Paravolia e Fariseut dhe e Tagrambledhësit

Paravolia e Fariseut dhe e Tagrambledhësit (ose e fariseut dhe e taksambledhësit) është një paravoli e Jezuit që shfaqet në Ungjillin e Llukait Te Llukai 18, vargjet 9-14, lexojmë historinë e Fariseut dhe Tagrambledhësit. Dy njerëz u ngjitën në tempull për t'u lutur, njëri ishte farise, kurse tjetri tagrambledhës. Fariseu e quante veten të drejtë dhe i mburrej Perëndisë për virtytshmërinë e tij, ndërsa tagrambledhësi, nga ana tjetër, rrinte larg dhe nuk guxonte t'i çonte sytë drejt qiellit dhe i kërkonte Zotit mëshirë.

Kjo paravoli na dëften mësimin e Jezuit se shfajësimi mund të jepet nga mëshira e Perëndisë, pavarësisht jetës së mëparshme të personit, por mendjemadhësia dhe superioriteti mund të përbëjë një pengesë. Kjo histori na mëson edhe të lutemi me përulësi. 

Në Kishën Ortodokse, e Diela e Tagrambledhësit dhe e Fariseut përkujton paravolinë dhe hap Periudhën tre-javore para Kreshmës.

 Konteksti dhe interpretimi 
Dhjata e Re i përshkruan shpesh farisenjtë si njerëz që shfaqin një respekt të madh ndaj ligjit hebraik. Fariseu i përshkruar në këtë paravoli shkoi përtej miqve të tij, duke agjëruar më shpesh se kërkohej dhe duke dhënë një të dhjetën e gjithçkaje që merrte, madje edhe në rastet kur rregullat fetare nuk e kërkonin këtë. I bindur në fetarinë e tij, fariseu nuk i kërkon asgjë Perëndisë dhe rrjedhimisht nuk merr asgjë në këmbim. 

djathtas|parapamje|229x229px|Detaj i parabolës në një dritareje të qelqtë në Kishën e Shën Joanit, Gudë, Holandë.

Nga ana tjetër, tagrambledhësit ishin hebrenj të përçmuar që bashkëpunuan me Perandorinë Romake. Meqenëse ishin të njohur për mbledhjen e tagrave apo taksave, ata zakonisht përshkruhen si tagrambledhës ose taksambledhës. Megjithatë, paravolia nuk e dënon punën e tagrambledhësit (Llukai 3:12-13), por e përshkruan tagrambledhësin si dikë që "e njeh gjendjen e tij të padenjësisë para Perëndisë dhe rrëfen nevojën e tij për pajtim".  Duke ardhur te Perëndia me përulësi, tagrambledhësi merr mëshirën dhe pajtimin që kërkon. 

 Përkujtimi 
Në Kishën Ortodokse Lindore, paravolia lexohet si pjesë e periudhës përgatitore për Kreshmën e Madhe, dhe jep një shembull të përulësisë që duhet praktikuar gjatë periudhës së Kreshmëve. E Diela e Tagrambledhësit dhe e Fariseut çel Sezonin tre-javor para Kreshmëve dhe përdorimin e parë të Triodit liturgjik (megjithëse në javën që pason këtë të diel nuk kreshmohet). Georges Augustin Barrois, Scripture Readings in Orthodox Worship, St Vladimir's Seminary Press, 1977, , p. 21. Në këtë të diel psalet një himn i frymëzuar nga kjo paravoli:

Le të largohemi nga krenaria e Fariseut!

Dhe të mësojmë përulësinë nga lotët e Tagrambledhësit!

Le t'i lutemi Shpëtimtarit tonë,

Mëshirona,

O i vetmi mëshirëplotë!

Shkrimtari dhe predikuesi anglez John Bunyan shkroi një libër mbi paravolinë në vitin 1685. 

 Komentet 
Friedrich Justus Knecht komenton elementin e krenarisë në këtë shkrim në lidhje me paravolinë.
Fariseu mëkatoi nga krenaria: 1. Ai e ndiente veten superior ndaj të tjerëve. 2. Nuk i dha lavdinë e duhur Perëndisë. 3. I përçmonte bashkëqytetarët e tij. Andaj, lutja e tij nuk ishte gjë tjetër veçse një fjalim që lavdëronte veten e tij. Me krenarinë dhe mendjemadhësinë më të madhe, ai i tregoi Perëndisë të gjitha veprat e mira që kishte kryer (nga të cilat, megjithatë, ai ishte në gjendje të numëronte vetëm dy) dhe la të kuptohej se Perëndia i Plotfuqishëm duhet të qe shumë i lumtur që kishte një shërbëtor aq të vlefshëm sa ai! 

Roger Baxter bëri komente të ngjashme në shkrimin e tij:
"Mendoni për krenarinë e fariseut. Meqenëse e konsideronte veten të përsosur, ai nuk lutet për asnjë favor nga Perëndia, as për faljen e mëkateve të tij, as për rritjen e hirit. Nën pretekstin e falënderimit ndaj Perëndisë, ai e lavdëron veten për veprat e tij të mira dhe me arrogancë e vë veten përpara të tjerëve. I pakënaqur me këtë, e përçmon tagrambledhësin, të cilin e gjykon pa menduar si mëkatar. Kështu të gjithë njerëzit krenarë janë të verbër dhe i thonë vetes: "Unë jam i pasur dhe u pasurova;" por mjerisht! "ti nuk e di", o shpirt krenar, "se je i mjerë dhe i mjerë, i varfër, i verbër dhe i zhveshur."(Zbulesa 3:19) 

 Paraqitja në piktura 
Paravolia është paraqitur në një larmi arti fetar,  veçanërisht në ikonografinë ortodokse. Ka vepra mbi shëmbëlltyrën nga artistë të ndryshëm, si James Tissot, John Everett Millais, Hans Holbein i Riu dhe Gustave Doré.

 Përmendja në letërsi 
Shëmbëlltyra është ritreguar në romanin e njohur të vitit 1853, Trashëgimtari i Redklifit nga Charlotte Mary Yonge. 

Referime

Kategoria:Krishtërim
Kategoria:Jezusi

Lexim i mëtejshëm 

 Andrew Demotses - "Tagrambledhësi dhe Fariseu", Kryedioqeza Ortodokse Greke e Amerikës