Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe

Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe është një kompeticion futbollistik për klube që organizohet nga Unioni i Shoqatave Arabe të Futbollit (UAFA) dhe në të cilën marrin pjesë klubet kryesore nga bota arabe. Në turne marrin pjesë gjithsej 37 ekipe nga Azia dhe Afrika.

Turnamenti u themelua në vitin 1981 dhe u mbajt së bashku me Kupën e Fituesve të Kupave Arabe dhe Superkupën Arabe gjatë viteve 1990' dhe fillimit të viteve 2000', derisa Kupa e Fituesve të Kupave dhe Superkupa u bashkuan me Kupën e Kampionëve në vitin 2002. Kampionët e parë të turneut ishin klubi irakian Al-Shorta, i cili mundi ekipin libanez Nejmeh në finalen me dy ndeshje në vitin 1982.

Klubet e Arabisë Saudite kanë grumbulluar më shumë fitore, me nëntë fitore. Titulli është fituar nga 20 klube, tetë prej të cilave e kanë fituar titullin më shumë se një herë. Që kur turnamenti u bashkua me Kupën e Fituesve të Kupave, vetëm ES Sétif i Algjerisë ka arritur fitore radhazi, duke mbrojtur me sukses titullin e tyre në vitin 2008. Klubi irakian Al-Rasheed dhe skuadra tuniziane Espérance de Tunis ndajnë rekordin për më shumë tituj, me nga tre secila. Kampionët në fuqi janë Al-Nassr i Arabisë Saudite, i cili fitoi titullin e tij të parë në vitin 2023.

Historia
+ Lista e fituesve Sezoni  Fituesi Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe 1981–82  Al-Shorta 1984  Al-Ettifaq 1985  Al-Rasheed 1986  Al-Rasheed  1987  Al-Rasheed  1988  Al-Ettifaq  1989  Wydad Casablanca 1990 Anulluar 1992  Al-Shabab 1993  Espérance de Tunis 1994  Al-Hilal 1995  Al-Hilal  1996  Al Ahly 1997  Club Africain 1998  WA Tlemcen 1999  Al-Shabab  2000  Club Sfaxien 2001  Al-Sadd Kampionati i Bashkuar i Klubeve Arabe 2002  Al-Ahli Saudi 2003  Zamalek Liga e Kampionëve Arabe 2003–04  Club Sfaxien  2004–05  Al-Ittihad Jeddah 2005–06  Raja Casablanca 2006–07  ES Sétif 2007–08  ES Sétif  2008–09  Espérance de Tunis  UAFA Kupa e Klubeve 2012–13  USM Alger Kampionati i Klubeve Arabe 2017  Espérance de Tunis  Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe 2018–19  Étoile du Sahel 2019–20  Raja Casablanca  2023  Al-Nassr
Unioni i Shoqatave Arabe të Futbollit (UAFA) vendosi të krijonte një kompeticion për kampionët e vendeve arabe pas përfundimit të sezonit 1979–80. Kampionët vendas nga vendet anëtare të UAFA-s u ftuan të merrnin pjesë, por pas disa tërheqjeve, vetëm tre ekipe nga Iraku, Libani dhe Jordania përfunduan duke marrë pjesë. Turnamenti i parë filloi më 19 qershor 1981 me kampionët libanezë Nejmeh që mposhtën kampionët jordanezë Al-Ahli 2–1. Jamal Al-Khatib i Nejmeh ishte golashënuesi i parë i Kupës së Kampionëve të Klubeve Arabe. Nejmeh dhe Al-Shorta morën pjesë në finalen e parë në shkurt 1982, me Al-Shorta që fitoi me rezultatin e përgjithshëm 4–2 në stadiumin Al-Shaab në Bagdad për t'u kurorëzuar kampionët e parë të botës arabe.

Turnamenti nuk u mbajt vitin pasardhës, por u rikthye në vitin 1984 në një format kampionati, aty ku Al-Ettifaq u bë klubi i parë nga Arabia Saudite që shpallej kampion. Me numrin e pjesëmarrësve që rritej çdo vit, UAFA prezantoi raunde paraprake kualifikuese që i paraprinin fillimit të turnamentit, përpara se formati të ndryshoj sërisht në vitin 1987. Edicioni i atij viti u zhvillua me fazë grupesh e ndjekur një fazë eliminimi. UAFA gjithashtu filloi t'u lejonte vendeve të kishin më shumë se një pjesëmarrës në vitin 1987, me dy klube të Arabisë Saudite (Al-Ittihad dhe Al-Hilal) dhe dy klube irakiane (Al-Rasheed dhe Al-Jaish) që garonin. Al-Rasheed i Irakut dominoi kompeticionin gjatë këtyre viteve, duke u bërë skuadra e parë që fiton tre edicione radhazi në vitet 1985, 1986 dhe 1987, ndërsa Al-Ettifaq fitoi titullin e tyre të dytë në vitin 1988. Nga viti 1981 deri në vitin 1988, asnjë ekip nga Konfederata e Futbollit Afrikan (CAF) nuk arriti ta fitonte turneun dhe të gjithë fituesit ishin nga Konfederata Aziatike e Futbollit (AFC).

Një klub afrikan u bë kampion i botës arabe për herë të parë në vitin 1989, pasi Wydad Casablanca i Marokut mundi Al-Hilal të Arabisë Saudite në finale. Po atë vit, UAFA themeloi një kompeticion të ri vjetor që do të mbahej së bashku me Kupën e Kampionëve të Klubeve Arabe; ajo u quajt Kupa e Fituesve të Kupave Arabe dhe ishte një kompeticion për fituesit e kupave të vendeve arabe, me një format të ngjashëm me atë të Kupës së Kampionëve. Në vitin 1992, UAFA prezantoi Superkupën Arabe, e cila ishte një kompeticion vjetor me raunde midis fituesve dhe nënkampionëve të Kupës së Kampionëve dhe Kupës së Fituesve të Kupave. Nga viti 1989 deri në vitin 2001, pati gjashtë fitues nga CAF dhe pesë nga AFC. Katër nga njëmbëdhjetë fituesit gjatë kësaj kohe ishin nga Arabia Saudite, ndërsa Espérance de Tunis fitoi fitoren e parë për një ekip tunizian në vitin 1993, Al-Ahly u bë kampioni i parë egjiptian në vitin 1995, WA Tlemcen fitoi titullin e parë të Algjerisë në vitin 1998 dhe Al-Sadd fitoi titullin e parë për një klub nga Katari në vitin 2001.

Në vitin 2002, UAFA mori një vendim që ndryshoi pamjen e futbollit arab të klubeve. Me rritjen e numrit të angazhimeve me të cilat përballen klubet arabe në epokën moderne, UAFA vendosi të bashkojë Kupën e Fituesve të Kupave dhe Superkupën me Kupën e Kampionëve për të formuar Kampionatin e Unifikuar Arab të Klubeve, i cili do të ishte i vetmi turne për klube i UAFA-s. Dy edicione të turneut u luajtën nën këtë emër, me Al-Ahli të Arabisë Saudite që fitoi në vitin 2002 dhe Zamalek që fitoi në vitin 2003. Pas edicionit të vitit 2003, ART u bë sponsori i turneut dhe UAFA më pas ndryshoi emrin e turneut në Liga e Kampionëve Arabe në mënyrë që emri i tij të ishte i ngjashëm me turne të tjerë elitarë të klubeve si UEFA Liga e Kampionëve, CAF Liga e Kampionëve, AFC Liga e Kampionëve dhe OFC Liga e Kampionëve. Club Sfaxien i Tunizisë u bë fituesi i parë i epokës së Ligës së Kampionëve. Nga edicioni 2004–05 e më tej, UAFA riprezantoi finalet me dy ndeshje, të cilat nuk ishin përdorur që nga edicioni i parë i turneut.

Pas fitores së titujve për Al-Ittihad të Arabisë Saudite dhe Raja Casablanca të Marokut, ES Sétif i Algjerisë u bë fituesi i parë radhazi në epokën e Ligës së Kampionëve duke fituar të dy titujt në sezonet 2006–07 dhe 2007–08. Pas edicionit 2008–09 të fituar nga Espérance de Tunis i Tunizisë, UAFA hasi probleme organizative për shkak të problemeve me sponsorin e ri të turneut. Kjo bëri që kompeticioni të mos zhvillohej për katër vite deri sa u rikthye në sezonin 2012–13 nën emrin e ri Kupa e Klubeve UAFA, me USM Alger të Algjerisë që fitoi titullin e tyre të parë. Megjithatë, UAFA më pas hasi të njëjtat probleme si më parë, të cilat çuan në një tjetër ndërprerje katërvjeçare. Kompeticioni u mbajt përsëri në vitin 2017 nën emrin Kampionati Arab i Klubeve me 20 ekipe pjesëmarrëse; faza e grupeve dhe faza eliminatore u mbajtën në Egjipt dhe finalja u mbajt si një ndeshje e vetme. Espérance de Tunis u kurorëzua kampion, duke i bërë ato ekipin më të suksesshëm në historinë e këtij kompeticioni.

Numri i ekipeve u dyfishua në 40 për sezonin 2018–19 ku kompeticioni u riemërua në Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe dhe formati u ndryshua sërisht. Edicioni i vitit 2023 i turneut u mbulua gjerësisht nga media ndërkombëtare për shkak të pjesëmarrjes së një numri lojtarësh të profilit të lartë si Cristiano Ronaldo, Karim Benzema dhe N'Golo Kanté pas transferimeve të tyre në klubet e Ligës Profesionale Saudite. Nga trembëdhjetë kampionët e kurorëzuar nga viti 2002 deri në vitin 2023, dhjetë prej tyre ishin nga Afrika dhe vetëm tre ishin nga Azia.

Marka
Që nga sezoni 2018–19, kompeticioni është quajtur Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe, ndërsa çdo edicion i turneut ka edhe emrin e vet të veçantë bazuar në vendin pritës të turneut ose të ndeshjes finale. Finalja e vitit 2019 u zhvillua në Emiratet e Bashkuara Arabe, duke bërë që edicioni 2018–19 të quhej Kupa e Kampionëve Zayed për të shënuar 100 vjetorin e lindjes së të ndjerit Sheikh Zayed bin Sultan Al Nahyan, themeluesit të Emirateve të Bashkuara Arabe. Finalja e vitit 2020 u zhvillua në Marok dhe edicioni 2019–20 u quajt Kupa e Kampionëve Mohammed VI sipas Mohammed VI të Marokut. Edicioni i vitit 2023 i turneut u zhvillua në Arabinë Saudite që nga faza e grupeve e tutje, dhe kështu u quajt Kupa e Klubit Mbreti Salman sipas Salmanit të Arabisë Saudite.

Logoja e Kupës së Kampionëve të Klubeve Arabe është një rreth i bardhë me një kontur gri, me modele blu të errët, të kuqe, vjollcë dhe jeshile me një diamant blu të errët në qendër që mban fjalët Kampionë Arabë në arabisht. Emri i garës në anglisht dhe arabisht ndodhet poshtë logos. Logoja përshtatet paksa për secilin edicion të turneut për të pasqyruar emrin dhe kombin pritës të atij edicioni specifik.

Shpërblimet
Që nga viti 2023, shuma fikse e çmimeve të paguara ndaj klubeve pjesëmarrëse është si më poshtë:

ShpërblimetFituesi6,000,000 $Finalisti2,500,000 $Gjysëm-finalisti200,000 $Çerek-finalisti150,000 $Faza e grupeve100,000 $Raundet kualifikuese20,000 $

Lista e rekordeve dhe statistikave
Performanca e klubeve
+ Performanca në Kupën e Kampionëve të Klubeve Arabe sipas klubit Klubi Tituj Finalist Sezone të fituara Sezone si finalist  Espérance de Tunis 3 21993, 2009, 20171986, 1995  Al-Rasheed 3 01985, 1986, 1987—  Al-Hilal 2 31994, 19951989, 2019, 2023  Al-Shabab 2 11992, 19991998  Club Sfaxien 2 12000, 20042005  Raja Casablanca 2 12006, 20201996  Al-Ettifaq 2 01984, 1988   ES Sétif 2 02007, 2008   Al-Ittihad 1 320051987, 1994, 2020  Wydad Casablanca 1 219892008, 2009  Club Africain 1 219971988, 2002  Al Ahly 1 119961997  Al-Shorta 1 01982   WA Tlemcen 1 01998   Al-Sadd 1 02001   Al-Ahli 1 02002   Zamalek 1 02003   USM Alger 1 02013   Étoile du Sahel 1 02019   Al-Nassr 1 02023   Al-Jaish 0 2 1999, 2000  Al-Faisaly 0 2 2007, 2017  Nejmeh 0 1 1982  KAC Kénitra 0 1 1984  USM El-Harrach 0 1 1985  Al-Arabi 0 1 1992  Al-Muharraq 0 1 1993  MC Oran 0 1 2001  Al-Kuwait 0 1 2003  Al-Ismaily 0 1 2004  ENPPI Club 0 1 2006  Al-Arabi 0 1 2013

Sipas shtetit
+ Performanca në finale sipas shtetit Shteti Tituj Finalist  Arabia Saudite 9 7  Tunizia 7 5  Algjeria 4 2  Iraku 4 0  Maroku 3 4  Egjipti 2 3  Katari 1 1  Jordania 0 2  Kuvajti 0 2  Siria 0 2  Bahreini 0 1  Liberia 0 1

Sipas kontinentit
+ Performanca në finale sipas kontinentit Kontinenti Tituj Finalist Afrika 16 14 Azia 14 16

Golashënuesit më të mirë
parapamje|djathtas|Sami Al-Jaber është golashënuesi më i mirë i të gjitha kohërave i kompeticionit.
 Rend. Shteti Lojtari Gola 1  Sami Al-Jaber 26 2  Talal Al-Meshal 16  Haykel Guemamdia 16 4  Zoubair Essafi 14 5  Abdel Halim Ali 13 6  Mustapha Bidoudane 12  Saad Al-Harthi 12  Hamzah Idris 12 9  Romarinho 11 10  Abdelmalek Ziaya 10  Hassouneh Al-Sheikh 10  Mahmoud Shelbaieh 10  Essa Al-Mehyani 10  Sérgio Ricardo 10  Mohamed Abdelrahman 10 16  Lamouri Djediat 9  Salaheddine Bassir 9  Soufiane Alloudi 9  Mohammed Noor 9  Waleed Al-Gizani 9  Yousuf Al-Thunayan 9  Bouchaib El Moubarki 9  Tenema N'Diaye 9  Papa Malick Ba 9  Ahmed Salah Alwan 9  Talal Yousef 9  Ahmed Abdel Moneim 9 28  Gamal Hamza 8  Issa Aidara 8  Rémi Adiko 8  Noureddine Daham 8  Haris Mohammed 8  Ahmed Radhi 8  Mohamed Madihi 8

Referime

Lidhje të jashtme
Uebfaqja zyrtare

Kategoria:Kupa e Kampionëve të Klubeve Arabe
Kategoria:Kompeticione për klube të Unionit të Shoqatave Arabe të Futbollit