Analfabetizmi në Kosovë

Analfabetizmi në Kosovë është çështje që ka preokupuar vendin për dekada të tëra. Përqindja e popullsisë analfabete ka pësuar një rënie të konsiderueshme gjatë viteve të fundit, por ende mbetet një sfidë. Faktorë të ndryshëm historikë, shoqërorë dhe ekonomikë kanë ndikuar në shkallën e analfabetizmit në vend. Luftërat, emigracioni, si dhe mungesa e investimeve në arsim në disa zona, kanë qenë disa nga shkaqet kryesore të kësaj dukurie.

Qeveria e Kosovës ka ndërmarrë një sërë masash për të luftuar analfabetizmin, duke përfshirë programe të ndryshme edukuese për të rriturit dhe fëmijët. Pavarësisht këtyre përpjekjeve, ende ekzistojnë disa sfida, siç është analfabetizmi funksional, ku individët mund të lexojnë dhe shkruajnë por nuk kanë aftësitë e nevojshme për të kuptuar dhe përdorur informacionin në mënyrë efektive.

Për të adresuar këtë problem në mënyrë më të plotë, është e nevojshme të investohet më shumë në arsimimin fillor dhe të mesëm, të ofrohen më shumë programe të edukimit të të rriturve, si dhe të promovohet vazhdimisht rëndësia e arsimimit në të gjithë shoqërinë.

 Historia 
parapamje|Shkalla e analfabetizmit në Kosovë nga viti 1940 deri më 2010.
Analfabetizmi ka qenë një problem i ndjeshëm gjatë gjithë historisë, duke ndikuar në zhvillimin shoqëror dhe ekonomik të vendit.

 Periudha Osmane dhe Jugosllave 
Gjatë periudhës osmane, shkalla e analfabetizmit ishte shumë e lartë, pasi arsimi ishte i kufizuar kryesisht në shkollat fetare. Pas përfundimit të sundimit osman dhe përfshirjes së Kosovës në Jugosllavinë Mbretërore (1918–1941), niveli i analfabetizmit mbeti i lartë, me mbi 90% të popullsisë që nuk dinte të lexonte apo të shkruante.

Gjatë periudhës socialiste në Jugosllavi (1945–1991), u ndërmorën disa reforma për të ulur analfabetizmin. Në vitet 1960, përqindja e analfabetizmit në Kosovë ishte mbi 50%. Pavarësisht përpjekjeve për zgjerimin e sistemit arsimor, sidomos pas viteve 1970, niveli i analfabetizmit mbeti më i larti krahasuar me rajonet tjera të Jugosllavisë.

 Pas Luftës së Kosovës 
Pas vitit 1999 dhe përfundimit të luftës në Kosovë, niveli i analfabetizmit filloi të reduktohej ndjeshëm falë mbështetjes ndërkombëtare dhe përpjekjeve vendase për të ndërtuar një sistem arsimor të qëndrueshëm. Në vitin 2000, sipas të dhënave të Organizatës së Kombeve të Bashkuara, analfabetizmi në mesin e të rriturve ishte rreth 16%.

Sipas regjistrimit të popullsisë më 2011, në Kosovë kishte rreth 55,000 persona analfabetë, që përbënin rreth 3.85% të popullsisë. Në vitin 2016, statistikat zyrtare tregonin se Kosova kishte ende rreth 55,000 qytetarë të cilësuar si analfabetë të plotë.

 Situata e tanishme 
Në vitet e fundit, niveli i analfabetizmit në Kosovë ka vazhduar të ulet. Sipas statistikave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) për vitin 2023, shkalla e analfabetizmit është rreth 2.27%. Te personat në moshë të shtyrë dhe grupet e margjinalizuara shkalla e analfabetizmit është më e lartë.

 Statistikat 

 Shiko edhe 
 Analfabetizmi
 Arsimi në Kosovë
 Analfabetizmi në Shqipëri

 Referime 

Kategoria:Analfabetizmi në Kosovë
Kategoria:Analfabetizmi në Evropë sipas vendit
Kategoria:Analfabetizmi sipas vendit
Kategoria:Arsimi në Kosovë