Të nxënit e mbështetur në dukuri

Të nxënit e mbështetur në dukuri është një formë konstruktiviste e të mësuarit ose pedagogjisë, ku studentët studiojnë një temë ose koncept në një qasje holistike në vend të një qasjeje të bazuar në lëndë. Të nxënit e bazuar në dukuri përfshin të nxënit tematik (i njohur gjithashtu si mësim ose udhëzim i bazuar në temë ), ku fenomeni i studiuar është një temë, ngjarje ose fakt specifik, dhe mësimi tematik (i njohur gjithashtu si mësimi ose udhëzimi i bazuar në temë ), ku fenomeni i studiuar është një koncept ose ide. Të mësuarit e mbështetur në fenomene u shfaq si një përgjigje ndaj idesë se mësimi tradicional, i bazuar në lëndë është i vjetëruar dhe i larguar nga bota reale dhe nuk ofron qasjen optimale për zhvillimin e aftësive të shekullit të 21-të . Është përdorur në një shumëllojshmëri të gjerë të institucioneve të arsimit të lartë dhe së fundmi në shkollat e mesme.  

 Veçoritë 
Të nxënit e bazuar në dukuri krijon lidhje midis përmbajtjes dhe fushave lëndore brenda kufijve të fokusit të veçantë. Differentiated Instruction – Thematic vs. Topical Instruction, Richland School District webpage . Retrieved 2017-06-02 Mund të përdoret si pjesë e të nxënit pasiv të përqendruar te mësuesi, megjithëse në praktikë përdoret më shumë në mjediset e të nxënit aktiv me në qendër nxënësin, duke përfshirë të nxënit e bazuar në kërkime, mësimin e bazuar në problem ose të nxënit e bazuar në projekte . Një shembull i të mësuarit tematik mund të jetë studimi i një dukurie ose teme (siç është një veçori gjeografike, një ngjarje historike ose një person i shquar) në vend të lëndëve të izoluara (si gjeografia, historia ose letërsia). Në qasjen tradicionale të bazuar në lëndë të shumicës së mjediseve mësimore perëndimore, nxënësi do të shpenzonte një kohë të caktuar duke studiuar çdo lëndë; me mësimin aktual, tendenca është që të shpenzohet një kohë më e madhe e fokusuar në temën më të gjerë.  Gjatë këtij studimi aktual, njohuritë ose informacionet specifike nga subjektet individuale do të futeshin normalisht në një kontekst përkatës në vend të izolimit ose abstraktit. 

Mësimi tematik më së shpeshti zbatohet si një qasje e përqendruar te nxënësi, ku nxënësi, jo mësuesi, zgjedh temën ose fenomenin që do të studiohet. Kjo mendohet të jetë më e suksesshme në angazhimin e studentëve dhe sigurimin e mësimit më të thellë pasi do të ketë më shumë gjasa të përputhet me interesat dhe qëllimet e tyre. Ky aspekt është njohur gjithashtu si lehtësues i integrimit të arsimit, si dhe një metodë për t'u mundësuar studentëve të marrin njohuri dhe aftësi thelbësore në një sërë lëndësh, është konsideruar efektiv në promovimin e entuziazmit dhe organizimit, komunikimit dhe vlerësimit më të madh.   

Ngjashëm me mësimin e bazuar në projekt, ai gjithashtu ofron mundësi për të eksploruar një temë ose koncept në detaje. Me njohuri më të thella studentët zhvillojnë idetë, ndërgjegjësimin dhe emocionet e tyre rreth temës. 

Megjithëse nuk është absolut, ky lloj të nxëni ka disa karakteristika kryesore:

 bazuar në hetim 
Qasja e të nxënit të bazuar në dukuri mbështet të mësuarit në përputhje me të mësuarit në kërkim, mësimin e bazuar në problem dhe të mësuarit me projekte dhe portofol në arsimin formal si dhe në vendin e punës. Fillon me studimin dhe zhvillimin e të kuptuarit të fenomenit nëpërmjet kërkimit. Një qasje e të mësuarit të bazuar në problem mund të përdoret më pas për të zbuluar përgjigjet dhe për të zhvilluar përfundime rreth temës.

 Ankorimi në botën reale 
Qasja e bazuar në dukuri është një formë e të mësuarit të ankoruar, megjithëse nuk është domosdoshmërisht e lidhur me teknologjinë. Pyetjet e bëra dhe çështjet e studiuara janë të ankoruara në fenomene të botës reale,  dhe aftësitë që zhvillohen dhe informacioni i mësuar mund të zbatohet nëpër disiplina dhe përtej mjediseve mësimore në situata të botës reale.  Fenomenet e botës reale mund të bazohen gjithashtu në tregime imagjinare, për shembull një histori, libër ose personazh imagjinar, por këto janë elemente të nxjerra nga bota reale.

 Kontekstualiteti 
Të nxënit sipas kësaj mënyre ofron një proces ku informacioni i ri aplikohet për fenomenin ose problemin. Ky kontekst i tregon nxënësit vlerën e menjëhershme të dobisë së koncepteve dhe informacionit që studiohet. Zbatimi dhe përdorimi i këtij informacioni gjatë situatës së të nxënit është shumë i rëndësishëm për mbajtjen. Informacioni që përthithet vetëm nëpërmjet dëgjimit ose leximit, ose në mënyrë abstrakte (si formulat dhe teoritë) pa zbatim të qartë dhe të qartë në mësimin në fjalë, ose në zbatimin e botës reale, shpesh mbeten në kujtesën afatshkurtër dhe nuk përvetësohen. 

 Autenticiteti 
PhBL mund të demonstrojë vërtetësinë e të mësuarit, një kërkesë kyçe për të mësuar më të thellë. Në një mjedis PhBL, proceset njohëse korrespondojnë me ato në situatat aktuale/të botës reale ku përdoret lënda ose aftësitë e mësuara. Manowaluilou  et al. (2022) zbuloi se Mësimi i bazuar në projekte dhe të nxënit e bazuar në fenomene mund të përmirësojë rezultatet e të nxënit të fëmijëve kur përdoren fenomene autentike, të bazuara në raste të vërteta. Kjo metodë promovon një angazhim më të madh dhe një kuptim më të thellë të koncepteve midis studentëve. Synimi është të sjellë praktika dhe procese të vërteta në situata të të mësuarit për të lejuar pjesëmarrjen në "kulturën e ekspertëve" të fushës dhe praktikave që studiohen. 

 Konstruktivizmi 
Të nxënit e bazuar në fenomene është një formë konstruktiviste e të mësuarit, në të cilën nxënësit shihen si ndërtues aktivë të njohurive dhe informacioni shihet si i ndërtuar si rezultat i zgjidhjes së problemeve. Informacioni dhe aftësitë ndërtohen nga "copëza të vogla" në një tërësi të lidhur me situatën në atë kohë. Kur mësimi i bazuar në fenomen ndodh në një mjedis bashkëpunues (për shembull, nxënësit punojnë në ekipe), ai mbështet teoritë socio-konstruktiviste dhe sociokulturore të të mësuarit, në të cilat informacioni nuk shihet vetëm si një element i brendshëm i një individi; në vend të kësaj, informacioni shihet si i formuar në një kontekst social. Çështjet kryesore në teoritë e të mësuarit sociokulturor përfshijnë artefaktet kulturore (p.sh. sistemet e simboleve si gjuha, rregullat e llogaritjes matematikore dhe lloje të ndryshme mjetesh të të menduarit) – jo çdo nxënës ka nevojë të rishpik rrotën, ata mund të përdorin informacionin dhe mjetet e transmetuara nga kulturat.

 Të nxënit tematik 
Të nxënit dhe mësimi tematik është përdorur për dekada për të studiuar një temë specifike si një veçori gjeografike, ngjarje historike, çështje ligjore, gjendje mjekësore ose person të shquar, secila prej të cilave mund të mbulojë më shumë se një lëndë akademike si gjeografia, historia, ligji ose mjekësia. TL krijon lidhje midis fushave të përmbajtjes brenda kufijve të temës së caktuar. Differentiated Instruction – Thematic vs. Topical Instruction, Richland School District webpage . Retrieved 2017-06-02 Si një aplikim ndërdisiplinor, ai është përdorur si një mjet për të ndihmuar nxënësit e gjuhëve të huaja për të përdorur temën si një mjet për të mësuar gjuhën e huaj. Ka disa përfitime të mësimit të bazuar në temë. Kur studentët fokusohen në mësimin e një teme, lënda specifike, si një gjuhë e huaj, bëhet një mjet ose medium i rëndësishëm për të kuptuar temën, duke ofruar kështu një mënyrë kuptimplote për nxënësit për të përdorur dhe mësuar lëndën (ose gjuhën).

Të mësuarit tematik përdoret për të studiuar një temë makro, siç është një koncept i gjerë ose një sistem i madh dhe i integruar (sistemi politik, ekosistemi, rritja, etj.). Në Shtetet e Bashkuara, përdoret për të studiuar konceptet e identifikuara në Standardet e përmbajtjes së kurrikulës bazë. Ashtu si me mësimin tematik, ai krijon lidhje ndërmjet fushave të përmbajtjes brenda kufijve të temës së caktuar. Differentiated Instruction – Thematic vs. Topical Instruction, Richland School District webpage . Retrieved 2017-06-02 Përkrahësit thonë se duke studiuar konceptet e gjera që lidhin ato që përndryshe do të ishin fusha të izoluara lëndore, nxënësit mund të zhvillojnë aftësi dhe njohuri për të mësuarit në të ardhmen dhe vendin e punës. 

 Shih edhe 
 Mësimi
 Të nxënit
 Didaktika
 Mësimdhënia
 Metodologjia e mësimdhënies

 Referime 

Kategoria:Programe mësimore
Kategoria:Metoda të të nxënit
Kategoria:Pedagogji shkollore
Kategoria:Didaktikë