Drita Hajdari

__NOINDEX__

Drita Hajdari është juriste me një karrierë të vlerësuar në fushën e drejtësisë. Fillimisht, punoi si gjyqtare nga viti 1984 deri në vitin 1990, dhe më pas si avokate. Pas përfundimit të luftës në Kosovë, në vitin 1999 ishte gruaja e parë prokurore e emëruar nga Misioni i Kombeve të Bashkuara në Kosovë. Në pozitën e prokurores speciale në Prokurorinë Speciale të Republikës së Kosovës është emëruar në vitin 2013. Ka qenë kryetare e Shoqatës së Prokurorëve të Kosovës dhe koordinatore kombëtare kundër korrupsionit. Nga viti 2016, ajo u emërua udhëheqëse e Departamentit për Krime Lufte. Nga fjalimi i ambasadorit të Francës, z.Oliver Guerot, me rastin e ndarjes së çmimit Kalorës i Urdhërit Kombëtar të Meritës, me date 20.02.2024.

 Biografia dhe angazhimi personal 

Drita Hajdari ka lindur në Prishtinë, më 13 dhjetor 1958. Studimet themelore i përfundoi në Fakultetin Juridik të Universitetit të Prishtinës, në vitin 1983. Ndërsa studimet postdiplomatike në master, me temë “Hetimi i veprave penale të korrupsionit”, i kreu në vitin 2013, në Kolegjin AAB.Gazeta Metro, Pensionohet prokurorja Drita Hajdari, njëra prej fytyrave më të ndritshme të drejtësisë kosovare, 08.12.2023.   Një vit pas diplomimit të saj, ajo filloi punën si gjyqtare, deri në vitin 1990, kur për shkak të krizës në ish-Jugosllavi u largua nga kjo pozitë. Nga fillimi i vitit 1991, ajo punoi si avokate, në rrethana sfiduese të kohës, me synim që t’iu dilte në mbrojtje personave të përndjekur nga regjimi i kohës. Menjëherë pas përfundimit të luftës në Kosovë, më 1 korrik 1999, ajo u emërua në pozitën e prokurores së qarkut të Prishtinës nga Misioni i Kombeve të Bashkuara të Kosovës. Nga kjo pozitë, ajo kaloi në Shkollën Policore në Vushtrri, ku punoi si instruktore ligjore për gjeneratat e reja të policëve të pasluftës. Në vitin 2001, me ftesën e Departamentit të Drejtësisë së -UMNIK-ut, ajo punoi si inspektore gjyqësore në njësinë për inspektim gjyqësor, ndërsa në vitin 2006, u emërua koordinatore e asaj njësie. Më pas, nga viti 2008, iu bashkua një projekti të USAID-it për sundimin e ligjit, në një periudhë kohore prej dy vitesh, si këshilltare e lartë juridike. Gjatë gjithë kësaj kohe, dëshira e saj ishte të kthehej në pozitën e prokurores, gjë të cilën e arriti në vitin 2010, në Prokurorinë e Qarkut në Prishtinë.   

Në vitin 2013 u emërua prokurore, në Prokurorinë Speciale të Republikës së Kosovës, ku merrej me raste të korrupsionit të nivelit të lartë,Eulex, Drita Hajdari: Silence is a crime, 02.03.2017.  e po në të njejtën kohë trajtonte edhe rastet e terrorizmit dhe krimit të organizuar. Me fillimin e transferimit të kompetencave për krimet e luftës nga misioni i EULEX-it te prokuroria vendore, në vitin 2016, Këshilli Prokurorial i Kosovës e caktoi Drita Hajdarin, si udhëheqëse të Departamentit për Krime Lufte. Këtë përgjegjësi e mori me plot dinjitet dhe vendosshmëri, gjë që vërtetojnë aktakuzat e saj të përfunduara me aktgjykimet dënuese, e sidomos aktakuza e parë për dhunë seksuale gjatë luftës, e cila përfundoj me dënimin e kryesit të kësaj vepre penale.   

Me fillimin e aplikimit të ligjit për gjykim në mungesë, ajo ngriti aktakuzën e parë për krime lufte në mungesë. Gjatë trajtimit të rasteve të dhunës seksuale në luftë, ajo krijoi një program veprimi që, në mes të tjerash, përfshinte prezencën e një psikologu gjatë intervistimit të viktimës, si dhe aplikimin e masave mbrojtëse, me qëllim të mbrojtjes së identitetit të viktimës.Telegrafi, Hajdari: Prokuroria po heton 64 raste të dhunimeve seksuale gjatë luftës në Kosovë, 2023. Në aktakuzat e saj, Drita Hajdari ka theksuar se krimet e luftës janë vepra penale që renditen si krime kundër njerëzimit, të përcaktuara jo vetëm në Kodin Penal të Kosovës, por edhe në të drejtën ndërkombëtare humanitare. Sipas saj: “Ndër krimet e luftës, sulmi seksual është një nga krimet më të rënda që një qenie njerëzore mund të përjetojë”, prandaj shtoi ajo se “këto raste duhet të trajtohen me shumë kujdes dhe viktimave t’iu afrohet përkrahje dhe ndihmë për qasje në drejtësi”.Kosovo Women’s Network, Hajdari: It is Never Too Late to Bring Sex Crimes to Justice, 23.07.2021

Pjesëmarrëse në konferenca ndërkombëtare dhe rajonale

Drita Hajdari ka marrë pjesë në trajnime dhe konferenca të shumta brenda dhe jashtë vendit. Në vitin 2013,  ajo mori pjesë në Konferencën Ndërkombëtare të Prokurorëve, të organizuar në Lisbonë, Portugali. Me këtë rast, duke i paraqitur masat për luftën kundër krimit të organizuar në Kosovë, ka theksuar se për luftimin e krimit të organizuar dhe krimit në përgjithësi është i nevojshëm bashkëpunimi juridik ndërkombëtar. Ka marrë pjesë si folëse edhe në shumë konferenca të tjera ndërkombëtare nga të cilat veçohen ato për korrupsion në Bruksel, Belgjikë, dhe për terrorizëm në Malta, si dhe për krimet e luftës në Hagë, Holandë. 

Në fillim të vitit 2024, me ftesën e Fondit për të Drejtën Humanitare në Beograd, ka marrë pjesë në Konferencën Rajonale në Beograd, në të cilin u diskutua për procedimin e krimeve të luftës. Kjo konferencë përbënte një rëndësi të lartë për nga aspekti tematik, si dhe nga aspekti i pjesëmarrësve, ku morrën pjesë prokurorët nga Kroacia, Bosnja dhe Hercegovina, dhe Serbia.Telegrafi, Ish-prokurorja ​Hajdari: Koha po e rrezikon adresimin e krimeve të luftës, dëshmitarët po vdesin, 2025.  Duke folur në këtë konferencë për krimet e luftës në Kosovë, Drita Hajdari ka kritikuar mungesën e bashkëpunimit juridik me shtetin e Serbisë në këtë fushë, si dhe ka cekur se “fshehja e kryesve të krimeve të luftës është mohim i krimeve dhe mospranim i luftës”.Natasha Kandiq, platforma X. 

Dekorata

Drita Hajdari është dekoruar nga Ministria e Drejtësisë së Kosovës me çmimin për drejtësi "Heroi Sali Çeku", dhe me mirënjohjen nga Kryeprokurori i shtetit të Kosovës për kontributin e saj në luftën kundër korrupsionit. Në vitin 2021 u dekorua nga Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarëve të Torturës me çmimin për Guxim Vasfije. Çmimi zakonisht u jepet individëve apo organizatave që kanë kontribuar në mbrojtjen e të drejtave të grave, veçanërisht në adresimin e dhunës seksuale në konflikt. 

Мё 20.02.2025, Drita Hajdari u dekorua nga Franca me medaljen “Kalorës i Urdhërit Kombëtar të Meritës” (Chevalier de Ordre national du Merite), si simbol i angazhimit të saj në drejtësi dhe në zbatimin e ligjit, si dhe për mbrojtjen e të drejtave të njeriut. Kjo medalje u ndahet shtetasve të huaj që kanë kryer shërbime kulturore, ekonomike dhe shkencore për Francën, ose kanë promovuar kauzat të cilat i mbron Franca. Këtë medalje ia dorëzoi ambasadori i Francës në Kosovë, z.Oliver Guérot. Me këtë rast ambasadorit Guérot theksoi: "Kjo mirënjohje nga Franca shpërblen veprimtarinë e shquar të znj. Hajdari të realizuar falë angazhimit të saj profesional. Ish-prokurorja e Prokurorisë Speciale të Kosovës, znj. Hajdari është shquar me guximin, integritetin dhe vendosmërinë e saj për të luftuar krimin e organizuar, korrupsionin dhe shkeljet e të drejtave të njeriut. Guximi dhe profesionalizmi është dëshmuar në veçanti në shumë lëndë të ndjeshme, duke e bërë atë një figurë të respektuar në Kosovë dhe më gjerë. Puna e saj në Prokurorinë Speciale të Kosovës kontribuoi dukshëm në forcimin e institucioneve te drejtësisë dhe konsolidimin e demokracise në vend.” Sipas ambasadorit Guérot, Drita Hajdari ka mbrojtur vlerat të cilat i mbështet Franca.BIRN, Drita Hajdari: Pioneering Prosecutor Who Battled Injustice in Kosovo, 04.03.2025.

Referencat