Republika Socialiste Çekosllovake

Republika Socialiste Çekosllovake, i njohur nga viti 1948 deri në vitin 1960 si Republika Çekosllovake, Republika e Katërt Çekosllovake, ose thjesht Çekosllovakia, ishte shteti çekosllovak nga viti 1948 deri në vitin 1989, kur vendi ishte nën sundimin komunist dhe konsiderohej si një shtet satelit në sferën e ndikimit sovjetik.

Pas grushtit të shtetit të shkurtit 1948, kur Partia Komuniste e Çekosllovakisë mori pushtetin me mbështetjen e Bashkimit Sovjetik, vendi u shpall republikë socialiste kur kushtetuta e nëntë majit hyri në fuqi. Emri tradicional Československá republika (Republika Çekosllovake), së bashku me disa simbole të tjera shtetërore, u ndryshuan më 11 korrik 1960 pas zbatimit të Kushtetutës së Çekosllovakisë të vitit 1960 si një simbol i "fitores përfundimtare të socializmit" në vend.

Në prill 1990, menjëherë pas Revolucionit të Kadifesë të nëntorit 1989, Republika Socialiste Çekosllovake u riemërua në Republikën Federative Çeke dhe Sllovake. Më 10 dhjetor 1989, u krijua Qeveria Kombëtare e Mirëkuptimit me Marián Čalfa si kryeministër, duke zëvendësuar një qeveri komuniste të udhëhequr nga Ladislav Adamec, me një kabinet në të cilin Partia Komuniste e Çekosllovakisë kishte 10 nga 21 vendet, krahasuar me 15 nga 20 vendet që kishin mbajtur në kabinetin e mëparshëm. Partia Komuniste vazhdoi të mbante një pluralitet të fortë në qeverisje deri në zgjedhjet demokratike në qershor 1990 ku Forumi Qytetar shpalli fitoren dhe një qeveri e re u formua më 27 qershor nga kryeministri Čalfa, i cili e drejtoi qeverinë deri në fund të saj.

Gjeografia
Republika Socialiste Çekosllovake kufizohej në perëndim me Gjermaninë Perëndimore dhe Gjermaninë Lindore, në veri me Poloninë, në lindje me Bashkimin Sovjetik (përmes RSS-së së Ukrainës) dhe në jug me Hungarinë dhe Austrinë.

Politika

Partia Komuniste e Çekosllovakisë (KSČ) e udhëhequr fillimisht nga Sekretari i Parë Klement Gottwald, kishte një monopol mbi politikën. Pas ndarjes Tito-Stalin të vitit 1948, spastrimet e shtuara partiake ndodhën në të gjithë Bllokun Lindor, duke përfshirë një spastrim prej 550,000 anëtarësh partiakë të KSČ, 30% të anëtarëve të saj.

Evolucioni i ashpërsisë së spastrimeve që rezultoi në Çekosllovaki, si pjesa më e madhe e historisë së saj pas vitit 1948, ishte një funksion i marrjes së vonë të pushtetit nga komunistët, me shumë nga spastrimet që fokusoheshin në një numër të konsiderueshëm të anëtarëve të partisë me anëtarësi të mëparshme në parti të tjera. Spastrimet shoqëruan gjykime të ndryshme, duke përfshirë ato të Rudolf Slánský, Vladimír Clementis, Ladislav Novomeský dhe Gustáv Husák (Clementis u ekzekutua më vonë). Slánský dhe njëmbëdhjetë të tjerë u dënuan së bashku si "tradhtarë trockistë-sionistë-titistë-borgjezo-nacionalistë" në një seri gjyqesh shfaqjeje, pas së cilës ata u ekzekutuan dhe hiri i tyre u përzie me materialin që përdorej për të mbushur rrugët në periferi të Pragës.

Antonín Novotny shërbeu si Sekretar i Parë i KSČ nga viti 1953 deri më 1968. Gustáv Husák u zgjodh sekretar i parë i KSČ në vitin 1969 (u ndryshua në Sekretar të Përgjithshëm më 1971) dhe president i Çekosllovakisë në vitin 1975. Partitë dhe organizatat e tjera ekzistonin por funksiononin KSČ. Të gjitha partitë politike, si dhe organizata të shumta masive, u grupuan nën ombrellën e Frontit Kombëtar të Republikës Socialiste Çekosllovake. Aktivistët e të drejtave të njeriut dhe aktivistët fetarë u shtypën ashpër.

Përsa i përket emërimeve politike, KSČ mbante listat e kuadrit dhe nomenklaturës, ku kjo e fundit përmbante çdo post që ishte i rëndësishëm për zbatimin pa probleme të politikës partiake, duke përfshirë postet ushtarake, postet administrative, drejtorët e ndërmarrjeve lokale, administratorët e organizatave shoqërore, gazetat etj. Listat e nomenklaturës së KSČ-së mendohej se përmbanin 100,000 postime. Në listën e kuadrove u përpiluan emrat e atyre që partia i konsideronte mjaftueshëm të besueshëm për të siguruar një post nomenklaturë.

Krerët e shteteve dhe qeverive
Lista e presidentëve të Çekosllovakisë
Lista e kryeministrave të Çekosllovakisë

Ndarjet administrative

1960–1992: 10 rajone (kraje), Praga dhe (që nga viti 1970) Bratisllava; i ndarë në 109–114 distrikte (okresy); kraje u shfuqizuan përkohësisht në Sllovaki në 1969–1970 dhe për shumë funksione që nga viti 1991 në Çekosllovaki; Përveç kësaj, dy republikat e brendshme, Republika Socialiste Çeke dhe Republika Socialiste Sllovake, u krijuan në vitin 1969.

Feja

Feja ishte e shtypur dhe e sulmuar në Çekosllovakinë e epokës komuniste.Catholics in Communist Czechoslovakia: A Story of Persecution and Perseverance Në vitin 1991, 46.4% e çekosllovakëve ishin katolikë romakë, 29.5% ishin ateistë, 5.3% ishin luteranë ungjillorë dhe 16.7% ishin jo, por kishte dallime të mëdha midis 2 republikave përbërëse - shih Republikën Çeke dhe Sllovakinë.

Kultura
Masmedia

Masmediat në Çekosllovaki kontrolloheshin nga Partia Komuniste e Çekosllovakisë (KSČ). Pronësia private e çdo botimi ose agjencie të mjeteve të komunikimit masiv në përgjithësi ishte e ndaluar, megjithëse kishat dhe organizatat e tjera botonin periodikë dhe gazeta të vogla. Edhe me këtë monopol informativ në duart e organizatave nën kontrollin e KSČ, të gjitha publikimet janë shqyrtuar nga Zyra e Qeverisë për Shtyp dhe Informim.

Ushtria

Shënime

Referime

 Referime 


Kategoria:Historia e Çekosllovakisë
Kategoria:Komunizmi në Çekosllovaki
Kategoria:Shtetet komuniste
Kategoria:Republikat socialiste të shuara
Kategoria:Blloku Lindor
Kategoria:Shtetet satelitore sovjetike
Kategoria:Komunizmi në Republikën Çeke
Kategoria:Komunizmi në Sllovaki
Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1948
Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1990