Institucionet politike të Romës së lashtë

Lista të ndryshme në lidhje me institucionet politike të Romës së Lashtë janë të pranishme.Cf., History of Rome. Secila prej tyre në një listë mund të jetë një lidhje me një artikull të veçantë. Kategoritë e përfshira janë: ligjet (5), dhe legjislaturat (7); zyrat shtetërore (40) dhe drejtuesit e tyre (6 lista); fraksionet politike (konflikt 2 + 1) dhe rangjet shoqërore (8). Një fjalorth politik (38) vijon me një ndërtim të tillë.A. Berger, Encyclopedic Dictionary of Roman Laë (Philadelphia: American Philosophical Society 1953).

Ligjet
 E drejta romake
 Lista e ligjeve romake
 Dymbëdhjetë Tabelat
 Digest i ligjeve romake


Legjislaturat
 Senati Romak
 Asambletë Romake
 Kuria Romake
 Comitia curiata
 Comitia centuriata
 Comitia tributa
 Concilium plebis

Zyrat shtetwrore
 aedile - magjistrat republikan romak i ngarkuar me mirëmbajtjen dhe rendin e qytetit
 agentes in rebus – Shërbim korrier në Perandorinë e Vonë Romake
 a rationibus
 censor - magjistrat romak dhe administrator cinsusi
 comes – fjalë latine për shok, shoqërues, titull oborrtar romak
 comes palatinus - zyrtar i nivelit të lartë, bashkangjitur oborreve perandorake apo mbretërore në Evropë që nga kohët romake
 consul – post politik në Romën e lashtë
 consularis
 decemviri – komision 10 vetësh në Republikën Romake
 dictator - magjistrat i jashtëzakonshëm i Republikës Romake
 dux – titull romak
 perandor - sundues i Perandorisë Romake
 guvernatori - post i drejtuesit kryesor të një province romake
 imperator – Rang në Romën e lashtë
 legatus – oficer i rangut të lartë në Ushtrinë Romake
 legatus Augusti pro praetore – guvernatorë provincialë në Perandorinë Romake
 lictor – truprojë dhe shoqërues i magjistratëve të Romës së lashtë
 Magistratus ordinarii / extraordinarii – zyrtar i zgjedhur në Romën e lashtë
 officium –¬ fjalë latine me kuptime të ndryshme
 pontifex maximus ¬– kryeprifti kryesor në Romën e lashtë
 praefectus – prefekt në Romën e lashtë
 praepositus sacri cubiculi ¬– një nga zyrat e rëndësishme të pallati, e mbajtur zakonisht nga një eunuk
 praeses ¬ – fjalë latine
 praetor - magjistrat i Republikës Romake
 praetor peregrinus – magjistrat i Republikës Romake
 primicerius – titull i lashtë romak
 princeps – titull i lashtë romak
 princeps senatus – anëtari i parë i Senatit Romak sipas procedurës
 proconsul – guvernator i një province në Republikën Romake
 procurator – titull administrativ në Perandorinë Romake
 promagistrates – zyrë e lashë romake
 quaestor – zyrtar publik në Romën e lashtë
 rationalis – roli i ministrit të financave në Perandorinë Romake
 rector – funskion politik në Romën e lashtë dhe republikat mesjetare
 rex – magjistrati kryesor i Mbretërisë Romake
 senator – institucion politik në Romën e lashtë
 tribunus – zurtar romak i zgjedhur
 triumviri – komision prej tre vetash në Romën e lashtë
 vicarius – fjalë latine që do të thotë zëvendësues ose përfaqësues
 vigintisexviri – kolegj magjistratësh minorë të Republikës Romake

Lista e zyrtarëve individualë
 Mbretërit e Romës
 Lista e konsujve romakë
 Lista e Perandorëve Romakë
 principes senatus
 Censorët Romakë
 Guvernatori romak

Fraksionet politike
 Optimates
 Populares

(shiko gjithashtu patricët kundrejtë plebejve)

Rangjet shoqërore
 Fisnikëria
 Patricët
 Equites
 Plebejtë
 Adsidui
 Proletarët
 Capite censi
 Skllevërit

Fjalorth i ligjit dhe politikës
 aerarium – thesari publik në Romën e lashtë
 aequitas – koncept ligjor romak
 auctoritas – prestigji romak; ndryshe nga pushteti, imperium
 civitas – koncept romak i qytarisë si një entitet i bashkuar nga ligji
 collegia – çdo shoqëri në Romën e lashtë që vepronte si një entiet ligjor
 consilium
 consortium – shoqëri e dy ose më shumë individëve dhe/ose organizatash për të arritur një qëllim të përbashkët
 consuetudo – parim ligjor i lidhur me zakonet ligjore
 contractus – lloje kontratash në Romën e lashtë
 contractus litteris 
 curiae – asambleja ku diskutohen çështjet dhe vendoset
 cursus honorum – rendi sekuncial i posteve publike të mbajtura nga politikanët në Romën e lashtë
 decreta - Edikt ose shpallje zakonisht e nxjerë nga një kre i shtetit
 delectum – gabim civil
 edicta – Shpallje e një ligji, shpesh të lidhur me monarkizmin
 fiscus – thesari perandorak romak
 fiducia -
 gravitas – virtyt në Romën e lashtë
 imperium – lloj autoriteti në Romën e lashtë, më i fuqishmi
 iudex – zurtar që kryeson mbi zhvillimin e gjykatave
 ius – të drejtat e virtytit të qytetarisë në Romën e lashtë
 lex - ligjet
 libertas – hyjnesha romake e lirisë
 mos maiorum – Zakonet dhe traditat e Romës së lashtë
 Munera – vepra publike dhe zbavitjeje të paguara nga aristokratët e Romës së lashtë
 municipium – term i lashtë romak për një qytezë ose qytet
 obligatio - Itinerari i veprimeve që dikush është i detyruar të ndërmarrë
 Palatine - zyrtar i nivelit të lartë bashkangjitur oborreve perandorake ose mbretërore në Evropë që nga kohët romake
 patria 
 pietas – virtyt i lashtë romak
 potestas – fjalë latine që do të thotë pushtet ose aftësi
 responsa – trupa e vendimeve dhe rregullave të shkruara ligjore 
 provincia – rajonet administrative të Romës së lashtë
 ratio – marrëdhënia midis dy numrave të të njëjtit lloj
 senatus consultum – Rezolutë e Senatit të lashtë Romak
 stipulatio – Formë kontrate në ligjin e lashtë romak
 Triumvirati i Parë – Aleanca midis politikanëve romakë Jul Çezar, Pompeut dhe Krasit
 Triumvirati i Dytë – Entitet politik romak (43-32 p.e.s.)

Shiko gjithashtu

 Roma e lashtë
 Monarkia romake
 Republika Romake
 Historia e Kushtetutës romake
 Dymbëdhjetë Tabelat
 Kuvendet Romake
 Kuvendi Tribal
 Kuvendi i Centurionëve
 Kuvendi i Kuriatit
 Këshilli i Plebejve
 Senati Romak
 SPQR
 Magjistratët romakë
 Magjistratët ekzekutivë të Republikës Romake
 Diktatori romak
 Perandoria Romake
 Principati (Roma)
 Dominati (Roma)
 Magister militum Ilirikum
 Pretori
 Aedilen
 Censori
 Tirones
 Auguri
 Kodeksi i Justinianit
 Romanizimi (kulturor)
 Lista e kolonive romake
 Kolonia Romake
 Iliro-romakët
 Lista e toponimeve latine në Ballkan
 Mitologjia romake
 Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
 Veshjet në Romën e lashtë
 Moda e flokëve në Romën e lashtë
 Pax Romana
 Letërsia e vjetër greke e romake
 Frumentarii
 Agentes in rebus
 Kultura e Romës së lashtë
 E drejta romake
 Të Drejtat Latine
 Skllavëria në Romën e lashtë
 Filozofia e lashtë romake
 Arsimi në Romën e lashtë
 Novus homo
 Feja romake
 Martesa në Romën e lashtë
 Jus trium liberorum
 Arti romak
 Kopshtet romake
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Ekonomia Romake
 Bujqësia në Romën e lashtë
 Rrugët romake
 Kuzhina antike romake
 Castellum
 Castra
 Burgus

Notes

Kategoria:Qeveria e Romës së lashtë
Kategoria:Ligji romak
Kategoria:Sisteme politike