Reaksioni zinxhir

Një reaksion zinxhir është një sekuencë reaksionesh ku një produkt ose nënprodukt reaktiv shkakton që të ndodhin reaksione shtesë. Në një reaksion zinxhir, reagimet pozitive çojnë në një zinxhir ngjarjesh vetë-përforcuese.

Reaksionet zinxhir janë një mënyrë që sistemet që nuk janë në ekuilibër termodinamik mund të lëshojnë energji ose të rrisin entropinë në mënyrë që të arrijnë një gjendje të entropisë më të lartë. Për shembull, një sistem mund të mos jetë në gjendje të arrijë një gjendje energjie më të ulët duke lëshuar energji në mjedis, sepse pengohet ose pengohet në një farë mënyre të marrë rrugën që do të rezultojë në çlirimin e energjisë. Nëse një reaksion rezulton në një çlirim të vogël energjie duke i lënë vendin më shumë çlirimeve të energjisë në një zinxhir në zgjerim, atëherë sistemi zakonisht do të shembet në mënyrë shpërthyese derisa të çlirohet shumë ose e gjithë energjia e ruajtur.

Një metaforë makroskopike për reaksionet zinxhir është kështu një top bore që shkakton një top bore më të madhe derisa më në fund të rezultojë një ortek ("efekti i topit të borës"). Ky është rezultat i energjisë potenciale gravitacionale të ruajtur që kërkon një rrugë çlirimi mbi fërkimin. Kimikisht, ekuivalenti me një ortek bore është një shkëndijë që shkakton një zjarr në pyll. Në fizikën bërthamore, një neutron i vetëm i humbur mund të rezultojë në një ngjarje kritike të menjëhershme, e cila më në fund mund të jetë mjaft energjike për shkrirjen e një reaktori bërthamor ose (në një bombë) një shpërthim bërthamor.

Një metaforë tjetër për një reaksion zinxhir është efekti domino, i quajtur sipas aktit të rrëzimit të dominosë, ku veprimi i thjeshtë i rrëzimit të një domino çon në rrëzimin e të gjitha dominove, edhe nëse ato janë dukshëm më të mëdha.

Reaksione të shumta zinxhir mund të përfaqësohen nga një model matematikor i bazuar në zinxhirët Markov.

 Shiko edhe 

 Rrethi vicioz

 Referime 

Kategoria:Kinetikë kimike
Kategoria:Shkakësi