Ferdonije Qerkezi

__NOINDEX__
parapamje|Qerkezi para shtëpisë së saj në 2021
Ferdonije Qerkezi (lindur në 1953 në Gjakovë, Kosovë) është një grua kosovare e njohur për qëndresën dhe vendosmërinë e saj për të ruajtur kujtesën e viktimave të Luftës së Kosovës. Pas humbjes së bashkëshortit dhe katër djemve të vet gjatë Luftës, ajo e shndërroi shtëpinë e vet në Gjakovë në një shtëpi muze përkujtimore. Shtëpia muze është kthyer në simbol të dhembjes dhe qëndresës për ata që njohën njerëz tani të zhdukur si pasojë e Luftës.

 Jeta e hershme dhe familja 
E lindur në një familje shumë të dashur dhe me gjashtë vellezër, Ferdonije Qerkezi pati një fëmijëri të lumtur. Ajo përfundoi shkollimin fillor në Gjakovë. Në vitin 1972, ajo u martua me Halim Qerkezin dhe së bashku krijuan një familje të lumtur me katër djem: Artanin, Armendin, Ardianin dhe Edmondin. Në vitet e 90-ta, ata hapën një qebaptore familjare, ku punonin së bashku. Dy nga djemtë e saj Artani dhe Armendi ishin martuar në të njëjtën ditë, vetëm pak kohë para fillimit të luftës. Gratë e tyre pritën për pesë vitë, me shpresën se burrat e tyre do të ktheheshin të gjallë nga lufta.

 Tragjedia gjatë luftës 
Më 27 mars 1999, gjatë luftës në Kosovë, forcat serbe hynë në shtëpinë e familjes Qerkezi dhe morën burrin e saj dhe katër djemtë. Ferdonije Qerkezi mbeti e vetme. Fillimisht nuk kishte asnjë informacion për fatin e tyre, por pas pesë vitësh, u konfirmua se dy nga djemtë e saj, Artani dhe Edmondi, ishin vrarë. Ajo i njohi trupat e tyre përmes rrobave që kishin pasur të veshura atë ditë kur ishin marrë nga forcat serbe, gjatë gjenocidit në Kosovë. Bashkëshorti i saj Halimi dhe dy djemtë e tjerë të saj, Ardiani dhe Armendi, vazhdojnë të konsiderohen të zhdukur deri më sot.  

 Shtëpia muze 

Pas kësaj tragjedie, Ferdonije Qerkezi vendosi të kthente shtëpinë e saj në muze, për të dëshmuar dhimbjen dhe padrejtësinë që përjetoi jo vetëm familja e saj, por edhe mijëra familje të tjera në Kosovë. Ferdonije Qerkezi i ruajti me kujdes fotografitë, rrobat dhe gjërat personale të familjarëve të saj, që ndodheshin ende në shtëpi që nga koha para luftës.
parapamje|Rroba që i takonin Edmond Qerkezit, të mbajtura në formë origjinale prej 1999
Shumë ambasadorë dhe përfaqësues ndërkombëtarë kanë vizituar shtëpinë e saj dhe e kanë pyetur se pse kishte vendosur ta kthente shtëpinë në muze. Përgjigjja e saj ishte: “Për ti treguar botës se çfarë kishte bërë gjenocidi serb, jo vetëm ndaj familjes Qerkezi, por ndaj gjithë Kosovës.” 

Kjo inciativë u realizua pa asnjë ndihmë institucionale, dhe është e hapur për vizita të vazhdueshme nga qytetarë përfaqësues të huaj. 

 Jeta e sotme 
Ferdonije Qerkezi jeton ende në të njëjten shtëpi ku pret shumë vizitorë, së bashku me Elhame Hoxhën, e cila kujdesët për të dhe ndihmon në mirëmbajtjen e muzeut. 

 Nderime dhe njohje 
Me 27 prill 2024, në shtëpinë e saj u vendos një pllakë përkujtimore me mbishkrimin “Shtëpia e Durimit”. Ky nderim u realizua në prani të përfaqësuesve të komunës së Gjakovës dhe shoqërisë civile, në shenjë respekti për sakrificën dhe qëndresën e saj.

 Referime 

Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Lindje 1953
Kategoria:Gra kosovare