Lufta e pashpallur

Një luftë e pashpallur është një konflikt ushtarak midis dy ose më shumë kombeve pa lëshuar një deklaratë zyrtare lufte nga asnjëra palë. Termi ndonjëherë përdoret për të përfshirë çdo mosmarrëveshje ose konflikt të zhvilluar pa një deklaratë zyrtare. Që nga veprimi policor i Kombeve të Bashkuara në Luftën Koreane, disa qeveri kanë ndjekur masa disiplinore dhe kanë kufizuar luftën duke i karakterizuar ato si diçka tjetër, siç është një veprim ushtarak ose përgjigje e armatosur.

Sipas të drejtës ndërkombëtare zakonore, nuk është e nevojshme të shpallet luftë - thjesht fillimi i armiqësive është i mjaftueshëm për të bërë të qarta qëllimet luftarake.

 Shtetet e Bashkuara 
Ligji i Shteteve të Bashkuara nuk kërkon ndonjë format specifik për mënyrën se si do të strukturohet ose dorëzohet një deklaratë zyrtare lufte. Kushtetuta e Shteteve të Bashkuara thotë: "Kongresi do të ketë Fuqinë […] Për të shpallur Luftën, për të dhënë Letra të Shënimit dhe Hakmarrjes, dhe për të nxjerrë Rregulla në lidhje me Kapjet në Tokë dhe Ujë".

Që nga shtatori 2024, Kongresi i Shteteve të Bashkuara ka shpallur zyrtarisht luftë 11 herë dhe nuk e ka bërë këtë që nga viti 1942; 6 prej këtyre ishin deklarata të Luftës së Dytë Botërore. Shtetet e Bashkuara nuk shpallën luftë gjatë përfshirjes së tyre në Vietnam, megjithëse Rezoluta e Gjirit të Tonkinit autorizoi përshkallëzimin dhe përdorimin e forcës ushtarake në Luftën e Vietnamit pa një deklaratë zyrtare lufte. Në të paktën 125 raste, një president amerikan ka përdorur forca ushtarake pa autorizim nga Kongresi. Një nga rastet më të rëndësishme ishte Lufta Koreane, ku Shtetet e Bashkuara udhëhoqën një forcë paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara për të ndaluar pushtimin e Koresë së Veriut kundër Koresë së Jugut. Konflikti rezultoi në mbi 142,000 viktima amerikane (rreth 40,000 vdekje dhe mbi 100,000 plagosje).

 Rusia 
Nuk është lëshuar asnjë deklaratë zyrtare lufte në Luftën Ruso-Ukrainase që është në vazhdim. Kur presidenti rus, Vladimir Putin, nisi pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022, ai përdori frazën eufemiste 'operacion ushtarak special'.

 Shembuj të tjerë 
Lufta e Ishujve Falkland midis Argjentinës dhe Mbretërisë së Bashkuar (prill-qershor 1982) nuk u shpall kurrë zyrtarisht si luftë.

 Shiko edhe 

 Lufta

 Referime 

Kategoria:Lufta sipas llojit