Brezi Alpid

Brezi Alpid, ose Rripi orogjenik Alpin-Himalajan, ose më vonë dhe rrallë rripi orogjenik Tethian, është një rrip sizmik dhe orogjenik që përfshin një varg vargmalesh që shtrihen për më shumë se  përgjatë kufirit jugor të Euroazisë, duke u shtrirë nga Java dhe Sumatra, përmes Gadishullit Indokinez, Himalajeve dhe Transhimalajeve, maleve të Iranit, Kaukazit, Anadollit, Mesdheut dhe deri në Atlantik . 

Ai përfshin, nga perëndimi në lindje, vargmalet kryesore të Maleve Atlas, Alpeve, Maleve të Kaukazit, Alborzit, Hindu Kushit, Karakoramit dhe Himalajeve . Është rajoni i dytë më sizmikisht aktiv në botë, pas brezit rreth Paqësorit ( Unaza e Zjarrit ), me 17% të tërmeteve më të mëdha në botë. 

Brezi është krijuar si rezultat i mbylljes së Oqeanit Tetis nga Mezozoiku në Kenozoik dhe më vonë, si dhe procesit të përplasjes midis pllakave afrikane, arabe dhe indiane që lëvizin drejt veriut me pllakën euroaziatike .  Çdo përplasje rezulton në një kufi konvergjent, një temë e trajtuar në tektonikën e pllakave . Rreshtimi i përafërt i kaq shumë kufijve konvergjentë që priren nga lindja në perëndim, veshgohen për herë të parë nga gjeologu austriak Eduard Suess, sugjeron që dikur shumë pllaka ishin një pllakë e vetme, dhe përplasja formoi një zonë të vetme subduksioni, e cila ishte oqeanike, duke subduktuar fundin e Tetisit.

Suess e quajti kontinentin e vetëm Gondvana, sipas disa formacioneve shkëmbore në Indi, atëherë pjesë e superkontinentit të Gondvanës, i cili më parë ishte ndarë nga një superkontinent tjetër, Laurasia, dhe tani po shtynte rrugën e tij për t'u kthyer prapa. Eurasia zbret nga Laurazia, pjesa e Laurentias është ndarë në perëndim si pasojë e formimit të Oqeanit Atlantik të Veriut. Ndërsa Tetis u mbyll, Gondwana i shtyu lart vargmalet në kufirin jugor të Euroazisë.

 Referime