Oumuamua

1I/Oumuamua është objekt ndëryjori i parë i konfirmuar që është vërejtur duke kaluar përmes Sistemit Diellor. Formalisht i përcaktuar si 1I/2017 U1, u zbulua nga kanadezi Robert Weryk duke përdorur teleskopin Pan-STARRS në Observatori Haleakalā, Hawaii, më 19 tetor 2017, rreth 40 ditë pasi kishte kaluar pikën më të afërt me Diellin më 9 shtator. Kur u vëzhgua për herë të parë, ndodhej rreth 33 milion km larg Tokës (rreth 85 herë më larg se Hëna) dhe tashmë ishte duke u larguar nga Dielli.

Oumuamua është një objekt i vogël që vlerësohet të jetë midis 100 dhe 1,000 metra i gjatë, me gjerësinë dhe trashësinë që vlerësohen midis 35 dhe 167 metra. Ka një ngjyrë të kuqërremtë, si objektet në pjesën e jashtme të Sistemit Diellor. Pavarësisht afrimit të tij me Diellin, nuk tregoi shenja të pasjes së një kome, mjegulla e zakonshme që formohet rreth kometave kur kalojnë pranë Diellit. Për më tepër, ai tregoi përshpejtim gravitacional, ndoshta për shkak të gazifikimit ose shtytjes nga rrezatimi diellor. Ka një shkallë rrotullimi të ngjashme me atë të asteroidëve të Sistemit Diellor, por shumë modele të vlefshme lejojnë që ai të jetë më i zgjatur se çdo trup tjetër natyror i vëzhguar në sistem. Ky tipar ngriti spekulime për origjinën e tij. Kurba e dritës së tij, duke supozuar pak gabime sistematike, tregon lëvizjen e tij si "lëkundje" në vend të "rrotullimit", dhe lëviz aq shpejt në raport me Diellin sa ka gjasa të ketë origjinë ekstradiellore. Ekstrapoluar dhe pa ndalim të mëtejshëm, rruga e tij nuk mund të kapet në një orbitë diellore, kështu që përfundimisht do të largohet nga Sistemi Diellor dhe do të vazhdojë në hapësirë ndëryjore. Sistemi planetar i origjinës dhe mosha e tij mbeten të panjohura.

Oumuamua është i jashtëzakonshëm për origjinën e tij ndëryjore, pjerrësinë boshtore të lartë dhe përshpejtimin e vëzhguar pa një komë të dukshme. Deri në korrik 2019, shumica e astronomëve arritën në përfundimin se ishte një objekt natyror, por karakterizimi i tij i saktë mbetet i diskutueshëm për shkak të kohës së kufizuar të vëzhgimit. Ndërsa një objekt i paformuar (grumbull rrënojash) do të kërkonte që Oumuamua të kishte dendësi të ngjashme me asteroidët shkëmborë, një sasi e vogël e forcës së brendshme, e ngjashme me atë të kometave të ngrira, do ta lejonte të kishte një dendësi relativisht të ulët. Shpjegimet e propozuara për origjinën e tij përfshijnë mbetjet e një komete të lirë të shpërbërë, ose një copë të një ekzoplaneti të pasur me akull azoti, të ngjashëm me Pluton. Më 22 mars 2023, astronomët propozuan se përshpejtimi i vëzhguar ishte "për shkak të çlirimit të hidrogjenit molekular të bllokuar, i formuar përmes përpunimit energjik të një trupi të ngrirë të pasur me H2O", në përputhje me idenë se 'Oumuamua ishte një kometë ndëryjore, "që buronte si një planetesimal relike e ngjashme gjerësisht me kometat e sistemit diellor".

 Shiko edhe 

 2I/Borisov
 Sistemi diellor

 Referime 

Kategoria:Asteroidë hiperbolikë
Kategoria:Objekte ndëryjore