Rrëzimi i avionit Antonov An-24 të Forcave Ajrore Sllovake në vitin 2006

Më 19 janar 2006, një avion Antonov An-24 i operuar nga Forcat Ajrore Sllovake u rrëzua në Hungarinë veriore, pranë fshatit Hejce dhe qytetit Telkibánya. Aeroplani mbante paqeruajtës sllovakë nga Kosova. Nga 43 personat në bord, vetëm një mbijetoi. Aksidenti mbetet më vdekjeprurësi në historinë hungareze dhe sllovake. 

 Sfondi 
Aeroplani i përfshirë në aksident ishte një Antonov An-24V, versioni me 50 vende i Antonov An-24, një aeroplan transporti me dy turbohelika. Avioni u prodhua më 31 tetor 1969 në Bashkimin Sovjetik me numrin serik 97305605.

Aeroplani mbante paqeruajtës sllovakë të cilët kishin përfunduar një shërbim gjashtëmujor në misionin KFOR të NATO-s në Kosovë. Aeroplani po fluturonte nga Aeroporti Ndërkombëtar i Prishtinës në Prishtinë, Kosovë, për në Aeroportin Ndërkombëtar të Košices në Košice, Sllovaki. 

 Përplasja 
Rreth orës 19:38 CET (18:38 GMT), avioni u zhduk nga ekranet e radarëve të kontrollorëve të trafikut ajror. Avioni u rrëzua në një terren me dëborë dhe të pyllëzuar në kodrën Borsó në një lartësi prej 700 metrash (2,300 këmbë) pranë fshatrave hungareze Hejce dhe Telkibánya. Vendi i rrëzimit është rreth 20 km (12 milje) nga Košice dhe rreth 3 km (1.9 milje) nga kufiri sllovak.

Sipas Agjencisë Hungareze të Menaxhimit të Fatkeqësive, aeroplani goditi majat e pemëve përpara se të merrte flakë dhe të rrëzohej. Tibor Dobson, nga njësia e parandalimit të fatkeqësive të Ministrisë së Brendshme Hungareze, u citua të ketë thënë se trupat dhe rrënojat ishin të shpërndara në një zonë të madhe, dhe zëdhënësi i policisë hungareze László Garamvölgyi u citua të ketë thënë se ishte −18 °C (0 °F) në vendin e rrëzimit dhe se trupi i avionit ishte djegur plotësisht.

 Reagimi emergjent 
Punonjësit e emergjencës që mbërritën në vendngjarje u ngarkuan jo vetëm me kërkimin e të mbijetuarve, por edhe me shuarjen e zjarrit në vendin e rrëzimit. Autoritetet hungareze raportuan se terreni i pyllëzuar dhe i pjerrët, si dhe temperaturat e ulëta, kontribuan në shkatërrim dhe penguan përpjekjet e shpëtimit. Gjithashtu u raportua se helikopterët nuk mundën të uleshin në vendin e rrëzimit. Qasja u bë gjithashtu e vështirë sepse rruga që të çonte në vendngjarje ishte e mbuluar me borë. 

Michaela Farkasova, gruaja e udhëtarit të vetëm që mbijetoi, raportoi se mori një telefonatë në celular nga bashkëshorti i saj, Martin Farkaš. Ajo tha se e mori telefonatën rreth orës 19:30 CET (18:30 GMT). Ajo citohet të ketë thënë se bashkëshorti i saj i tha se avioni i tij ishte rrëzuar në një pyll. Pak para se linja të ndërpritej, ai i kërkoi asaj të njoftonte shërbimet e shpëtimit dhe policinë. 

 I mbijetuari i vetëm 
I vetmi i mbijetuar i rrëzimit ishte Togeri i Parë i Ushtrisë Sllovake Martin Farkaš. Ai pësoi ënjtje të lehtë të trurit dhe lëndime në mushkëri në rrëzim dhe u transportua në Košice për trajtim të mëtejshëm. Ai u vendos komë mjeksëre, por shpejt u raportua se ishte në gjendje të qëndrueshme. 

Sipas ekipeve të shpëtimit, mbijetesa e tij ishte fat i pastër pasi u gjet në tualetin e avionit, i cili pësoi pak dëme. 

 Reagimet dhe pasojat 
Ambasadori i Shteteve të Bashkuara në Sllovaki, Rodolphe Vallee, lëshoi një deklaratë më 30 janar duke shprehur ngushëllimet e tij për familjet dhe miqtë e viktimave, për Forcat e Armatosura Sllovake dhe për Republikën Sllovake. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Jaap de Hoop Scheffer, lëshoi një deklaratë disa orë pas incidentit në të cilën shprehu ngushëllimet e tij. 

 Përkujtimi 
Menjëherë pas rrëzimit, flamujt u ulën në gjysmështizë dhe sirenat u dëgjuan në shenjë nderimi për viktimat.

Më 30 mars 2006, Gjenerali Major i Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara R. Martin Umbarger, Komandant i Përgjithshëm për Gardën Kombëtare të Ushtrisë së Indianës, i dorëzoi një memorial Gjeneral Majorit të Ushtrisë Sllovake Peter Gajdoš në një ceremoni në ndërtesën e Ministrisë së Mbrojtjes së Sllovakisë në Bratislavë . Më 27 mars, memoriali udhëtoi për në Prešov dhe më 29 mars për në Trebišov përpara se të kthehej në Bratislavë.

Më 18 shtator 2006, qeveria e Sllovakisë ndau 1.5 milion koruna nga fondi i saj rezervë për të ndërtuar një memorial në fshatin hungarez Hejce, pranë vendit të rrëzimit. Ministria e Mbrojtjes e Sllovakisë arriti të mbledhë 1.496 milion koruna përmes mbledhjes së fondeve. Kabineti Sllovak u zotua të barazonte donacionet publike dhe caktoi 1.5 milion koruna. Memoriali kushtoi rreth 4.5 milion koruna.

Më 19 janar 2007, përvjetori i parë i rrëzimit u përkujtua nga të dashurit e viktimave, Martin Farkaš dhe gruaja e tij, si dhe nga ushtritë sllovake dhe hungareze. Midis të pranishmëve ishte Ministri Sllovak i Mbrojtjes, František Kašický, Shefi i Shtabit të Ushtrisë Sllovake, Ľubomír Bulík, Sekretari i Shtetit të Mbrojtjes së Hungarisë, József Bali, dhe Zëvendës Shefi i Shtabit të Ushtrisë Hungareze, János Mikita. Të pranishmit vendosën kurora dhe lule dhe ndezën qirinj në vendin e rrëzimit. Gjithashtu në ceremoni, klerikët sllovakë dhe hungarezë bekuan gurthemelin e një monumenti për viktimat që do të jetë pranë një kishe lokale në fshatin hungarez Hejce.

Në vitin 2016, në 10-vjetorin e ngjarjes, në Parkun e Qytetit të Prishtinës u vendos një pllakë përkujtimore me emrat e viktimave. Përurimi u krye nga Presidentja e Republikës së Kosovës, Atifete Jahjaga, dhe Zëvendëskryeministri dhe Ministri i Punëve të Jashtme dhe Evropiane i Republikës së Sllovakisë, Miroslav Lajčák.

 Hetimi 
Sipas Tibor Dobson të njësisë së parandalimit të fatkeqësive të Ministrisë së Brendshme Hungareze, avioni kishte humbur rrugën 3 km (1.9 mi) jashtë trajektores së fluturimit të përcaktuar në planin e fluturimit pasi kontrollorët sllovakë të trafikut ajror kishin marrë përsipër fluturimin nga kontrollorët hungarezë. 

Hetimi tregon se piloti zbriti shumë herët në errësirë drejt dritave të Košices. 

 Shih edhe 

 Fluturimi Si Fly 3275

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

 Foto të avionit para aksidentit
 Lidhje për fotot e aksidentit