Bakla

Bakla në Filipine është një person i cili është i përcaktuar mashkull në lindje i cili gjatë jetës ka përvetësuar shprehi të gjinisë femërore.  Ata shpesh konsiderohen si gjini e tretë.  Shumë bakla tërhiqen nga burrat  dhe disa identifikohen si gra.  E kundërta e kësaj fjale në kulturën filipinase është tomboy (në origjinë lakin-on ose binalaki ) dhe i referohet grave me shprehi të gjinisë mashkullore (zakonisht janë lesbike, por jo gjithmonë është e zbatueshme).  Bakla si fjalë përdoret gabimisht për gratë transgjinore. 

Baklat janë të integruar mirë ekonomikisht në shoqërinë filipinase. Ata janë pranuar nga shoqëria para kolonizimit perëndimor dhe shumë prej tyre trajtoheshin me respekt dhe ishin udhëheqës shpirtërorë të njohur si babaylan, katalonan dhe shamanë të ndryshëm në fetë popullore indigjene filipinase. Në kohët moderne, një grup minoritar filipinas nuk e miraton ose refuzon baklasin, zakonisht për arsye fetare që supozohet se vijnë nga besimet e krishtera ose myslimane. Stereotipi i një baklasi është një parlorista, një person ekstravagant, i veshur si transgjinor në kamp që punon në një sallon bukurie. Në realitet, baklai gjendet në sektorë të shumtë të shoqërisë, nga nivelet e ulëta deri te ato të larta.   

 Etimologjia 
Në gjuhën moderne filipinase dhe cebuano, termi "bakla" zakonisht përdoret për të nënkuptuar ose "burrë femëror" ose "homoseksual"  Martin F. Manalansan, një antropolog filipinas, ka identifikuar dy origjina të mundshme të këtij termi. Njëra është se mund të jetë një fjalë e përbërë nga fjalët babae ("grua") dhe lalaki ("burrë"). Tjetra është se rrjedh nga fjala që përdorej për shamanen para-koloniale në shumicën e grupeve etnike filipinase, babaylan.

Megjithatë, vetë fjala është përdorur prej shekujsh, edhe pse në kontekste të ndryshme. Në Tagalogun e Vjetër, bacla do të thoshte "pasiguri" ose "hezitim".  Gjatë periudhës koloniale spanjolle, burrat homoseksualë me sjellje femërore quheshin binabaé ("si grua") ose bayogin (gjithashtu shkruhej bayugin ose bayoguin, që do të thotë "i pafrytshëm"). 

Poeti tagalog Francisco Balagtas e ka përdorur fjalën bacla për t’iu referuar “mungesës së përkohshme të vendosmërisë”, siç shihet në veprat e tij të njohura Florante at Laura dhe Orosman at Zafira.  Ky përdorim arkaik haset gjithashtu në epopenë fetare tagaloge të shekullit të 17-të Casaysayan nang Pasiong Mahal ni Jesucristong Panginoon Natin na Sucat Ipag-alab nang Puso nang Sinomang Babasa ("Historia e Mundimeve të Jezu Krishtit, Zotit Tonë, që me siguri do t’i ndezë zemrën kujtdo që e lexon"), e cila këndohet gjatë Javës së Shenjtë. Pjesa që rrëfen Agoninë në Kopsht përmban një varg që thotë: "Si Cristo'y nabacla" ("Krishti u hutua").

Me shpërthimin e Luftës së Dytë Botërore, termi bakla në gjuhën tagaloge kishte evoluar për të nënkuptuar "i frikësuar" ose "i dobët", dhe u bë një term përçmues për burrat me sjellje prej gruaje. Një eufemizëm i zakonshëm për baklâ gjatë kësaj periudhe ishte pusong babae (në kuptimin e parë "me zemër gruaje"). Vetëm në vitet 1990, kur diskursi për identitetet queer dhe homoseksuale filloi të bëhej më i pranuar në rrafshin publik, baklâ e humbi kuptimin e saj fillestar përçmues.  

Përveç kësaj, ekzistojnë shumë neologjizma për fjalën bakla, veçanërisht brenda zhargonit swardspeak, në nivele të ndryshme pranimi. Këtu përfshihen terma si badáf, badíng, beki, judíng, shokì, shoklâ, sward dhe vaklúsh.  

 Përkufizimi 
Bakla është një identitet gjinor që karakterizohet nga adoptimi i një shprehjeje gjinore femërore nga burrat. Kjo përfshin sjellje dhe të folur femëror, përdorim të grimit, veshje të kundërt me gjininë dhe modele flokësh të gjata; të gjitha këto përfshihen në termin e përgjithshëm kabaklaan (femërorësi). Megjithatë, bakla nuk lidhet drejtpërdrejt me seksualitetin dhe nuk është një orientim seksual, prandaj nuk është ekuivalent i drejtpërdrejtë i termit anglisht "gay". Baklat zakonisht janë burra homoseksualë, por në raste të rralla mund të jenë edhe burra heteroseksualë ose biseksualë.    

Edhe pse fjala bakla nënkupton specifikisht femërorësinë, tradicionalisht nuk përdoret për burrat homoseksualë me sjellje mashkullore. Megjithatë, për shkak të globalizimit në rritje dhe ndikimit nga kategoritë perëndimore të orientimit seksual, bakla ka filluar të barazohet gabimisht me identitetin homoseksual dhe përdoret në mënyrë të përgjithshme për burrat homoseksualë, pa marrë parasysh nëse paraqitja e tyre është mashkullore apo femërore.  

Bakla shpesh konsiderohet si “gjini e tretë” në kulturën filipinase   Kjo ilustrohet në një rimë për fëmijë që fillon duke renditur katër gjini të dallueshme: “vajzë, djalë, bakla, tomboy.”   Ashtu si në anglisht, termi tomboy (dikur lakin-on ose binalaki) i referohet grave me sjellje mashkullore (zakonisht lezbike), dhe kuptohet si e kundërta e bakla. 

Bakla përdoret gjithashtu shpesh si një term për gratë transgjinore  megjithëse kjo është e pasaktë dhe nuk rekomandohet. Kjo ndodh kryesisht për shkak të mungesës së termave lokalë modernë për personat transgjinorë, si dhe për shkak të mungesës së njohurive të përgjithshme të publikut mbi dallimin mes homoseksualitetit dhe transseksualitetit. Disa organizata kanë bërë përpjekje për të nxitur përdorimin e terminologjisë së re që dallon personat transgjinorë nga bakla, për të shmangur keqkuptimin përçmues të zakonshëm se gratë dhe burrat trans janë thjesht bakla dhe tomboy që kanë bërë ndërhyrje kirurgjikale për ndryshim gjinie. Një propozim i tillë në vitin 2008 nga Shoqata e Grave Transseksuale të Filipineve (STRAP) ishte përdorimi i termave transpinay (për gratë trans) dhe transpinoy (për burrat trans), të dy të nxjerrë nga endonimi filipinas "pinoy". Megjithatë, këta terma ende nuk janë pranuar gjerësisht.       

 Historia 
parapamje| Qeramistë Itneg ; ai në të djathtë është një bajok me veshje femërore (  ) 
Marrëdhëniet homoseksuale në të dy gjinitë ishin të zakonshme dhe nuk mbanin asnjë stigmë në Filipinet para-koloniale . Në të dhënat e hershme spanjolle ka shumë të dhëna për burra të feminizuar.  Ato përshkruheshin si të veshura si gra, punonin në role tradicionale femërore dhe trajtoheshin si gra nga komuniteti. Ato konsideroheshin të krahasueshme me gratë biologjike, përveç paaftësisë së tyre për të lindur fëmijë.   Madje u regjistruan edhe si të martuara me burra.    Disa u martuan edhe me gra, megjithëse kjo nuk përjashtonte marrëdhëniet homoseksuale.  Në përgjithësi, këta burra femërorë njiheshin si bayog (gjithashtu bayok ose bayogin ; shkruhet  ose  në spanjisht) në Luzon, dhe asog në ishujt Visayas, të dyja me kuptime që tregojnë "infertilitet" ose "impotencë". 

 Feja 

 Shih edhe 

 Ladlad
 LGBT në Filipine
 Të drejtat LGBT në Filipine
 Kultura e Filipineve
 Shtëpia për Gejtë e Artë
 Babaylan
 Gara Drag në Filipine
  – ekuivalenti i bakla në Hawaii.
 Fa'afafine - ekuivalent i bakla ('  ') në Samoa 
  – ekuivalenti i baklasë në mesin e maoritëve 
 Kathoey – ekuivalenti i baklës në Tajlandë 
 Seksualiteti në Filipine

 Referime 

Kategoria:LGBTQ
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara