Shirgji

Shirgji (nga  Sveti Srđ; , ) ishte një qytet tregtar i rëndësishëm në bregun e majtë të lumit Buna, 6 milje (9.7 Km) larg Shkodrës, në Shqipërinë veriore. Ishte një qendër tregtare mesjetare, derisa humbi popullsinë e saj dhe pushoi së ekzistuari në periudhën e hershme Osmane.

 Vendndodhja 
Shirgj u shfaq pranë Manastirit Benediktin të Shirgjit, një abaci kushtuar shenjtorëve Sergius dhe Bacchus, ndërtuar në shekullin e 11-të. Për shkak të pozitës së saj të favorshme gjeografike pranë grykëderdhjes së lumit Buna, ajo u zmadhua, duke tejkaluar qytetet e tjera të rajonit.

 Historia 
Që nga mbretërimi i Stefan Nemanjës në Principatën e Madhe Serbe, Shirgj ishte një nga katër tregjet e lejuara për tregtimin e kripës (tre të tjerat ishin Kotorri dhe Drijeva ndërsa Dubrovniku iu bashkua atyre pasi u krijua si republikë në mesin e shekullit të 14-të) në bregdetin Serb.  Ndonëse shumë lëndë drusore transportohej përmes Bunës, Shirgji nuk ishte një vend tregtimi për dru, por për kripë dhe lëkurë. Ishte një nga dy zonat doganore të rajonit (tjetra ishte Danja në lumin Drin).

Në vitin 1330 në afërsi të Shirgjit, mbreti i Serbisë Stefan Deçanski u takua me të dërguarit e Dubrovnikut të cilët e uruan atë për fitoren e tij në Betejën e Velbazhdit . Me atë rast, Deçanski u kërkoi atyre që t'i mbështesin fushatat e tij ushtarake me gjashtë galerë. Pas rënies së Perandorisë Serbe në 1371, Shirgj u bë pjesë e Zetës. Në vitin 1392, Osmanët kapën zotin e Zetës, Gjergj II Balsha, të cilin e liruan pasi pushtuan Danjën, Shkodrën dhe Shirgjin. Në vjeshtën e vitit 1395 Balsha ripushtoi qytetet e tij duke përfshirë Shirgjin.  Duke ditur se nuk do të ishte në gjendje t'i mbante ato qytete nëse Osmanët vendosnin t'i pushtonin ato, ai ua la ato Venedikasve. Së shpejti, në vitin 1397, Danjit iu dha e drejta e tregtimit të kripës. Kështu, pushtimi i Venedikut i dha fund monopolit të tregtimit të kripës që Shirgj kishte mbajtur në rajonin e Bunës për shekuj me radhë, kur ishte pjesë e Serbisë.

Një traktat paqeje i nënshkruar në Shirgj në vitin 1423 i dha fund Luftës së Dytë të Shkodrës ndërmjet Despotatit Serb (fillimisht Zeta) dhe Republikës së Venedikut mbi Shkodrën dhe zotërimet e tjera të mëparshme të Zetës të kontrolluara nga Venediku. Ky traktat njihet si Paqja e Shirgjit. Ndërkohë që ishte në duart e Venedikut, kripa e tregtuar në Shirgj duhej të transportohej nga Korfuzi, gjithashtu i kontrolluar nga Venediku.

Pasi përfunduan luftërat Osmano-Shqiptare dhe pjesët e fundit të pavarura të Shqipërisë u bënë pjesë e Perandorisë Osmane, Shirgji, bashkë me disa vendbanime të tjera të rëndësishme në Shqipëri, u shpopullua dhe pushoi së ekzistuari.Ermenji, A. (1996). Vendi që zë Skënderbeu në historinë e Shqipërisë. Verba Mundi. Çabej. p. 108.

 Referime 

 Lexim të mëtejshëm 

 Momčilo Spremić, 'Sveti Srđ pod mletačkom vlašću' [Sveti Srdj nën sundimin venedikas], Zbornik Filozofskog fakulteta u Beogradu 7 (1963), H. 1, 295-312

Kategoria:Principata e Zetës
Kategoria:Vendbanime të mëparshme në Shqipëri
Kategoria:Qytete të shkatërruara