Kulla fortifikuese

Një kullë fortifikuese (gjithasthtu kullë mbrojtëse, kullë e kështjellë ose, në konteks, thjeshtë kullë) është një nga strukturat mbrojtëse të përdorura në fortifikime, si kështjellat, bashkë me muret mbrojtëse si muret perde. Kullat e kështjellave mund të kenë një larmi formash të ndryshme, duke përmbushur kështu funksione të ndryshme.

Forma e kullave
Kullat drejtkëndore
Kullat katrore ose drejtëkëndore janë të lehta për tu ndërtuar dhe japin një sasi të mirë hapsire të brendshme të përdorshme. disavantazhi i tyre është se këndet janë të prekshme ndaj sulmeve. Megjithë këtë prekshmëri, kullat drejtëkëndore vijuan të përdoren dhe arkitektura ushtarake myslimane përgjithësisht i favorizonte ato.Kennedy (2000).

Kullat e rrethore
Kullat rrethore, të quajtura edhe kulla tambure, janë më rezistente ndaj teknologjisë së rrethimeve si xhenioja dhe predhat sesa kullat katërkëndore. Ballina rrethore është më rezistente sesa faqja e drejtë e një kulle katërkëndore, thjeshtë ashtu si një hark ngarkesë mbajtës. Ky parim ishte kuptuar që në lashtësi.

parapamje|372px|Kullat e portës në Kështjellën Harlek
Kullat patkua
Kullat patkua (ose në formë D-je) janë një kompromis që jep më të mirën e një kulle rrethore dhe atë të një kulle katërkëndore. Ana gjysmë-rrethore (ajo përballë sulmuesve) mund ti rezistojë mjeteve të rrethimit, ndërsa pjesa drejtëkëndore në pjesën e mbrapme krijon hapsira të brendshme dhe një platformë të madhe luftimi në krye. Kullat e mëdha në Krak des Chevaliers dhe kullat e portës në Kështjellën Harlek janë shembuj të mirë. Kështjellat Armene si Lamproni gjithashtu e favorizojnë këtë formë.

Kullat shumëkëndëshe 
Një formë e zakonshme është një kullë tetëkëndore, e përdorur në disa bergfried-e dhe në Castel del Monte në Itali.

Ka disa forma hibride. Për shembull, donxhoni në Château-Gaillard është lehtësisht e përkulur përpara, por ka gjithashtu një sqep trekëndor për të devijuar predhat.

Kullat me funksione të posaçme 
Kullat e mureve, të njohura edhe si kulla morale, mundësojnë zjarrë anësor (nga harqet kryqe ose armë të tjera qitëse) ndaj një pjese të drejtë të murit perde. Kullat këndore rreshtojnë dy faqe fqinje murore. Nëse kullat këndore janë të largëta me njëra-tjetrën, mund të shtohen kulla të tjera anësore midis tyre. Kullat në perden e jashtme të mureve shpesh janë të hapura mbrapa.

Kullat veçanërisht të mëdha shpesh janë pika më e fortë e kështjellës: donxhoni ose bergfried-i. Pasi porta është gjithmonë një pikë e prekshme e kështjellës, kullat mund të ndërtohen afër saj për ta përforcuar mbrojtjen në këtë pikë. Në kështjellat e kryqëtarëve, shpesh ndodhet një kullë porte, me kalimin e portës që të çon përmes bazës së vetë kullës. Në kështjellat evropiane, është më e zakonshme të kesh kulla anësore në të dy krahët e portës.

Shiko gjithashtu

 Barrikada
 Bunkeri
 Fortifikimi
 Kështjella
 Kulla
 Kulla e rojes
 Kulla (Ballkan)
 Kambanarja
 Çardaku
 Çarshia
 Muri (arkitekturë)
 Shtëpia kullë
 Shtëpia e fortifikuar
 Kulla kështjellë
 Kulla fortifikuese
 Aerarium
 Agger
 Arkitektura Romake
 Arkitektura e Teatrove Romake
 Arx
 Burgus
 Cannaba
 Castellum
 Castra
 Claustra Alpium Iuliarum
 Çitadela
 Dediticii
 Domus
 Drungos
 Dux
 Ergastulum
 Gotthograikia
 Honesta missio
 Insula (ndërtesë)
 Insula (hapsirë urbane)
 Kleisoura (distrikt bizantin)
 Kohorta (njësi ushtarake)
 Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
 Legjioni romak
 Limes
 Limes Alutanus
 Limes Britannicus
 Limes Dacicus
 Limes Danubii
 Limes Moesicus
 Limes Pannonicus
 Limes Porolissensis
 Limes Sarmatiae
 Limes Transalutanus
 Mansio
 Miliarium
 Muret e lashta të Durrësit
 Muret mbrojtëse romake
 Muri i Antoninit
 Muri i Hadrianit
 Muri i Trajanit
 Pallatet perandorake të Romës
 Pronoia
 Scholae Palatinae
 Shtëpia Romake
 Statio
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Tirones
 Turma (njësi ushtarake)
 Ushtria Romake
 Valetudinarium
 Vallum
 Vardariotai
 Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
 Villa rustica

Citime fundore

Bibliografia

 A. Bianco, Asti Medievale, Editore CRA, 1960.
 G. Bera, ASti edifici e palazzi nel medioevo. Editore Se Di Co di Lorenzo Fornaca Gribaudo 2004, ISBN 88-8058-886-9.
 Michel Bur (1986). "La maison forte au Moyen Age" (në frëngjisht). Actes de la table ronde de Nancy, Pont-à-Mousson, 1984, Paris: Ed. CNRS.
 Cayot, Fabrice (2003). "Les maisons seigneuriales rurales à la fin du Moyen Age (XIVe–XVIe s.) dans l'Yonne" (në frëngjisht). Annales de Bourgogne, 75, fq. 259–288.



 Mouillebouche, Hervé (2002). Les maisons fortes en Bourgogne du Nord du XIIIe au XVIe siècle (në frëngjisht). Dijon: EUD.


 S. Taricco, Piccola storia dell’arte astigiana. Quaderno del Platano Ed. Il Platano 1994.



Kategoria:Mesjeta
Kategoria:Kulla
Kategoria:Kështjella
Kategoria:Fortifikime sipas llojit