Vardariotai

Vardariotai (, Bardariôtai, ), ndonjëherë të shkruar si vardariotët, ishin një grup etnik dhe territorial (me gjasa fillimisht me orgjinë kumane dhe peçenege) në Perandorinë e vonë Bizantine, që mundësonin një regjiment garde të pallatit, gjatë shekujve të XII dhe të XIII.

Historia
Natyra e saktë dhe origjina e vardariotai është e paqartë. Emri shfaqet për herë të parë në shekullin e X, kur një përmendet një peshkopatë e "vardariotai ose tourkoi" si subjekt i dioqezës së Selanikut. Shkrimtari i mesit të shekullit të XIV, Pseudo-Kodinos i quan atë "persë" nga rraca (një anakronizëm tipik bizantin për "turq"), dhe pohon se ata u vendosën në Luginën e Lumit Vardar nga një perandor i vjetër bizantin i paemërtuar. Në të dyja rastet, gjithësesi, "turq" me gjasa nënkuptonin kumanët dhe peçenegët, që quheshin "tourkoi" nga bizantinët në shekujt e X–XI. Prandaj duket se vardariotai ishin kumanë dhe peçenegë të vendosur në Maqedoni në shekullin e X dhe që ishin bërë të krishterë nga fundi i atij shekulli.

Nga shekulli XII, vardariotai, identiteti i tyre kuman dhe peçeneg në këtë kohë është shumë i asimiluar, do të rekrutoheshin në Ushtrinë Bizantine, dhe, e shumta gjatë pjesës së fundit të sundimit të perandorit, Manueli I Komnenos ( 1143–1180), ata do të formonin një regjiment të veçant pallati.

Funksionet e tyre, megjithatë, të paktën në Periudhën Paleologe, duket se kanë qenë më shumë atë të një force policore sesa një njësie ushtarake: Pseudo-Kodinos i liston ata jo me rojet, por me personelin e paarmatosur të pallatit dhe pohon se detyra e tyre ishte "të mbanin rendin e njerëzve" gjatë ceremonive. Ndryshe nga anëtarët e armatosur të Gardës Varangiane dhe regjimenti Paramonai, ata ishin të pajisur vetëm me një kamzhik (manglabion) dhe një shkop (dekanikion).

Kodinos rregjistron gjithashtu se ata vishnin një univermë të veçantë të kuqe dhe një kapele "perse" të quajtur angouroton (në formë trangulli) dhe se kamzhiku, që varej në brezin e tyre, ishte simboli i tyre. Ky referencë e fundit ka çuar në hipotezën se vardariotai ishin zëvendësuesi e korpusit të vjetër të gardës, manglabites. Ata komandoheshin nga një primikerios, e dëshmuar për herë të parë në vitin 1166. Historiani i shekullit të XIII, Jorgos Akropolites pohon më tej se vardariotai shoqëronin perandorin bizantin në fushimin e tij ushtarak, ndërsa ishte në fushatë.

Është e paqartë nëse dhe si vardarioi, zyrtarët administrativë të Selanikut në shekujt e X–XI, të njohur nëpërmjet vulave të tyre, janë lidhur me vardariotai.

Shiko gjithashtu

 Aleksi I Komneni
 Ana Komnena
 Paleologët
 Perandoria e Nikesë
 Jorgos Akropolites
 Despotati i Epirit
 Frankokracia
 Arbëria nën Perandorinë Bizantine
 Arbëria nën Perandorinë Bullgare
 Shkëputja nga Bizanti dhe ekspansioni serb në trevat shqiptare
 Scholae Palatinae
 Pushtimi i Kostandinopojës
 De Administrando Imperio
 Truproja
 Maqedonia (rajon)
 Proçesionet fallike
 Besimet e lashta mesdhetare
 Agentes in rebus
 Frumentarii
 Guvernatorët romakë të Ilirikut
 Magister militum Ilirikum
 Colonus (person)
 Cursus honorum
 Çitadela
 Dashuria Greke
 Drungos
 Dux
 Garda pretoriane
 Garda Varangiane
 Gotthograikia
 Instrumentum regni
 Insula (hapsirë urbane)
 Kleisoura (distrikt bizantin)
 Kohorta (njësi ushtarake)
 Kolonia Romake
 Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
 Legjioni romak
 Leoni VI i Dituri
 Limes
 Limes Alutanus
 Limes Britannicus
 Limes Dacicus
 Limes Danubii
 Limes Moesicus
 Limes Pannonicus
 Limes Porolissensis
 Limes Sarmatiae
 Limes Transalutanus
 Luftërat romako-greke
 Luftërat romako-maqedonase
 Muret e lashta të Durrësit
 Muret mbrojtëse romake
 Patronazhi në Romën e Lashtë
 Plumbata
 Pronoia
 Provinca romake e Epirit
 Romanitas
 Romanizimi (kulturor)
 Thema
 Thema e Durrësit
 Thema e Nikopojës
 Thema e Delmacisë
 Tirones
 Turma (njësi ushtarake)
 Ushtria Romake
 Valetudinarium
 Vallum
 Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
 Vigiles
 Shtëpia e fortifikuar
 Shtëpia kullë
 Kulla kështjellë
 Kulla fortifikuese

Citime fundore

Bibliografia












Kategoria:Roje mbretërore
Kategoria:Historia mesjetare e Ballkanit
Kategoria:Ushtria bizantine
Kategoria:Roje sigurie
Kategoria:Maqedoni (rajon)
Kategoria:Njësi dhe formacione ushtarake të themeluara në shekullin e XII