Consistorium

Consistorium, Sacrum consistorium ose sacrum auditorium (nga , "të diskutosh një çështje"; , "mbledhje e shenjtë") ishte këshilli më i lartë politik në Perandorinë Romake që nga koha e Kostandinit të Madh e në vijim. Funksioni i tij kryesor ishte të debatonte çështjet e momentit dhe ti mundësonin perandorit që të merte vendime në përputhje me gjykimet e tij, përveç funksionimit si Gjykatë Supreme dhe vendi ku priteshin dhe dëgjoheshin delegacionet e huaja ose të provincave. Ai zëvendosoi consilium principis, një grup personash të përzgjedhur nga perandori, të cilët kishin ekzistuar gjatë Principatit, duke funksionuar si ndihmës ose këshilltarë. Ekzistonin dy consistorium: një për perandorin perëndimor dhe tjetri për lindorin.

Historia
Pushteti dhe anëtarësia e këshillit varionte, duke u varur së fundi nga perandori. Protagonizmin e tij më të madh e arriti në shekullin e IV, kur në mënyrë të rregullt, debatoheshin çështje në çdo kohë. Vijoi të funksiononte gjatë shekullit të V]] dhe – në Perandorinë Romake Lindore – në të VI do të shndërrohej, në mënyrë paulatine, në një organ më shumë ceremonial se vendimmarrës ashtu siç ishte dhe senati, për shkak se perandori parapëlqente ti trajtonte me rrethe më të ngushta, të formuara nga ata funksionarë të lartë ose ushtarakë që duhet të zbatonin urdhrat e tij. 

Menjëherë në vitin 364, puna e tij u kufizua në pritjen e delegacioneve provinciale për shkak të kohës së madh që shpenzonte ky funksion. U vendos që duhet ti drejtoheshin kryesisht prefektit pretorian, që ky të ndiqte peticionet më të thjeshta.

Funksion tjetër dytësor që ushtronte ishte dorëzimi zyrtar i emërimeve për detyra dhe funksione. Kjo rezultonte në një nder të madh për të ata të cilët e mernin dhe e vendoseshin në një pozicion të parapëlqyer kundrejt titullarëve të tjerë të të njëjtës detyrë, që e kishin marrë emërimin e tyre në mënyrë të zakonshme.

Disa shembuj të veprimtarisë së tij ishin:
 (355) të planifikonin veprimet për tu ndërmarrë përballë rrebelimit të Klaudius Silvanit kundër Konstancit të II.
 (371) të dëgjonin ankesat e provincës së Tripolitanisë rreth Romanit.
 (375) të prisnin delegacionin e kuadëve, gjatë pritjes së të cilëve Valentiniani I do të vdiste nga goditja në tru pas një shpërthimi zemëri.
 (376) të këshillonin Valensin të pranonte hyrjen e gotëve në perandori.
 (384) të refuzonin kërkesën e senatit për të restauruar Altarin e Fitore.

Përbërja
Consistorium përbëhej nga dy lloj njerëzish. Bërthama e tij formohej nga mbajtësit e të pozicioneve të larta civile dhe ushtarake të të gjitha kohëve, të cilat ex officio i bënin ata anëtarë:
 Quaestor sacri palatii, i cili shkruante ligjet.
 Magister officiorum, që drejtonte mjaft departamente qeveritare.
 Comes sacrarum largitionum, i cili kontrollonte financat perandorake.
 Comes rerum privatarum, i cili kontrollonte financat e perandorit.
 Prefectus praetorium i zonës ku perandori ndodhej në një kohë të caktuar.
 Comes domesticorum, i cili komandonte protectores domestici.
 Magister peditum, që komandonte këmbësorinë.
 Magister equitum, i cili komandonte kalorësinë.

Këtij grup i bashkoheshin dhe persona të tjerë, të përzgjedhur personalisht nga perandori dhe që zakonisht, kishin zhvilluar një karrierë të shquar brenda administratës perandorake ose ushtrisë. Ata caktoheshin veçanërisht comites consistoriani, që në shekullin e VI mbanin rangun e vir spectabilis, ashtu si dhe zyrtarë të tjerë ose të ngjashëm që caktoheshin ad hoc në të. Për më tepër, kur ai funksiononte si një Gjykatë Supreme, seksioneve të tij i bashkoheshin edhe avokatë dhe ekspertët ligjorë.

Proçedimet e këshillit ndryshonin në varësi të stilit administrativ të secilit perandor, pr përgjithësisht ai shërbente si skena e "gjykimeve rreth çështjeve politike dhe administrative ashtu si dhe proçedurat gjyqsore dhe veçanërisht të sanksionimit solemn të ligjeve perandorake:, ndërsa në të njëjtën kohë ishte një skena për anëtarët e tij që të ngrinin çështje shqetësuese për ta dhe të ndikonin perandorin.

Termi "sacrum consistorium" është përdorur edhe për një takim formal të Kolegjit të Kardinalëve të thirrur nga papa (një Konsistor Papal), si kur Piu XII krijoi 24 kardinalë të rinj në vitin 1953.SACRUM CONSISTORIUM ALLOCUTIO SS.MI DOMINI NOSTRI PII PP. XII Die XII mensis Ianuarii, A.D. MCMLIII

Shiko gjithashtu

 Këshilli
 Pomerium
 Umbilicus urbis Romae
 Roma quadrata
 Miliarium Aureum
 Magjistratët e Perandorisë Romake
 Kostandini i Madh
 Drungos
 De Administrando Imperio
 Bizanti
 Portretizimi Romak
 Agentes in rebus
 Ager publicus
 Amfiteatri Romak
 Anijet Romake
 Arcana imperii
 Mundus Cereris
 Lapis manalis
 Arkitektura Romake
 Arkitektura e Teatrove Romake
 Arti romak
 Besimet e lashta mesdhetare
 Cirku Romak
 Civitas
 Civitas libera
 Civitas foederata
 Civitas sine suffragio
 Civitas stipendaria
 Clivus Palatinus
 Colonus (person)
 Consilium principis
 Cursus honorum
 Çitadela
 Dashuria Greke
 Domus
 Dux
 E drejta romake
 Equites
 Ergastulum
 Festivalet Romake
 Forumet Romake
 Gens
 Harku i Triumfit
 Honestiores dhe humiliores
 Horreum
 Horreum (Epir)
 Institucionet politike të Romës së lashtë
 Instrumentum regni
 Kalendari Romak
 Klasa shoqërore në Romën e Lashtë
 Klima e Romës së Lashtë
 Kolona e Fitores
 Kolonia Romake
 Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Kuvendet Romake
 Larja në Romën e Lashtë
 Latifundium
 Latinët
 Latium
 Legjioni romak
 Lidhja Latine
 Limes Britannicus
 Llaçi romak
 Magjistratët romakë
 Mare Nostrum
 Marina Romake
 Misteret greko-romake
 Mjekësia Romake
 Mos maiorum
 Municipium
 Muret mbrojtëse romake
 Muri i Antoninit
 Nikopoli i Epirit
 Nobiles
 Optimates dhe populares
 Ordines
 Pagus
 Pallatet perandorake të Romës
 Patricët romakë
 Pax Romana
 Perandoria Romake
 Peregrinus
 Periudha e Ngrohtë Romake
 Plebejtë
 Primus inter pares
 Pronoia
 Provinca romake e Epirit
 Rogatio
 Romanitas
 Romanizimi (kulturor)
 Rrugët romake
 Scholae Palatinae
 Selitë perandorake romake
 Senati Romak
 Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
 Shtatë Kodrat e Romës
 Shtetësia Romake
 Shtëpia Romake
 Spektaklet Romake
 SPQR
 Statusi në sistemin ligjor romak
 Tempulli Romak
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Të Drejtat Latine
 Thermae
 Traditat romake të emërtimit
 Triumfi Romak
 Ujësjellësi Romak
 Ura e Trajanit
 Urbs
 Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
 Ushtria Romake
 Veshjet në Romën e lashtë
 Vicus
 Vila Romake
 Zgjedhjet në Republikë Romake
 Zjarrfikja në Romën e Lashtë

Citeme fundore

Bibliografia








Kategoria:Perandoria Bizantine
Kategoria:Qeveria e Perandorisë Romake
Kategoria:Këshille
Kategoria:Konstandini i Madh