Dekadenca

parapamje| Romakët gjatë Dekadencës, nga Thomas Couture
Dekadenca si koncept i referohet një lëvizjeje të fundit të shekullit të 19-të që thekson nevojën për sensacionizëm, egocentrizëm; ndjesi dhe përvoja të çuditshme, artificiale, perverse dhe ekzotike. Si shtrirje, mund t'i referohet një rënieje në art, letërsi, shkencë, teknologji dhe etikë pune ose (shumë lirshëm) sjelljes vetëkënaqëse.

Përdorimi i termit ndonjëherë nënkupton censurë morale ose një pranim të idesë, e njohur në të gjithë botën që nga kohërat e lashta, se rënie të tilla janë objektivisht të dukshme dhe se ato në mënyrë të pashmangshme i paraprijnë shkatërrimit të shoqërisë në fjalë; për këtë arsye, historianët modernë e përdorin atë me kujdes. Fjala e ka origjinën në latinishten mesjetare (dēcadentia), u shfaq në frëngjisht të shekullit të 16-të dhe hyri në anglisht menjëherë pas kësaj. Ai mbante kuptimin neutral të kalbjes, rënies ose zvogëlimit deri në fund të shekullit të 19-të, kur ndikimi i teorive të reja të degjenerimit shoqëror kontribuoi në kuptimin e tij modern.

Ideja se një shoqëri apo institucion është në rënie quhet deklinizëm . Kjo mund të shkaktohet nga paragat, i shkaktuar nga paragjykimet njohëse si retrospektiva rozë, për ta parë të kaluarën më favorizuese dhe të ardhmen më negativisht. The Oxford Dictionary of American Political Slang edited by Grant Barrett, p. 90. Deklinizmi është përshkruar si "një mashtrim i mendjes" dhe si "një strategji emocionale, diçka ngushëlluese për t'u strukur kur dita e sotme duket jashtëzakonisht e zymtë". Faktorë të tjerë njohës që kontribuojnë në popullaritetin e deklinizmit mund të përfshijnë gungën e reminishencës si dhe efektin pozitiv dhe paragjykimin negativ.

Në letërsi, lëvizja Dekadente filloi në fin de siècle të Francës duke u përzier me simbolizmin dhe lëvizjen estetike ndërsa u përhap në të gjithë Evropën dhe Shtetet e Bashkuara.  Titulli Dekadent fillimisht u përdor si kritikë, por shpejt u miratua triumfalisht nga vetë disa prej shkrimtarëve.  Dekadentët lavdëruan artin mbi natyrën dhe sofistikimin mbi thjeshtësinë, duke sfiduar diskurset bashkëkohore të rënies duke përqafuar tema dhe stile që kritikët e tyre i konsideronin morbide dhe tepër të rafinuara.  Disa nga këta shkrimtarë u ndikuan nga tradita e romanit gotik dhe nga poezia dhe fiksioni i Edgar Allan Poe. 

 Referime 
Kategoria:Teori politike
Kategoria:Koncepte në etikë
Kategoria:Lëvizje artistike