Komploti i 20 korrikut

Komploti i 20 korrikut ishte një përpjekje e dështuar për të vrarë Adolf Hitlerin, kancelarin dhe udhëheqësin e Gjermanisë naziste, dhe më pas për të përmbysur regjimin nazist më 20 korrik 1944. Komplotuesit ishin pjesë e rezistencës gjermane, e përbërë kryesisht nga oficerë të Vermahtit. Udhëheqësi i komplotit, Klaus fon Shtaufenberg, planifikoi të vriste Hitlerin duke shpërthyer një eksploziv të fshehur në një çantë. Megjithatë, për shkak të vendndodhjes së bombës në çastin e shpërthimit, shpërthimi i shkaktoi Hitlerit vetëm lëndime të lehta. Përpjekja e mëvonshme e planifikuesve për një grusht shteti gjithashtu dështoi dhe rezultoi në një spastrim të Vermahtit.

Që në vitin 1938, oficerët ushtarakë gjermanë kishin komplotuar për të rrëzuar Hitlerin, por udhëheqja e pavendosur dhe ritmi i ngjarjeve botërore penguan veprimin. Komplotistët fituan një ndjenjë urgjence në vitin 1943, pasi Gjermania humbi Betejën e Stalingradit dhe forcat sovjetike filluan të shtyjnë drejt Gjermanisë. Nën udhëheqjen e Shtaufenbergut, komplotistët u përpoqën të vrisnin Hitlerin të paktën pesë herë të ndryshme në 1943 dhe 1944. Kur Gestapoja ishte afër zbulimit të komplotistëve, u organizua një përpjekje përfundimtare në korrik 1944. Shtaufenbergu mori personalisht një çantë të mbushur me eksplozivë në një konferencë në Strofkën e Ujkut. Eksplozivët ishin të armatosur dhe të vendosur pranë Hitlerit, por duket se ato u zhvendosën padashur në çastin e fundit pas një këmbe tavoline nga Hajnc Brandt, duke i shpëtuar jetën Hitlerit pa dashje. Kur bomba shpërtheu, ajo vrau Brandtin dhe dy të tjerë, ndërsa pjesa tjetër e banorëve të dhomës u plagosën, njëri prej të cilëve, Rudolf Shmundt, vdiq më vonë nga plagët e tij. Pantallonat e Hitlerit ishin pak të djegura nga shpërthimi dhe ai pësoi një daulle veshi të shpuar dhe konjuktivit, por përndryshe ishte i padëmtuar.

Komplotuesit, të pavetëdijshëm për dështimin e tyre, tentuan më pas një grusht shteti. Disa orë pas shpërthimit, komploti përdori njësitë e Vermahtit për të marrë kontrollin e disa qyteteve, duke përfshirë Berlinin, menjëherë pasi u dha atyre dezinformata mbi qëllimin e urdhrave që u ishin dhënë. Kjo pjesë e tentativës për grusht shteti përmendet me emrin "Operacioni Valkyri", i cili gjithashtu është lidhur me të gjithë ngjarjen. Brenda pak orësh, regjimi nazist kishte rivendosur kontrollin e tij mbi Gjermaninë. Disa anëtarë të komplotit, duke përfshirë Shtaufenbergun, u ekzekutuan nga skuadra e pushkatimit natën më pas. Në muajt pas tentativës së grushtit të shtetit, Gestapoja arrestoi më shumë se 7,000 njerëz, 4,980 prej të cilëve u ekzekutuan. Rreth 200 komplotistë u ekzekutuan.According to Shirer, Führer Conferences on Naval Affairs, 1960, p. 1393.

Qëllimi i dukshëm i përpjekjes së grushtit të shtetit ishte të hiqte kontrollin politik të Gjermanisë dhe forcave të saj të armatosura nga Partia Naziste (përfshirë SS-të) dhe të bënte paqe me aleatët perëndimorë sa më shpejt të ishte e mundur. Detajet e nismave të paqes të komplotistëve mbeten të panjohura,Hans Helmut Kirst "20th of July"Winston Churchill, war annual books, "1944"William L. Shirer The Rise and Fall of the Third Reich, part IV, chapter "20th July" por ato do të kishin përfshirë kërkesa jorealiste për konfirmimin e aneksimeve të gjera të territorit evropian nga Gjermania.Klemens von Klemperer, German Resistance against Hitler: The Search for Allies Abroad 1938–1945
Kategoria:Konspiracione
Kategoria:Faqe me adresa nga Wayback Machine që përdorin stampën e arkivës së rrjetit

Kategoria:Koordinatat në Wikidata
Kategoria:Adolf Hitler