Samogitia

Samogitia ose Žemaitija (Samogitisht: Žemaitėjė) është një nga pesë rajonet kulturore të Lituanisë dhe më parë një nga dy ndarjet kryesore administrative të Dukatit të Madh të Lituanisë së bashku me Lituaninë e duhur. Žemaitija ndodhet në Lituaninë veriperëndimore. Qyteti më i madh është Telšiai, ndërsa Šiauliai, ku flitet dialekti Aukštaitian, ndonjëherë përfshihet edhe në Samogitia. Samogitia ka një histori të gjatë dhe të dallueshme kulturore, e reflektuar në ekzistencën e gjuhës samogitike.

 Emrat 
Burimet rutenase përmendën rajonin si жемотьская земля, Žemot'skaja zemlja; kjo shkaktoi formën e saj polake, Żmudź, dhe ndoshta gjermanishten e mesëm të lartë Sameiten, Samaythen. Në tekstet latine, emri zakonisht shkruhet si Samogitia, Samogetia etj. Zona ka qenë prej kohësh e njohur për banorët e saj dhe për lituanezët e tjerë ekskluzivisht si Žemaitija (emri Samogitia nuk përdoret më brenda Lituanisë dhe nuk është përdorur për të paktën dy shekuj); Žemaitija do të thotë "ultësira" në lituanisht.

 Gjeografia 
Qyteti më i madh është Šiauliai (Šiaulē). Telšiai (Telšē) është kryeqyteti, megjithëse Medininkai (tani Varniai; Varnē) ishte dikur kryeqyteti i Dukatit të Samogitisë.

Qytetet kryesore janë (emri i gjuhës samogitian, nëse është i ndryshëm, jepet pas një prerjeje):

 Šiauliai (Šiaulē) (99,462 banorë)
 Mažeikiai (Mažeikē) (32,477 banorë)
 Tauragė (Tauragie) (21,516 banorë)
 Telšiai (Telšē) (21,294 banorë)
 Plungė (Plongė) (16,750 banorë)
 Kretinga (Kretinga) (16,580 banorë)
 Palanga (Palonga) (16,046 banorë)

Samogitia kufizohet me Lituaninë e Vogël në jug-perëndim, Suvalkija në jug-lindje, Aukštaitija në lindje dhe Semigallia dhe Kurland në veri.

 Politika 
Samogitia historikisht ishte një rajon autonom në Dukatin e Madh të Lituanisë, megjithëse e humbi këtë status pasi Lituania u aneksua nga Perandoria Ruse pas ndarjes së tretë të Komonuelthit Polako-Lituanez më 1795 si pjesë e Governoratit Vilnius. Në 1843, Samogitia u përfshi në Governoratit Kaunas, me një pjesë të vogël të bashkangjitur në Governoratit Kurland. Që atëherë, Samogitia nuk ka pasur status të veçantë politik, por ka pasur përpjekje për të krijuar një shtet të veçantë gjatë kryengritjes në shkurt 1831.

Aktualisht, Samogitia përfaqësohet nga shoqëria kulturore samogitiane, një grup i interesuar në ruajtjen e kulturës dhe gjuhës samogitiane.

 Referime 


Kategoria:Krahina historike në Lituani
Kategoria:Rajone etnografike të Lituanisë