Frumentarii

Frumentarii ishin një njësi ushtarake e Romës së lashtë dhe organizatë policie sekrete e përdorur si një agjenci intelligjence. Ata e filluan hisotorinë e tyre si një shërbim korrier dhe u zhvilluan në një agjenci spiunazhi perandorake. Organizata e tyre do të përfshinte edhe vrasje. Frumentarii e kishin qendrën në Castra Peregrina dhe drejtoheshin nga princeps peregrinorum. Ata u shpërbënë nën sundimin e Dioklecianit, për shkak të reputacionit të tyre të keq mes popullsisë.

 Historia 
Përdorimi i informatorëve dhe spiunëve kishe qenë një politikë e hershme e legjioneve dhe ushtrive romake pushtuese, por kurrë në një mënyrë të organizuar. Kjo ishte veçanërisht e vërtetë në qytetin e Romës, që ishte e mbushur me pëshpëritje dhe komplote të pafundme. Frumentarii me gjasa u themeluan nga Domiciani, megjithëse ata shfaqen në rregjistrime pak pas sundimit të tij në fillim të shekullit të II. Kur u themeluan, baza e tyre gjendej në Castra Peregrina në Kodrën Keliane, megjithëse Trajani më vonë do ta përqëndronte bazën e tyre në Romë. Duke qenë pjesë e immunes që, që nga koha e Republikës, gjatë hisorisë së tyre të hershme, ata ngarkoheshin me furnizimin me grurë të ushtrisë,Corpus Inscriptionum Latinarum III, 6108 fq. 1313 duke dërguar mesazhe midis provincave dhe perandorisë,Corpus Inscriptionum Latinarum V, 6869; III, 1474 dhe mbledhjen e parave të taksave.

parapamje|majtas|237px|Epitaf i Klaudius Viktorit, frumentar i Legio VII Gemina nën Septim Severin
Një mbishkrim në fakt pohon se mund të siguronin burgjet,Corpus Inscriptionum Latinarum III, 433 apo edhe sigurinë e armëve.L’Année épigraphique 1933, 256 Ndonjëherë ata quheshin nomas ("nomadë" në latinisht) për të mbrojtur identitetin e tyre në territor armik.

Pas përfundimit të Dinastisë Flaviane, frumentarii u zhvilluan në një forcë policore. Ata punonin si nënoficerë me kohortë pretorianë për të policuar popullsinë. Kjo organizatë ishte pjesë e ushtrisë dhe anëtarët e saj ishin legjionarë. Anëtarët e këtij grupi rekrutoheshin nga ushtria. Nga shekulli II, nevoja për një shërbim inteligjence gjithë perandorak qe e qartë. Por edhe një perandor nuk mund të krijonte lehtësisht një zyrë me qëllimin e shprehur të spiunimit të qytetarëve të zotërimeve të gjera të Romës. Një kompromis i përshtatshëm u gjet nga Adriani. Ai përdori frumentarii si një agjenci spiunazhi, pasi detyrat e tyre i vuanë atë në kontakt me mjaftë vende dhe vendas, duke i lejuar ata të fitonin informacione të konsiderueshme rreth një territori të caktuar. Përkrahë këtyre detyrave, ata mund të mbikëqyrnin dhe ruanin gjithashtu operancionet e minierave.

Ata shërbyen si polici sekrete dhe si një agjenci inteligjence në Romën e lashtë. Perandorët do ti përdornin ata shpesh për të mbledhur informacione mbi miqtë, familjen, zyrtarët ose ushtarët. Kjo organizatë ndonjëherë ngarkohej me vrasjen e kujtdo që dëshironte perandori. Fshatarët nuk i donin frumentarii për shkak të arrestimeve false dhe arbitrare. Ata shiheshin si një "sëmundje" tiranike mbi perandorinë. Këto ankesa çuan në shpërndarjen e organizatës në vitin 312, gjatë sundimit të Dioklecianit. Frumentarii u zëvendësuan nga agentes in rebus.

Bashkë me formacionin e speculatores (eksploratorë apo atë ngarkuar me spiunazh), që ishin faktikisht të ngarkuar me mbledhjen e informacioneve të të gjitha provincave të perandorisë dhe me sigurinë e shtetit, përbënin një lloj shërbimi sekret të perandorisë.

Ata drejtoheshin nga princeps peregrinorum, i ngarkuar me sigurinë e përgjithshme të shtetit, i cili mendohej se ishte një centurion i vjetër dhe përgjigjej drejtpërdrejtë te perandori dhe varej nga prefekti pretorian. subprinceps ishte i dyti në komandë ndaj princeps peregrinorum dhe optio peregrinorum, canaliclarius, dhe aedilis castrorum ishin të gjithë zyra të tjera të frumenatarii. Curatio frumentarii do të komandonte frumentarët në provincat perandorake.  Frumentarët shërbyen në officium consularis të guvernatorit vendor.

Historia në vijim është përdorur si dëshmi e rolit të frumentarëve:

«Vigjilenca e [[[Adriani]]]t nuk kufizohej me shtëpinë e tij, por shtrihej edhe te ato të miqve të tij dhe nëpërmjet agjentëve të tij privatë (frumentarios) ai madje depërtonte në të gjitha sekretet e tyre dhe kështu me zotësi, që atë nuk qenë kurrë në dijeni se perandori ishte i njohur me jetët e tyre private, deri sa ai e tregonte atë vetë. Në lidhje me këtë, futja e një incidente nuk do të ishte e pa mirëpritur, duke treguar se ai mësonte shumë rreth miqve të tij. Gruaja e njëfarë burri i shkruante burrit të saj, duke u ankuar se ai ishte aq i shqetësuar me kënaqësitë dhe banjot, sa nuk do të kthehej në shtëpi te ajo dhe Adriani e zbuloi këtë nëpërmjet agjentëve të tij privatë. Dhe kështu, kur burri kërkoi një leje, Adriani e qortoi atë për banjot dhe kënaqësit e tij. Ndërsa burri deklaroi: "Çfarë, të ka shkruar gruaja ime atë që më shkroi mua?".»

Shiko gjithashtu
 Policia sekrete
 Agjencia e sigurisë
 Agentes in rebus
 Inteligjenca ushtarake
 Agjencia e inteligjencës
 Kultura e Romës së lashtë
 E drejta romake
 Të Drejtat Latine
 Skllavëria në Romën e lashtë
 Romanizimi (kulturor)
 Filozofia e lashtë romake
 Arsimi në Romën e lashtë
 Feja romake
 Martesa në Romën e lashtë
 Arti romak
 Kopshtet romake
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Ekonomia Romake
 Bujqësia në Romën e lashtë
 Rrugët romake
 Kuzhina antike romake
 Pax Romana

 Referime 

 Bibliografia 



































Kategoria:Polici sekrete
Kategoria:Agjenci të inteligjencës
Kategoria:Inteligjencë ushtarake
Kategoria:Njësi dhe formacione ushtarake të Perandorisë Romake
Kategoria:Ushtria Romake