Argjendaria Longobarde

Argjendaria Longobarde është dëshmia artistike nga e cila kanë mbijetuar dëshmitë më të shquara dhe më të shumta të Artit Longobard.

 Historia 
Që para zbritjes në Itali (568) shprehja kryesore artistike e longobardëve ishte e lidhur me argjendarinë dhe shkrin traditat gjermanike me ndikime të vona romake të provincës së Panonisë. 

Të kësaj periudhe janë kryqthat me fleta ari, sipas një tipologjie me origjinë bizantine, të përdorura si aplikime mbi veshje, që në ekzemplarët më të vjetër paraqesin figura kafshësh të stilizuara por të dallueshme, ndërsa në vijim do të dekoroheshin nga elemente të gërshetuara bimore në brendësi të të cilave shfaqen ndonjëherë figurnina zoomorfe. Dekorime analoge paraqesin fibula të mëdha të shekullit të VI të gjetura në Nocera Umbra. Në të njëjtën periudha në Cividale del Friuli do të përhapej një tipologji kryqthash me Imago Christi, koka të vogla të stilizuara të Krishtit, me flokë të gjatë dhe me mjekërr, në qendër të kryqeve, apo madje të përsëritura në krahë me intervale gurësh, si te Croce di Gisulfo në Museo Archeologico Nazionale të Cividale. 

parapamje|majtas|347px|Kryqtha me fleta ari longobardë, Civico museo archeologico di Bergamo
Përgjatë shekullit të VII, në të njëjtën kohë me konvertimin në Krishtërim të longobardëve, kryqthat do të zinin vendin e monedhave bratteate me prejardhje gjermanike, tashmë të përhapura gjerësisht si hajmali. Kryqat që i zëvendësuan do të mbanin, përkrahë përkushtimit kristian, të njëjtën vlerë fatsjellëse; nga këndvështrimi formal, paraqesin elemente zbukurues që përpunojnë elementet e vjetra të prejardhura nga mitologjia pagane (shenjë e një faze sinkretiste në kalimin nga paganizmi në krishtërim).

Në dekadat e para të pushtimit longobardë pati një braktisje të stilemave të vona antike, për shkak edhe të shpopullimit të qyteteve, e dëshmuar nga pak artifakte elokuente, ku gjendet një stil tërësisht i ri përkundrejtë të kaluarës. Do të mbizotëronin elementet e traditës gjermanike, mbi të gjitha bisha të përbindshme që dëshmonin përceptimin e një natyre armiqësore dhe kërcënuese.

Në shekullin e VII do të vijonte prodhimi i kryqeve me fleta ari, të cilave iu shtuan edhe shembujt e parë të monedhëzimit dhe disa unaza-vula me kokëza njerëzore dhe gërma latine. Tipologji të tjera të përpunuara janë vathët, guarnicione këllëfesh me fleta ari të punuar në kohën e scramasax (shpata tipike longobarde, e shkurtër dhe e drejtë me një presë), guarnicione shalësh, pjata lidhjesh dhe reliktore.

Duke nisur nga shekulli VIII, Arti Longobard do të njihte një fazë lulëzimi të madh, duke krijuar një periudhë që nga studjuesit përkufizohet si Rilindja Liutprandea, duke nënvizuar kështu rimëkëmbjen e modeleve të Periudhës Romake, ndikimet bizantine dhe lidhja (jo e drejtpërdrejtë, por vetëm nga bashkëkohësia) midis rrymës artistike dhe mbretit Liutprando. Kjo rrymë artistike do të ndikonte edhe në argjendari, që filloi të shkëputej nga traditat dekorative gjermanike, duke rimarrë (duke i riinterpretuar) temat e kulturës klasike dhe bizantine. Dëshmi e këtij kalimi është Kaseta e Argjendtë e relikteve të Shën Agustinit e ruajtur në Basilica di San Pietro in Ciel d'Oro në Pavia. Kaseta, në formë drejtëkëndore, është formuar nga fleta mbi të cilat janë vendosur kryqtha në argjend të praruar, të zbukuruar me rozeta dhe imazhin rrethor të Krishtit, me shije antikiteti të vonë dhe bizantine, shumë të largëta, në stil, nga kryqthat e mëparshëm të artë të traditës gjermanike, përgjithësisht të dekoruara me motive zoomorfe gërshetimesh.

 Veprat 
Duke u futur në prodhimtarinë e nivelit të lartë, kryqet xhevahire, si Kryqi i Adaloaldos në fillim të shekullit të VII (Museo Serpero i Monzës) , me gurë të fortë të përmasave të ndryshme të vendosura me metodën e ftohtë në mënyrë simetrike përgjatë krahëve dhe mbulesa e Ungjillit të Teodolindas (Monza, Thesari i Basilica di San Giovanni Battista), ku pllakëza e arta janë ngulitur dy kryqe me një motiv dekorativ të ngjashëm dhe që do ti dhurohej Teodolindas nga papa Gregori I në vitin 603. Ishte në përdorim edhe një teknikë inkastonature në të nxehtë, ku përdoreshin gërë dhe pasta qelqore të shkrira dhe të derdhura në një rrjet të dendur zgavrash.

Kryevepra të tjera, megjithëse me datim më të disktutuar, janë Chioccia con i pulcini apo Corona ferrea.

 Galleria shembëlltyrash 

 Shiko gjithashtu 

 Arti paleokristian
 Arkitektura Paleokristiane
 Arti i Dyndjeve Barbare
 Arti Ravenas
 Monumentet paleokristiane të Ramenës
 Arti dhe Arkitektura e Repoblación
 Arkitektura Asturiane
 Arkitektura Mesjetare Skandinave
 Periudhat në historinë e artit perëndimor
 Dyndjet Barbare
 Mbretëritë Barbare
 Bizhuteritë e lashta romake
 Arti Mesjetar
 Arti dhe Arkitektura Para-Romanike
 Arti Anglo-Sakson
 Arkitektura Anglo-Saksone
 Arti dhe Arkitektura Merovinge
 Arti dhe Arkitektura Visigote
 Arkitektura Visigote
 Arti dhe Arkitektura Para-Romanike Iberike
 Arti Karoling
 Arkitektura Karolinge
 Arti Viking
 Longobardët
 Arti Longobard
 Arkitektura Longobarde
 Skulptura Longobarde
 Piktura Longobarde
 Varangianët
 Anijet Mesjetare
 Luftërat Avaro-Bizantine
 Arti gotik
 Arti Romanik
 Arkitektura e Skocisë në Periudhën Romake
 Bota Greko-Romake
 Arti mesjetar në Shqipëri
 Gjermanikët
 Lista e fiseve të hershme gjermanike
 Lista e mbretërve frankë
 Gotët
 Visigotët
 Ostrogotët
 Vandalët
 Teutonët
 Skithët
 Arti romak
 Rënia e Perandorisë Romake Perëndimore
 Arkitektura Romake
 Arti Arkaik Romak
 Arti Romak Plebe
 Arti romak
 Beteja e Pyllit Teutoburg
 Burgus
 Cannaba
 Castellum
 Castra
 Vardariotai
 Domus
 Goto-grekët
 Kolonia Romake
 Kopshtet romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Llaçi romak
 Masakra e Latinëve
 Plaçkitja Vandale e Romës
 Plaçkitja Visigote e Romës
 Portretizimi Romak
 Prokopi i Çezaresë
 Romanitas
 Romanizimi (kulturor)
 Shtëpia Romake
 Skulptura Romake
 Tempulli Romak
 Ura romake
 Urbanistika Romake

 Citime fundore 

Bibliografia


















 Michel Bur (1986). "La maison forte au Moyen Age" (në frëngjisht). Actes de la table ronde de Nancy, Pont-à-Mousson, 1984, Paris: Ed. CNRS.























  (titulli origjinal i veprës 







 Diego Marin, La Civilizacion Espanola, pp. 34 –47, 1969, Holt, Rinehart and Winston, New York.




 Muhlberger, S., The Fifth Century Chroniclers: Prosper, Hydatius and the Gallic Chronicler of 452 (Leeds, 1990).











 Bradley Smith, Spain:  A History In Art, pp. 52–56, Doubleday & Company, Garden City, NY, no publication date given, about 1971.
























Lidhje të jashtme

Kategoria:Mesjeta e hershme
Kategoria:Arti mesjetar
Kategoria:Historia e Italisë
Kategoria:Arte dekorative
Kategoria:Zejtari
Kategoria:Popujt gjermanikë lindorë
Kategoria:Histori e artit