Popujt dravidianë

Popujt Dravidianë ose dravidë janë një mbietnicitet etnogjuhësor i përbërë nga shumë grupe të dallueshme etnolinguistike vendase në Azinë Jugore (kryesisht Indi ). Ata flasin gjuhët dravidiane, të cilat kanë një total prej rreth 250 milionë folësish amtarë.  Dravidët përbëjnë shumicën e popullsisë së Indisë Jugore dhe Sri Lankës Veriore . 

Ato gjenden gjithashtu në pjesë të tjera të Indisë, Pakistanit, Afganistanit,  Bangladeshit,  Maldive, Nepalit,  dhe Butanit .  Dhe janë shtetas në Singapor, Mauritius, Malajzi, Francë, Afrikën e Jugut, Myanmar, Afrikën Lindore, Karaibe dhe Emiratet e Bashkuara Arabe përmes migrimit të fundit.

Proto-Dravidishtja mund të jetë folur në qytetërimin e Indit, duke sugjeruar një "datë tentative të proto-dravidishtes rreth fillimit të mijëvjeçarit të tretë pes",  pas së cilës ajo u degëzua në gjuhë të ndryshme dravidiane. History and Archaeology, Volume 1, Issues 1–2 p.234, Department of Ancient History, Culture, and Archaeology, University of Allahabad Dravidiani I jugor (përfshirë para-tamilen ) dhe dravidian i jugut II (përfshirë para- telugun ) u ndanë rreth shekullit të njëmbëdhjetë pes, me degët e tjera kryesore që u ndanë në të njëjtën kohë. 

Origjina e Dravidianëve është një "subjekt shumë kompleks kërkimi dhe debati".  Ata konsiderohen si vendas në nënkontinentin Indian,    por mund të kenë rrënjë më të thella para-neolitike nga Azia Perëndimore, veçanërisht nga rrafshnalta iraniane .      Origjina e tyre shpesh shihet si e lidhur me qytetërimin e Luginës së Indit,    prandaj njerëzit dhe gjuha u përhapën në lindje dhe në jug pas rënies së qytetërimit të Luginës së Indit në fillim të mijëvjeçarit të dytë pes,   disa propozojnë jo shumë kohë përpara ardhjes së folësve indo-arianë, Razab Khan, The Dravidianization of India me të cilët ata ndërvepruan intensivisht.  Gjenetikisht, njerëzit e lashtë të Luginës së Indit përbëheshin nga një prejardhje kryesisht "iraniane" e gjuetarëve-mbledhësve (ose fermerëve), me shkallë të ndryshme prejardhjeje nga grupet vendore të gjuetarë-mbledhësve. Folësit e sotëm dravidë shfaqin një përbërje të ngjashme gjenetike, por gjithashtu mbajnë një pjesë të vogël të prejardhjes së Barinjve të Stepave Perëndimore dhe mund të kenë gjithashtu kontribute shtesë nga grupet vendore të gjuetarë-mbledhësve.   

Shekulli i tretë p.e.s e tutje pa zhvillimin e shumë perandorive të mëdha në Indinë e Jugut si Pandya, Chola, Chera, Pallava, Satavahana, Chalukya, Kakatiya dhe Rashtrakuta . Esnafet mesjetare të Indisë së Jugut dhe organizatat tregtare si "Ayyavole e Karnatakës dhe Manigramamit" luajtën një rol të rëndësishëm në tregtinë e Azisë Juglindore Angela Schottenhammer, The Emporium of the World: Maritime Quanzhou, 1000–1400, p.293 dhe në indianizimin kulturor të rajonit.

Arti pamor dravidian dominohet nga arkitektura e stilizuar e tempujve në qendrat kryesore dhe prodhimi i imazheve në skulptura prej guri dhe bronzi. Skulptura që daton nga periudha Çola është bërë e dukshme si një simbol i hinduizmit . Tempulli Sri Ranganathaswamy i vendosur në shtetin Indian të Tamil Nadusë konsiderohet shpesh si tempulli hindu më i madh funksional në botë. Tempulli është ndërtuar në stilin dravidian dhe zë një sipërfaqe prej 156 hektarësh (631,000 m 2 ). 

 Etimologjia 
Origjina e fjalës sanskrite  është tamile .  Në Prakrit, fjalë të tilla si "Damela", "Dameda", "Dhamila" dhe "Damila", të cilat më vonë evoluan nga "Tamila", mund të ishin përdorur për të treguar një identitet etnik.  Në traditën sanskrite, fjala  përdorej gjithashtu për të treguar rajonin gjeografik të Indisë Jugore.  Dëshmia epigrafike të një grupi etnik të quajtur si i tillë gjenden në Indinë e lashtë dhe Sri Lanka, ku një numër mbishkrimesh kanë dalë në dritë të dhëna nga shekulli II pes, duke përmendur personat Damela ose Dameda .  Mbishkrimi i Hathigumpha-ës i sundimtarit Kalinga Kharavela i referohet një T(ra)mira samghata (Konfederata e sundimtarëve tamilë) e datuar në vitin 150 pes. Ai gjithashtu përmend se lidhja e mbretërive tamile kishte ekzistuar për 113 vjet deri në atë kohë. Indrapala, K The Evolution of an ethnic identity: The Tamils of Sri Lanka, pp.155–156 Në Amaravati në Andhra Pradeshin e sotëm ka një mbishkrim që i referohet një Dhamila-vaniya (tregtar tamil) që i referohet shekullit të 3-të të erës sonë.  Një mbishkrim tjetër i rreth të njëjtës kohë në Nagarjunakondës duket se i referohet një Damile. Një mbishkrim i tretë në Shpellat Kanheri i referohet një Dhamila-gharini (shtëpiakeje tamile). Në tregimin budist Xhataka të njohur si Akiti Jataka përmendet Damila-rattha (dinastia Tamile).

 Grupet etnike 
Grupet më të mëdha etnike dravidiane janë Telugu nga Andhra Pradesh dhe Telangana, Tamilët nga Tamil Nadu, Sri Lanka, Malajzia dhe Singapori, Kannadigat nga Karnataka, Malajalët nga Kerala dhe njerëzit Tulu nga Karnataka.

 Gjuhët 
djathtas|parapamje|250x250px| Pema e gjuhës dravidiane
Familja e gjuhëve dravidiane është një nga më të vjetrat në botë. Gjashtë gjuhë njihen aktualisht nga India si gjuhë klasike dhe katër prej tyre janë gjuhët dravidiane: Tamile, Telugu, Kanada dhe Malajalame.

Gjuhët më të zakonshme dravidiane janë telugu (తెలుగు), tamilisht (தமிழ்), kannada (ಕನ್ನಡ), malajalamisht (മലയാലയാളം), brahui (براہوئی), tulu (തുളു), Gondi dhe Coorg . Ekzistojnë tre nëngrupe brenda familjes së gjuhëve dravidiane: Verior, Qendror dhe Jugor, që përputhen në pjesën më të madhe me rajonet përkatëse në nënkontinentin Indian.

Ndikimi gramatikor dravidian në strukturën dhe sintaksën e gjuhëve indo-ariane konsiderohet shumë më i madh se ndikimi gramatikor indo-arian në dravidianen. Disa gjuhëtarë e shpjegojnë këtë anomali duke argumentuar se indo-ariani i mesëm dhe indo-ariani i ri u ndërtuan mbi një nënshtresë dravidiane.  Ekzistojnë gjithashtu qindra fjalë huazimi dravidiane në gjuhët indo-ariane dhe anasjelltas.

Sipas David McAlpin dhe hipotezës së tij Elamo-Dravidiane, gjuhët dravidiane u sollën në Indi nga imigrimi në Indi nga Elami (të mos ngatërrohet me Eelamin ), që ndodhet në Iranin e sotëm jugperëndimor.  David McAlpin, "Toward Proto-Elamo-Dravidian", Language vol. 50 no. 1 (1974); David McAlpin: "Elamite and Dravidian, Further Evidence of Relationships", Current Anthropology vol. 16 no. 1 (1975); David McAlpin: "Linguistic prehistory: the Dravidian situation", in Madhav M. Deshpande and Peter Edwin Hook: Aryan and Non-Aryan in India, Center for South and Southeast Asian Studies, University of Michigan, Ann Arbor (1979); David McAlpin, "Proto-Elamo-Dravidian: The Evidence and its Implications", Transactions of the American Philosophical Society vol. 71 pt. 3, (1981) Në vitet 1990, Renfrew dhe Cavalli-Sforza gjithashtu kanë argumentuar se Proto-Dravidishtja u soll në Indi nga fermerë nga pjesa iraniane e Gjysmëhënës Pjellore,     por së fundmi Heggerty dhe Renfrew vuri në dukje se "analiza e McAlpin për të dhënat gjuhësore, dhe kështu pretendimet e tij, mbeten larg nga ortodoksia", duke shtuar se Fuller nuk gjen asnjë lidhje të gjuhës dravidiane me gjuhët e tjera, dhe kështu supozon se është vendase në Indi.  Renfrew dhe Bahn arrijnë në përfundimin se disa skenarë janë në përputhje me të dhënat dhe se "juria gjuhësore është ende shumë jashtë". 

Si një proto-gjuhë, gjuha proto-dravidiane nuk është e vërtetuar në të dhënat historike. Konceptimi i saj modern bazohet vetëm në rindërtim. Sugjerohet se gjuha flitej në mijëvjeçarin e IV para Krishtit dhe filloi të shpërbëhej në degë të ndryshme rreth mijëvjeçarit të 3-të para Krishtit. History and Archaeology, Volume 1, Issues 1–2 p.234, Department of Ancient History, Culture, and Archaeology, University of Allahabad Sipas Krishnamurtit, proto-dravidishtja mund të jetë folur në qytetërimin e Indit, duke sugjeruar një "datë spekulative të proto-dravidishtes rreth fillimit të mijëvjeçarit të tretë".  Krishnamurti më tej thotë se Dravidja e Jugut I (përfshirë para-Tamilishten) dhe Dravidja e Jugut II (përfshirë para-Telugun) u ndanë rreth shekullit të njëmbëdhjetë pes, me degët e tjera kryesore që u ndanë afërsisht në të njëjtën kohë. 

 Historia 

 Origjina 
parapamje| Vajza që vallëzon, një skulpturë prehistorike prej bronzi e bërë afërsisht në vitin 2500 pes në qytetin e qytetërimit të Luginës Ind të Mohenxho-daros .
Origjina e dravidëve është një "subjekt shumë i ndërlikuar kërkimi dhe debati".  Ata konsiderohen si vendas/indigjenë në nënkontinentin Indian,    por mund të kenë rrënjë më të thella para-neolitike nga Azia Perëndimore, veçanërisht nga rrafshnalta iraniane .     Studimet mbi historinë demografike dhe arkeogjenetike të Azisë Jugore sugjerojnë se dravidianët e hershëm u formuan nga një ngjarje përzierjeje midis gjuetarë-mbledhësve kryesisht neolitikë ose para-neolitikë dhe/ose fermerëve nga Rrafshnalta iraniane, që ndajnë prejardhjen e thellë me "fermerët iranianë neolitikë" dhe vendet e tjera perëndimore. Euroazianë, dhe gjuetarë-mbledhës autoktonë të Azisë Jugore (të njohur edhe si "Aziatikët e Lashtë Jugore" AASI), të lidhur larg me Andamanezët dhe Euroazianët e tjerë Lindorë . Ekzistojnë dy skenarë për origjinën dhe përhapjen e Dravidianëve. Ose një origjinë nga rajoni i Luginës së Indit, i cili bazohet në të dhëna gjenetike, si dhe në prova arkeologjike dhe gjuhësore, në të cilat proto-dravidishtja u përhap nga popujt e QLS, ose nga grupet para-Indus të gadishullit lindor të Indisë, që do të ishte në përputhje me fjalorin për florën dhe faunën e gadishullit të Indisë. Dëshmitë në rritje mbështesin një migrim të Proto-Dravidëve nga malet e Zagrosit në drejtim të lindjes në dhe në të gjithë Azinë Jugore. Ky migrim, i vlerësuar në shek. 10,000 pes, formon përbërësin dominues të prejardhjes së shumicës së aziatikëve jugorë modernë dhe shpesh lidhet me përhapjen e gjuhëve dravidiane.      Lay summary in:   

Megjithëse në kohët moderne folësit e gjuhëve të ndryshme dravidiane kanë zënë kryesisht pjesën jugore të Indisë, folësit dravidë duhet të kenë qenë të përhapur në të gjithë nënkontinentin Indian përpara migrimit indo-arian në nënkontinent.  Sipas Horen Tudu, "shumë studiues akademikë janë përpjekur t'i lidhin Dravidianët me mbetjet e qytetërimit të madh të Luginës së Indit, që ndodhet në Indinë Veriperëndimore... por [i] është thjesht spekulim se Dravidianët janë pasuesit e vendosjes së refugjatëve të QLI në Indinë Jugore dhe Qendrore”.  Studiuesi më i shquar që bën pretendime të tilla është Asko Parpola,  i cili bëri kërkime të gjera mbi shkrimet QLI.   Popullsia Brahui e Baloçistanit në Pakistan është marrë nga disa si e njëvlershmja gjuhësore e një popullsie relikte, ndoshta duke treguar se gjuhët dravidiane ishin më parë shumë më të përhapura dhe u zëvendësuan nga gjuhët indo-ariane të ardhura. : "There are still remnant northern Dravidian languages including Brahui ... The most obvious explanation of this situation is that the Dravidian languages once occupied nearly all of the Indian subcontinent and it is the intrusion of Indo-Aryans that engulfed them in northern India leaving but a few isolated enclaves. This is further supported by the fact that Dravidian loan words begin to appear in Sanskrit literature from its very beginning." Në ditët e sotme, Tamilët, Malajalët, Telugët dhe Kannadigët përbëjnë rreth 20% të popullsisë së Indisë. 

 Qytetërimi i Luginës së Indus 

parapamje| Vula e Pashupatit nga qytetërimi i Luginës së Indit

 Identifikimi Dravidian 
Qytetërimi i Luginës së Indit (2,600–1,900 pes) i vendosur në veriperëndim të nënkontinentit Indian nganjëherë identifikohet si dravidian.  Ansumali Mukhopadhyay, Bahata (3 August 2021). "Ancestral Dravidian languages in Indus Civilization: ultraconserved Dravidian tooth-word reveals deep linguistic ancestry and supports genetics". Humanities and Social Sciences Communications. 8 (1): 1–14. doi:10.1057/s41599-021-00868-w. ISSN 2662-9992. S2CID 257091003. Tashmë në vitin 1924, kur shpalli zbulimin e QLI-së, John Marshall deklaroi se (një nga) gjuhët mund të kenë qenë dravidike.  Ngjashmëritë kulturore dhe gjuhësore janë cituar nga studiuesit Henry Heras, Kamil Zvelebil, Asko Parpola dhe Iravatham Mahadevan si dëshmi e fortë për një origjinë proto-dravidiane të qytetërimit të lashtë të Luginës së Indit.   Zbulimi në Tamil Nadu i një kelti prej guri të neolitit të vonë (fillimi i mijëvjeçarit të 2-të para Krishtit, d.m.th. rënia pas datimit të Harapit) i shënuar me shenja Indi, është konsideruar nga disa si domethënës për identifikimin Dravidian.  

Juri Knorozov supozoi se simbolet përfaqësojnë një shkrim logosilabik dhe sugjeroi, bazuar në analizën kompjuterike, një gjuhë dravidiane aglutinative si kandidati më i mundshëm për gjuhën themelore.  Sugjerimit të Knorozovit i parapriu puna e Henry Heras, i cili sugjeroi disa lexime të shenjave bazuar në një supozim proto-dravidian. 

 Rënia, migrimi dhe dravidianizimi 
Paleoklimatologët besojnë se rënia e qytetërimit të Luginës së Indit dhe migrimi drejt lindjes gjatë periudhës së vonë harapane ishte për shkak të ndryshimit të klimës në rajon, me një thatësirë të gjatë 200-vjeçare që ishte faktori kryesor. Marris, Emma (3 March 2014). "200-Year Drought Doomed Indus Valley Civilization". Nature. doi:10.1038/nature.2014.14800. S2CID 131063035 – via Scientific American.   Qytetërimi i Luginës së Indit dukej se humbi ngadalë kohezionin e tij urban dhe qytetet e tyre u braktisën gradualisht gjatë periudhës së vonë harapane, të ndjekur nga migrimet drejt lindjes përpara migrimit indo-arian në nënkontinentin Indian. 

Procesi i ndikimeve post-harapan/dravidiane në Indinë jugore është quajtur paraprakisht "Dravidianizim", Razab Khan, The Dravidianization of India dhe është pasqyruar në përzierjen post-Harappan të IVC-së dhe njerëzve të lashtë të Indisë Jugore.  Megjithatë, sipas Krishnamurtit, gjuhët dravidiane mund të kenë arritur në Indinë jugore përpara migrimeve indo-ariane. Krishnamurti, Bhadriraju (8 July 2015). "Dravidian languages". Encyclopædia Britannica.

 Ndërveprimet dravidiane dhe indo-ariane 

 Nënshtresa dravidiane 
Gjuha dravidiane ndikoi në gjuhët indo-ariane. Gjuhët dravidiane tregojnë huazim të gjerë leksikor (fjalor), por vetëm disa tipare të huazimit strukturor (qoftë fonologjik ose gramatikor) nga indo-ariane, ndërsa indo-ariane tregon më shumë huazime strukturore sesa leksikore nga gjuhët dravidiane. Krishnamurti, Bhadriraju (8 July 2015). "Dravidian languages". Encyclopædia Britannica. Shumë prej këtyre veçorive janë tashmë të pranishme në gjuhën më të vjetër të njohur indo-ariane, në gjuhën e Rigvedës (rreth 1500 pes), e cila përfshin gjithashtu mbi një duzinë fjalë të huazuara nga dravidishtja. Dëshmia gjuhësore për ndikimin dravidian bëhet më e fortë ndërsa kalojmë nga Samhitat poshtë nëpër veprat e mëvonshme Vedike dhe në literaturën klasike post-Vedike.  Kjo përfaqëson një bashkim të hershëm fetar dhe kulturor  ose sintezë  midis dravidianëve të lashtë dhe indo-arianëve.    

Sipas Mallory, ka rreth tridhjetë deri në dyzet fjalë huazimi dravidiane në Rig Veda .  Disa nga ato për të cilat etimologjitë dravidiane janë të sigurta përfshijnë  kulāya "fole", , kulpha "kyçi i këmbës",   "shkop",  kula "shpat",  bila "i zbrazët",   khala "lëmë".  Ndërsa J. Bloch dhe M. Witzel besojnë se indo-arianët u zhvendosën në një zonë tashmë dravidisht-folëse pasi pjesët më të vjetra të Rig Vedës ishin krijuar tashmë. 

 Tregtia dhe ndikimi mesjetar 
Esnafet mesjetare Tamile dhe organizatat tregtare si Ayyavole dhe Manigramam luajtën një rol të rëndësishëm në tregtinë e Azisë Juglindore. Angela Schottenhammer, The Emporium of the World: Maritime Quanzhou, 1000–1400, p.293 Tregtarët dhe udhëheqësit fetarë udhëtuan në Azinë Juglindore dhe luajtën një rol të rëndësishëm në indianizimin kulturor të rajonit. Shkrimet e zhvilluara në vend si shkrimi Grantha dhe Pallava nxitën zhvillimin e shumë shkrimeve vendase si Khmer, Javaneze Kawi, Baybayin dhe Thai .

 Kultura Dravidiane 

 Besimi fetar 
Feja e lashtë dravidiane përbëhej nga një formë feje animiste dhe jo-vedike, e cila mund të ketë ndikuar tek tekstet agama, vedike dhe jo-vedike Mudumby Narasimhachary (Ed) (1976). Āgamaprāmāṇya of Yāmunācārya, Issue 160 of Gaekwad's Oriental Series. Oriental Institute, Maharaja Sayajirao University of Baroda. të cilat datojnë pas teksteve Vedike.  Agamas janë shkrime të shenjta tamile dhe sanskrite që përbëjnë kryesisht metodat e ndërtimit të tempullit dhe krijimit të murtit, mjetet e adhurimit të hyjnive, doktrinat filozofike, praktikat medituese, arritjen e dëshirave të gjashtëfishta dhe katër lloje joga.  Adhurimi i hyjnive të fshatit, si dhe i florës dhe faunës së shenjtë në hinduizëm njihet si një mbijetesë e fesë Dravidiane para-Vedike.  Hinduizmi mund të konsiderohet si një bashkim fetar dhe kulturor ose sintezë  midis dravidianëve të lashtë dhe indo-arianëve, dhe elementëve të tjerë vendorë.    
parapamje|200x200px| I urti Agastya, babai i letërsisë Tamile
Veprat e lashta gramatikore tamile Tolkappiyam, dhjetë antologjitë Pattuppāṭṭu dhe tetë antologjitë Eṭṭuttokai hedhin dritë mbi fenë e hershme të lashtë dravidiane. Murugani (i njohur gjithashtu si Seyyon) u lavdërua si perëndia e kuqe e ulur në pallua blu, e cila është gjithnjë e re dhe e shkëlqyer, si perëndia e preferuar e Tamilëve .  Shiva shihej gjithashtu si Zoti suprem.  Ikonografia e hershme e Muruganit  dhe Shivës    dhe lidhja e tyre me florën dhe faunën vendase shkon prapa në qytetërimin e Luginës së Indit.   Peizazhi Sangam u klasifikua në pesë kategori, thinais, bazuar në disponimin, stinën dhe tokën. Tolkappiyam përmend se secili prej këtyre thinai kishte një hyjni të lidhur si Seyyon në Kurinji (kodra), Thirumaal në Mullai (pyje) dhe Kotravai në Marutham (rrafshnalta) dhe Wanji-ko në Neithal (brigje dhe dete). Zotat e tjerë të përmendur ishin Mayyon dhe Vaali, të identifikuara tani me Krishna dhe Balarama, të cilët janë të gjithë hyjnitë kryesore në hinduizëm sot. Ky përfaqëson një bashkim të hershëm fetar dhe kulturor  ose sintezë  midis dravidëve të lashtë dhe indo-arianëve, e cila u bë më e dukshme me kalimin e kohës me ikonografinë e shenjtë, traditat, filozofinë, florën dhe faunën që vazhduan të influenconin dhe formojnë qytetërimin indian.    
majtas|parapamje|200x200px| Tempulli Meenakshi Amman, kushtuar perëndeshës Meenakshi, hyjnisë tutelare të qytetit Madurai
Gjatë gjithë Tamilakamit, një mbret konsiderohej si hyjnor nga natyra dhe kishte rëndësi fetare.  Mbreti ishte 'përfaqësuesi i Zotit në tokë' dhe jetonte në një "koyil", që do të thotë "banesa e një perëndie". Fjala moderne tamile për tempull është koil (). Adhurimi ritual iu bë edhe mbretërve.   Fjalë moderne për perëndinë si "kō" (  "mbret"), "iṟai" (  "perandor") dhe "āṇḍavar" (  "pushtues") tani i referohen kryesisht perëndive. Këta elementë u përfshinë më vonë në hinduizëm si martesa legjendare e Shivës me mbretëreshën Mīnātchi që sundoi Madurain ose Wanji-ko, një zot që më vonë u bashkua nën Indrën .  Tolkappiyar i referohet Tre Mbretërve të Kurorëzuar si "Tre të lavdëruarit nga Parajsa", ( , Vāṉpukaḻ Mūvar).  Në Indinë Jugore që flet dravidianisht, koncepti i mbretërimit hyjnor çoi në marrjen e roleve kryesore nga shteti dhe tempulli. 

Midis Dravidianëve të hershëm, praktika e ngritjes së gurëve përkujtimor, Natukal dhe Viragal, ishte shfaqur dhe vazhdoi për një kohë mjaft të gjatë pas epokës Sangam, deri në shekullin e 16-të.  Ishte zakon që njerëzit që kërkonin fitoren në luftë të adhuronin këta gurë heronj për t'i bekuar me fitore . 

 Arkitektura dhe arti pamor 
djathtas|parapamje|200x200px| Nataraxha, shembulli i bronzit të Perandorisë Chola është bërë i dukshëm si një simbol i hinduizmit .
djathtas|parapamje| Paraqitja tipike e arkitekturës së tempullit dravidian, shekulli i 9-të pas Krishtit
Tekstet Mayamata dhe Manasara shilpa që vlerësohen të jenë në qarkullim nga shekulli 5-7 pas Krishtit, janë udhërrëfyes mbi stilin dravidian të projektimit, ndërtimit, skulpturës dhe teknikës së mobilierisë Vastu Shastra .  Tillotson, G. H. R. (1997). Svastika Mansion: A Silpa-Sastra in the 1930s. South Asian Studies, 13(1), pp 87–97 Isanasivagurudeva paddhati është një tekst tjetër nga shekulli i 9-të që përshkruan artin e ndërtimit në Indi në Indinë jugore dhe qendrore.   Në Indinë veriore, Brihat-samhita nga Varāhamihira është manuali i lashtë sanskritisht i cituar gjerësisht nga shekulli i 6-të që përshkruan projektimin dhe ndërtimin e tempujve hindu të stilit Nagara .    Arkitektura dhe simbolika tradicionale dravidiane bazohen gjithashtu në Agama. Agamat nuk janë me origjinë jo Vedike Mudumby Narasimhachary (Ed) (1976). Āgamaprāmāṇya of Yāmunācārya, Issue 160 of Gaekwad's Oriental Series. Oriental Institute, Maharaja Sayajirao University of Baroda. dhe janë datuar ose si tekste post-Vedike  ose si kompozime para-Vedike. Nagalingam, Pathmarajah (2009). The Religion of the Agamas. Siddhanta Publications.  Agamat janë një koleksion i shkrimeve të shenjta tamile dhe sanskrite që përbëjnë kryesisht metodat e ndërtimit të tempullit dhe krijimit të murtit, mjetet e adhurimit të hyjnive, doktrinat filozofike, praktikat medituese, arritjen e dëshirave të gjashtëfishta dhe katër lloje joga. 

 Teatër, vallëzim dhe muzikë 
djathtas|parapamje|267x267px| Një balerin Kuchipudi .
Dëshmia letrare e formës tradicionale të teatrit, vallëzimit dhe muzikës daton në shekullin e III pes.  at pp. 4–5 Veprat e lashta letrare, të tilla si Cilappatikaram, përshkruajnë një sistem muzikor .  Kultura teatrale lulëzoi gjatë epokës së hershme Sangam. Traditat e vallëzimit teatror kanë një histori të gjatë dhe të larmishme, origjina e së cilës mund të gjurmohet pothuajse dy mijëvjeçarë në format e teatrit të vallëzimit si Kotukotti, Kaapaalam dhe Pandarangam, të cilat përmenden në një antologji të lashtë poezish të titulluar Kaliththokai .  Format e vallëzimit si Bharatanatyam bazohen në format më të vjetra të vallëzimit në tempull të njohura si Catir Kacceri, siç praktikohet nga kurtizanet dhe një klasë e grave të njohura si Devadasis . Leslie, Julia.  Roles and rituals for Hindu women, pp.149–152

Muzika karnatike e ka origjinën në rajonin Dravidian. Me ndikimin në rritje të muzikës persiane dhe sufiste në muzikën indiane, një dallim i qartë në stil u shfaq që nga shekulli i 12-të e tutje. Shumë vepra letrare u kompozuan në stilin karnatik dhe shpejt u përhap gjerësisht në rajonet Dravidiane. 

Secila nga gjuhët kryesore dravidiane ka industrinë e saj të filmit si Kollywood (Tamil), Tollywood (Telugu), Sandalwood (Kanada), Mollywood (Malajalame). Kollywood dhe Tollywood prodhojnë shumicën e filmave në Indi. 
Kategoria:Para-indo-evropiane

Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara