Republika Batave

Republika Batave (holandisht: ; frëngjisht: ) ishte shteti pasues i Republikës së Shtatë Holandave të Bashkuara. Ajo u shpall më 19 janar 1795, pas Revolucionit Batav, duke përfunduar më 5 qershor 1806, me ngjitjen e Luigj Bonapartit në fronin holandez. Nga tetori 1801 e në vijim ajo qe e njohur si Komunuelthi Batav (holandisht: ). Të dy emrat i referohen tribusë gjermanike të batavëve, që përfaqësonin si paraardhësit e holandezëve, ashtu dhe mitin e vjetër nacionalist të tyre.

Herët gjatë vitit 1795, një ndërhyrje nga Republika Franceze rezultoi në rënien e Republikës së vjetër Holandeze. Republika e re gëzoi mbështetje të gjerë nga populli holandez dhe ishte prodhim i një kryengritjeje të mirëfilltë dhe të popullarizuar. Mirëpo, ajo u themelua me përkrahjen e armatosur të Ushtrisë Revolucionare Franceze. Republika Batave u bë një shtet klient, i pari i "republikave motër", dhe më vonë pjesë e Perandorisë së Parë Franceze të Napoleonit. Politikat e saj u ndikuan thellësisht prej francezëve, që përkrahën hiç më pak se tre grusht shtete për të sjellur në fuqi sektet politike që Franca simpatizonte gjatë pikave të ndryshme të zhvillimit të vet politik. Sidoqoftë, procesi i krijimit të një kushtetute të shkruar holandeze u shty kryesisht prej faktorëve të brendshëm politikë dhe jo nga ndikimi francez deri në çastin kur Napoleoni detyroi qeverinë holandeze të pranojë vëllain e tij, Louis Bonaparte, si monark.

Historia
parapamje|majtas|Sesioni i parë i Asamblesë Kombëtare në Hagë, 1797
Revolucioni Francez ishte popullor dhe klube të shumta të fshehta po e promovonin atë, kur në janarin e vitit 1795 u pushtua nga ushtria franceze. Klubet e fshehtë u ngritën, përmbysën qeveritë bashkiake dhe provinciale dhe shpallën Republikën Batave () në Amsterdam. Stadtholderi Uilliami V u arratis në Angli ndërsa parlamenti e shpërbëri veten. Qeveria e re ishte virtualisht një kukull e Francës. Republika Batave gëzoi një mbështetje të gjerë dhe dërgoi ushtarë për të luftuar në Ushtrinë Franceze. Pushtimi Anglo-Rus i Holandës në vitin 1799 u smbraps nga Forcat Batavo–Franceze. Gjithësesi, Napoleoni e zëvendësoi atë pasi regjimi i  Rutger Jan Schimmelpenninck (1805–1806) ishte pamjaftueshmërisht i bindur.

parapamje|majtas|Pema e Lirisë në Groningen, 1795, pikt. e Johann Ludwig Hauck
Struktura konfederative e Republikës Holandeze u zëvendësua në mënyrë permanente nga një shtet unitar. Kushtetuta e vitit 1798 pati një karakter xhenuin demokratik, megjithëse një grusht shteti në vitin 1801 vendosi një regjim autoritar në pushtet. Qeveria ministrore u fut për herë të parë në historinë holandeze dhe shumë nga departamentet e tanishme qeveritare datojnë nga kjo periudhë.

parapamje|majtas|Grumbullimi i flotës batave në limanin e Vlisingenit, 1804
Stadtholderi në ekzil ia dorëzoi kolonitë holandeze në "garanci" Britanisë së Madhe dhe i urdhëroi guvernatorët kolonialë të bindeshin. Kjo i dha fund përgjithmonë Perandorisë Koloniale Holandeze në Guajanë, Cejlon dhe Koloninë e Kepit. Inditë Lindore Holandeze iu kthyen Holandës nën Traktatin Anglo-Holandez të vitit 1814.

Shiko edhe

 Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze
 Revolucioni Francez
 Luftërat Revolucionare Franceze
 Republika e Parë Franceze
 Napoleon Bonaparti
 Perandoria e Parë Franceze
 Luftërat Napoleonike
 Lufta Tetëdhjetë Vjeçare
 Holanda Burgunde
 Holanda Habsburge
 Shtatëmbëdhjetë Provincat
 Holanda Spanjolle
 Uilliami i Heshtur
 Rilindja në Vendet e Ulta
 Piktura Baroke Flamande
 Arkitektura Baroke Holandeze
 Luftërat e Grepit dhe Merlucit
 Holanda gjatë Mesjetës së Hershme
 Holanda gjatë Periudhës Romake
 Parahistoria e Holandës
 Perandoria Koloniale Holandeze
 Epoka e Artë Holandeze
 Lufta Tridhjetëvjeçare
 Kompania Holandeze e Indisë Lindore
 Kolonia Holandeze e Kepit
 Kompania Holandeze e Indisë Perëndimore
 Kolonizimi Holandez i Amerikës
 Antilet Holandeze
 Holanda Austriake
 Hapsburgët
 Monarkia Hapsburge
 Perandoria Austriake
 Austro-Hungaria
 Historia e Austrisë
 Holanda Napoleonike
 Mbretëria e Bashkuar e Holandës
 Revolucioni Belg
 Historia e Belgjikës
 Historia e Holandës
 Historia e Holandës (1900-Tani)
 Perandoria Koloniale Belge

Referime

 Bibliografia 








 Lexime të mëtejshme 






Lidhje të jashtme



Kategoria:Republika të mëparshme
Kategoria:Themelime në 1795
Kategoria:Shpërbërje në 1806
Kategoria:Themelime shekulli XVIII në Evropë
Kategoria:Shpërbërje shekulli XIX në Evropë
Kategoria:1795 në Europë
Kategoria:Themelime shekulli XVIII në Evropë
Kategoria:1806 në Evropë
Kategoria:Historia e Holandës
Kategoria:Historia e Francës
Kategoria:Vende të mëparshme në Evropë
Kategoria:Periudha e vonë moderne
Kategoria:Evropë Veriperëndimore