Mineralogjia

Mineralogjia është një lëndë e gjeologjisë e specializuar në studimin shkencor të kimisë, strukturës kristalore dhe vetive fizike (përfshirë optike ) të mineraleve dhe objekteve të mineralizuara. Studimet specifike në mineralogji përfshijnë proceset e origjinës dhe formimit të mineraleve, klasifikimin e mineraleve, shpërndarjen e tyre gjeografike, si dhe shfrytëzimin e tyre. 

 Vështrim 
Shkrimet e hershme mbi mineralogjinë, veçanërisht mbi gurët e çmuar, vijnë nga Babilonia e lashtë, bota e lashtë greko-romake, Kina e lashtë dhe mesjetare dhe tekste sanskrite nga India e lashtë dhe bota e lashtë islame.  Librat mbi këtë temë përfshinin Historinë Natyrore të Plinit të Plakut, i cili jo vetëm përshkroi shumë minerale të ndryshme, por gjithashtu shpjegoi shumë nga vetitë e tyre, dhe Kitab al Jawahir (Libri i Gurëve të Çmuar) nga shkencëtari persian Al-Biruni . Specialisti gjerman i Rilindjes Georgius Agricola shkroi vepra të tilla si De re metallica ( Për metalet, 1556) dhe De Natura Fossilium ( Për natyrën e shkëmbinjve, 1546), të cilat filluan qasjen shkencore ndaj kësaj teme. Studime shkencore sistematike të mineraleve dhe shkëmbinjve të zhvilluara në Evropën e pas Rilindjes .  Studimi modern i mineralogjisë u bazua në parimet e kristalografisë (origjina e kristalografisë gjeometrike, në vetvete, mund të gjurmohet në mineralogjinë e praktikuar në shekujt e tetëmbëdhjetë dhe nëntëmbëdhjetë) dhe në studimin mikroskopik të seksioneve shkëmbore me shpikjen e mikroskopit. në shekullin e 17-të. 

Nicholas Steno për herë të parë vëzhgoi ligjin e qëndrueshmërisë së këndeve ndërfaqe (i njohur gjithashtu si ligji i parë i kristalografisë) në kristalet e kuarcit në 1669.  Kjo më vonë u përgjithësua dhe u vendos eksperimentalisht nga Jean-Baptiste L. Romé de l'Islee në 1783.  René Just Haüy, "babai i kristalografisë moderne", tregoi se kristalet janë periodike dhe vërtetoi se orientimet e faqeve të kristalit mund të shprehen në terma të numrave racionalë, siç u koduan më vonë në indekset e Millerit.  Në 1814, Jöns Jacob Berzelius prezantoi një klasifikim të mineraleve bazuar në kiminë e tyre dhe jo në strukturën e tyre kristalore.  William Nicol zhvilloi prizmin e Nicol, i cili polarizon dritën, në 1827 – 1828 ndërsa studionte drurin e fosilizuar; Henry Clifton Sorby tregoi se pjesët e holla të mineraleve mund të identifikoheshin nga vetitë e tyre optike duke përdorur një mikroskop polarizues .   James D. Dana botoi botimin e tij të parë të A System of Minerology në 1837, dhe në një botim të mëvonshëm prezantoi një klasifikim kimik që është ende standardi.   Difraksioni me rreze X u demonstrua nga Max von Laue në 1912 dhe u zhvillua në një mjet për analizimin e strukturës kristalore të mineraleve nga ekipi baba/bir i William Henry Bragg dhe William Lawrence Bragg .  

Kohët e fundit, e nxitur nga përparimet në teknikën eksperimentale (si difraksioni i neutronit ) dhe fuqia llogaritëse e disponueshme, kjo e fundit prej të cilave ka mundësuar simulime jashtëzakonisht të sakta në shkallë atomike të sjelljes së kristaleve, shkenca është degëzuar për të shqyrtuar probleme më të përgjithshme në fushat e kimisë inorganike dhe fizikës në gjendje të ngurtë . Megjithatë, ai ruan një fokus në strukturat kristalore që hasen zakonisht në mineralet që formojnë shkëmbinj (të tilla si perovskitet, mineralet e argjilës dhe silikatet e kornizës ). Në veçanti, fusha ka bërë përparime të mëdha në kuptimin e marrëdhënies midis strukturës në shkallë atomike të mineraleve dhe funksionit të tyre; në natyrë, shembuj të spikatur do të ishin matja dhe parashikimi i saktë i vetive elastike të mineraleve, gjë që ka çuar në një pasqyrë të re mbi sjelljen sizmike të shkëmbinjve dhe ndërprerjet e lidhura me thellësinë në sizmogramet e mantelit të Tokës . Për këtë qëllim, në fokusin e tyre në lidhjen midis fenomeneve të shkallës atomike dhe vetive makroskopike, shkencat minerale (siç njihen tani zakonisht) shfaqin ndoshta më shumë një mbivendosje me shkencën e materialeve sesa çdo disiplinë tjetër.

 Shih edhe 
 Miniera
 Metalurgjia
 Metalurgjia në Kosovë 

 Literatura 

 Referime 

Kategoria:Mineralogji