Vendée

Blerës ( ; Breton:  Vande ; Shqip: Vendeja) është një departament në rajonin Pays de la Loire në Francën Perëndimore, në bregun e Atlantikut . Në vitin 2019, ajo kishte një popullsi prej 685,442. Populations légales 2019: 85 Vendée, INSEE Prefektura e saj është La Roche-sur-Yon .

 Historia 
Zona e quajtur sot Vendée njihej fillimisht si Bas-Poitou dhe është pjesë e ish-provincës së Poitou .

Në këndin juglindor, fshati Nieul-sur-l'Autise besohet të jetë vendlindja e Eleonorës së Akuitanisë (1122-1204). Djali i Eleonorës, Riçard Zemër Luani shpesh e kishte bazën e tij në Talmont . Lufta Njëqindvjeçare (1337–1453) e ktheu pjesën më të madhe të Vendesë në një fushë beteje.

Meqenëse Vendeja mbante një numër të konsiderueshëm protestantësh me ndikim, duke përfshirë kontrollin nga Jeanne d'Albret, nëna e Henrikut IV të Francës, rajoni u ndikua shumë nga Luftërat Franceze të Fesë që shpërthyen në 1562 dhe vazhduan deri në 1598. Në prill të atij viti mbreti Henri IV nxori Ediktin e Nantes dhe Luftërat morën fund. Revokimi i Ediktit të Nantës në 1685 bëri që shumë Hygenotë të largoheshin nga Vendeja. Në boshllëk, rajoni u bë rigorozisht katolik për shkak të ndikimit të një predikuesi dhe misionari Marian Louis de Montfort, i cili ndryshoi rrënjësisht spiritualitetin e rajonit. Shumë veta ia atribuojnë efektin e predikimit të tij për të përgatitur Vendeanët për revoltën e tyre kundër Revolucionit Francez. 

 Gjeografia 
parapamje|400x400px| Harta e departamentit

 Demografia 
Banorët e Vendée quhen Vendeans ( Frëngjisht Vendéens).

 Qytetet kryesore 
Komuna më e populluar është La Roche-sur-Yon, prefektura. Që nga viti 2019, janë 7 komuna me më shumë se 10,000 banorë. 10 komunat më të populluara janë: Populations légales 2019: 85 Vendée, INSEE
KomunaEmrat në shqip Popullsia (2019) La Roche-sur-YonRoshajona 55,147 Les Sables-d'OlonneSabolona 45,030 ChallansÇallani 21,322 Montaigu-VendéeMontaigu-Vende 20,424 Les HerbiersHerbjeri 16250 Fontenay-le-ComteFontenai-Komte 13,235 Saint-Hilaire-de-RiezShën Ilaria e Riezit 11297 AizenayAzenai 9881 LuçonLyç 9554 Essarts-en-BocageEsarti-në-Bokazh 9,174

 Ekonomia 
Faktorët kryesorë të ekonomisë vendeane janë:

 Turizmi
 Bujqësia
 Përpunimi i Ushqimit
 Industria e lehtë/mesatare

 Turizmi 
Bregdeti i Vendée shtrihet mbi 200 km të plazheve kryesisht me rërë. Turistët nga jashtë dhe vendas i frekuentojnë. Disa vendpushime përfshijnë Les Sables-d'Olonne, La Tranche-sur-Mer dhe Saint-Jean-de-Monts . Disa plazhe janë të certifikuara për pastërtinë për FEE Flamurin Blu .

Në brendësi, atraksionet kryesore përfshijnë Marashin Poitevin (një zonë kënetash e famshme për kafshë të egra), zonën e pyllëzuar rreth fshatit Mervent dhe fshatin rrotullues të Bocage. Në veri të departamentit, parku historik me temë Puy du Fou tërheq më shumë se 1.45 milion vizitorë në vit.
djathtas|parapamje|300x300px| Një hardhi në Brem-sur-Mer .

 Kuzhina 

 Jambon-mogettes (proshutë dhe fasule të bardha) është pjata më e famshme vendeane.
 Departamenti është prodhuesi më i madh i brioshit në Francë, me Brioche de Vendée të prodhuar në Bocage .
 Në fushën e Luçonit, préfou është një bukë me hudhër që mund të shërbehet si aperitiv .
 Në kënetën e veri-perëndimit, shpezët e Çallanit, veçanërisht rosa, janë të njohura në botën gastronomike.
 Departamenti ka disa vreshta të vogla, rreth Brem-sur-Mer, Mareuil-sur-Lay-Dissais, Vix dhe Pissotte .

Kategoria:Koordinatat në Wikidata