Holanda Burgunde

Holanda Burgunde ishin ato pjesë të Vendeve të Ulta të sunduara nga dukët e Burgundisë gjatë Epokës Burgunde, midis viteve 1384-1482. Brenda shtetit burgund, i cili vetë i përkiste pjesërisht Perandorisë Gjermaniko-Romake dhe pjesërisht Mbretërisë së Francës, dukët e bashkuan këto vende të ulta në një bashkim politik që shkonte përtej bashkimit personal, pasi, për herë të parë u krijuan institucionet qendrore (siç ishin Shtetet e Përgjithshme, që ishte një lloj parlamenti i përgjithshëm i Holandës Burgunde).

parapamje|majtas|379px|Jean Wauquelin i prezanton 'Kronikën e Hainaut' Filipit të Mirë, pikt. e Rogier van der Weyden, 1447
Periudha filloi me marjen e postit të kontit të Flandrës dhe Artois-it në vitin 1384 dhe zgjati deri në vdekjen e dukeshës Maria e Burgundisë në vitin 1482, pas të cilës shteti burgund u shpërbë dhe Vendet e Ulëta u vunë në sundimin e Monarkisë Habsburge nëpërmjet trashëgimisë.

Pushtimi i kontesë së Hollandës nga duka Filipi III i Burgundisë ishte një çështje e veçantë. Fisnikët kryesorë të Provincës së Hollandës e ftuan dukën ta pushtonte Kontenë e Hollandës, megjithëse ai nuk kishte pretendime historike ndaj saj. Kjo i dha fund periudhës së Luftërave të brendshme në Holandë. Disa historianë thonë se klasa drejtuese në Provincën e Hollandës dëshironin të bashkoheshin me sistemin ekonomik flamand dhe të adoptonin institucione ligjore flamande. Europa ishte rrënuar nga shumë luftëra civile në shekujt e XIV dhe të XV, ndërsa Flandra ishte pasuruar dhe gëzonte paqe.

parapamje|majtas|345px|Anëtarët e Këshillit Privat gjatë funeralit solem të Albertit VII të Austrisë
Shumica e Holandës dhe Belgjikës së sotme në vijim u bashkua nga duka i Burgundisë, Filipi III i Mirë (1396–1467). Para bashkimit burgund, holandezët e identifikonin veten me qytetin ku jetonin, dukatin ose kontenë e tyre vendore, ose si subjekte të Perandorisë së Shenjtë Gjermaniko-Romake. Këto grumbuj feudesh sundoheshin nën bashkimin personal të Shtëpisë Valois-Burgundi.

Tregtia në raj u zhvillua me shpejtësi, veçanërisht në zonat e transportit me anije. Sunduesit e rinj i mbrojtën interesat tregtare holandeze. Amsterdami u rrit dhe në shekullin e XV u bë porti parësor tregtar në Europë për drithin nga Rajonin Balltik. Amsterdami e shpërndante grurin në qytetet kryesore të Belgjikës, Francës Veriore dhe Anglisë. Kjo tregti ishte jetësore për popullsinë e rajonit pasi ata nuk mund të prodhonin më drith të mjaftueshëm për tu ushqyer. Drenazhimi i tokës kishte shkaktuar torfizimin e ish kënetave duke e pakësuar nivelin e zonave që ishin tepër të ulta për tu mirëmbajtur drenazhimi.

Sunduesit
Dukët Burgundë që sunduan territoret burgunde ishin:
parapamje|422px|Seancë e Këshillit të Madh të Holandës në Mechelen, i kryesuar nga Karli I i Burgundisë, pikt. e shek. XVII, sipas një origjinali të shek. XV
Dera e Valois, dukët territorialë të Burgundisë:
 Filipi II i Burgundisë (1384–1404), djali i mbretit Zhani II i Francës, nga gruaja e tij, Margareta III e Flandrës
 Zhani i Patrembur (1404–1419), i biri
 Filipi III i Miri (1419–1467), i biri
 Karli I i Burgundisë (1467–1477), i biri

Dera e Valois, dukesha titullare e Burgundisë
 Maria e Burgundisë (1477–1482), e bija e Karlit I, e martuar me Maksimilianin I, të Habsburgëve në vitin 1477.

Dera Habsburge, dukët titullarë të Burgundisë (shiko Holanda Habsburge)
 Filipi I Habsburg (1482–1506), i biri i Marisë; Maksimiliani I, i ati i tij, si regjent (1482–1493), Margareta e Jorkut, nëna e njërkës së tij, guvernatore (1489–1493)
 Karli V (1506–1555), i biri i Filipit; Margareta e Austrisë, regjente (1507–1515) dhe (1519–1530)

Demografia
Popullsia e provincave kryesore tw Vendeve të Ulta në vitin 1477 (Princ-peshkopatat në italik).
 Provinca  Popullsia në tërësi  % rurale  % urbane  Provinca tërësore si % e tërësisë holandeze Flandra 666,000  64  36  26.0 Brabanti  413,000  69  31  16.0 Holland  275,000 55  45  10.5 Artois  140,000  78  22  5.5 Hainault  130,000  70  30  5.0 Liezhi 120,000  -  -  4.5 Guelders  98,000  56  44  3.8 Flandra valone  73,000  64  36  2.8 Friesland 71,000  78  22  2.7 Luksemburgu 68,000  85  15  2.6 UtrehtiTë dhënat e qytetit të Utrecht-it pë shkallën shpërpjestimore të urbanizimit, pasi Overstihti (i cili përfshin shumicën e Overijssel-it dhe Drenthe-s moderne) ishte i populluar shumë rrallë.  53,000  52  48  2.0

Shiko edhe

 Luftërat e Grepit dhe Merlucit
 Holanda gjatë Mesjetës së Hershme
 Holanda gjatë Periudhës Romake
 Mesjeta e vonë
 Parahistoria e Holandës
 Holanda Habsburge
 Shtatëmbëdhjetë Provincat
 Piktura e hershme holandeze
 Rilindja në Vendet e Ulta
 Piktura holandeze dhe flamande e Rilindjes
 Piktura Flamande
 Pieter Bruegel i Vjetri
 Holanda Spanjolle
 Armada Spanjolle
 Lufta Tetëdhjetë Vjeçare
 Lufta Tridhjetëvjeçare
 Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze
 Epoka e Artë Holandeze
 Holanda Austriake
 Republika Batave
 Holanda Napoleonike
 Mbretëria e Bashkuar e Holandës
 Revolucioni Belg
 Historia e Belgjikës
 Historia e Holandës

 Referime 

Bibliografia





Lidhje të jashtme



Kategoria:Evropa mesjetare
Kategoria:Shekulli XIV në Evropë
Kategoria:Shekulli XV në Evropë
Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës
Kategoria:Historia e Holandës
Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta
Kategoria:Evropë Veriperëndimore