Shmangia (etikë)

Në etikë, shmangia është një akt mashtrimi ku një deklaratë e vërtetë është e parëndësishme ose çon në një përfundim të gabuar. Për shembull, një burrë e di që një grua është në një dhomë në ndërtesë sepse e dëgjoi atë, por në përgjigje të një pyetjeje nëse ajo është e pranishme, thotë "Nuk e kam parë", duke shmangur kështu si gënjeshtrën ashtu edhe bërjen e një zbulimi.

Shmangia përshkruhet si një mënyrë për të përmbushur një detyrim për të thënë të vërtetën, duke mbajtur sekrete nga ata që nuk kanë të drejtë ta dinë të vërtetën. Shmangiet janë të lidhura ngushtë me ekuivokimet dhe rezervat mendore; në të vërtetë, disa deklarata bien nën të dy përshkrimet.

 Shmangia e pyetjeve 
Shmangia e pyetjeve është një teknikë retorike që përfshin shmangien e qëllimshme të përgjigjes së një pyetje. Kjo mund të ndodhë kur personi i pyetur ose nuk e di përgjigjen dhe dëshiron të shmangë sikletin, ose kur personi po merret në pyetje ose pyetet në debat, dhe dëshiron të shmangë dhënien e një përgjigjeje të drejtpërdrejtë.

Një shembull i famshëm i shmangies së pyetjeve në një kontekst të Mbretërisë së Bashkuar ndodhi në vitin 1997 kur Sekretari i Brendshëm Michael Howard u pyet nga Jeremy Paxman në Newsnight të BBC-së. Ndërsa diskutonte një takim që Howard pati me kreun e Shërbimit të Burgjeve, Derek Lewis, në lidhje me shkarkimin e mundshëm të kreut të Burgut Parkhurst; Paxman e pyeti Howardin "a e kërcënuat se do ta rrëzonit?". Howard ia shpëtoi pyetjes duke thënë se nuk e kishte rrëzuar. Paxman e bëri vazhdimisht pyetjen "a e kërcënuat se do ta rrëzonit?" gjithsej 12 herë gjatë intervistës, me Howardin që i shmangej çdo herë.

Shmangia e pyetjeve të hapura ndonjëherë mund të përdoret me humor, për të shmangur dhënien e një përgjigjeje publike në një diskutim politik: kur një gazetar e pyeti kryetarin e bashkisë Richard J. Daley pse Hubert Humphrey e kishte humbur shtetin e Illinois në zgjedhjet presidenciale të vitit 1968, Daley u përgjigj "Ai e humbi sepse nuk mori vota të mjaftueshme". Në mënyrë të ngjashme, kur Larry King e pyeti Putinin se çfarë ndodhi me nëndetësen Kursk, Putini u përgjigj: "Ajo u fundos". Shpesh qëllimi i shmangies së një pyetjeje është ta bëjë të duket sikur pyetja është përmbushur, duke e lënë personin që e bëri pyetjen të ndihet i kënaqur me përgjigjen, i pavetëdijshëm se pyetja nuk ishte përgjigjur siç duhet. Një akuzë e rreme për shmangie pyetjesh nganjëherë mund të bëhet si një taktikë e pandershme në debat, në gabimin informal të pyetjes së ngarkuar. Një mënyrë e zakonshme për të dalë nga ky argument nuk është t'i përgjigjesh pyetjes (p.sh. me një 'po' ose 'jo' të thjeshtë), por të sfidosh supozimin që qëndron pas pyetjes. Kjo mund ta bëjë personin e pyetur të akuzohet për "shmangie të pyetjes".

Në kontekstin e diskursit politik, shmangia është një teknikë ekuivoku që është e rëndësishme për menaxhimin e fytyrës.

 Shiko edhe 

 Etika

 Referime 

Kategoria:Koncepte në etikë
Kategoria:Mashtrim
Kategoria:Teknika retorike