Benoit Mandelbrot

Benoit B.  Mandelbrot (20 nëntor 1924 – 14 tetor 2010) ishte një matematikan francezo-amerikan me origjinë polake dhe polimatist me interesa të gjera në shkencat praktike, veçanërisht në lidhje me atë që ai e quajti si "arti i vrazhdësisë " i dukurive fizike dhe "elementi i pakontrolluar në jetë".   Hudson & Mandelbrot, Prelude, page xviii Ai e quajti veten një "fraktalist"  dhe njihet për kontributin e tij në fushën e gjeometrisë fraktale, e cila përfshinte krijimin e fjalës "fraktal", si dhe zhvillimin e një teorie të "vrazhdësisë dhe vetëngjashmërisë " në natyrë. . 

Në vitin 1936, në moshën 11-vjeçare, Mandelbrot dhe familja e tij emigruan nga Varshava, Poloni, në Francë. Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Mandelbrot studioi matematikë, duke u diplomuar nga universitetet në Paris dhe në Shtetet e Bashkuara dhe duke marrë një diplomë master në aeronautikë nga Instituti i Teknologjisë në Kaliforni . Ai e kaloi pjesën më të madhe të karrierës së tij në Shtetet e Bashkuara dhe Francë, duke pasur nënshtetësi të dyfishtë franceze dhe amerikane . Në vitin 1958, ai filloi një karrierë 35-vjeçare në IBM, ku u bë anëtar i IBM-së, dhe periodikisht merrte leje për të dhënë mësim në Universitetin e Harvardit . Në Harvard, pas publikimit të studimit të tij mbi tregjet e mallrave në SHBA në lidhje me të ardhmen e pambukut, ai dha mësime për ekonomi dhe shkenca të zbatuara.

Për shkak të qasjes së tij në kompjuterët e IBM, Mandelbrot ishte një nga të parët që përdori grafikën kompjuterike për të krijuar dhe shfaqur imazhe gjeometrike fraktale, gjë që çoi në zbulimin e tij të bashkësisë Mandelbrot në 1980. Ai tregoi se si ndërlikimi pamor mund të krijohet nga rregulla të thjeshta. Ai tha se gjërat që zakonisht konsiderohen si "të vrazhda", "rrëmujë" ose "kaotike", si retë ose vijat bregdetare, në fakt kishin një "shkallë rregullsie".  Hulumtimi i tij i përqendruar te matematika dhe gjeometria përfshinte kontribute në fusha të tilla si fizika statistikore, meteorologjia, hidrologjia, gjeomorfologjia, anatomia, taksonomia, neurologjia, linguistika, teknologjia e informacionit, grafika kompjuterike, ekonomia, gjeologjia, mjekësia, kaosi, fizika, ekonofizika, metalurgjia dhe shkencat sociale . list includes specific sciences mentioned in Hudson & Mandelbrot, the Prelude, p. xvi, and p. 26

Në fund të karrierës së tij, ai ishte profesor Sterling i Shkencave Matematikore në Universitetin e Yale, ku ai ishte profesori më i vjetër në historinë e Yale që mori mandatin.  Mandelbrot gjithashtu mbajti pozicione në Laboratorin Kombëtar të Paqësorit Veriperëndimor, Université Lille Nord de France, Instituti për Studime të Avancuara dhe Qendrën Kombëtare të Kërkimit Shkencor . Gjatë karrierës së tij, ai mori mbi 15 doktoratura nderi dhe shërbeu në shumë revista shkencore, së bashku me fitimin e çmimeve të shumta. Autobiografia e tij, The Fractalist: Memoir of a Scientific Maverick, u botua pas vdekjes në 2012.

Kategoria:Anëtarë të Shoqërisë Filozofike Amerikane
Kategoria:Absolventët e Universitetit të Parisit
Kategoria:Vdekje 2010
Kategoria:Lindje 1924