Masakra e Latinëve

Masakra Latinëve(; , Sfagí tón Latínon) ishte një masakër në shkallë të gjerë e katolikëve me prejardhje italiane (të quajtur "latinë") në Kostandinopojë, kryeqytetin e Perandorisë Bizantine, nga popullsia ortodokse e qytetit në prill të vitit 1182.

Katolikët e Kostandinopojës në atë kohë mbizotëronin tregtinë detare dhe sektorin financiar. Megjithëse shifrat e sakta janë të padisponueshme, pjesa më e madhe e bashkësisë latine, i llogaritur në 60,000 veta në kohën e Eustathiosit të Selanikut, u eliminua ose u detyrua të largohej. Bashkësitë gjenoveze dhe pizane veçanërisht u shkatërruan dhe rreth 4,000 të mbijetuar u shitën si skllevër te Sulltanati turk i Rumit.

Masakra i përkeqësoi më tej marrëdhëniet dhe i rriti armiqësitë midis kishave të krishtera Perëndimore dhe Lindore, dhe u ndoq nga një varg armiqësish midis dy palëve.

Sfondi
parapamje|majtas|291px|Manueli I Komneni dhe gruaja e tij e dytë, Maria e Antiokisë
Nga fundi i shekullit të XI, tregtarët perëndimorë, kryesisht nga qytet-shtetet italiane të Venecies, Gjenovës dhe Pizës, kishin nisur të dukeshin në Lindje. Të parët kishin qenë venecianët, të cilët siguruan koncesione të mëdha tregtare nga perandori Bizantin Aleksi I Komneni. Zgjerimet pasuese të këtyre privilegjeve dhe impotenca e vetë marinës bizantine në atë kohë rezultuan në një monopol virtual detar dhe një shtrëngim mbi perandorinë nga venecianët.

Nipi i Aleksit, Manueli I Komnenos, duke dashur ta pakësonte ndikimin e tyre, filloi ti pakësonte privilegjet e Venecies, ndërsa arriti marrëveshje me rivalët e saj: Pizën, Gjenovën dhe Amalfin. Gradualisht, të katër qytetet italiane u lejuan gjithashtu të vendosnin lagjet e tyre në pjesën veriore të vetë Konstandinopojës, drejtë Bririt të Artë.

Mbizotërimi i tregtarëve italianë shkaktoi trazira ekonomike dhe shoqërore në Bizant: ajo e përshpejtoi rënien e tregtarëve të pavarur vendas në favor të eksportuesve të mëdhenj, që u lidhën me aristokracinë tokësore, që nga ana tjetër grumbulloi gjithmonë e më shumë prona të mëdha tokësore. Bashkë me perceptimin e arrogancës së italianëve, ajo e ushqeu zemërimin popullor mes klasës së mesme dhe të ulët si në qytet ashtu dhe në fshatra.

Dallimet fetare midis dy palëve, që e shikonin njëri-tjetrin si skizmatikë, e përkeqësoi më tepër problemin. Italianët u konsideruan si të pakontrollueshëm nga autoriteti perandorak: në vitin 1162, për shembull, pizanët bashkë me pak venecianë sulmuan lagjen gjenoveze në Kostandinopojë, duke shkaktuar shumë dëme. Perandor Manueli në vijim i dëboi shumicën e gjenovezëve dhe pizanëve nga qyteti, duke u dhënë venecianëve një dorë të lirë për mjaft vjetë.

Në fillim të vitit 1171, gjithësesi, kur venecianët sulmuan dhe shkatërruan gjerësisht lagjen gjenoveze në Kostandinopojë, perandori i ndëshkoi duke urdhëruar arrestime në masë të të gjithë venecianëve përgjatë perandorisë dhe konfiskimin e pronave të tyre. Pati gjithashtu përdhunime dhe djegie shtëpish në masë. Një ekspeditë pasuese veneciane në Egje do të dështonte: një sulm i drejtpërdrejtë ishte i pamundur për shkak të fuqisë së forcave perandorake, kështu që venecianët pranuan për të negociuar, të cilat perandori i pengoi qëllimisht. Pasi bisedimet u zvarritën përgjatë dimrit, Flota Veneciane priste në Kios, derisa shpërthimi i një epidemie i detyroi të tërhiqeshin.

Venecianët dhe perandoria mbetën në luftë, me venecianët që në mënyrë të kujdesshme e shmangnin përplasjen e drejtpërdrejtë, por duke sponsorizuar kryengritjen serbe, duke rrethuar Ankonën, bastionin e fundit të Bizantit në Itali dhe duke nënshkruar një traktat me Mbretërinë Normane të Siçilisë. Marrëdhëniet do të normalizoheshin vetëm gradualisht: ka të dhëna të një traktati në vitin 1179, megjithëse një rikthim i plotë i marrëdhënieve do të arrihej vetëm në mesin e viteve 1180. Ndërkohë, gjenovezët dhe pizanët përfituan nga mosmarrëveshja me Venecien dhe nga viti 1180, vlerësohet se deri në 60,000 latinë jetonin në Kostandinopojë.

parapamje|372px|Ilustrim i marrjes së pushtetit nga Andronikos I Komnenos në një botim të De casibus virorum illustris të Bokaços
 Vdekja e Manuelit I dhe masakra 
Duke pasuar vdekjen e Manuelit të I në vitin 1180, e veja e tij, princesha latine Maria e Antiokisë, veproi si regjente ndaj djalit të saj të mitur Aleksios II Komnenos. Regjenca e saj njihet për favoritizmin e treguar ndaj tregtarëve latinë dhe pronarëve të mëdhenjë aristokratë të tokave dhe prandaj do të përmbysej në prill 1182 nga Andronikos I Komnenos, që hyri në qytet me një valë mbështetjeje popullore. Pothuajse menjëherë, festimet do të kalonin në dhunë drejtë latinëve të urryer dhe pasi hynë në lagjen latine të qytetit, turma e dhunshme filloi të sulmonte banorët.

Shumë i kishin paraprirë ngjarjeve dhe ishin larguar nëpërmjet detit. Masakra në vijim nuk bëri dallime: as gratë as fëmijët nuk u kursyen dhe pacientët latinë që gjendeshin në krevatet e spitalit do të vriteshin. Shtëpitë, kishat dhe fondacionet bamirëse u plaçkitën.Kleri latin mori vëmendje të posaçme dhe kardinal Johanit, legatit papnor, iu pre koka dhe iu zvarrit përgjatë rrugëve nga një qen.

Megjithëse Andronikos vetë nuk kishte prirje veçanërisht anti-latine, ai e lejoi masakrën të vijonte e pakufizuar. Andronikos kishte arritur të nxiste ndjenjat anti-latine të kostandinopolitanëve, me arsyetimin se perandoresh dhe protosebastos kishin blerë mbështetjen latine duke u premtuar atyre zhvatjen e qytetit.

Gjatë masakrës perandoresha Maria ishte vënë nën arrest shtëpie, para se në vijim të ekzekutohej.

 Ndikimi 
Masakra do ta përkeqësonte më tej reputacionin e bizantinëve në Perandim dhe megjithëse marrëveshjet e tregtisë së rregullt do të rinisnin shpejtë midis Bizantit dhe shteteve latine, animoziteti i poshtëm do të mbetej, duke çuar në një spirale armiqësish: një ekspeditë siçiliane nën drejtimin e Guljelmit të II të Siçilisë në vitin 1185 do të plaçkiste Selanikun, qytetin e dytë më të madh të perandorisë dhe perandorët gjermanikë Frederik Barbarosa dhe Henri VI, të dy kërcënuan me sulmimin e Kostandinopojës.

Përkeqësimi i marrëdhënieve do të kulminonte me Plaçkitjen e Brutale të Kostandinopojës nga Kryqëzata e Katërt në vitin 1204, e cila çoi në tëhuajzimin e përhershëm të të krishterëve ortodoksë dhe katolikë romanë. Masakra vetë megjithatë mbetet relativisht e errët dhe historiani katolik, specialisti i propagandës së C.I.A.-s Warren Carroll vëren se "Historianët që tregohen elokuent dhe të indinjuar—me arsye të konsiderueshme—rreth plaçkitjes së Kostandinopojës... rrallë, nëse ndonjëherë e përmendin masakrën e perëndimorëve në ... 1182."

Përkthyesi me origjinë italiane dhe zyrtari i oborrit bizantin, Leone Toscano qe mes latinëve që i mbijetuan masakrës.

Shiko gjithashtu

 Skizma Lindje-Perëndim
 Aleksi I Komneni
 Kryqëzatat
 Frederik Barbarosa
 Kryqëzata e Katërt
 Aleksi i IV Angjelo
 Sebastokratori
 Masakra
 Pogromi
 Republikat Detare
 Paleologët
 Ana Komnena
 Maria e Alanës
 Jorgos Akropolites
 Beteja e Pantinës
 Beteja e Dyrrahut (1018)
 Republika e Venedikut
 Frankokracia
 Shteti i Detit
 Despotati i Epirit
 Perandoria e Nikesë
 Androniku III Paleologu
 Arbëria nën Perandorinë Bizantine
 Shkëputja nga Bizanti dhe ekspansioni serb në trevat shqiptare
 Pushtimi i Kostandinopojës
 Krishtërimi Perëndimor
 Linçimi
 Dhuna fetare
 Lista e Perandorëve Bizantinë
 Perandoria Bizantine
 Besimet e lashta mesdhetare
 Agentes in rebus
 Frumentarii
 Tirones
 Vardariotai
 Dux
 Çitadela
 Dashuria Greke
 Drungos
 Garda Varangiane
 Goto-grekët
 Kleisoura (distrikt bizantin)
 Kohorta (njësi ushtarake)
 Leoni VI i Dituri
 Misteret greko-romake
 Plaçkitja Vandale e Romës
 Scholae Palatinae
 Thema
 Thema e Durrësit
 Thema e Nikopojës
 Thema e Delmacisë
 Turma (njësi ushtarake)

Citime fundore

 Bibliografia 













































Kategoria:Shekulli XII në Perandorinë Bizantine
Kategoria:Skizma Lindje-Perëndim
Kategoria:Kostandinopojë
Kategoria:Mosmarrëveshje ndërkombëtare
Kategoria:Ndjenja kundër perëndimore
Kategoria:Vrasje masive
Kategoria:Kundër katolicizëm 
Kategoria:Ngjarje në 1182
Kategoria:Masakra ndaj grupeve etnike
Kategoria:Linçim
Kategoria:Beteja që përfshijnë Perandorinë Bizantine