Mbarështimi selektiv

djathtas|parapamje| Një lopë blu belge. Defekti në gjenin e miostatinës së racës ruhet përmes mbarështimit të linjës dhe është përgjegjës për rritjen e përshpejtuar të muskujve.
djathtas|parapamje| Kjo çiuaua e përzier dhe ky danez i madh tregojnë gamën e gjerë të madhësive të racave të qenve të krijuara duke përdorur mbarështimin selektiv.
djathtas|parapamje| Mbarështimi selektiv i transformoi frutat e pakta të teosintes (majtas) në rreshta të misrit modern me bërthama të ekspozuara (djathtas).
Mbarështimi selektiv (i quajtur edhe përzgjedhja artificiale) është procesi me të cilin njerëzit përdorin mbarështimin e kafshëve dhe mbarështimin e bimëve për të zhvilluar në mënyrë të zgjedhur tipare të veçanta fenotipike duke zgjedhur se cilët meshkuj dhe femra tipike të kafshëve ose bimëve do të riprodhohen seksualisht dhe do të kenë pasardhës së bashku. Kafshët shtëpiake njihen si raca, të mbarështuara zakonisht nga një mbarështues profesionist, ndërsa bimët e zbutura njihen si varietete, kultivarë ose raca.https://www.merriam-webster.com/dictionary/breed (Noun definition 1) Dy kafshë të racave të ndryshme prodhojnë një kryqëzim dhe bimët e kryqëzuara quhen hibride. Lulet, perimet dhe pemët frutore mund të rriten nga fillestarë dhe profesionistë tregtarë ose jotregtarë: kulturat kryesore janë zakonisht puna e profesionistëve.

Në mbarështimin e kafshëve, përzgjedhja artificiale shpesh bashkohet me teknika të tilla si incesti. Në mbarështimin e bimëve, përdoren mënyra të ngjashme. Çarls Darvini diskutoi se si mbarështimi selektiv kishte qenë i suksesshëm në prodhimin e ndryshimeve me kalimin e kohës në librin e tij të vitit 1859, Mbi origjinën e specieve. Kapitulli i parë i tij diskuton mbarështimin selektiv dhe zbutjen e kafshëve të tilla si pëllumbat, macet, bagëtitë dhe qentë. Darvini përdori përzgjedhjen artificiale si një analogji për të propozuar dhe shpjeguar teorinë e përzgjedhjes natyrore, por e dalloi këtë të fundit nga e para si një proces i veçantë që nuk është i drejtuar.

Shfrytëzimi i qëllimshëm i mbarështimit selektiv për të prodhuar rezultatet e dëshiruara është bërë shumë i zakonshëm në bujqësi dhe biologji eksperimentale.

Mbarështimi selektiv mund të jetë i paqëllimshëm, për shembull, si rezultat i procesit të kultivimit njerëzor; dhe mund të prodhojë gjithashtu rezultate të paqëllimta – të dëshirueshme ose të padëshirueshme. Për shembull, në disa kokrra, një rritje në madhësinë e farës mund të ketë rezultuar nga disa praktika lërimi dhe jo nga përzgjedhja e qëllimshme e farave më të mëdha. Me shumë mundësi, ka pasur një ndërvarësi midis faktorëve natyrorë dhe artificialë që kanë rezultuar në zbutjen e bimëve.

 Shiko edhe 

 Mbarështimi

 Referime 
Kategoria:Faqe me adresa nga Wayback Machine që përdorin stampën e arkivës së rrjetit
Kategoria:Mbarështim
Kategoria:Bioteknologji