Shiva

Shiva (Sanskritisht: शिव  'I mbari'  ), i njohur gjithashtu si Mahadeva ( Sanskritisht:  महादेव: ' Hyjnia e madhe ' [mɐɦaːd̪eːʋɐh] ),    është një nga hyjnitë kryesore të hinduizmit .  Ai është Qenia Supreme në Shaivizëm, një nga traditat kryesore brenda hinduizmit. 

Shiva njihet si Shkatërruesi brenda Trimurtit, treshja hindu që përfshin gjithashtu Brahmën dhe Vishnun .   Në traditën shaivite, Shiva është Zoti Suprem që krijon, mbron dhe shndërron universin.    Në traditën Shakta të orientuar drejt perëndeshave, perëndesha supreme ( Devi ) konsiderohet si energjia dhe fuqia krijuese (Shakti) dhe partneri i barabartë plotësues i Shivait.   Shiva është një nga pesë hyjnitë e njëvlershme në Panchayatana puja të traditës Smarta të hinduizmit. 
Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia
Category:Instances of Lang-sa using second unnamed parameter
Category:Instances of Lang-sa using second unnamed parameter
Shiva ka shumë aspekte, dashamirëse aq sa edhe të frikshme. Në aspektet dashamirëse, ai përshkruhet si një Jogi i gjithëdijshëm që jeton një jetë asketike në malin Kailash  si dhe një zot shtëpie me gruan e tij Parvati dhe dy fëmijët e tij, Ganeshën dhe Kartikejën . Në aspektet e tij të egra, ai shpesh përshkruhet duke vrarë demonët. Shiva njihet gjithashtu si Adijogi ( KJogi i parë), i konsideruar si perëndia mbrojtës i jogës, meditimit dhe arteve. Shiva Samhita, e.g. ; ;  for Jnana Yoga.

Atributet ikonografike të Shivës janë mbreti gjarpër Vasuki rreth qafës së tij, gjysëmhëna e zbukuruar, lumi i shenjtë Gang që rrjedh nga flokët e tij, syri i tretë në ballin e tij (syri që kthen gjithçka përballë në hi kur hapet), trishula ose sfurku tridhëmbësh si arma e tij, dhe damaru. Ai zakonisht adhurohet në formën anikonike të lingamit . 

Shiva ka rrënjë para-Vedike,  dhe figura e Shivës evoluoi si një bashkim i hyjnive të ndryshme më të vjetra jo-Vedike dhe Vedike, duke përfshirë perëndinë e stuhisë Rigvedike Rudra, e cila mund të ketë gjithashtu origjinë jo-Vedike,  në një hyjni kryesore të vetme.  Shiva është një hyjni tërë-Hindu, i nderuar gjerësisht nga hindutë në Indi, Nepal, Bangladesh, Sri Lanka dhe Indonezi (veçanërisht në Java dhe Bali ). 

 Atributet 
parapamje| Shiva me Parvatin. Shiva është përshkruar me tre sy, Gangu që rrjedh nëpër flokët e tij të lyer, i veshur me stoli gjarpërinjsh dhe një qafore kafkash, të mbuluar me hi dhe i ulur mbi një lëkurë tigri.
parapamje| Një Shiva i ulur mban një sëpatë dhe njëdre në duar.

 Syri i tretë: Shiva zakonisht përshkruhet me një sy të tretë, me të cilin ai digjte Dëshirën (Kāma) në hi,For Shiva as depicted with a third eye, and mention of the story of the destruction of Kama with it, see: . të quajtur "Tryambakam" (Sanskritisht: ), i cili haset në shumë burime.For a review of 4 theories about the meaning of tryambaka, see: . Në sanskriten klasike, fjala ambaka shënon "një sy", dhe në Mahabharata, Shiva paraqitet me tre sy, kështu ky emër përkthehet ndonjëherë si "patja e tre syve".For usage of the word ambaka in classical Sanskrit and connection to the Mahabharata depiction, see: . Megjithatë, në Sanskritishten Vedike, fjala ambā ose ambikā do të thotë "mama"/"nënë", dhe ky kuptim i hershëm i fjalës është baza për përkthimin "tre nëna".For translation of Tryambakam as "having three mother eyes" and as an epithet of Rudra, see: . Këto tre mama-zote të cilat bashkarisht quhen Ambikā. 
 Gjysëmhëna: Shiva mban në kokën e tij gjysëmhënënFor the moon on the forehead see: . Epiteti Candraśekhara (Sanskrit:  "Patja e hënës në gjysmën e saj" – candra = "hënë";  śekhara = "kreshtë, kurorë")For  as crest or crown, see: .For translation "Having the moon as his crest" see: . i referohet kësaj veçorie. Vendosja e hënës në kokën e tij si një standard ikonografik datohet nga periudha kur Rudra u ngrit në rëndësi dhe u bë hyjnia madhore Rudra-Shiva. For the moon iconography as marking the rise of Rudra-Shiva, see: . Origjina e kësaj lidhje mund të jetë për shkak të identifikimit të Hënës me Somën dhe ka një himn në Rigveda ku Soma dhe Rudra  there is a hymn in the Rig Veda ku Soma dhe Rudra përgjërohen të dyja.For discussion of the linkages between Soma, Moon, and Rudra, and citation to RV 7.74, see: .
 Hiri: Ikonografia e Shivës e tregon trupin e tij të mbuluar nga hiri (bhasma, vibhuti). Hiri përfaqëson një kujtesë që i gjithë materiali në qënësi është jo i përhershëm, përfundon në hi dhe ndjekja e vetes së përjetshme dhe çlirimi shpirtëror është i rëndësishëm.
 Flokët e çrregullt: Stili i dallueshëm i flokëve të Shivës shënohet në epitetet Jaṭin, "ai me flokë të çrregullt", and Kapardin, "i dhuruar me flokë të çrregullt".For translation of Kapardin as "Endowed with matted hair" see: . . 
 Fyti blu: Epiteti Nīlakaṇtha (Sanskrite ; nīla = "blu", kaṇtha= "fyt").See: name #93 in . Meqënëse Shiva piu helmin Halahala i përvëluar nga Samudra Manthana për të eleminuar potencën shkatërruese të tij. E shokuar nga veprimi i saj, Parvati ia shtrydhi qafën dhe e ndaloi në fytin e tij për ta parandaluar të përhapej në tërë Gjithësinë, i menduar të jetë në stomakun e Shivës. Megjithatë helmi ishte kaq potent sa i ndryshoi ngjyrën e qafës në blu.For Shiva drinking the poison churned from the world ocean see:  Atributi lë të kuptohet se dikush mund të bëhet Shiva duke gëlltitur helmin e botës në kuptimin e abuzimit dhe sharjeve me qetësi duke bekuar dhe mëshiruar ata që i japin ata.
 Jogi meditues: ikonografia e tij shpesh e tregon atë në pozat e Jogës, duke medituar, ndonjëherë mbi një simbol të Malit Kailash si Zoti i Jogës.
 Gangu i Shenjtë: Epiteti Gangadhara, "Mbajtësi i lumit Gang". Gangu rrjedh nga flokët e çrregullt të Shivës. Gaṅgā (Gangu), një nga lumenjtë kryesorë të vendit, thuhet ta ketë patur burimin nga flokët e Shivës.
 Lëkura e tigrit: Shiva shpesh paraqitet i ulur mbi lëkurë tigri.
 Vasuki: Shiva shpesh shfaqet me një gjarprin Vasuki rreth qafës. Vasuki është është mbreti i dytë i nāgave (i pari ai i Vishnut, Shesha). Sipas legjendës, Vasuki u bekua nga Shiva dhe u vu nga ai si një zbukurim pas Samudra Manthanës.

 Sfurku tridhëmbësh: Shiva zakonisht mbart një sfurk tridhëmbësh të quajtur Trishula. Sfruku është një armë ose simbol në tekstet hindu. Si një simbol, Trishula përfaqëson tre aspektet e Shivës, ato si "krijues, konservues dhe shkatërrues",ose ndryshe përfaqëson baraspeshën e tre Gunave "sattva, raja dhe tama".
 Daullja: Një daulle e vogël në formën e një ore rëre e njohur si damaru.For definition and shape, see: . Kjo është një nga atributet e Shivës në përfaqësimin e tij si kërcimtar i njohur si Nataraxha. Një gjest i duarve specifik (mudra) i quajtur ḍamaru-hasta (Sanskritisht  "ḍamaru-dorë") përdoret për të mbajtur daullen. Daullja përdoret veçanërisht si emblemë nga anëtarët e sektit Kāpālika.
 Sëpata (Parashu) dhe Dreri mbahen në duart e Shivës në Odisha dhe ikonat e Indisë Jugore.
 Rruazat e rruzares: ai mban në qafë një fill rruazash në dorën e tij të djathtë, zakonisht të bërë me Rudraksha. Kjo simbolizon hirin, jetën medituese dhe meditimin.
 Nandī: Nandī, (Sanskrit: नन्दिन् (nandin)), është emri i demit që i shërben Shivës.For a review of issues related to the evolution of the bull (Nandin) as Shiva's mount, see: . Shoqërimi i Shivës me bagëtinë duket tek emri i saj Paśupati, ose Pashupati (Sanskrit: पशुपति), e përkthyer nga Sharma si "zoti i bagëtive" dhe nga Kramrisch si "zoti i kafshëve".
 Mali Kailāsa : Mali Kailash në Himalaje është vendbanimi i tij tradicional.For the name Kailāsagirivāsī (Sanskrit कैलासिगिरवासी), "With his abode on Mount Kailāsa", as a name appearing in the Shiva Sahasranama, see: . Në mitologjinë hindu, mali është krijuar duke patur parasysh Lingën, duke përfaqësuar qëndrën e universit.
 Gaṇa: Gaṇat janë pritës të Shivës dhe jetojnë në Kailash. Atyre u referohet shpesh si bhutaganas, ose pritës-fantazma, duke marrë parasysh natyrën e tyre. Ata thërriten shpesh për të ndërmjetësuar me zotin në emër të të devotshmit. Djali i tij Ganesha u zgjodh si lideri i tyre nga Shiva.
 Varanasi: Varanasi konsiderohet të jetë një qytet i veçantë për Shivën, dhe është një nga vendet më të shenjta të pelegrinazhit në Indi. Atij i referohet në kontekstet fetare si Kashi.

parapamje|321x321px| Statujë e dinastisë Çola që përshkruan Shiva duke kërcyer si Nataraxha ( Muzeu i Artit i Qarkut të Los Anxhelosit )

 Shiko edhe 

 Hinduizmi
 Syri i tretë

 Referime 

Kategoria:Hinduizëm