Lista e monarkëve të Holandës

Kjo është një listë e monarkëve të Holandës (holandisht: ). Për zgjerim praktik, lista përfshin edhe stadtholderët e Derës së Oranzh-Nasaut që nga viti 1556. Megjithatë, ata votoheshin në post dhe ishin shërbyes civilë dhe gjeneralë të provincave gjysmë-të pavarura të Republikës Holandeze dhe nuk mund të shihen si monarkë. Nga Uilliami IV ata qenë paraardhësit e drejtpërdrejtë meshkuj të monarkëve të mëvonshëm, kur u vendos monarkia në vitin 1813 (në fillim si principatë sovrane, por në vitin 1815 si mbretëri).

 Republika Holandeze (1581–1795)

Origjina e monarkisë holandeze mund të gjurmohet që nga caktimi i Uilliamit të I, princi i Oranzhit si stadtholder i Hollandës, Zelandës dhe Utrehtit në vitin 1559 nga Filipi II i Spanjës. Megjithatë, ai u hoq nga posti dhe u bë prijësi i Revoltës Holandeze. Si rrjedhojë, shtetet e përgjithshme (parlamenti i përgjithshëm i Holandës) e caktuan si stadtholder të të dyjaa provincave rrebele, Hollandës dhe Zelandës në vitin 1572. Gjatë Revoltës Holandeze, shumica e Provincave të Holandës shpallën pavarësinë e tyre me Aktin e Betimit, të nënshkruar më 26 korrik 1581 në Hagë në përputhje me vendimin e marrë nga shtetet e përgjithshme. Funksioni përfaqësues i stadtholderit u bë i vjetëruar në Holandën veriore të rrebeluar – duke qenë shfuqizuar vetë zotërit feudalë – por posti gjithësesi vijoi në këto provinca, që tani u bashkuan në Republikën e Shtatë Provincave të Bashkuara Holandeze. Të gjithë stadtholderët pas Uilliamit të I u zgjodhën nga pasardhësit e tij ose pasardhësit e vëllait të tij, që ishin gjithashtu pasardhës të mbesës së tij, konteshës Albertina Agnesa e Nasau-Oranzhit.

Në vitin 1795 Republika u përmbys nga Republika Franceze dhe u zëvendësua me Republikën Batave. Në vitin 1806, Napoleoni e shfuqizoi republikën e re dhe bëri vëllain e tij Mbret të Hollandës. Megjithatë, në vitin 1810, Napoleoni do ta pushtonte Holandën duke e përfshirë në Perandorinë Franceze. Në vitin 1813, forcat aleate i dëbuan francezët. Holandezët thirrën Uilliam Frederikun, birin e stadtholderit të fundit, për të kryesuar qeverinë e re. Ai u shpall "princ sovran". Në vitin 1815, ai e ngriti rangun e Holandës në statusin e mbretërisë dhe e shpalli veten Mbreti Uilliami I. Mbretëria u zmadhua me Holndat Jugore, tani Belgjika dhe Luksemburgu.

Stadtholderati nën Derën e Oranzh-Nasaut
+ Emri  Jeta  Fillimi i mbretërimit  Fundi i mbretërimit  Shënime  Familja  Imazhi Uilliami II Heshturi  24 prill 1533 –10 korrik 1584, Mosha 51  26 korrik 1581  10 korrik 1584  Stadtholder,Stadtholder i Hollandës, Zelandës dhe Utrehtit (1559–1584), Stadtholder i Frieslandit dhe Overijssel (1580–1584), biri i Uilliamit I, kont i Nasau-Siegen dhe Julianës së Stolbergut  Oranzh-Nasau40px  93px Maurisi  14 nëntor 1567 –23 prill 1625, Mosha 57 14 nëntor 1585Maurits benoemd als stadhouder, 1585, Europeana  23 prill 1625  Stadtholder,Stadtholder i Hollandës dhe Zelandës (1585–1625), Utrehtit, Guelders dhe Overijssel (1590–1625), Groningenit (1620–1625), biri i Uilliamit I dhe Anës së Saksonisë Oranzh-Nasau40px  93px Frederik Henri  29 janar 1584 – 14 mars 1647, Mosha 63 23 prill 1625  14 mars 1647  Stadtholder,Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit, Guelders dhe Overijssel (1620–1625), Groningenit dhe Drenthes (1640–1647) biri i Uilliamit I dhe Luizës së Këlnit  Oranzh-Nasau40px  93px Uilliami II  27 maj 1626 –6 nëntor 1650, Mosha 24  14 mars 1647  6 nëntor 1650  Stadtholder,Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit, Guelders, Groningenit, Drenthes dhe Overijssel-it biri i Frederik Henrit dhe Amalias së Solms-Braunfels  Oranzh-Nasau40px  93px Uilliami III  4 nëntor 1650 –8 mars 1702, mosha 51  4 korrik 1672  8 mars 1702  Stadtholder,Stadtholder i Hollandës, Zelandës, Utrehtit dhe Overijssel-it (1672–1702), Guelders (1675–1702), Drenthes (1696–1702) biri i Uilliamit II dhe Maries, princeshë mbretërore dhe princesh e Oranzhit gjithashtu mbret i anglisë, Skocisë dhe Irlandës  Oranzh-Nasau40px  93px Uilliami IV  1 shtator 1711 –22 tetor 1751, mosha 40  4 maj 1747  22 tetor 1751  Stadtholderi i parë formalisht i trashëgueshëm i Holandës,Stadtholderi i trashëgueshëm i Frieslandit (1711–1747), Hollandës, Zelandës, Utrehtit dhe Overijssel-it (prill/maj 1747 – nëntor 1747), Stadtholder i Groningenit (1718–1747), Guelders dhe Drenthes (1722–1747), u votua formalisht si stadtholderi i parë i trashëgueshëm i Provincave të Bashkuara Holandeze (1747–1751) biri i Johan Uillem Frizos dhe Marie Luizës së Hese-Kaselit  Oranzh-Nasau40px  93px Uilliami V  8 mars 1748 – 9 prill 1806, mosha 58 22 tetor 1751  19 janar 1795  Stadtholder i trashëgueshëm i Holandës, biri i Uilliamit IV dhe Anës, princeshë mbretërore dhe princeshë e Oranzhit, i rrëzuar nga Revolucioni Batav Oranzh-Nasau40px  93px

Kur Uilliami III vdiq pa fëmijë, pasimi patrilinear i Oranzh-Nasaut u shua. Në dallim me provincat e tjera të Republikës Holandeze, Frieslandi, Groningeni dhe Drenthe i kishin zgjedhur stadtholderët më së shumti nga Dera e Nasaut, që fillon me Johanin VI, vëllai i Uilliamin e Oranzhit dhe përfshin edhe një pasim matrilinear, me Derën Oranzh-Nasau.

Stadtholderati nën Derën e Nasaut
 Emri  Jeta  Nisja e mbretërimit  Fundi i mbretërimit  Shënime  Familja  Imazhi Johani VII Vjetri  22 nëntor 1536 –8 tetor 1606, mosha 69  1578  1581  Stadtholder,Stadtholder i Guelders (nën Filipin II), arkitekt i Bashkimit të Utrehtit biri i Uilliamit I, kont i Nasau-Siegenit dhe Julianës së Stolbergut, vëllai i Uilliamit I, të Heshtur  Nasau40px  93px Uilliam LudviguAti ynë  13 mars 1560 –31 maj 1620, mosha 60  1584  1620  Stadtholder,Stadtholder i Frieslandit (1584–1620), Groningenit (1594–1620) dhe Drenthes (1596–1620) biri i Johanit VI dhe konteshës Elisabeta e Leuhtenbergut  Nasau40px  93px Ernest Kasimiri I  22 dhjetor 1573 –2 qershor 1632, mosha 58  1620  1632  Stadtholder,Stadtholder i Frieslandit (1620–1632), Groningenit dhe Drenthes (1625–1632) biri i Johanit VI dhe konteshës Elisabeta e Leuhtenbergut  Nasau40px  93px Hendrik Kasimiri I 21 janar 1612 –13 korrik 1640, mosha 28  1632  1640  Stadtholder,Stadtholder i Frieslandit (1632–1640), Groningenit dhe Drenthes (1632–1640) biri i Ernest Kasimirit I dhe Sofia Hedvigut të Brunsvig-Lyneburgut Nasau40px  93px Uilliam Frederiku 7 gusht 1613 –31 tetor 1664, mosha 51  1640  1664  Stadtholder,Stadtholder i Frieslandit (1640–1664), Groningenit dhe Drenthes (1650–1664) biri i Ernest Kasimirit I dhe Sofia Hedvigut të Brunsvig-Lyneburgut  Nasau40px  [[File:Willem Frederik van Nassau.jpg Hendrik Kasimiri II 18 janar 1657 –25 mars 1696, mosha 39  18 janar 1664  25 mars 1696  Stadtholder i trashëgueshëm,Në vitin 1675 shteti i Frieslandit votoi për ta bërë stadtholderinë të trashëgueshme nga Dera Nasau-Dietz biri i Uilliam Frederikut dhe Albertina Agnesës së Nasaut, nipi nënësor i Frederik Hendrikut  Nasau 40px  93px Johan Uilliam Frizo 4 gusht 1687 –14 korrik 1711, mosha 23  25 mars 1696  14 korrik 1711  Stadtholder i trashëgueshëm,Stadtholder i trashëgueshëm i Frieslandit (1707–1711) dhe Groningenit (1708–1711) biri i Hendrik Kasimirit II dhe princeshë Henrieta Amalia e Anhalt-Desaut, u pasua nga djali i tij, Uilliami IV i Oranzh-Nasaut, Stadtholder i trashëgueshëm i Holandës  Nasau 40px  93px

 Mbretëria Napoleonike e Holandës (1806–1810)

 Emri  Jeta  Nisja e mbretërimit  Fundi i mbretërimit  Shënime  Familja  ImazhiLuigji II Miri 2 shtator 1778 –25 korrik 1846, mosha 67  5 qershor 1806  1 korrik 1810  Biri i Karlo Buonapartes dhe Letizia Bonapartes, vëllai i Napoleonit  Bonaparte40px  93px Luigji II 11 tetor 1804 –17 mars 1831, mosha 71  1 korrik 1810 Biri i Luigjit të I dhe Hortense de Beauharnais  Bonaparte40px  93px

 Principata sovrane e Holandës së Bashkuar (1813–1815)
 Emri  Jeta  Nisja e mbretërimit  Fundi i mbretërimit  Shënime  Familja  Imazhi Uilliam Frederiku 24 gusht 1772 –12 dhjetor 1843, mosha 71  6 dhjetor 1813  16 mars 1815  Biri i stadtholderit të fundit, Uilliami V dhe Vilhelminës së Prusisë, princeshë e Oranzhit, në v. 1815 e ngriti Holandën në statusin e mbretërisë Oranzh-Nasau Coat of Arms of Sovereign Prince William I of Orange|40px  93px

 Mbretëria e Holandës (1815–Tani)

 Emri  Jeta  Nisja e mbretërimit  Fundi i mbretërimit  Shënime  Familja  Imazhi Uilliami I  24 gusht 1772 –12 dhjetor 1843, mosha 71  16 mars 1815  7 tetor 1840  Biri i stadtholderit të fundit, Uilliami V dhe Vilhelminës së Prusisë, princeshë e OranzhitAbdikoi Oranzh-Nasau 40px  93px Uilliami II 6 dhjetor 1792 –17 mars 1849, mosha 56 7 tetor 1840  17 mars 1849  Biri i Uilliamit I dhe Vilhelminës së Prusisë Oranzh-Nasau40px  93px Uilliami III 19 shkurt 1817 –23 nëntor 1890, mosha 82  17 mars 1849  23 nëntor 1890  Biri i Uilliamit të II dhe Ana Pavlovnës së Rusisë Orange-Nasau 40px  93px Vilhelmina 31 gusht 1880 –28 nëntor 1962, mosha 82  23 nëntor 1890  4 shtator 1948  Bija e Uilliamit të III dhe Emës së Valdekut dhe PirmontitAbdikoi Orange-Nasau 40px  93px Juliana30 prill 1909 –20 mars 2004  4 shtator 1948  30 prill 1980  Bija e Vilhelminës dhe dukë Henrit të Meklenburg-ShverinitAbdikoi Oranzh-Nasau 40px  93px Beatriksa 31 janar 1938, mosha 87  30 prill 1980  30 prill 2013  Bija e Julianës dhe princ Bernhardit të Lipe-BiesterfelditAbdikoi Oranzh-Nasau 40px  93px Uilliam-Aleksandri 27 prill 1967  30 prill 2013  Në fuqi  Biri i Beatriksës dhe princ Klausit, Jonkheer van Amsberg] Oranzh-Nasau 40px  93px

Shiko edhe
 Mbretëria e Holandës
 Mbretëria e Bashkuar e Holandës
 Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta
 Holanda Napoleonike
 Republika Batave
 Historia e Holandës (1900-Tani)
 Holanda
 Willem-Alexander i Holandës
 Beatriks e Hollandës
 Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze
 Epoka e Artë Holandeze
 Lista e piktorëve të hershëm holandikë
 Perandoria Koloniale Holandeze
 Lufta Tetëdhjetë Vjeçare
 Historia e Holandës
 Antilet Holandeze
 Lista e mbretërve frankë
 Lista e sunduesve të Saksonisë

Shpjegime

Referenca

Kategoria:Lista të mbretërve
Kategoria:Monarkë në Evropë
Kategoria:Historia e Holandës
Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta
Kategoria:Themelime në 1815
Kategoria:Themelime shekulli XIX në Evropë