ini a husu ben e sey. Sins 2005 ben Sranankondre fu taki kompleni wan man fu a guru fu a Nederlandse Taalunie (A Uni fu a Bakratongo Tongo). Pasa leki 500 wortu fu a Sranan Bakratongo ben ini a nyunr si fu a Groene Boekje (A Pikin Grun Buku) e opoteki. Fu leki fu wan risursi fu a tongo, taki leki wan orsi fu a tukon ini rikesti fu a Taalunie (Uni fu a Tonfo) ben utredi sey, ben a Bakratongo fu 60% fu ala Srananman a foswan tongo. Ini a inikondre fu Sranankondre ben a Bakratongo apafutaki friwe no spredi e go nanga e kon.

 Sranantongo 
A 'lingua franca' ben a Sranantongo. A ben a tongo fu den Kreyoliman dy ben e sokulu leki wan bubitongo nanga trawan, ma pasa denki taki a wan lagir tongo ben. Man taki dati a literaturili nivo fu a Sranantongo lagi ben, ma dati ben tu twisti. Da ben ski pe mena buku ini Sranantonga leki ini Bakratongo, ma Sranantongo ben a rivulisi, pe Bakratongo dikleni du. Sranantongo abi wan gu proyeti nanga tukon. A Sranantongo ben e gru ini a teri fu takiman, taki gu ben fu a tongo nanga den tongo indipi fu Sranankondre.

 Sirey 
Wan sirey fu den tongo dy ben e taki ini Sranankondre nanga a teri fu takiman ben:
 Tongu fu Asi: 
 Sarnami Hindoestani (150.000), Sranan si fu a Caribi Hindoestani, dy ben e kon u Bihari, Bhojpuri.
 Yampanesi (60.000) 
 Sneysi (12.000)
 Libanon-Arabi (pikin teki fu takiman)

 Kreyoli:
 Sranan (120.000)
 Saramacca (12.500) 
 Matawai (2000).
 Aukaans efu Ndyuka (15.500), nanga Paramacca nanga Boni efu Aloekoe
 Kwinti (pikin teki fu takiman)

 Tongo fu Amrka, ondroteki ini tri tongoseksi: 
 A Karaibi, a Kalina (2000), a Trio nanga a Wayana (saam 600 takiman)
 Arowakka tongo: Lokono (Arowakka, 1200)
 Warau tongo: Warau (ski no pasa taki ini Sranankondre)

 Tongo fu Ropa: 
 Bakratongo (300.000)
 Ingris, wawan leki wan fostu tongo
 Brasili Portugesi, na opi 40.000 takiman.

 Bribi 
Nanga a manteri ini 2004 ben a bribikoleksi so e wesi:
41 % kirkedomo
20 % Hindubribi (Sanatana Dharma nanga Arya Samaj)
14 % Islam (Soenni nanga Ahmadiyya)
4 % Trawan efu no bribi
10 % No infrumasi dyaso

 Srananman nanga famu 
 Richard Abbenhuis
 Clark Accord
 Willem Ahlbrinck
 Willy Alberga
 Nardo Aluman
 Karin Amatmoekrim
 Tj. Arkieman (Tjark Petzoldt)
 Ulrich Aron
 Bernardo Ashetu (Henk van Ommeren)
 Reinier Asmoredjo
 Assid (Gerard Hamer)
 Sato Atmopawiro
 Robby Autar
 Armand Baag
 J. H. Baartscheer
 Ryan Babel
 Rabin Baldewsingh
 Sigourney Bandjar
 George Barron
 Gerrit Barron
 E. J. Bartelink
 Rudy Bedacht
 Aphra Behn
 Hannah Belliot (1947)
 Carelain Bergtop
 Noraly Beyer
 Bhai (James Ramlall)
 Surj Biere
 Philomena Bijlhout (1957)
 Anand Binda
 Carlos Blaaker
 Kevin Bobson
 Michel Boetius
 Winston Bogarde
 August Bohé
 Winston van der Bok
 Remy Bonjasky
 Wim Bos Verschuur
 Desi Bouterse
 Nel Bradley
 Jules Brand-Flu
 Hans Breeveld
 Petronella Breinburg
 Eddy Bruma
 Henna Brunings
 Edgar Cairo
 Humphrey Campbell
 Cándani (Asha van den Bosch-Radjkoemar)
 Romeo Castelen
 Henk ten Cate
 Jules Chin A Foeng
 Gharietje Choenni
 A. C. Cirino
 Nelli Cooman
 Frank Creton
 Otmar Critchlow
 Ray Daal
 Kwame Dandillo (Pieter Polanen)
 Ernest Dan
 Robert David Simons
 Edgar Davids
 Jennifer van Dijk-Silos
 Kasian Djiman
 R. Dobru (Robin Raveles)
 Robbert Doelwijt
 Thea Doelwijt
 Chandra Doest
 Johnny Donk
 Andries Doorson
 Ané Doorson (André Doorson)
 Darl Douglas
 Eugène Drenthe
 Royston Drenthe
 Aleks de Drie
 Kid Dynamite
 Hein Eersel
 Valentine Efiong
 Wilgo Elshot
 John Elskamp
 Urby Emanuelson
 Nathalie Emanuels
 Orlando Emanuels
 Dan Ernst
 Don Experientia (psudonimi fu ?)
 Johann F. Heymans
 Hans Faverey
 Carmen Fazal
 Hugo K. Fernandes Mendes
 Ricardo Ferrario
 Deryck Ferrier (1933)
 Joan Ferrier (1954)
 Johan Ferrier
 Kathleen Ferrier (1957)
 Leo Ferrier
 Jimmy Floyd Hasselbaink
 Ron Flu
 H. C. Focke
 Rudi de la Fuente
 Glenn Fung Loy
 John Gabriel Stedman
 Chitra Gajadin
 Rabin Gangadin
 Johan George Spalburg
 Rudi Getrouw
 Wikaas Girdharie
 Christina van Gogh
 Henna Goudzand
 Gillion Grantsaan
 Laetitia Griffith (1965)
 Wilfred Grimmèr
 Romeo Grot
 Trudi Guda
 Ruud Gullit
 John H. de Bye
 Jnan Hansdev Adhin
 Shardha Harkhoe
 Ann Harris
 Anita Hartmann
 Ed Hart
 Nola Hatterman
 Gerda Havertong
 Ro Heilbron
 Albert Helman
 Herman Hennink Monkau
 M. Th. Hijlaard
 W. R. baron van Hoëvell
 Ernesto Hoost
 Anne Huits
 Paul Irodikromo
 Soeki Irodikromo
 Sri Irodikromo
 Rudolf Isselt
 Ruth Jacott
 Quintus Jan Telting
 Denise Jannah
 Zapata Jaw (Nelson Renfrum)
 E. A. Jellico van Gogh
 Ding Jie Feng
 John Jong A Tjauw
 Harry Jong Loy
 Ab Jongmans
 Nigel de Jong
 Ronald Julen
 Remy Jungerman
 Glenn Kallasingh
 Goeroedath Kallasingh
 Kamala'imïn
 José Kamps
 Irwin Kanhai
 Ruben Karsters
 Hendrik Kartokario
 Daniel Kasjan Djojoatmo
 Suhada Kasto
 Effendi Ketwaru (junior)
 Ráhman Khán
 Johannes King
 Mala Kishoendajal
 Radjen Kisoensingh
 Rinaldo Klas
 Patrick Kluivert
 J. G. A. Koenders
 Howard Komproe
 Antoine de Kom
 Anton de Kom
 Ismene Krishnadath
 Rudi Kross
 J. C. Kruisland
 Dorette Kuster
 Kwamina (verm. Alexander Lionarons)
 Harry Lapar (Martinus Eikendal)
 Winston Leeflang
 John Leefmans
 Remy Leeuwin
 Alphons Levens
 Allan S. Li Fo Sjoe
 John Lie A Fo
 Noni Lichtveld
 Nana Liem
 Rudie van Lier
 Egbert Lieveld
 Hans Lie
 Joan Lindveld
 Guillaume Lo A Njoe
 William Man A Hing
 Ken Mangroelal
 A. W. Marcus
 Joh. C. Marcus
 Paul Marlee (Paul Nijbroek)
 Jetty Mathurin
 J. J. Mauricius
 Cynthia Mc Leod
 Mechtelly (Mechtelli Tjin-A-Sie)
 Henry Menckeberg
 Stanley Menzo
 Paul Middellijn
 Jenny Mijnhijmer
 CB Milton
 Marijke van Mil
 Els Moor
 Leo Morpurgo
 Niki André Mosis
 Albert Mungroo
 Ruud Mungroo
 Kurt Nahar
 Jit Narain (Djietnarainsingh Baldewsingh)
 David Nassy
 Kees Neer (Frederik Lansdorf)
 Negativ
 Alida Neslo
 Anthony Nesty
 Annel de Noré (Netty Simons)
 R. A. P. C. O'Ferrall
 Pansa Obé
 Tara Oedayrajsingh Varma (1948)
 Soerano Oetoen
 Ellen Ombre
 Benny Ooft
 Coen Ooft
 Henri Orie
 André Pakosie
 Sam Parabirsingh
 Pim de la Parra
 Jerrel Pawiroredjo
 Guus Pengel
 Jacques Philipszoon
 Eddy Pinas
 Johan Pinas
 Marcel Pinas
 Sam Polanen
 Guillaume Pool
 Hugo Pos
 Celestine Raalte
 Rita Rahman
 Ravi Rajcoomar
 Nirmala Rambocus (1950)
 Anil Ramdas (1958-2012)
 George Ramjiawansingh
 Hélène Ramjiawan
 Chandramohan Randjitsingh
 Rappa (Robby Parabirsing)
 Jörgen Raymann
 Sophie Redmond
 Michael Reiziger
 Eugène Rellum
 Frank Rijkaard
 H. F. Rikken
 Ririhpë
 Quintis Ristie
 Stuart Robles de Medina
 Astrid Roemer
 Paul François Roos
 René de Rooy
 Bryan Roy
 Rodney Russel
 G. G. T. Rustwijk
 Chander S. Mahabir
 Emelina Sabajo
 W. L. Salm
 Jacques Samuels
 Cliff San A Jong
 Cornelis van Schaick
 Martin Schalkwijk
 Johanna Schouten-Elsenhout
 Hendrik Schouten
 Peter Schüngel
 Clarence Seedorf
 Ardie Setropawiro
 Shrinivási (Martinus Lutchman)
 Rini Shtiam (Soerdjan Parohi)
 Marylin Simons
 Mahatam Singh
 Jozef Slagveer
 Michael Slory
 Glenn Sluisdom
 Ronald Snijders
 S. Sombra (Stanley Richard Slijngard)
 Sonja (Robert David Simons)
 Gerard Spong
 Barbara Stephan (Barbara Zoutendijk)
 George Struikelblok
 Surianto (Ramin Hardjoprajitno)
 Joyce Sylvester (1965)
 Humberto Tan
 Humphrey Tawjoeram
 Michael Tedja
 Wilfred Teixeira
 Iléne Themen
 Imro Themen
 Goedoe Goedoe Thijm
 Martha Tjoe Nij
 Kit-Ling Tjon Pian Gi
 Roddney Tjon Poen Gie
 Carry-Ann Tjong-Ayong (1941)
 René Tosari
 Trefossa (Henny de Ziel)
 Jhunry Udenhout
 Ultimus (R. A. P. C. O'Ferrall)
 Mustapha Usman
 Vene (Ronald Venetiaan)
 Corly Verlooghen (Rudy Bedacht)
 Kenneth Vermeer
 Bea Vianen
 Wilgo Vijfhoven
 Marciano Vink
 Jacob Voegen van Engelen
 G. W. C. Voorduin
 Dorus Vrede
 Francis Vriendwijk
 Letitia Vriesde
 Annette de Vries
 Erwin de Vries
 Eugene Waaldijk
 Thomas Waller
 Johan van de Walle
 Don Walther (Walther Donner)
 Joanna Werners
 Tëmeta Wetaru
 Jan Wilhelm Kals
 W. E. H. Winkels
 Aron Winter
 Paul Woei
 Max Woiski sr.
 Armand Wolff
 Frits Wols (E. W. Wong Loi Sing)
 Dorothee Wong Loi Sing
 Emanuel Wong Loi Sing
 Leo Wong Loi Sing
 Lucille Wong Loi Sing
 Michael Wong Loi Sing
 Emir Yelnats (Stanley Triebel)
 Sirano Zalman

Guru:Wp/srn
Guru:Sranan