Dita Botërore e Bletës

Dita Botërore e Bletës https://ata.gov.al/2025/05/20/dita-boterore-e-bletes/, e shpallur nga Organizata e Kombeve të Bashkuara (OKB), festohet çdo vit më 20 maj. Qëllimi i saj është të rritet ndërgjegjësimi për rëndësinë e pjalmuesve, kërcënimet me të cilat ata përballen dhe kontributin e tyre në zhvillimin e qëndrueshëm.

Zgjedhja e datës

Kjo datë https://motilokal.com/lajmet/2565/20-maj-dita-boterore-e-bletes/ përkujton Anton Janša-n (1734–1773), një bletar slloven, i njohur si një nga pionierët e bletarisë moderne. Ai vlerësohej për përkushtimin ndaj bletëve dhe për njohuritë e tij për rolin që ato luajnë në natyrë.

Rëndësia e pjalmuesve

Bletët dhe pjalmuesit e tjerë – si fluturat, lakuriqët e natës, zogjtë kolibra, e shumë të tjerë – janë thelbësorë për ekosistemet tona dhe për prodhimin ushqimor. Ata ndihmojnë në pjalmimin e luleve të egra dhe të kulturave bujqësore, duke siguruar shumë nga ushqimet që konsumojmë çdo ditë.

 Gati 90% e bimëve të egra me lule në botë varen, tërësisht ose pjesërisht, nga pjalmimi i kafshëve.
 Më shumë se 75% e kulturave ushqimore globale dhe 35% e tokës bujqësore varen nga pjalmuesit.
 Më shumë se 200,000 lloje kafshësh janë pjalmues – përfshirë mbi 20,000 lloje bletësh, shumica e të cilave janë të egra.

Kërcënimet ndaj bletëve dhe pjalmuesve

Pjalmuesit janë gjithnjë e më të kërcënuar nga aktivitetet njerëzore, si:

 Përdorimi i pesticideve

 Humbja e habitateve natyrore

 Ndryshimet klimatike

 Sëmundjet dhe speciet pushtuese

OKB-ja bën thirrje për masa urgjente për mbrojtjen e bletëve https://www.botasot.info/lajme/1814448/sot-shenohet-dita-boterore-e-bletes/ dhe pjalmuesve të tjerë, duke theksuar se ata janë kyç për sigurinë ushqimore, zhvillimin e qëndrueshëm, dhe eliminimin e urisë, veçanërisht në vendet në zhvillim.

Bletët si tregues mjedisorë

Bletët dhe pjalmuesit e tjerë shërbejnë edhe si tregues të shëndetit të mjedisit. Ndryshimet në sjelljen, numrin apo shëndetin e tyre mund të tregojnë probleme më të mëdha në ekosistemet natyrore, si ndotja, ndryshimi i klimës apo rënia e biodiversitetit.

Ndikimi i njeriut

 Të mbjellim bimë vendase që tërheqin pjalmuesit

 Të evitojmë përdorimin e pesticideve

 Të mbështesim bletarët lokalë duke blerë mjaltë vendas

 Të edukojmë veten dhe të tjerët për rëndësinë e pjalmuesve

Dita Botërore e Bletës https://www.gazetatema.net/kulture/dita-boterore-e-bletes-i495533/ është një kujtesë e fuqishme se jeta jonë dhe natyra janë të lidhura ngushtë. Mbrojtja e bletëve https://abcnews.al/dita-boterore-e-bletes-cfare-i-ben-te-vecanta/ do të thotë mbrojtje e ushqimit, mjedisit dhe së ardhmes sonë.

Burime

Kategoria:Ditë ndërkombëtare