Diofizitizmi

Ata që mbështesnin formulën "dy natyra pas bashkimit" në të dyja pikëpamjet, atë kalcedoniane dhe nestoriane, quheshin diofizitë. Është e lidhur me doktrinën e bashkimit hipostatik dhe bashkimit prozopik.
parapamje|Shëmbëllimi i të dyja pjesëve të imazhit

 Historia 
Zhvillimi i kristologjisë diofizite ishte gradual; tradita e diofizitëve dhe terminologjia e saj komplekse u formuluan si rezultat i debateve të gjata kristologjike të vazhdueshme gjatë shekullit të 4-t dhe 5-t. Disa variante të kristologjisë diofizite u shfaqën me kalimin e kohës në mësimet e Valentinusit,  Pavlit të Samosatës,  Diodorit të Tarsit,  Teodorit të Mopsuestisë,  dhe të tjerëve.

Diofizitizmi bie në kundërshtim me pikëpamjet e monofizitizmit - doktrinën se Jezui ka vetëm natyrën hyjnore, dhe miafizitizmin, doktrinën se Krishti është i përbërë nga 2 natyra: ajo hyjnore dhe njerëzore, të bashkuara plotësisht në një natyrë të vetme. Sipas përkufizimi kalqedonas të diofizitizmit, dy natyrat janë të bashkuara plotësisht dhe në mënyrë të përsosur në një Person dhe hipostazë të Jezu Krishtit,  të unifikuara me njëra-tjetrën dhe bashkëjetojnë në harmoni dhe pa konfuzion ose ndryshim.  Përkufizimi nestorian, nga ana tjetër, pohon se dy natyrat janë të bashkuara në një bashkim prozopik, në kundërshtim me bashkimin hipostatik të përpunuar nga Kirili i Aleksandrisë dhe të mbështetur nga Kishat Ortodokse Lindore. Rëndësia e diofizitizmit theksohej shpesh nga përfaqësues të shquar të shkollës Antiokiane në ndryshim nga shkolla Aleksandriane. 

Miafizitët mbështetën idenë e një natyre të vetme në Krishtin bazuar në kuptimin e tyre të mësimeve të Kirilit të Aleksandrisë,  duke përfshirë Dymbëdhjetë Anatemat e tij, përkatësisht numrin 4, ku thuhet:  

"Nëse dikush do të ndajë midis dy personave apo hipostazave ato shprehje që përmbahen në shkrimet Ungjillore dhe Apostolike, ose që janë thënë në lidhje me Krishtin nga Shenjtorët, ose nga vetë ai, dhe do t'i zbatojë disa prej tyre atij si për një njeri të ndarë nga Fjala e Perëndisë, dhe do t'i zbatojë të tjerat për Fjalën e vetme të Perëndisë Atë, me arsyetimin se ato janë të përshtatshme për t'u zbatuar për Perëndinë: le të mallkohet (anatemohet)!"

Diofizitizmi u diskutua në Sinodin e Kalqedonisë në vitin 451, që hartoi Përkufizimin Kalqedonas, i cili thotë: 

"Ne rrëfejmë se i njëjti Krisht, Zot dhe Bir i vetëmlindur, duhet të pranohet në dy natyra pa ngatërrim, ndryshim, ndarje apo veçim. Dallimi midis natyrave nuk u zhduk kurrë nga bashkimi i tyre, por përkundrazi, karakteri i veçantë i secilës prej dy natyrave u ruajt ndërsa ato u bashkuan në një person (prosopon) dhe një hipostazë".

Natyra (ousia) në kuptimin kalqedonik mund të kuptohet se i referohet një sërë "fuqish dhe cilësish që përbëjnë një qenie"  ndërsa personi (prosopon) "një individi konkret që vepron si subjekt në të drejtën e vet". 

Për ithtarët, bashkimi hipostatik është qendra e unitetit të Jezusit (hyjniteti dhe tiparet njerëzore të tij përshkruhen si natyra), ndërsa ata që hodhën poshtë Koncilin e Kalqedonisë e panë vetë natyrën e tij si pikën e unitetit.

Diofizitizmi është përdorur gjithashtu për të përshkruar disa aspekte të Nestorianizmit, doktrinat e Nestorit të Kostandinopojës. Tani pranohet përgjithësisht se disa nga idetë e tij nuk ishin shumë larg atyre që u pranuan përfundimisht, por mënyra e formulimit të doktrinës së Krishtit nga ana e tij është ende e diskutueshme midis kishave. Kjo u bë veçanërisht e spikatur pas zbulimit të shkrimit të tij teologjik dhe apologjetik Pazari i Herakleidit, i cili ringjalli interesin për punën e tij.

 Pranimi nga kisha të ndryshme 
Pas shumë debateve dhe disa koncileve (këshilleve), diofizitizmi u zyrtarizua dogmatikisht në Koncilin/Sinodin e Kalqedonisë  dhe Koncilin e Dytë të Kostandinopojës të vitit 553, vendimet e të cilave janë njohur e pranuar nga shumica e kishave të krishtera, duke përfshirë Kishën Ortodokse Lindore, Kishën Katolike Romake, Kishat Katolike Lindore, Kishën Anglikane dhe Kishën e Vjetër Katolike, si dhe Kishën Kalviniste, Luterane dhe të tjera besime të krishtera. Kisha antike e Lindjes e ka ruajtur kristologjinë diofizite dhe tradita të tjera të Shkollës së Antiokisë . 

Megjithatë, ka ende kisha që i qëndrojnë besnike doktrinës miafizite, siç është Kisha Ortodokse Orientale . 

 Shiko edhe 

 Jezusi
 Krishtërimi

 Referime 
Kategoria:Terminologji e krishterë
Kategoria:Kristologji
Kategoria:Skizma në Krishtërim