Ushtria Republikane Irlandeze (1922–1969)

Ushtria Republikane Irlandeze (IRA) e 1922-1969 ishte një nëngrup i Ushtrisë Republikane Irlandeze origjinale të para vitit 1922, e karakterizuar nga kundërshtimi i saj ndaj Traktatit anglo-irlandez. Ajo ekzistonte në forma të ndryshme deri në vitin 1969, kur IRA u nda përsëri në IRA të Përkohshme dhe IRA Zyrtare.

Ushtria origjinale Republikane Irlandeze luftoi një luftë guerile kundër sundimit britanik në Irlandë në Luftën Irlandeze të Pavarësisë midis 1919 dhe 1921. Traktati anglo-irlandez i nënshkruar më 6 dhjetor 1921 i dha fund kësaj lufte duke i dhënë pjesës më të madhe të ishullit një shkallë të madhe pavarësie, por me gjashtë qarqe në veri që qëndrojnë brenda Mbretërisë së Bashkuar si juridiksioni i ri i Irlandës së Veriut. Njësitë e IRA-s në 26 qarqet e tjera (që do të bëheshin Shteti i Lirë Irlandez) u ndanë midis mbështetësve dhe kundërshtarëve të Traktatit. Anti-traktatistët, të referuar ndonjëherë nga forcat e Shtetit të Lirë si "të parregullt", vazhduan të përdornin emrin "Ushtria Republikane Irlandeze" (IRA) ose në gjuhën irlandeze Óglaigh na hÉireann, siç bëri organizata në Irlandën e Veriut, e cila fillimisht mbështeti anën pro Traktatit (nëse jo vetë Traktatin). Óglaigh na hÉireann u miratua gjithashtu si emri i Ushtrisë Kombëtare pro Traktatit, dhe mbetet titulli zyrtar ligjor i Forcave të Armatosura të Irlandës.Óglaigh na hÉireann is the legal name of the Irish Defence Force - Section 3, Defence Forces (Temporary Provisions) Act 1923. also Section 16, Defence Act 1954.