Gazi serrë

Gazet serrë janë gazrat në atmosferë që rrisin temperaturën e sipërfaqes së planetëve si Toka. Ajo që i dallon nga gazrat e tjerë është se ato thithin gjatësinë e valës së rrezatimit që lëshon një planet, duke rezultuar në efektin serë. Toka ngrohet nga rrezet e diellit, duke bërë që sipërfaqja e saj të rrezatojë nxehtësi, e cila më pas absorbohet kryesisht nga gazrat serë. Pa gazrat serrë në atmosferë, temperatura mesatare e sipërfaqes së Tokës do të ishte rreth -18 °C, në vend të mesatares aktuale prej 15 °C.

Pesë gazet serrë më të bollshme në atmosferën e Tokës, të renditura në rend në rënie të fraksionit mesatar global të molit, janë avujt e ujit, dioksidi i karbonit, metani, oksidi i azotit, ozoni. Gaze të tjera serrë shqetësuese përfshijnë klorofluorokarbonet, hidrofluorokarburet, perfluorokarbonet, SF6 dhe NF3. Avulli i ujit shkakton rreth gjysmën e efektit serë, duke vepruar në përgjigje të gazeve të tjera si një reagim ndaj ndryshimeve klimatike.

Aktivitetet njerëzore që nga fillimi i Revolucionit Industrial (rreth 1750) kanë rritur dioksidin e karbonit me mbi 50%, dhe nivelet e metanit me 150%. Emetimet e dioksidit të karbonit janë duke shkaktuar rreth tre të katërtat e ngrohjes globale, ndërsa emetimet e metanit shkaktojnë shumicën e pjesës tjetër. Shumica dërrmuese e emetimeve të dioksidit të karbonit nga njerëzit vijnë nga djegia e lëndëve djegëse fosile, me kontribute të mbetura nga bujqësia dhe industria. Emetimet e metanit vijnë nga bujqësia, prodhimi i karburanteve fosile, mbeturinat dhe burime të tjera. Cikli i karbonit kërkon mijëra vjet për të thithur plotësisht CO2 nga atmosfera, ndërsa metani zgjat në atmosferë mesatarisht vetëm 12 vjet.

Rrjedhat natyrore të karbonit ndodhin midis atmosferës, ekosistemeve tokësore, oqeanit dhe sedimenteve. Këto flukse kanë qenë mjaft të balancuara gjatë një milion viteve të fundit, megjithëse nivelet e gazit serrë kanë ndryshuar shumë në të kaluarën më të largët. Nivelet e dioksidit të karbonit tani janë më të larta se sa kanë qenë për tre milionë vjet. Nëse normat aktuale të emetimeve vazhdojnë, atëherë ngrohja globale do të kalojë 2,0 °C diku midis 2040 dhe 2070. Ky është një nivel që Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike thotë se është "i rrezikshëm".

 Shiko edhe 

 Gazi

 Referime 

Kategoria:Gazra serrë