TOPLYGA

TOPLYGA (2026-),Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA A lyga (2001-2025) është divizioni më i lartë i futbollit profesionist në Lituani. Organizohet nga Kombëtarja lituaneze e futbollit (LFF).

 Historia 
Liga e parë e futbollit u krijua në Lituani në vitin 1924, dhe në forma të ndryshme ekzistonte deri në vitin 1939. Gjatë periudhës së pushtimit sovjetik, ekzistonte një divizion i lartë amator lituanez, ndërsa lojtarët profesionistë luanin në garat e futbollit të BRSS. Divizioni i lartë profesional lituanez u rivendos në 1990. Konventa e emërtimit ndryshoi disa herë, por që nga viti 1999 liga përmendet vazhdimisht si A lyga.

 Formati 
Sistemi dhe madhësia e ligës gjithashtu janë stabilizuar që nga viti 1999. Madhësia e ligës varionte kryesisht midis 8 dhe 10 skuadrave, me përjashtim të 2011 A Lyga me 12 ekipe, dhe 2020 A Lyga rekord me vetëm 6 ekipe. Ekipet luajnë 4 raunde në sezonin e rregullt. Ekipi i renditur në fund zbret, ndërsa skuadra e 9-të garon në play-off me skuadrën e dytë nga I lyga. Lista përfundimtare e pjesëmarrësve shpesh nuk lidhej me rezultatet përfundimtare të sezonit të kaluar, pasi pjesëmarrja u finalizua më tepër përmes procesit të licencimit të ligës së Federatës Lituaneze të Futbollit.

Sezoni zakonisht fillon në shkurt/mars dhe përfundon në nëntor. Për shkak të klimës së ashpër, nuk ka lojëra në dimër. Deri në pranverën e hershme (prill/mars, dhe kjo varet nga moti/temperatura) lojërat luhen në arena të mbyllura në bar artificial. Dritarja e transferimeve dimërore hapet në fillim të janarit deri në mes të marsit. Dritarja e transferimeve verore zgjat pjesën më të madhe të korrikut.

 Garat evropiane 
Lituania kërkoi të merrte pjesë në garat e klubeve të UEFA-s menjëherë pas rifitimit të pavarësisë. Megjithatë, për arsye politike, në vitin 1991 Lituania u ndalua nga UEFA nga garat kontinentale duke refuzuar licencimin e Žalgiris për të garuar si një klub lituanez dhe jo si një klub sovjetik. Përfundimisht, Lituania u lidh me UEFA-n në 1992. Kampioni i A Lyga siguron të drejtën për të luajtur në kualifikimet e UEFA Champions League. Nënkampionati dhe fituesi i vendit të 3-të sigurojnë të drejtën për të luajtur në kualifikimin e UEFA Europa Conference League.

Rezultati më i mirë i klubeve lituaneze në garat e UEFA-s u arrit në sezonin 2022-23 UEFA të garave për klube nga FK Žalgiris . Kampionët e Lituanisë arritën në fazën e grupeve në Ligën e Konferencës së Evropës 2022–2023 . Pas sezonit të UEFA-s 2022-23, FK Žalgiris ishte klubi A lyga me performancën më të mirë në Evropë, duke marrë numrin 130 në tabelën e koeficientëve të klubeve të UEFA-s.

 Klubet 
KlubiQyteti2023Sezoni i parëSezonet në A lygaTitujTitulli i funditBangaGargždai6.199411—DainavaAlytus8.20213cDžiugasbTelšiai9.20214HegelmannbQarku Kaunas5.20214Kauno ŽalgirisbKaunas4.201510PanevėžysbPanevėžys1.2019612023SūduvaaMarijampolė7.19902332019ŠiauliaibŠiauliai3.20223—TransInvestbPirma Lyga, 1.20241—ŽalgirisaVilnius2.199033102022
a anëtar themelues i A Lyga b Asnjëherë nuk ka rënë nga A Lygac Dy ish klube, të quajtur FK Dainava kanë marrë pjesë në A lyga në vitet 2001, 2011, 2012, 2013, 2014

 Kampionët (1991–tani) 
SezoniFituesii Dytii TretiShënuesi më i mirë (Skuadra)Golat1991Žalgiris VilniusLietuvos Makabi VilniusBanga Kaunas Egidijus Meidus (Vilija Kaunas)131991–92Žalgiris VilniusPanerys VilniusSirijus Klaipėda Remigijus Pocius (Granitas Klaipėda & Sakalas Šiauliai) Vaidotas Šlekys (Ekranas Panevėžys)141992–93Ekranas PanevėžysŽalgiris VilniusPanerys Vilnius Vaidotas Šlekys (Ekranas Panevėžys)161993–94ROMARŽalgiris-EBSW VilniusEkranas Panevėžys Vaidotas Šlekys (Ekranas Panevėžys) Robertas Žalys (FBK Kaunas)161994–95Inkaras-Grifas KaunasŽalgiris-EBSW VilniusROMAR Mažeikiai Eimantas Poderis (Žalgiris Vilnius & Inkaras Kaunas)241995–96Inkaras-Grifas KaunasKareda-Sakalas ŠiauliaiŽalgiris Vilnius Edgaras Jankauskas (Žalgiris Vilnius)251996–97Kareda ŠiauliaiŽalgiris VilniusInkaras-Grifas Kaunas Remigijus Pocius (Kareda Šiauliai)141997–98Kareda ŠiauliaiŽalgiris VilniusEkranas Panevėžys Vidas Dančenka (Kareda Šiauliai)261998–99Žalgiris VilniusKareda ŠiauliaiFBK Kaunas Artūras Fomenka (Kareda Šiauliai)141999Žalgiris KaunasŽalgiris VilniusAtlantas Klaipėda Nerijus Vasiliauskas (Žalgiris Vilnius)102000FBK KaunasŽalgiris VilniusAtlantas Klaipėda Andrius Velička (FBK Kaunas)262001FBK KaunasAtlantas KlaipėdaŽalgiris Vilnius Remigijus Pocius (FBK Kaunas)222002FBK KaunasAtlantas KlaipėdaEkranas Panevėžys Audrius Šlekys (FBK Kaunas)192003FBK KaunasEkranas PanevėžysVėtra Rūdiškės Ričardas Beniušis (Atlantas Klaipėda & FBK Kaunas)162004FBK KaunasEkranas PanevėžysAtlantas Klaipėda Povilas Lukšys (Ekranas Panevėžys)192005Ekranas PanevėžysFBK KaunasSūduva Marijampolė Mantas Savėnas (Ekranas Panevėžys)272006FBK KaunasEkranas PanevėžysVėtra Vilnius Serhiy Kuznetsov (Vėtra Vilnius)182007FBK KaunasSūduva MarijampolėEkranas Panevėžys Povilas Lukšys (Ekranas Panevėžys)262008Ekranas PanevėžysFBK KaunasVėtra Vilnius Rafael Ledesma (FBK Kaunas)142009Ekranas PanevėžysVėtra VilniusSūduva Marijampolė Valdas Trakys (Ekranas Panevėžys)202010Ekranas PanevėžysSūduva MarijampolėŽalgiris Vilnius Povilas Lukšys (Sūduva Marijampolė)162011Ekranas PanevėžysŽalgiris VilniusSūduva Marijampolė Deivydas Matulevičius (Žalgiris Vilnius)192012Ekranas PanevėžysŽalgiris VilniusSūduva Marijampolė Artūras Rimkevičius (Šiauliai)352013FK ŽalgirisFK AtlantasFK Ekranas Nerijus Valskis (Sūduva Marijampolė)272014FK ŽalgirisFK Kruoja PakruojisFK Atlantas Niko Tokić (Šiauliai)192015FK ŽalgirisFK TrakaiFK Atlantas Tomas Radzinevičius (Sūduva Marijampolė)282016FK ŽalgirisFK TrakaiFK Sūduva Andrija Kaluđerović (Žalgiris Vilnius)202017FK SūduvaFK ŽalgirisTrakai Darvydas Šernas (Žalgiris Vilnius)182018FK SūduvaFK ŽalgirisTrakai Liviu Antal (Žalgiris Vilnius)232019FK SūduvaFK ŽalgirisRiteriaiTomislav Kiš (Žalgiris Vilnius)272020FK ŽalgirisFK SūduvaKauno Žalgiris Hugo Videmont (Žalgiris Vilnius)132021FK ŽalgirisFK SūduvaKauno Žalgiris Hugo Videmont (Žalgiris Vilnius)172022FK ŽalgirisKauno ŽalgirisFK Panevėžys Renan Oliveira (Žalgiris Vilnius)172023FK PanevėžysFK ŽalgirisFA Šiauliai Mathias Oyewusi (Žalgiris Vilnius)192024FK Žalgiris (V.)FC HegelmannFK Kauno Žalgiris Liviu Antal (Žalgiris)202025FK Kauno ŽalgirisFC HegelmannFK Žalgiris (V.) Eligijus Jankauskas (FA Šiauliai)18

 Performanca nga klubi 
SkuadraTitujNënkampionVëndi 3-tëSezonet fituarFK Žalgiris111351991, 1991–92, 1998–99, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022, 2024FBK Kaunas†8221999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2006, 2007Ekranas Panevėžys†7451992–93, 2005, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012FK Sūduva3452017, 2018, 2019Kareda Šiauliai†22 -1996–97, 1997–98Inkaras Kaunas†2 -11994–95, 1995–96FK Kauno Žalgiris1132025Sirijus Klaipėda†1 -11990ROMAR Mažeikiai†1 -11993–94FK Panevėžys1 -12023
Klubet që luajnë aktualisht në A Lyga janë theksuar me shkronja të zeza.† - Klubet nuk ekzistojnë më.

 Referime