Zari

__NOINDEX__
parapamje|199x199px|Zar me gjashtë faqe
Zari është një objekt i vogël me anë të shënuara, i hedhshëm dhe që mund të ndalet në disa pozicione. Zaret përdoren për të dhënë vlera të rastësishme, kryesisht si pjesë e lojërave të tavolinës, lojërave me kuti si tavlla ose lojërave me role si Mos u nxeh. Zari përdoret në qindra lloje lojërash për të futur elementin e fatit në vijimësinë e lojës.

 Historia 
parapamje|229x229px|Amforë me Qafë të Stilit të Figurave të Zeza Atike - Akili dhe Ajanti duke luajtur një lojë tavoline, nën mbikëqyrjen e Athinës
Sipas traditës, shpikësi i zarave konsiderohet mbreti i Eubesë, Palamedi, i cili gjatë rrethimit të Trojës ua mësoi këtë lojë aleatëve grekë dhe, siç përmendet nga Homeri, ofroi zare në tempullin e perëndeshës Tyche. Në një pikturë të lashtë mbi enë qeramike me figura të zeza, shfaqen Akili dhe Ajanti duke luajtur me zare, dhe mbishkrimi përshkruan fitimet e tyre: "katër për Akilin, tre për Ajantin." Edhe në Delfi, piktori Polignoti kishte paraqitur burra duke luajtur zare.

Loja me zare ishte gjithashtu e njohur nga egjiptianët e lashtë dhe indianët. Në historinë e trojeve greke, sidomos në Athinën e lashtë, kjo lojë ishte shumë popullore, duke shkaktuar shpesh shkatërrim ekonomik për lojtarët e varur. Luhej kryesisht në bankete, por Athina dhe qytete të tjera kishin edhe vende publike të quajtura Kibeia ose Skirafeia, pararendësit e kazinove moderne. Emri i tyre vinte nga tempulli i Athinës Skirados, ku frekuentonin adhuruesit e lojës.

Loja luhej me dy ose tre zare, që hidheshin në një tavolinë ose një enë specifike, të quajtura kithion që përdorej për të lëkundur zaret dhe shmangur manipulimin. Fitues ishte ai që arrinte numrin më të madh, e quajtur pleistovolina. Hedhja më e mirë quhej Afërdita (tre gjashta), ndërsa më e keqja ishte Qeni (tre njësha, jekë, asë). Sot, shumë lojëra me zare janë të njohura, si për fëmijët, për shembull "Mos u nxeh," "Gjarpërinj dhe Shkallë," apo "Monopoli," ashtu edhe për të rriturit, si tavlla.

Forma kubike e zarave ka mbetur e pandryshuar deri sot. Çdo faqe mbart një numër nga 1 deri në 6, të shënuar me pika ose simbole, dhe shuma e pikave të faqeve të kundërta është gjithmonë 7 (1 përballë 6, 2 përballë 5, dhe 3 përballë 4). Megjithatë, forma të ndryshme të zarave, si ato me dy ose katër anë, janë dokumentuar në gjetje arkeologjike në Egjiptin e Lashtë dhe Lindjen e Mesme. Ndërsa zaret kubike me gjashtë anë u bënë lloji më i zakonshëm në shumë pjesë të botës, forma të tjera kanë qenë gjithmonë të njohura, si zaret me 20 anë në kohët Romake. Tradita moderne e përdorimit të seteve me zare shumëfaqëshe filloi rreth fundit të viteve 1960, kur zaret jokubike u bënë të njohura mes lojtarëve të lojërave strategjike.

 Shikoni dhe 

 Tavlla
 Lojëra fati

 Referime 

Kategoria:Lojëra fati