Zjarrfikja në Romën e Lashtë

Gjatë Republikës Romake, kishte roje që shërbenin si zjarrfikës. Ata përdornin kova uji për shuar zjarret dhe sëpata për të rrëzuar ndërtesat afër zjarrit, në mënyrë që të parandalonin përhapjen e zjarrit. Edilët dhe tresviri nocturni përdoreshin gjithashtu për të luftuar zjarret. Perandori romak Augusti krijoi vigiles. Vigiles ishin një organizim i skllevërve të liruar që luftonin zjarret. Ata do të përdornin kova dhe pompa uji. Perandor Neroni gjithashtu krijoi "brigada kovash" për të ndihmuar në shuarjen e zjarreve.

 Organizimi dhe historia 
Shumica e qyteteve romake nuk kishin organizime ose skuadra kushtuar shuarjes së zjarreve. Kishte grupe rojtarësh që përdornin kova uji për të shuar zjarret. Gjatë Republikës Romake, kishte mjaft organizime kushtuar luftimit të zjarreve. Ato ishin tresviri nocturni si dhe edilë që ndihmonin në fikjen e zjarreve. Tresviri nocturni, më vonë të njohur si tresviri capitales, kishin një grup të vogël skllevrish, me të cilët luftonin zjarret. Ndonjëherë, në situata veçanërisht të vështira, një konsull do të thirrej për të luftuar zjarret. Gjithashtu mund të përfshiheshin edhe tribunët.Wilfried Nippel, Public order in ancient Rome. Cambridge University Press, Kembrixh 1995, , fq. 22-26.

Disa individë të pasur do të formonin brigadat e tyre personale të zjarrfikjes. Një aedile i quajtur Egnatius Rufi krijoi një grup skllevërisht që ishin ngarkuar me shuarjen e zjarreve. Motivimi i tij ishte ose të ndihmonte popullin romak ose të fitonte kredo politike. Në vitin 21 p.e.s., Augusti i riorganizoi skllevërit e Rufit, duke krijuar një grup të ri prej 600 skllevërisht të drejtuar nga edilët. Në vijim, Augusti krijoi një brigadë zjarrëfikësish të quajtur vigiles urbani në vitin 6 të e.s..

Vigiles numëronin 7,000 veta dhe ndaheshin në kohorta prej 1,000 vetash. Secila kohortë ishte përgjegjëse për dy rajone të Romës. Të gjithë vigiles komandoheshin nga një ekuestrian i quajtur praefectus vigilum. Neroni më vonë do të krijonte brigada kovash për të patrulluar rrugët e Romës.

Plini i Riu shkroi rreth nevojës për organizime të luftimit të zjarreve.

«Ndërsa po përparoja në një pjesë të ndryshme të provincës, një zjarr i madh shpërtheu në Nikomedi, i cili konsumoi jo vetëm mjaft shtëpi private, por edhe dy ndërtesa publike; shtëpia e qytetit dhe tempulli i Isisit, megjithëse ata qëndronin në anë të kundërta të rrugës. Ngjarja e përhapjes së tij kaq shumë ishte pjesërisht për shkak të shkulmit të erës dhe pjesërisht për shkak të mosangazhimit të njerëzve, që, dukshëm, qëndronin pa bërë gjë dhe të sehirxhinj të palëvizur të kësaj fatkeqësie të tmerrshme. E vërteta është se qyteti nuk ishte i pajisur as me mjete, kova, ose ndonjë mjet të veçantë të përshtatshëm për shuarjen e zjarreve; për të cilat tani gjithësesi kam dhënë udhëzime që të përgatiten. Ti do të konsiderosh, zotëri, nëse mund të mos jetë e këshillueshme për të formuar një grupim zjarrëfikësish, të përbërë vetëm nga njëqint e pesëdhjetë anëtarë. Do të kujdesem që askush përveç tyre të pranohet në të dhe që atyre duhet të mos u jepen privilegje për ndonjë qëllim tjetër. Pasi kjo trupë e organizuar do të kufizohet në një numër kaq të vogël anëtarësh, do të jetë e lehtë ti mbash ata nën rregullimin e duhur.» — Plini i Riu, Letrat e Plinit.

Trajani, perandori në atë kohë u përgjigj duke thënë:

«Ti je i mendimit se do të ishte e përshtashme të krijohej një kompani zjarrëfikësish në Nikomedi, në mënyrë të pranueshme me çfarë është praktikuar në mjaft qytete të tjera. Por duhet kujtuar se shoqëri të këtij lloji e kanë turbulluar shumë paqen e provinave në përgjithësi dhe të atyre qyteteve në veçanti. Çfarëdo emri që tu japim atyre dhe për çfarëdo qëllimesh që ata mund të themelohen, ata do të dështojnë të formojnë asamble përçarëse, sado të shkurtëra që takimet e tyre mund të jenë. Do të ishte më e sigurtë të mundësoheshin makina të tilla që shërbejnë për shuarjen e zjarreve, duke iu bashkuar pronarëve të shtëpive për të ndihmuar në parandalimin e përhapjes së fatkeqësisë dhe, nëse duhet të jetë e nevojshme, të thirret në ndihmë popullsia.» — Trajani, Letrat e Plinit.

 Metodat 
Vigiles e periudhës perandorake do të patrullonin rrugët e Romës duke vëzhguar për zjarre. Ata do të përdornin sëpata, katapulta, ose ballistae për të shkatërruar ndërtesat afër zjarrit për të parandaluar përhapjen e flakëve. Ka të ngjarë që kjo është origjina e frazës "grep dhe shkallë". Vigiles mund të përdornin edhe kova dhe pompa uji për të shuar zjarret.

Shiko gjithashtu

 Zjarrfikësi
 Policia e Mbrojtjes nga Zjarri dhe për Shpëtim
 Aparati për shuarjen e zjarrit
 Kontrolli i zjarrit nga njerëzit e hershëm
 Agjencia Kombëtare e Mbrojtjes Civile
 Aedilen
 Agentes in rebus
 Anijet Romake
 Arkitektura Romake
 Arsimi në Romën e lashtë
 Arti romak
 Arx
 Bujqësia në Romën e lashtë
 Castra
 Cirku Romak
 Claustra Alpium Iuliarum
 Contio
 Cursus honorum
 Çitadela
 Dominati (Roma)
 Domus
 Dux
 E drejta romake
 Ekonomia Romake
 Feja romake
 Festivalet Romake
 Filozofia e lashtë romake
 Frumentarii
 Harku i Triumfit
 Honesta missio
 Honestiores dhe humiliores
 Iliro-romakët
 Institucionet politike të Romës së lashtë
 Insula (ndërtesë)
 Insula (hapsirë urbane)
 Kalendari Romak
 Kleisoura (distrikt bizantin)
 Klima e Romës së Lashtë
 Kohorta (njësi ushtarake)
 Kolona e Fitores
 Kolonia Romake
 Kopshtet romake
 Kufijtë ushtarakë dhe fortifimet romake
 Kultura e Romës së lashtë
 Kuzhina antike romake
 Larja në Romën e Lashtë
 Legjioni romak
 Limes
 Limes Alutanus
 Limes Britannicus
 Limes Dacicus
 Limes Danubii
 Limes Moesicus
 Limes Pannonicus
 Limes Porolissensis
 Limes Sarmatiae
 Limes Transalutanus
 Lista e toponimeve latine në Ballkan
 Lista e kolonive romake
 Llaçi romak
 Ludi
 Magjistratët romakë
 Mare Nostrum
 Marina Romake
 Martesa në Romën e lashtë
 Mitologjia romake
 Mjekësia Romake
 Moda e flokëve në Romën e lashtë
 Mos maiorum
 Muret e lashta të Durrësit
 Muret mbrojtëse romake
 Muri i Antoninit
 Muri i Hadrianit
 Muri i Trajanit
 Notitia Dignitatum
 Novus homo
 Optimates dhe populares
 Pallatet perandorake të Romës
 Pax Romana
 Perandoria Romake
 Peregrinus
 Peripli
 Periudha e Ngrohtë Romake
 Pronoia
 Principati (Roma)
 Republika Romake
 Romanitas
 Romanizimi (kulturor)
 Rrugët romake
 Shpyllëzimi gjatë periudhës romake
 Shtatë Kodrat e Romës
 Shtetësia Romake
 Skllavëria në Romën e lashtë
 Soli (hyjni)
 Spektaklet Romake
 SPQR
 Tabula Peutingeriane
 Tempulli Romak
 Teknologjia në Romën e lashtë
 Thermae
 Tirones
 Traditat romake të emërtimit
 Triumfi Romak
 Turma (njësi ushtarake)
 Ujësjellësi Romak
 Ura romake
 Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
 Ushtria Romake
 Valetudinarium
 Vallum
 Veshjet në Romën e lashtë
 Veshjet ushtarake të Romës së lashtë
 Vigiles
 Vila Romake

 Referime 

Bibliografia





 Wilfried Nippel, Public Order in Ancient Rome. Cambridge University Press, Kembrixh 1995, 








Kategoria:Histori e zjarrfikjes
Kategoria:Qeveria e Romës së lashtë