Ushtria Republikane Irlandeze

Ushtria Republikane Irlandeze (IRA) është një emër i përdorur nga organizata të ndryshme të rezistencës në Irlandë gjatë shekujve të 20-të dhe të 21-të. Organizatat me këtë emër i janë kushtuar antiimperializmit përmes republikanizmit irlandez, besimi se e gjithë Irlanda duhet të jetë një republikë e pavarur e lirë nga sundimi kolonial britanik.

Ushtria origjinale Republikane Irlandeze (1919–1922), shpesh e referuar tani si "IRA e vjetër", u ngrit në 1917 nga anëtarët e Vullnetarëve Irlandezë dhe Ushtrisë Qytetare Irlandeze e përforcuar më vonë nga irlandezë, më parë në Ushtrinë Britanike në Luftën e Parë Botërore, të cilët u kthyen në Irlandë për të luftuar kundër Britanisë në Luftën Irlandeze për Pavarësi. Në ligjin irlandez,Lawlor, Sheila. Britain and Ireland, 1914–23. Gill and Macmillan, 1983. p. 38 kjo IRA ishte ushtria e Republikës revolucionare irlandeze, siç u deklarua nga parlamenti i saj, Dáil Éireann, në 1919.

Në shekullin që pasoi, IRA origjinale u riorganizua, u ndryshua dhe u nda në disa raste, në një shkallë të tillë që shumë organizata të mëvonshme paraushtarake janë njohur me atë titull - veçanërisht Ushtria Republikane Irlandeze e Përkohshme, e cila ishte një pjesëmarrëse kryesore gjatë Problemeve në Irlandën e Veriut. Organizatat bashkëkohore të IRA-s pretendojnë secila të drejtën e vetme për emrin, secila duke këmbëngulur se ata janë pasardhësi i vetëm legjitim i IRA-s origjinale.