Këndi i drejtë

djathtas|parapamje| Një segment vije (AB) i vizatuar në mënyrë që të formojë kënde të drejta me një vijë (CD)
Në gjeometri dhe trigonometri, një kënd i drejtë është një kënd prej saktësisht 90 gradësh ose  radianësh  që i korrespondon një çerek kthese . Wentworth p. 11 Nëse një drejtëz vendoset në mënyrë që pika e saj fundore të jetë në një vijë dhe këndet ngjitur të jenë të barabartë, atëherë ato janë kënde të drejta. Wentworth p. 8 Termi është një kalk i latinishtes angulus rectus ; këtu rectus do të thotë "drejt", duke iu referuar vertikale pingul në një vijë bazë horizontale.

Konceptet gjeometrike të lidhura ngushtë dhe të rëndësishme janë vijat pingule, që do të thotë vija që formojnë kënde të drejta në pikën e tyre të kryqëzimit, dhe ortogonaliteti, i cili është vetia e formimit të këndeve të drejta, që zakonisht zbatohet te vektorët . Prania e një këndi të drejtë në një trekëndësh është faktori përcaktues për trekëndëshat kënddrejtë, Wentworth p. 40 duke e bërë këndin e duhur bazë për trigonometrinë.

 Në gjeometrinë elementare 
Një drejtkëndësh është një katërkëndësh me katër kënde të drejta. Një katror ka katër kënde të drejta, përveç brinjëve me gjatësi të barabartë.

Teorema e Pitagorës thotë se si të përcaktohet kur një trekëndësh është një trekëndësh kënddrejtë .

 Simbolet 
parapamje| Trekëndëshi kënddrejtë, me këndin e drejtë të treguar nëpërmjet një katrori të vogël
parapamje| Një tjetër mundësi për të treguar në mënyrë diagramike një kënd të drejtë, duke përdorur një kurbë këndi dhe një pikë të vogël

 Euklidi 
Këndet e drejta janë themelore në Elementet e Euklidit . Ato përcaktohen në Librin 1, përkufizimi 10, i cili përcakton edhe vijat pingule. Përkufizimi 10 nuk përdor matje numerike të shkallës, por më tepër prek thelbin e asaj që është një kënd i drejtë, domethënë dy vija të drejta që kryqëzohen për të formuar dy kënde të barabarta dhe fqinje. Heath p. 181 Drejtëzat që formojnë kënde të drejta quhen pingule. Heath p. 181 Euklidi përdor kënde të drejta në përkufizimet 11 dhe 12 për të përcaktuar këndet akute (ato më të vogla se një kënd i drejtë) dhe këndet e mpirë (ato më të mëdhenj se një kënd i drejtë). Heath p. 181 Dy kënde quhen plotësues nëse shuma e tyre është një kënd i drejtë. Wentworth p. 9

 Rregulli 3-4-5 
Gjatë gjithë historisë, marangozët dhe muratorët njihnin një mënyrë të shpejtë për të konfirmuar nëse një kënd është një kënd i vërtetë i drejtë. Ai bazohet në treshen e Pitagorës  dhe rregullin 3-4-5. Nga këndi në fjalë, duke drejtuar një vijë të drejtë përgjatë njërës anë saktësisht tre njësi në gjatësi, dhe përgjatë anës së dytë saktësisht katër njësi në gjatësi, do të krijojë një hipotenuzë (vija më e gjatë përballë këndit të duhur që lidh dy pikat fundore të matura) të saktësisht pesë njësi në gjatësi.

 Teorema e Talesit 

Teorema e Talesit thotë se një kënd i brendashkruar në një gjysmërreth (me një kulm në gjysmërreth dhe rrezet e tij përcaktuese që kalojnë nëpër pikat fundore të gjysmërrethit) është një kënd i drejtë.
Kategoria:Kënd