Përfshirja e agjenturave të huaja në Rebelimin e 1997-ës

Viti 1997 shënoi një nga periudhat më të errëta dhe më të rrezikshme në historinë e Shqipërisë post-komuniste. Kriza e piramidave financiare çoi në shpërbërjen e rendit kushtetues, kolapsin e institucioneve shtetërore dhe përhapjen e kaosit në shkallë të gjerë. Në këtë situatë të brishtë, veprimtaria e shërbimeve të huaja të inteligjencës, veçanërisht atyre serbe dhe greke, por edhe ruse luajti një rol të rëndësishëm në thellimin e destabilizimit dhe në dobësimin e mëtejshëm të strukturave shtetërore shqiptare.

Roli i agjenturave të huaja në trazirat e 1997-ës dhe sabotimi i bazave ushtarake nuk ishin thjesht pasoja të kaosit të brendshëm, por pjesë e një strategjie më të gjerë për të minuar aftësinë mbrojtëse të Shqipërisë dhe për të ndikuar në ekuilibrat rajonalë.

 Roli i Agjenturave të Huaja në Destabilizimin e Shqipërisë 

 Agjentura Serbe dhe Strategjia e Kaosit 
Shërbimi sekret serb (RDB-ja, pasardhës i UDB-së) ka pasur një interes të madh për të destabilizuar Shqipërinë, sidomos pas humbjes së ndikimit në Kosovë. Qëllimi i Beogradit ishte të pengonte ndihmën që shqiptarët e Shqipërisë mund t’u jepnin shqiptarëve të Kosovës, ndërsa Serbia përgatitej për luftën në Kosovë (1998-1999). Sipas disa burimeve, agjentët serbë kanë qenë të përfshirë në përhapjen e kaosit, financimin e grupeve të armatosura dhe sabotimin e infrastrukturës strategjike shqiptare.

 Roli i Agjenturës Greke dhe Interesi për Jugun 
Shërbimi sekret grek (EYP) ka ndjekur një politikë të dyfishtë ndaj Shqipërisë, duke përkrahur një stabilitet të kontrolluar në njërën anë, por njëkohësisht duke ndjekur synime të vjetra territoriale mbi jugun e Shqipërisë. Në trazirat e 1997-ës, disa burime raportojnë për infiltrime të elementeve pro-grekë që synonin të thellonin ndarjet mes veriut dhe jugut të vendit, me qëllim krijimin e një autonomie të mundshme në jug.

 Sabotimi i Bazave Ushtarake dhe Defunksionalizimi i Ushtrisë 

 Plaçkitja dhe Shkatërrimi i Arsenalit Ushtarak 
Gjatë trazirave, bazat ushtarake u hapën dhe një sasi e madhe armësh ra në duart e popullsisë civile dhe grupeve të armatosura. Megjithatë, ka dyshime të forta se shumë nga këto baza u sabotuan qëllimisht nga elementë të lidhur me agjenturat e huaja.

 Shpërthimet dhe Sabotimi i Infrastrukturës 
Pas vitit 1997, një seri shpërthimesh në depot e armatimit në Shqipëri kanë ngritur dyshime për një fushatë të organizuar të defunksionalizimit të mbrojtjes kombëtare. Shembuj të tillë përfshijnë: Shpërthimin në Gërdec 2008, një skandal që çoi në humbje të mëdha njerëzore dhe materiale dhe incidente të tjera në depot ushtarake në vitet pas krizës të cilat lanë ushtrinë shqiptare pa aftësi efektive luftarake.

 Pasojat Strategjike për Shqipërinë 
Dobësimi i kapaciteteve mbrojtëse, që e bëri Shqipërinë të varur nga partnerët ndërkombëtarë. Mungesa e një strategjie afatgjatë të mbrojtjes, që vetëm pas anëtarësimit në NATO në 2009 filloi të rikuperohej. Humbja e kontrollit shtetëror mbi arsenalin e armatimeve, që ndikoi në sigurinë publike dhe kriminalitetin, po ashtu i uli rezervat ushtarake në një pikë që, po të ndodhte një pushtim eventual, rezistenca ushtarake do të ishte minimale dhe okupimi do të kryhej shpejt, me pak ose aspak rezistencë nga ushtria e vendit, e që ishte planifikim paraprak i shërbimeve të huaja kundër-shqiptare.

 Shiko edhe 

 Rebelimi i vitit 1997
 Shërbimi Informativ Kombëtar (Greqi)
 Drejtoria e Sigurimit Shtetëror (Serbi)
 Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme (Rusi)

 Referime 

Kategoria:Rebelimi i vitit 1997
Kategoria:Agjencia e Inteligjencës së Sigurisë (Serbi)
Kategoria:Shërbimi Informativ Kombëtar (Greqi)