Guri gëlqeror

Guri gëlqeror është një lloj shkëmbi sedimentar karbonat i cili është burimi kryesor i materialit gëlqeror . Ai përbëhet kryesisht nga mineralet kalcit dhe aragonit , të cilat janë forma të ndryshme kristalore të karbonatit të kalciumit CaCO3 . 

 Vështrim 
Guri gëlqeror formohet kur këto minerale precipitojnë nga uji që përmban kalcium të tretur . Kjo mund të ndodhë përmes proceseve biologjike dhe jobiologjike, megjithëse proceset biologjike, të tilla si akumulimi i koraleve dhe guaskave në det, kanë qenë ndoshta më të rëndësishme për 540 milion vitet e fundit. Guri gëlqeror shpesh përmban fosile të cilat u ofrojnë shkencëtarëve informacion mbi mjediset e lashta dhe mbi evolucionin e jetës. 

Rreth 20% deri në 25% të shkëmbit sedimentar është shkëmb karbonat, dhe pjesa më e madhe e tij është gur gëlqeror.  Shkëmbi karbonat i mbetur është kryesisht dolomit , një shkëmb i ngjashëm, i cili përmban një përqindje të lartë të mineralit dolomit , CaMg(CO3 ) 2 . Gur gëlqeror magnezian është një term i vjetëruar dhe i përcaktuar dobët që përdoret në mënyra të ndryshme për dolomitin, për gur gëlqeror që përmban dolomit të konsiderueshëm ( gur gëlqeror dolomitik ), ose për çdo gur gëlqeror tjetër që përmban një përqindje të konsiderueshme magnezi .  Shumica e gurit gëlqeror u formua në mjedise të cekëta detare , siç janë raftet kontinentale ose platformat , megjithëse sasi më të vogla u formuan në shumë mjedise të tjera. Shumë dolomit është dolomit sekondar, i formuar nga ndryshimi kimik i gurit gëlqeror.  Guri gëlqeror është i ekspozuar në rajone të mëdha të sipërfaqes së Tokës, dhe për shkak se guri gëlqeror është pak i tretshëm në ujin e shiut, këto ekspozime shpesh gërryhen për t'u bërë peizazhe karstike . Shumica e sistemeve të shpellave gjenden në shkëmbinj gëlqerorë.

Guri gëlqeror ka përdorime të shumta: si lëndë e parë kimike për prodhimin e gëlqeres që përdoret për çimento (një përbërës thelbësor i betonit ), si agregat për bazën e rrugëve, si pigment i bardhë ose mbushës në produkte të tilla si pasta e dhëmbëve ose bojëra, si kondicioner toke dhe si një shtesë dekorative popullore për kopshtet shkëmbore . Formacionet e gurit gëlqeror përmbajnë rreth 30% të rezervuarëve të naftës në botë .  

 Shih edhe 
 Guri
 Mermeri
 Shkëmbi

 Referime