Denazifikimi

Denazifikimi () ishte një nismë e aleatëve për të larguar shoqërinë, kulturën, shtypin, ekonominë, gjyqësorin dhe politikën gjermane dhe austriake nga ideologjia naziste pas Luftës së Dytë Botërore. Ai u krye duke hequr ata që kishin qenë anëtarë të Partisë Naziste ose SS nga pozitat e pushtetit dhe të ndikimit, duke shpërbërë ose duke i bërë të pafuqishme organizatat e lidhura me nazizmin dhe duke gjykuar nazistët e shquar për krime lufte në gjyqet e Nurembergut të vitit 1946. Programi i denazifikimit filloi pas përfundimit të luftës dhe u forcua me Marrëveshjen e Potsdamit në gusht 1945. Termi denazifikim u krijua për herë të parë si një term ligjor në vitin 1943 nga Pentagoni i ShBA-së, i synuar të zbatohej në një kuptim të ngushtë në lidhje me sistemin ligjor gjerman të pasluftës. Megjithatë, më vonë ai mori një kuptim më të gjerë.

Në fund të vitit 1945 dhe në fillim të vitit 1946, shfaqja e Luftës së Ftohtë dhe rëndësia ekonomike e Gjermanisë bëri që Shtetet e Bashkuara të humbnin interesin në veçanti për programin, duke pasqyruar disi 'kursin e kundërt' në Japoninë e pushtuar nga Amerika. Britanikët ua dorëzuan panelet e denazifikimit gjermanëve në janar 1946, ndërsa amerikanët bënë të njëjtën gjë në mars 1946. Francezët bënë përpjekjen më të butë të denazifikimit. Denazifikimi u krye në një mënyrë gjithnjë e më të butë dhe të vakët derisa u shfuqizua zyrtarisht në 1951. Për më tepër, programi ishte jashtëzakonisht i papëlqyer në Gjermaninë Perëndimore, ku shumë nazistë mbanin pozita të pushtetit. Denazifikimi u kundërshtua nga qeveria e re gjermano-perëndimore e Konrad Adenauerit, i cili deklaroi se përfundimi i procesit ishte i nevojshëm për riarmatimin e Gjermanisë Perëndimore. Nga ana tjetër, denazifkimi në Gjermaninë Lindore merrej si një veçori kyçe e transformimit në një shoqëri socialiste dhe vendi ishte më i rreptë në kundërshtimin e nazizmit sesa homologu i tij. Megjithatë, jo të gjithë ish-nazistët u përballën me gjykimin. Kryerja e detyrave të veçanta për qeveritë e pushtimit mund të mbronte anëtarët nazistë nga ndjekja penale, duke u mundësuar atyre të vazhdonin të punonin dhe në disa raste të arrinin rëndësi, siç bënë lidhjet e veçanta me pushtuesit.Taylor (2011), p. 256. Një nga rastet më të dukshme ishte Verner von Braun, i cili ishte midis shkencëtarëve të tjerë gjermanë të rekrutuar nga Shtetet e Bashkuara përmes "Operacionit Paperclip" dhe më vonë zuri pozicione kyçe në programin hapësinor amerikan.
Kategoria:Historia politike e Gjermanisë
Kategoria:Terminologji politike

Kategoria:Artikuj me lidhje të jashtme të vdekura përfundimisht
Kategoria:Artikuj me lidhje të jashtme të vdekura

Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në gjermanisht