Abacia Princërore e Thornit

Abacia e Thornit, Abacia Perandorake e Thornit, ose Abacia Princërore e Thornit ishte një abaci perandorako-princërore e Perandorisë Gjermaniko-Romake në atë që tani është Holanda. U themelua në shekullin e X dhe mbeti e pavarur deri në vitin 1794, kur u pushtua nga trupat revolucionare franceze. Abacia vetë-qeverisëse iu bashkua qarqeve perandorake, duke i përkitur Qarkut të Rinit të Poshtëm-Vestfalian.

Në kohën që Abacia e Thornit u pushtua nga Revolucionarët Francez në vitin 1794, territori i saj përbëhej nga tre pjesë pa vazhdimësi, në një tërësi prej 52.1 km2. Gjithashtu, abatesha e ndante sundimin mbi zonat e afërta që arrinte një tërësi prej 35 km2. Territori i abacisë ndahej në katër "quarters", secili i administruar nga dy kryebashkiakë. Në vitin 1796, popullsia e tij ishte 2,975 banorë.

Në vitin 1797, abacia u shkri zyrtarisht në Republikën e Parë Franceze. Interiori barok i mbijetoi restaurimit, por majëza u zëvendësua me një kambanare masive Neo-Gotike.Abdijkerkthorn.nl: Historie

 Themelimi 
Një manastir i dyfishtë benediktin u themelua nga kont Ansfridi i Utrehtit dhe gruaja e tij, Hilsvinda, kontesha e Strijenit, në fundin e shekullit të X në tokën e zotëruar nga Hilsvinda në Thorn. Hilsvinda do të ishte abatesha e parë, por vdiq gjatë rrugës së saj për aty; vendin e saj do ta zinte Benedikta.

 Struktura e abacisë 
parapamje|majtas|321px |Ansfridi i Utrehtit dhe gruaja e tij, Hilsvinda, të konsideruar si themeluesit e Abacisë së Thornit
Bashkësia e grave vinte vetëm nga fisnikëria e lartë. Abacia shërbehej si një shkollë konventi për vajzat e fisnikërisë. Ka të ngjarë që Thorni fillimisht i përkiste Urdhërit Benediktin. Ai me gjasa ndryshoi, megjithatë, në shekullin e XII, në një bashkësi të lirë kanoneshas shekullare (Damenstift). Në vitin 1310, anëtarët e abacisë theksonin statusin e tyre shekullar dhe pohonin se nuk kishin qenë kurrë Benediktinë.

parapamje|majtas|336px|Model i kompleksit të abacisë
Në shekullin e XVIII, zonjat kolegjiate, ose kanoneshat, në parim, kërkohej të qëndronin në abaci gjatë tërë vitit, përveç për të paktën gjashtë javë në vit. Gjithësesi, për 600 florinë, zonjat mund ta blinin vetë lirinë; megjithëse në teori atyre u kërkohej akoma të mundësonin gjashtë javë të shërbimit koral, kjo nuk ndiqej gjithmonë në praktikë. Kjo mundësi e blerjes së lirisë duket se ka qenë përdorur shpesh. Disa zonja i përkisnin mjaft abacive. Maria Jozefa e Hatzfeldit dhe Glajkenit, për shembull, ishte anëtare e abacive në Thorn dhe Esen për 46 vjetë. Gjatë kësaj kohe, ajo qëndronte në Abacinë e Esenit për katër vjetë, por asnjë në Thorn.

parapamje|334px|Hilsvinda duke u lutur, me të shoqin, Ansfridin e Utrehtit në gjysmë-errësirë
Distrikti i abacisë përmbante një ndërtesë kurie për diakoneshat dhe pesë shtëpi për zonjat; disa ndërtuan vetë shtëpi jashtë rrethimit të abacisë. Në shekullin e XIV, u ndërtua një kishë e re gotike.

 Historia 
Përkatësia perandorake e abacisë u konfirmua në vitin 1292 nga mbreti Adolf i Nasaut. Nën perandorin Maksimiliani I, abacia ishte nën mbrojtjen e veçantë perandorake. Në rregjistrin perandorak të matrikullimit në Worms, abacia është rregjistruar si . Detyrat e matrikullimit, gjithësesi, u transferuan te kontët e Lipes. Abacia ishte anëtare e Qarkut perandorak Rinian të Poshtëm-Vestfalian dhe Kolegjit Rinian të Prelatëve Perandorak.

parapamje|majtas|408px|Pamje e Kishës së Shën Mikelit, në Thorn
Në shekullin e XVII qeveria e Holandës Spanjolle kërkoi ta kufizonte përkatësinë perandorake. Abateshat u rrezistuan me sukses këtyre përpjekjeve. Në shekullin e XVIII, abatesha mbante titullin e princeshës. Mjaft abatesha ishin njëkohësisht krerë të Abacisë së Esenit.

Territori do të pushtohej nga trupat revolucionare franceze në vitin 1794 dhe do të aneksohej nga Republika Franceze. Në vitin 1815, Kongresi i Vjenës ia dha territorin Mbretërisë së Bashkuar Holandike. Pronat e abacisë, manastiri, pallati i abateshës dhe ndërtesat e tjera u konfiskuan dhe iu shitën ofertuesit më të lartë dhe zakonisht u shkatërruan për materialin ndërtimor. Vetëm kisha e abacisë do të mbijetonte. Kisha e abacisë së Shën Mikelit u bë një kishë famullitare.

parapamje|291px|Potreti i Franciska Kristinës së Sulzbahut (1696–1776)
 Abateshat 
 982–?: Hilsondis (ose Hilsvinde?)
 992– 1010: Benedikta
 ?–1020: Gerbera
 ?–1044: Hilgarda
 ?–1094: Godajlda
 ?–1102: Buçarda
 ?–1136: Adelaida
 ?–1172: Odilia e Ubahut
 ?–1189: Elizabeta
 ?–1217: Juta
 1231–1269: Hildegonda e Bornit
 1273–1292: Guda e Renenbergut

parapamje|281px|Maria Kungunda e Saksonisë, litografi
Abatesha-princeshat
 1292–1304: Guda e Renenbergut
 1310–1337: Margareta e I e Bautershajmit.
 1337: Isonda e Vidit
 1337–1378: Margareta II e Hajnsbergut
 1389–1397: Margareta III e Horn Pervezit
 1404–1446: Mektilda e Hornit
 1446–1454: Jakoba e Loon-Hajnsbergut
 1454–1473: Elsa e Burenit
 1473–1486: Gertruda e Sombrefes
 1486–1531: Eva e Isenburgut

 Pretendente të diskutuara për titullin gjatë kësaj periudhe 
 1531–1577: Margareta IV e Brederodes
 1577–1579: Josina I e Mandershajdit
 1579–1604: Josina II e Markut
 1604–1631: Ana e Markut
 1631–1632: Josina Valburgis e Lovenshtajn-Roshefortit
 1632–1646: Ana Eleonora e Staufenit (njëkohësisht abateshë e Abacisë së Esenit)
 1646–1647: Ana Katerina e Salm-Rajfershajdit
 1647–1690: Ana Salomeja e Mandershajd-Blankenhajmit (nga viti 1690 deri në vitin 1691 ajo qe edhe abateshë e Esenit)
 1690–1706: Eleanora e Lovenshtajn-Roshefortit
 1706–1717: Ana Juliana e Mandershajd-Blankenshtajnit
 1717–1776: Kontesha palatine Franciska Kristina e Sulzbahut (ajo qe edhe abateshë e Esenit)
 1776–1795: Maria Kunigunde e Saksonisë (ajo qe edhe abateshë e Esenit)

Shiko edhe

 Thorn (Holandë)
 Maasgouw
 Abacia Princërore e Stavelot-Malmedisë
 Limburgu (Holandë)
 Rini Verior dhe Vestfalia
 Lista e peshkopëve dhe princ-peshkopëve të Liezhit
 Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Utrehtit
 Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Kambrait
 Perandoria Gjermaniko-Romake
 Lista e kontëve dhe princave të Frizisë Lindore
 Prijësit mesjetarë të Frizisë Lindore
 Duka i Parmës
 Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës
 Lista e kontëve të Burgundisë
 Kontët e Lovenit
 Landgraviati i Brabantit
 Kontea e Loonit
 Kontët dhe dukët e Gueldersit
 Holanda gjatë Mesjetës së Hershme
 Luftërat e Grepit dhe Merlucit
 Holanda Burgunde
 Duka i Burgundisë
 Holanda Habsburge
 Shtatëmbëdhjetë Provincat
 Holanda Spanjolle
 Holanda Austriake
 Mbretëria e Bashkuar e Holandës
 Historia e Holandës
 Lista e fiseve të hershme gjermanike
 Lista e mbretërve frankë
 Lista e udhëheqësve të Frizisë
 Lista e sunduesve të Saksonisë
 Lista e kontëve dhe margravëve të Namurit
 Lista e monarkëve të Luksemburgut
 Lista e kontëve dhe dukëve të Limburgut
 Lista e mbretërve dhe dukëve të Lorenës
 Lista e monarkëve të Holandës
 Lista e piktorëve të hershëm holandikë
 Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta
 Lista e pensionarëve të mëdhenj
 Lista e monarkëve në Vendet e Ulta
 Lista e zotërve dhe kontëve të Egmontit
 Konti i Artois
 Konti i Flandrës
 Lista e konteshave të Flandrës nga martesa
 Lista e monarkëve të Belgjikës
 Zotërit dhe margravët e Bergen op Zoom
 Lista e kontëve të Berghut
 Dukati i Klevesit
 Dukati i Builjonit
 Lista e zotërve të Builjonit
 Duka i Brabantit
 Konti i Hollandës
 Kontët, dukët dhe dukët e mëdhenj të Oldenburgut
 Konti i Hainautit
 Lista e kryeministrave të Holandës
 Konti i Zutfenit

 Referime 

Bibliografia












 Lidhje të jashtme

 List of Abbesses

Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës
Kategoria:Themelime në 975
Kategoria:Themelime shekulli X në Evropë
Kategoria:Themelime në 1292
Kategoria:Themelime shekulli XIII në Evropë
Kategoria:Shpërbërje në 1794
Kategoria:Shpërbërje shekulli XVIII në Evropë
Kategoria:Evropa mesjetare
Kategoria:Evropa gjatë mesjetës së vonë
Kategoria:Evropa në periudhën e hershme moderne
Kategoria:Historia e gjermanëve
Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta
Kategoria:Monarkë në Evropë
Kategoria:Principata të shuara
Kategoria:Tituj fetarë
Kategoria:Tituj fisnikë
Kategoria:Fisnikëria në Evropë
Kategoria:Fisnikë holandezë
Kategoria:Perandoria Gjermaniko-Romake
Kategoria:Manastire katolike
Kategoria:Teokraci
Kategoria:Murgj