Grupi funksionor

- grupi acetil (me vija të gjelbra të verdha)- grupi benziloksi (me të verdha të ndërprera)
Në kiminë organike, një grup funksionor është një zëvendësues ose pjesë në një molekulë që shkakton reaksionet kimike karakteristike të molekulës. I njëjti grup funksional do t'i nënshtrohet reaksioneve kimike të njëjta ose të ngjashme, pavarësisht nga pjesa tjetër e përbërjes së molekulës.   Kjo mundëson parashikimin sistematik të reaksioneve kimike dhe sjelljen e përbërjeve kimike dhe projektimin e sintezës kimike. Reaktiviteti i një grupi funksionor mund të modifikohet nga grupe të tjera funksionale aty pranë. Ndërkonvertimi i grupeve funksionale mund të përdoret në analizën retrosintetike për të planifikuar sintezën organike .

Një grup funksionor është një grup atomesh në një molekulë me veti kimike të dallueshme, pavarësisht nga atomet e tjera në molekulë. Atomet në një grup funksional janë të lidhur me njëri-tjetrin dhe me pjesën tjetër të molekulës me lidhje kovalente . Për përsëritjen e njësive të polimereve, grupet funksionale i bashkohen bërthamës së tyre jopolare të atomeve të karbonit dhe kështu shtojnë karakter kimik në zinxhirët e karbonit. Grupet funksionale gjithashtu mund të kenë ngarkesë, p.sh. në kripërat karboksilate ( -COO- ), e cila e kthen molekulën në një jon poliatomik ose një jon kompleks . Grupet funksionale që lidhen me një atom qendror në një kompleks koordinues quhen ligandë . Kompleksimi dhe tretja shkaktohen gjithashtu nga ndërveprimet specifike të grupeve funksionale. Në rregullin e përbashkët "të ngjashme shpërbëhet si", janë grupet funksionale të përbashkëta ose që ndërveprojnë mirë në mënyrë reciproke që shkaktojnë tretshmëri . Për shembull, sheqeri tretet në ujë sepse të dy ndajnë grupin funksional hidroksil ( -OH ) dhe hidroksilet ndërveprojnë fuqishëm me njëri-tjetrin. Plus, kur grupet funksionale janë më elektronegative se atomet me të cilat bashkohen, grupet funksionale do të bëhen polare, dhe molekulat ndryshe jopolare që përmbajnë këto grupe funksionale bëhen polare dhe kështu bëhen të tretshme në një mjedis ujor .

Kategoria:Kimi