Pandëshkueshmëria

Pandëshkueshmëria ose mosndëshkimi është aftësia për të vepruar pa dënime, humbje ose pasoja të tjera negative. Në të drejtën ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, mosndëshkimi është dështimi për të sjellë autorët e shkeljeve të të drejtave të njeriut para drejtësisë dhe, si i tillë, në vetvete përbën një mohim të së drejtës së viktimave për drejtësi dhe dëmshpërblim. Mosndëshkimi është veçanërisht i zakonshëm në vendet që nuk kanë traditën e sundimit të ligjit, ose vuajnë nga korrupsioni i përhapur, ose përmbajnë sisteme të rrënjosura të patronazhit, ose ku gjyqësori është i dobët ose anëtarët e forcave të sigurisë mbrohen nga juridiksione ose imunitete të veçanta. Mosndëshkimi nganjëherë konsiderohet një formë e mohimit të krimeve historike.

 Shembuj 
Gjenocidi armen u nxit nga mosndëshkimi për autorët e masakrave të mëparshme të armenëve, siç ishin masakrat hamidiane të viteve 1890. Pas gjenocidit, Traktati i Sevrës i kërkoi Turqisë të lejonte kthimin e refugjatëve dhe t'u mundësonte atyre të rikuperonin pronat e tyre. Megjithatë, Turqia nuk lejoi kthimin e refugjatëve dhe shtetëzoi të gjitha pronat armene. Një aneks sekret i Traktatit të Lozanës u dha imunitet autorëve të gjenocidit armen dhe i dha fund përpjekjeve për të ndjekur penalisht kriminelët osmanë të luftës. Pothuajse askush nuk u ndoq penalisht për vrasjen sistematike të qindra mijëra armenëve. Sipas historianit Stefan Ihrig, dështimi për të ndërhyrë dhe për t'i mbajtur autorët përgjegjës e bëri gjenocidin "mëkatin e dyfishtë origjinal" të shekullit të njëzetë.

 Parimet e të drejtave të njeriut 
Grupi i ndryshuar i Parimeve për Mbrojtjen dhe Promovimin e të Drejtave të Njeriut nëpërmjet Veprimit për të Luftuar Mosndëshkimin, i paraqitur Komisionit të Kombeve të Bashkuara për të Drejtat e Njeriut më 8 shkurt 2005, e përcakton mosndëshkimin si:pamundësinë, de jure ose de facto, të vënies para përgjegjësisë të autorëve të shkeljeve - qoftë në procedura penale, civile, administrative apo disiplinore - pasi ata nuk i nënshtrohen asnjë hetimi që mund të çojë në akuzimin, arrestimin, gjykimin e tyre dhe, nëse shpallen fajtorë, dënimin me dënime të përshtatshme, si dhe në dhënien e dëmshpërblimeve për viktimat e tyre.Parimi i Parë i të njëjtit dokument thotë se:Mosndëshkimi lind nga dështimi i Shteteve për të përmbushur detyrimet e tyre për të hetuar shkeljet; për të marrë masa të përshtatshme në lidhje me autorët, veçanërisht në fushën e drejtësisë, duke siguruar që ata që dyshohen për përgjegjësi penale të ndiqen penalisht, të gjykohen dhe të ndëshkohen siç duhet; për t'u ofruar viktimave mjete efektive juridike dhe për të siguruar që ata të marrin dëmshpërblim për lëndimet e pësuara; për të siguruar të drejtën e patjetërsueshme për të ditur të vërtetën rreth shkeljeve; dhe për të ndërmarrë hapa të tjerë të nevojshëm për të parandaluar përsëritjen e shkeljeve.Komisionet e së vërtetës shpesh krijohen nga kombe që dalin nga periudha të shënuara nga shkelje të të drejtave të njeriut - grushte shteti, diktatura ushtarake, luftëra civile, etj. - me qëllim që të hedhin dritë mbi ngjarjet e së kaluarës. Ndërsa mekanizma të tillë mund të ndihmojnë në ndjekjen penale përfundimtare të krimeve dhe ndëshkimin e fajtorëve, ato shpesh janë kritikuar për përjetësimin e pandëshkueshmërisë duke u mundësuar shkelësve të kërkojnë mbrojtje nga ligjet e amnistisë të miratuara njëkohësisht.

Qëllimi kryesor i Statutit të Romës të Gjykatës Ndërkombëtare Penale, i miratuar më 17 korrik 1998 dhe hyrë në fuqi më 1 korrik 2002, është "t'i japë fund pandëshkueshmërisë për autorët" [...] "të krimeve më të rënda që shqetësojnë bashkësinë ndërkombëtare në tërësi".

 Shiko edhe 

 Ndëshkimi
 Zbatimi i ligjit

 Referime 

Kategoria:Pandëshkueshmëri
Kategoria:Të drejtat e njeriut
Kategoria:Ndëshkim
Kategoria:Terminologji juridike
Kategoria:E drejta ndërkombëtare
Kategoria:Imunitet juridik