Ius civile

Ius civile është ajo pejsë e të drejtës romake të rrjedhur nga mos maiorum, nga XII Tabelat dhe nga interpretatio e tyre, për tu zhvilluar pastaj në periudhën klasike nëpërmjet juristëve të lashtë. 

Ajo përbën evoluimin laik të Ius Quiritium, e drejta më e vjetër e romakëve, ngushtësisht e lidhur me fenë dhe e zbuluar nga pontefeksët.

Drejtë fundit të periudhës paraklaske edhe e drejta e dalë nga një lex apo nga një plebishit, kishte përfunduar duke u përfshirë te ius civile, ndërsa përgjatë shekullit I p.e.s. ai do të përfshinte edhe të drejtën e rrjedhur nga një senatus consultum apo nga një constitutio principis, të konsideruara akte me forcë e ligjit.

Por ius civile është shprehje skajshmërisht e ndryshueshme, domethënia e së cilës varion sipas shprehjes të cilës i kundërvihet.

Ius civile dhe ius gentium
Në kundërvënie me ius gentium, E drejta romake që zbatohej edhe te të huajtë, ius civile identifikohej me të gjithë të drejtën në fuqi në civitas, që do të zbatohej vetëm ndaj qytetarëve romakë.

Në këtë këndvështrim te ius civile do të përfshiheshin edhe ato klauzola të edikeve pretoriane që zbatoheshin vetëm për qytetarët romakë.

Ius civile dhe ius honorarium
Në dallim me ius honorarium, e drejta e krijuar nga pretori, nëpërmjet veprimtarisë së tij juridike, ius civile është e drejta e krijuar rregullisht në mënyrat e parashikuara për të prodhuar të drejtën në përgjithësi (ligje, plebishite, senatus consultum, constitutio principis).

Në këtë këndvështrim edhe ius gentium bën pjesë te ius civile.

 Shiko gjithashtu 

 Kushtetuta Romake
 Kushtetuta e Mbretërisë Romake
 Kushtetuta e Republikës Romake
 Kushtetuta e Perandorisë Romake
 Kushtetuta e Perandorisë së Vonë Romake
 E drejta civile
 Kodi civil
 Ligji
 Juridiksioni
 E drejta natyrore
 Të drejtat
 Liritë civile
 Statutet e qyteteve mesjetare
 Statutet e Drishtit
 Statutet e Shkodrës
 Vicesima hereditatium
 Gotthograikia
 Vardariotai
 Abusus
 Aerarium
 Agentes in rebus
 Ager publicus
 Amfiteatri Romak
 Anijet Romake
 Arcana imperii
 Arkitektura Romake
 Arkitektura e Teatrove Romake
 Arti Arkaik Romak
 Arti Romak Plebe
 Arti romak
 Auctoritas
 Besimet e lashta mesdhetare
 Cannaba
 Censori
 Cirku Romak
 Civitas
 Civitas libera
 Civitas foederata
 Civitas sine suffragio
 Civitas stipendaria
 Cliens
 Colonus (person)
 Consilium principis
 Consistorium
 Contio
 Curia Calabra
 Cursus honorum
 Çitadela
 Dashuria Greke
 Dediticii
 Dux
 Dymbëdhjetë Tabelat
 E drejta romake
 Equites
 Ergastulum
 Feja romake
 Festivalet Romake
 Filozofia e lashtë romake
 Forumet Romake
 Fructus
 Frumentarii
 Garda pretoriane
 Gens
 Harku i Triumfit
 Honestiores dhe humiliores
 Horreum
 Horreum (Epir)
 Hospitium
 Imperator
 Imperium
 Institucionet politike të Romës së lashtë
 Instrumentum regni
 Iurisdictio
 Jus
 Jus trium liberorum
 Justitia
 Kalendari Romak
 Kalendat
 Këshilli i Plebejve
 Klasa shoqërore në Romën e Lashtë
 Klima e Romës së Lashtë
 Kodeksi i Justinianit
 Kodeksi i Theodosit
 Kolona e Fitores
 Kolonia Romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Kuvendi i Centurionëve
 Kuvendi i Kuriatit
 Kuvendet Romake
 Kuvendi Tribal
 Lapis manalis
 Larja në Romën e Lashtë
 Latifundium
 Latinët e Lashtë
 Latium
 Lidhja Latine
 Limes Britannicus
 Llaçi romak
 Luftërat Romako-Latine
 Magjistratët romakë
 Magjistratët e Perandorisë Romake
 Mare Nostrum
 Marina Romake
 Martesa në Romën e lashtë
 Miliarium Aureum
 Misteret greko-romake
 Mjekësia Romake
 Mos maiorum
 Mundus Cereris
 Municipium
 Muri i Antoninit
 Nikopoli i Epirit
 Nobiles
 Optimates dhe populares
 Orcus
 Ordines
 Patricët romakë
 Patronazhi në Romën e Lashtë
 Patronus
 Perandoria Romake
 Peregrinus
 Periudha e Ngrohtë Romake
 Plaçkitja Vandale e Romës
 Plaçkitja Visigote e Romës
 Plebejtë
 Pomerium
 Possessio
 Potestas
 Pretori
 Primus inter pares
 Principati (Roma)
 Provinca romake e Epirit
 Provocatio ad populum
 Republika Romake
 Rogatio
 Roma quadrata
 Romanitas
 Romanizimi (kulturor)
 Rrugët romake
 Selitë perandorake romake
 Senati Romak
 Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
 Shtatë Kodrat e Romës
 Shtetësia Romake
 Shtëpia Romake
 Skllavëria në Romën e lashtë
 Skulptura Romake
 Spektaklet Romake
 SPQR
 Statusi në sistemin ligjor romak
 Tempulli Romak
 Të Drejtat Latine
 Thermae
 Traditat romake të emërtimit
 Triumfi Romak
 Ujësjellësi Romak
 Umbilicus urbis Romae
 Ura e Trajanit
 Urbanistika Romake
 Ushtria Romake
 Usucapio
 Usus
 Vila Romake
 Zgjedhjet në Republikë Romake
 Zjarrfikja në Romën e Lashtë

Citime fundore

 Lidhje të jashtme 


Kategoria:E drejta civile
Kategoria:Ligji romak
Kategoria:Legjislacioni i lashtësisë