Holanda Napoleonike

Holanda Napoleonike ose Mbretëria e Hollandës ( (shkrimi i kohës),  (shkrimi modern); ) ishte shteti pasues i Republikës Batave. Ajo u krijua nga Napoleon Bonaparti në mars të vitit 1806, në mënyrë që të forconte kontrollin mbi Holandën, duke zëvendësuar qeverinë republikane me një monarkike. Që kur u bë perandor, në vitin 1804, Napoleoni u përpoq ti çrrënjoste prirjet republikane në territoret e kontrolluara nga Franca duke vendosur vëllain e tij të tretë, Luigj Bonapartin, në fronin e mbretërisë kukull. Në vitin 1807, rajonet gjermane, përreth Frizisë lindore dhe Xheveri iu shtuan mbretërisë.

Historia
parapamje|majtas|280px|Portreti i Luigj Bonapartit, pik. nga Charles How[ard Hodges, 1809
Në vitin 1806 Napoleoni e shndërroi Holandën (bashkë me një pjesë të vogël të asaj që tani është Gjermania) në Mbretërinë Holland, duke vendosur vëllain e tij Luigj Bonapartin (1778–1846), në fron. Mbreti i ri ishte jo popullor, por ai nuk donte që të shmangte vëllain e tij për mbretërinë e tij të re. Napoleoni e detyroi të abdikonte në vitin 1810 dhe e përfshiu Holandën drejtpërdrejtë në Perandorinë Franceze, duke imponuar kontrolle ekonomike dhe rekrutim të të gjithë burrave të rinj si ushtarë.

Kur francezët u tërhoqën nga provincat veriore, në vitin 1813, një triumvirat e u vu në drejtim të një qeverie të përkohshme. Megjithëse shumica e anëtarëve të qeverisë së përkohshme kishin qenë ndër njerëzit që kishin dëbuar Uilliamin e V 18 vjetë më parë, prijësit e qeverisë së përkohshme e dinin se çdo regjim i ri duhet të drejtohej nga biri i tij, William Frederick. Ata gjithashtu e dinin se do të ishte më mirë në pikëpamjen afatgjatë, nëse vetë populli holandez ta vendoste princin, në vend që ti imponohej atij nga Aleanca Anti-Franceze. Në këtë mënyrë, triumvirati e thirri William Frederick-un të kthehej më 30 nëntor dhe i ofroi atij kurorën. Ai e refuzoi, duke e shpallur veten "princi trashëgimtar sovran" më 6 dhjetor.

parapamje|majtas|361px|Pritja e organizuar për ardhjen e Luigj Bonapartit si mbret i Holandës, Amsterdam
Fuqitë e Mëdha kishin rënë dakord fshehtësisht të bashkonin Vendet e Ulta Veriore me Holandën Austriake më të populluar dhe principatën-peshkopale më të vogël të Liège-it, në një monarki kushtetuese. Duke pasur një vend më të fortë në kufirin verior të Francës konsiderohej (veçanërisht nga Car Aleksandri) të ishte një pjesë e rëndësishme e strategjisë për të mbajtur fuqinë e Francës nën kontroll. Në vitin 1814, William Frederick-u mori sovranitetin edhe mbi Holandën Austriake dhe Liège-in. Kështu, William Frederick-u përmbushi përpjekjet tre-shekullore të familjes së tij për të bashkuar Vendet e Ulëta nën një sundim të vetëm.

Më 15 mars 1815, me inkurajimin e fuqive të mbledhura në Kongresin e Vjenës, William Frederick-u e ngriti Holandën në statusin e një mbretërie dhe e shpalli veten Mbreti William I. Kjo u bë zyrtare më vonë në vitin 1815, kur Vendet e Ulëta u njohën zyrtarisht si Mbretëria e Bashkuar e Holandës. Kurora u bë një funksion i trashëgueshëm i Derës së Oranzh-Nasaut.

parapamje|345px|Harta e ndarjes administrative të Holandës Napoleonike, 1807
 Ndarja administrative 

Në vitin 1807 Mbretëria Napoleonike e Hollandës u nda në njëmbëdhjetë departamente. Secili prej tyre i ndarë në zona, distrikte dhe qytete. Me këtë ndarje qeveria holandeze ndoqi politikën qendërzuese franceze.

 Departamenti i Amstellandit
 Departamenti i Brabantit
 Departementi i Drenthes
 Departementi i Frizisë Lindore
 Departamenti i Frizlandit
 Departamenti i Gelderlandit
 Departament i Groningenit
 Departamenti i Maaslandit
 Departamenti i Overijselit
 Departamenti i Utrehtit
 Departamenti i Zelandës

Shiko edhe

 Republika Batave
 Republika e Provincave të Bashkuara Holandeze
 Mbretëria e Bashkuar e Holandës
 Napoleon Bonaparti
 Perandoria e Parë Franceze
 Luftërat Napoleonike
 Revolucioni Francez
 Republika e Parë Franceze
 Luftërat Revolucionare Franceze
 Lufta Tetëdhjetë Vjeçare
 Holanda Burgunde
 Holanda Habsburge
 Shtatëmbëdhjetë Provincat
 Holanda Spanjolle
 Uilliami i Heshtur
 Piktura holandeze dhe flamande e Rilindjes
 Rilindja në Vendet e Ulta
 Piktura Baroke Flamande
 Arkitektura Baroke Holandeze
 Luftërat e Grepit dhe Merlucit
 Holanda gjatë Mesjetës së Hershme
 Holanda gjatë Periudhës Romake
 Parahistoria e Holandës
 Perandoria Koloniale Holandeze
 Epoka e Artë Holandeze
 Lufta Tridhjetëvjeçare
 Kompania Holandeze e Indisë Lindore
 Kolonia Holandeze e Kepit
 Kolonizimi Holandez i Amerikës
 Antilet Holandeze
 Holanda Austriake
 Hapsburgët
 Monarkia Hapsburge
 Perandoria Austriake
 Austro-Hungaria
 Historia e Austrisë
 Revolucioni Belg
 Historia e Belgjikës
 Historia e Holandës
 Historia e Holandës (1900-Tani)
 Perandoria Koloniale Belge

 Referime 
Shpjegime

 Referime 

Bibliografia




 Lidhje të jashtme 

 History of the Kingdom of Nederlands në royal-house.nl

Kategoria:1806 në Evropë
Kategoria:Historia e Holandës
Kategoria:Historia e Francës
Kategoria:Vende të mëparshme në Evropë
Kategoria:Periudha e vonë moderne
Kategoria:Shpërbërje shekulli XIX në Evropë
Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës
Kategoria:Evropë Veriperëndimore
Kategoria:Themelime shekulli XIX në Evropë
Kategoria:Themelime në 1806
Kategoria:Shpërbërje në 1810