Himë Lybeniçi

Himë Ibish Alimehaj (1871 - 1989) i njohur ndryshe si Himë Lybeniçi apo Himë Ibishi, ishte një luftëtar dhe figurë Nacionaliste Shqiptare nga fshati Lybeniç i Pejës. Ai ishte pjesëmarrës në lëvizjet çlirimtare Shqiptare në fund të Perandorisë Osmane si bashkëluftëtar i Isa Boletinit, duke luftuar kundër forcave Osmane, Malazeze e Serbe. Ai jetoi rreth 118 vjet dhe zë vendin e parë për jetëgjatësi në Kosovë. Ai luftoi krah figurave të njohura si: Bajram Curri, Isa Boletini, Idriz Seferi, Bajram Daklani, Hasan Prishtina, Shotë Galica, Azem Galica dhe Hasan Hysen Budakova.  Njihej edhe me Haxhi Zekën, Ismail Qemalin, Luigj Gurakuqin, Dedë Gjo Lulin, Gjon Markagjonin, Gjeneralin Thomson, Princ Vidin, Fan Nolin, Avni Rrustemin dhe shumë personalitete të huaja dhe Shqiptare të asaj kohe.

 Biografia 
Hima lindi në fshatin Lybeniç, mes Deçanit dhe Pejës, ku nga e mori pseudonimin "Himë Lybeniçi". Ai i përkiste familjes Alimehaj dhe vinte nga një fis me traditë të fortë qëndrese dhe pjesëmarrjeje në kryengritjet e famshme kombëtare Shqiptare. Data e saktë e lindjes nuk dihet, por sipas rrëfimit të tij në librin e autorit Nimon Muçaj, ai deklaroi se kishte lindur rreth vitit 1871, duke pohuar se në krijimin e Lidhjes së Prizrenit (1878) ai ishte 7 vjeç. Si adoleshent Hima filloi të merrte pjesë në kuvende të shumta Shqiptare, dike filluar me Kuvendin e Verrave të Llukës (1888), dhe më vonë në Lidhjen e Pejës (1899-1900), e pastaj duke ju bashkangjitur edhe kryengritjeve të Isa Boletinit kështu duke e filluar veprimtarinë e tij si Kaçak.

 Thënje 
parapamje|Himë Lybeniçi pak muaj para vdekjes
“Maje n'mend se dhambet e qenit t'çartun jan ngulë në mish. Ose do t'mbesin dhambet në mish, ose do e shkoqin nji copë bukur t'madhe....” - Himë Lybeniçi - 2 Prill 1981.

 Pjesëmarrja në Kryengritje 
Hima ishte pjesëmarrës edhe në betejën e Carralevës në vitin 1910 me Isa Boletinin, në këtë betejë morën pjesë rreth 20,000 ushtarë Osman të udhëhequr nga Turgut Pasha kundër 8000 Kaçakëve Shqiptarë, të dyja palët pësuan humbje të konsiderueshme, Hima në rrëfimin e tij deklaroi se bashkë me krerët: Isa Boletinin, Idriz Seferin, Bajram Currin, Hasan Hysen Budakoven, Avdullah Hoxhen, Shaban Binakun, Sylejmon Agë Batushen, Zeqir Halilin i njohur ndryshe si Shpend Dragobia, dhe më shumë se 200 kryengritës të tjerë u detyruan që të tërhiqeshin në Mal të Zi.

"Ja nxumë priten do ditë, po ai (Turgut Pasha) ja mësyni edhe Gjakoves, e ma vonë Llukes e Isniqit. Qka kenë krenë e Bajraktarë ikën nëpër male, e disa edhe në Cërrnagore." 

Në Tropojë në drejtim të kufirit me Mal të Zi, Avdullah Hoxha dhe Shaban Binaku kishin vendosur që të ktheheshin në territorin e Kosovës pasi ranë pre e një mashtrimi duke menduar se nuk kishte më rrezik, Isa Boletini me kryengritësit e tjerë dhe Himen, vazhduan rrugën drejt Malit të Zi, ndërsa Avdullah Hoxha dhe Shaban Binaku gjatë kthimit në territorin e Kosovës në fshatin Qafë Morinë, u kapën nga forcat Osmane dhe u burgosën, ku pas disa ditësh të dy u ekzekutuan me varje në qytetin e Gjakovës. Kryengritësit vazhduan luftimet edhe në Mal të Zi. Hima u rrëfye se pak kohë më vonë në Tropojë me kryengritësit e tjerë kapën Komandantin e forcave Osmane apo dorasin që e kishte ekzekutuar Shaban Binakun, bashkë me 12 ushtarë të tjerë, ku më pastaj i lëshuan të lirë, ndërsa Komandantit ju hakmorrën duke e varur në të njejtën mënyrë siç e kishte varur ai Shaban Binakun.

"Kur e kemi nxanë zabitin (komandantin), qe e ka pas mashtrue Shaban Binakun dhe Avdullah Hoxhen e Malsisë dhe i patën vjerrë në Gjakovë, aty n'Malësi i kemi nxanë dymbëdhjetë Oficira, armët ua kemi marrë, ua kemi hek gradat dhe nuk i kemi vra. Urdhni o konë mos me i prekë. Zabitin (komandantin) që i ka pas vjerrë Shaban Binakun e Avdullah Hoxhen, pa izë të komandës e kemi çue te shpia e Shaban Binakut, te dera o konë nji trup i madh dardhe, aty te dera në at trup dardhe e kemi vu konopin, dhe e kemi vjerrë afër derës së oborrit te dardha." 

 Lufta e Parë Ballkanike 

 Hyrrjeti 
"Erdhën njerëzit e Hyrrjetit, shkruheshin vullnetarët "A e vret babën për vatan?" "E vras." "A e vret babën për mbret?" "E vras." "A e vret vëllaun tand?" "E vras". Kështu shkruheshin. Erdhën e i thanë Isa Boletinit: "A don me u shkrue për Hyrrjetin?" Jo, tha kurrë nuk e pranoj Hyrrjetin. Ja çuen lajmin Hasan Hysen Budakoves, "Nuk e pranoj" tha. As Idriz Seferi i Gjilanit nuk e pranoi. Kurrë e për ket dynja. Idriz Mahmut Daci as ai nuk e pranoi. Autoritetet Turke e thirrën Sahit Begun n'Mitrovicë. Sahiti o konë Shqiptarë. I thanë: "Sa taborre i don me e nxan Isa Boletinin?" "Nuk nxihet ai bash kollaj" u përgjigj Sahiti. U çue Xhavit Pasha e tha: "M'i jepni pesë taborre se un e nxa Isa Begun." Nisi lufta ka krisë topi tri ditë e tri netë. A e din at majen mbi Mitrovicë? Shum djem të ri janë vra aty. Janë vra disa nga Radisheva, i kemi marrë e i kemi shti n'dhe. I bajshim natën. Asht plague Isa, e Halit Ahmetin e ka marrë pushka në gojë. Isa Boletini ka ardhë këndej me u strehue në Lybeniç, Strellc dhe Isniq...."

 Savë Batarja (Savo Lazarević) 

 (Terrori në Lugun e Baranit) 
"Savë Batarja i kish ba teslim Plavë e Guci. Pejën e kish përgjak në çdo rrugë e sokak. Mësyni Lugun e Baranit, në Baran të epërm  te Hazir Alia u nal dhe u mundue me ju nderru fenë, Haziri si ma i vjetri i dul para Savës e i tha se kurrë pa u farue fenë muslimane nuk e ndrroj me u ba shka. Atëhere Savë Batarja i boni batare 14 mashkuj. Bile thojshin se o konë edhe ni djalë i ri."

 Pejë, Karragaç 
"Zenel Binaku nji djalë i ri atëherë, e kish pas bo copa copa Bajrakun e Cerrnagores dhe e ka gjujt në bistricë. Xhandarrët kanë vrapue për me e nxan djalin po nuk kan mujtë, se Sali Bajraktari e ka mshefë, se nana e baba e kishin pasë për hasret. Ai e Arif Halili i kanë dalë para Savës dhe i kanë thanë se na i konisim fjalëve që ti kemi thanë. Populli ka ikë kah ka mujt. Savë Batarja e ka marr Sali Bajraktarin e Arif Halilin e i kanë çue në Karragaç. Aty ju kanë dhonë tarrakopa e kacia e ju kanë thonë me i hap vorret. Sava e dike se me e ndrrue këta fenë (Sali Bajraktari e Arif Haili), atëherë krejt Lugu i Baranit e ndrrojnë fenë. Edhe nji herë ju ka kërkue me ndrru fenë po ata skan pranue me i ndue kapicat e me hekë Plisin e bardhë. Sava i ka urdhnue Xhandarrët me i shti në dhe për së gjalli dhe u kanë rrafshue vorret dhe kerkush nuk e din se ku i kanë vorros. Mas do kohe i kanë kërkue nëpër Karragaç po toka ish konë e rrafshume e u baris në pranverë edhe nuk mujti kush me i gjetë vorret e shehidëve. Dikush thotë se i kanë çue në Cerrnagore. Ndoshta dikush e din, por jon tutë me folë. U folke se Xhandarrët ua hekin flamen atyne që folin. Sali Bajraktari e Arif Halili i Poçestës hupen si mos me pas konë kurrë. Të nesrit e kanë kërkue Hamëz Kunren dhe e kanë bo batare në hymje të Pejës." 

 Përmbledhje 

 Në vitin 1908-1910, mori pjesë në kryengritjet kundër Osmanëve në territorin e sotëm të Kosovës.
 Në 1912 mori pjesë në çlirimin e Ferizajit dhe Shkupit, dhe poashtu ishte një ndër rojet e flamurit Shqiptarë në Vlorë, gjatë Shpalljes së Pavarësisë.
 Mori pjesë edhe në luftime dhe beteja në: Qafë Morinë, Novi Pazar, Drenicë, Pejë, Gjakovë, Prizren, Ferizaj, Mitrovicë, Kaçanik, Prishtinë, Gjilan, e shumë vende të tjera, kundër forcave osmane, malazeze dhe serbe.
 Pas vdekjes së Isa Boletinit, Hima bashkëpunoi me Azem Galicën, Bajram Currin, Hasan Prishtinën dhe Idriz Seferin.parapamje|Hima në një odë në Dukagjin

 Rrëfimet dhe botimi 
Rrëfimet e Himë  Lybeniçit janë regjistruar në fillim të viteve 1980 nga artisti i njohur Nimon Muçaj përmes një magnetofoni, dhe më pas janë botuar në librin "Rrëfime të një Kaçaku" në vitin 2024.

 Vdekja 
Hima ndërroi jetë në vendlindjen e tij në Lybeniç, buzë bjeshkëve të larta në pranverën e vitit 1989, në moshën 118 vjeçare. 

Himë Lybeniçi përkujtohet si Hero i popullit që asnjëherë nuk ngurroi të sakrifikonte gjithçka që kishte për tokën Shqiptare.

Heroizmi, kontributi dhe sakrifica e tij për popullin Shqiptar asnjëherë nuk do të harrohen.

 Trashëgimia dhe rëndësia kulturore 

 Hima përkujtohet në Kosovë si një figurë e rezistencës Shqiptare dhe dëshmitar i shumë ngjarjeve kombëtare.
 Ai përfaqëson traditën e Kaçakëve Shqiptarë – luftëtarë të armatosur që kundërshtuan sundimin osman, serb dhe malazez.
 Rrëfimet e tij prekin tema të diskutueshme të historiografisë shqiptare, si prania e Isa Boletinit në Vlorë më 28 Nëntor 1912.
 Fshati Lybeniç është sot një vend përkujtimor për dëshmorët dhe luftëtarët e asaj zone.

 Shiko edhe 

 Fshati Lybeniq

 Referime 

Kategoria:Njerëz nga Peja
Kategoria:Shqiptarë të Kosovës