David Raya

David Raya Martín (lindur më 15 shtator 1995) është një futbollist profesionist spanjoll i cili luan si portier për klubin anglez Arsenal dhe kombëtaren spanjolle. I njohur për shpërndarjen e tij, komandën e zonës, qëndrueshmërinë dhe aftësitë për të pritur gjuajtjet, ai konsiderohet si një nga portierët më të mirë në botë.

Raya e filloi karrierën e tij si senior në Angli me Blackburn Rovers. Ai bëri përparimin e tij profesional si pjesë e ekipit që u promovua nga League One në 2018. Ai u transferua te klubi i Championship Brentford në 2019 dhe ishte pjesë e ekipit që u promovua në Premier League në 2021. Në 2023, Raya iu bashkua një tjetër skuadre të Premier League, Arsenal, në huazim, duke fituar çmimin Doreza e Artë në sezonin e tij debutues dhe duke siguruar një transferim të përhershëm verën e ardhshme. Sezonin vijues ai fitoi Dorezën e Artë për herë të dytë radhazi, portieri i parë që e arrin këtë që nga Ederson.
Në fund të sezonit, Arsenal njoftoi se Raya do të vishte fanellën me numër 1 për sezonin 25/26.

Raya bëri debutimin e tij ndërkombëtar për Spanjën në 2022, dhe ishte pjesë e skuadrave për Kupa e Botës FIFA 2022 si dhe UEFA Euro 2024, të cilën Spanja e fitoi.

Karriera në klub
Blackburn Rovers
I lindur në Barcelona, Katalonjë, Raya e filloi karrierën e tij në Spanjën e tij të lindjes dhe kombinoi portën me të luajturit si një lojtar i fushës në futsal. Më vonë ai luajti futboll për të rinjtë për Cornellà, përpara se të transferohej në Angli për t'u bashkuar me Blackburn Rovers në një bursë në korrik 2012. Dy vjet më parë, transferimi i Hugo Fernández në Ewood Park kishte çuar në një marrëveshje ndërmjet dy klubeve që lojtarët e Cornellà t'i bashkoheshin Blackburn Rovers për prova. Ai përparoi nëpërmjet akademisë së klubit dhe nënshkroi një kontratë profesionale më 26 shkurt 2014. Raya fitoi përvojën e tij të parë si senior me një periudhë katër-mujore në huazim te klubi i Conference Premier Southport gjatë gjysmës së parë të sezonit 2014–15 dhe bëri 24 paraqitje. Pas kthimit të tij në Ewood Park, ai bëri dy paraqitje në fundin e sezonit në Championship dhe nënshkroi një kontratë të re trevjeçare në prill 2015.

Pavarësisht se bëri vetëm 13 paraqitje gjatë sezoneve 2015–16 dhe 2016–17, Raya ishte portieri i dytë i Rovers pas Jason Steele dhe ishte anëtar i shpeshtë i skuadrës në ditën e ndeshjes. Rënia e Rovers në League One në fund të sezonit 2016–17 bëri që Raya të merrte rolin e portierit të parë të klubit. Ai bëri 47 paraqitje gjatë sezonit 2017–18 dhe ndihmoi klubin në ngritjen automatike menjëherë përsëri në Championship. Ai e mbajti vendin e tij gjatë sezonit 2018–19 dhe bëri 46 paraqitje gjatë një sezoni konsolidimi në Championship. Raya u largua nga Rovers në korrik 2019, pasi bëri 108 paraqitje për klubin.

Brentford
Më 6 korrik 2019, Raya nënshkroi për klubin e Championship Brentford në një kontratë katërvjeçare për një tarifë të pazbuluar, e raportuar të jetë rreth 3 milion £. Performancat e Raya gjatë gjysmës së parë të sezonit 2019–20 i dhanë atij një nominim për Portierin e Vitit në Çmimet e Futbollit të Londrës 2020 dhe 16 portat e paprekura të tij në ndeshjet e ligës gjatë sezonit bënë që ai të ndajë çmimin Doreza e Artë e EFL me Bartosz Białkowski. Raya bëri 49 paraqitje gjatë një sezoni që përfundoi me një humbje 2–1 në finalen e play-off-it të Championship 2020 ndaj rivalëve të Londrës Perëndimore Fulham.

Lëndimi dhe spekulimet për transferime bënë që Raya të lihej jashtë skuadrave të trajnerit kryesor Thomas Frank gjatë para-sezonit 2020–21 dhe në fillim të sezonit të rregullt. Pasi u riintegrua me dy paraqitje në EFL Cup dhe kapiten i ekipit në të dy ndeshjet, ai nënshkroi një kontratë të re katërvjeçare më 2 tetor 2020. Raya e përfundoi sezonin 2020–21 me 48 paraqitje, 17 porta të paprekura dhe një medalje promovimi, fituar me një fitore 2–0 në finalen e play-off-it të Championship 2021 ndaj Swansea City. Në rolin e tij në rritje si sweeper-keeper, Raya tentoi 300 pasime më shumë se çdo portier tjetër i Championship gjatë sezonit.

Raya e filloi sezonin 2021–22 si titullar në ndeshjet e Premier League, përpara se të pësonte një lëndim i ligamentit kruciat posterior gjatë një humbjeje 2–1 ndaj Leicester City më 24 tetor 2021. Ai u kthye në stërvitjen në natyrë më 10 janar 2022. Pas një paraqitjeje miqësore me dyer të mbyllura më 1 shkurt 2022, Raya bëri kthimin e tij në ndeshjet konkurruese me një start në një humbje 4–1 në raundin e katërt të FA Cup ndaj Everton katër ditë më vonë. Ai ishte i pranishëm deri në fund të fushatës dhe e përfundoi një sezon në mes të tabelës me 25 paraqitje.

Raya vazhdoi si titullar në ndeshjet e ligës gjatë sezonit 2022–23 dhe performancat e tij gjatë një janari 2023 pa humbje (gjatë të cilit Brentford sfidoi vendet evropiane) bënë që ai të nominohej për çmimin Lojtari i Muajit i Premier League. Po atë muaj, Raya refuzoi një ofertë të dytë për një kontratë të re. Ai ishte anëtar i grupit të lidershipit të klubit gjatë sezonit 2022–23. Sipas Opta Sports, Raya udhëhoqi të gjithë portierët si për pritjet (154) ashtu edhe për përqindjen e pritjeve (77%) në Premier League 2022–23, duke u bërë portieri i vetëm që kryeson të dyja kategoritë në një fushatë të vetme në këtë garë që kur filluan të gjurmohen statistikat në 2003–04.

Arsenal
Sezoni 2023–24
Më 15 gusht 2023, Raya përfundoi një transferim huazimi një-sezonor te Arsenal, duke u bërë lojtari i pesëmbëdhjetë nga Spanja që përfaqëson ekipin e parë të Arsenalit. Arsenal pagoi 3 milion £ për të përfunduar marrëveshjen e huazimit, e cila ka një opsion blerjeje prej 27 milion £. Si pjesë e marrëveshjes, Raya nënshkroi një zgjatje kontrate dyvjeçare me Brentford, e cila përfshin gjithashtu një opsion klubi për 12 muaj shtesë. Më 17 shtator, ai bëri debutimin e tij si titullar për Arsenal kundër Everton në Goodison Park, duke zëvendësuar Aaron Ramsdale si portierin titullar të Arsenalit. Raya më vonë do të bënte debutimin e tij në shtëpi dhe në Champions League për Arsenal kundër PSV Eindhoven më 20 shtator, duke mbajtur një portë të paprekur ndërsa Topçinjtë fituan 4–0. Më 24 shtator, Raya filloi në derbin e parë të Londrës Veriore të sezonit kundër Tottenham Hotspur dhe pati një performancë të përzier. Në lidhje me zëvendësimin e Ramsdale me Raya si portierin titullar të Arsenalit, gazetari i BBC, Phil McNulty, deklaroi në nëntor 2023 se menaxheri Mikel Arteta duhej të "përballej me shqyrtimin e pashmangshëm nëse ai ka reduktuar gjithashtu efektivitetin dhe rrjedhshmërinë e Arsenalit duke aplikuar një rregullim në diçka që nuk ishte e prishur."

Më 12 mars 2024, Raya priti dy penallti në një fitore me gjuajtje penalltish kundër Porto në raundin e 16-të të Champions League, gjë që kualifikoi klubin e tij në çerekfinale për herë të parë që nga sezoni 2009–10, të cilën McNulty e deklaroi se "zgjidhi të gjitha argumentet e mbetura për statusin e tij si portieri i parë i Arsenalit". Më 20 prill, Raya mbajti një portë të paprekur për herë të gjashtë radhazi në Premier League si mysafir, duke u bërë portieri i dytë në historinë e kompeticionit që e arrin këtë arritje, pas Edwin van der Sar që e bëri këtë në 2008–2009. Më 4 maj, ai u konfirmua si fitues i qartë i Dorezës së Artë të Premier League 2023–24, duke mbajtur më shumë porta të paprekura se çdo portier tjetër në sezon. Raya u bë portieri i tretë i Arsenalit që e fiton këtë çmim pas Wojciech Szczęsny dhe Petr Čech, dhe spanjolli i tretë që fiton çmimin pas Pepe Reina dhe David de Gea. Raya më vonë u përfshi në Ekipin e Vitit të Premier League të PFA për sezonin.

Sezoni 2024–25
Më 4 korrik, ai përfundoi transferimin e tij të përhershëm te Arsenal duke nënshkruar një kontratë afatgjatë. Në ndeshjen kundër Aston Villa më 24 gusht, ai bëri një pritje të mrekullueshme me një dorë për të ndaluar goditjen me kokë nga afër të Ollie Watkins, e cila më vonë do të fitonte çmimin Pritja e Muajit në Premier League për gusht 2024.

Më 19 shtator, ai priti një penallti kundër ekipit italian Atalanta, të gjuajtur nga Mateo Retegui, dhe goditjen me kokë në kthim, duke u bërë portieri i katërt i Arsenalit që pret një penallti në Champions League, pas Richard Wright, Jens Lehmann dhe Łukasz Fabiański. Në intervistën e tij pas ndeshjes, Raya i dha merita trajnerit të portierëve të Arsenalit, Iñaki Caña, për rolin që luajti në pritjen e tij të dyfishtë kundër Atalantës. Ai u votua më vonë si Lojtari i Muajit i Arsenalit për shtatorin. Më 27 dhjetor, Raya regjistroi një portë të paprekur kundër Ipswich Town, e 23-ta në 50 ndeshje të Premier League për Topçinjtë. Duke bërë këtë, ai theu rekordin e David Seaman (22) të vendosur në 1993 për portat e paprekura më të shumta të mbajtura nga një portier i Arsenalit në 50 paraqitjet e tij të para për klubin në këtë divizion. Raya siguroi një Dorezë të Artë të dytë radhazi në Premier League, këtë herë duke ndarë çmimin bashkërisht me portierin e Nottingham Forest Matz Sels, me 13 porta të paprekura.

Sezoni 2025–26

Më 13 shtator 2025, David Raya bëri paraqitjen e tij të 100-të për Arsenal në një fitore 3–0 në shtëpi kundër Nottingham Forest, duke regjistruar gjithashtu portën e tij të 42-të të paprekur për klubin.

Karriera ndërkombëtare
Pasi nuk mori një thirrje nga Spanja në nivel të të rinjve, Raya fitoi thirrjen e tij të parë ndërkombëtare në ekipin senior për një palë ndeshjesh miqësore në mars 2022. Ai bëri debutimin e tij si titullar në një fitore 2–1 kundër Shqipërisë më 26 mars dhe mbeti një zëvendësues i papërdorur në ndeshjen e dytë. Raya ishte një zëvendësues i papërdorur gjatë gjithë fushatës fituese të UEFA Nations League 2022–23 të Spanjës.

Raya u emërua në skuadrën e Spanjës për Kupën e Botës 2022, por para se ekipi të eliminohej në raundin e 16-të, e vetmja ndeshje e tij gjatë kësaj periudhe ishte një zëvendësim në pjesën e dytë në një miqësore para-turne kundër Jordanisë.

Ai ishte pjesë e skuadrës së Spanjës që fitoi UEFA Euro 2024. Ai luajti vetëm një ndeshje, duke startuar në ndeshjen e fundit të fazës së grupeve në një fitore 1–0 kundër Shqipërisë.

Stili i lojës
Një sweeper-keeper, Raya "është i njohur si një portier vokal, si dhe dikush që është i aftë me topin në këmbët e tij". Ai "mund të luajë nga prapa dhe është i lumtur duke mbuluar hapësirën pas", gjë që i lejon një ekipi "të luajë me një vijë të lartë". Si rezultat i stilit të tij dhe të Brentfordit gjatë sezonit 2020–21, Raya tentoi 300 pasime më shumë se çdo portier tjetër në Championship.

Në një intervistë ekskluzive me Sky Sports më 14 gusht 2024, Raya i dha merita ish-trajnerit të portierëve të Brentfordit dhe aktualisht të Arsenalit, Iñaki Caña – i cili ishte një figurë kyçe në transferimin e Rayas nga Blackburn te Brentford në 2019 dhe lëvizjen e tij nga Brentford te Arsenal në 2023 – për transformimin e mënyrës se si luante.

Jeta personale
Raya u rrit në Pallejà. Në korrik 2025, ai u martua me Tatiana Trouboul.

Statistikat e karrierës
Klub

+ Paraqitjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionitKlubiSezoniLigaFA CupEFL CupEvropëTjetërGjithsejDivizioniParaqitjeGolaParaqitjeGolaParaqitjeGolaParaqitjeGolaParaqitjeGolaParaqitjeGolaBlackburn Rovers2014–15Championship20—00——202015–16Championship500000——502016–17Championship501020——802017–18League One4500020—004702018–19Championship4102030 ——460Gjithsej9803070 —001080Blackburn Rovers U232016–17————3030Southport (hua)2014–15Conference Premier16060——20240Brentford2019–20Championship4600000—304902020–21Championship4200030—304802021–22Premier League2401000——2502022–23Premier League3800010——390Gjithsej15001040—601610Arsenal (hua)2023–24Premier League32000009000410Arsenal2024–25Premier League3801030130—5502025–26Premier League90000030—120Gjithsej Arsenal7901030250001080Gjithsej karriera34301101402501104040

Ndërkombëtar

+ Paraqitjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vititEkipi kombëtarVitiParaqitjeGolaSpanja202220202310202480Gjithsej110

Nderime
Blackburn Rovers
Promovim me vendin e dytë në EFL League One: 2017–18

Brentford
Play-off-et e Championship: 2021

Spanja
UEFA Kampionati Evropian i Futbollit: 2024
UEFA Liga e Kombeve: 2022–23; nënkampion: 2024–25

Individuale
Doreza e Artë e EFL Championship: 2019–20
Doreza e Artë e Premier League: 2023–24, 2024–25 (ndarë)
Ekipi i Vitit i PFA: Premier League 2023–24
Pritja e Muajit e Premier League: gusht 2024, mars 2025

 Referime 

Kategoria:Lindje 1995
Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Futbollistë spanjollë
Kategoria:Futbollistë në kombëtaren spanjolle
Kategoria:Futbollistë në UE Cornellà
Kategoria:Futbollistë në Blackburn Rovers F.C.
Kategoria:Futbollistë në Southport F.C.
Kategoria:Futbollistë në Brentford F.C.
Kategoria:Futbollistë në Arsenal F.C.
Kategoria:Futbollistë në National League
Kategoria:Futbollistë në English Football League
Kategoria:Futbollistë në Premier League
Kategoria:Futbollistë në FIFA Kupën e Botës 2022
Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 2024