Alfabeti hebre

Alfabeti hebre (hebraisht: Alefbet ivri), i njohur ndryshe nga studiuesit si Ktav Ashuri, shkrimi hebre, shkrimi katror dhe shkrimi bllok, është një alfabet abjad i përdorur në shkrimin e gjuhës hebree dhe gjuhëve të tjera hebree, më së shumti jidish, ladino, judeo-arabisht dhe judeo-persisht. Në hebraishten moderne, zanoret futen gjithnjë e më shumë. Përdoret gjithashtu joformalisht në Izrael për të shkruar arabishten levantine, veçanërisht në mesin e druzëve. Është një degë e alfabetit perandorak aramaik, i cili lulëzoi gjatë Perandorisë Akamenide dhe që vetë rrjedh nga alfabeti fenikas.

Historikisht, një shkrim tjetër abjad është përdorur për të shkruar hebraisht: shkrimi origjinal, i vjetër hebre, i njohur tani si alfabeti paleo-hebre, është ruajtur kryesisht në një formë variant si alfabeti samaritan dhe përdoret ende nga samaritanët. Shkrimi i tanishëm hebre ose shkrimi katror, ​​përkundrazi, është një formë e stilizuar e alfabetit aramaik dhe teknikisht njihej nga të urtët hebrenj si Ashurit (shqip. "Shkrimi asirian"), pasi origjina e tij dihej se ishte nga Asiria (Mesopotamia).

Ekzistojnë gjithashtu stile të ndryshme (në termat aktualë, fontet) të paraqitjes së shkronjave të shkrimit hebre të përshkruara në këtë artikull, duke përfshirë një shumëllojshmëri stilesh kursive hebreje. Në pjesën e mbetur të këtij artikulli, termi alfabet hebre i referohet shkrimit katror, ​​përveç nëse tregohet ndryshe.

Alfabeti hebre ka 22 shkronja. Nuk ka rast. Pesë shkronja kanë forma të ndryshme kur përdoren në fund të një fjale. Hebraishtja shkruhet nga e djathta në të majtë. Fillimisht, alfabeti ishte një abjad i përbërë vetëm nga bashkëtingëllore, por tani konsiderohet një abjad i papastër. Ashtu si me abjadët e tjerë, si alfabeti arab, gjatë përdorimit të tij shekullor, skribët shpikën mjete për të treguar tingujt e zanoreve me pika të veçanta zanoresh, të njohura në hebraisht si niqqud. Si në hebraishten biblike ashtu edhe në rabinike, shkronjat י ו ה א mund të funksionojnë gjithashtu si matres lectionis, që është kur disa bashkëtingëllore përdoren për të treguar zanoret. Ekziston një prirje në hebraishten moderne drejt përdorimit të matres lectionis për të treguar zanoret që tradicionalisht kanë mbetur të pashkruara, një praktikë e njohur si drejtshkrimi i plotë.

Alfabeti jidish, një version i modifikuar i alfabetit hebre që përdoret për të shkruar Jidish, është një alfabet i vërtetë, me të gjitha zanoret e përkthyera në drejtshkrim, përveç rastit të fjalëve të trashëguara hebreje, të cilat zakonisht ruajnë drejtshkrimet e tyre vetëm në bashkëtingëllore hebreje.

Alfabeti arab dhe ai hebre kanë ngjashmëri sepse të dy rrjedhin nga alfabeti aramaik, i cili nga ana e tij rrjedh ose nga alfabeti paleo-hebre ose fenikas, që të dyja janë variacione të vogla rajonale të alfabetit proto-kananit të përdorur në kohët e lashta për të shkruar gjuhët e ndryshme kananite (përfshirë hebraishten, moabitishten, punikishten, punikishten).

 Shiko edhe 

 Hebrenjtë
 Gjuha hebreje
 Gjuhët e Izraelit

 Referime 

Kategoria:Alfabete
Kategoria:Alfabeti hebre
Kategoria:Gjuha hebreje