Vila Nova de Gaia

Vila Nova de Gaia është një qytet në Portugali. Komuna e Vila Nova de Gaia ka një popullsi rezidente prej 302.295 banorësh (në vitin 2011).

Historia

Vila Nova de Gaia ekzistonte tashmë nën Perandorinë Romake si qyteti i Cale. Ai u zhvillua me shumë gjasa nga një vendbanim paraekzistues keltik Castro, ose vendbanim neolitik. Origjina e emrit Cale (ose Gale, pasi në latinisht klasike nuk kishte gjithmonë një dallimi midis shkronjave "g" dhe "c") ka të ngjarë Kelte, nga rrënja "Gall-" me të cilën keltët i referoheshin vetes, ngjashëm me Galicia, Gaul ose Galway. Vetë lumi ka një emër kelt, Douro (latinizuar Durus) pas keltit "dwr", ujë i thellë, ujë ose lumë.^ Matasović, Ranko (2009), "*dubro-", në Fjalorin Etimologjik e Proto-keltike (Seria e fjalorëve etimologjik indo-evropian Leiden; 9), Leiden: Brill, , faqe 107-108^ Wodtko, Dagmar S.; Irslinger, Britta; Schneider, Carolin (2008), "*dʰeu̯b-", në Nomina im indogermanischen Lexikon [Emrat në leksikun indo-evropian] (në gjermanisht), Heidelberg: Universitätsverlag Winter, faqe 122-124 Në kohën romake pjesa më e madhe e popullsisë ndoshta jetonte në jug të lumit Douro, dhe në anën veriore, kishte një vendbanim më të vogël rreth portit të ujit të thellë që tani është lagja Ribeira e Porto. Emri i Portos, në kohët e larta mesjetare Portus Cale, kështu qëndronte për portin ("portus" në latinisht) të qytetit të Cale. Me tregtinë e rëndësishme të lumit Douro, i cili është lehtësisht i lundrueshëm deri në Régua thellë në brendësi, pjesa e Porto e qytetit filloi të mbizotërojë Cale dhe u bë pjesa më e rëndësishme e qytetit, ku Peshkopia dhe tregtarët u krijuan.

Me pushtimet maure në shekullin e tetë, kufiri "de facto" midis shtetit islam dhe atij të krishterë pushoi për një periudhë të konsiderueshme kohore në lumin Douro. Me bastisjet dhe kundërsulmet e vazhdueshme, qyteti Cale, ose Gaia, u shkretua dhe shumica e banorëve të tij u strehuan në Porto, në anën veriore të lumit. Pikërisht në këtë periudhë, shekulli i dhjetë, vendoset mesjetari i vonë Lenda de Gaia (Legjenda e Gaias).

Pas pushtimit dhe qetësimit të anës jugore të lumit Douro pas vitit 1035, me eksodin ose dëbimin e popullsive myslimane, duke lënë pas toka pjellore gjysmë të braktisura, kolonistët nga veriu u vendosën në këmbim të kontratave më të mira feudale me zotërit e sapoemëruar. Këta emigrantë rithemeluan qytetin e vjetër të Cale ose Gaia nën emrin Vila Nova de Gaia (qyteti i ri i Gaia) rreth kështjellës e vjetër dhe rrënojave të "Gaia e vjetër".

Emri i qytetit të dyfishtë të Portos dhe Gaia-s përmendej shpesh në dokumentet bashkëkohore si "villa de Portucale", dhe qarku i Mbretërisë së León që ishte në qendër të saj u emërua Condado Portucalense. Ky qark u zgjerua përfundimisht dhe pasi fitoi pavarësinë e tij, u bë Mbretëria e Portugalisë.

 Famulli 

Administrativisht, komuna është e ndarë në 15 famulli civile (freguesias):

 Famulli  PopullsiaInstituto Nacional de Estatística (INE), Census 2011 results according to the 2013 administrative division of Portugal  Sipërfaqja (km²) Arcozelo  14,352  8.50 Avintes  11,497  8.82 Canelas  13,459  6.90 Canidelo  27,769  8.93 Grijó e Sermonde  11,938  12.99 Gulpilhares e Valadares  22,019  10.61 Madalena  10,040  4.69 Mafamude e Vilar do Paraíso  52,422  10.58 Oliveira do Douro  22,383  7.54 Pedroso e Seixezelo  20,426  20.88 Sandim, Olival, Lever e Crestuma  17,168  34.16 Santa Marinha e São Pedro da Afurada  33,714  6.91 São Félix da Marinha  12,706  7.93 Serzedo e Perosinho  14,250  11.97 Vilar de Andorinho  18,155  7.07

Famullia Santa Marinha e São Pedro da Afurada përmban qendrën e qytetit të Vila Nova de Gaia.

 Qytete motrash 
Vila Nova de Gaia është e binjakëzuar me:

 Concord, Massachusetts, Shtetet e Bashkuara të Amerikës

 Dunavarsány, Hungari

 Referime 

Kategoria:Qytete në Portugali