Gomari i Buridanit (koncept)

Gomari i Buridanit është ilustrim i një paradoksi në filozofi në konceptimin e vullnetit të lirë. I referohet një situate hipotetike ku një gomar që është po aq i uritur sa i etur vendoset pikërisht në mes të një pirgu me sanë dhe një kove me ujë. Meqenëse paradoksi supozon se gomari do të shkojë gjithmonë te cilado që është më afër, ai ngordh si nga uria ashtu edhe nga etja, pasi nuk mund të marrë asnjë vendim racional midis sanës dhe ujit. Një variant i zakonshëm i paradoksit zëvendëson sanën dhe ujin me dy pirgje identike me sanë; gomari, i paaftë të zgjedhë midis të dyjave, ngordhë nga uria. 

Paradoksi e ka marrë emrin nga filozofi francez i shekullit të 14-të, Jean Buridan, filozofinë e determinizmit moral të të cilit e satirizon. Edhe pse ilustrimi e ka marrë emrin nga Buridan, filozofët e kanë diskutuar konceptin para tij, veçanërisht Aristoteli, i cili paraqiti shembullin e një njeriu po aq të uritur sa të etur, dhe Al-Gazaliu, i cili përdori një njeri që përballej me zgjedhjen e hurmave njësoj të mira. 

 Referime  

 Bibliografi