Fortesa e Idrakpurit

Fortesa e Idrakpurit është një fortesë lumore e vendosur në qytezën e Munshiganxhit, në Bangladesh. Fortesa u ndërtua afërsisht në vitin 1660. Sipas disa historianëve, fortesa lumore u ndërtua nga Mir Xhumla II, subahdari i Bengalit nën Perandorinë Mogule, për të vendosur kontrollin e Perandorisë Mogule në Munshiganxh, dhe për të mbrojtur Dhakën dhe Narajanganxhin nga piratët.

Fortesa ishte pjesë e strategjisë mbrojtëse trekëndore për rrugën e rrezikuar lumore, nga ku piratët sulmonin Dhakën. Strategjia u zhvillua nga Mir Xhumla II me ndihmën e dy fortesave të tjera në Narajanganxh, Fortesa e Haxhiganxhit dhe Fortesa e Sonakandës.

Sfondi
Në vitin 1574 Mogulët morën kontrollin e Bengalit pasi mundën Daud Khan Karranin. Ata e ushtruan në mënyrë progresive sundimin në Bengal. Bengali atëherë ishte një provincë shumë e pasur që sulmohej shpesh nga piratët.

Perandoria Mogule atëherë ishte e bllokuar në një luftë civile në lidhje me pasimin e perandorit Shah Xhahan. Shah Shuxha, djali i dytë i Shah Xhahanit dhe subahdari i Bengalit, zhvilloi një fushatë në Agra për të marrë fronin. Aurangzebi, pas ngjitjes së tij në fron donte të caktonte një njeri me aftësi të mëdha në luftën navale pasi Bengali i orientuar në lumenj ishte një bazë e fuqishme e Shah Shuxhës. Kështu ai ia besoi Mir Muhamad Said Ardestani i mbiquajtur Mir Xhumla II që më parë kishte qenë një tregtar i suksesshëm në tregtinë detare, për tu përballur me Shah Shuxhën.

Mir Xhumla II nxitoi në Bengal duke e detyruar Shah Shuxhën të tërhiqet. Më vonë, në vitin 1660 Mir Xhumla II u caktuar subahdar ose guvernator i provincës së atëhershme të Bengalit.

Ai ishte i vëmendshëm ndaj piratëve që zhvillonin fushata terrori në qytetet e rëndësishme të Bengalit. Pas caktimit të tij si subahdar, ai e zhvendosi kryeqytetin e Bengalit nga Raxhmahali në Dhaka. Në përpjekje për ta mbrojtur kryeqytetin e Dhakës nga piratët, Mir Xhumla II zhvilloi një strategji mbrojtëse trekëndore dhe vendosi të ndërtonte tre fortesa lumore afër Dhakës. Një nga këto fortesa ishte ajo e Idrakpurit në Munshiganxh.

Historia
Idrakpuri, tani Munshiganxhi ishte një pikë shumë e rëndësishme strategjikisht pasi ishte vendtakimi i disa lumenjve, duke përfshirë lumenjtë Meghna, Shitalakshja, Içhamati dhe Dhaleshvari. Fortesa u ndërtua mbi bregun e vendtakimit të lumenjve Içhamati dhe Meghna.

Piratët Portugezë dhe Maghë e përdornin këtë pikë për të përparuar drejt Dhakës nëpërmjet lumit Shitalakshja. Në rrugën e tyre për në Dhaka ata plaçkisnin qytete të tjera të rëndësishme si Sonargaoni dhe Bikramapuri.

Mir Xhumla II ishte i vendosur ta mbronte Dhakën dhe entuziast për të zhvilluar zonën e pasur të Bikramapurit. Kështu, ai krijoi strategjinë mbrojtëse trekëndore për të mbrojtur qytetet nga piratët portugezë.

Me gjasa fortesa u ndërtua rreth vitit 1660. Fortesa e Idrakpurit ishte qendra e strategjisë së tij. Ndërtimi i fortesës synonte të bllokonte përparimin e piratëve maghë dhe portugezë drejtë kryeqytetit të Bengalit, Dhakës. Fortesa përdorej edhe si bazë navale e flotës së 200 frigatave nën admiralin mogul Abul Hosain.

Sipas strategjisë, kurdo që piratët të përpiqeshin të përparonin drejt Dhakës, ushtarët mogulë do të urdhëroheshin të godisnin me mortaja si nga topat e 200 anijeve të tyre të luftës ashtu dhe nga Fortesa e Idrakpurit duke i lënë piratët pa zgjidhje tjetër veç tërheqjes ose të vdisnin në lumenj.

Megjithatë, nëse ndonjë anije pirate do ti mbijetonte sulmit fillestar dhe përpiqej të përparonte drejt Dhakës, Fortesa e Sonakandës dhe Fortesa e Haxhiganxhit, të vendosura në bregun lindor dhe perëndimor të lumit Shitalakshja, do të nisnin të godisnin me gjyle ndaj tyre dhe do ti fundosnin të gjitha anijet pirate në lum.

Arkitektura
Fortesa lumore e Idrakpurit është e ndryshme nga fortesat e tjera mogule dhe ka disa veçori unike. Ajo është e ndarë në pamje në dy pjesë, pjesa lindore dhe pjesa perëndimore. Pjesa katërkëndore lindore dhe pjesa shumëkëndore perëndimore kombinohen në një fortesë të plotë.

Fortesa e ndërtuar me tulla përfshinë një zonë më të gjerë, të hapur të rrethuar me mure me torre këndore. Muret e trashë shtrihen nga veriu në jug me një gjatësi prej  dhe gjerësi prej . Muri ka frëngji nga ku shënjestroheshin me mortaja dhe fishekë armiqtë në lum. Fortes ka disa kulla nga ku vrojtoheshin lëvizjet e armiqve.

Veçoria më domethënëse e fortesës është tamburi rrethor që ajo ka në pjesën lindore të saj. Tamburi rrethor është i rrethuar më tej nga një tjetër mur mbrojtës, që përdorej për të vendosur një top të stërmadh. Tamburi i ngritur rrethor me një diametër prej  dhe  i lartë mund të arrihet nëpërmjet një palë shkallëve. Ai përfshin tre shtresa vijuese.

Një tjetër veçori e shquar e fortesës është ekzistenca e një palë shkallëve që të çojnë në një dhomë të fshehtë në fund të tamburit. Shkallët të çojnë në një dhomë të fshehtë nëntokësore, që ishte magazina e armëve dhe municioneve. Sipas disa miteve shkallët ishin pjesë e një tuneli të fshehtë që e lidhte me Fortesën e Lalbagut.

Porta kryesore hyrëse e fortesës ndodhet në veri me një torre drejtkëndore të kurorëzuar nga bedena me frëngji që shërbenin si dhoma rojtare.

 Galeri Pamjesh

Shiko gjithashtu
 Fortesa e Haxhiganxhit
 Fortesa e Sonakandës
 Fortesa e Xhangalbarit
 Fortesa e Lalbagut
 Sonargaoni
 Panam Nagari
 Bikramapuri
 Bara Sardar Bari
 Ura e Panamit
 Varri i Kolombo Sahibit
 Rrënojat e Vari-Bateshvarit
 Rrënojat e Raxhasanit
 Pallati i Raxha Harishçandrës
 Shankhanidhi House
 Historia e Dhakës
 Historia e Bangladeshit
 Arkitektura e Bengalit
 Lista e monumenteve të rëndësishme në divizionin e Dhakës
 Lista e vendeve arkeologjike në divizionin e Dhakës

Referime

Bibliografia




Lidhje të jashtme

 Idrakpur Fort in Munshiganj District Portal 
 Idrakpur Fort in Department of Archeology

Kategoria:Ndërtesa të përfunduara në shekullin XVII
Kategoria:Kështjella Mogule
Kategoria:Atraksione turistike në Bangladesh