Vincenzo Angelo Stratigo

Vincenzo Angelo Stratigò (1822–1885) ishte një poet, patriot dhe intelektual arbëresh, i cili luajti një rol të rëndësishëm në Rilindjen Kombëtare të Italisë dhe në ruajtjen e trashëgimisë kulturore shqiptare në Itali.

 Biografia 
Vincenzo Stratigò lindi më 17 dhjetor 1822 në Lungro (Kalabri), nga një familje fisnike arbëreshe me origjinë nga Korona e Moresë. I ati, Angelo Stratigò, ishte gjyqtar, ndërsa nëna, Matilde Mantile, ishte një aristokrate napolitane. Ai mori mësimet e para nga xhaxhai i tij, don Luigi Stratigò, një njohës i thellë i gjuhëve klasike. Në moshën 12 vjeçare, u regjistrua në Liceun e San Demetrio Corone, një shkollë e njohur për studimet klasike dhe për lidhjet me lëvizjet revolucionare antiborbonike. Më vonë, ai studioi për drejtësi në Universitetin e Napolit, ku u angazhua në grupe revolucionare .

 Aktiviteti 
Vincenzo Stratigò ishte një nga udhëheqësit e lëvizjes për bashkimin e Italisë në rajonin e Kalabrisë. Në vitin 1844, ai mori pjesë në ngjarjet revolucionare në Cosenza dhe, si pasojë, u përjashtua nga Universiteti i Napolit. Në vitin 1859, ai udhëhoqi një grup prej 500 luftëtarësh nga Lungro për të mbështetur Garibaldin dhe lëvizjen për bashkimin e Italisë. Batalioni arbëresh luftoi me guxim në betejën e Volturno-s, duke kontribuar në fitoren e forcave garibaldine .

Stratigò ishte gjithashtu një poet i talentuar. Ai shkroi poezi në gjuhën arbëreshe, duke përfshirë vjersha dhe tregime. Në këto vepra, ai shprehte ndjenjat e tij për atdhenë dhe lavdëronte figurat historike shqiptare, duke kontribuar në ruajtjen e identitetit kulturor arbëresh .

Në vitin 1883, Stratigò publikoi veprën "Le antinomie etiche e politiche", ku shprehte pikëpamjet e tij mbi drejtësinë sociale dhe organizimin e shoqërisë. Ai mbështeste idetë progresive të kohës dhe ishte kritik ndaj padrejtësive sociale, duke propozuar një shoqëri më të drejtë dhe të barabartë .

Vincenzo Stratigò është kujtuar si një nga figurat më të shquara të Rilindjes Kombëtare në Kalabri dhe përpjekjeve për ruajtjen e kulturës arbëreshe. Veprat e tij letrare dhe angazhimi i tij politik kanë lënë një trashëgimi të vyer për brezat e ardhshëm. Në Lungro, qyteti i tij i lindjes, një muze i dedikuar kujtimit të tij shërben si një vend për studim dhe vlerësim të kontributit të tij në historinë dhe kulturën arbëreshe.

 Publikime 
 "Vjershà arbëresh" (Stornelli arbëresh), 
 "Il poeta Cesareo" (1844), 
 "La donzella del sacerdote" (1849), 
 "Sorgi, sorgi famoso Scander" 
 "L'albanese" (1857).
 "Le antinomie etiche e politiche", 1883

 Referime 

Kategoria:Arbëreshë në Itali