Roma quadrata

Roma quadrata (latinisht: Roma katrore, greqisht: , Tetrágōnos Rhṓmē) është një referim i lashtë letrar i ngjarjes së Themelimit të Romës, e përdorur për të treguar një vend, pak a shumë të shtrirë, të qytetit të lashtë të Romës.

Sipas një hipoteze bëhet fjalë për një ara ose një gropë mbi Palatin, me funksione të shenjta;Sekst Pompe Festi, De verborum significatu, 258 ose 310 L. ndërsa sipas një tjetre bëhet fjalë për një zonë të shenjtë të kufizuar, që përkon me 'Area Apollinis që zinte një pjesë të vogël të Palatinit; dhe në fund sipas një hipoteze të tretë Roma quadrata përkon me pomerium-in romulian mbi Palatin.

 Ara apo fossa 
Një hipotezë e parë për Roma quadrata na jepet nga Sekst Pompe Festi, që e identifikon me vendin e shenjuar nga një gurë katror (quadratum) përpara Templum Apollinis, vendi ku janë vendosur ofertat për ogur të mbarë kur themelohej një qytet.

 Zonë e shenjtë
parapamje|majtas|379px|Mbretje arkeologjike të të ashtuquajturit Muri i Romulit në Palatin
Sipas një tjtër interpretimi Roma quadrata tregonte një zonë të kufizuar monumentale, domethënë Tempulli i Apollonit Palatin|Area Apollinis]], që zinte një pjesë të vogël të Kodrës Palatine. Sipas Plutarkut Roma quadrata është zona e shenjtëruar nga Romuli mbi Palatin për të interpretuar shenjat augurale, për të vendosur kush midis Romulit apo Remit duhet ta themelonte qytetin: nëse Roma apo Remoria. Kështu Roma quadrata i paraprin Romës.

Edhe Mark Terentius Varroni, i cituar nga Gaius Julius Solini,Gaius Julius Solini,Collectanea rerum memorabilium, 1,17. e paraprin themelimin e Romës nga ajo e Roma quadrata, që e vendos zonën e shenjtë të Apollonit dhe Scalae Caci, duke i shtuar një përshkrim të vështirë për tu interpretuar: quod ad aequlibrium foret posita. Flavio Josefi duke treguar çështjet e lidhura me perandor Klaudin, tregon se si ushtarët u mblodhën në një shesh mbi Palatin, që tregohej se kishte qenë i banuar nga banorët e parë të Romës.Flavio Josefi, Antiquitates iudaicae, XIX 3,2

parapamje|upright=1.4|Roma në vitin e themelimit, 753 p.e.s.
 Pomeriumi palatin 
Hullia legjendare e krjuar nga Romuli me gjasa kishte një funksion të pomerium dhe në këtë mënyrë kufitar, dhe ka shumë të ngjarë, duke parë formacionin e lashtë të kodrës, që muri primitivTit Livi, Ab Urbe condita libri, I, 7. dhe fossatum që e shoqëronte ishin realizuar vetëm në krahun midis Germalit dhe Palatinit, për të mbrojtur krahun më të ekspozuar, edhe pse pomerium, për domethënien e tij si rrethim i shenjtë, duhet me siguri të rrethonte gjithë qendrën e banuar.

Ndërsa Roma quadrata të cilën e përmendin dis authorë klasikë.Dionisi i Halikarnasit, Kasius Dion Koceiani përfshinte të dyja lartësitë, me përjashtim të Kodrës Velia. Publius Kornelius Taciti jep disa tregues në lidhje me rrethimin primitiv të qytetit, në bazë të të cilave është e mundur të hipotizohet ecuria vijuese, i gjatë rreth një kilometër e gjysmë: nga Basilica di Sant'Anastasia al Palatino, der rreth kryqëzimit midis rrugëve të sotme Via dei Cerchi dhe Via di San Teodoro, përgjatë krahut jugor të Palatinit deri te Chiesa di San Gregorio al Celio, duke u kthyer pastaj drejtë Harkut të Kostandinit, pastaj drejtë Harkut të Titit dhe Basilica di Santa Francesca Romana, për tu ribashkuar pastaj me gjurmën e sotme të Via di San Teodoro dhe duke zbritur nëpër Velabrum deri te Basilica di Sant'Anastasia al Palatino.

Skajet shënoheshin nga altarë: Herculis Invicti Ara Maxima në Forum Boarium, Ara Consi në luginën e Cirkut Maksim, Faltorja e Larëve në këmbët e Velias dhe Curiae Veteres në këndin veri-lindor të Palatinit.Publius Kornelius Taciti, Annales, XII, 24. Është mjaft e qartë se disa nga këto pjesë shfrytëzonin relievin natyror të kodrës dhe nuk kishin nevojë për ndonjë mur.

Shiko gjithashtu

 Romulus
 Remi dhe Romuli
 Themelimi i Romës
 Origjina e Romës
 Historia e Romës
 Aerarium
 Agger
 Alba Longa
 Albanët (latinë)
 Amfiteatri Romak
 Anijet Romake
 Arkitektura Romake
 Arkitektura e Teatrove Romake
 Arti Arkaik Romak
 Arti Romak Plebe
 Arx
 Besimet e lashta mesdhetare
 Cirku Romak
 Civitas
 Cliens
 Clivus Palatinus
 Curia Calabra
 Cursus honorum
 Çitadela
 Dashuria Greke
 Di Manes
 Dux
 E drejta romake
 Enea Ankiziadi
 Equites
 Feja romake
 Festivalet Romake
 Folklori Romak
 Forumet Romake
 Genius loci
 Gens
 Gotthograikia
 Harku i Triumfit
 Horreum
 Horreum (Epir)
 Hospitium
 Imperator
 Imperium
 Institucionet politike të Romës së lashtë
 Insula (ndërtesë)
 Insula (hapsirë urbane)
 Itinerari
 Jus
 Kalendari Romak
 Kalendat
 Klima e Romës së Lashtë
 Kolona e Fitores
 Kolonia Romake
 Kolumbarium
 Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Kuvendet Romake
 Lapis manalis
 Larja në Romën e Lashtë
 Latifundium
 Latinët e Lashtë
 Latium
 Letërsia e vjetër greke e romake
 Lidhja Latine
 Limes Britannicus
 Llaçi romak
 Luftërat Romako-Latine
 Magjistratët romakë
 Magjistratët e Perandorisë Romake
 Mare Nostrum
 Marina Romake
 Miliarium
 Miliarium Aureum
 Misteret greko-romake
 Mitologjia romake
 Mjekësia Romake
 Monarkia romake
 Mos maiorum
 Mundus Cereris
 Municipium
 Muret mbrojtëse romake
 Muri i Antoninit
 Nikopoli i Epirit
 Njësitë matëse romake
 Optimates dhe populares
 Orcus
 Pagus
 Pallatet perandorake të Romës
 Patricët romakë
 Patronazhi në Romën e Lashtë
 Patronus
 Perandoria Romake
 Peripli
 Periudha e Ngrohtë Romake
 Plaçkitja Vandale e Romës
 Plaçkitja Visigote e Romës
 Plebejtë
 Pomerium
 Portretizimi Romak
 Potestas
 Provinca romake e Epirit
 Provocatio ad populum
 Roma e Lashtë
 Romanitas
 Romanizimi (kulturor)
 Rrugët romake
 Selitë perandorake romake
 Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
 Shtatë Kodrat e Romës
 Shtetësia Romake
 Shtëpia Romake
 Skulptura Romake
 Spektaklet Romake
 Statio
 Tempulli i Apollonit Palatin
 Tempulli Romak
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Thermae
 Traditat romake të emërtimit
 Triumfi Romak
 Ujësjellësi Romak
 Umbilicus urbis Romae
 Ura e Trajanit
 Ura romake
 Urbanistika Romake
 Urbs
 Ushtria Romake
 Valetudinarium
 Vallum
 Vardariotai
 Vicus
 Vigiles
 Vila Romake
 Villa rustica
 Vivarium
 Zgjedhjet në Republikë Romake
 Zjarrfikja në Romën e Lashtë

 Citime fundore 

 Bibliografia 
 Burime parësore 


 Sekst Pompe Festi, De verborum significatu.

 Tit Livi, Ab Urbe condita libri, I.


 Publius Kornelius Taciti, Annales, XII.

 Burime dytësore 

 Brocato, P. "Dalle capanne del Cermalus alla Roma quadrata". Roma Romolo Remo e la fondazione della città (Catalog of the Exhibit) (2000): fq. 284–287.

 Carandini, Andrea. Remo e Romolo: dai rioni dei Quiriti alla città dei Romani (775/750-700/675 a. C.). Vol. 210. Einaudi, 2006.
 Andrea Carandini, "The Blessing of the Palatine and the Founding of Roma Quadrata", in Idem, Rome: Day One (Princeton, Princeton University Press, 2011), fq. 50–62.
 Castagnoli, F. "Roma Quadrata", Studies presented to DM Robinson, I, St. (1951): fq. 389–399.
 Castagnoli, Ferdinando. "Il Tempio Romano: Questioni di Terminologia e di Tipologia". Papers of the British School at Rome (1984): fq. 3–20.
 L. G. Cozzi, Le porte di Roma, F. Spinosi Ed., Roma, 1968.
 M. Quercioli, Le mura e le porte di Roma, Newton Compton, Roma, 1982


 Quercioli, Mauro. Le mura e le porte di Roma: dalla Roma quadrata alle mura aureliane, dalla città leonina alle moderne fortificazioni: un singolare itinerario storico tra imponenti porte e possenti bastioni alla riscoperta delle "difese" di Roma. Newton Compton, 1982.
 Rykwert, Joseph, The Idea of a Town: The Anthropology of Urban Form in Rome, Italy and the Ancient World (MIT Press, 1976, 1988), limited preview.

 Projekte simotra 

Kategoria:Site Romake
Kategoria:Romë
Kategoria:Mitologji romake
Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në periudhën antike
Kategoria:Ndërtesa dhe struktura të mëparshme në Evropë