Hipoksia (mjedisore)

Hipoksia i referohet kushteve me oksigjen të ulët. Hipoksia është problematike për organizmat që marrin frymë, megjithatë është thelbësore për shumë organizma anaerobe. Hipoksia zbatohet në shumë situata, por zakonisht i referohet atmosferës dhe ujërave natyrore.

 Hipoksia atmosferike 
Hipoksia atmosferike ndodh natyrshëm në lartësi të mëdha. Presioni total atmosferik zvogëlohet me rritjen e lartësisë, duke shkaktuar një presion të pjesshëm më të ulët të oksigjenit, i cili përkufizohet si hipoksi hipobarike. Oksigjeni mbetet në 20.9% të përzierjes totale të gazrave, duke ndryshuar nga hipoksia hipoksike, ku përqindja e oksigjenit në ajër (ose gjak) zvogëlohet. Kjo është e zakonshme në strofullat e mbyllura të disa kafshëve nëntokësore, siç janë blesmolet. Hipoksia atmosferike është gjithashtu baza e stërvitjes në lartësi, e cila është një pjesë standarde e stërvitjes për atletët elitarë. Disa kompani imitojnë hipoksinë duke përdorur atmosferë artificiale normobarike.

 Hipoksia ujore 
Një sistem ujor që nuk ka oksigjen të tretur (ngopje 0%) quhet anaerob, reduktues ose anoksik.

Në ujë, nivelet e oksigjenit janë afërsisht 7 ppm ose 0.0007% në ujë me cilësi të mirë, por luhaten. Shumë organizma kërkojnë kushte hipoksike. Oksigjeni është helmues për bakteret anaerobe për shembull.

Pakësimi i oksigjenit shprehet zakonisht si përqindje e oksigjenit që do të tretej në ujë në temperaturën dhe kripësinë mbizotëruese. Një sistem me përqendrim të ulët - në rangun midis 1 dhe 30% të ngopjes - quhet hipoksik ose disoksik. Shumica e peshqve nuk mund të jetojnë nën 30% të ngopjes pasi ata mbështeten në oksigjen për të nxjerrë energji nga lëndët ushqyese të tyre. Hipoksia çon në riprodhim të dëmtuar të peshqve të mbetur nëpërmjet çrregullimeve endokrine. Një mjedis ujor "i shëndetshëm" rrallë duhet të përjetojë më pak se 80% të ngopjes. Zona ekzaerobe gjendet në kufirin e zonave anoksike dhe hipoksike.

Hipoksia mund të ndodhë në të gjithë kolonën e ujit dhe gjithashtu në lartësi të mëdha, si dhe pranë sedimenteve në fund. Zakonisht shtrihet në të gjithë 20-50% të kolonës së ujit, por varet nga thellësia e ujit dhe vendndodhja e piknoklinave (ndryshime të shpejta në dendësinë e ujit me thellësinë). Mund të ndodhë në 10-80% të kolonës së ujit. Për shembull, në një kolonë uji 10 metra, mund të arrijë deri në 2 metra nën sipërfaqe. Në një kolonë uji prej 20 metrash, ajo mund të shtrihet deri në 8 metra nën sipërfaqe.

 Shiko edhe 

 Hipoksia
 Ajri
 Oksigjeni

 Referime 

Kategoria:Ekologji ujore
Kategoria:Oqeanografi kimike
Kategoria:Shkencë mjedisore
Kategoria:Oksigjen