Uji i gazuar

Uji i gazuar është ujë që përmban gaz dioksid karboni të tretur, ose i injektuar artificialisht nën presion, ose i shkaktuar nga procese natyrore gjeologjike. Gazimi shkakton formimin e flluskave të vogla, duke i dhënë ujit një cilësi të gazuar. Format e zakonshme përfshijnë ujin mineral natyral të gazuar, pijen energjike të gazuar dhe ujin e gazuar të prodhuar komercialisht.

Soda e gazuar, uji mineral i gazuar ose disa ujëra të tjerë të gazuar përmbajnë minerale të shtuara ose të tretura si bikarbonat kaliumi, bikarbonat natriumi, citrat natriumi ose sulfat kaliumi. Këto gjenden natyrshëm në disa ujëra minerale, por gjithashtu shtohen zakonisht artificialisht në ujërat e prodhuara për të imituar një profil natyral shijeje dhe për të kompensuar aciditetin e futjes së gazit të dioksidit të karbonit duke i dhënë një ndjesi të gazuar. Ujëra të ndryshëm të gazuar shiten në shishe dhe kanaçe, me disa që prodhohen edhe sipas kërkesës nga sistemet komerciale të karbonizimit në bare dhe restorante, ose bëhen në shtëpi duke përdorur një fishek dioksidi karboni.

Mendohet se personi i parë që ajrosi ujin me dioksid karboni ishte William Brownrigg në vitet 1740. Joseph Priestley shpiku ujin e gazuar, në mënyrë të pavarur dhe rastësisht, në vitin 1767, kur zbuloi një metodë për të mbushur ujin me dioksid karboni, pasi kishte pezulluar një tas me ujë mbi një kazan birre në një fabrikë birre në Leeds, Yorkshire. Ai shkroi për "kënaqësinë e veçantë" që gjente duke e pirë atë, dhe në vitin 1772 botoi një punim të titulluar "Impregnimi i Ujit me Ajër të Fiksuar". Aparatura e Priestley-t, pothuajse identike me atë të përdorur nga Henry Cavendish pesë vjet më parë, e cila kishte një flluskë midis gjeneratorit dhe rezervuarit të thithjes për të rregulluar rrjedhën e dioksidit të karbonit, shpejt iu bashkua një gamë e gjerë e të tjerave. Megjithatë, vetëm në vitin 1781 u krijuan kompani të specializuara në prodhimin e ujit mineral artificial dhe filluan të prodhonin ujë të gazuar në shkallë të gjerë. Fabrika e parë u ndërtua nga Thomas Henry i Mançesterit, Angli. Henry zëvendësoi flluskën në sistemin e Priestley-t me shakull të madh.

Ndërsa zbulimi i Priestley-t çoi në fund të fundit në krijimin e industrisë së pijeve të buta - e cila filloi në vitin 1783 kur Johann Jacob Schweppe themeloi Schweppes për të shitur ujë të gazuar në shishe - ai nuk përfitoi financiarisht nga shpikja e tij. Priestley mori njohje shkencore kur Këshilli i Shoqërisë Mbretërore "u nxit ta shpërblente zbuluesin e saj me Medaljen Copley" në takimin përvjetor të Shoqërisë Mbretërore më 30 nëntor 1773.

 Shiko edhe 

 Uji
 Dioksidi i karbonit
 Coca Cola

 Referime 

Kategoria:Ujë i gazuar
Kategoria:Pije të gazuara
Kategoria:Shpikje angleze
Kategoria:Kultura e Mbretërisë së Bashkuar
Kategoria:Gazra industriale
Kategoria:Pije joalkoolike
Kategoria:Shpikje të shekullit të 18-të
Kategoria:Pije