Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim

Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Koordinim () është një departament qeveritar në varësi të Ministrisë së Kulturës dhe Turizmit (Turqi) .  Duke u përqendruar në bashkëpunimin për zhvillim, TİKA punon në më shumë se 150 vende.  Gjithashtu njihet me emrin Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ndërkombëtar . TİKA është përgjegjëse për organizimin e pjesës më të madhe të ndihmës zyrtare për zhvillim të Turqisë për vendet në zhvillim, me një fokus të veçantë në vendet dhe komunitetet turke dhe afrikane . Sipas OECD-së, ndihma zyrtare për zhvillim nga Turqia në vitin 2020 u rrit me 1.2% në 8 miliardë dollarë amerikanë.  Që nga janari i vitit 2022, TİKA ka ndërmarrë 30,000 projekte në të gjithë botën. 

 Misioni 
Objektivat e TIKA-s mund të përmblidhen si; 

 Ndihmoni në zhvillimin e vendeve dhe komuniteteve turke .
 Zhvillimi i bashkëpunimit ekonomik, tregtar, teknik, social, kulturor dhe arsimor midis vendeve dhe komuniteteve turke .
 Angazhohuni në projekte dhe aktivitete sociale dhe kulturore që synojnë ruajtjen e trashëgimisë dhe vlerave të përbashkëta kulturore dhe sociale midis vendeve dhe komuniteteve turke .
 Të ofrojë bursa studimi dhe ndihmë për zyrtarët publikë dhe individë të tjerë nga vende të tilla për arsim dhe trajnim në Turqi.
 Të ofrojë ndihmë teknike dhe humanitare.
 Të veprojë si lehtësuesi kryesor për bashkëpunimin midis institucioneve dhe organizatave shtetërore turke, universiteteve, organizatave jofitimprurëse dhe sektorit privat.
 Bashkëpunoni me agjenci të tjera ndërkombëtare të ndihmës përmes projekteve dhe programeve të ndryshme.

 Historia 
Me shpërbërjen e BRSS-së në vitin 1991, vendet turke në Azinë Qendrore fituan pavarësinë e tyre ( Azerbajxhani, Kazakistani, Kirgistani, Turkmenistani dhe Uzbekistani ). Kjo i hapi rrugën ringjalljes së marrëdhënieve të dyfishta midis Turqisë dhe këtyre vendeve. Duke ndarë një gjuhë, histori, kulturë dhe etni të përbashkët me këto vende, zhvillimi i këtyre marrëdhënieve ka qenë një fokus i përhershëm për Turqinë. Kishte nevojë për të krijuar një organizatë me qëllim financimin, zhvillimin dhe koordinimin e aktiviteteve dhe projekteve në një sërë fushash të ndryshme. Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Zhvillim (TCCA) në vitin 1992 u krijua për këtë qëllim. 

 Vitet e hershme 1992–2000 
Zyrat e Koordinimit të Programit TCCA u ngritën në Azerbajxhan, Kazakistan, Kirgistan, Turkmenistan dhe Uzbekistan . U ndërmorën projekte të shumta në fushat e arsimit, bujqësisë, industrisë dhe financave. Fokusi kryesor në këto vite të hershme ishte në projektet arsimore dhe sociale në Azinë Qendrore, të tilla si ndërtimi i shkollave, universiteteve, bibliotekave dhe ofrimi i bursave për studentët dhe zyrtarët publikë për të studiuar në Turqi. 

 Zgjerimi 2000–2010 
Në këtë epokë, TCCA u zhvillua për t'u bërë një pjesë integrale e Politikës së Jashtme Turke.  Zona e saj e aktivitetit u zgjerua duke përfshirë Lindjen e Mesme, Afrikën dhe Ballkanin. Numri i zyrave të koordinimit të programeve u dyfishua nga 12 zyra në vitin 2002 në 28 në vitin 2010.  Me kalimin e kohës, fokusi i TCCA-së filloi të zhvendosej nga ofrimi i ndihmës së drejtpërdrejtë në asistencë teknike, ndërtim të kapaciteteve institucionale dhe aktivitete të zhvillimit njerëzor, dhe lloje të tjera pune iu shtuan përgjegjësive të saj, si drejtimi i projekteve të restaurimit të trashëgimisë.  Më shumë se 100 projekte u zbatuan në 25 vende në vitin 2010. 

Deri në fund të dekadës, destinacioni i shumicës së ndihmave dhe asistencës ishte zhvendosur nga vendet turke në Afrikë.  Gjatë kësaj dekade, ndihma për zhvillim e ofruar nga Turqia arriti në 1.273 miliardë dollarë amerikanë. 

 2010-2019 
Gjatë kësaj periudhe, aktivitetet janë zgjeruar në Amerikën Latine, si dhe në rajonin më të gjerë të Azisë. Në vitin 2014, në kuadër të partneritetit të Programit Shëndetësor të Bashkëpunimit TCCA TATIP Turqi-Azerbajxhan-Tanzani, shoqatës së Mjekëve të Botës dhe mjekëve vullnetarë Azerbajxhanë, shoqatës së Mjekëve të Botës, mjekëve vullnetarë Azerbajxhanë dhe Fondit të Ndihmës për të Rinjtë (Azerbajxhan), si dhe me ndihmën e mjekëve Bahruz Guliyev, Imran Jarullazada, Qoshqar Mammadov dhe në kuadër të mbështetjes së Fondacionit REHEMA të Tanzanisë, u realizua operacioni i kataraktit për më shumë se 100 pacientë nga Tanzania dhe më shumë se 100 pacientë iu nënshtruan ekzaminimeve të syve.  Që nga viti 2015, TIKA ka zyra koordinimi programesh në 42 vende. 

Destinacionet kryesore të ndihmës kanë qenë Tunizia, Somalia, Afganistani, Çadi, Maqedonia e Veriut dhe Kirgistani . 

Aktivitetet dhe projektet në vitin 2015 përfshinin 

 Trajnimi i 522 mjekëve, infermierëve dhe mamive në Azerbajxhan për të luftuar vdekshmërinë foshnjore
 Furnizimi me pajisje përkthimi simultan për një akademi në Kazakistan
 Rinovimi i Shkollës Fillore Turke të Tashkentit në Uzbekistan
 Sigurimi i stafit dhe burimeve të nevojshme mjekësore për kirurgjinë plastike rindërtuese të 580 pacientëve në Uzbekistan
 Rinovimi i Xhamisë Aladža (1550) dhe Xhamisë Ferhadija (1579) të ndërtuar nga Perandoria Osmane në Bosnjë dhe Hercegovinë
 Renovimi i shkollës Motrat Qiriazi në Prizren, Kosovë
 Rinovimi i Shkollës Mustafa Kemal Atatürk në Maqedoni
 Furnizimi i pajisjeve mjekësore dhe ilaçeve në Rripin e Gazës
 Sigurimi i një sistemi furnizimi me ujë të pastër për fshatin Chatanga në Gabon
 Rinovimi i një shtëpie të sigurt për gratë që ikin nga abuzimi në Yaoundé, Kamerun
 Rindërtimi dhe rinovimi i një shkolle të mesme me kapacitet 7000 nxënës në Mazar-i-Sharif, Afganistan
 Ndërtimi i një shkolle me kapacitet 185 personash në Provincën Kampong Cham, Kamboxhia
 Rindërtimi dhe restaurimi i një shkolle në Provincën Khövsgöl, Mongoli
 Furnizimi me 40 kompjuterë për Shkollën e Mesme Mustafa Kemal Atatürk në Santiago, Kili
 Trajnim për forcat policore të vendeve të shumta, përfshirë Azerbajxhanin, Kazakistanin, Kirgistanin, Taxhikistanin, Turkmenistanin, Uzbekistanin, Mongolinë dhe Tunizinë.
 Trajnimi i stafit mjekësor në Gambi .

 Pas vitit 2020 
TCCA ka mbështetur shumë vende në luftën kundër COVID-19, siç janë Palestina dhe Uganda . 

Në Afrikën e Jugut, TCCA mbështeti Spitalin Kalafong në Pretoria me 10,000 maska fytyre N95 që do të përdoren nga punonjësit e shëndetit në vijën e parë për të frenuar përhapjen e koronavirusit të ri 

TCCA siguroi gjithashtu pajisje mbrojtëse në Lesoto për të ndihmuar Mbretërinë e Afrikës Jugore të frenojë shpërthimin e pandemisë COVID-19 . Pajisjet e dhuruara u përdorën në spitale dhe klinika nga stafi mjekësor dhe nga punonjësit e shëndetit të komunitetit në zonat e largëta rurale të Lesothos . 

Për të zvogëluar ndikimin e pandemisë COVID-19 në Mbretërinë e Eswatini-t, TCCA ndihmoi Ministrinë e Administratës së Tinkhundla-s duke dhuruar makina qëndisjeje që do të përdoren në prodhimin e maskave të fytyrës. 

 Referime 

Kategoria:Agjenci ndërkombëtare të zhvillimit
Kategoria:Agjenci qeveritare të Turqisë
Kategoria:Marrëdhëniet e jashtme të Turqisë