Zbulesa

Në fe dhe teologji, zbulesa (ose zbulesa hyjnore) është zbulimi i një forme të së vërtetës ose dijes përmes komunikimit me një hyjni (perëndi) apo entitet ose entitete të tjera të mbinatyrshme.

 Zbulesa individuale 
Tomas Akuini besonte në dy lloje të zbulesës individuale nga Zoti, zbulesën e përgjithshme dhe zbulesën e veçantë. Në zbulesën e përgjithshme, Zoti e zbulon veten përmes krijimit të tij, në mënyrë të tillë që të paktën disa të vërteta rreth Zotit mund të mësohen nga studimi empirik i natyrës, fizikës, kozmologjisë, etj., për një individ. Zbulesa e veçantë është njohja e Perëndisë dhe e çështjeve shpirtërore të cilat mund të zbulohen nëpërmjet mjeteve të mbinatyrshme, si shkrimet e shenjta ose mrekullitë, nga individë. Zbulesa e drejtpërdrejtë i referohet komunikimit nga Zoti me dikë në veçanti.

Edhe pse dikush mund të deduktojë ekzistencën e Zotit dhe disa prej atributeve të Zotit nëpërmjet zbulesës së përgjithshme, disa specifika mund të njihen vetëm nëpërmjet zbulesës së veçantë. Akuini besonte se zbulesa e veçantë është e barabartë me zbulesën e Perëndisë në Jezusin. Komponentët kryesorë teologjikë të Krishterimit, si Triniteti dhe Mishërimi, zbulohen në mësimet e kishës dhe shkrimet e shenjta dhe nuk mund të nxirren ndryshe. Zbulesa speciale dhe zbulesa e përgjithshme janë plotësuese dhe jo kontradiktore në natyrë.

Sipas Dumitru Stăniloae, pozicioni i Kishës Ortodokse Lindore mbi zbulesën e përgjithshme/speciale është në kontrast të plotë me teologjitë protestante dhe katolike që shohin një ndryshim të qartë midis zbulesës së përgjithshme dhe asaj speciale dhe priren të argumentojnë se e para nuk është e mjaftueshme për shpëtim. Në krishterimin ortodoks, argumenton ai, nuk ka ndarje midis të dyjave dhe zbulesa e mbinatyrshme thjesht mishëron të parën në persona dhe veprime historike.

"Zbulesa e vazhdueshme" është një term për pozicionin teologjik që Zoti vazhdon t'i zbulojë njerëzimit parimet ose urdhërimet hyjnore.

Në shekullin e 20-të, ekzistencialistët fetarë propozuan se zbulesa nuk kishte përmbajtje në vetvete, por përkundrazi se Zoti i frymëzoi njerëzit me praninë e tij duke rënë në kontakt me ta. Zbulesa është një përgjigje njerëzore që regjistron se si i përgjigjemi Perëndisë.

Filozofi Friedrich Nietzsche, shkroi për përvojën e tij personale të frymëzimit dhe përvojën e tij të "idesë së zbulesës" në veprën e tij Ecce Homo (libër):A ka dikush në fund të shekullit të nëntëmbëdhjetë ndonjë nocion të dallueshëm se çfarë kanë kuptuar poetët e një epoke më të fortë me fjalën frymëzim? Nëse jo, do ta përshkruaj. Nëse dikush do t'i kishte mbetur gjurmët më të vogla të besëtytnisë në një të tillë, vështirë se do të ishte e mundur të linte plotësisht mënjanë idenë se ai është thjesht mishërimi, zëdhënësi ose mediumi i një fuqie të plotfuqishme. Ideja e zbulesës, në kuptimin që diçka që thellësisht trondit dhe shqetëson dikë, bëhet befas e dukshme dhe e dëgjueshme me siguri dhe saktësi të papërshkrueshme - përshkruan faktin e thjeshtë. Dikush dëgjon - nuk kërkon; dikush merr-nuk pyet kush jep: një mendim ndizet befas si rrufe, vjen me domosdoshmëri, pa u lëkundur - Unë kurrë nuk kam pasur zgjidhje në këtë çështje.

 Zbulesa publike 
Disa grupe fetare besojnë se një hyjni është zbuluar ose folur me një grup të madh njerëzish ose kanë legjenda me një efekt të ngjashëm. Në Librin e Eksodit, thuhet se Zoti u ka dhënë Dhjetë Urdhërimet 
lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Ten_Commandments_(Bible_Card).jpg|parapamje|171x171px|Zbulesa masive në malin Horeb në një ilustrim nga një kartë e krishterë e Biblës e botuar nga Providence Lithograph Company, 1907.
izraelitëve në malin Sinai. Në krishterim, Libri i Veprave të Apostujve përshkruan Ditën e Rrëshajëve ku Fryma e Shenjtë zbriti mbi dishepujt e Jezusit në formën e zjarrit që ata filluan ta lavdërojnë në gjuhë dhe përjetuan zbulesë masive. Populli Lakota beson se Ptesáŋwiŋ u foli drejtpërdrejt njerëzve në krijimin e traditave fetare Lakota. Disa versione të një legjende Aztec tregojnë për Huitzilopochtli duke folur drejtpërdrejt me popullin Aztec pas mbërritjes së tyre në Anåhuac. Historikisht, disa perandorë, udhëheqës kulti dhe figura të tjera gjithashtu janë hyjnizuar dhe trajtuar sikur fjalët e tyre të jenë vetë zbulesa.

 Shiko edhe 

 Libri i Zbulesës

 Referime 

Kategoria:Zbulesë
Kategoria:Profeci
Kategoria:Terminologji fetare