Mikhail Botvinnik

Mikhail Moiseyevich Botvinnik (Rusisht: Михаи́л Моисе́евич Ботви́нник, romanizuar: Mikhaíl Moiseyevich Botvínnik)  – 5 maj 1995) ishte një mjeshtër i madh shahu sovjetik dhe rus që mbajti pesë tituj botërorë në tre mbretërime të ndryshme. Kampion i gjashtë botëror i shahut, ai gjithashtu punoi si inxhinier elektrik dhe shkencëtar kompjuteri dhe ishte pionier në shahun kompjuterik. Ai kishte edhe një diplomë matematike (nderi).

Botvinnik ishte lojtari i parë i klasit botëror që u zhvillua brenda Bashkimit Sovjetik. Ai gjithashtu luajti një rol të madh në organizimin e shahut, duke dhënë një kontribut të rëndësishëm në hartimin e sistemit të Kampionatit Botëror të Shahut pas Luftës së Dytë Botërore dhe duke u bërë një anëtar kryesor i sistemit të stërvitjes që i mundësoi Bashkimit Sovjetik të dominonte shahun e klasit të lartë gjatë atë kohë. Nxënësit e tij përfshijnë kampionët e botës Anatoly Karpov, Garry Kasparov dhe Vladimir Kramnik. Ai shpesh përshkruhet si patriarku i shkollës sovjetike të shahut dhe nderohet për qasjen e tij analitike ndaj shahut.

Vitet e hershme
Botvinnik lindi më 17 gusht 1911, në atë që ishte atëherë Kuokkala, Governorati Vyborg, Dukati i Madh i Finlandës, tani rrethi i Repino në Shën Petersburg. Prindërit e tij ishin jehudë rusë; babai i tij, Moisei Botvinnik (1878-1931), ishte një teknik dentar dhe nëna e tij, Shifra (Serafima) Rabinovich (1876-1952), një dentiste, e cila i lejoi familjes të jetojnë jashtë Pale of Settlement, në të cilën shumica e jehudëve në Perandorinë Ruse ishin të kufizuar në atë kohë. Si rezultat, Botvinnik u rrit në Nevsky Prospect të Shën Petersburgut. Babai i tij e ndaloi të fliste jidish në shtëpi, dhe Mikhail dhe vëllai i tij më i madh Isaak "Issy" ndoqën shkollat ​​sovjetike. Botvinnik më vonë tregoi: "Më pyetën një herë: "Çfarë mendoni se jeni nga pikëpamja e kombësisë?" Përgjigjja ime ishte: "Po, pozicioni im është 'i ndërlikuar'. Unë jam hebre nga gjaku, rus nga kultura, sovjetik nga edukata." Në pikëpamjet e tij fetare, ai e quajti veten ateist.

Në vitin 1920, nëna e tij u sëmur dhe babai i tij la familjen, por mbajti kontakte me fëmijët, edhe pas martesës së tij të dytë me një grua ruse. Pothuajse në të njëjtën kohë, Botvinnik filloi të lexonte gazeta dhe u bë një komunist i përkushtuar.

Në vjeshtën e vitit 1923, në moshën dymbëdhjetë vjeç, Botvinnik u mësua shah nga një shok shkolle i vëllait të tij më të madh, duke përdorur një grup të bërë në shtëpi, dhe menjëherë ra në dashuri me lojën. Ai përfundoi në mes të tabelës në kampionatin shkollor, kërkoi këshilla nga një tjetër shok i vëllait të tij dhe arriti në përfundimin se për të ishte më mirë të mendonte "koncepte konkrete" dhe më pas të nxirrte parime të përgjithshme prej tyre - dhe vazhdoi të mundte mikun e vëllait fare lehtë. Në dimrin e vitit 1924, Botvinnik fitoi kampionatin e shkollës së tij dhe e ekzagjeroi moshën e tij me tre vjet në mënyrë që të bëhej anëtar i Asamblesë së Shahut të Petrogradit – ndaj të cilit presidenti i saj bëri një sy qorr. Botvinnik fitoi dy turnetë e tij të parë të organizuar nga Kuvendi. Menjëherë pas kësaj, Nikolai Krylenko, një shahist i përkushtuar dhe anëtar kryesor i sistemit ligjor sovjetik, i cili më vonë organizoi gjyqet e shfaqjes së Josif Stalinit, filloi ndërtimin e një organizate të madhe shahu mbarëkombëtare dhe Asambleja u zëvendësua nga një klub në Pallatin e Punës të qytetit.

Për të testuar forcën e mjeshtrave sovjetikë të shahut, Krylenko organizoi turneun e shahut në Moskë 1925. Në një ditë pushimi gjatë ngjarjes, kampioni botëror José Raúl Capablanca dha një ekspozitë të njëkohshme në Leningrad. Botvinnik u zgjodh si një nga kundërshtarët e tij dhe fitoi lojën e tij. Në vitin 1926, ai arriti në fazën përfundimtare të kampionatit të Leningradit. Më vonë atë vit, ai u zgjodh për ekipin e Leningradit në një ndeshje kundër Stokholmit, të zhvilluar në Suedi, dhe shënoi +1=1 kundër mjeshtrit të ardhshëm Gösta Stoltz. Në kthim, ai argëtoi shokët e tij të shkollës me një rrëfim të gjallë të udhëtimit të trazuar në det për në Rusi. Botvinnik u ngarkua të bënte shënim dy ndeshje nga ndeshja dhe fakti që analizat e tij do të publikoheshin e bëri atë të vetëdijshëm për nevojën për objektivitet. Në dhjetor 1926, ai u bë anëtar kandidat i degës Komsomol të shkollës së tij. Rreth kësaj kohe nëna e tij u shqetësua për fizikun e tij të dobët, dhe si rezultat ai filloi një program ushtrimesh të përditshme, të cilin e mbajti për pjesën më të madhe të jetës së tij.

parapamje|majtas|upright|Botvinnik më 1927
Kur Botvinnik mbaroi programin shkollor, ai ishte nën moshën minimale për provimet pranuese për arsimin e lartë. Ndërsa priste, ai u kualifikua për fazën e tij të parë finale të Kampionatit të BRSS më 1927 si lojtari më i ri ndonjëherë në atë kohë, u lidh për vendet e pesta dhe të gjashta dhe fitoi titullin mjeshtër. Ai donte të studionte Teknologjinë Elektrike në Institutin Politeknik të Leningradit dhe kaloi provimin pranues; megjithatë, kishte një tepricë të vazhdueshme aplikimesh për këtë kurs dhe Proletstud, i cili kontrollonte pranimet, kishte një politikë të pranimit të vetëm fëmijëve të inxhinierëve dhe punëtorëve industrialë. Pas një apeli nga një zyrtar lokal shahu, ai u pranua në vitin 1928 në Departamentin e Matematikës të Universitetit të Leningradit. Në janar 1929, Botvinnik luajti për Leningrad në kampionatin e shahut të ekipit studentor kundër Moskës. Leningradi fitoi dhe menaxheri i ekipit, i cili ishte gjithashtu nënkryetar i Proletstud, i siguroi Botvinnikut një transferim në Departamentin Elektromekanik të Politeknikut, ku ai ishte një nga vetëm katër studentët që hynë direkt nga shkolla. Si rezultat, atij iu desh të bënte një punë të tërë një viti në pesë muaj dhe dështoi në një nga provimet. Në fillim të të njëjtit vit ai u rendit i treti i përbashkët në fazën gjysmë-finale të Kampionatit të BRSS, dhe kështu nuk arriti të arrijë në fazën përfundimtare.

Përparimi i tij i hershëm ishte mjaft i shpejtë, kryesisht nën trajnimin e mjeshtrit dhe trajnerit sovjetik Abram Model, në Leningrad; Modeli i mësoi Botvinnik Variacionin Winawer të Mbrojtjes Franceze, i cili më pas u konsiderua si inferior për Zi, por Botvinnik e analizoi atë më thellë dhe e luajti këtë variacion me sukses të madh.How to Play the French Defence, by Wolfgang Uhlmann, Mikhail Botvinnik, Viktor Korchnoi, and Anatoly Karpov, RHM Press, 1975, introduction

Botvinnik fitoi turneun Masters të Leningradit në vitin 1930 me rezultatin 6½/8, pas kësaj vitin e ardhshëm duke fituar kampionatin e Leningradit me 2½ pikë ndaj ish-kampionit sovjetik Peter Romanovsky.

Në vitin 1935, Botvinnik u martua me Gayane Davidovna Ananova, me origjinë armene, e cila ishte vajza e mësueses së tij të algjebrës dhe gjeometrisë. Ajo ishte studente në Akademinë e Baletit Rus Vaganova në Leningrad dhe, më vonë, balerinë në Teatrin Bolshoi. Ata kishin një vajzë, me emrin Olga, e cila lindi në vitin 1942.

Lojëra të shquara
Botvinnik vs. Chekhover, Moscow 1935, Hapja Réti, 1–0
Botvinnik vs. Capablanca, AVRO 1938, Mbrojtja Nimzoindian, 1–0 Në pamje të parë loja hapëse e Botvinnik duket jopremtuese, por ai e dinte se si do të zhvillohej sulmi i tij.
Keres vs. Botvinnik, USSR Absolute Championship 1941, Mbrojtja Nimzoindian, 0–1 Duke luajtur si Zi, Botvinnik shkatërron një pretendent për titullin botëror në 22 lëvizje.
Tolush vs. Botvinnik, USSR Championship 1944, 0–1 Sakrifica pozicionale afatgjata.
Denker vs. Botvinnik, US vs USSR radio match 1945, 0–1 Botvinnik përdor Sistemin Botvinnik në Mbrojtjen Gjysmë-Sllave për të goditur kampionin amerikan Arnold Denker.
Botvinnik vs. Keres, Alekhine Memorial Tournament Moscow 1966, 1–0 Botvinnik tregon mirëkuptimin e tij të lartë për pozicionet e mbyllura dhe kur duhet t'i hapë ato.
Botvinnik vs Portisch, Monaco 1968, 1–0 Një shfaqje që fillon me një flijim shkëmbimi në c-file, një taktikë mbi të cilën Botvinnik shkroi librin.

Referime

Lidhje të jashtme
Mikhail Botvinnik profili dhe lojërat në Chessgames.com

Kategoria:Lindje 1911
Kategoria:Vdekje 1995
Kategoria:Anëtarë të Partisë Komuniste të Bashkimit Sovjetik
Kategoria:Mjeshtra të mëdhenj shahu
Kategoria:Inxhinierë elektrikë rusë
Kategoria:Teoricienë të shahut
Kategoria:Shahistë sovjetikë
Kategoria:Shahistë rusë
Kategoria:Kampionë Botërorë të Shahut
Kategoria:Garues të Olimpiadës së Shahut