Osetia

Osetia (osetisht: ИристонoseИр, i romanizuar: IrystonoseIr, shqiptohet [iˈrəston]) është një rajon etno linguistik në të dy anët e mëdha të Kaukazit, i banuar kryesisht nga osetianët. Gjuha osetiane është pjesë e degës lindore iraniane të familjes së gjuhëve indo-evropiane. Shumica e vendeve e njohin zonën osetisht folëse në jug të kreshtës kryesore të Kaukazit si të shtrirë brenda kufijve të Gjeorgjisë, por ajo ka rënë nën kontrollin e de facto Republikës së Osetisë së Jugut të mbështetur nga Rusia. Pjesa veriore e rajonit përbëhet nga Republika e Osetisë së Veriut-Alania brenda Federatës Ruse.

Osetia e përbërë nga Osetia e Veriut dhe Osetia e Jugut|thumb|center|150px

 Historia e kohëve të fundit 

Harta etnolinguistike e Kaukazit modern që tregon territoret e banuara nga osetianët (me të verdhë të formave të ndryshme)|thumb|center|150px

Fiset osetiane (sipas Boris Kaloev)|thumb|center|150px

 1774-1830 – Zgjerimi i Perandorisë Ruse në territorin osetian.

 1922 – Krijimi i Oblastit Autonom të Osetisë së Jugut. Osetia e Veriut mbetet pjesë e RSFSR-së Ruse, Osetia e Jugut mbetet pjesë e RSS-së së Gjeorgjisë.

 20 shtator 1990 – Osetia e Jugut shpall pavarësinë. Republika mbeti e panjohur, megjithatë u shkëput de facto nga Gjeorgjia. Në vitet e fundit të Bashkimit Sovjetik, tensionet etnike midis osetianëve dhe gjeorgjianëve në ish-Oblastin Autonom të Osetisë së Jugut të Gjeorgjisë (i shfuqizuar në vitin 1990) dhe midis osetianëve dhe ingushëve në Osetinë e Veriut evoluan në përleshje të dhunshme që lanë disa qindra të vdekur dhe të plagosur dhe krijuan një valë të madhe refugjatësh nga të dyja palët.

Edhe pse një armëpushim i ndërmjetësuar nga Rusia dhe i monitoruar nga Organizata për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë u zbatua në Osetinë e Jugut në vitin 1992, konflikti gjeorgjiano-osetian mbetet ende i pazgjidhur edhe pse një plan paqeje i kohëve të fundit i propozuar nga qeveria e Gjeorgjisë u premtoi osetianëve të Jugut autonomi më të madhe dhe premtoi përfshirje të zgjeruar ndërkombëtare në zgjidhjen politike të konfliktit. Ndërkohë, autoritetet separatiste të Osetis së Jugut kërkojnë pavarësi ose bashkim me Osetinë e Veriut, e cila vetë ndodhet në Rusi, ndërsa bashkësia ndërkombëtare në vend të kësaj e njeh atë dhe Abkhazinë si pjesë të Gjeorgjisë.

Të dielën, më 12 nëntor 2006, banorët e Osetisë së Jugut (kryesisht osetianë etnikë) shkuan në kutitë e votimit për të votuar në një referendum në lidhje me pavarësinë e rajonit nga Gjeorgjia. Rezultati ishte një "po" për pavarësinë, me një pjesëmarrje mbi 95% nga ata midis 70,000 njerëzve të territorit që kishin të drejtë vote në atë kohë. Pati gjithashtu një votë në favor të një mandati të ri për Eduard Kokoity, i cili ishte presidenti de facto i shtetit në atë kohë.

Ka pasur propozime nga Osetia e Jugut për t'u bashkuar me Federatën Ruse dhe për t'u bashkuar me Osetinë e Veriut.

 Referime 

Kategoria:Osetia