Jugosllavia në Luftën e Dytë Botërore

Jugosllavia gjatë Luftës së Dytë Botërore përjetoi një periudhë të trazuar me pushtime, luftë civile dhe rezistencë të organizuar. Lufta e Dytë Botërore në Mbretërinë e Jugosllavisë filloi më 6 prill 1941, kur vendi u sulmua dhe u pushtua me shpejtësi nga forcat e Boshtit dhe u nda midis Gjermanisë, Italisë, Hungarisë, Bullgarisë dhe regjimeve të klientëve të tyre. Menjëherë pasi Gjermania sulmoi BRSS më 22 qershor 1941,  partizanët republikanë jugosllavë të udhëhequr nga komunistët, me urdhër nga Moska,  filluan një luftë çlirimtare guerile duke luftuar kundër forcave të Boshtit dhe regjimeve të tyre kukull të vendosura në vend, duke përfshirë Qeverinë e Pavarur Kombëtare të Kroacisë (NDH) dhe Qeveria e Shpëtimit Kombëtar në territorin e Serbisë të pushtuar nga gjermanët . Kjo u quajt Lufta Nacionalçlirimtare dhe Revolucioni Socialist në historiografinë komuniste jugosllave të pasluftës. Njëkohësisht, një luftë civile shumëpalëshe u zhvillua midis partizanëve komunistë jugosllavë, çetnikëve royalistë serbë, ustashëve dhe gardës kroate të aleatëve të Boshtit, Trupave Vullnetare Serbe dhe Gardës Shtetërore, Gardës Sllovene, si dhe trupave mbrojtëse ruse aleate. 

 Vështrim 
Si partizanët jugosllavë ashtu edhe lëvizja çetnike fillimisht i rezistuan pushtimit të Boshtit. Megjithatë, pas vitit 1941, çetnikët bashkëpunuan gjerësisht dhe sistematikisht me forcat pushtuese italiane deri në kapitullimin italian, e më pas edhe me forcat gjermane dhe ustashane.   Boshti ndërmori një seri ofensivash që synonin të shkatërronin partizanët, duke iu afruar ta bënin këtë në Betejat e Neretvës dhe Sutjeskës në pranverë dhe verë të vitit 1943.

Pavarësisht pengesave, partizanët mbetën një forcë e besueshme luftarake, me organizatën e tyre që fitoi njohje nga aleatët perëndimorë në Konferencën e Teheranit dhe duke hedhur themelet për shtetin socialist jugosllav të pasluftës. Me mbështetje në logjistikë dhe fuqi ajrore nga aleatët perëndimorë dhe trupat tokësore sovjetike në ofensivën e Beogradit, partizanët përfundimisht fituan kontrollin e të gjithë vendit dhe të rajoneve kufitare të Triestes dhe Carinthia-s . Partizanët fitimtarë themeluan Republikën Socialiste Federative të Jugosllavisë .

Konflikti në Jugosllavi pati një nga numrin më të madh të vdekjeve nga popullsia në luftë, dhe zakonisht vlerësohet në rreth një milion, rreth gjysma e të cilëve ishin civilë. Gjenocidi dhe spastrimi etnik u krye nga forcat e Boshtit (veçanërisht Wehrmacht ) dhe bashkëpunëtorët e tyre (veçanërisht ustashët dhe çetnikët), dhe veprimet hakmarrëse nga partizanët u bënë më të shpeshta në fund të luftës dhe vazhduan edhe pas saj.

Gjatë luftës, Jugosllavia përjetoi një nga konfliktet më të përgjakshme në Evropë, me gjenocide, spastrime etnike dhe përplasje të ashpra mes grupeve të ndryshme. Pas çlirimit, Tito krijoi Republikën Federative Popullore të Jugosllavisë, duke e shkëputur vendin nga ndikimi sovjetik dhe duke ndërtuar një sistem socialist të pavarur.

 Shih edhe 
 Kosova në Luftën e Dytë Botërore
 Shqipëria në Luftën e Dytë Botërore

 Literatura 







































 Referime 

Kategoria:Luftëra që përfshijnë Ballkanin
Kategoria:Jugosllavia në Luftën e Dytë Botërore