Statusi politik i Tajvanit

Statusi politik i Tajvanit ose çështja e Tajvanit është një mosmarrëveshje e vazhdueshme gjeopolitike rreth Tajvanit, aktualisht e kontrolluar nga Republika e Kinës (ROC), që u ngrit në mesin e shekullit të njëzetë. Fillimisht me bazë në Kinën kontinentale para dhe gjatë Luftës së Dytë Botërore, qeveria ROC u tërhoq në Tajvan në 1949 pasi u mund nga Partia Komuniste Kineze (PKK) gjatë Luftës Civile Kineze dhe krijimit të mëvonshëm të Republikës Popullore të Kinës (PRC).Që atëherë, juridiksioni efektiv i ROC është kufizuar në Tajvan, Penghu, Kinmen, Matsu dhe ishuj më të vegjël.

Dorëzimi i Japonisë në vitin 1945 i dha fund sundimit japonez të këtyre ishujve dhe i rivendosi ato nën administrimin kinez, siç synohej nga aleatët kryesorë të Luftës së Dytë Botërore. Për shkak të rivalitetit midis ROC dhe PRC, marrëveshjet e pasluftës nuk specifikuan pronarin e ishujve.HC Deb 26 July 1950 vol 478 c60W. "Formosa is still de jure Japanese territory and there is no Government of Formosa as such. Following on the surrender of Japan, the Chinese Government of the day assumed, with the consent of the remaining Allies, the provisional administration of the territory pending the final determination of its status at a peace settlement." Kushtetuta e ROC ende pretendon si territorin e saj territorin e Kinës dhe Tajvanin; ajo nuk e konsideron më PKK-në si një grup rebel, por e pranon atë si "autoritetet kontinentale". PRC nga ana tjetër pretendon Tajvanin si provincën e saj dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës ushtarake në ndjekjen e bashkimit kinez. Ajo ka propozuar "një vend, dy sisteme" si një model për bashkim, megjithëse kjo është refuzuar nga qeveria tajvaneze. Brenda Tajvanit, ka mosmarrëveshje të mëdha politike midis bashkimit eventual kinez me një identitet pankinez, në kontrast me pavarësinë formale që promovon një identitet tajvanez, megjithëse të moderuarit që mbështesin status quo-në kanë fituar një tërheqje të gjerë në shekullin e 21-të. pp. 1–2.

Që nga viti 1949, shumë vende duhet të zgjedhin midis PRC dhe ROC me të cilat të vendosin marrëdhënie zyrtare diplomatike dhe të formësojnë politikën e tyre përkatëse "Një Kinë". I përjashtuar fillimisht nga Kombet e Bashkuara në favor të Taipeit, Pekini ka fituar njohje të shtuar si qeveria legjitime e Kinës. ROC ka marrëdhënie zyrtare diplomatike me vetëm dymbëdhjetë vende, por mban lidhje jozyrtare dypalëshe dhe anëtarësim në organizatat ndërkombëtare si një ent jo-shtetëror.

 Shiko edhe 

 Marrëdhëniet Kinë-Tajvan
 Marrëdhëniet Kinë-Japoni
 Marrëdhëniet Kinë-SHBA
 Marrëdhëniet Kinë-Rusi

 Referime 

Kategoria:Marrëdhëniet Kinë-Tajvan
Kategoria:Historia politike e Tajvanit
Kategoria:Sovranitet
Kategoria:Njohje diplomatike