Principata e Temnikovit

Principata e Temnikovit ose Principata e Tumenit i njohur edhe si Principata Bekhanide e Tümenit e njohur edhe si Principata Bekanide e Tumenit, ishte një principatë e përbërë nga Misharët dhe Mokshat  p.94 në rajonin lindor të Mishar Yurt (rrethet Temnikovsky dhe Kadomsky).  Ky shtet kishte një aleancë të ngushtë me Dukatin e Madh të Moskës.

 Etimologjia 
Tatarisht: Төмән ханлыгы, e romanizuar: Tömän xanlığı dhe në sllavishten kishtare: темник do të thotë komandant i një tümeni (njësi ushtarake prej 10,000 vetësh) dhe i referohet themeluesit të qytetit, princit Tenish Kugushev ose paraardhësve të tij të afërt. Studiues të tjerë si M. Safargaliev dhe P. Chermensky e konsiderojnë Temnikovin si qendrën e dytë më të rëndësishme të një ulusi pas Mukhshës, pasi vetë etimologjia e emrit të vendit tregon për selinë e komandantit të një tumeni të Hordhisë së Artë.

 Historia 
Principata u themelua nga Princi Bekhan në vitin 1388.   Më vonë, ajo u zgjerua dhe përfshiu territoret midis lumenjve Oka, Tsena dhe Sura në Mokshalandin Verior, Perëndimor dhe Lindor. Temnikovi, Kadomi, Sacony dhe vendbanimi Andreev u shkatërruan gjatë sulmeve të Principatave të Moskës dhe Riazanit në dekadat e para të shekullit XV, por më pas u rindërtuan në qytete të reja. Kjo është konfirmuar nga gjetje arkeologjike të viteve 1960.  pp. 235–249

 Gjenetika 
Anëtarët në Family TreeDNA që gjurmojnë prejardhjen mbretërore deri te Princi Bekhan i Principatës së Temnikovit janë të grupuar si (07 Princat Tatarë – Bekanidët) në projektin gjenetik të fisnikërisë ruse (Russian Nobility DNA Project). Të gjithë anëtarët i përkasin Y-haplogrupit J2b-L283 > Y12000. 

 Princat e Tumenit 

 Kugushevët – Dinastia Mishar 
 Rastët – Dinastia Moksha (nganjëherë gabimisht e referuar si "Siberiane" meqenëse Tümen dhe Tyumen ishin të përziera  Djagfar Tarikhy i përmend Rastët si Princat Seber, që do të thotë "me prejardhje Moksha ose Hungareze " 

Të përmendur në burimet ruse si Princat Mordvin.  

 Administrata 
Principata ishte e ndarë në beljakë. 

 Popullsia 
Toka ishte e banuar kryesisht nga Mokshat, Misharët dhe Erzia. Disa Burtasë u vendosën në Mokshalandinin Verior dhe në dokumentet e mëvonshme ruse përmenden si tatarët posop, pasi shërbenin si furnizues me bukë për ushtrinë e princit dhe paguanin taksën e bukës.  pp. 43–48.

 Shih edhe 

 Referime 

Kategoria:Principata të shuara
Kategoria:Artikuj nga CEE Spring 2025