Prova dhe gabimi

Prova dhe gabimi janë një metodë themelore e zgjidhjes së problemeve, e karakterizuar nga përpjekje të përsëritura dhe të ndryshme, të cilat vazhdojnë deri në sukses, ose derisa praktikuesi të ndalojë së përpjekuri.

Sipas W.H. Thorpe, termi u krijua nga C. Lloyd Morgan (1852–1936) pasi provoi fraza të ngjashme "provë dhe dështim" dhe "provë dhe praktikë". Sipas Kanunit të Morganit, sjellja e kafshëve duhet të shpjegohet në mënyrën më të thjeshtë të mundshme. Kur sjellja duket se nënkupton procese më të larta mendore, ajo mund të shpjegohet me anë të të mësuarit me provë dhe gabim. Një shembull është një mënyrë e aftë në të cilën terieri i tij Tony hapi portën e kopshtit, e cila keqkuptohet lehtësisht si një akt i mprehtë nga dikush që shihte sjelljen përfundimtare. Lloyd Morgan, megjithatë, kishte parë dhe regjistruar serinë e përafrimeve me të cilat qeni kishte mësuar gradualisht përgjigjen dhe mund të tregonte se nuk kërkohej asnjë njohuri për ta shpjeguar atë.

Edward Lee Thorndike ishte iniciatori i teorisë së të mësuarit me provë dhe gabim bazuar në gjetjet që ai tregoi se si të menaxhohej një eksperiment me provë dhe gabim në laborator. Në eksperimentin e tij të famshëm, një mace u vendos në një seri kutish enigme për të studiuar ligjin e efektit në të nxënë. Ai vizatoi kurba mësimi të cilat regjistronin kohën për secilën provë. Vëzhgimi kryesor i Thorndike ishte se të nxënit nxitej nga rezultatet pozitive, të cilat më vonë u përsosën dhe u zgjeruan nga kushtëzimi operant i B. F. Skinner.

Prova dhe gabimi është gjithashtu një metodë e zgjidhjes së problemeve, riparimit, akordimit ose marrjes së njohurive. Në fushën e shkencës kompjuterike, metoda quhet gjenero dhe testo (forcë brutale). Në algjebrën elementare, kur zgjidhen ekuacionet, quhet hamendëso dhe kontrollo.

Kjo qasje mund të shihet si një nga dy qasjet themelore ndaj zgjidhjes së problemeve, në kontrast me një qasje që përdor njohuri dhe teori. Megjithatë, ekzistojnë metoda të ndërmjetme që, për shembull, përdorin teorinë për të udhëhequr metodën, një qasje e njohur si empirizëm i udhëhequr.

Kjo mënyrë e të menduarit është bërë një shtyllë e racionalizmit kritik të Karl Popper.

 Shiko edhe 

 Përpjekja

 Referime 

Kategoria:Gabim
Kategoria:Heuristikë
Kategoria:Metoda të të mësuarit
Kategoria:Metoda të zgjidhjes së problemeve
Kategoria:Filozofi e shkencës