E Hëna e Bardhë

E Hëna e Bardhë (Greqisht: Καθαρά Δευτέρα, Kathara Deftera), e njohur edhe si E Hëna e Pastër, është dita e parë e Kreshmës së Madhe në të gjithë Krishterimin Lindor  dhe është një festë e paqëndrueshme, që do të thotë se data e saj ndryshon çdo vit, bazuar në datën e Pashkës, por bie gjithmonë të hënën e gjashtë para të Dielës së Palmave e cila fillon Javën e Shenjtë, duke i paraprirë të Dielës së Pashkës. 

Termi i zakonshëm për këtë ditë, "E Hëna e Pastër" apo "e Hëna e Bardhë", i referohet pastrimit të trupit në përgatitje për Kreshmën e Madhe, është dita e parë e abstenimit nga ushqimet e palejuara gjatë kreshmimit ose e shumë lloje ushqimesh, për të bekuarit dhe ata që janë në gjendje ta përballojnë.   Tradicionalisht, siç ndodh në shumë vende dhe tradita ortodokse, disa besimtarë të devotshëm, murgj, dhe murgesha bëjnë një agjërim shumë të rreptë, duke e pastruar trupin nga të gjitha ushqimet deri në Liturgjinë Hyjnore të Dhuratave të Parashenjtëruara të së mërkurës, në një mënyrë që Trupi i Shenjtë i Krishtit të jetë forca e parë e tyre gjatë Kreshmëve. Jashtë Kishës Ortodokse, ndonjëherë mund të quhet "E Hëna e Përhime", në analogji me të Mërkurën e Përhime (dita e parë e Kreshmëve në Krishterimin Perëndimor).  Termi shpesh është një emërtim i gabuar, pasi vetëm një nëngrup i vogël i Kishave Katolike Lindore praktikon traditën perëndimore të vendosjes së hirit në ballë ose në kokë. Kishat Katolike Maronite, Kaldease dhe Siro-Malabare shquhen midis riteve lindore që përdorin hirin në këtë ditë. 

 Data 

E Hëna e Bardhë është pjesë e ciklit paskal dhe si e tillë varet nga llogaritja e Pashkëve, e cila mund të ndryshojë midis denominacioneve dhe kishave. Data mund të varet edhe nga kalendari i përdorur nga kisha. Disa kisha ortodokse lindore përdorin Kalendarin e Ri Julian, kishat katolike  kalendarin gregorian, ndërsa disa kisha ortodokse orientale përdorin kalendarin etiopian apo atë kopt.  Kur dita e Pashkës përkon në kalendarë të ndryshëm, e Hëna e Bardhë bie dy ditë përpara të Mërkurës së Përhime (dita e njohur në Perëndim si e Hëna Shrove). Nëse jo, atëherë  bie në një javë tjetër.
Shih edhe 
Kreshma
E Mërkura e Përhime
Referime