Muzakë Arianiti (i Angjelinës)

__NOINDEX__

Muzakë Arianiti, përmendur në burime edhe si Muzaku i Angjelinës, Musachi Dangelino, ose Muzhaqi i Angjelinës, ishte një fisnik dhe komandant ushtarak arbër i shekullit XV, kryesisht i njohur si nipi i Skënderbeut, duke qënë biri i motrës së tij, Angjelina Kastriotit.  

 Familja 
Muzakë Arianiti ishte biri i Vladan Arianitit, sundues në Çermenikë, dhe i Angjelina Kastriotit, bijë e Gjon Kastriotit dhe Vojsava Tripaldës. Nga ana e nënës, Muzaka ishte nipi i heroit kombëtar shqiptar Skënderbeut. Nga ana e babait, ai ishte nipi i Gjergj Arianitit (vëllai i Vladanit), që sundonte shumicën e Shqipërisë së Mesme. Bija e Gjergjit dhe kushërira e Muzakës, Donika Arianiti, do të martonte dajën e tij, Skënderbeun, e do të kurorëzohej si Zonja e Arbërisë. Ai ishte gjithashtu kushëriri i Moisi Golemit (nëpërmjet babait të tij, Muzakës, vëlla i Vladanit). 

Muzaka u martua me Maria Muzakën, bijën e Gjin II Muzakës, Princi i Devollit dhe Tomorricës, dhe Kirana Matrëngës. Ata kishin të paktën një vajzë, Porfida Arianitin, e cila emigroi së bashku me të emën në eksodin e Donika Kastriotit drejt Mbretërisë së Napolit më 1468. Aty ajo njihet nga fisnikëria italiane si Donna Porphida Comneniates (Comneniates duke qënë i prejardhur nga Komneni, mbiemri i dytë i mbajtur nga dera e Arianitëve). Ajo u edukua nën kujdesin e Xhoanës së Aragonit, mbretëresha e Napolit dhe motra e mbretit katolik Ferdinandi II. Porfida do të martonte Giulion e Valignanos, një baron në Abruco, me të cilin do të kishte katër fëmijë.

 Jeta 
Muzakë Arianiti lindi në pjesën e parë të shekullit XV. Ai njihej si Muzaku i Angjelinës (ose D'Angelino), për shkak të pozitës së lartë të të emës si motra e Gjergj Kastriotit. Ai përmendet të ketë patur prona në Murras dhe Pajovë të Elbasanit, si dhe disa katundthe në Çermenikë dhe në Tamadhe. Sundimet e tij, viset e Belsh-Cërrik-Peqin, përputhen me shtrirjen e zotërimeve të Arianitëve përgjatë rrjedhës së lumit Shkumbin, afër rrugës antike Egnatia.

Ai mori pjesë në kuvendin e Besëlidhjes së Lezhës më 1444, dhe u bë pjesë e ushtrisë së dajës së tij si një komandant. Muzaka i Angjelinës mori pjesë në shumë beteja, përshfirë Betejën e Dytë të Oranikut më 1456, ku do të përballej me kushëririn e tij, Moisi Golem Arianitin, tashmë në anën e osmanëve. Ai do të vazhdonte të luftonte për Besëlidhjen e Lezhës deri më 1465, ku gjatë Betejës së Vajkalit, u kap peng nga forcat osmane së bashku me Moisi Golemin dhe komandantët e tjerë arbër Vladan Gjurica, Gjin Muzaka, Gjon Përlati, Nikollë Berisha, Gjergj Kuka dhe Gjin Maneshi. Komandanti i forcave osmane, armiku i shquar i Skënderbeut Ballaban pashë Baderi, i solli pengjet në Kostandinopojë (Stamboll), ku edhe pas kërkesave të Skënderbeut, me urdhër të Sulltan Mehmetit II, u ekzekutuan duke u rrjepur të gjallë. Në hakmarrje, Kastrioti urdhëroi që të gjithë osmanët e kapur robër më tej e tutje të vriteshin. 

 Referime