Reichskommissariat Norwegen

Reichskommissariat Norwegen ishte regjimi pushtues i vendosur nga Gjermania Naziste në Norvegjinë e pushtuar nga gjermanët gjatë Luftës së Dytë Botërore. Titulli i tij i plotë në gjermanisht ishte Reichskommissariat für die besetzten norwegischen Gebiete ("Komisariati i Rajhut për Territoret e Pushtuara Norvegjeze"). Ajo qeverisej nga Reichskommissar Josef Terboven deri në deponimin e tij më 7 maj 1945. Forcat ushtarake gjermane në Norvegji, atëherë nën komandën e gjeneralit Franz Böhme, iu dorëzuan aleatëve më 9 maj dhe qeveria legale u rivendos.

Korrigjimi gjerman dhe pushtimi i Norvegjisë
parapamje|majtas|Shenja për "Reichskommissar für die besetzten Norwegischen Gebiete Dienststelle Trondheim". Është përdorur në zyrën e Trondheim për komisionerin kombëtar.
Motivimi i Gjermanisë Naziste për të pushtuar Norvegjinë erdhi për dy arsye kryesore. E para ishte se në vitin 1940, Gjermania ishte e varur nga burimet natyrore, kryesisht mineral hekuri, që dërgoheshin nga Suedia në Gjermani. Nëse Norvegjia lejonte anijet aleate të kalonin nëpër ujërat e saj, ato mund të bllokonin potencialisht rrugët tregtare. Arsyeja e dytë ishte se Gjermania i frikësohej një sulmi aleat, ose duke përdorur Norvegjinë si një zonë skenike, ose duke lëvizur nëpër Suedi.

Neutraliteti mbeti politika e qeverisë norvegjeze derisa pushtimi ishte një fait accompli. Por përparësia e saj më e lartë ishte shmangia e një lufte me fuqitë aleate. Nga vjeshta e vitit 1939, kishte një ndjenjë urgjence në rritje që Norvegjia duhej të përgatiste, jo vetëm për të mbrojtur neutralitetin e saj, por në të vërtetë për të luftuar për "lirinë dhe pavarësinë" e saj. Përpjekjet për të përmirësuar gatishmërinë dhe aftësinë ushtarake dhe për të mbajtur një bllokadë të zgjatur, u intensifikuan midis shtatorit 1939 dhe prillit 1940. Disa incidente në ujërat detare norvegjeze, veçanërisht incidenti Altmark në Jøssingfjord, vendosën tendosje të mëdha në aftësinë e Norvegjisë për të pohuar neutralitetin (të thyer së fundi) e saj. Norvegjia arriti të negocionte traktate të favorshme tregtare si me Mbretërinë e Bashkuar ashtu edhe me Gjermaninë në këto kushte, por u bë gjithnjë e më e qartë se të dy vendet kishin një interes strategjik për t'i mohuar tjetrit hyrjen në Norvegji.

I bindur për kërcënimin e paraqitur nga aleatët për furnizimin me mineral hekuri, Hitleri urdhëroi komandën e lartë gjermane (OKW) të fillonte planifikimin paraprak për një pushtim të Norvegjisë më 14 dhjetor 1939. Plani paraprak u quajt Studie Nord dhe kërkoi vetëm një divizion ushtrie.

Në mars dhe prill 1940, u përgatitën planet britanike për një pushtim të Norvegjisë, kryesisht për të arritur dhe shkatërruar minierat të mineralit të hekurit suedez në Gällivare. Shpresohej se kjo do të largonte forcat gjermane nga Franca dhe do të hapte një front lufte në Suedinë jugore.Cf. French Prime Minister Paul Reynaud's memoirs In the Thick of the Fight (1955) and The Secret Papers of the French General Staff (1940)

U ra dakord gjithashtu që minat të vendoseshin në ujërat norvegjeze dhe që minimi të pasohej nga zbarkimi i trupave në katër porte norvegjeze: Narvik, Trondheim, Bergen dhe Stavanger. Për shkak të argumenteve anglo-franceze, data e minierës u shty nga 5 në 8 prill. Shtyrja ishte katastrofike. Hitleri kishte urdhëruar më 1 prill që pushtimi gjerman i Norvegjisë të fillonte më 9 prill; Kështu, kur më 8 prill qeveria norvegjeze ishte e preokupuar me protesta të sinqerta për hedhjen e minierës britanike, ekspeditat gjermane ishin në rrugë të mbarë.

Pushtimet gjermane në pjesën më të madhe e arritën qëllimin e tyre për një sulm të njëkohshëm dhe i kapën forcat norvegjeze në befasi, një situatë që nuk u ndihmua nga urdhri i qeverive norvegjeze vetëm për një mobilizim të pjesshëm. Megjithatë, jo gjithçka humbi për aleatët, pasi zmbrapsja e Gruppe 5 gjermane në Oslofjord dha disa orë shtesë të kohës që norvegjezët përdorën për të evakuuar familjen mbretërore dhe qeverinë norvegjeze në Hamar. Me qeverinë tani të arratisur, Vidkun Quisling përdori mundësinë për të marrë kontrollin e një stacioni radioteleviziv dhe për të shpallur një grusht shteti, me veten e tij si Kryeministrin e ri të Norvegjisë. Akti i tij i parë zyrtar, në orën 19:30 të asaj dite, ishte anulimi i urdhrit të mobilizimit.

Regjimi Quisling

parapamje|djathtas|Ndërtesa Storting në vitin 1941 nën pushtimin gjerman, me flamurin e Gjermanisë Naziste dhe shenjën V gjermane në pjesën e përparme të ndërtesës
Mbështetja kolaboracioniste erdhi nga partia pro-naziste Nasjonal Samling ("Mbledhja Kombëtare" ose "Bashkimi Kombëtar") e udhëhequr nga Vidkun Quisling, i cili u lejua nga Adolf Hitler të formonte një qeveri norvegjeze nën mbikëqyrjen gjermane. Quisling u bë Ministër Presidenti i Norvegjisë në vitin 1942, por i mungonte ndonjë fuqi reale. Reichskommissar Terboven mbante kontrollin mbi Norvegjinë si guvernator dhe të gjitha forcat ushtarake të vendosura në Norvegji ishin nën komandën gjermane.

Shiko gjithashtu
Nordstern (qytet)
Pushtimi gjerman i Norvegjisë
Josef Terboven

Referime

Kategoria:Territoret e pushtuara të Luftës së Dytë Botërore
Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1940
Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1945
Norvegji
Kategoria:Pushtimi gjerman i Norvegjisë