Iakob Gogebashvili

Iacob Gogebashvili (1840-1912) ishte një edukator, shkrimtar për fëmijë dhe gazetar gjeorgjian, i konsideruar si themeluesi i pedagogjisë shkencore në Gjeorgji.

Ai përpiloi mjeshtërisht abetaren "Gjuha amtare" (Deda Ena), e cila nga viti 1880 shërbeu si tekst bazë për mësimin e leximit dhe shkrimit në gjuhën gjeorgjiane në shkolla.

Kjo abetare, në një formë të modifikuar, shërben edhe sot si tekst shkollor në sistemin arsimor gjeorgjian, duke bërë që çdo gjeorgjian që nga viti 1880 të ketë mësuar të lexojë dhe të shkruajë në gjuhën e tyre amtare.

 Biografia 
Iakob Gogebashvili lindi në vitin 1840 në fshatin Variani afër Gorit, në një familje të varfër të një prifti.

Ai studioi në seminaret e Gorit dhe Tbilisit, para se të hynte në Akademinë Teologjike në Kiev në vitin 1861.

Në Kiev, ai ndoqi edhe leksionet e shkencave natyrore në Universitetin e Kievit, ku u njoh me idetë politike të iluministëve rusë si Herzen, Belinsky dhe Chernyshevsky.

Megjithatë, në krahasim me shumë intelektualë bashkëkohorë gjeorgjianë, Gogebashvili u ndikua më pak nga radikalët rusë dhe më shumë nga trashëgimia e tij e krishterë nga seminaret në Gori dhe Tbilisi.

Pas kthimit në Gjeorgji në 1863, ai punoi si mësues aritmetike dhe gjeografie në Seminarin e Tbilisit dhe më vonë u bë inspektor i tij.

Shtëpia e Gogebashvilit u bë një strehë për diskutime të ndaluara për art dhe politikë, gjë që çoi në shkarkimin e tij me urdhër të Sinodit të Shenjtë në Shën Petersburg në 1874.
majtas|parapamje|320x320px| Varri i Gogebashvilit.
Pasi u shkarkua nga Sinodi i Shenjtë në 1874, Gogebashvili u bë i pavarur dhe ia kushtoi energjinë e tij promovimit të arsimit midis bashkëkombësve të tij gjeorgjianë.

Në 1879, ai ndihmoi në themelimin e Shoqatës për Përhapjen e Shkrim-leximit midis Gjeorgjianëve. Kjo organizatë synonte të luftonte rusifikimin, veçanërisht në sistemin shkollor, dhe të ndihmonte në kthimin e statusit të gjuhës gjeorgjiane.

Gogebashvili fitoi shpejt ndikim në rrethin e intelektualëve përreth Princit Ilia Chavchavadze, i cili udhëhoqi lëvizjen për ringjalljen kombëtare gjeorgjiane deri në vrasjen e tij në 1907.

Vepra më e rëndësishme e Gogebashvilit është "Gjuha amtare" (Deda ena), një hyrje në gjuhën gjeorgjiane për fëmijë, e cila u botua për herë të parë në 1876. Ky libër u bë model i rëndësishëm për abetaret në gjuhën gjeorgjiane dhe edhe në disa gjuhë të tjera të Kaukazit.

Një tjetër vepër kryesore e tij është "Dera e Natyrës" (Bunebis kari, 1868), e cila paraqet në mënyrë enciklopedike fabulën dhe hyrjen në shkencat natyrore për fëmijët.

Gogebashvili gjithashtu shkroi tregime dhe trillime historike për fëmijë, si dhe artikuj gazetareskë në mbrojtje të kulturës dhe identitetit gjeorgjian.

Metoda e Gogebashvilit për të përpiluar një abetare për fëmijë u regjistrua si Trashëgimi Kulturore Jomateriale e Gjeorgjisë në 2013, duke njohur rëndësinë e kësaj kontributi të tij të rëndësishëm në arsimin dhe identitetin kombëtar gjeorgjian.

 Shënime 

 Referencat 

 Një histori moderne e Gjeorgjisë" nga David Marshall Lang (1962): Ky është një nga veprat kryesore që ofron një pasqyrë të hollësishme të historisë moderne të Gjeorgjisë.  Vepra mbulon ngjarjet dhe zhvillimet kryesore në Gjeorgji që nga fundi i shekullit të 18-të deri në shekullin e 20-të.

 Linqe te jashtme 

 Mikaberidze, Alexander (ed., 2007). Gogebashvili, Jacob . Fjalori i Biografisë Kombëtare Gjeorgjiane .

Kategoria:Shkrimtarë gjeorgjianë
Kategoria:Vdekje 1912
Kategoria:Lindje 1840