Frymëmarrja qelizore

Frymëmarrja qelizore është procesi i oksidimit të lëndëve djegëse biologjike duke përdorur një pranues elektronesh inorganik, siç është oksigjeni, për të nxitur prodhimin e adenozinës trifosfat (ATP), i cili ruan energjinë kimike në një formë biologjikisht të arritshme. Frymëmarrja qelizore mund të përshkruhet si një grup reaksionesh dhe procesesh metabolike që ndodhin në qeliza për të transferuar energjinë kimike nga lëndët ushqyese në ATP, me rrjedhën e elektroneve në një pranues elektronesh, dhe më pas për të çliruar produktet e mbeturinave.

Nëse pranuesi i elektroneve është oksigjeni, procesi njihet më konkretisht si frymëmarrje qelizore aerobe. Nëse pranuesi i elektroneve është një molekulë tjetër përveç oksigjenit, kjo është frymëmarrje qelizore anaerobe - nuk duhet ngatërruar me fermentimin, i cili është gjithashtu një proces anaerob, por nuk është frymëmarrje, pasi nuk përfshihet asnjë pranues i jashtëm elektronesh.

Reaksionet e përfshira në frymëmarrje janë reaksione katabolike, të cilat i ndajnë molekulat e mëdha në më të vogla, duke prodhuar ATP. Frymëmarrja është një nga mënyrat kryesore se si një qelizë çliron energji kimike për të nxitur aktivitetin qelizor. Reaksioni i përgjithshëm ndodh në një seri hapash biokimikë, disa prej të cilëve janë reaksione redoks. Edhe pse frymëmarrja qelizore është teknikisht një reaksion djegieje, është e pazakontë për shkak të çlirimit të ngadaltë dhe të kontrolluar të energjisë nga seria e reaksioneve.

Lëndët ushqyese që përdoren zakonisht nga qelizat shtazore dhe bimore në frymëmarrje përfshijnë sheqerin, aminoacidet dhe acidet yndyrore, dhe agjenti oksidues më i zakonshëm është oksigjeni molekular (O2). Energjia kimike e ruajtur në ATP (lidhja e grupit të tretë të fosfatit me pjesën tjetër të molekulës mund të thyhet, duke lejuar formimin e produkteve më të qëndrueshme, duke çliruar kështu energji për përdorim nga qeliza) mund të përdoret më pas për të nxitur proceset që kërkojnë energji, duke përfshirë biosintezën, lëvizjen ose transportimin e molekulave nëpër membranat qelizore.

 Shiko edhe 

 Qeliza

 Burime 

Kategoria:Frymëmarrje qelizore
Kategoria:Metabolizëm