Zogu i Flliqur Budalla

Zogu i Flliqur Budalla (titulli origjinal, në ang.: Stupid Fucking Bird) është një përshtatje bashkëkohore e shfaqjes së Anton Çehov të vitit 1896, Pulëbardha, shkruar nga dramaturgu amerikan Aaron Posner, bashkëthemelues i kompanisë së teatrit Arden në Filadelfia. Posner ka shkruar adaptime të shumta të veprave të Çehovit dhe Shekspirit. Në vitin 2013, Zogu i Flliqur Budalla u shfaq premierë në Kompaninë e Teatrit Woolly Mammoth në Uashington, DC Sipas Howard Shalwitz, shfaqja merr një vështrim satirik në një klasik teatrale, por ka thelbin e qëllimit origjinal të Çehovit për veprën – çfarë do të thotë të krijosh art.

 Procesi i të shkruarit 
Aaron Posner ka një koleksion të madh përshtatjesh të veprave klasike në repertorin e tij. Ndërsa po drejtonte një produksion tjetër në kompaninë teatrore Woolly Mammoth, një mik i Posner-it vërejti se aktorët e përzgjedhur për shfaqjen do të ishin idealë për një vepër të Çehovit. Kjo ndezi idenë fillestare për Zogu i Flliqur Budalla tek Posner, i cili filloi menjëherë të punonte mbi të. Drafti i tij i parë ndiqte lirshëm linjën e ngjarjeve të Pulëbardhës—megjithëse ai preu dhe bashkoi disa nga personazhet origjinale për të krijuar një kastë me vetëm shtatë vetë. Ky version u testua kur Posner, regjisori dhe aktorët u ftuan në Lake George Theatre Lab në pjesën veriore të Nju Jorkut. Aty, Posner dhe ekipi i tij punuan mbi redaktimet përfundimtare. Gjatë gjithë javës, ata punuan mbi tekstin: mbajtën lexime të ftohta, bënë bllokim të skenave, ushtruan prova; dhe për të përmbyllur javën, performuan për një audiencë. James Sugg krijoi partiturën muzikore për shfaqjen, e cila—ashtu si vetë shfaqja—u ndikua nga muzika bashkëkohore, por mori frymëzim nga opera dhe vallëzimi rus. Më në fund, shfaqja pati premierën në Woolly Mammoth Theatre Company në Uashington, D.C. më 31 maj 2013. Shfaqja u prit me kritika pozitive dhe shquhet si një përshtatje e suksesshme e Çehovit, që përmban intensitetin, tragjedinë, humorin dhe përmbajtjen mendimtare për të cilat njihet Çehovi. 

 Përmbledhja 

 Akti i Parë 
Zogu i Flliqur Budalla ndjek jetën e Konit (Konred), një dramaturg i ri që po lufton me dëshpërim për të shkruar një shfaqje të re. Akti I fillon pak para një prezantimi teatror që Koni po organizon në shtëpinë verore të nënës së tij, ku e dashura e tij e paqëndrueshme, Nina, luan rolin kryesor. Nëna e Konit, Ema – një aktore e famshme dhe një prani mbizotëruese në jetën e tij – merr pjesë me përtesë në shfaqje së bashku me të dashurin e saj të ri, Trigorin, një romancier i suksesshëm. Miqtë e ngushtë të Konit, Devi dhe Mesha, gjithashtu janë të pranishëm në shfaqje. Devi është marrë fund pas Meshës, ndërsa Mesha është e fiksuar pas Konit, i cili nuk ka asnjë ide për ndjenjat e saj për shkak të fiksimit të tij toksik ndaj Ninës. Nina, nga ana tjetër, dëshiron më shumë se çdo gjë të bëhet një aktore e famshme dhe fillon të ndjejë diçka për Trigorinin, i cili si shkrimtar me emër mund të ndihmojë karrierën e saj. Akti i Parë përfundon me përpjekjen e Konit për të vrarë veten pasi zbulon ndjenjat e Ninës për Trigorinin.

 Akti i Dytë 
Në fillim të Aktit të Dytë, zbulojmë se Koni ka mbijetuar nga përpjekja e tij për vetëvrasje. Ndërkohë që Nina përpiqet të jetë një prani ngushëlluese në jetën e Konit, ajo ndjek impulsin e saj për të joshur Trigorinin. Përpjekja e saj për joshje ndërpritet shpejt nga Ema. Nina largohet e turbulluar, ndërsa Trigorini i lutet Emmës ta lirojë nga "grushti" i saj. Ema refuzon, por Trigorini arrin të çlirohet nga kontrolli i saj dhe ikën me Ninën. 

 Akti i Tretë 
Akti i Tretë fillon katër vite pas përfundimit të Aktit të Dytë. E gjithë trupa e shfaqjes ribashkohet për të festuar ditëlindjen e mikut të tyre të dashur, Sorn. Skena e parë hapet me Meshën dhe Devin, të cilët tani janë të martuar dhe kanë tre fëmijë. Zbulohet se Trigorini është rikthyer me Emën, pas një tragjedie të papritur që lidhet me vdekjen e një foshnjeje që ai kishte pasur me Ninën. Edhe pas katër vitesh, Koni është ende i dashuruar me Ninën dhe jeton në mohim për mungesën e saj. Pasi dëgjon se ajo është kthyer për ditëlindjen e Sornit, ai përpiqet ta vizitojë, por ajo e refuzon. Koni beson se çdo shpresë është e humbur, derisa ajo papritur troket në derën e tij. Karriera e saj si aktore ka rënë në mënyrë drastike, ashtu si edhe shëndeti i saj fizik dhe mendor. Në një gjendje të trazuar dhe histerike, ajo kërkon me ngulm të dijë pse Koni qëlloi një pulëbardhë për t’i dëshmuar dashurinë. Pasi përjeton një shpërthim të plotë mendor, Nina largohet papritur, duke e lënë Konin të mbytet në vetë-keqardhje. Duke thyer murin e katërt, Koni i drejtohet audiencës dhe u rrëfen se në versionin origjinal të shfaqjes, është pikërisht në këtë moment kur personazhi i tij e vret veten. Ai nxjerr një armë (arma e Çehovit) dhe e drejton drejt kokës. Megjithatë, ndërsa flet me publikun, Koni arrin një lloj çlirimi të brendshëm. Ai e lëshon armën, kthehet nga audienca dhe thotë: “Ndaloje këtë kar shfaqjeje,” për ta përmbyllur përfundimisht.

 Personazhet 

 Koni (bazuar në Konstantin Gavriloviç Treplev) - Protagonisti është një dramaturg në vështirësi. Cinik.
 Nina (bazuar në Nina Mikailovna Zareçnaja) - Interesimi i dashurisë së Konit. Dëshiron të bëhet një aktore e famshme. E paqëndrueshme.
 Ema (bazuar në Irina Nikolaevna Arkadina) - nëna e Konit. Një aktore e njohur. E lodhur, xheloze dhe mbizotëruese.
 Trig (bazuar në Boris Aleksejeviç Trigorin) - i dashuri i Emës. Një romancier narcisist, egoist, hedonist dhe i famshëm.
 Dev (bazuar në Semion Semionoviç Medvedenko) - shoku i ngushtë i Konit. I dashuruar me Meshën.
 Mesha (bazuar në Masha) - Një muzikante e dashuruar me Konredin. Manipuluese.
 Sorn (bazuar në Sorin dhe Dorn) - vëllai i Emës. Një mjek.

 Shqyrtime dhe njohje 
The Economist publikoi rishikimin e tyre më 9 gusht 2014: "Teksti është i ri dhe shpërthen me energji — njëkohësisht therës, prekës dhe me një humor të errët. Ashtu si origjinali, ofron plot mundësi për të qeshur me situata që të duken të njohura. Dhe po ashtu si origjinali, sjell një përfundim që është i destinuar t’i bëjë shikuesit të lotojnë." Recensioni feston gjithashtu faktin se shfaqja ishte në gjendje të rinovohej për ditët e sotme, duke ruajtur ende thelbin e historisë ikonike të Çehovit.

 Kast origjinal dhe ekip krijues 
Ky është ekipi origjinal i kastit dhe krijuesi që performoi premierën e shfaqjes në Woolly Mammoth Theatre Company në 2013. 

 Kasti 
Karakteri Kast origjinal Kon Brad Koed Ema Kate Eastwood Norris Trig Cody Nickell Nina Katie deBuys Son Rick Foucheux Pure Kimberly Gilbert Dev Darius Pierce

 Ekipi Kreativ 
Pozicioni Ekipi Kreativ Drejtori Howard Shalwitz Skenografi Misha Kachman Kostumografe Laree Lentz Projektues ndriçimi Colin K. Bills Dizajneri i zërit James Sugg Dramaturgu Miriam Weisfeld Menaxher i fazës së prodhimit Maribeth Chaprnka

 Referime