Kuarku i sharmit

Kuarki i sharmit, kuarku i hijeshisë, kuarku i magjepsur, ose kuarku c është një grimcë elementare e gjeneratës së dytë. Është kuarku i tretë më masiv me një masë prej 1.27± 0,02  të matur në 2022 dhe një ngarkesë prej + e . Ai mbart hijeshi, një numër kuantik . Kuarkët e sharmit gjenden në hadrone si mezoni J/psi dhe barionet e magjepsur . Disa bozone, duke përfshirë bozonet W dhe Z dhe bozonin Higgs, mund të kalbet në kuarkë sharmi.

Në vitin 1964, James Bjorken dhe Sheldon Glashow parashikuan për herë të parë kuarkun e sharmit, dhe në vitin 1970, Glashow, John Iliopoulos dhe Luciano Maiani e parashikuan përsëri. Në vitin 1974, ai u zbulua veçmas përmes mezonit J/psi në Laboratorin Kombëtar Brookhaven dhe Qendrën e Përshpejtuesit Linear Stanford . Në vitet e ardhshme, u gjetën disa grimca magjepsëse, duke përfshirë mezonin D dhe mezonet e çuditshme magjepsëse.

Në shekullin e 21-të, është gjetur një barion që përmban dy kuarke magjepsës. Ka prova të kohëve të fundit që kuarkët e brendshëm ekzistojnë në proton dhe është studiuar bashkimi i kuarkut të sharmit dhe bozonit Higgs. Dëshmitë e fundit tregojnë gjithashtu shkelje të CP në zbërthimin e mezonit D 0, i cili përmban kuarkun e sharmit.