Paskalina

parapamje|Pamje nga lart dhe përmbledhje e të gjithë mekanizmit. Ky version i Pascaline ishte për kontabilitet. 
Paskalina (e njohur edhe si makina aritmetike ose kalkulatori i Paskalit ) është një makinë llogaritëse mekanike e shpikur nga Blaise Pascal në vitin 1642. Pascali u nxit të zhvillonte një makinë llogaritëse nga llogaritjet e mundimshme aritmetike të kërkuara nga puna e babait të tij si mbikëqyrës i taksave në Rouen, Francë.  Ai e projektoi makinën për të mbledhur dhe zbritur dy numra dhe për të kryer shumëzim dhe pjesëtim përmes mbledhjes ose zbritjes së përsëritur.

 Përmbledhje 
Kishte tre versione të kalkulatorit të Paskalit: një për kontabilitet, një për matje dhe një për shkencë.

Versioni kontabël përfaqësonte livrën, e cila ishte monedha në Francë në atë kohë. Numëratori tjetër në të djathtë përfaqësonte solët, ku 20 sol bëjnë 1 livrë. Numëratori tjetër, dhe më në të djathtë, përfaqësonte denierët, ku 12 denierë bëjnë 1 sol.

Kalkulatori i Paskalit pati sukses të veçantë në projektimin e mekanizmit të tij të bartjes, i cili mbart 1 në numratorin tjetër kur numratori i parë ndryshon nga 9 në 0. Risia e tij e bëri çdo shifër të pavarur nga gjendja e të tjerave, duke mundësuar që bartësit e shumtë të kalonin me shpejtësi nga një shifër në tjetrën pavarësisht nga kapaciteti i makinës. Paskali ishte gjithashtu i pari që tkurri dhe përshtati për qëllimin e tij një ingranazh fener, të përdorur në orët me kullë dhe rrotat e ujit . Ky risi i lejoi pajisjes t'i rezistonte forcës së çdo inputi të operatorit me shumë pak fërkim të shtuar.

Paskali e projektoi makinën në vitin 1642.  Pas 50 prototipash, ai ia prezantoi pajisjen publikut në vitin 1645, duke ia dedikuar atë Pierre Séguier, atëherë kancelar i Francës .  Paskali ndërtoi rreth njëzet makina të tjera gjatë dekadës së ardhshme, shumë prej të cilave përmirësuan projektin e tij origjinal. Në vitin 1649, Mbreti Louis XIV i dha Paskalit një privilegj mbretëror (i ngjashëm me një patentë ), i cili i siguronte të drejtën ekskluzive për të projektuar dhe prodhuar makina llogaritëse në Francë. Aktualisht ekzistojnë nëntë makina llogaritëse Paskal;  shumica janë të ekspozuara në muzetë evropiane.

Shumë kalkulatorë të mëvonshëm u frymëzuan drejtpërdrejt ose u formësuan nga të njëjtat ndikime historike që çuan në shpikjen e Pascalit. Gottfried Leibniz shpiku rrotat e tij Leibniz pas vitit 1671, pasi u përpoq të shtonte një veçori shumëzimi automatik në Pascaline.  Në vitin 1820, Thomas de Colmar projektoi aritmometrin e tij, kalkulatorin e parë mekanik mjaftueshëm të fortë dhe të besueshëm për t'u përdorur çdo ditë në një mjedis zyre. Nuk është e qartë nëse ai e pa ndonjëherë pajisjen e Leibniz, por ai ose e rishpiku atë ose përdori shpikjen e Leibniz të daulles me shkallë.

 Galeria 

 Shih edhe 
 Aritmometri
 Makina e Bebixhit
 Makinat mësimore

 Literatura 













 Referime 

Kategoria:Shpikje franceze
Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)
Kategoria:Kalkulatorë mekanikë