Plastisfera

Plastisfera është një lloj ekosistemi i krijuar nga njeriu, i cili përbëhet nga organizma të cilët janë të aftë të bashkëjetojnë në simbiozë me mbetje plastike. Mbetjet plastike detare, më së shumti mikroplastikat, të cilat grumbullohen në mjedise ujore, kthehen në habitat për lloje të ndryshme të mikroorganizmave, duke përfshirë gastropodët, bakteret dhe kërpudhat.  Kirstein, I. V., Wichels, A., Gullans, E., Krohne, G., & Gerdts, G. (2019). The Plastisphere – Uncovering tightly attached plastic "specific" microorganisms. PLoS ONE, 14(4), 1–17.  Që nga viti 2022, rreth 51 trilion  mikroplastikë notojnë në ujërat sipërfaqësore të oqeaneve të planetit.  Një copë e vetme plastike e një madhësie prej 5 mm mund të strehojë deri në 1,000 lloje të ndryshme mikrobike.  Disa baktere detare mund të zbërthejnë polimeret plastike dhe ta përdorin karbonin e marrë prej tyre si burim energjie.

parapamje|Mikrobet që bashkëveprojnë me sipërfaqen e plastikës.
Ndotja plastike në oqeane shërben si një "anije" për transportimin e organizmave në distanca të gjata.   Ky lloj transporti në distanca të gjata arrin të zhvendosë mikrobet në ekosisteme të ndryshme dhe potencialisht të sjellë me vete specie pushtuese  si dhe alga të dëmshme në brigjet rreth oqeaneve.  Mikroorganizmat që gjenden në mbeturinat plastike përbëjnë një ekosistem të tërë autotrofësh, heterotrofësh dhe simbiontësh .  
parapamje|Shpërndarja globale e mikroplastikës sipas madhësisë në milimetra.

Speciet mikrobike që gjenden brenda plastisferës ndryshojnë nga materialet e tjera lundruese që gjenden natyrshëm (domethënë, pendët dhe algat) për shkak të natyrës unike kimike të plastikës dhe shpejtësisë së ngadaltë të biodegradimit. Përveç mikrobeve, insektet kanë filluar të lulëzojnë në zona të oqeanit që më parë ishin të pabanueshme për to. Patinatori i detit, për shembull, është vërtetuar se është në gjendje të riprodhohet në sipërfaqen e fortë të siguruar nga plastika lundruese. 

 Zbulimi 
Plastisfera u zbuluar për herë të parë në vitin 2013 nga një ekip prej tre shkencëtarësh detarë, Linda Amaral-Zetteler nga Laboratori Biologjiko-Detar, Tracy Mincer nga Instituti Oqeanografik Woods Hole dhe Erik Zettler nga Shoqata e Arsimit Detar.

Ata mblodhën mostra plastike gjatë udhëtimeve të tyre kërkimore për të studiuar se si funksionojnë mikroorganizmat dhe ndikojnë ekosistemet në të cilar ato gjende. Tre shkencëtarët analizuan fragmente plastike të mbledhura në rrjeta nga vende të shumta brenda Oqeanit Atlantik. Në analizën e tyre, studiuesit zbuluan gjithashtu mikroorganizma të gjinisë Vibrio, një gjini që përfshin ndër të tjera dhe bakteret që shkaktojnë kolerën dhe sëmundje të tjera gastrointestinale.  Disa lloje të Vibrios mund të shkëlqejnë dhe supozohet se kjo tërheq peshqit që hanë organizmat që kolonizojnë plastikën. Studimet e kryera në Detin Baltik dhe në Detin Mesdhe gjetën gjithashtu mikroorganizma Vibrio, përkatësisht në mvështjellje, fragmente plastikehe si edhe në fibra plastike.

 Kërkimi shkencor 
Kërkimi shkencor i viteve të fundit ka zbuluar se komunitetet bakteriale dhe mikrobike të pranishme në plastisferë janë dukshëm të ndryshme nga ato që gjenden në mostrat e tokës përreth, duke krijuar një rend të ri ekologjik brenda këtij ekosistemi.

 Shih edhe 
Plastingrënësit

 Referime