Apostol Pango

Apostol Pango (1937–2015) https://ih-revista.edu.al/index.php/ih-revista/article/view/364/

Historian dhe studiues shqiptar

Apostol Pango ishte një personalitet në historiografinë shqiptare, i njohur për kontributet e tij https://www.bksh.al/search/Apostol%20Pango/ në studimin e historisë kombëtare dhe rajonale, veçanërisht të zonave të Jugut të Shqipërisë. Ai u dallua si historian, pedagog dhe drejtues institucionesh kulturore.

Apostol Pango lindi më 15 maj 1937, në fshatin Topovë të Zagorisë, në rrethin e Gjirokastrës. Arsimin fillor e kreu në vendlindje dhe në Sheper, ndërsa arsimin e mesëm e vazhdoi në shkollën pedagogjike të Shkodrës, një ndër institucionet më të rëndësishme të kohës për përgatitjen e arsimtarëve.

Studimet e larta i kreu në Universitetin e Tiranës, në Fakultetin e Histori-Filologjisë, dega Histori, ku u diplomua në vitin 1961. Ky formim i dha bazat për një karrierë të gjatë dhe të suksesshme në fushën e arsimit dhe të kërkimit historik.

Pas diplomimit, Apostol Pango punoi si mësues historie në shkollën e mesme të qytetit të Delvinës për një periudhë 16-vjeçare (1961–1977). Gjatë kësaj kohe, ai jo vetëm që edukoi breza të rinjsh, por gjithashtu u angazhua në hulumtime historike për të dokumentuar ngjarje dhe personalitete të rëndësishme të historisë shqiptare.

Në vitin 1977, Pango u emërua drejtor i Muzeut Historik të Sarandës, një rol që e mbajti deri në vitin 1998. Në këtë periudhë, ai u angazhua në ruajtjen dhe promovimin e trashëgimisë kulturore dhe historike të zonës së Sarandës dhe Delvinës. Pas krijimit të qendrave kulturore, Pango shërbeu si drejtor i Qendrës Kulturore Sarandë (1996–1998).

Apostol Pango ka botuar një sërë veprash që trajtojnë aspekte të ndryshme të historisë shqiptare. Punimet e tij mbulojnë një gamë të gjerë temash, nga lëvizja kombëtare shqiptare në Çamëri deri te biografitë e figurave të rëndësishme kombëtare dhe studime enciklopedike për rajonin e Delvinës dhe Sarandës.

Ndër veprat kryesore të tij janë:

 "Hasan Tahsimi" (bashkautor, 1982) https://www.bksh.al/details/100983/
 "Tre luftëtarë të çështjes kombëtare" (1983) https://www.bksh.al/details/103482/
 "Luftëtarë të penës dhe pushkës" (1985) https://www.bksh.al/details/103481/
 "Lëvizja kombëtare shqiptare në Çamëri në vitet 1908–1912" (disertacion, 1989) https://www.bksh.al/details/448850/
 "Namik Delvina: monografi" (1996) https://www.bksh.al/details/1171/
 "Enciklopedia e Delvinës dhe e Sarandës" (2002) https://www.bksh.al/details/15569/
 "Delvina: histori e shkurtër" (2008) https://www.bksh.al/details/44852/
 "Enciklopedia arsimore e rretheve Sarandë dhe Delvinë" (bashkautor, 2009) https://www.bksh.al/details/46871/
 "Topova e Zagorisë" (bashkautor, 2010) https://www.bksh.al/details/56533/
 "Kleanthi Koçi, emblemë e drejtësisë shqiptare" (bashkëpunoi, 2012) https://www.bksh.al/details/65940/
 "300 autorë të huaj për Shqipërinë" (bashkautor, 2014)
 "Delvina në regjistrimet osmane" (2015) https://www.bksh.al/details/90796/.

Puna e Apostol Pangos në historiografi është vlerësuar për ndriçimin e aspekteve më pak të njohura të historisë shqiptare, veçanërisht për rajonet e jugut. Ai mbetet një figurë e respektuar për qasjen e tij të kujdesshme dhe të thelluar ndaj dokumentimit historik, duke lënë pas një trashëgimi të pasur për brezat e ardhshëm të studiuesve.

Apostol Pango ndërroi jetë në vitin 2015, duke lënë pas një pasuri intelektuale që vazhdon të jetë një burim i rëndësishëm për historiografinë shqiptare.

 Burimet 

Kategoria:Biografi shqiptare
Kategoria:Historianë shqiptarë
Kategoria:Mësues shqiptarë
Kategoria:Lindje 1937
Kategoria:Vdekje 2015