Mobutu Sese Seko

Mobutu Sese Seko Kuku Ngbendu wa za Banga  ( i lindur Joseph-Désiré Mobutu ; 14 tetor 1930 – 7 shtator 1997), i shkurtuar shpesh në Mobutu Sese Seko ose Mobutu dhe i njohur gjithashtu me inicialet e tij MSS, ishte një politikan dhe oficer ushtarak kongolez i cili ishte Presidenti i parë dhe i vetëm i Zaires nga 1971 deri në 1997. Më parë, Mobutu shërbeu si Presidenti i 2-të i Republikës Demokratike të Kongos nga viti 1965 deri në 1971. Ai gjithashtu shërbeu si Kryetari i 5-të i Organizatës së Unitetit Afrikan nga 1967 deri në 1968. Gjatë krizës së Kongos, Mobutu, duke shërbyer si Shef i Shtabit të Ushtrisë dhe i mbështetur nga Belgjika dhe Shtetet e Bashkuara, rrëzoi qeverinë e zgjedhur në mënyrë demokratike të nacionalistit të majtë Patrice Lumumba në 1960. Mobutu instaloi një qeveri që organizoi ekzekutimin e Lumumbës në 1961 dhe vazhdoi të drejtonte forcat e armatosura të vendit derisa ai mori pushtetin drejtpërdrejt në një grusht shteti të dytë në 1965.

Për të konsoliduar pushtetin e tij, ai themeloi Lëvizjen Popullore të Revolucionit si partinë e vetme politike ligjore në 1967, ndryshoi emrin e Kongos në Zaire në 1971 dhe emrin e tij në Mobutu Sese Seko në 1972. Mobutu pohoi se ideologjia e tij politike nuk ishte "as e majtë, as e djathtë, as e qendrës", Crawford Young, Thomas Edwin Turner, The Rise and Decline of the Zairian State, p. 210, 1985, University of Wisconsin Press edhe pse megjithatë ai zhvilloi një regjim që ishte intensivisht autokratik . Ai u përpoq të pastronte vendin nga çdo ndikim kulturor kolonial përmes programit të tij të " autenticitetit kombëtar ". Vieira, Daviel Lazure: Precolonial Imaginaries and Colonial Legacies in Mobutu's "Authentic" Zaire in: Exploitation and Misrule in Colonial and Postcolonial Africa, (edited by) Kalu, Kenneth and Falola, Toyin, pp. 165–191, Palgrave Macmillan, 2019 David F. Schmitz, The United States and Right-Wing Dictatorships, 1965–1989, pp. 9–36, 2006, Cambridge University Press Mobutu ishte objekt i një kulti të përhapur personaliteti .  Gjatë sundimit të tij, ai grumbulloi një pasuri të madhe personale përmes shfrytëzimit ekonomik dhe korrupsionit,  duke bërë që disa ta quajnë sundimin e tij një " kleptokraci ".   Ai kryesoi një periudhë të shkeljeve të gjera të të drejtave të njeriut. Nën sundimin e tij, kombi vuajti gjithashtu nga inflacioni i pakontrolluar, një borxh i madh dhe zhvlerësime masive të monedhës.

Mobutu mori mbështetje të fortë (ushtarake, diplomatike dhe ekonomike) nga Shtetet e Bashkuara, Franca dhe Belgjika, të cilët besonin se ai ishte një kundërshtar i fortë i komunizmit në Afrikën Frankofone . Ai gjithashtu ndërtoi lidhje të ngushta me qeveritë e aparteidit të Afrikës së Jugut, Izraelit dhe juntës greke . Nga viti 1972 e tutje, ai u mbështet edhe nga Mao Ce Duni i Kinës, kryesisht për shkak të qëndrimit të tij anti-sovjetik, por edhe si pjesë e përpjekjeve të Maos për të krijuar një bllok të kombeve afro-aziatike të udhëhequr prej tij. Ndihma masive ekonomike kineze që rrodhi në Zaire i dha Mobutus më shumë fleksibilitet në marrëdhëniet e tij me qeveritë perëndimore, e lejoi atë të identifikohej si një "revolucionar antikapitalist " dhe i mundësoi atij të shmangte shkuarjen në Fondin Monetar Ndërkombëtar për ndihmë. Jung Chang and Jon Halliday, Mao: the Unknown Story, p. 574, 2006 edition, Anchor Books

Deri në vitin 1990, përkeqësimi ekonomik dhe trazirat e detyruan Mobutu Sese Sekon të bënte koalicion me kundërshtarët e tij të pushtetit. Megjithëse ai përdori trupat e tij për të penguar ndryshimin, veprimet e tij nuk zgjatën shumë. Në maj 1997, forcat rebele të udhëhequra nga Laurent-Désiré Kabila pushtuan vendin dhe e detyruan atë në mërgim. Tashmë duke vuajtur nga kanceri i avancuar i prostatës, ai vdiq tre muaj më vonë në Marok. Mobutu ishte i njohur për korrupsionin, nepotizmin dhe grumbullimin e 50-125 milionë dollarëve gjatë sundimit të tij.   Ai ishte i njohur për ekstravagancat si udhëtimet për blerje në Paris nëpërmjet aeroplanit supersonik Concorde . 

Kategoria:Korrupsion politik
Kategoria:Vdekje 1997
Kategoria:Lindje 1930
Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në frëngjisht