Grigor Gjirokastriti

Grigor Gjorokastriti, (shek. XVIII - 1828)  ishte një studiues dhe klerik shqiptar i cili u bë Mitropolit i Athinës  në vitet 1827–1828.   
djathtas|parapamje|310x310px|Faqja e titullit të Dhiatës së Re në greqisht dhe shqip

 Biografia 
Grigori lindi në Gjirokastër në mesin dhe fundin e shekullit të 18-të. Ai u bë mësues në Akademinë e Re, një institucion arsimor i famshëm në Moskë dhe qendër kryesore e kulturës greke në atë kohë.  Në vitin 1799, ai u emërua Peshkop i Paramithisë, por qëndroi në këtë pozicion vetëm për disa muaj. Në të njëjtin vit, ndërsa Patriark i Kostandinopojës ishte Grigori V, ai u emërua Kryepeshkop i Evbesë, i quajtur edhe "Peshkop i Evripos". Në verën e vitit 1821, kur Lufta Greke e Pavarësisë u përhap në Evbe, turqit e vunë nën arrest deri në janar të vitit 1823.

Kur u lirua, ai menjëherë u vu në dispozicion të Qeverisë Revolucionare Greke. Në letrën e tij drejtuar Parlamentit të Lartë, ai falënderon Zotin që e shpëtoi nga duart e " tiranëve të Kombit ", shpreh vullnetin e tij për të " bërë përpjekjet e tij më të mira për gjithçka në dobi të Greqisë dhe veçanërisht për popullin e këtij ishulli (Eubea) " dhe i kërkon Parlamentit ta përdorë atë " për gjithçka që mund të jetë e dobishme për Atdheun ".   Megjithatë, duket se para arrestimit të tij, Grigori kishte qenë tashmë i përfshirë në Revolucion, sepse një numër i mirë epirotësh, dhe në fakt shumë nga Gjirokastra, kishin luftuar në Eubea. Historianët supozojnë se kjo është arsyeja pse turqit e kishin arrestuar atë.

Grigori vazhdoi të informonte qeverinë qendrore mbi situatën në Eube, por qeveria nuk e përdori atë për Revolucionin. Deri në korrik 1823, dështimi i Revolucionit në Eube, si dhe uzurpimi i pozicionit të tij nga Peshkopi Neofit i Eubesë Veriore, e detyruan Grigorin, ndër shumë të tjerë, të ikte në Korfuz duke ruajtur titullin e tij. Në Korfuz ai përktheu Dhiatën e Re nga greqishtja e lashtë në shqip së bashku me Vangjel Meksin .  Kjo vepër u botua pjesërisht në Korfuz në 1824 dhe plotësisht në 1827.  Ajo përmban tekstin si në greqisht ashtu edhe në shqip, ky i fundit i shtypur gjithashtu me shkronja greke.  (Vëllimi 1 & 2)  (Vëllimi 13 & 16) Grigori e ndau botimin fillimisht me një vëllim prej 839 faqesh në dy vëllime, duke e konsideruar atë një zgjidhje më të përshtatshme sepse "shqiptarët i mbanin shkrimet e shenjta afër gjoksit të tyre".  Për këtë vepër, një nga biografët e tij, Kourilas, e konsideron Grigorin si " themeluesin e filologjisë shqipe ", duke shtuar se "...albanologët e përdorin këtë përkthim si tekst bazë, por ata përmendin vetëm emrin e tij (të Grigorit)... por asgjë për vendlindjen e tij".  dhe jetës "(Kourilas, f. 349).

Në vitin 1827 ai u kthye në Eube dhe më 16 shtator u emërua Mitropolit i Athinës dhe mbeti i tillë deri në vdekjen e tij, në mars të vitit 1828. Ai u varros në Halkis, Eube, sipas testamentit të tij. 

 Shih edhe 
 Historia e Greqisë

 Lidhje të jashtme 
 Dhiata e Re (shqip dhe greqisht)

 Referime 

Kategoria:Përkthyes të Biblës në shqip
Kategoria:Përkthyes prej greqishtes në shqip
Kategoria:Përkthyes shqiptarë
Kategoria:Shkrimtarë shqiptarë
Kategoria:Njerëz nga Gjirokastra
Kategoria:Vdekje 1828
Kategoria:Lindje - Shekulli XVIII
Kategoria:Shqiptarë në Luftën Greke për Pavarësi