Jani Vangjeli

Jani Vangjeli (23 qershor 1945 – 10 janar 2025) ishte një botanist i shquar shqiptar, i njohur për kontributin e tij të vyer në studimin dhe dokumentimin e florës së Shqipërisë. Ai luajti një rol kyç në avancimin e shkencës së botanikës në Shqipëri dhe më gjerë.

 Jeta e hershme dhe arsimi 
Jani Vangjeli lindi në Tiranë më 23 qershor 1945. Ai kreu studimet e larta në Fakultetin e Shkencave të Natyrës të Universitetit të Tiranës, ku u diplomua në degën e biologjisë në vitin 1967. Pas diplomimit, filloi një karrierë të suksesshme në fushën akademike dhe kërkimore.

 Karriera akademike dhe shkencore 
Në vitet 1969-1982, Jani Vangjeli shërbeu si pedagog në katedrën e Botanikës në Universitetin e Tiranës. Më pas, nga viti 1980 deri në vitin 2007, ai punoi si kërkues shkencor në Institutin e Kërkimeve Biologjike, ku mbajti pozicionin e përgjegjësit të Sektorit të Florës (1990-1993) dhe më vonë si drejtor dhe kryetar i Këshillit Shkencor të Institutit (1993-1998).

 Kontributet kryesore 
Si drejtues i Institutit të Kërkimeve Biologjike, Jani Vangjeli promovoi dhe zhvilloi studime të reja mbi ekologjinë e formacioneve bimore dhe dinamikën e vegjetacionit. Ai ishte një figurë kryesore në dokumentimin dhe ruajtjen e bimëve të rralla dhe të kërcënuara të Shqipërisë.

Vangjeli mori titullin "Profesor" në vitin 1994 dhe u zgjodh anëtar i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë në vitin 2008, duke konsoliduar statusin e tij si një nga ekspertët më të njohur në botanikën shqiptare.

 Vepra të shquara 
Përmes punimeve dhe botimeve të tij, Jani Vangjeli dha një kontribut të rëndësishëm në studimin e biodiversitetit dhe vegjetacionit natyror të Shqipërisë. Disa prej veprave të tij më të rëndësishme përfshijnë:

 Libri i kuq: bimët e kërcënuara e të rralla të Shqipërisë (bashkautor) (1995)https://www.bksh.al/details/780/
 Flora e Shqipërisë (red. përgj.) (2000)https://www.bksh.al/details/40703/
 Udhëheqës fushor i Florës së Shqipërisë - 2003https://www.bksh.al/details/16559/
 Excursion Flora of Albania (2015)https://www.bksh.al/details/88044/
 Atlas i Florës së Shqipërisë (2016, 2018)https://www.bksh.al/details/105226/https://www.bksh.al/details/123223/
  Flora ekskursioniste e Shqipërisë (2021)https://www.bksh.al/details/458897/

Atlas i Florës së Shqipërisë është një referencë thelbësore për studiuesit e florës shqiptare dhe mbetet një burim i pasur për kërkime të mëtejshme.

 Projekti dhe bashkëpunimet ndërkombëtare 
Jani Vangjeli ishte koordinator dhe pjesëmarrës në shumë projekte shkencore kombëtare dhe ndërkombëtare, duke përfshirë bashkëpunimet me Bankën Botërore dhe Universitetin e Lancasterit për projektet mbi ekologjinë e pyjeve të Shqipërisë dhe hartën e vegjetacionit natyror të Europës.

 Nderimet dhe trashëgimia 
Për punën e tij të dalluar, ai u nderua me çmimin “Petrit Radovicka” nga Akademia e Shkencave të Shqipërisë. Trashëgimia e tij vazhdon të frymëzojë brezat e rinj të botanistëve dhe kërkuesve shkencorë.

Jani Vangjeli u nda nga jeta më 10 janar 2025, duke lënë pas një trashëgimi të pasur shkencore dhe një ndikim të pashlyeshëm në botanikën shqiptare  dhe ndërkombëtare.
 Referime 

Kategoria:Biografi shqiptare
Kategoria:Mësues shqiptarë
Kategoria:Akademikë shqiptarë
Kategoria:Lindje 1945
Kategoria:Vdekje 2025