Lidhjet kulturo-arsimore mes Elbasanit dhe Gjakovës

Në raportet arsimore dhe kulturore, Elbasani për Gjakovën nuk është vetëm një nocion gjeografik, por edhe një qendër e rëndësishme e dijes, arsimit, kulturës dhe gjuhësisë shqiptare. Qyteti i Elbasanit, i njohur si qendra e mësuesisë shqiptare, ka ushtruar ndikim të madh në formimin arsimor e profesional të brezave të mësuesve nga Kosova, veçanërisht përmes Shkollës Normale të Elbasanit.

 Ndikimi i Elbasanit në arsimin e Kosovës 
Pas Luftës së Dytë Botërore, formimi i mësuesve shqiptarë në Kosovë mori hov në qytetin e Gjakovës, ku u themelua Shkolla Normale e Gjakovës. Modeli për organizimin e saj ishte pikërisht mjedisi arsimor i Elbasanit dhe Shkolla Normale e Elbasanit. Nismëtarë për këtë ishin intelektualë e burrështetas kosovarë që kishin kryer studimet në Elbasan. Këto lidhje u bënë një kanal i rëndësishëm bashkëpunimi ndërmjet Shqipërisë dhe Kosovës në fushën e arsimit dhe kulturës.

 Paralele arsimore dhe didaktike 
Edhe pse kanë vepruar në kohë dhe mjedise të ndryshme, Shkolla Normale e Elbasanit dhe ajo e Gjakovës ndajnë shumë elemente të përbashkëta. Ngjashmëri gjenden në organizimin e procesit mësimor, pjesëmarrjen e nxënësve nga të gjitha trevat shqiptare dhe në bazën didaktike e metodike të tyre. Të dyja kanë kontribuar në përhapjen e gjuhës shqipe, edukatës kombëtare dhe ngritjes kulturore të brezave të rinj.

 Roli i mësuesve dhe ndikimi kulturor 
Normalja e Elbasanit ka shërbyer si model për hapjen e shkollave të tjera normale në gjuhën shqipe. Shumë mësues e mësuese nga Gjakova dhe treva të tjera shqiptare që përfunduan studimet në Elbasan, u bënë përhapës të arsimit dhe të ndjenjës atdhetare në Kosovë. Ato kontribuan ndjeshëm edhe në arsimimin e femrës shqiptare, duke qenë ndër figurat e para të mësuesisë femërore në Kosovë.

Në vitin 1932, në Normalen e Elbasanit u themelua organizata “Shpëtimi i Kosovës së robëruar”, me anëtarë si Aleksandër Xhuvani, Shefqet Shkupi, Skënder Shuteriqi, M. Oruçi dhe të tjerë — një dëshmi e lidhjeve të hershme shpirtërore e kombëtare ndërmjet dy qyteteve.

 Bashkëpunimi kulturor dhe krijimtar 
Lidhjet midis Elbasanit dhe Gjakovës janë pasqyruar edhe në fushën e krijimtarisë popullore, muzikore, teatrore dhe letrare. Këngët e Isuf Myzyrit dhe të gjakovarit Adem Nuri janë pjesë e përbashkët e repertorit kulturor në të dy qytetet. Po ashtu, autorë si T. Hatipi, H. Taha, Xh. Hana, Sh. Tigani, I. Shaqiri dhe F. Hoxha, që kanë studiuar në Elbasan, krijuan një fond të vlefshëm poetik, prozaik dhe memorialistik.

Pavarësisht ndarjeve politike e kohore, fryma e përbashkët arsimore dhe kulturore ndërmjet Elbasanit dhe Gjakovës ka mbetur e gjallë, duke ndikuar në zhvillimin e mendimit shkencor dhe humanist shqiptar. Këto marrëdhënie vazhdojnë edhe sot në fusha si arsimi, ekonomia, kultura dhe jeta shoqërore.

 Shiko edhe 

 Elbasani
 Gjakova

 Referime 

Kategoria:Elbasan
Kategoria:Gjakovë