Kronologjia e Historisë së Dhakës

Në vazhdim jepet një kronologji e historisë së qytetit të Dhakës, kryeqyteti i Bangladeshit.

Para shekullit të XIX
 Shekulli i VIII i e.s. – Dhaka pjesë e Perandorisë Pala.
 1095 – vjen në pushutet Dinastia Sena.
 1457 – ndërtohet Xhamia Binat Bibi.
 1459 – ndërtohet portiku.
 1580s – tregtarët portugezë hapin qendrën e parë tregtare evropiane në Dhaka.
 1610 – Qyteti riemërtohet Xhahangirnagar; bëhet kryeqyteti i Bengal Subahut; guvernatori mogul Islam Khan I merr pushtetin.
 1639 – Kryeqyteti zhvendoset nga Dhaka në Raxhmahal.
 1640 – Ndërtohet Xhamia Mogule Idgah.
 1642 – ndërtohet Xhamia Husaini Dalani.
 1645 – ndërtohet Bara Katra (karvansarai).
 1646 – ndërtohet Tempulli Navaratna (data e afërt).
 1649 – ndërtohet Xhamia e Fortesës së Lalbagut.
 1659 – kryeqyteti rivendoset prapë në Dhaka nga [[Raxhmahali.
 1660 – në rrugën Daka-Narajangaxh ndërtohet Ura Pagla (data me afërsi).
 1682 – 25 tetor: William Hedges, agjenti i parë dhe guvernatori i Kompanisë së Indisë Lindore në Gjirin e Bengalit, mbërrin në Dhaka.
 1663 –ndërtohet Çoto Katra (karvansarai).
 1668 – ndërtohet qendra tregëtare angleze.
 1676 – ndërtohet Xhamia Çouk Pazar Shai.
 1677 – ndërtohet nga portugezët Kisha e Ruzarit të Shenjtë në Dhaka.
 1678 – fillojnë punimet e ndërtimit të Pallatit të Lalbagut.
 1679 – ndërtohen Xhamia e Shahbaz Khanit dhe Xhamia e Khan Mohamad Mridhas built.
 1696
 Në Ramne ndërtohet Xhamia e Haxhi Kahxheh Shahabagut (data e afërt).
 Ndërtohet Tempulli Xhajakali dhe Tempulli i Shivës në Pazarin Thatari (data e afërt).
 1704 –rezidenca e Murshid Kuli Khanit zhvendoset nga Dhaka në Murshidabad.
 1717 – Khan Muhamad Ali Khani bëhet përfaqësues i guvernatorit.
 1723 – Itisam Khani bëhet përfaqësues i guvernatorit.
 1728 – Mirza Lutfullahu bëhet përfaqësues i guvernatorit.
 1756 – Xhasarat Khani bëhet përfaqësues i guvernatorit.
 1765
 Kompania Britanike e Indisë Lindore merr pushtetin pas Betejës së Plaseit.
 Popullsia vlerësohet 450 000 banorë.
 1781 – ndërtohet Kisha Armene në Dhaka.
 1793 –ndërtohet Mandiri Lakshmi Narajan (tempull hindu).
 1800 – Popullsia: vlerësohet 200 000 banorë.

Shekulli i XIX 
 1815
 ndërtohet Kisha Katolike.
 themelohet Azili Lunatik.
 1819 –ndërtohet Kisha e Shën Thomait.
 1825 – Popullsia: afërsisht 150 000 banorë.
 1830
 Ndërtohet ura pezull prej hekuri përgjatë përroit Dullji.
 ndërtohet Gurdvara Nanak Shahi.
 Popullsia: 66 989 banorë.
 1834 – Ghaziudin Haider bëhet përfaqësues i guvernatorit.
 1835 –Krijohet Kolegji i Dhakës.
 1840 – Popullsia tkurret në minimumin e 50 000 banorëve.
 1846 – ndërtohet Shkolla Pogose (apo e quajtur edhe Shkolla e Bashkimit) për t’iu dhënë të varfërve një arsimim anglez.
 1850 – krijohet Vikariati Apostolik Katolik i Bengal Lindor.
 1857 –Rrebelimi Indian i Sepojëve.
 1858
 Qyteti bëhet pjesë e Raxhit Britanik.
 Ndërtohet Spitali Mitford.
 1864 – 1 gusht: krijohet Bashkia e Dhakës.
 1866 – themelohet Langar Khana (shtëpia e bamirësisë).
 1872 – Popullsia arrin 69 212 banorë.
 1874 – krijohet medreseja.
 1875 – krijohet shkolla mjekësore.
 1876 –krijohet Shkolla e Mbikëqyrjes së Dhakës për dhënë mësim mbi mbikëqyrjen dhe ndërtimin e rrugëve në gjuhën bengaleze.
 1878
 Punime për sistemin e ujërave në vijim.
 krijohet "Eden Girls' College".
 1880 – ndërtohet Northbrook Hall-i.
 1881 – Popullsia: arrin 79 076 banorë.
 1882 –themelohet Shkolla e Shën Gregorit.
 1883 – themelohet Kolegji Xhaganath. (tani Universiteti Xhaganath)
 1885 – Shërbimi i të ardhurave fillon në pjesën Narajanganxh-Dhaka të Hekurudhave Shtetërore të Dhakës.
 1886 –hapet hekurudha Majmensingh-Dhaka.
 1888
 prill: Tornadoja.
 rindërtohet Ahsan Manzili (Pallati Roz).
 1892 – 16 mars: Jeanette Rummary (e quajtur Jeanette Van Tassell) bënë ngjitjen e parë me balonë dhe hidhjen e parë me parashutë në historinë e Dhakës si anëtare e një grupi udhëtues i ekzibicioneve ajrore i drejtuar nga Park Van Tassel.  
 1897 – 12 qershor: tërmeti.

Shekulli i XX
Vitet 1900–1960
 1901 – Popullsia arrin 90 542 banorë në qytet, ndërsa në distriktin e Dhakës 2 649 522 banorë.
 1902 – prill: Tornadoja.
 1904 – ndërtohet Curzon Hall-i.
 1905 – qyteti bëhet kryeqyteti i provincës së sapoformuar të Bengalit Lindor dhe Asamit.
 1906 – dhjetor: zhvillohet "All India Muhammadan Educational Conference.
 1909 – krijohet Kopështi Baldha.
 1911 – organizohet Klubi i Dhakës.
 1918 – shpërthimi i gripit të ashtuquajtur spanjoll.
 1921 – krijohet Universiteti i Dhakës.
 1946 –krijohet Kolegji Mjekësor i Dhakës.
 1947 – qyteti bëhet kryeqyteti i Bengalit Lindor, rajon i shtetit të sapoformuar të Pakistanit.
 1949 – organizohet dega e Pakistanit Lindor të "Shoqërisë së Grave të Gjithë Pakistanit".
 1951
 Grupi teatror Habib Productions është aktiv.
 Sipërfaqja e qytetit: 85 kilometera katrorë.
 Popullsia arrin 411 279 banorë.
 1952 –organizohet "Asiatic Society of Bangladesh".
 1953 – ndërtohet Spitali i Familjes së Shenjtë.
 1954
 krijohet Bursa e Dhakës.
 ndërtohet Stadiumi i Dhakës dhe Tregu i Ri.
 1955
 Qyteti bëhet kryeqyteti i Pakistanit Lindor.
 themelohet "Bangla Academy".
 1956
 Drama Circle është aktive.
 Ndërtohet RAJUK Bhabani.
 1959 – themelohet "Alleanca Franceze e Dhakës".
 1960 – themelohet Spitali Islamia i Syrit dhe Spitali Kërkimor i Kolerës.
 1961 – krijohet Kolegji i Texhgaonit.
 1964 – rindërtohet Bangabhabani.
 1965 –themelohet Instituti Pas-universitar i Mjekësisë dhe Kërkimit si dhe Kolegji Xhinah.
 1967 –krijohet Klubi i Oficerëve.
 1968
 Protesta kurndër regjimit të Ajub Khanit.
 ndërtohet Xhamia Baitul Mukarram.

Vitet 1970–1990
 1970
 Nëntor: Cikloni Bhola.
 Galeria e Artit Xhiraz në treg.
 1971
 7 mars: Sheikh Muxhibur Rahmani flet në Maidanin e Pistës së Garave me kuaj Ramna.
 25 mars: fillon Lufta për Lirinë e Bangladeshit; masakra e Universitetit të Dhakës.
 27 mars: rrafshohet Mandiri Ramna Kali (tempull hindu).
 16 dhjetor: firmoset marrëveshja e dorëzimit të Ushtrisë Pakistaneze.
 qyteti bëhet kryeqyteti i Republikës Popullore të Bangladeshit.
 publikohet gazeta The Bangladesh Observer.
 1972
 fillon Panairi i Librit Ekushej.
 krijohet Spitali Dhaka Shishu.
 formohet "Abahani Limited Sports Club".
 Rindërtohet monumenti i Shahid Minarit.
 1973 – krijohet Teatri i Dhakës.
 1974
 Abul Hasnat bëhet kryetar bashkie.
 krijohet Kopështi Zoologjik i Dhakës.
 Galeria e Artit Saxhu në treg.
 Popullsia e aglomeratit urban arrin 1 730 253 banorë.
 1975
 formohet Fondacioni Islamik i Bangladeshit.
 15 gusht: vritet Sheikh Muxhibur Rahman.
 3 nëntor: vriten udhëheqësit e Lidhjes Avami në Burgun Qëndror të Dhakës.
 1976 – krijohet departamenti i Policisë Metropolitane të Dhakës.
 1977 – 2 tetor: përpjekje për grusht shteti.
 1980 – krijohet Shkolla e Shoqërisë për Arsimimin në Teatër.
 1981
 organizohet Federata e Grupit Teatror të Bangladeshit.
 Sipërfaqja e qytetit arrin 510 kilometera katrorë.
 Popullsia arrin 3 440 147 banorë.
 1982
 Mahamudul Hassan bëhet kryetar bashkie.
 Ndërtohet Xhatijo Sangshad Bhabani (ndërtesa e parlamentit).
 Mirpuri dhe Gulshani bëhen pjesë e bashkisë së Dhakës.
 1983 – ndërtohet "Bangladesh Shilpa Bank Bhabani".
 1985
 dhjetor: zhvillohet samiti i Shoqërisë së Azisë Jugore për Bashkëpunimin Rajonal.
 Ndërtohet Godina e Bankës së Bangladeshit dhe Bankës Xhanata Bhabani.
 Biblioteka Kombëtare e Bangladeshit zhvendoset në një strukturë të re, të ndërtuar qëllimisht për të.
 1986 – krijohet Kolegji Mjekësor i Bangladeshit.
 1989
 Maziur Rhaman bëhet kryetar bashkie.
 formohet Grupi Pantomimik i Dhakës.
 1990 – Abul Hasnat bëhet kryetar bashkie.
 1991
 Mirza Abas bëhet kryetar bashkie.
 fillon publikimin gazeta Daily Star.
 Sipërfaqja e qytetit arrin 1 353 kilometra katrorë.
 Popullsia arrin 6 887 459 banorë.Sipas Kombeve të Bashkuara, popullsia në Dhaka në 1991 ishte 3 397 187 banorë.
 1993
 krijohet "Independent University" i Bangladeshit.
 1994
 Mohamad Hanifi bëhet kryetari i parë i zgjedhur i bashkisë.
 hapet Qendra Zhvillimore e Kukullave.
 1995
 ndërtohet Rruga Pantapath dhe Nagar Bhabani i Dhakës.
 krijohet Kolegji Perandorak i Dhakës.
 1996 – krijohet "East West University".
 1998 – fillon publikimin gazeta Prothom Alo.
 1999 – mars: zhvillohet samiti i 8 Vendeve në Zhvillim (D-8).
 2000
 fillon Festivali Ndërkombëtar i Fotografisë Çobi Mela.
 hapet Galeria Bengaleze e Arteve të Bukura.

Shekulli i XXI
 2001
 Krijohet Universiteti BRAC.
 sipërfaqja e qytetit: 1 530 kilometra katrorë.
 2002
 Sadeque Hossain Khoka bëhet kryetar bashkie.
 ndërtohet Qendra e Miqësisë Kinë-Bangladesh.
 2004 – hapet Bangabandhu Sheikh Mujibur Rahman Novo Theatre dhe Bashundhara City (qendër tregëtare).
 2005
 Kolegji Xhaganath shndërrohet në Universitetin Xhaganath
ndërtohet Concord Grand.
 2008 – Popullsia arrin 7 000 940 banorë.
 2011
 fillon Festivali "Hay".
 Popullsia arrin 8 906 035 banorë.
 2012
 prill: Demonstrata.
 formohet skuadra e kriketit "Dhaka Gladiators".
 ndërtohet godina e "City Centre Bangladesh".
 qyteti emërohet kryeqytet i Kulturës Islamike.
 2013
 Protestat e 2013 në Shahbag.
 Rrënimi i ndërtesës Savar në 2013.
 2014 – ndotja e ajrit në Dhaka arrin masën vjetore prej 85 PM2.5 dhe 150 PM10, shumë më e lartë sesa rekomandohet.
 2016 – 1 korrik: sulmi i Gulshanit.
 2019 – 20 shkurt: zjarri i Pazarit Çouk.

Shiko edhe
 Historia e Dhakës
 Dhaka
 Arkitektura e Dhakës

Shënime

Referime

Bibliografia



































Lidhje të jashtme



Kategoria:Bangladesh
Kategoria:Historia e Indisë