Tentativa për vrasjen e Donald Trump

Më 13 korrik 2024, Donald Trump, ish president i Shteteve të Bashkuara dhe kandidat i Partisë Republikane për zgjedhjet presidenciale të 2024, u qëllua dhe u plagos në veshin e djathtë gjatë kohës që po fliste në një fushatë aftër qytezës Butler, Pennsylvania. Atentatori, një djal 20 vjeç i quajtur Thomas Matthew Crooks, qëlloi tetë herë me armën e tij tip AR-15 nga tarraca e një ndërtese 120 metra larg nga podiumi ku Trump po mbante fjalimin e tij. Crooks u më pas u qëllua dhe u vra nga një snajper i Shërbimit Sekret të Shba-së. Incidenti po hetohet si një atentat vrasje me qëllim dhe terrorizëm i brëndshëm.

Videoja e incidentit tregoi Trump duke shtrënguar veshin e tij të djathtë përpara se të mbrohej në dyshemenë e podiumit, ku ai u rrethua nga personeli i Shërbimit Sekret. Pasi agjentët e ndihmuan atë të ngrihej në këmbë, Trump doli me gjak në vesh dhe fytyrë dhe bërtiti fjalët "Luftoni! Luftoni! Luftoni!" Fotoreporteri Evan Vucci i Associated Press kapi imazhe të Trumpit, i cili ishte i gjakosur dhe me grushtin në ajër, me një flamur amerikan në sfond, të cilat u bënë virale në mediat sociale dhe u vlerësuan gjerësisht si ikonike dhe historikisht domethënëse. Trump u shoqërua jashtë skenës dhe u dërgua në një spital pranë përpara se të lirohej në gjendje të qëndrueshme disa orë më vonë. Ai doli sërisht në publik dy ditë pas incidentit në Konventën Kombëtare të Partisë Republikane 2024.

Ky incident shkaktoi një kritikë masive bipartiake të dhunës politike. Joe Biden e dënoi këtë incident, duke e quajtur "të sëmurë" si dhe tha se "nuk ka vend në Amerikë për këtë lloj dhune". Ish-presidentët Bill Clinton, George W. Bush dhe Barack Obama dënuan sulmin, ashtu si edhe shumë udhëheqës ndërkombëtarë. Ligjvënësit kërkuan përgjegjësi për gabimet e dukshme të sigurisë që i mundësuan Crooks të hipte në çati për të kryer atentatin; presidenti Biden njoftoi një hetim të pavarur për këtë krim. Ligjvënësit gjithashtu kërkuan rritje të sigurisë për kandidatët kryesorë në zgjedhje. Hetimi zbuloi se Crooks, i cili kishte marrë hua pushkën e blerë ligjërisht nga babai i tij, nuk kishte precedentë të mëparshëm penal dhe motivi i tij për të shtënat mbetet i panjohur. Asnjë pikëpamje specifike politike nuk tregohet në postimet e tij në rrjetet sociale apo shkrime të tjera.

Sfondi
Në kohën e incidentit, Donald Trump ishte kandidati i supozuar republikan në zgjedhjet presidenciale të 2024-ës. Të shtënat ndodhën dy ditë përpara fillimit më 15 korrik të Konventës Kombëtare Republikane 2024 në Milwaukee, Wisconsin. Kjo ishte përpjekja e dytë e dukshme për dhunë ndaj Trump gjatë një prej tubimeve të tij; i pari ishte në vitin 2016, kur një burrë tentoi t'i rrëmbejë armën një oficeri sigurie në një miting jashtë Las Vegasit.

Më 3 korrik 2024, u njoftua se Trump do të mbante një tubim më 13 korrik në Butler Farm Show Grounds në Connoquenessing Township dhe Meridian, afër Butler, Pensilvani. Më 10 korrik, një ekip paraprak filloi të ngrihej për tubimin, duke përfshirë instalimin e gjeneratorëve në një fushë të madhe të hapur. Tubimi ishte pjesë e përpjekjeve të fushatës së Trump për të mbledhur vota në Pensilvani, për të cilën sondazhet tregojnë se është një shtet i luhatshëm (ku asnjë prej forcave politike nuk dominon); shteti ka 19 vota në Kolegjin Zgjedhor. David McCormick, kandidati republikan në zgjedhjet e njëkohshme të Senatit të Shteteve të Bashkuara, u ftua të dilte në skenë gjatë mitingut për të rritur mbështetjen për fushatën e Trumpit. Përfaqësuesi i Shba-sē Mike Kelly tha se kishte kontaktuar fushatën e Trump për të rekomanduar mbajtjen e mitingut në një zonë që mund të përballonte një turmë më të madhe sesa Butler Farm Show Grounds, dhe se përgjigja e tyre ishte: "Ne e vlerësojmë kontributin tuaj, por ne e kemi bërë tashmë zgjedhjen tonë”.

Pjesëmarrësit në tubimet e Trump kontrollohen për sende të ndaluara, përfshirë armë. Shërbimi Sekret kontrollon dhe monitoron në mënyrë rutinë ndërtesat dhe bizneset pranë, duke përfshirë strukturat jashtë perimetrit të sigurisë. Katër ekipe të veçanta kundër-snajperësh u caktuan për ngjarjen, dy nga Shërbimi Sekret dhe dy nga forcat lokale të zbatimit të ligjit. Policia e Shtetit të Pensilvanisë, e cila shërben si agjencia e zbatimit të ligjit për Connoquenessing Township, ishte gjithashtu e përfshirë në çështjet e sigurisë. Policia e qytetit të Butlerit iu dha detyra e kontrollit të trafikuk. Byroja Federale e Hetimit nuk kishte asnjë informacion për ndonjë kërcënim të veçantë përpara ngjarjes. Shërbimi Sekret kishte rritur detajet e sigurisë së Trump në javët e mëparshme për shkak të inteligjencës që tregonte se Irani po planifikonte për të vrarë Trumpin, duke bërë që Shërbimi Sekret të rriste masat e sigurisë përpara këtij mitingu. Ministri në detyrë i Punëve të Jashtme iraniane e mohoi këtë pretendim.

PBS vuri në dukje se një përpjekje kaq serioze për të vrarë një president apo kandidat presidencial të Shba-së nuk ka ndodhur që kur Ronald Reagan u qëllua në 1981.

Të shtënat
Në ditën e atentatit, Thomas Matthew Crooks i mori hua pushkën e babait të tij – një pushkë e stilit AR-15 e prodhuar nga DPMS Panther Arms me një tytë 16 inç (41 cm), e vendosur në një 5,56×45 mm NATO, efektive në distancën e synuar nga Crooks, dhe e përshkruar nga zyrtarët federalë si një pushkë mesatare e llojit të saj. Ai më pas bleu 50 plumba nga një dyqan armësh si dhe bleu një shkallë 1.5 metra të gjatë përpara se të shkonte në vendin e tubimit me një mjet shpërthyes në bagazhin e makinës së tij. Ai u ngjit në çatinë e një ndërtese rreth 400 ft (120 metra) në veri të skenës së vendit të ngjarjes. Ndërtesa kishte tre snajperë policie të ngarkuar me mbulimin e tubimit, por asnjëri prej tyre nuk u pozicionua në çati për shkak të mungesës së stafit. Crooks nuk iu nënshtrua kontrolleve të sigurisë, pasi vendndodhja e tij në çati ishte, sipas zyrtarëve të zbatimit të ligjit, jashtë perimetrit të sigurisë së Shërbimit Sekret për tubimin.

Sipas kanalit WPXI, Crooks u fotografua dy herë nga oficerët e sigurisë përpara të shtënave. Përpara orës 17:45, një oficer policie pa Crooks në tokë dhe e raportoi atë, me një fotografi, si një person të dyshimtë. Një tjetër oficer kërkoi për Crooks por nuk e gjeti atë. Shumë oficerë vendas të zbatimit të ligjit e identifikuan Crooks dhe besuan se ai mund të kishte vepruar në mënyrë të dyshimtë pranë magnetometrave të ngjarjes; ata shprehën dyshimet e tyre përmes radios dhe komunikimet e tyre në radio ishin në dispozicion të Shërbimit Sekret.

Në orën 17:45, një anëtar i ekipit taktik të Njësisë së Shërbimeve të Emergjencave të Beaver County pa Crooks në një çati, duke njoftuar shërbimet e tjera të sigurisë; ai gjithashtu e fotografoi Crooks. Në një nga dy rastet në të cilat Crooks u fotografua, oficeri i policisë që fotografoi Crooks e pa atë duke "ekskopuar" nga çatia e ndërtesës dhe duke mbajtur një matëse rreze lazer. Oficerët e Shërbimit Sekret e panë Crooks në çati afërsisht 20 minuta para të shtënave. Raportet treguan se disa kalimtarë panë gjithashtu një burrë në çati që mbante një pushkë dhe njoftuan policinë rreth tij gati një minutë e gjysmë përpara se të qëllohej ndaj Trumpit. Një oficer policie i qytetit Butler u përpoq të ngjitej në çatinë e ndërtesës në kërkim të Crooks, i ndihmuar nga një oficer tjetër. Crooks e pikasi oficerin ndërsa duart e oficerit ishin ngjitur në skajin e çatisë dhe drejtoi pushkën e tij drejt oficerit, i cili u largua dhe ra 8 feet (2.4 m) në tokë, duke dëmtuar rëndë rëndë kyçin e këmbës. Crooks e nisi atentatin menjëherë pas konfrontimit me oficerin.

parapamje|Një diagram që tregon vendndodhjen e Trumpit, atentatorit dhe ekipeve të snajperave të Shërbimit Sekret.
Trump mbërriti në skenë rreth orës 18:03. Disa minuta pas nisjes së fjalimit të tij, rreth orës 18:11, Crooks qëlloi tetë të shtëna në tubim, duke goditur Trump dhe tre pjesëmarrës në tubim përpara se të vritej nga një snajper i Shërbimit Sekret disa sekonda më vonë. Ndërsa u dëgjuan të shtënat, të pranishmit në tubim bërtitën "Uluni!" Dy të shtëna me gjasë u qëlluan nga forcat e policisë, njëra menjëherë pas të shtënave nga Crooks dhe një tjetër 16 sekonda më vonë. Snajperët e Shërbimit Sekret gjithashtu kishin shikim të kufizuar, për shkak se Crooks zvarritej në çati, e cila ishte e pjerrët. Ekipi verior i snajperëve në veçanti u pengua nga pemët.

Trump u plagos në veshin e sipërm të djathtë. Ai ngriti dorën te veshi i tij përpara se të zbriste në podiumin e tij pas foltores për mbulim, më vonë duke i thënë Robert F. Kennedy, Jr se plumbi dukej si "mushkonja më e madhe në botë". Agjentët e Shërbimit Sekret u hodhën drejt Trump dhe e mbrojtën atë. Pas rreth 25 sekondash, agjentët e ndihmuan Trumpin të ngrihej, kohë në të cilën gjaku ishte i dukshëm në veshin dhe fytyrën e tij. Ai kërkoi nga agjentët e Shërbimit Sekret që ta linin të merrte këpucët. Sipas Trumpit, agjentët "më goditën aq fort sa më ranë këpucët". Një lexues buzësh deklaroi se Trump tha: "Çfarë? Gjak në fytyrën time?", duke treguar se dikush i tha atij se po i rridhte gjak. Teksa po dilte nga skena, Trump u tha agjentëve të Shërbimit Sekret të prisnin dhe më pas ngriti grushtin, duke bërtitur fjalët "Luftoni! Luftoni! Luftoni!". Turma u përgjigj duke brohoritur "U-S-A!"

Trump më pas u shoqërua në një automjet dhe u dërgua në një spital aty pranë. Ai deklaroi se grafika e madhe që tregonte statistikat e emigracionit i shpëtoi jetën. Menjëherë para gjuajtjes së plumbit të parë, ai ktheu kokën në të djathtë, drejt tabelës dhe tregoi me gisht. Lëvizja ngushtoi profilin e kafkës së Trump drejt drejtimit të gjuajtësit, ndoshta duke e shpëtuar atë nga një goditje e drejtpërdrejtë në kokë. Trump më vonë tha: "Nëse nuk do të kisha treguar atë tabelë dhe nëse nuk do ta ktheja kokën për ta parë, ai plumb do të më kishte goditur në kokë"."

Viktimat
Përveç Trumpit, u goditën edhe tre persona të tjerë. Corey Comperatore (50 vjeç) nga Sarver, Pennsylvania, u vra. Comperatore punonte si inxhinier projekti dhe veglash pune dhe ishte ish-shefi zjarrfikësve vullnetar të qytezës Buffalo, si dhe ishte anëtar aktiv i kishës së qytetit ku ai banonte. Sipas familjes së tij dhe guvernatorit të Pennsylvanias, Josh Shapiro, ai vdiq duke mbrojtur gruan dhe vajzat e tij nga të shtënat me armë zjarri.

Dy anëtarë të tjerë të audiencës u qëlluan dhe u plagosën rëndë. Të dy ishin në gjendje të qëndrueshme një ditë pas incidentit. Përfaqësuesi i SHBA-së, Ronny Jackson, tha se një plumb kapi qafën e nipit të tij.

Autori i krimit
Më 14 korrik, FBI-ja e identifikoi autorin e krimit si 20-vjeçari Thomas Matthew Crooks nga Bethel Park, Pennsylvania, e cila ndodhet një orë larg me makinë nga vendi ku Trump po mbante fjalimin e tij. Crooks besohet se ka vepruar i vetëm. Arma që Crooks përdori ishte blerë në mënyrë të ligjshme nga babai i tij, sipas burimeve të policisë. Ai e kreu shkollën e mesme në Bethel Park si dhe u diplomua nga kolegji Allegheny County dy muaj para incidentit. Ai nuk kishte preçedent penal.

Crooks punonte si ndihmës në kuzhinën e një shtëpie të moshuarish pranë shtëpisë së tij. Disa njerëz që e njihnin e karakterizuan atë si të qetë dhe një ish-shok klase tha se ai bullizohej "çdo ditë" në shkollë për shkak të veshjes së kamuflazhit në klasë. Shumica e fqinjëve gjithashtu e përshkruan Crooks si të qetë dhe si një "person normal". Crooks ishte një anëtar i Klubit të Sportistëve Clairton, i cili ka një rreze pushke 200 jard (180 m).

Të dhënat publike nuk kanë dhënë ndonjë tregues të qartë të pikëpamjeve politike të Crooks; aktivitetet e tij politike janë në dukje kontradiktore, pa asnjë postim të njohur në faqet e internetit të mediave sociale apo shkrime që tregojnë ideologjinë e tij. Autoritetet kanë deklaruar se nuk dihet se cilat ishin pikëpamjet e tij politike, apo nëse atentati kishte lidhje me to. Të dhënat federale të financimit të fushatës tregojnë se më 20 janar 2021, kur ai ishte 17 vjeç, Crooks dhuroi 15$ për një grup të pjesëmarrjes në votime, Projekti Progressive Turnout, përmes një platforme të quajtur ActBlue, e cila përdoret nga demokratët dhe organizatat progresive. Ai ishte një republikan i regjistruar; regjistrimi i tij i votuesve ishte aktiv që nga shtatori 2021, muaji kur ai mbushi 18 vjeç. FBI tha se nuk kishte "asnjë indikacion për ndonjë problem të shëndetit mendor" në lidhje me Crooks.

Pas të shtënave
Trump u transportua në Spitalin Memorial Butler për ekzaminim menjëherë pas të shtënave. Një zëdhënës i Shërbimit Sekret konfirmoi se ai ishte i sigurt dhe jashtë rrezikut për jetën. Nuk u dha asnjë informacion për kujdesin e tij mjekësor. Motorkada e Trump u largua nga spitali rreth orës 21:30 EDT për në Aeroportin Ndërkombëtar të Pitsburgut. Trump zbarkoi në Aeroportin Ndërkombëtar të Newark Liberty në Nju Xhersi në orët e para të 14 korrikut dhe e kaloi natën në Trump National Golf Club Bedminster. Siguria në Trump Tower dhe RNC u forcua pas të shtënave.

parapamje|Trump me veshin e fashuar në Konventën Kombëtare Republikane (RNC) më 15 korrik.
Trump mori pjesë në Konventën Kombëtare Republikane (RNC) më 15 korrik me një fashë që mbulonte të gjithë veshin e tij të djathtë. Disa pjesëmarrës të RNC filluan të mbanin fasha të rreme për veshët gjatë konventës, me një strateg republikan që i tha Washington Post: "Ishte me të vërtetë një moment surreal që njerëzit ende po e përpunojnë, dhe kjo është një shfaqje solidariteti në një moment politik të mbushur me meme." Ky trend u raportua se filloi me delegatin e Arizonës, Joe Neglia, i cili vendosi të fashonte veshin pasi pa Trumpin në paraqitjen e tij të parë mediatike pas atentatit.

Fushata e Trump organizoi një fushatë GoFundMe për mbledhjen e fondeve për pjesëmarrësit e mitingut që u plagosën ose u vranë, duke mbledhur mbi 2 milion dollarë deri më 14 korrik. Uniforma e zjarrfiksit të Comperatore, me emrin e tij të shkruar gabimisht "Compertore", u soll në skenë gjatë fjalimit të Trump në RNC. Trump puthi helmetën e Comperatore. Varrimi i Comperatore u bë të nesërmen më 19 korrik.

Pas të shtënave, aksionet e lidhura me interesat e medias dhe teknologjisë së Trump përjetuan një rritje të konsiderueshme, si dhe aksionet e kompanive të tjera që mund të përfitonin nga një presidencë e Donald Trump dhe aksionet e kriptomonedhave dhe aksionet e armëve. Aksionet e Trump Media & Technology Group u rritën me 31%, duke e ngritur vlerën e saj të tregut të aksioneve në 7.7 miliardë dollarë dhe aksionet kryesore të lidhura me kriptovalutat, duke përfshirë Coinbase dhe minerët e bitcoin Riot Platforms dhe Marathon Digital, panë rritje prej 11% në 18%. Platforma e ndarjes së videove Rumble, e njohur për popullaritetin e saj mes shikuesve konservatorë, pa çmimin e aksioneve të saj të kërcyer me 21%. Këto rritje reflektojnë besimin e rritur të investitorëve në shanset e Trump për të fituar zgjedhjet e ardhshme presidenciale në Shba.

Hetimi
FBI po udhëheq një hetim me Divizionin e Sigurisë Kombëtare të Departamentit të Drejtësisë të Shteteve të Bashkuara, Shërbimin Sekret të SHBA-së dhe Byronë e Alkoolit, Duhanit, Armëve të Zjarrit dhe Eksplozivëve. Incidenti është duke u hetuar si një atentat, dhe gjithashtu si një akt i terrorizmit të brendshëm. Policia e hoqi kufomën e Crooks nga çatia. Ai nuk kishte asnjë dokument identifikimi. FBI konfirmoi identitetin e tij nëpërmjet biometrisë së gjurmëve të gishtërinjve dhe profilizimit të ADN-së. Eksplozivë u gjetën në shtëpinë e Crooks dhe në makinën që ai përdori për të udhëtuar në miting. Në xhepin e tij u gjet një telekomandë. Crooks kishte dy telefona inteligjentë dhe të paktën një laptop.

Menjëherë pas të shtënave, stafi i Laboratorit të FBI-së kryen ekspertizën ligjore të pajisjes celulare në telefonat e tij inteligjentë, gjë që nënkupton mposhtjen e masave të sigurisë të pajisjeve. Kjo, sipas një studiuesi të Electronic Frontier Foundation, është bërë duke përdorur një pajisje Cellebrite ose një metodë të pazbuluar të brendshme. Ata zbuluan se Crooks kishte kërkuar për imazhe të Trump, Biden dhe disa figurave të tjera publike në Google, si dhe kishte kërkuar datat e mitingjeve të Trumpit dhe Konventës Kombëtare Demokratike. Hetuesit zbuluan gjithashtu se në prill 2024, ai kishte bërë kërkime në lidhje me çrregullimin madhor depresiv, megjithëse nuk ka pasur një përcaktim nëse ai ishte diagnostikuar. Hetuesit zbuluan se një postim që i atribuohet atij ishte bërë në platformën e lojrave Steam, duke thënë se "13 korriku do të jetë premiera ime, shikoni se si do të shpaloset". Megjithatë, deri më 18 korrik, FBI besonte se llogaria që bëri këtë koment në Steam nuk i përkiste Crooks. Drejtori i FBI-së Christopher Wray kishte zbuluar se më 6 korrik, Crooks kishte bërë një kërkim në Google se "sa larg ishte Oswald nga Kennedy", duke iu referuar atentatit të John F. Kennedy-t dhe se ai ishte regjistruar për mitingun e Trump në atë datë. Ai kishte zbuluar gjithashtu se dy orë para atentatit, Crooks fluturoi me një dron pranë tubimit.

Më 25 korrik, FBI tha se donte të intervistonte Trump, si viktimë e krimit, për të marrë deklaratën e viktimës.

Kritikat ndaj masave të sigurisë
Masat e marra nga Shërbimit Sekret, përgjegjës për mbrojtjen e ish-presidentit gjatë tubimit, u përballën me kritika për mossigurimin e hyrjes në çatinë e ndërtesës nga e cila Crooks kreu të shtënat. Tre snajperë policie ishin të pranishëm në ndërtesë, por asnjë nuk ishte i pranishëm në çati ose në gjendje ta mbulonte atë. Burimet lokale të zbatimit të ligjit të intervistuara nga BeaverCountian.com thanë se kjo ishte për shkak të "planifikimit jashtëzakonisht të dobët" dhe mungesës së stafit. Ligjvënësit demokratë dhe republikanë shprehën shqetësime rreth asaj që ata i perceptuan si gabime që ekspozuan Trumpin ndaj të shtënave me armë. Shërbimi Sekret deklaroi se shtoi burime mbrojtëse për të akomoduar oraret e udhëtimit të fushatës, duke kundërshtuar pretendimet se nuk ka ofruar mbrojtje shtesë të kërkuar për Trumpin. Drejtoresha e Shërbimit Sekret Kimberly Cheatle pranoi se gabimi ishte "i papranueshëm". Në një ndryshim, Shërbimi Sekret më vonë pranoi se kishte mohuar kërkesat nga fushata e Trump për siguri shtesë për dy vitet e fundit. Kërkesat përfshinin snajperë shtesë dhe ekipe speciale për ngjarje në natyrë.

Disa politikanë dhe zyrtarë të shquar, kryesisht republikanë, argumentuan se punësimi i DEI nga administrata Biden kishte komprometuar trajnimin e Shërbimit Sekret. Drejtoresha e Shërbimit Sekret Kimberly Cheatle dhe agjentet femra që shërbenin në detajet e sigurisë së Trump u përballën me shqyrtim, veçanërisht pas publikimit të videos që tregonte një nga agjentët që kishte vështirësi për të mbajtur armën e saj dhe strukej mbrapa Trumpit. Trump e mbrojti agjenten femër të Shërbimit Sekret kundër kritikave dhe përgëzoi trimërinë e saj.

Presidenti Biden urdhëroi një rishikim të pavarur mbi sigurinë federale të ofruar nga Shërbimi Sekret, në mënyrë që të kuptonte sesi personi i armatosur gati sa nuk vrau Trumpin me një pamje të qartë. Gjetjet e këtij rishikimi do të bëhen publike. Për më tepër, Biden udhëzoi Shërbimin Sekret të rivlerësonte të gjitha protokollet e sigurisë për Konventën Kombëtare Republikane në Milwaukee, ku Trump pritej të nominohej zyrtarisht si kandidati republikan për zgjedhjet presidenciale më 5 nëntor.

Kandidati i pavarur presidencial Robert F. Kennedy Jr u ​​miratua për të marrë mbrojtjen e Shërbimit Sekret dy ditë pas atentatit kundër Trump. Kennedy kishte kërkuar më parë mbrojtje nga Shërbimi Sekret, por u refuzua nga Sekretari i Departamentit të Sigurisë Kombëtare, Alejandro Mayorkas. Në vend të kësaj, Kennedy ishte mbështetur në një firmë private sigurie për kohëzgjatjen e fushatës së tij presidenciale.

Më 22 korrik, Cheatle dëshmoi përpara Komitetit të Dhomës së Përfaqësuesve të Shteteve të Bashkuara për Mbikëqyrjen dhe Përgjegjshmërinë; New York Times raportoi se ajo nuk arriti t'i përgjigjej pyetjeve themelore në lidhje me atentatin. Ligjvënësit nga të dyja partitë kërkuan dorëheqjen e saj. Ajo dha dorëheqjen një ditë më pas.

Sipas The New York Times, agjencitë e zbatimit të ligjit që ndihmuan Shërbimin Sekret ditën e të shtënave ishin Policia e Shtetit të Pensilvanisë, Departamenti i Policisë së Qytetit Butler, Sherifi i Qarkut Butler, Byroja e Policisë së Pitsburgut dhe ekipet taktike të shumë qarqeve. Komisioneri i Policisë së Shtetit të Pensilvanisë dëshmoi se oficerët në ngjarje ishin të zënë duke iu përgjigjur mbi 100 emergjencave të lidhura me vapën dhe duke trajtuar raporte të shumta të individëve të dyshimtë në tubim, gjë që nuk u konsiderua e pazakontë.

Fotografia e Trump
Fotografi Evan Vucci i Associated Press kapi imazhe të Trumpit, i cili ishte i gjakosur dhe me grushtin në ajër, i rrethuar nga agjentët e Shërbimit Sekret dhe me flamurin amerikan në sfond. Këto fotografi morën lavdërime dhe komplimente në të gjithë vëndin. Fotot u shpërndanë menjëherë në rrjetet sociale dhe televizion dhe u shpërndanë gjerësisht nga aleatët e Trumpit, duke përfshirë Komitetin Kombëtar të Senatorit Republikan, anëtarët e familjes dhe anëtarët republikanë të Kongresit. Këto foto u panë si një kapsulë e forcës, elasticitetit, patriotizmit, vetë Donald Trumpit, Shteteve të Bashkuara, si dhe luftës së vazhdueshme kulturore në vend.

Gjithashtu një tjetër foto që u shpërnda masivisht ishte ajo e fotografit të New York Times, Doug Mills, i cili kapi momentin kur plumbi po depërtonte në veshin e Trumpit.

Reagimet
Shkencëtarët politikë, historianë dhe shumë figura politike demokrate dhe republikane e cilësuan këtë incident pasojë e polarizimit politik në Shtetet e Bashkuara. Incidenti solli një simpati të gjerë për Trump në mediat sociale dhe figurat publike në të gjithë spektrin politik si brenda dhe jashtë vendit kërkuan ulje të tensioneve, duke dënuar tentativën për vrasje.

Donald Trump
Menjëherë pasi u konfirmua si i sigurt, Trump lëshoi ​​një deklaratë në platformën e tij të mediave sociale Truth Social duke rrëfyer përvojën e tij, duke falënderuar personelin e zbatimit të ligjit dhe Shërbimin Sekret dhe duke ofruar ngushëllime për familjet e njerëzve të vrarë dhe të plagosur:

Brënda vëndit
parapamje|Presidenti i Shba-së, Joe Biden, duke komentuar mbi atentatin ndaj Donald Trumpit, 13 korrik.
Pas incidentit, Presidenti Joe Biden tha: "Shiko, nuk ka vend në Amerikë për këtë lloj dhune. Është e sëmurë. Është e sëmurë. Është një nga arsyet që ne duhet ta bashkojmë këtë vend... Të gjithë duhet ta dënojnë atë (krimin)." Në një deklaratë të veçantë, ai tha se ishte mirënjohës që Trump ishte i sigurt. Biden gjithashtu shprehu publikisht ngushëllimet e tij për Comperatore, duke përshëndetur veprimet e tij si baba. Biden dhe Trump folën në mbrëmjen e incidentit. Më 14 korrik, Biden urdhëroi një rishikim të pavarur të sigurisë së tubimit të Trump dhe paralajmëroi për masa kundër dhunës politike në një fjalim të Zyrës Ovale.

Kryetari i Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Johnson, u zotua të hapë një hetim për të shtënat, duke kërkuar dëshmi nga zyrtarët federalë të zbatimit të ligjit dhe të sigurisë kombëtare. Republikanët e Senatit i kërkuan Senatit të kontrolluar nga demokratët të zhvillojë gjithashtu seanca dëgjimore.

Përfaqësuesi republikan i Shba-së Mike Collins bëri thirrje që një prokuror republikan të akuzojë Biden për nxitje të një vrasjeje. Senatori republikan J. D. Vance – i zgjedhur më vonë si kandidat i Trumpit – fajësoi retorikën politike të fushatës së Bidenit, ndërsa senatori republikan Tim Scott fajësoi mesazhet nga "e majta radikale dhe mediat e korporatave". Udhëheqësi i shumicës së Dhomës Republikane, Steve Scalise, i cili u plagos rëndë në të shtënat e bejsbollit të Kongresit, tha se udhëheqësit demokratë kishin nxitur "histerinë qesharake" rreth Trumpit dhe bëri thirrje që "retorika ndezëse" të ndalet. Përfaqësuesja republikane Marjorie Taylor Greene kritikoi përfaqësuesin demokrat Bennie Thompson për paraqitjen e një projekt-ligji që do të heqë mbrojtjen e Shërbimit Sekret nga kriminelët e dënuar, përfshirë Trumpin. Jacqueline Marsaw – një anëtare e stafit të Thompson – u pushua nga puna pas një postimi në rrjetet sociale ku shkruhej: "Unë nuk e dënoj dhunën, por ju lutem merrni disa mësime të shtënash (të gjuash me armë) që të mos gaboni herën tjetër oops nuk e thashë unë këtë".

Steven Woodrow, një anëtar demokrat i Dhomës së Përfaqësuesve të Kolorados, postoi në Twitter në përgjigje të atentatit: "Gjëja e fundit që i duhej Amerikës ishte simpatia për djallin, por ja ku jemi.". Postimi i tij u kritikua gjerësisht, përfshirë edhe nga Partia Demokratike e Kolorados; Woodrow e fshiu llogarinë e tij rreth tre orë pas postimit. Më pas, ai i tha gazetës Washington Examiner se ai e dënonte të shtënat "me kushtet më të forta".

Guvernatori i Pensilvanisë Josh Shapiro denoncoi dhunën politike dhe urdhëroi që flamujt të ulen në gjysmë shtizë për nder të Comperatore, i cili u vra. Guvernatori i Kolorados, Jared Polis, i bëri thirrje Biden që të zgjerojë mbrojtjen e Shërbimit Sekret për kandidatin e pavarur presidencial Robert F. Kennedy Jr.. Mbrojtja e kandidatëve të pavarur presidencialë nga Shërbimi Sekret konsiderohet sipas nevojës. Biden urdhëroi Shërbimin Sekret ta bënte këtë më 15 korrik.

Ish-presidenti George W. Bush e quajti atentatik "frikacak" dhe duartrokiti reagimin e Shërbimit Sekret. Ish-presidentët Barack Obama dhe Bill Clinton dhe ish-sekretarja e shtetit Hillary Clinton, e cila ishte kundërshtarja e Trump në zgjedhjet presidenciale të 2016-ës, dënuan gjithashtu sulmin dhe i uruan Trump një shërim të shpejtë. Mike Pence, i cili shërbeu si zëvendës President i Shteteve të Bashkuara gjatë mandatit të Trumpit (2017–2021) si dhe rival në zgjedhjet presidenciale republikane 2024, lëshoi ​​një deklaratë duke thënë: "Unë dhe Karen falënderojmë Zotin që Presidenti Trump është i sigurt dhe po shërohet pas tentativës së vrasjes së djeshme”, duke lavdëruar Shërbimin Sekret për reagimin e tyre të shpejtë për të cilin Pence mendoi se “padyshim i shpëtoi jetën”, duke shtuar: “Nuk ka vend në Amerikë për dhunë politike dhe ajo duhet dënuar botërisht”. Qendra Carter, e themeluar nga ish-presidenti Jimmy Carter, dënoi sulmin dhe u bëri thirrje amerikanëve që të "përqafojnë civilizimin". John Hinckley Jr., i cili tentoi të vriste presidentin Ronald Reagan në vitin 1981, tha se "dhuna nuk është rruga e duhur".

Mark Webb, një peshkop i Kishës Metodiste Globale – besimi i krishterë në të cilin Corey Comperatore kishte anëtarësim – deklaroi se tentativa e vrasjes ishte një "akt i pakuptimtë dhune dhe urrejtjeje" dhe u kërkoi të gjithëve "të ngushëllojnë ata që vajtojnë dhe ofrojnë me guxim premtimi i ringjalljes dhe jetës së re nëpërmjet Jezu Krishtit”.

Këshilli Kombëtar i Kishave dënoi atentatin, së bashku me "polarizimin toksik, retorikën e urrejtjes dhe demonizimin dhe denigrimin e atyre që kanë mendime të ndryshme". Kryepeshkopi Timothy Broglio, i cili është gjithashtu president i Konferencës së Shteteve të Bashkuara të Peshkopëve Katolikë, lëshoi ​​një deklaratë duke dënuar të shtënat si dhunë politike, duke theksuar se ajo nuk është kurrë një zgjidhje për mosmarrëveshjet politike.

Jashtë vëndit
Shumë krerë shtetesh dhe qeverish, si dhe organizatash ndërkombëtare, dënuan të shtënat dhe i shprehën urimet më të sinqerta për Trump.

Kryeministri i Kanadasë, Justin Trudeau, lëshoi ​​një deklaratë në mediat sociale se ishte i sëmurë nga sulmi, duke shtuar se "mendimet e mia janë me ish-presidentin Trump, ata në ngjarje dhe të gjithë amerikanët". Trudeau foli me Trump në telefon pas sulmit. Në Mbretërinë e Bashkuar, kryeministri Keir Starmer dënoi sulmin duke thënë se ai ishte i tmerruar nga sulmi ndaj Trump, duke deklaruar se dhuna politike "nuk ka vend në shoqërinë tonë". Buckingham Palace konfirmoi më 15 korrik se Mbreti Charles III i kishte shkruar Trump pas atentatit. Kryeministri i Skocisë, John Swinney, e dënoi gjithashtu incidentin.

Kryeministri Narendra Modi i Indisë dënoi ashpër incidentin, duke deklaruar se "dhuna nuk ka vend në politikë dhe demokraci" dhe i uroi Trumpit një shërim të shpejtë. Kryeministri Anthony Albanese i Australisë dënoi të shtënat, duke thënë se "nuk ka vend për dhunë në procesin demokratik" dhe shtoi se ishte i lehtësuar kur dëgjoi se Trump ishte në gjënje të mirë shëndetsore. Kryeministri Christopher Luxon i Zelandës së Re tha se ishte tronditur kur dëgjoi për atë që kishte ndodhur, duke shtuar se "asnjë vend nuk duhet të ndeshet me një dhunë të tillë politike".

Kancelari Olaf Scholz i Gjermanisë dënoi të shtënat si një "sulm ndaj demokracisë", duke e përshkruar sulmin ndaj Trump si të neveritshëm dhe duke i uruar ish-presidentit një shërim të shpejtë. Udhëheqës të tjerë evropianë që dënuan të shtënat ishin Viktor Orbán i Hungarisë, Simon Harris i Irlandës, Giorgia Meloni e Italisë, Luc Frieden i Luksemburgut dhe Volodymyr Zelenskyy i Ukrainës. Presidenti i Turqisë Recep Tayyip Erdoğan zhvilloi një bisedë telefonike me Trump dhe vlerësoi "trimërinë e tij". Kryeministri i Izraelit Benjamin Netanyahu publikoi një video duke dënuar të shtënat dhe tha se ishte një sulm ndaj institucioneve demokratike kudo në botë.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Jens Stoltenberg deklaroi se u trondit kur mori vesh për të shtënat, duke dënuar sulmin ndaj Trumpit dhe duke i uruar ish-presidentit një shërim të shpejtë. António Guterres, Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, u konfirmua nga një zëdhënës i OKB-së se e kishte dënuar ashpër atentatin, duke e përshkruar atë si një akt dhune politike. Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen lëshoi ​​një deklaratë duke thënë se ishte "thellësisht e tronditur" nga ngjarjet në tubim dhe ofroi ngushëllime për familjen e anëtarit të ndjerë të audiencës, Corey Comperatore.

Dmitry Peskov, sekretari i shtypit i presidentit rus Vladimir Putin, dënoi ngjarjen, duke shtuar se të shtënat u zhvilluan në një atmosferë të krijuar nga udhëheqja e Biden, në kontekstin e asaj që ai argumentoi se ishin përpjekje për të larguar Trumpin nga arena politike. Kuba fajësoi industrinë e armëve të SHBA-së dhe rritjen e dhunës politike në Amerikë. Kryeministri i Gjeorgjisë Irakli Kobakhidze dhe zyrtarë të tjerë të qeverisë gjeorgjiane fajësuan për sulmin "Partinë e Luftës Globale", një teori e përsëritur e konspiracionit nga partia Ëndrra Gjeorgjiane që pretendon ekzistencën e një organizate misterioze ndërkombëtare që ushtron ndikim në botën perëndimore nga hijet.

Online
Kjo ngjarje u komentua shumë nga përdoruesit e internetit. Kishte shumë aktivitet në Twitter. Postimet në këtë platformë fituan miliona shikime në orët e para pas atentatit; Fjala "Trump" ishte tema kryesore në trend, me mbi 228,000 postime. Një transmetim i drejtpërdrejtë në Twitter u ndoq nga qindra mijëra përdorues. Postimet, fotografitë dhe videot në lidhje me ngjarjen jo vetëm që u panë nga llogaritë që përdoruesit po ndiqnin, por gjithashtu u shfaqën dukshëm në burimet algoritmike të përdoruesve "për ju". Ngjarja u diskutua gjithashtu edhe në platforma të tjera si 4chan, TikTok, Reddit, Instagram dhe Threads. Shpërthime të ngjashme aktiviteti ndodhën në uebsajtin pro-Trumpit "patriots.win" dhe Telegram; në këtë të fundit, disa grupe të ekstremit të djathtë kryen një "model të fshirjes masive të postimeve [...] në rast se ishte një prej tyre".

Temat e diskutimit (si në krahun e majtë dhe në krahun e djathtë) përfshinin detaje të organizimit të sigurisë, kush ishte fajtori për sulmin, çfarë lloj arme kishte përdorur atentatori, dhe nëse gjuha e përdorur nga disa politikan në media kishte "ngjallur tensione" dhe kishte luajtuar një rol në motivimin e atentatit. The Atlantic i përshkroi posterat si "përpjekje për të bërë rendin e tyre mes çrregullimeve intensive". Një numër shumë i madh i pretendimeve të bëra në periudhën menjëherë pas atentatit ishin të paverifikuara ose supozuese, duke përfshirë përpjekje të shumta të dështuara për identifikimin e autorit. Shumë nga këto pretendime dolën të rreme, ndërsa të tjera ishin shaka ose mashtrime të qëllimshme.

Ndërsa disa njerëz në internet (përfshirë përdoruesit me bindje të majtë, të djathtë, dhe botët) sygjeruan ose pretenduan se atentati ishte inskenuar si një flamur i rremë dhe fjalët "Trump" dhe "inskenuar" ishin shkurtimisht dy temat me tendencën më të lartë në periudhën menjëherë pas atentatit; asnjë provë nuk u shfaq për të mbështetur se atentati ishte i rremë. Disa pretendime të rreme që fituan vëmëndje të konsiderueshme dolën nga raportet e hershme të medias, të zëvendësuara nga raportet e mëvonshme, duke përfshirë pretendimin se Trump u godit nga një fragment xhami që fluturonte drejt tij nga një kamer që supozohet se ishte copëtuar nga një plumb; kamerat ishin të padëmtuar pas të shtënave.

Pas sulmit, kongresmeni Mike Collins, një republikan në shtetin e Georgias, kritikoi një deklaratë që Biden kishte bërë në fillim të muajit gjatë një bisede me demokratët e tjerë: "Unë kam një punë, dhe ajo është të mposht Donald Trumpin... Është koha për ta vënë Trumpin në një tabelë qitje." Reuters tha se "shumë nga mbështetësit e Trump filluan të fajësojnë demokratët, duke kërkuar të kthejnë skenarin se kush e ka nxitur retorikën e nxehtë politike të Amerikës ndërsa rastet e dhunës politike arrijnë majat historike". Përfaqësuesi republikan i Teksasit, Keith Self, argumentoi se gjuha e Bidenit kishte nxitur dhunë. Biden më vonë kërkoi falje për atë koment, duke thënë: "Ishte një gabim përdorimi i fjalës. Unë nuk thashë shënjestër. Doja të thoja tabelë qitje. Doja të thoja përqendrohuni te Trumpi. Përqendrohuni në atë që ai po bën."

Keqinformimi dhe teoritë konspirative
Keqinformimi, dezinformimi dhe teoritë e konspiracionit në lidhje me tentativën për vrasje gjithashtu u përhapën shpejt në mediat sociale. Eksperti i keqinformimit të MIT, Adam Berinsky, e përshkroi përhapjen e shpejtë të teorive të tilla në internet si pasqyrim të ndarjes së gjerë politike të përhapur në Shtetet e Bashkuara, kurse autori Colin Dickey mendoi se përhapja e këtyre teorive ishte për shkak të "marrëdhënies së gjatë të dashurisë me teoritë konspirative të të gjitha llojeve" në Shba. Korrespondentja e dezinformimit dhe mediave sociale të BBC News, Marianna Spring, tha se "ndryshimi i vërtetë... është mënyra sesi ky lloj zhargoni po përdoret gjerësisht nga përdoruesit mesatarë të mediave sociale" në vend që të jetë në skaj, duke vënë në dukje më tej se shumë nga postimet false "më virale" "erdhën nga përdorues të majtë që ndajnë rregullisht pikëpamjet e tyre anti-Trump". Associated Press i përshkroi dy teoritë konkurruese të konspiracionit që po krijohen në internet – se të shtënat ose u organizuan nga Trump ose nga Biden – si “një për çdo fund të spektrit të polarizuar politik të Amerikës”.

Teoritë e konspiracionit fituan popullaritet brenda pak minutash pas atentatit. Fjala "e inskenuar" u bë tema e dytë më e preferuar në Twitter, duke gjeneruar afërsisht 600 milion shikime me ndihmën e llogarive bot. Përdoruesit e krahut të majtë postuan teori konspirative të një operacioni "flamur të rremë", të quajtur "BlueAnon", duke iu referuar QAnon. Pretendimet e rreme përfshinin se të shtënat dhe gjaku në veshin e Trumpit ishin fallco; që aktorët e krizës u përdorën; që viktima që vdiq ishte një "'sakrificë' për ta bërë inskenimin të dukej më realist"; se të shtënat kishin për qëllim të përmirësonin gjasat e Trump për të fituar zgjedhjet; dhe, sipas një strategu demokrat, se të shtënat u organizuan nga republikanët për të përmirësuar imazhin e Trumpit. Gazetari i The Washington Post, Taylor Lorenz, shkroi se "Ndërsa më shumë amerikanë humbasin besimin në institucionet kryesore dhe u drejtohen komentuesve partizane dhe influencuesve për informacion, ekspertët thonë se ata po shohin një rritje të madhe në prodhimin dhe përhapjen e teorive të konspiracionit të krahut të majtë, një shenjë që shtrembërimi i përbashkët i realitetit nuk po ndodh më kryesisht në të djathtë." Një sondazh nga Morning Consult dy ditë pas të shtënave nënkuptoi se një në pesë amerikanë besojnë se të shtënat ishin të organizuara, duke përfshirë një të tretën e votuesve të Biden.

Në rrjetet sociale qarkulluan edhe teori konspirative të krahut të djathtë. "Antifa" u bë një temë në trend pasi postimet në Twitter fajësuan për të shtënat një "aktivist të shquar të Antifës", ndërsa postimet e tjera pretendonin se autori ishte hebre ose transgjinor. Një foto e një gruaje transgjinore u pretendua në mediat sociale se ishte e Crooks. CBS News shkroi se përdoruesit në Twitter pretenduan se "burimet e Shërbimit Sekret u devijuan nga tubimi i Trumpit", një pretendim i pabazuar i mohuar nga një zëdhënës dhe i bërë jehonë nga Elon Musk, si pjesë e "teorisë së pabazë" se agjencia është pjesë e "një komploti" për të hequr qafe ish-presidentin”. Shumë mbështetës të Trumpit pretenduan se ngjarja ishte një komplot i thellë shtetëror për të parandaluar rizgjedhjen e Trump.

Marjorie Taylor Greene, bazuar në komentet "tabela e qitjes" të Bidenit, tha se "Demokratët donin që kjo të ndodhte" dhe përfaqësuesi i Shba-së Mike Collins bëri pretendimin e rremë se Biden "i dërgoi urdhrat". Sipas The New York Times, pretendimi se Biden orkestroi të shtënat ishte "ndoshta teoria më dominuese" e konspiracionit. Instituti për Dialogun Strategjik e përshkroi këtë si pjesë të një "përhapjeje masive në internet të pretendimeve të rreme". Biden kërkoi falje për këtë koment dy ditë pas atentatit.

Në ditët në vijim pas të shtënave, një teori konspirative u përqendrua në kompaninë e investimeve BlackRock dhe u përhap nga promovuesit e kriptomonedhave, si vazhdim i tregimeve të mëparshme konspirative që përfshinin këtë kompani. Kjo u nxit nga Crooks që u shfaq në një reklamë të BlackRock në vitin 2022, e cila u filmua në shkollën ku ai kreu arsimin e mesëm. Në më pak se një ditë, një postim në Twitter tregonte Crooks në videon e reklamës së BlackRock e cila u shikua më shumë se 17 milion herë. Pas kësaj, videoja u hoq nga kompania. Teoria e konspiracionit që disa njerëz kishin njohuri paraprake bazohet në faktin se më 12 korrik 2024, një ditë para atentatit, kompania e investimeve Austin Private Wealth paraqiti një raport në Komisionin e Letrave me Vlerë dhe Shkëmbim duke treguar se kishte shkurtuar 12 milionë aksione të Trump Media & Technology Group (simboli i shenjës DJT) duke vënë bast që aksioni do të binte. Katër ditë më vonë, depozitimi u ndryshua në 1200 aksione dhe kompania kërkoi falje për gabimin e saj. Janë raportuar gjithashtu disa teori konspirative antisemitike.

Referime

Lidhje të jashtme

Kategoria:Donald Trump