Instituti Evropian i Teknologjisë

Instituti Evropian i Teknologjisë emri i plotë i të cilit është Instituti Evropian i Inovacionit dhe Teknologjisë ( EIT ) është një organ i pavarur i Bashkimit Evropian me personalitet juridik, i themeluar në vitin 2008 me qëllim forcimin e aftësisë së Evropës për inovacion.  Tre "shtyllat kryesore" të aktiviteteve të EIT janë: programet dhe kurset e edukimit sipërmarrës në të gjithë Evropën që transformojnë studentët në sipërmarrës; shërbimet e krijimit dhe përshpejtimit të biznesit që shkallëzojnë idetë dhe bizneset në zhvillim e sipër; dhe projektet kërkimore të drejtuara nga inovacioni që i shndërrojnë idetë në produkte duke lidhur partnerë, investitorë dhe ekspertizë.

Si pjesë e Programit Kornizë të BE-së për Kërkim dhe Inovacion ' Horizon Evropa '  nën Shtyllën 3 'Evropa Inovative', EIT kontribuon në arritjen e katër orientimeve kryesore strategjike të Planit Strategjik Horizon Evropa. Këto janë: promovimi i një autonomie të hapur strategjike duke udhëhequr zhvillimin e teknologjive, sektorëve dhe zinxhirëve të vlerave kryesore dixhitale, mundësuese dhe në zhvillim; rivendosja e ekosistemeve dhe biodiversitetit të Evropës dhe menaxhimi i qëndrueshëm i burimeve natyrore; bërja e Evropës ekonomia e parë rrethore, klimatikisht neutrale dhe e qëndrueshme e mundësuar nga dixhitalizimi; krijimi i një shoqërie evropiane më elastike, gjithëpërfshirëse dhe demokratike.  EIT financohet përmes Horizon Evropa. 

Në total, nëntë KIC (Komunitete të Dijes dhe Inovacionit) janë krijuar nga EIT (Instituti Evropian i Inovacionit dhe Teknologjisë) që nga krijimi i tij në vitin 2010. 

 Organizimi 
 Bordi Drejtues 
Bordi Drejtues i EIT është organi kryesor drejtues i ngarkuar me udhëheqjen strategjike të Institutit dhe drejtimin e përgjithshëm të aktiviteteve të tij operative. Ai është autonom në vendimmarrjen e tij dhe është përgjegjës për përzgjedhjen, vlerësimin dhe mbështetjen e dhënë Komuniteteve të Dijes dhe Inovacionit (KIC) të EIT.

Bordi Drejtues i EIT ka 15 anëtarë (ekspertë në arsimin e lartë, kërkimin shkencor, biznesin dhe inovacionin në nivel të BE-së), si dhe një vëzhgues të pavarur nga Komisioni Evropian . 

 Ekipi menaxhues i EIT dhe drejtorët ekzekutivë 
Drejtori i EIT-së mbështetet nga zyra e Drejtorit dhe seksioni Ligjor, së bashku me Drejtuesit e Operacioneve I, II dhe Njësisë Administrative.  Drejtori aktual i EIT-së është Martin Kern. 

 Pjesëmarrja dhe financimi 
EIT është pjesë e Programit Kornizë Horizon Europe për Kërkim dhe Inovacion 2021–2027. Në fillim të vitit 2021, ai u bë pjesë e Shtyllës 3 - Inovacioni i Hapur i Horizon Europe . Rregullorja Horizon Europe përcakton se KIC-të janë Partneritete Evropiane të institucionalizuara dhe, si të tilla, ato duhet të japin ndikime të qarta për Bashkimin Evropian dhe qytetarët e tyre. 

 Grupi i Përfaqësuesve të Shteteve Anëtare të EIT (MSRG) 
Rregullorja e re e EIT dhe Axhenda Strategjike e Inovacionit e EIT për periudhën 2021–2027 krijuan Grupin e Përfaqësuesve të Shteteve Anëtare të EIT (MSRG). MSRG këshillon Bordin Drejtues të EIT dhe Drejtorin e EIT për çështje strategjikisht të rëndësishme, të tilla si zgjatja ose ndërprerja e marrëveshjeve të partneritetit të EIT dhe përfundimi i një memorandumi bashkëpunimi me secilin KIC.  Gjithashtu lehtëson ndërveprimin midis Komunitetit të EIT dhe aktiviteteve kombëtare ose rajonale, duke ndarë informacion në lidhje me bashkëfinancimin e mundshëm kombëtar dhe rajonal.

Komiteti i Menaxhimit të Burimeve Shoqërore (MSRG) përbëhet nga një përfaqësues dhe një zëvendësues nga çdo Shtet Anëtar i BE-së dhe çdo Vend i Asociuar në Horizon Europe. Ata delegohen me ftesë të Komisionit Evropian. Anëtarët vijnë nga ministritë ose autoritetet kombëtare përgjegjëse për EIT-in dhe duhet të demonstrojnë njohuri dhe kuptim përkatës të Horizon Europe, si dhe të politikave kombëtare dhe të inovacionit në nivel BE-je.

MSRG mblidhet të paktën dy herë në vit dhe bashkëkryesohet nga Drejtori i EIT-së dhe një Përfaqësues i emëruar nga MSRG-ja. Përfaqësues të Komisionit Evropian (nga DG EAC), Bordi Drejtues i EIT-së dhe Drejtorët Ekzekutivë të KIC-ve mund të ftohen të marrin pjesë në takime për të harmonizuar më mirë punën e kryer nga grupi.

 Historiku 

 Themelimi dhe objektivi 
Më 11 Mars 2008 , Parlamenti Evropian dhe Këshilli nënshkruan Rregulloren (KE) nr. 294/2008, duke themeluar Institutin Evropian të Inovacionit dhe Teknologjisë.  Qëllimi ishte të nxisë integrimin e trekëndëshit të njohurive - arsimi i lartë, kërkimi dhe inovacioni - në të gjithë Bashkimin Evropian. Arsyeja pas themelimit të EIT ishte përpjekja e BE-së për të rilançuar Strategjinë e saj të Lisbonës, të nënshkruar në vitin 2000, duke u përqendruar në një axhendë 'rritjeje dhe punësimi'.  Prandaj, EIT ishte një përpjekje për të ripërcaktuar mandatet dhe qeverisjen e Komisionit Evropian të institucioneve të arsimit të lartë si pjesë e një rruge të ekonomisë së bazuar në njohuri drejt zhvillimit ekonomik dhe social. 

Më 18 qershor 2008, selia qendrore u krijua në Budapest, Hungari,  dhe më 15 shtator 2008 u mbajt mbledhja inauguruese e Bordit Drejtues të EIT. Atje, Martin Schuurmans u zgjodh Kryetar i Bordit. 

 Faza fillestare (2008–2011) 
Siç përcaktohet në Rregulloren për themelimin e EIT-së,  brenda 12 muajve pas krijimit të saj , Bordi Drejtues duhej të paraqiste draftin e programit të parë të punës trevjeçar dhe , brenda një periudhe prej 18 muajsh , zgjidhni dhe caktoni dy ose tre KIC.

Temat e valës së parë të KIC-ve (klima, energjia, dixhitali) u përzgjodhën bazuar në kriteret e përzgjedhjes të përshkruara në Nenin 7 ("Përzgjedhja e KIC-ve") në dhjetor 2009. Neni 7 ishte i hapur për një farë mase interpretimi dhe grupi i punës i Bordit Drejtues ishte thelbësor në formësimin e një kuptimi të përbashkët të secilit KIC potencial. Për shembull, koncepti i EIT Climate-KIC u përcaktua si zbutja dhe përshtatja ndaj ndryshimeve klimatike; KIC InnoEnergy (tani InnoEnergy) u përqendrua në burimet e qëndrueshme të energjisë; dhe EIT ICT Labs (tani EIT Digital) i dhanë rëndësi jo vetëm teknologjisë dixhitale, por edhe të ardhmes së ndarjes dhe komunikimit të informacionit shoqëror.

 Konsolidimi (2012–2013) 
Qëllimi kryesor i EIT-së për vitin 2012 ishte të kalonte nga një fazë fillestare në një konsolidim të aktiviteteve me tre KIC-të ekzistuese, si dhe të fillonte përgatitjet për një portofol të zgjeruar të KIC-ut në të ardhmen. Zgjerimi u bë përmes zbatimit pilot të diplomave të etiketuara nga EIT me qëllim krijimin e modeleve për llojin e arsimit që donte të promovonte.  Kjo nënkuptonte arsim sipërmarrës praktik që trajtonte çështje aktuale si kriza klimatike, gjetja e zgjidhjeve alternative të burimeve të energjisë dhe përparimet teknologjike për të përmirësuar jetën e njerëzve.

Të tre KIC-et përshpejtuan zgjerimin e portofolit të projekteve të tyre përmes programeve MSc, Master dhe Doktoraturë. Gjatë këtyre dy viteve, programet e etiketuara nga EIT i lejuan EIT-it të rriste ndërgjegjësimin për aktivitetet dhe propozimin e vlerës së tij për shoqërinë midis palëve të interesuara të jashtme.  

 EIT si pjesë e Horizonti 2020 (2014-2020) 
Horizonti 2020 u adaptua në vitin 2013 për të zvogëluar fragmentimin e kërkimit dhe industrisë evropiane dhe për të ripërqendruar përpjekjet e tyre në çështjet që lidhen me OZHQ-të e OKB-së. Zbatimi i tij do të kryhej pjesërisht nga EIT, i cili do të përdorte KIC-të për të kapërcyer fragmentimin e Evropës. Buxheti i EIT u zgjerua në 2.7 miliardë euro për periudhën 2014-2020 për të përmbushur objektivat e Horizonti 2020.

Bazuar në Axhendën Strategjike të Inovacionit (SIA) të EIT për periudhën 2014–2020,  në vitin 2014 u shpall një thirrje për propozime me dy fusha të dallueshme tematike. Njëra ishte për inovacionin për një jetë të shëndetshme dhe plakje aktive (EIT Health) dhe e dyta ishte lëndët e para - eksplorime të qëndrueshme, nxjerrje, përpunim, riciklim dhe zëvendësim (EIT RawMaterials). SIA gjithashtu përcaktoi temat për thirrjet e viteve 2016 dhe 2018 për të krijuar tre KIC shtesë në temat e Food4Future (tani EIT Food), prodhimit me vlerë të shtuar (tani EIT Manufacturing) dhe lëvizshmërisë urbane miqësore me mjedisin (EIT Urban Mobility). Gjatë kësaj periudhe, struktura e tetë KIC EIT u krijua për të kontribuar në një axhendë më të gjerë të politikave të BE-së dhe, konkretisht, Horizon 2020.

Për më tepër, Skema RIS u prezantua si një përgjigje ndaj nën-përfaqësimit të bizneseve të reja të inovacionit dhe arsimit për sipërmarrësit në vendet jashtë BE-së. Skema kërkon dhe nxit partneritete të reja me institucionet kërkimore dhe arsimore në vendet e RIS. Programet e saj të financimit të lëvizshmërisë u ofrojnë studentëve, studiuesve dhe sipërmarrësve të çdo moshe mundësinë për të fituar aftësi të reja. Në vitin 2017, EIT e zgjeroi numrin total të vendeve të EIT RIS në 18.

Po atë vit, Forbes zgjodhi 18 anëtarë të Komunitetit EIT për listën vjetore <i id="mwig">të Forbes</i> 30 Under 30. 

Në vitin 2018, EIT dhe KIC-et e saj krijuan Programin Global të Shtrirjes së EIT, përpjekja e parë e koordinuar nga Komuniteti i EIT në nivel global. Ai zgjeroi shtrirjen e Komunitetit të EIT tek partnerët jo-evropianë. 

Në vitin 2020, EIT nisi Iniciativën e Reagimit ndaj Krizave të EIT, e cila mobilizoi 60 milionë në fonde shtesë për Komunitetin për të nisur projekte të reja që merren drejtpërdrejt me pandeminë COVID-19 dhe pasojat e saj socioekonomike. 

 EIT si pjesë e Horizon Europe (2021–2027) 
Për periudhën buxhetore 2021–2027, EIT-së iu dha mandati nga Parlamenti dhe Këshilli i BE-së për të përmbushur objektivat e Horizonti Evropë .

Midis viteve 2021 dhe 2027, EIT duhet të:

 Rrit ndikimin e aktiviteteve të saj
 Krijoni dy KIC të reja:
 Sektorët dhe Industritë Kulturore dhe Kreative (të themeluara tashmë në qershor 2022) dhe
 Sektorët dhe ekosistemet e ujit, detit dhe detar
 Të vërë më shumë theks në dimensionet rajonale të aktiviteteve të saj duke ofruar mbështetje të synuar për vendet që mbeten prapa në performancën e inovacionit.
 Të lançohet një iniciativë e re pilot për të rritur kapacitetin sipërmarrës dhe inovativ të institucioneve të arsimit të lartë.

Në mars të vitit 2021, EIT hapi zyrën e saj ndërlidhëse në Bruksel, duke siguruar lidhje të ngushta pune me palët e interesuara si Komisioni i BE-së dhe Parlamenti i BE-së. Viti 2021 pa gjithashtu lançimin e Iniciativës HEI: Ndërtimi i Kapaciteteve të Inovacionit për Arsimin e Lartë, duke adresuar një nga objektivat kryesorë të SIA-s së EIT-së 2021–2027. Iniciativa HEI ndihmon në koordinimin e aktiviteteve ndërsektoriale që lidhen me arsimin dhe i jep një rrethi më të gjerë sipërmarrësish të ardhshëm qasje në përvojën dhe njohuritë e Komunitetit EIT. Disa projekte u zhvilluan përmes kësaj iniciative: Aftësi për të Ardhmen, Vajzat Bëhen Circulare dhe Gratë në AgroUshqim. 

Në dritën e një lufte në shkallë të plotë kundër Ukrainës të nisur nga Rusia më 24 shkurt 2022, EIT së bashku me disa KIC-e nisën aktivitete për të ndihmuar ukrainasit. Këto përfshinin ofrimin e trajnimeve dhe zhvillimit profesional, si dhe nisjen e projekteve që synojnë rindërtimin pas luftës. 

 Bashkëpunime 
EIT nënshkroi një Memorandum Mirëkuptimi (MM) me disa organizata evropiane:

 Agjencia e Bashkimit Evropian për Trajnimin e Zbatimit të Ligjit, e njohur më parë si Kolegji Evropian i Policisë (CEPOL) (27 tetor 2014) 
 Qendra e Përbashkët e Kërkimeve (JRC) (22 shtator 2016) 
 Zyra e Pronësisë Intelektuale e Bashkimit Evropian (EUIPO) (8 tetor 2020) 
 Këshilli Evropian i Inovacionit (EIC) (8 janar 2021) 
 Fondi Evropian i Investimeve (FEI) (20 shtator 2021) 
 Banka Evropiane e Investimeve (BEI) (20 shtator 2021) 

 Shih edhe 

 Strategjia e Lisbonës
 Zona Evropiane e Kërkimit (ERA)
 Këshilli Evropian i Hulumtimit (ERC)
 Shkenca dhe Teknologjia në Evropë
 Qendra e Përbashkët e Hulumtimeve (JRC)
 Këshilli Evropian i Inovacionit (EIC)
 Fondi Evropian i Investimeve (EIF)
 Programet Kornizë për Hulumtim dhe Zhvillim Teknologjik
 Zyra e Pronësisë Intelektuale e Bashkimit Evropian (EUIPO)

 Referime 

Kategoria:Hulumtimi dhe zhvillimi në Evropë