Refika Belegu

__NOINDEX__

 Hyrje 
Refika Belegu është një politikane dhe aktiviste nga Kosova, e njohur për angazhimin e saj në zhvillimet politike të fund-shekullit XX dhe fillimit të shekullit XXI. Ajo ka luajtur rol të rëndësishëm në proceset shtet-formuese dhe demokratike të Kosovës dhe është ndër gratë e para që angazhohej drejtpërdrejt në politikën vendore, duke kontribuar në rritjen e përfaqësimit të grave në këtë politikë.

 Jeta dhe veprimtaria politike 
Refika Belegu përfundoi studimet në Fakultetin Filozofik të Universitetit të Prishtinës, në degën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe. Gjatë periudhës së arsimit të saj, ajo u përfshi në aktivitete studentore dhe shoqërore që lidhen me zhvillimet politike dhe kulturore të kohës. Ky formim akademik e përgatiti për angazhime në fushën publike dhe politike në të ardhmen.

Belegu hyri në historinë politike të Kosovës me pjesëmarrjen e saj në Kuvendin e Kosovës më 2 korrik 1990, kur u shpall Deklarata Kushtetuese. Ky akt i guximshëm politik theksoi vullnetin e popullit të Kosovës për vetëvendosje dhe autonomi më të gjerë brenda Federatës Jugosllave. Deklarata Kushtetuese shënoi një pikë kthese për shqiptarët, në një periudhë të rënduar nga represioni dhe presioni politik ndaj tyre. Belegu ishte ndër 114 delegatët që nënshkruan këtë dokument, duke përfaqësuar jo vetëm shqiptarët, por edhe gratë në një proces historik (Tahiri, 2020).

Në vitet pas shpalljes së Deklaratës, Belegu kontribuoi në krijimin e institucioneve të përkohshme të vetëqeverisjes, që ishin pikënisje dhe themel organizimit institucional pas luftës së vitit 1998-1999. Ajo ka luajtur një rol të rëndësishëm në ndërtimin e institucioneve demokratike të Kosovës. (Demaj, 2021).

Belegu mbeti e angazhuar në fushën politike dhe shoqërore, duke mbështetur proceset demokratike dhe përpjekjet për një shoqëri të drejtë. Ajo është anëtare e Lëvizjes Vetëvendosje, një subjekt politik që ka luajtur rol kyç në debatin mbi sovranitetin dhe vetëvendosjen e Kosovës pas shpalljes së pavarësisë më 2008. Kontributi i saj brenda këtij subjekti politik ka qenë i rëndësishëm në zhvillimin e politikave që synojnë ndërtimin e një shteti social, të barabartë dhe sovran (Lëvizja Vetëvendosje, n.d.).

Belegu është  mbrojtëse e të drejtave të qytetarëve dhe e pjesëmarrjes aktive të grave në vendimmarrje. Ajo është njohur për qëndrimet e saj të palëkundura në mbrojtje të barazisë gjinore dhe drejtësisë sociale. Ajo promovonn  të drejtave të grave dhe përfaqësimin e tyre në vendim-marrjen politike në Kosovë (Halili, 2023).

 Nderime dhe mirënjohje 
Për kontributin e saj, Belegu është nderuar me Medaljen e Pavarësisë më 2 korrik 2004 nga presidenti historik i Kosovës, Ibrahim Rugova. Ky dekorim u bë në përvjetorin e 14-të të shpalljes së Deklaratës Kushtetuese, si shenjë mirënjohjeje për angazhimin e saj në çështjet kombëtare dhe demokratike (KultPlus, 2022). Refika Belegu është figurë e rëndësishme në historinë politike të Kosovës dhe përfaqëson një brez politikanësh që kontribuan në ndërtimin e shtetësisë së Kosovës. Ajo luan roli të rëndësishëm në përfshirjen dhe përfaqësimin  e grave në politikë dhe (Tahiri, 2020).

 Referenca: 

 Demaj, F. (2021). Gratë dhe roli i tyre në ndërtimin e institucioneve në Kosovë. Prishtinë: Instituti për Demokraci dhe Zhvillim.
 Halili, A. (2023). Zëri i gruas në politikën kosovare: Nga margjinalizimi te përfshirja aktive. Revista Politike e Kosovës, 12(1), 44–57.
 KultPlus. (2022, 2 korrik). Kush janë të dekoruarit e Presidentit Rugova më 2 korrik 2004. KultPlus. Marrë më 10 prill 2025, nga https://www.kultplus.com/trashegimia/kush-jane-te-dekoruarit-e-presidentit-rugova//
 Kuvendi i Kosovës. (1990). Deklarata Kushtetuese e 2 Korrikut 1990. Marrë më 10 prill 2025, nga https://sq.wikipedia.org/wiki/Deklarata_e_2_korrikut
 Lëvizja Vetëvendosje. (n.d.). Refika Belegu – Anëtare. Marrë më 10 prill 2025, nga https://www.vetevendosje.org/anetaret/refika-belegu/
 Tahiri, B. (2020). Rëndësia e Deklaratës Kushtetuese dhe kontributi i grave delegate. Prishtinë: Qendra për Studime Politike.