Aftësia e kufizuar intelektuale

Aftësia e kufizuar intelektuale, e njohur edhe si paaftësi e përgjithshme e të nxënit (në Mbretërinë e Bashkuar), dhe më parë prapambetje mendore (në Shtetet e Bashkuara), është një çrregullim i përgjithësuar neurozhvillues i karakterizuar nga dëmtime të konsiderueshme në funksionimin intelektual dhe adaptiv që është i dukshëm për herë të parë gjatë fëmijërisë. Fëmijët me aftësi të kufizuara intelektuale zakonisht kanë një kuocient inteligjence (IQ) nën 70 dhe deficite në të paktën dy sjellje adaptive që ndikojnë në jetën e përditshme. Sipas DSM-5, funksionet intelektuale përfshijnë arsyetimin, zgjidhjen e problemeve, planifikimin, të menduarit abstrakt, gjykimin, të nxënit akademik dhe të nxënit nga përvoja. Deficitet në këto funksione duhet të konfirmohen nga vlerësimi klinik dhe testimi standard i individualizuar i IQ. Nga ana tjetër, sjelljet adaptive përfshijnë aftësitë sociale, zhvillimore dhe praktike që njerëzit mësojnë për të kryer detyra në jetën e tyre të përditshme. Deficitet në funksionimin adaptiv shpesh kompromentojnë pavarësinë dhe aftësinë e një individi për të përmbushur përgjegjësinë e tyre sociale.

Paaftësia intelektuale ndahet në paaftësi intelektuale sindromike, në të cilën janë të pranishme deficite intelektuale të shoqëruara me shenja dhe simptoma të tjera mjekësore dhe të sjelljes, dhe paaftësi intelektuale jo-sindromike, në të cilën deficitet intelektuale shfaqen pa anomali të tjera. Sindroma Daun dhe sindroma X e brishtë janë shembuj të aftësive të kufizuara intelektuale sindromike.

Aftësia intelektuale prek rreth 2-3% të popullsisë së përgjithshme. Shtatëdhjetë e pesë deri në nëntëdhjetë përqind e personave të prekur kanë aftësi të kufizuara intelektuale të lehta. Rastet jo-sindromike ose idiopatike përbëjnë 30-50% të këtyre rasteve. Rreth një e katërta e rasteve shkaktohen nga një çrregullim gjenetik dhe rreth 5% e rasteve janë të trashëguara. Rastet me shkak të panjohur prekin rreth 95 milionë njerëz që nga viti 2013.

 Shiko edhe 

 Aftësia e kufizuar

 Referime 

Kategoria:Aftësi e kufizuar intelektuale
Kategoria:Aftësi të kufizuara zhvillimore
Kategoria:Aftësi të kufizuara në të nxënë