CR Vasco da Gama

Club de Regatas Vasco da Gama (), zakonisht i referuar si Vasco da Gama, është një klub futbolli brazilian me seli në Rio de Janeiro. Edhe pse fillimisht ishte një klub kanotazh dhe më pas një klub shumësportiv, Vasco njihet kryesisht për ekipin e saj të meshkujve të futbollit, i cili aktualisht garon në Campeonato Brasileiro Série A, nivelin më të lartë të sistemit të ligës braziliane të futbollit, dhe në Campeonato Carioca, ligën kryesore shtetërore të shtetit të Rio de Janeiro.Unzelte, Celso – O Livro de Ouro do Futebol; faqja 689 (Editora Ediouro, 2002) –  

I emëruar sipas Vasco da Gama 400 vjet pas rrugës detare evropo-aziatike në 1498, klubi u themelua në 1898 si një klub kanotazh nga punëtorë brazilianë, brazilianë portugezë dhe të sapoardhur emigrantë portugezë.Porto Editora – Vasco da Gama (futebol) na Infopédia [em linha]. Porto: Porto Editora. [consult. 2023-08-28 01:04:51]. Disponível em https://www.infopedia.pt/$vasco-da-gama-(futebol) Vasco krijoi departamentin e saj të futbollit në vitin 1915, me profesionalizmin të miratuar zyrtarisht në vitin 1933. Përveç departamenteve kryesore të futbollit dhe kanotazhit, Vasco ka departamente të tjera sportive që nga vitet 1910. Akademia e të Rinjve, e cila ka nxjerrë futbollistë ndërkombëtarë si Romário, Philippe Coutinho, Hilderaldo Bellini, Roberto Dinamite dhe Edmundo, është e njohur për metodologjinë e saj socio-edukative.

Në nivel kombëtar, Vasco da Gama ka fituar katër Campeonato Brasileiro Série A, tre Torneio Rio–São Paulo dhe një Copa do Brasil. Në futbollin ndërkombëtar të klubeve, klubi ka fituar një Copa Libertadores, një Kampionatin e Kampionëve të Amerikës së Jugut dhe një Copa Mercosur. Në nivel shtetëror, klubi ka fituar gjithashtu 24 Campeonato Carioca. Brezi i artë i Vasco da Gama, i quajtur Expresso da Vitória (Victory Express), fitoi pesë tituj shtetërorë në harkun kohor tetëvjeçar midis viteve 1945 dhe 1952, dhe e udhëhoqi Vasco-n të bëhej kampioni i parë kontinental i klubeve ndonjëherë me titullin 1948 Kampionati i Kampionëve të Amerikës së Jugut. Ky ekip, i cili përfshinte ndër të tjerë, Moacir Barbosa, Ademir de Menezes, Friaça, Danilo Alvim, Augusto da Costa dhe Chico, konsiderohet si një nga ekipet më të mëdha të gjeneratës së tij dhe të të gjitha kohërave.

Me tifozë në të gjithë botën, Vasco da Gama është një nga klubet më të mbështetura gjerësisht në Brazil, shtetin e Rio de Janeiro dhe Amerikë. Vasco i luan ndeshjet e tij në shtëpi në São Januário Stadium që nga inaugurimi i tij në 1927. Herë pas here, klubi ka luajtur edhe ndeshjet e tij në shtëpi në stadiumi Maracanã që nga inaugurimi i tij në vitin 1950. Fillimisht nga kanotazhi në vitet 1900 dhe duke u shtrirë në futboll në vitet 1920 si O Clássico dos Milhões (Derbi i Milionëve), rivaliteti Vasco-Flamengo konsiderohet si nga rivalitetet kryesore të sportit më të madh në Brazil dhe në botë.

 Historia 
Themelimi
Në fund të shekullit të 19-të, veshja me rrema ishte sporti më i rëndësishëm në Rio de Zhaneiro. Në këtë kohë, katër të rinj – Henrique Ferreira Monteiro, Luís Antônio Rodrigues, José Alexandre d'Avelar Rodrigues dhe Manuel Teixeira de Souza Júnior – të cilët nuk donin të udhëtonin në Niterói për të garuar me varkat e Klubit Gragoatá, vendosën të themelojnë një klub varkash me rrema.

Më 21 gusht 1898, në një dhomë të Shoqërisë Dramatike Bijtë e Talmës, 62 anëtarë (kryesisht emigrantë portugezë) formuan Club de Regatas Vasco da Gama (Klubi i Varkave me Rrema Vasco da Gama). Të frymëzuar nga festimet e 400-vjetorit të lundrimit të parë nga Evropa në Indi, themeluesit e emërtuan klubin për nder të eksploratorit portugez Vasco da Gama. Ngjyrat e klubit u zgjodhën e zeza dhe e bardha; e zeza u zgjodh si përfaqësim i deteve të panjohura nëpër të cilat lundroi Vasco da Gama, dhe e bardha përfaqësonte rrugën e tij fitimtare. Veshja e parë përdorte këto ngjyra në një kombinim gjysmë-gjysmë, me Kryqin e Urdhrit të Krishtit në qendër duke simbolizuar besimin e krishterë ashtu si në velat e karakës São Gabriel të Gama-s. Emblema u krijua gjithashtu menjëherë pas kësaj; ajo ishte e rrumbullakët me një anije me vela që mbante Kryqi pattée.

Më 26 nëntor 1915, Vasco dhe Lusitania Sport Clube, një tjetër klub sportiv i themeluar nga komuniteti lokal portugez në Brazil dhe i emërtuar sipas Lusitania-s, e cila shpesh përdoret si emër alternativ për vetë Portugalinë, u bashkuan, duke rezultuar në krijimin e departamentit të futbollit të Vasco-s. Duke filluar në ligat më të ulëta, ndeshja e parë e klubit u luajt më 3 maj 1916; një humbje 10–1 kundër Paladino FC.

Vitet 1920: Kapërcimi i pabarazisë sociale dhe klasore
Gjatë viteve 1920, futbolli në Brazil ishte një sport për elitat, dhe skuadra e larmishme racore e Vasco da Gama-s nuk i kënaqte ata. Disa lojtarë duhej të bënin një provim shkrim-leximi përpara se të vishnin këpucët e tyre.

Vasco fitoi titullin e tij të parë të divizionit të lartë me Campeonato Carioca 1923, duke u bërë kampion me një ekip që përfshinte lojtarë të bardhë, të zinj dhe "mulatë" të klasave të ndryshme sociale.

Në vitin 1924, Vasco da Gama u bë presion nga Liga Metropolitane për të ndaluar disa lojtarë që nuk konsideroheshin të përshtatshëm për të luajtur në ligën aristokratike, veçanërisht sepse ishin të zinj ose mulatë dhe/ose të varfër. Pasi Vasco refuzoi të pajtohej me një ndalim të tillë, ekipet e tjera të mëdha, duke përfshirë Fluminense, Flamengo dhe Botafogo krijuan Shoqatën Atletike Metropolitane dhe ndaluan Vasco-n të merrte pjesë nëse nuk përmbushte kërkesat e tyre raciste.

Si rezultat, ish-Presidenti i Vasco-s, José Augusto Prestes, u përgjigj me një letër që u bë e njohur si Përgjigjja Historike (Resposta Histórica), e cila revolucionarizoi praktikën e sportit në Brazil. Pas disa vitesh, barrierat e racizmit ranë dhe Vasco u bë i njohur si "Clube de todas as raças" (Klubi i të gjitha racave). Klubi kishte udhëhequr lëvizjen drejt një kulture më gjithëpërfshirëse të futbollit, një mendim përpara që nuk u punësua nga udhëheqësit e klubeve të tjera me bazë në Rio, si Fluminense, Flamengo dhe Botafogo.

Edhe pse klubi nuk ishte i pari që aktivizoi lojtarë të zinj, ai ishte i pari që fitoi një ligë me ta, gjë që çoi në një protestë për të ndaluar "punëtorët e thjeshtë" të luanin në ligë – një lëvizje që në praktikë nënkuptonte ndalimin e lojës për njerëzit me ngjyrë.

Në vitin 1925, Vasco u ripranua në ligën "e elitës", me lojtarët e tij me ngjyrë dhe mulatë. Deri në vitin 1933, kur futbolli u bë profesionist në Brazil, shumica e klubeve të mëdha kishin lojtarë me ngjyrë.

Më 21 prill 1927, Stadiumi i Vasco-s u përurua me një ndeshje kundër Santos. Santos fitoi ndeshjen 5–3. Më 26 prill 1931, Vasco pati një fitore historike 7–0 ndaj rivalëve Flamengo; kjo është diferenca më e madhe e fitores midis dy klubeve.

 1944–53: Expresso da Vitória (Ekspresi i Fitores)
Ndërmjet viteve 1944 dhe 1953, klubi u mbiquajt Expresso da Vitória (Ekspresi i Fitores), pasi Vasco fitoi disa gara në atë periudhë, si kampionatin e Rio de Zhaneiros në vitet 1945, 1947, 1949, 1950 dhe 1952, dhe Kampionatin e Klubeve të Amerikës së Jugut, turneun e parë kontinental të klubeve në botë, në vitin 1948. Lojtarë si Ademir de Menezes, Moacyr Barbosa, Bellini dhe Ipojucan shkëlqyen me ngjyrat e Vasco-s gjatë asaj periudhe. Në vitin 1953, Vasco da Gama fitoi tre turne ndërkombëtarë, Torneio Intercontinental Octogonal Rivadavia Correa Meyer, Turneun Ndërkombëtar të Kilit, duke mundur kampionët kolumbianë Millonarios dhe klubin kilian Colo-Colo, si dhe Quadrangular Internacional i Rio de Zhaneiros, duke mundur Boca Juniors, Racing dhe rivalët e tyre Flamengo.

 1956–59: Gjenerata Super-Superkampione
Në vitin 1956, Vascaínos u bënë kampionë të Campeonato Carioca dhe nënkampionë të Kupës së Vogël të Botës, duke e humbur titullin nga Real Madridi i Di Stefano, të cilin Vasco e mposhti në një miqësore pak pas turneut, duke u bërë klubi i parë jovero-pian që mposhti një Kampion Evropian. Në vitin 1957, kjo gjeneratë bëri një turne në Evropë dhe fitoi 10 ndeshje radhazi, duke përfshirë edhe një fitore tjetër kundër kampionit evropian Real Madrid (4–3) më 14 qershor, e cila vulosi titullin Tournoi de Paris 1957 - kjo ndeshje ishte e para ndonjëherë, në nivel konkurrues, midis dy kampionëve kontinentalë. Ajo ishte gjithashtu i vetmi turne ndërkombëtar që Real Madridi nuk e fitoi midis viteve 1955 dhe 1960. Vasco mposhti gjithashtu Athletic Bilbao (kampion i Ligës dhe Kupës së Spanjës në vitin e kaluar) duke fituar Trofeun Teresa Herrera me rezultatin 4–2, dhe Barcelona-n (kampion i Kupës së Spanjës një javë më parë) brenda Les Corts, me një rezultat historik 2–7, humbja e dytë më e rëndë e pësuar ndonjëherë në shtëpi nga ekipi katalanas, dhe më e madhja në ndeshjet ndërkombëtare. Benfica (kampion i Portugalisë dhe nënkampion i Kupës Latine) ishte gjithashtu një viktimë e Vasco-s në këtë turne, duke humbur ndaj klubit brazilian me një rezultat tjetër mbresëlënës, 5–2, në Lisbonë më 30 qershor 1957.

Në fillim të vitit 1958, pak para Kupës së Botës, Vasco fitoi Turneun Rio-São Paulo, kampionatin më të rëndësishëm në Brazil në atë kohë, i cili përfshinte ekipe legjendare si Santos i Peles, Botafogo i Garrincha-s, Flamengo i Zagallo-s dhe Fluminense i Tele Santana-s. Pas këtij titulli të paharrueshëm, tre lojtarë të Vasco-s luajtën role të rëndësishme në fushatën për titullin e parë të Kupës së Botës të Brazilit: Vavá (i cili shënoi pesë gola në Kupën e Botës, përfshirë dy në finale) dhe mbrojtësit Orlando dhe Bellini (Bellini ishte ende kapiteni brazilian). Pas Kupës së Botës, ekipi fitoi një nga Kampionatet më të mëdha Carioca të të gjitha kohërave. Në një garë epike kundër Flamengo-s së Zagallo-s dhe Botafogo-s së Garrincha-s, e cila përfundoi në një barazim të trefishtë me 32 pikë dhe kërkoi dy turne shtesë për të vendosur kampionin, Vasco u bë "super-superkampion" i Campeonato Carioca 1958.

Në vitin 1959, ekipi vazhdoi të mposhtte ekipe të mëdha evropiane si kampionin italian Milan dhe Atletico de Madrid (gjysmëfinalist i Kupës Evropiane atë vit). Vasco ishte gjithashtu nënkampion i Turneut Rio-São atë vit, vetëm pas Santosit të Peles. Po në vitin 1959, pesë lojtarë të Vasco-s u thirrën për Copa America 1959: Paulinho, Orlando, Bellini, Coronel (mbrojtës) dhe Almir (sulmues), me katër lojtarët e Vasco-s të lartpërmendur që pothuajse gjithmonë përfshiheshin në formacionin fillestar. Vasco, së bashku me Botafogo, ishte klubi që i dha më shumë lojtarë ekipit kombëtar të Brazilit në atë periudhë. Shumë mendojnë se ky Vasco ishte një nga klubet më të mira të botës në atë kohë, dhe ndoshta më i miri në 1957–58.

 Vitet 1960: Fushata mesatare
Vitet 1960 ishin një periudhë e vështirë për klubin, duke pasur vetëm performanca mesatare me përjashtim të viteve 1965 dhe 1966; në Campeonato Brasileiro 1965 (i njohur si Taça Brasil në atë kohë), Vasco arriti në finale, duke humbur nga Santosi i Peles 1–6 në total. Në Torneio Rio-São Paulo 1966, klubi e përfundoi turneun në një barazim katërfish. Meqenëse nuk kishte kritere për zgjidhjen e barazimit, duhej të luhej një katërkëndësh që përfshinte Botafogo, Corinthians, Santos dhe Vasco, por për shkak të përgatitjes së ekipit kombëtar të Brazilit për Kupën e Botës FIFA 1966, CBD vendosi t'i shpallte të katër klubet kampionë.

 Vitet 1970: Titulli i Parë i Ligës
Në vitin 1970, nën lojtarët yje Roberto Dinamite dhe Edgardo Andrada, Vasco fitoi Campeonato Carioca për herë të parë pas 12 vitesh. Në vitin 1974, ata fituan titullin e tyre të parë të ligës, me Roberto Dinamite si golashënuesin më të mirë. Përveç kësaj, ata u bënë ekipi i parë nga Rio që fitoi ligën. Cruzeiro dhe Vasco e kishin përfunduar sezonin me të njëjtin numër pikësh, që nënkuptonte se duhej të luhej një ndeshje e dytë; Vasco më pas mposhti Cruzeiro 2–1 dhe fitoi titullin.

 1997–2000: Epoka e Dytë e Artë
Pasi fitoi Campeonato Brasileiro në 1997, duke mposhtur Palmeiras në finale, Vasco filloi Projeto Tóquio, dhe investoi 10 milionë dollarë amerikanë për të fituar Copa Libertadores 1998. Klubi fitoi turneun në Vitin e tij të Qindvjetorit, duke mposhtur Barcelona-n e Ekuadorit në finale 4–1 në total, dhe 50 vjet pasi fitoi trofeun e tij të parë të Amerikës së Jugut (Kampionatin e Kampionëve të Amerikës së Jugut).

Duke fituar titullin e Copa Libertadores, Vasco da Gama fitoi një vend në Kupën Interkontinentale 1998, ku u përball me fituesit e UEFA Liga e Kampionëve 1997–98 Real Madrid dhe humbi 2–1.

Si rezultat i titullit të tyre të Copa Libertadores dy vjet më parë, Vasco fitoi një vend për Kampionatin Botëror të Klubeve FIFA 2000 inaugural të mbajtur në Brazil. Ata mposhtën Manchester United-in e Anglisë, Necaxa-n e Meksikës dhe South Melbourne-in e Australisë në fazën e grupeve për të arritur në finale. Ajo përfundoi 0–0 pas kohës shtesë në një përplasje të gjitha-braziliane me Corinthians, por Vasco humbi 3–4 në gjuajtjen e penalltive.

Fushata e Copa Mercosur e Vasco-s atë vit filloi me një humbje 4–3 ndaj Peñarol, por Vasco përfundimisht u kualifikua në raundin e eliminimit direkt me dhjetë pikë. Në çerekfinale, Vasco eliminoi Rosario Central me penallti pasi pala argjentinase shënoi një barazim të vonë për ta çuar ndeshjen në gjuajtjen e penalltive. Në gjysmëfinale, Vasco eliminoi River Plate 5–1 në total, me një fitore të famshme 4–1 në Estadio Monumental në ndeshjen e parë. Vasco u kualifikua në finale kundër Palmeiras, dhe zakonisht finalet luhen me dy ndeshje, por një ndeshje e tretë do të ishte e nevojshme nëse një ekip tjetër fitonte secilën ndeshje. Kështu ndodhi; Vasco kishte fituar ndeshjen e parë 2–0, por Palmeiras fitoi ndeshjen e dytë 1–0 gjashtë ditë më vonë. Më 20 dhjetor 2000, në një ndeshje e cila ende konsiderohet si një nga më të mirat në historinë e futbollit brazilian,Archived at Ghostarchive and the  Vasco e gjeti veten duke humbur 3–0 në pjesën e parë, dhe Palmeiras kishte shënuar 2 gola në më pak se një minutë; Vasco arriti të shënojë 3 gola për të barazuar ndeshjen në 3–3 me pesë minuta të mbetura, ndërsa luante me 10 burra pasi Júnior Baiano mori një karton të kuq në minutën e 77-të. Në minutën e 93-të, Romário shënoi një gol vendimtar dhe Vasco fitoi ndeshjen 4–3.

Vasco fitoi gjithashtu Copa João Havelange në vitin 2000. E parë si një garë e diskutueshme e organizuar nga Clube dos 13 në vend të CBF, Vasco luajti kundër São Caetano në finale. Klubi barazoi ndeshjen e parë 1–1 në Estádio Palestra Itália, dhe ndeshja e dytë u anulua nga Guvernatori i Shtetit të Rio de Zhaneiros Anthony Garotinho në pjesën e parë sepse një gardh u shemb në São Januário, gjë që rezultoi në shumë të lënduar. Pavarësisht fatkeqësisë, Vasco fitoi ndeshjen e dytë të riplanifikuar 3–1 në Maracana për të ngritur trofeun për titullin e tij të katërt kombëtar të ligës.

 2001–2008: Rënia
Në Copa Libertadores 2001, Vasco u bë ekipi i parë që fitoi të gjashta ndeshjet e grupit, të cilat përfshinin fitore të mëdha (0–3 dhe 4–1), kundër kampionëve kolumbianë América de Cali. Në raundin e 16-të, klubi eliminoi Deportes Concepción, por më pas pësoi një humbje totale 4–0 kundër kampionëve të atëhershëm Boca Juniors, e cila u konsiderua një eliminim zhgënjyes pavarësisht shpresave të mëdha që ishin vendosur pas ecurisë së tyre perfekte në fazën e grupeve.

Menjëherë pas sezonit 2001, klubi përjetoi një rënie të madhe, duke përfunduar i 15-ti në 2002 dhe duke shmangur me vështirësi rënien nga kategoria në 2003 dhe 2004, megjithëse në 2005 ata u kualifikuan për Copa Sudamericana 2006 me një përfundim në vendin e 12-të. Sezoni 2006 i Vasco-s ishte i mirë, duke përfunduar i gjashti në ligë dhe duke fituar kualifikimin për Sudamericana-n e vitit të ardhshëm, si dhe duke arritur në finalen e Copa do Brasil për herë të parë, duke humbur nga Flamengo.thumb|Fanella e Vasco-s 2007

 2008: Rënia nga kategoria
Ekipi përfundoi Série A 2008 në një vend katastrofik të 18-të dhe ra në divizionin e dytë për herë të parë që nga themelimi i tij pas një humbjeje 0–2 në shtëpi kundër Vitória-s. Deri atëherë, ai kishte qenë një nga vetëm gjashtë klubet që nuk kishin rënë kurrë nga divizioni i parë, së bashku me Cruzeiro, Flamengo dhe São Paulo. (Dy të fundit nuk morën pjesë në Kampionatin Brazilian 1979, për të shmangur konfliktet me orarin e Kampionatit Paulista.)

Pavarësisht rënies nga kategoria, Vasco pati një ecuri të respektueshme në Copa do Brasil, duke arritur deri në gjysmëfinale ku u eliminuan nga kampioni i atëhershëm Sport Recife me penallti.

Vasco siguroi menjëherë kthimin e tij në Série A, duke vulosur ngritjen në Série A 2010 më 7 nëntor 2009 me një fitore 2–1 kundër Juventude-s përpara një numri rekord për Série B prej 81,000 tifozësh në Maracanã, dhe gjithashtu duke përfunduar si kampion i Série B.

 2010–sot: Jo-qëndrueshmëri
Në sezonin e ligës 2010, sezoni i tyre i parë që u kthyen në divizionin e lartë pas rënies nga kategoria, Vasco përfundoi në vendin e 11-të dhe u kualifikua për Copa Sudamericana 2011. Në Copa do Brasil 2010, Vasco arriti në çerekfinale, duke u eliminuar nga Vitória me rregullin e golit në transfertë.

 2011–2012: Titulli i Copa do Brasil dhe Kthimi në Copa Libertadores
Vasco pati një fillim të dobët në sezonin 2011, duke humbur katër ndeshje radhazi në Kupën Guanabara, gjë që çoi në shkarkimin e Paulo Gusmāo dhe emërimin e Ricardo Gomes. Me ardhjen e Gomes, të kombinuar me ardhjet e Alecsandro, Bernardo dhe Diego Souza, klubi kaloi më mirë në Kupën Rio, duke humbur vetëm një herë gjatë rrugës për në finale, ku humbën me penallti kundër Flamengo-s. Në Copa do Brasil, Vasco ishte i pamposhtur gjatë rrugës për në finale, ku mundi Coritiba-n me rregullin e golit në transfertë dhe ngriti trofeun për herë të parë në historinë e klubit; vetëm tre ditë pas ndeshjes së parë, Coritiba mundi Vasco-n 5–1 në ligë. Pavarësisht humbjes së rëndë, Vasco pati një fushatë të shkëlqyer në ligë, duke përfunduar vetëm 2 pikë prapa Corinthians. Një fitore në ditën e fundit të ndeshjes do t'i kishte dhënë atyre titullin, pasi Corinthians barazoi ndeshjen e tyre, por Flamengo e mbajti Vasco-n në barazim. Klubi gjithashtu e përfundoi vitin si gjysmëfinalist në Copa Sudamericana, një garë që pa klubin të mposhtte Palmeiras-in me rregullin e golit në transfertë dhe të arrinte fitore me kthim kundër Aurora-s dhe Universitario-s, përpara se të eliminohej nga kampioni i atëhershëm Universidad de Chile. Sezoni u quajt si "Viti i Shpëtimit" i Vasco-s, me shumë që e vlerësonin Vasco-n si një nga ekipet elitare të futbollit brazilian edhe një herë.

Vasco luajti finalen e tij të parë të sezonit 2012 në Kupën Guanabara, duke humbur 1–3 kundër Fluminense-s pas eliminimit të Flamengo-s në gjysmëfinale. Dy muaj më vonë, ata po luanin përsëri një finale, këtë herë duke humbur nga Botafogo në Kupën Rio, duke eliminuar Flamengo-n në gjysmëfinale përsëri.

Vasco u kualifikua për Copa Libertadores 2012 si kampion i Kupës së Brazilit, duke shënuar një kthim në garën më të lartë të Amerikës së Jugut pas 12 vitesh. Në fazën e grupeve, Vasco përfundoi i dyti në barazim me Libertad me pikë dhe humbi vetëm një herë. Vasco mposhti Lanús me penallti në raundin e 16-të, për të vendosur një përballje çerekfinale me Corinthians, i cili eliminoi Vasco-n 1–0 me një gol në minutën e 88-të nga Paulinho. Në Kampionatin Brazilian, ekipi vendosi rekordin për 54 raunde radhazi në top 4 (duke vazhduar nga sezonet 2011 dhe 2012), megjithëse përfundimisht përfunduan në vendin e pestë dhe humbën kualifikimin për Libertadores vitin e ardhshëm për shkak të formës së dobët, duke humbur gjashtë nga dhjetë ndeshjet e tyre të fundit.
 2013: Rënia e dytë nga kategoria

Pas një sezoni të mirë në 2012, Vasco e filloi 2013 dobët dhe u pengua nga problemet financiare. Në Taca Rio, klubi pati një fushatë të tmerrshme dhe përfundoi i shtati nga tetë në tabelë. Deri në fund të vitit, klubi kishte rënë nga kategoria për herë të dytë në 5 vjet dhe vetëm herën e dytë në historinë e tyre, e cila u sigurua me një humbje 5–1 kundër Atletico Paranaense në ditën e fundit të ndeshjes. Në Copa do Brasil ekipi hyri në raundin e 16-të, duke mundur Nacional dhe më pas duke u eliminuar nga Goiás me rregullin e golit në transfertë, pavarësisht fitores në ndeshjen e dytë 3–2.

 2014–2021: Rënie e dyfishtë nga kategoria, tituj radhazi të Carioca-s
Pas një sezoni në Série B gjatë 2014, Vasco fitoi ngritjen në kategori dhe në maj 2015 fitoi Campeonato Carioca pas një ndërprerjeje 12-vjeçare. Megjithatë, ata ranë përsëri në kategori në edicionin 2015, duke u renditur të tetëmbëdhjetët. Në 2016, Vasco u bë kampion radhazi i Carioca-s dhe pati një ecuri prej 34 ndeshjesh pa humbje, më e gjata në ndeshjet zyrtare. Edhe një herë, ata u ngritën në kategori pas një sezoni në Série B. Megjithatë, në sezonin 2020, ata ranë nga kategoria për herë të katërt dhe më pas nuk arritën të ngrihen në kategori gjatë sezonit 2021, duke u renditur të dhjetët.

 2022: Marrja në dorëzim nga 777 Partners dhe kthimi në Série A
Më 22 shkurt 2022 u njoftua se 777 Partners, një firmë private investimi me bazë në Miami e themeluar nga Steven W. Pasko dhe Josh Wander, bleu një aksion kontrollues në Vasco da Gama. Sipas kushteve të marrëveshjes, 777 Partners bleu një aksion 70% në klub, i cili vlerësohej në rreth 330 milionë dollarë amerikanë.

Më 6 nëntor 2022, Vasco vulosi kthimin e tij në Série A pas një mungese dyvjeçare, duke përfunduar i katërti në tabelën e ligës. Ngritja e tyre në kategori u sigurua pas një fitoreje të vështirë 1–0 kundër Ituano-s, nëpërmjet një penalltie të shënuar nga Nenê.

Klubi përfundoi i 15-ti në Série A 2023 dhe e përmirësoi këtë me një përfundim në vendin e 10-të në Série A 2024.

Identiteti

Logoja
Mburoja e parë e Vasco-s u krijua në vitin 1898. Mburoja aktuale me brezin diagonal nuk u miratua deri në vitet 1920. Mburoja aktuale ka një sfond të zi, me një brez diagonal të bardhë që shkon nga e majta në të djathtë, i cili ka një anije me vela në qendër, dhe shkronjat CR dhe VG ndodhen drejtpërdrejt majtas dhe poshtë anijes me vela, respektivisht.

Në vitin 1980, logos iu shtua një kontur. Logoja ka kaluar nëpër ndryshime të ndryshme gjatë viteve, por ende i ngjan paraqitjes kryesore të përdorur në vitin 1920. Logoja aktuale, e miratuar në vitin 2021, lakoi velat e anijes me vela dhe flamurin sipër, theksoi valët, shtoi një shtyllë të përparme në anijen me vela dhe hoqi drejtkëndëshat që kishin qenë të pranishëm në logon e vitit 2015.

Duke pasur parasysh Patronazhin Mbretëror të vitit 2017, logoja e mburojës mund të mbështillet me kurorën heraldike mbretërore portugeze.

Evolucioni i fanellës


Vasco da Gama është një nga klubet më të vjetra braziliane dhe ka pasur disa fanella të ndryshme në historinë e tij. Fanella e parë e Vasco da Gama-s, e përdorur në varkë me rrema, u krijua në vitin 1898 dhe ishte kryesisht e zezë, me një brez diagonal të bardhë majtas.

Fanella e parë e futbollit e Vasco-s, e krijuar në vitin 1916, ishte tërësisht e zezë dhe identifikohej lehtësisht për shkak të pranisë së një kravate dhe një rripi të bardhë. Në vitin 1929, kravata dhe rripi u hoqën. Megjithatë, fanella mbeti tërësisht e zezë. Në vitet 1930, ngjyra e fanellës së shtëpisë u ndryshua përsëri; ajo u bë e zezë me një brez diagonal të bardhë djathtas.

Në vitin 1945, ngjyra e fanellës u ndryshua në të bardhë dhe u prezantua një brez diagonal i zi. Brezi u prezantua sepse menaxherit të klubit në atë kohë, Uruguajanit Ondino Viera i pëlqente brezi i përdorur në fanellën e klubit të tij të mëparshëm, River Plate të Argjentinës, dhe e miratoi këtë model në fanellën e ndeshjeve jashtë shtëpisë të Vasco-s. Pra, të dyja fanellat kishin një brez diagonal nga e djathta në të majtë.

Në vitet 1970, Kryqi i Urdhrit të Krishtit u zëvendësua me kryqin pattée, i cili përdoret edhe sot.

Në vitin 1988, brezi i vendosur në pjesën e pasme të bluzës u hoq. Në fillim të viteve '90, yjet që përfaqësonin titujt e klubit filluan të përdoren sipër logos, dhe numrat ishin të zinj e të bardhë në vend të të kuqve. Në vitin 1996, brezi i vendosur në pjesën e pasme u kthye. Kjo fanellë u bë shumë e ngjashme me atë të vitit 1945, me përjashtim të shtimit të një vije të hollë të kuqe që përshkruan brezin.

Vasco aktualisht ka tre fanella. Ngjyra kryesore e fanellës së shtëpisë është e zezë me një brez të bardhë. Shkurtat dhe çorapet janë të zeza. Fanella e ndeshjeve jashtë shtëpisë është e ngjashme me fanellën e shtëpisë, por ngjyra kryesore është e bardhë, brezi është i zi, dhe shkurtat dhe çorapet janë të bardha. Në vitet 2009–10, fanella e tretë ishte e gjitha e bardhë, me një "kryq të të Kalorësve Templarë" të kuq. Në vitin 2010, fanella e ndeshjeve jashtë shtëpisë u ndryshua në të zezë për nder të ekipit të vitit 1923, i cili ishte i gatshëm të hiqte dorë nga loja në vitin pasues për shkak të kundërshtimit të klubeve të tjera që Vasco të kishte lojtarë me ngjyrë.

Nga korriku 2009, pas ndërprerjes së partneritetit me Champs, deri në vitin 2013, bluzat zyrtare u prodhuan nga Penalty. Që nga viti 2020, fanellat prodhohen nga Kappa.

Himnet
Himni zyrtar i Vasco-s u kompozua në vitin 1918, nga Joaquim Barros Ferreira da Silva, dhe ishte himni i parë i klubit. Ekziston një tjetër himn zyrtar, i krijuar në vitet 1930, i quajtur "Meu Pavilhão" (që do të thotë Pavijoni Im), teksti i të cilit u kompozua nga João de Freitas dhe muzika nga Hernani Correia. Ky himn zëvendësoi atë të mëparshmin. Himni më popullor i klubit, megjithatë, është një himn jozyrtar i kompozuar nga Lamartine Babo në vitin 1942.

Patronazhi Mbretëror
Që nga viti 2017, Vasco ka qenë në gjendje të përdorë fjalën Mbretëror para emrit të tij, "Real Club de Regatas Vasco da Gama", nëpërmjet Dekretit Mbretëror të Kryetarit të Shtëpisë Mbretërore Portugeze, Duarte Pio, Duka i Bragancës, i cili rinovoi dhe i dha Patronazhin Mbretëror Vasco da Gama-s. Titulli mbretëror do t'i jepej klubit në vitin 1908, në dekadën e tij të parë të ekzistencës, me rastin e vizitës së Mbretit Karlosit I në Brazil, i cili kishte vendosur tashmë të rinovonte dhe të jepte titullin e "Shoqërisë Mbretërore", të cilin Vasco e kishte gëzuar tashmë gjatë periudhës kur Luisi I ishte Mbret i Portugalisë, por u pengua ta bënte këtë nga regjicidi i 1 shkurtit 1908.
Stadiumi

Stadiumi i Vasco da Gama është São Januário, i inauguruar në 1927, me një kapacitet maksimal prej 35,000 njerëz. Megjithatë, për ndeshjet kombëtare, stadiumi mund të strehojë jo më shumë se 21,880 persona për arsye sigurie. Herë pas here, Vasco përdor 78,000 vende Maracanã për derbi ose ndeshje ndërkombëtare.
 Nderimet 

 Vendase 

 Brasileirão: 4
 1974, 1989, 1997, 2000

 Brasileirão Série B: 1
 2009

 Kupa: 1
 2011

 Rajonale 

 Cariocão: 24
 1923, 1924, 1929, 1934, 1936, 1945, 1947, 1949, 1950, 1952, 1956, 1958, 1970, 1977, 1982, 1987, 1988, 1992, 1993, 1994, 1998, 2003, 2015, 2016

 Ndërkombëtare 

 Copa Libertadores: 1
 1998
 Kupa Mercosur: 1
 2000
 Kampionati i Amerikës së Jugut të ekipeve: 1
 1948

 Skuadra aktuale 

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Faqja zyrtare 

Vasco da Gama