Maliq Pashë Gjinolli

Maliq Pashë Gjinolli (1760 – 1824) ishte njëri ndër figurat më të njohura të familjes fisnike Gjinolli, e cila luajti rol vendimtar në jetën politike, ushtarake dhe administrative të Kosovës në fund të shekullit XVIII dhe në fillim të shekullit XIX. Ai u bë sanxhakbe i Shkupit, një pozitë e rëndësishme administrative në Perandorinë Osmane, nën juridiksionin e së cilës hynin tri kadillëqe: i Prishtinës, i Vushtrrisë dhe i Novobërdës. Prishtina, ku qëndronte qendra e pushtetit të tij, u shndërrua gjatë sundimit të tij në një qendër të rëndësishme politike dhe ekonomike.

 Vështrim 
Maliq Pasha dhe bashkëkohësi i tij, Mahmut Pashë Rrotulla, mytesarif i Prizrenit, përfituan nga kriza e Perandorisë Osmane dhe zhvillimet në Shqipëri për të konsoliduar pushtetin e tyre lokal. Në një kohë kur qeveria qendrore osmane po dobësohej, sulltani u detyrua të toleronte forcimin e pushtetit të bejlerëve vendas, ndër ta edhe të Gjinollëve. Maliq Pasha, në këtë kontekst, ngriti një ushtri të rregullt prej rreth 10,000 ushtarësh, 8,000 këmbësorë dhe 2,000 kalorës, duke krijuar një forcë të rëndësishme në rajon.

Ai mori pjesë aktive në shuarjen e Kryengritjes së Parë Serbe më 1804 dhe të Dytës më 1815, duke ndërhyrë me forcat e tij ushtarake në mbështetje të autoritetit osman. Një ndër veprimet më të njohura të tij ishte ndërhyrja për ta shpëtuar Osman Pashën nga rrethimi serb në Novi Pazar më 1809. Për këto suksese ushtarake janë ruajtur edhe këngë popullore, të cilat e përjetësuan figurën e tij në kujtesën kolektive.

Në kulmin e fuqisë, familja Gjinolli zotëronte rreth 16,000 hektarë tokë në Rrafshinën e Kosovës, Anamoravë, Vrajë e Preshevë dhe rajone të tjera strategjike. Pavarësia e tyre de facto nga autoriteti osman u forcua edhe më shumë përmes lidhjeve me figura të tjera të mëdha shqiptare të kohës, si Ali Pashë Tepelena dhe pashallarët e Shkodrës. Këto lidhje kishin për synim krijimin e një autonomie më të gjerë për vilajetet shqiptare brenda Perandorisë Osmane.

Maliq Pasha vdiq në vitin 1824, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme politike dhe një strukturë të konsoliduar të sundimit lokal, e cila do të ruhej edhe për një kohë pas tij nga pasardhës si Jashar Pasha. Figura e tij mbetet një prej përfaqësuesve më të fuqishëm të aristokracisë feudale shqiptare në Kosovë gjatë epokës osmane. 

 Shih edhe 
 Gjinollët
 Historia e Prishtinës

 Referime 

Kategoria:Lindje 1760
Kategoria:Njerëz nga Vilajeti i Kosovës
Kategoria:Vdekje 1824
Kategoria:Pashallarë shqiptarë