Lëvizja havaiane për sovranitet

Lëvizja havaiane për sovranitet  (havaianisht: ke ea Hawai'i) është një fushatë politike dhe kulturore bazë për të rivendosur një komb ose mbretëri autonome ose të pavarur të Havait nga dëshira për sovranitet, vetëvendosje dhe vetëqeverisje.

Disa grupe mbrojnë gjithashtu një formë kompensimi nga Shtetet e Bashkuara për përmbysjen e Mbretëreshës Liliʻuokalani në 1893 dhe për atë që përshkruhet si një pushtim i zgjatur ushtarak duke filluar me aneksimin e 1898-ës. Lëvizja në përgjithësi sheh si përmbysjen ashtu edhe aneksimin si të paligjshme.

Atolli Palmira dhe Sikaiana u aneksuan nga Mbretëria e Havait në vitet 1860, dhe lëvizja i konsideron ata si nën okupim të paligjshëm së bashku me Ishujt e Havait.

Rezoluta e faljes që Kongresi i Shteteve të Bashkuara miratoi në vitin 1993 pranoi se përmbysja e Mbretërisë së Havait ishte një vepër e paligjshme.

Mbrojtësit e sovranitetit i kanë atribuar problemet që mundojnë komunitetet vendase, duke përfshirë të pastrehët, varfërinë, margjinalizimin ekonomik dhe gërryerjen e traditave vendase mungesës së qeverisjes vendase dhe vetëvendosjes politike.

Shpopullimi i detyruar i Kaho'olawe dhe bombardimi i tij i mëvonshëm, ndërtimi i Observatorëve Mauna Kea, kriza e ujit Red Hill të shkaktuar nga keqmenaxhimi i Marinës amerikane dhe pjesëmarrja në trafikimin e qenieve njerëzore të grave havaiane nga ushtarakët amerikanë janë disa të çështjeve bashkëkohore të rëndësishme për lëvizjen e sovranitetit.

Ajo e ka ndjekur axhendën e saj përmes nismave edukative dhe veprimeve legjislative. Së bashku me protestat në të gjithë ishujt, në vetë kryeqytetin (Honolulu) dhe në vende të tjera të shenjta për kulturën havaiane, aktivistët e sovranitetit kanë sfiduar forcat dhe ligjin amerikan.
Kategoria:Sovranitet
Kategoria:Nacionalizma