Rasti Ari Monetar u Hoq nga Roma më 1943

Italia kundër Francës, Mbretërisë së Bashkuar dhe Shteteve të Bashkuara (i quajtur edhe Çështja ari Monetar i hequr nga Roma në 1943) ishte një rast i vendosur nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (GjND) në vitin 1954 dhe pjesë e një mosmarrëveshjeje të gjatë mbi fatin e arit nazist që fillimisht u sekuestrua nga Roma. GJND-ja u shpreh se nuk kishte juridiksion për të gjykuar çështjen.

 Faktet 
Më 17 shtator 1943, 2338 kg ar u kapën nga gjermanët nga Roma. Pas luftës, Italia dhe Shqipëria pretenduan se ky ar ishte i tyre dhe se Komisioni Trepalësh për Kthimin e Arit Monetar duhet t'ua kthente. Më 17 nëntor 1950, komisioni informoi qeveritë e tyre formuese (Franca, Britania e Madhe dhe Shtetet e Bashkuara) se nuk mund ta zgjidhnin këtë çështje. Më 25 prill 1951, të tre qeveritë, pasi nuk arritën një marrëveshje, ranë dakord të kërkonin që Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë të caktonte një arbitër të pavarur, i cili më 20 shkurt 1953 vendosi që ari i përkiste Shqipërisë.

Megjithatë, Mbretëria e Bashkuar dhe Italia ende pretendonin për arin: Mbretëria e Bashkuar si pagesë e pjesshme për kompensimin (ende të pazgjidhur) që Shqipëria u urdhërua t'i paguante ato për dëmtimin e anijeve të marinës së Mbretërisë së Bashkuar dhe humbjen e jetëve gjatë incidentit të Kanalit të Korfuzit, shkaktuar nga një fushë e pazbuluar e minave shqiptare në Korfuz (shih Çështjen e Kanalit të Korfuzit), ndërkohë që Italia pretendonte se qeveria italiane e mori kontrollin më të madh të arit. Banka Kombëtare e Shqipërisë (në të cilën Italia kishte shumicën e aksioneve), dhe përveç kësaj që Traktati Italian i Paqes u dha atyre pretendime në mënyrë specifike për arin.

Më 19 maj 1953, Italia kërkoi që GJND-ja të përcaktonte se sa prej ari kishte pretenduar Italia dhe nëse pretendimi i Mbretërisë së Bashkuar apo italianit duhet të kishte përparësi, duke deklaruar se tre vendet përgjegjëse për rishpërndarjen e arit duhet t'i jepnin të gjitha Italisë në kompensim të pjesshëm për sekuestrimin e Shqipërisë nga Banka Kombëtare e Shqipërisë dhe se kjo kërkesë duhet të mbiriri.

 Gjykimi 
Më 15 qershor 1954, GJND-ja vendosi që, si çështja e parë që do të trajtohej, ishte zgjidhja e mosmarrëveshjes ligjore midis Italisë dhe Shqipërisë për sekuestrimin e Bankës Kombëtare të Shqipërisë dhe duke qenë se Shqipëria nuk i ishte shtyrë GJND-së në këtë çështje, GJND-ja nuk kishte juridiksion për këtë çështje.

 Shiko edhe 

 Rasti i Kanalit të Korfuzit

 Referime 

Kategoria:Çështje të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë
Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Italisë
Kategoria:Marrëdhëniet mes Shqipërisë dhe Mbretërisë së Bashkuar
Kategoria:Ar