Vaishnavizmi

Vaishnavizëm ( sanskritisht: वैष्णवसम्प्रदायः ,romanizimi: Vaiṣṇavasampradāyaḥ) është një nga emërtimet kryesore hindu së bashku me Shaivizmin, Shaktizmin dhe Smartizmin .  Quhet gjithashtu Vishnuizëm pasi e konsideron Vishnun si qenien e vetme supreme që prin të gjitha hyjnitë e tjera hindu, domethënë Mahavishnu .   Pasuesit e tij quhen Vaishnavitë ose Vaishnava ( IAST: Vaiṣṇava ), dhe përfshin nën-sekte si Krishnaizmi dhe Ramaizmi, të cilët konsiderojnë përkatësisht Krishnën dhe Ramën si qeniet supreme.   Sipas një vlerësimi të vitit 2010 nga Johnson dhe Grim, Vaishnavizmi është sekti më i madh hindu, që përbën rreth 641 milionë ose 67.6% të hinduve.  

Gesa e Vaishnavizmi është e paqartë, dhe gjërësisht hipotetizohet si një fuzion i feve të ndryshe rajonale jovedike me Vishnun. Një jornë e disa  traditave popullore teiste jo-vedike, veçanërisht kultet Bhagavata të Vāsudeva-krishnës dhe Gopala-Krishna, dhe Narayana, u zhvilluan nga shekujt 7 deri në 4 pes. U integrua nën zotin vedik Vishnu në shekujt e parë të erës sonë, dhe u finalizua si Vaishnavizëm, ku zhvilloi doktrinën e avatarit, ku hyjnitë e ndryshme jovedike nderohen si mishërime të ndryshme të zotit suprem Vishnu. Rama, Krishna, Narayana, Kalki, Hari, Vithoba, Venkateshvara, Shrinathji, and Jagannath janë ndër emrat e avatarëve popullorë që shihen si aspekte të ndryshme të së njëjtës qënie supreme.

Tradita vaishnavite është e njohur për përkushtimin e dashur ndaj një avatari të Vishnut (shpesh Krishna) dhe si e tillë ishte kyç për përhapjen e lëvizjes Bhakti në nënkontinentin Indian në mijëvjeçarin e 2-të të erës sonë.   Ajo ka katër shkolla me emërtime të shumta ( sampradaya ): shkolla Vishishtadvaita e epokës mesjetare e Ramanuxhës, shkolla Dvaita e Madhvaçarjës, shkolla Dvaitadvaita e Nimbarkacharya dhe Shuddhadvaita e Vallabhaçarja .   Ramananda (shek. 14) krijoi një lëvizje të orientuar nga Rama, tani grupi më i madh monastik në Azi.  

Tekstet kryesore në vaishnavizëm përfshijnë Vedat, Upanishadët, Bhagavad Gitën, tekstet Pancharatra (Agama), Naalayira Divya Prabhandhamin dhe Bhagavata Puranën .    
parapamje| Vāsudeva në një monedhë të Agathoklit të Baktrias, rreth 190–180 pes.  Osmund Bopearachchi, Emergence of Viṣṇu and Śiva Images in India: Numismatic and Sculptural Evidence, 2016. Ky është "imazhi më i hershëm i paqartë" i hyjnisë. 

 Kohët moderne 
Gjatë shekullit të 20-të, vaishnavizmi është përhapur nga India dhe tani praktikohet në shumë vende anembanë rruzullit, duke përfshirë Amerikën e Veriut, Evropën, Afrikën, Rusinë dhe Amerikën e Jugut. Një pionier i misionit vaishnavit në Perëndim është bërë sannyasi Baba Premananda Bharati (1858–1914), një autor i trajtimit të parë të plotë të vaishnavizmit bengali në anglisht Sree Krishna - Zoti i Dashurisë dhe themeluesi në 1902 "Krishna Samaj" shoqëria në qytetin e Nju Jorkut dhe një tempull në Los Anxhelos . [74] Statusi global i Vaishnavizmit është kryesisht për shkak të rritjes së lëvizjes ISKCON, e themeluar nga AC Bhaktivedanta Swami Prabhupada në 1966.   Prabhupada - He Built a House, Satsvarupa dasa Goswami, Bhaktivedanta Book Trust, 1983,  p. xv

Kategoria:Hinduizëm