Zonat e Mbrojtura Lagodekhi

Zonat e Mbrojtura të Lagodekhi,të njohura edhe si Parku Kombëtar Lagodekhi,është një palë zonash të mbrojtura në rrethin Kakheti të Gjeorgjisë,Rezervati Natyror Strikt Lagodekhi dhe Rezervati Natyror i Menaxhuar i Lagodekhi.Rezervat janë të vendosura në Gjeorgjinë veri-lindore në shpatet jugore të Kaukazit dhe në kufi me Azerbajxhanin dhe Dagestanin.Lagodekhi ruan një shumëllojshmëri të florës dhe faunës së rrallë lokale dhe u mbrojt fillimisht në vitin 1912,nën Perandorinë Ruse,duke u bërë i pari rezervuar i tillë natyror në territorin e Gjeorgjisë së sotme. Ekorajoni i tyre është ai i pyjeve të përziera të Kaukazit . 

 Vendndodhja dhe topografia 
parapamje| Liqeni i shkëmbinjve të zinj
Zonat e Mbrojtura Lagodekhi janë në Gjeorgjinë veri-lindore,në shpatet jugore të Kaukazit,në kufi me Azerbajxhanin dhe Republikën Dagestan të Rusisë.Rezervat i rreptë natyror dhe (rezervat natyror i menaxhuar), që shtrihet nga  mbi nivelin e detit, duke përfshirë disa gryka .   Lumenjtë kryesorë që rrjedhin nëpër rezervë janë Ninoskhevi, Shromiskhevi, Lagodekhistskali dhe Matsimistskali; në lartësitë më të larta ka liqene akullnajore, nga të cilët më i madhi është Liqeni i Shkëmbit të Zi, në kufirin rus, me një thellësi prej  . Ka edhe burime squfuri. 

Pjesa më e madhe e rezervatit të rreptë natyror është i aksesueshëm vetëm për qëllime kërkimore,rezervati natyror i menaxhuar përmban objekte turistike duke përfshirë pesë shtigje: në Ujëvarën Grouse,në Ujëvarën Ninoskhevi,në Kalanë Machi të shekullit të 11-të,në Liqenin e Shkëmbit të Zi dhe njohuri për shtegun e natyrës.Rruga e Shkëmbit të Zi kalon gjithashtu rezervën e rreptë të natyrës.Një marrëveshje midis Azerbajxhanit dhe Gjeorgjisë u lejon alpinistëve të kalojnë lirisht kufirin drejt dhe nga rezervati. 

 Flora dhe Fauna 
parapamje| Pyll shkoza-ahu
Rezervat shtrihen nga pyjet e ahut deri në zonën alpine. Përafërsisht 70% e sipërfaqes është e pyllëzuar,pemët e dyta dhe të treta më të spikatura janë shkoza evropiane dhe lloje të ndryshme të panjeve (veçanërisht panja prej kadifeje, rrapi kapadokian, rrapi i fushës dhe rrapi i Norvegjisë).Pylli përfshin një shumëllojshmëri të gjerë të llojeve bimore;besohet se pothuajse dy të tretat e atyre që gjenden në të gjithë vendin;dhe pjesët fushore janë krahasuar me bimësinë e ngrohtë të butë në rajonin e Detit të Zi (lokalisht i quajtur " subtropikale").Pilāts and Laiviņš, p. 113.Lagodekhi është gjithashtu i njohur për jetën e tij shtazore,dhe ka qenë i famshëm për gjuetinë e tij.Ajo është një nga rezervat kryesore për tur Kaukazian Lindordhe gjithashtu ka shumë dhi e egër dhe drerë të kuq.Grabitqarët kryesorë përfshijnë rrëqebullin euroaziatik,ujkun gri,ariun e murrmë,dhe grabitqarët shkaba mjekërr,shqiponjën perandorake lindore,shqiponjën e artë dhe shqiponjën e stepës.Në rezervate gjenden gjithsej 150 lloje zogjsh, 53 gjitarë, 5 amfibë, 12 zvarranikë dhe 4 peshq; 26 nga bimët dhe më shumë se 40 nga kafshët janë në Librin e Kuq të të Dhënave të Gjeorgjisë, duke renditur specie të rralla dhe të rrezikuara. 

Rakun,një specie e huaj,është gjithashtu i pranishëm në rezervatet e Lagodekhit. Pilāts and Laiviņš, p. 126.

 Historia 
majtas|parapamje| Turistët në hyrje të rezervës
parapamje| Turi Kaukazian Lindor në park.
Rezervatet e Lagodekhit përfshijnë gjurmë arkeologjike të vendbanimeve dhe varrimeve të epokës së bronzit,veçanërisht në fshatin Ulianovka.

Rezervat e kanë origjinën nga oficeri i ushtrisë polake dhe natyralisti amator Ludwik Młokosiewicz,i cili krijoi një park regjimental në vendbanimin e Lagodekhi.Pasi dha dorëheqjen nga ushtria për shkak të pacifizmit në 1861,ai u arrestua përfundimisht pasi u kthye në Tiflis dhe u kthye në Poloni,por u kthye në 1867 dhe kaloi pjesën tjetër të jetës së tij duke jetuar me familjen e tij në një fermë vilë në pyll,duke studiuar florës dhe faunës së zonës si Inspektor i Pyjeve për Rrethin Signakhi.Ai zbuloi më shumë se 60 lloje dhe furnizoi me ekzemplarë koleksione në vende të tjera.Pilāts and Laiviņš, pp. 115, 121–22.

Duke filluar nga viti 1889,Młokosiewicz kërkoi që zona të mbrohet, por kjo nuk ndodhi deri në vitin 1912,pas përkrahjes nga Shoqëria Gjeografike Imperial Ruse dhe nga Nikolai Ivanovich Kuznetsov,një profesor i gjeobotanikës në Universitetin e Dorpat.Në përgjigje të raportit të tij dhe thirrjes së shoqërisë që pylli të mos përdoret më për dru zjarri,nënkryetari i Carit në rajonin e Kaukazit pranoi kërkesën për një rezervë të rreptë të natyrës,Pilāts and Laiviņš, pp. 115–16, 122–24.rezervati i parë që u krijua në rajonin e Kaukazit.

Pas Revolucionit Rus,gjuetia pa leje dhe ndoshta mbledhja e drurit ishin probleme në rezervë.Në vitin 1929 u shpall përsëri një rezervë e rreptë natyrore.Sovjetikët krijuan rezervate të tjera natyrore si dhe rezervate gjuetie në Gjeorgji,dhe në 1935, 1945 dhe 1970 rritën madhësinë e rezervatit të Lagodekhit;por anasjelltas në vitin 1951 ata eliminuan të gjithë zapovednikët në Gjeorgji,përveç Lagodekhi, dhe përsëri në 1962–64reduktuan numrin e rezervave të tilla duke lënë Lagodekhi të paprekur. Gjithashtu nuk u përdor për eksperimente në rehabilitimin e specieve të rrezikuara nga rajone të tjera, siç ishin disa rezerva të tjera strikte. Pilāts and Laiviņš, pp. 117–18, 124–26.

Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik dhe rivendosjes së Gjeorgjisë së pavarur në 1991,një periudhë lufte çoi në një rritje të madhe të gjuetisë pa leje dhe reduktimin e popullatave të kafshëve në Lagodekhi.Në vitin 1996 vendi miratoi Ligjet për Sistemin e Zonave të Mbrojtura dhe riklasifikoi zonat e tij natyrore sipas skemës së Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës,dhe në 2003 iu shtuan rezervës në Lagodekhi dhe u nda në një rezervë të madhe strikte dhe një rezervë të vogël të menaxhuar në brezin e tokës midis rezervës strikte dhe fshatrave fqinjë,në të cilin u krijuan objekte turistike,duke përfshirë një ndërtesë informacioni dhe shtigje.Pilāts and Laiviņš, pp. 118–19, 126.Pas një projekti pilot që përfshin IUCN,Shoqatën Gjeorgjiane të Miqve të Natyrës dhe Shoqërinë Mlokosevich të Lagodekhi,është krijuar një bord këshillues,duke përfshirë përfaqësues të komunës Lagodekhi dhe udhërrëfyes lokalë."Meeting of the advisory board of Lagodekhi Protected Area" , News, Agency of Protected Areas, Georgia, [2013], retrieved 22 August 2014.

 Shiko gjithashtu 

 Parku Kombëtar i Tushetit

 Referencat 

 Linqe te jashtme 

 Faqja zyrtare e internetit

Kategoria:Koordinatat në Wikidata