Shpëlarja e trurit

Shpëlarja e trurit (e njohur edhe si kontrolli i mendjes, menticidi, bindja përmes shtrëngimit, kontrolli i mendimit, reforma e mendimit apo riedukimi i detyruar) është koncepti që mendja e njeriut mund të ndryshohet ose kontrollohet nga disa teknika psikologjike. Thuhet se larja e trurit redukton aftësinë e subjektit për të menduar në mënyrë kritike ose të pavarur, për të lejuar futjen e mendimeve dhe ideve të reja, të padëshiruara në mendjet e tyre, si dhe për të ndryshuar qëndrimet, vlerat dhe besimet e tyre.

Termi "shpëlarje truri" u përdor për herë të parë në anglisht nga Edward Hunter në vitin 1950 për të përshkruar se si qeveria kineze dukej se i detyronte njerëzit të bashkëpunonin me ta gjatë Luftës së Koresë. Hulumtimet mbi konceptin kanë shqyrtuar gjithashtu Gjermaninë naziste, disa raste kriminale në Shtetet e Bashkuara dhe veprimet e trafikantëve të qenieve njerëzore. Në fund të viteve 1960 dhe 1970, eksperimentet MKUltra të CIA-s dështuan pa asnjë përdorim operacional të subjekteve. Pasoi debati shkencor dhe ligjor, si dhe vëmendja e medias, për mundësinë e larjes së trurit si një faktor kur përdorej dietilamid i acidit lisergjik (LSD), ose në shndërrimin e njerëzve në grupe që konsiderohen si kulte.

Koncepti i larjes së trurit tani nuk pranohet përgjithësisht si një fakt shkencor. Në fjalimin e rastësishëm, "shpëlarja e trurit" dhe forma e saj foljore "shpëlarje truri", përdoren në mënyrë figurative për të përshkruar përdorimin e propagandës për të bindur ose për të lëkundur opinionin publik.

 Shiko edhe 

 Propaganda

 Referime 

Kategoria:Abuzim psikologjik
Kategoria:Psikologji popullore
Kategoria:Kontroll i mendjes
Kategoria:Propagandë