Takija myzeqare

Takia është një lloj kësule me majë të ngushtë, prej pëlhure të bardhë dyfishe, e rrahur me tegel, që mbahej nga fshatarët e Myzeqesë. Me formën e saj konike dhe e zbukuruar me “damarë”, ajo ka qenë tipike për këtë krahinë dhe shërbente si mbulesë koke. Dokumenti më i vjetër që përmend takijen si mbulesë koke për burra i përket vitit 1716.

 Tri llojet e takijeve 

 Takija myzeqare, në formë konike dhe e zbukuruar me “damarë” (zakonisht 10–15 damarë). Më e mira është ajo me 15 damarë dhe përdorej kryesisht në fushë.
 Takija toske, që është e ngjashme me takinë myzeqare, por e zbukuruar me qëndisma. Kjo përdorej si në Myzeqe (në raste martese ose festa fetare e laike), ashtu edhe në Berat.
 Takija e Sulovës (ose takija shyte), me majë në formë koni të prerë, e cila përdoret në Sulovë dhe në fshatrat kodrinore të Myzeqesë.

Megjithëse shumëkush mendon se takija është vetëm e Myzeqesë, ajo ka qenë pjesë e veshjes së gjithë Toskërisë, që nga antikiteti deri në mesjetë. Këtë e vërtetojnë edhe gjetjet arkeologjike të zbuluara në zonë.

Takija është veshje karakteristike e kokës për myzeqarët. Ajo vishej në punë, në gëzim dhe në hidhërim, dhe rrallë hiqej nga koka. Janë tre momente kur myzeqari e “hiqte” takinë:

 Gjatë vallëzimit, veçanërisht kur vallja bëhej më dinamike; kryevallëtari e merr në dorë takinë, e tund dhe e rrotullon si shami e bardhë, duke i shtuar valles elemente dinamike dhe piktoreske.
 Në shenjë nderimi, kur përshëndeste një mik, kur mbahej një minutë heshtje për një të vdekur ose për një të rënë për liri.
 Gjatë ekzekutimit të Himnit Kombëtar dhe kur ngrihej Flamuri Shqiptar; në këto raste myzeqari e merr takinë me dorën e djathtë dhe, së bashku me dorën, e vendos mbi zemër, duke krijuar një gjest nderimi dhe përkushtimi.

Takija për myzeqarin simbolizon nder, krenari dhe qëndresë. Ndryshimi i saj me një mbulesë tjetër koke konsiderohej i papranueshëm nga komuniteti, gjë që pasqyrohet edhe në këngët popullore:

“…Kur më ke takijen, ç’e do festen…

O djali i lalës, djali i Myzeqesë.

Ajo është ilirie, e ka falë perëndia.

O djali i lalës, djali i Myzeqesë.

E huaj festeja, vjen erë Turqie.

O djali i lalës, djali i Myzeqesë.”

(Marinëz–Sheqisht)

Si dhe:

“O seç m’u hodhe moj përtej lumit o,

Thellë kishte gjer në gjujt o,

Jarina nina, o të keqen no.

Kur më ke takijen, ç’ma do festen no.”

(Seman–Libofshë)

 Shiko edhe 
Takia

 Burime 

Kategoria:Kultura e Shqipërisë