Labici

Labici ose Labicum (në latinisht ose ) qe një nga qytetet e Latium vetus. Ndodhej në Valle del Sacco midis Romës, Tuskulumit dhe Praenestes, por nuk është zbuluar akoma me siguri se ku gjendej.

 Origjina 
Sipas një legjende qyteti Labici ishte themeluar nga Glauku, biri i mbretit kretan, Minosit. Tradita e konsideronte sidoqoftë ngulim të Alba Longës.Dionisi i Halikarnasit, Antiquitatum Romanarum, Libri V, 61 dhe Libri VIII, 19 Publius Virgjil Maroni te Eneida përmend popullin labici, të përcaktuar si luftëtarë që bartnin "mburoja të pikturuara", midis popujve aleatë të Turnit kundër Eneas

 Historia 
parapamje|majtas|379px|Hartë e qyteteve të lashta të latine, me qytet Lidhjes Latine
Labici bënin pjesë në Lidhjen Latine. Si qytetet e tjera latine që i ishin kundërvënë Romës në fillim të shekullit të V p.e.s., edhe Labici në vitin 493 p.e.s. firmosi Foedus Cassianum, një "aleancë e barabartë" midis qyteteve që e kishin nënshkruar.

Në vitin 489 p.e.s. qe një nga qytetet e sulmuara nga volskët e drejtuar nga Gneu Marcio Koriolani, që arritën ta pushtonin vetëm për shkak të superioritetit të tyre numerik. Të mundur, banorët do të skllavëroheshin nga volskët.Dionisi i Halikarnasit, Antiquitatum Romanarum, Libri VIII, 19. 

Në vijim, gjithësesi, Labici u rrebelua, duke u lidhur me ekuitët dhe volskët.Tit Livi, Libri IV, 44.  Ndërkohë që do të pushtohej nga diktatori  Kuint Servilius Priskus (418 p.e.s.), u rrafshua dhe territori i tij (Ager Labicanus) me gjasa u përfshi në territorin romak. Banorët e Labicit pjesërisht u deportuan në Romë, pjesërisht u zhvendosën në një vend tjetër në luginë, të quajtur ad Quintanas ku, sipas Tit Livit,Tit Livi, Libri IV, 47. ishte themeluar një koloni romake e llojit ushtarak, me shpërndarjen 1500 qytetarëve romakë të një parcele toke prej dy jugerëshNjë juger kishte një shtrirje prej 2.519,9 m2. Dy jugerë përkonin ndërkohë me gjysmë hektari. për kokëSidoqoftë Theodor Mommsen pretendon se Labici nuk mund të bëhej as një koloni qytetare, pasi Labici nuk ishte i vendosur në breg dhe se më vonë Labicum do të ishte një municipium autonom, as një koloni latine, për të cilën nuk kishte shembuj në Latium. Sipas historianit të madh gjerman ndërkohë Tit Livi duhet të kishte ngatërruar caktimin përbashkët qytetar me caktimin kolonial. (Theodor Mommsen, Storia di Roma, Libri I, kap. V, "Nënshtrimi i latinëve dhe kampanëve ndaj dominimit të Romës").. Ky lokalitet i fundit në vijim do të bëhej municipium me emrin Labicum Quintanense.

'Ager Labicanus u plaçkit edhe nga Hanibali në vitin 211 p.e.s. Në fund të periudhës Republikane Labicum ishte një qytet në rënie. Mark Tullio Ciceroni kujton se, në kohën e tij, qytetet e Gabii, Bovillae dhe Labici, të gjitha bashkë, nuk kishin magjistratë të mjaftueshëm për të dërguar në shenjtëroren e Jupiter Latialis me rastin e Feriae latinae.Mark Tullio Ciceroni, Pro Cn. Plancio IX, 23.

 Vendndodhja 
Nuk dihet me siguri vendndodhja ku gjendej Labiku i lashtë, qyteti i shkatërruar në vitin 418 p.e.s., as Labicum ad Quintanas, qyteti që strehoi banorët e Labikut të lashtë. Sipas Strabonit, vendndodhja e vjetër gjendej 120 stade nga Roma, pak më shumë se 22 kilometra.Straboni, Gjeografia e Strabonit, Libri V, 3,9. Në itinerarët e lashtë (Itinerarium Antonin Augusti, Tabula Peutingeriane) Labicum Quintanense ishte stacioni i parë i postës (mansio) në Via Labicana. Në bazë të përshkrimit të Strabonit, Francesco Antonio Vitale e lokalizonte Labikun e lashtë mbi Monte Salomone, midis Monte Compatri dhe Colonna; Ndërsa Giuseppe Tomassetti e lokalizonte qytetin e vjetër në Monte Compatri, dhe Labicum Quintanense pranë Colonna.

Identifikimi i Labikut me fshatin e Lugnano i kryer nga Francesco de' Ficoroni në shekullin e XVIII, është në bazë të ndryshimit të emrit të komunës së Lugnano-s, në fillim në Labicano në 1872, pastaj në Labico në vitin 1880 Hipoteza e Ficoroni-t u gjykua e pa themeltë që nga studiues si Antonio Nibby. dhe Giuseppe Tomassetti.

 Shiko gjithashtu 

 Alba Longa
 Albanët (latinë)
 Monti Albani
 Bovillae
 Itinerarium Antonin Augusti
 Tabula Peutingeriane
 Rrugët romake
 Lustratio
 Sabinët
 Sabelianët
 Latinët në Itali
 Roma e lashtë
 Lustrum
 Enea Ankiziadi
 Remi dhe Romuli
 Themelimi i Romës
 Feja romake
 Mitologjia romake
 Ciceroni
 Ligjëratat e Ciceronit
 Plumbata
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Jus trium liberorum
 Tirones
 Castellum
 Castra
 Burgus
 Ushtria Romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Ludi
 Spektaklet Romake
 Kolonia Romake
 Romanizimi (kulturor)
 Iliro-romakët
 Agentes in rebus
 Frumentarii
 Lista e toponimeve latine në Ballkan
 Skllavëria në Romën e lashtë
 Filozofia e lashtë romake
 Arsimi në Romën e lashtë
 Veshjet në Romën e lashtë
 Martesa në Romën e lashtë
 Arti romak
 Kopshtet romake
 Ekonomia Romake
 Bujqësia në Romën e lashtë
 Kuzhina antike romake
 Panem et circenses
 Institucionet politike të Romës së lashtë
 E drejta romake
 Magjistratët romakë
 Notitia Dignitatum
 Novus homo
 Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
 Moda e flokëve në Romën e lashtë
 Pax Romana
 Të Drejtat Latine
 Lista e kolonive romake

 Referime 

 Bibliografia 

Burime të lashta
 Dionisi i Halikarnasit Antiquitatum Romanarum
 Straboni, Gjeografia e Strabonit
 Tit Livi, Ab Urbe condita libri

Historiografia moderne










 Lidhje të jashtme 




Kategoria:Qytete të lashta në Evropë
Kategoria:Qytete të shkatërruara
Kategoria:Qytete në Itali
Kategoria:Italia romake
Kategoria:Roma e Lashtë