Lustrum

Një lūstrum (, shumës lūstra) ishte një term për një periudhë pesë-vjeçare në Romën e Lashtë. Në një lustrum ndërkohë mund të jenë midis 1825 dhe 1827 ditë, sipas numrit të viteve bisekstile të paranishëm në pesëvjeçarin në fjalë.

Është e ndryshme nga lustrum homografe (kuptim tjetër i kësaj fjale në latinisht): një strehë e bishave të egra (dhe figurativisht, një strofull e veseve), shumës lustra.Oxford Latin Desk Dictionary (2005). Oxford: Oxford University Press. fq. vii, 109

Etimologjia
Etimologjia e termit e ka prejardhjen nga latinishtja e vjetër loustrom me shumë teori të propozuara për etimologjinë e saj: e bashkë-prejardhur me fjalën lūceō (i ndritshëm, i qartë, i shkëlqyeshëm), me fjalën lavō (laj, lahem, njom), me fjalën luō (laj, pastroj, purifikojë) (me të njëjtën rrënjë me fjalën greke ) e cila është e lidhur me foljen luere (të dlirësosh, të pastrosh), emërtim tjetër i ritit të purifikimit lustratio. Ky rit kremtohej në veçanti çdo pesë vjetë nga censorët, në fund të censusit për të cilin ishin ngarkuar. Termi do të merte pastaj kuptimin e intervalit kohor midis një lustrum-i dhe tjetrit dhe kështu çdo intervali prej pesë vjetësh.

Fjala në latinisht ka edhe kuptimin tjetër të një strofulle bishash të egra, pyll, korije, dhe në kuptim figurativ të një vendi degjenerimi, dhe poshtërsie. Ka të njëjtën rrënjë me fjalën lutum (baltë, pisllëk, ndyrësi)

Historia
Lustratio ishte fillimisht një flijim për dlirësimin dhe purifikimin ritual ofruar nga një nga censorët në emër të popullit romak në fund të zhvillimit të censusi. Flijimi shpesh ishte një formën e flimijit të një kafshe, të njohur si një .

Këto censuse zhvilloheshin në intervale pesë-vjeçare, kështu një lūstrum do të merte kuptimin e një periudhe pesë-vjeçare ndërmjet censuseve.  është një lustracion ose purifikim i të gjithë popullit romak të kryer nga një nga censorët në Campus Martius, pasi ishte përfunduar censusi. Pasi ky purifikim zhvillohej një herë në pesë vjetë, fjala lūstrum u përdor edhe për të përcaktuar kohën midis dy lustra-ve.

Lūstrum-i i parë i njohur u krye në vitin 566 p.e.s. nga mbreti romak Servius Tullius, pasi kishte përfunduar censusin e tij dhe në vjimit thuhet se u zhvillua rregullisht çdo pesë vjetë pasi përfundonte censusi. Në periudhën më të hershme të Republikës, çështja e censusit dhe solemnitetet e lūstrum-it kryeheshin nga konsujt. Censorët e parë u caktuan në vitin 443 p.e.s. dhe nga ky vit deri në vitin 294 p.e.s., sipas Livit (X.47), kishte patur vetëm 26 çifte censorërsh dhe vetëm 21 lustra, ose purifikime të përgjithshme, megjithëse nëse të gjitha do të kishin qenë të rregullta, do të kishte patur 30 çifte censorërsh dhe 30 lustra. Ndonjëherë censusi nuk zhvillohej fare, ose të paktën jo nga censorët. Censusi mund të zhvillohej pa lūstrum dhe në fakt në dy raste kjo është rregjistruar, në vitin 459 p.e.s. dhe 214 p.e.s.. Në këto raste, lūstrum-i nuk ishte zhvilluar për shkak të disa fatkeqësive të mëdha që kishin goditur Republikën.

Koha kur lūstrum-i zhvillohej ishte llogaritur. Gjashtë vite romuliane, prej 304 ditësh secili, ishin, me diferencë prej dy ditësh, të barabartë me katër vite diellore prej 365 ditësh plus një vit i brisht prej 366 ditësh; gjashtë vitet e lashta përbëheshin nga 1824 ditë, ndërsa pesë vite diellore përmbanin 1826 ditë. Lūstrum, ose viti i madh i romakëve, ishte kështu një cikël, në fund të të cilit, fillimi i vitit romak pothuajse përkonte me atë të vitit diellor. Si koinçidencë, megjithatë, nuk ishte i përsosur, një muaj prej 24 ditësh futej në çdo njëmbëdhjetë lūstrum. Ka shumë të ngjarë që përkimi i një cikli të tillë ose vitesh të mëdhenj, solemnizohej me flijime dhe purifikime dhe se mbreti Servius Tullius nuk i futi ata, por thjeshtë i lidhi me censusin e tij, dhe kështu vendosi preçedentin për periudhën pasuese, e cila megjithatë, siç e pamë, nuk u ndoq rregullisht.

 Shiko gjithashtu 

 Lustratio
 Lustracioni
 Tit Livi
 Kalendari Romak
 Censori
 Fasti Ostienses
 Punët dhe ditët
 Di Manes
 Flijimi
 Abdesi
 Regjistrimi i popullsisë
 Historia e kalendarëve
 Enea Ankiziadi
 Remi dhe Romuli
 Themelimi i Romës
 Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
 Legjioni romak
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Diktatori romak
 Jus trium liberorum
 Tirones
 Castellum
 Castra
 Burgus
 Ushtria Romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Ludi
 Spektaklet Romake
 Kolonia Romake
 Romanizimi (kulturor)
 Iliro-romakët
 Agentes in rebus
 Frumentarii
 Lista e toponimeve latine në Ballkan
 Skllavëria në Romën e lashtë
 Filozofia e lashtë romake
 Arsimi në Romën e lashtë
 Veshjet në Romën e lashtë
 Feja romake
 Martesa në Romën e lashtë
 Arti romak
 Kopshtet romake
 Ekonomia Romake
 Bujqësia në Romën e lashtë
 Rrugët romake
 Kuzhina antike romake
 Panem et circenses
 Institucionet politike të Romës së lashtë
 E drejta romake
 Magjistratët romakë
 Magister militum Ilirikum
 Notitia Dignitatum
 Novus homo
 Limes
 Letërsia e vjetër greke e romake
 Mitologjia romake
 Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
 Moda e flokëve në Romën e lashtë
 Pax Romana
 Të Drejtat Latine
 Roma e lashtë
 Historia e Kushtetutës romake
 Kuvendet Romake
 Kuvendi Tribal
 Kuvendi i Centurionëve
 Kuvendi i Kuriatit
 Këshilli i Plebejve
 Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake
 Perandoria Romake
 Principati (Roma)
 Dominati (Roma)
 Pretori
 Aedilen
 Auguri
 Lista e kolonive romake

Shënime

 Referime 

Bibliografia




 Oxford Latin Desk Dictionary (2005). Oksford: Oxford University Press. fq. vii, 109



Lidhje të jashtme

 Livius.org Lustrum 

Kategoria:Njësi të kohës
Kategoria:Ngjarje shoqërore
Kategoria:Histori shoqërore
Kategoria:Regjistrime të popullsisë
Kategoria:Rituale fetare
Kategoria:Praktika fetare
Kategoria:Feja Romake