Universiteti i Vilniusit

Universiteti i Vilniusit ( lituanisht : Vilniaus universitetas ) është një universitet kërkimor publik, i cili është universiteti i parë dhe më i madh në Lituani, si dhe një nga institucionet më të vjetra dhe më të spikatura të arsimit të lartë në Evropën Qendrore dhe Lindore. Sot, është institucioni kryesor kërkimor i Lituanisë.

 Vështrim 
Universiteti u themelua në 1579 si Akademia (Kolegji) jezuit i Vilnius nga Stephen Báthory . Ishte universiteti i tretë më i vjetër (pas Akademisë së Krakovës dhe Albertina ) në Komonuelthin Polako-Lituanez . Për shkak të dështimit të Kryengritjes së Nëntorit (1830–1831), universiteti u mbyll dhe pezulloi funksionimin e tij deri në vitin 1919. Pas Luftës së Parë Botërore, universiteti pa përpjekje të dështuara për ta rifilluar atë nga polakët vendas, lituanezët dhe nga forcat pushtuese sovjetike . Më në fund rifilloi funksionimin si Universiteti polak Stefan Batory në gusht 1919.

Pas pushtimit sovjetik të Polonisë në shtator 1939, universiteti u administrua shkurtimisht nga autoritetet lituaneze (nga tetori 1939), dhe më pas pas aneksimit sovjetik të Lituanisë (qershor 1940), i shoqëruar nga një periudhë e pushtimit gjerman pas Operacionit Barbarossa, nga viti 1941 deri në vitin 1944 kur u administrua si Universiteti Shtetëror, Vijues. Në vitin 1945, komuniteti polak i studentëve dhe studiuesve të Universitetit Stefan Batory u transferua në Universitetin Nicolaus Copernicus në Toruń .  Pasi Lituania rifitoi pavarësinë e saj në 1990, pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, ajo rifilloi statusin e saj si një nga universitetet më të njohura në Lituani.

Themeluar në vitin 1579 në kryeqytetin e Lituanisë Vilnius, me një fakultet në qytetin e dytë më të madh, Kaunas, dhe një tjetër në qytetin e katërt më të madh, Šiauliai. Universiteti përbëhet nga pesëmbëdhjetë fakultete akademike që ofrojnë më shumë se 200 programe studimi në një gamë të gjerë disiplinash akademike për mbi 24 000 studentë.  Universiteti Vilnius është i njohur për lidhjet e tij të forta me komunitetin, ndërveprimin dhe pjesëmarrjen në aktivitete shtesë të ofruara nga departamentet joakademike të Universitetit, si Qendra Kulturore, Qendra Shëndetësore dhe Sportive, Biblioteka, Muzeu, Kopshtet Botanike dhe institucione të tjera.

Që nga viti 2016, Universiteti i Vilniusit ka qenë anëtar i një rrjeti universitetesh prestigjioze – Grupit Coimbra – dhe që nga viti 2019, i përket Aleancës Universitare Evropiane (ARQUS). Aleanca synon të krijojë struktura dhe mekanizma të përbashkët, afatgjatë, të qëndrueshëm për bashkëpunim të ngushtë ndërinstitucional në fushën e studimeve, shkencës dhe partneriteteve sociale.  Fondacioni i Universitetit të Vilnius u krijua më 6 prill 2016, duke u bërë fondacioni i parë universitar në Lituani . Fondacioni mbështet kërkimin shkencor të cilësisë më të lartë dhe krijimin e programeve të studimit që korrespondojnë me kërkesat globale, ndërkohë që inkurajon projekte të tjera me vlerë të lartë të shtuar. 

 Struktura 

 Fakultetet 
Universiteti i Vilniusit ka 15 fakultete, me një të vendosur në Kaunas dhe një në Šiauliai. Kampusi i mrekullueshëm historik në qytetin e vjetër pret fakultetet e Historisë, Filologjisë dhe Filozofisë dhe bibliotekën që u themelua në 1570. Kampusi modern në Saulëtekio Avenue strehon fakultetet e Ekonomisë, Fizikës, Komunikimit dhe Juridikut, si dhe Shkollën e Biznesit dhe Qendrën e Shkencave të Jetës që filluan të funksionojnë në 2016 me laboratorë.
 Shkolla e Biznesit
 Fakulteti i Kimisë dhe Gjeoshkencave
 Fakulteti i Komunikimit
 Fakulteti i Ekonomisë dhe Administrimit të Biznesit
 Fakulteti i Historisë
 Fakulteti Juridik
 Fakulteti i Matematikës dhe Informatikës
 Fakulteti i Mjekësisë
 Fakulteti Filologjik
 Fakulteti Filozofik
 Fakulteti i Fizikës
 Instituti i Marrëdhënieve Ndërkombëtare dhe Shkencave Politike

 Qendra e Shkencave të Jetës
 Akademia Šiauliai

 Kampuset 
Fakultetet dhe institutet kërkimore të Universitetit të Vilniusit janë të shpërndara në të gjithë Vilniusin, me një fakultet në Kaunas dhe një në Šiauliai.
 Qyteti i Vjetër i Vilniusit
 Vilnius, Saulëtekis
 Kaunas 
 Šiauliai 

 Njësi tjera 
 Kopsht botanik
 Qendra e Konferencës, Seminareve dhe Kohës së Kohës “Romuva”.
 Qendra Kulturore
 Qendra e Shëndetit dhe Sportit
 Biblioteka
 Muzeu
 Shtëpia Botuese 

 Galeria 

 Shih edhe 
 Arsimi në Lituani 

 Lidhje të jashtme 

 Institute of International Relations and Political Science
 Universitas Vilnensis 1579-2004, well written and illustrated book (92 pages)
 History of Vilnius University by Tomas Venclova 
  Vilniaus universitetas (reprezentacinis leidinys)
  Uniwersytet Wileński 1579-2004 
  A. Srebrakowski, Studenci Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. 1919-1939, Wrocław 2008 – part one 
 Vilnius University Students' Representation
 Vilnius University Cyber Security Competition "VU Cyberthon" 

 Referime 

Kategoria:Koordinatat në Wikidata
Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në latinisht
Kategoria:Arsimi në Vilnius
Kategoria:Universitete në Lituani