Inteligjenca artificiale në mjekësi

Inteligjenca artificiale në mjekësi është zbatimi i inteligjencës artificiale (IA) për të analizuar dhe kuptuar të dhëna komplekse mjekësore dhe të kujdesit shëndetësor. Në disa raste, ajo mund të tejkalojë ose shtojë aftësitë njerëzore duke ofruar mënyra më të mira ose më të shpejta për të diagnostikuar, trajtuar ose parandaluar sëmundjet.   

Inteligjenca artificiale (IA) po luan një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në fushën e mjekësisë, duke transformuar mënyrën se si diagnostikohen, trajtohen dhe menaxhohen sëmundjet. Ajo përfshin përdorimin e algoritmeve të avancuara dhe të të dhënave të mëdha (big data) për të analizuar informacionin mjekësor dhe për të mbështetur vendimmarrjen klinike.  

Shikuar globalisht mund të thuhet, inteligjenca artificiale po ofron mundësi të mëdha për avancimin e mjekësisë, duke e bërë diagnostikimin më të shpejtë dhe trajtimin më të personalizuar, por përdorimi i saj duhet të shoqërohet me kujdes, etikë dhe mbikëqyrje të vazhdueshme.

 Vështrim 
Meqenëse përdorimi i gjerë i inteligjencës artificiale në kujdesin shëndetësor është ende relativisht i ri, kërkimet mbi aplikimet e saj në nëndisiplina të ndryshme mjekësore dhe industri të lidhura me to janë duke vazhduar. Programet e inteligjencës artificiale po aplikohen në praktika të tilla si diagnostikimi,  zhvillimi i protokolleve të trajtimit,  zhvillimi i barnave,  mjekësia e personalizuar,  dhe monitorimi dhe kujdesi për pacientët .  Meqenëse radiografitë janë testet imazherike më të zakonshme që kryhen në radiologji, potenciali që inteligjenca artificiale të ndihmojë me triazhin dhe interpretimin e radiografive është veçanërisht i rëndësishëm. 

Përdorimi i IA-së në kujdesin shëndetësor paraqet shqetësime etike të papara në lidhje me çështje të tilla si privatësia e të dhënave, automatizimi i vendeve të punës dhe amplifikimi i paragjykimeve algoritmike ekzistuese.  Teknologjitë e reja si IA shpesh hasen në rezistencë nga udhëheqësit e kujdesit shëndetësor, duke çuar në një miratim të ngadaltë dhe të çrregullt.  Ka pasur raste kur IA është vënë në përdorim në kujdesin shëndetësor pa testime të duhura.     Një rishikim sistematik dhe analizë tematike në vitin 2023 tregoi se shumica e palëve të interesuara, përfshirë profesionistët e shëndetit, pacientët dhe publikun e gjerë, dyshonin se kujdesi që përfshin IA-në mund të ishte empatik.  Meta-studimet kanë zbuluar se literatura shkencore mbi IA-në në kujdesin shëndetësor shpesh vuan nga mungesa e riprodhueshmërisë .   

Një nga përdorimet kryesore të IA në mjekësi është diagnostikimi i sëmundjeve. Algoritmet e inteligjencës artificiale mund të analizojnë imazhe mjekësore si radiografitë, skanerat CT ose MRI, dhe të identifikojnë shenja të hershme të sëmundjeve, përfshirë kancerin, sëmundjet kardiovaskulare dhe neurologjike, shpesh me saktësi të barabartë ose më të lartë se mjekët specialistë.

IA përdoret gjithashtu për terapi të personalizuara. Duke analizuar gjenomin e pacientit dhe historinë e tij mjekësore, sistemet e IA mund të sugjerojnë trajtime specifike që janë më efektive për individin, duke optimizuar shanset për rikuperim dhe duke reduktuar efektet anësore.

Në fushën e monitorimit të pacientëve, IA ndihmon përmes pajisjeve inteligjente që monitorojnë vazhdimisht parametrat jetësorë, si tensioni i gjakut, niveli i glukozës dhe ritmi i zemrës. Kur këto sisteme zbulojnë ndryshime të rrezikshme, ato mund të njoftojnë mjekët ose pacientin në kohë reale, duke parandaluar emergjenca.

Gjithashtu, IA ka ndikim në administrimin dhe menaxhimin e shëndetësisë, për shembull në përpunimin e të dhënave nga dosjet mjekësore elektronike, optimizimin e orareve të trajtimit dhe përmirësimin e efikasitetit të klinikave dhe spitaleve.

Megjithatë, përdorimi i IA në mjekësi paraqet edhe sfida të rëndësishme. Siguria dhe privatësia e të dhënave të pacientëve, besueshmëria e algoritmeve dhe përgjegjësia ligjore në rast gabimesh janë disa nga çështjet kryesore që duhet të adresohen.  

 Shih edhe 
 Inteligjenca artificiale
 Mjekësia e personalizuar

 Literatura 












 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Inteligjenca Artificiale në kujdesin shëndetësor në europa.eu
 Pajisjet Mjekësore të Mundësuara nga Inteligjenca Artificiale në fda.gov

Kategoria:Kibernetikë
Kategoria:Zbatime të inteligjencës artificiale