Duka i Brabantit

Duka i Brabantit (, ) ishte sunduesi i Dukatit të Brabantit që nga viti 1183/1184. Titulli u krijua nga perandori gjermaniko-romak Frederik Barbarosa në favor të Henrit të I të Derës së Rexhinarit, biri i Godfrejit të III të Leuvenit (i cili ishte dukë i Lorenës së Poshtme në atë kohë).

Dukati i Brabantit ishte një ngritje feudale e titullit ekzistues (që nga viti 1085/1086) të landgravit të Brabantit, i cili ishte një feud perandorak, që iu caktua kontit Henri III i Leuvenit, pak pas vdekjes së kontit paraardhës të Brabantit, Hermanit të II të Lotharingisë (lindur më 20 shtator 1085).

parapamje|majtas|182px|Stema e kontëve të Leuvenit
Megjithëse kontea përkatëse ishte mjaft e vogël (e kufizuar në territorin midis lumenjve Senë dhe Dender) emri i saj u zbatua për të gjithë vendin nën kontrollin e dukëve nga shekulli XIII e në vijim. Në vitin 1190, pas vdekjes së Godfrejit të III, Henri I u bë gjithashtu duka i Lotharingisë. Më parë Lotharingia e Poshtme, ky titull tashmë ishte praktikisht pa autoritet territorial, por bartej nga dukët e mëvonshëm të Brabantit si një titull honorifik.

Në vitin 1288, dukët e Brabantit u bënë edhe dukë të Limburgut. Titulli ra ndaj dukëve të Burgundisë në vitin 1430. Në vijim, ai ndoqi trashëgiminë Burgunde deri në Revolucionin Francez, megjithëse pjesa veriore e territorit të Brabantit, faktikisht zotërohej nga Provincat e Bashkuara Holandeze gjatë shekujve të XVII dhe të XVIII (shiko Brabanta Veriore).

Tashmë, titulli i dukës ose dukeshës së Brabantit përcakton, që nga Dekreti Mbretëror i 16 dhjetorit 1840 (i amenduar në vitin 1991), trashëgimtarin e dukshëm të Fronit të Belgjikës. Mbajtësi i tanishëm është princesha Elisabetë.

parapamje|174px|Stema e dukëve të Brabantit dhe Limburgut
 Dera e Rexhinarit (Dera e Leuvenit) 
Në vazhim jepen Kontët e Leuvenit, Kontët e Brukselit dhe landgravët e Brabantit:

parapamje|174px|Stema Burgunde e dukëve të Brabantit
 Hendriku III (1085/1086–1095); tashmë konti i Leuvenit dhe Brukselit nga viti 1078.
 Godfreji I (nga viti 1095)

Në vijim shfqen kontët e Leuvenit, kontët e Brukselit, landgravët e Brabantit, margravi i Antverpenit dhe dukët e Lorenës së Poshtme:

 Godfreji I (1106–1139) i krijuar si dukë në vitin 1106
 Godfreji II (1139–1142)
 Godfreji III (1142–1190)

Në vijim shfqen dukët e Brabant dhe dukët e Lothierit:
 Hendriku I (1190–1235); tashmë duka i Brabantit nga viti 1183/1184
 Hendriku II (1235–1248)
 Hendriku III (1248–1261)
 Hendriku IV (1261–1267)

Në vijim shfaqen dukët e Brabantit, dukët e Lothierit dhe dukët e Limburgut:
 Johani I (1267–1294)
 Johani II (1294–1312)
 Johani III (1312–1355)
 Joana (1355–1406) – ajo bashkësuandoi me Venceslaun e I të Derës së Luksemburgut

File:BrabantDukes.png

 Dera e Burgundisë 

Në vijim jepen dukët e Brabantit, dukët e Lothierit dhe dukët e Limburgut:

 Antoni, duka i Brabantit (1406–1415) (e trashëgoi titullin nga ëmta e tij, Joana)
 Johani IV, duka i Brabantit (1415–1427)
 Filipi I i Shën Polit (1427–1430)
 Filipi II i Miri (1430–1467)
 Karli I I Guximshmi (1467–1477)
 Maria (1477–1482)

 Dera e Habsburgëve 

 Maksimiliani (regjent, 1482–1494)
 Filipi III (1494–1506)
 Karli II (1506–1555)
 Filipi IV (1555–1598)
 uzurpohet nga Franci, duka i Anzhusë (Valois) (1582–1584)Knecht, Catherine de' Medici, Longman, 1998, fq. 212.
 Isabella Clara Eugenia dhe Alberti (1598–1621)
 Filipi V (1621–1665)
 Karli III (1665–1700)

 Dera Burbone 

 Filipi VI (1700–1706)

 Dera Habsburge dhe Habsburg-Lorenës 

 Karli VI (1706–1740)
 Maria Thereza (1740–1780)
 Jozei (1780–1789)
 Leopoldi (1790–1792)
 Franci I (1792–1794)

 Konteksti dinastik

 Dera e Belgjikës (Dera e Saks-Koburgut dhe Gothës deri në 1920) 

Në Mbretërinë e tanishme të Belgjikës, titulli i "Dukës së Brabantit" është rigjallëruar si një titull dinastik në oborr dhe tradicionalisht caktohet për birin ose bijën më të madhe të sovranit (megjithëse provinca e Brabantit Verior, pjesë e dukatit historik, është pjesë e Holandës që nga viti 1648).

Biri ose bija më e madhe automatikisht bëhej dukë/dukeshë e Brabantit, kur babai i tij/saj bëhet Mbret i Belgëve; nuk ka ceremoni ose betim formal që duka/dukesha e re/ri duhet të zhvilloi. Kur duka i Brabantit humbet babain e tij, ose kur ai abdikon, titulli i tij i shkon pasuesit në vijën dinastike, ndërsa ai bëhet mbreti i ri i belgëve.

Ndryshe nga posti i mbretit të belgëve, fëmijë më i madh i sovranit nuk ka nevojë të arrijë moshën 18 vjeçe për tu bërë dukë i Brabantit. Megjithatë, nëse një dukë ose dukeshë e Brabantit nuk e ka arritur moshën 18 vjeçare, ai ose ajo nuk mund të ngjitet në fronin e Belgjikës, siç parashihet nga Kushtetuta.

Kur princi ose princesha bëhen dukë i Brabantit, ky titull merr përparësi ndaj titujve të tjerë: princ ose princeshë e Belgjikës.

Duka o fundit i Brabantit u bë mbret në vitin 2013 dhe ia kaloi titullin fëmijës më të madh. Dukesha e tanishme, Elisabeta, ishte vetëm 12 vjeçe kur u bë dukeshë në vitin 2013. Dukët dhe dukeshat e Derës së Belgjikës (Dera e Saks-Koburgut dhe Gothës deri në vitin 1920) janë si vijon:

 Leopoldi II (1840–1865)
 Leopoldi, biri i Leopoldit II (1865–1869) – princi i vetëm që vdiq dukë i Brabantit.
 Leopoldi III (1909–1934)
 Boduini (1934–1951)
 Filipi (1993–2013)
 Elisabeta (2013–vijim)

alt=|center|310x310px

 Legjislacioni 
Artikulli 1, paragrafi 2, i Dekretit Mbretëror të 16 dhjetorit 1840 thotë, që nga një amendament në vitin 2001: "Titulli i Dukës së Brabantit ose i Dukeshës së Brabantit do të bartet, në të ardhmen, nga princi ose princesha, biri ose bija më e madhe e mbretit dhe, nëse mungon, nga princi ose princesha, biri ose bija e birit ose bijës më të madhe të mbretit"Teksti në frëngjisht i amendamentit të vitit 2001: «Le titre de Duc de Brabant ou de Duchesse de Brabant sera toujours porté, à l'avenir, par le Prince ou la Princesse, fils aîné ou fille aînée du Roi, et, à défaut, par le Prince ou la Princesse, fils aîné ou fille aînée du fils aîné de la fille aînée du Roi.»

Shiko edhe
 Brabanti Valonas
 Brabanti Flamand
 Brabanti Verior
 Leuven
 Monarkia e Belgjikës
 Lista e monarkëve të Belgjikës
 Historia e Belgjikës
 Holanda gjatë Mesjetës së Hershme
 Frederik Barbarosa
 Luftërat e Grepit dhe Merlucit
 Perandoria Gjermaniko-Romake
 Holanda Burgunde
 Duka i Burgundisë
 Holanda Habsburge
 Hapsburgët
 Shtatëmbëdhjetë Provincat
 Holanda Spanjolle
 Holanda Austriake
 Monarkia Hapsburge
 Konti i Artois
 Mbretëria e Bashkuar e Holandës
 Lista e peshkopëve dhe kryepeshkopëve të Kambrait
 Zotërit dhe margravët e Bergen op Zoom
 Lista e kontëve të Berghut
 Lista e monarkëve të Holandës
 Lista e stadtholderve në Vendet e Ulta
 Lista e piktorëve të hershëm holandikë
 Lista e pensionarëve të mëdhenj
 Lista e mbretërve frankë
 Lista e sunduesve të Saksonisë
 Duka i Parmës
 Lista e bashkëshorteve dukale të Parmës

 Referime 

Lidhje të jashtme

 Charters of the Duchy of Brabant
Counts of Louvain: genealogical note (Caution: some information provided by this link could be historiographically obsolete).

Kategoria:Historia e Vendeve të Ulta
Kategoria:Monarkë në Evropë
Kategoria:Fisnikëria në Evropë
Kategoria:Tituj fisnikë
Kategoria:Dukate të mëparshme në Evropë
Kategoria:Mbretër të Belgjikës
Kategoria:Fisnikë holandezë
Kategoria:Themelime shekulli XII në Evropë
Kategoria:Fisnikë gjermanë
Kategoria:Evropa gjatë mesjetës së vonë
Kategoria:Evropa në periudhën e hershme moderne
Kategoria:Monarkia Habsburge
Kategoria:Perandoria Gjermaniko-Romake
Kategoria:Fisnikë francezë
Kategoria:Themelime në 1183
Kategoria:Shpërbërje shekulli XVIII në Evropë
Kategoria:Shpërbërje në 1794