Dylli

parapamje| Bazament komercial me hoje mjalti, i bërë duke shtypur dyllin e bletës midis rrotullave metalikë me model
Dyllet janë një klasë e larmishme e përbërjeve organike që janë lëndë të ngurta lipofile, të lakueshme pranë temperaturave të ambientit. Ato përfshijnë alkane dhe lipide më të larta, zakonisht me pika shkrirjeje mbi 40 °C (104 °F), shkrihet për të dhënë lëngje me viskozitet të ulët. Dyjet janë të patretshëm në ujë, por të tretshëm në tretës organikë jopolarë si hekzani, benzeni dhe kloroformi. Dyjet natyralë të llojeve të ndryshme prodhohen nga bimët dhe kafshët dhe gjenden në naftë .

 Kimia 
parapamje| Dylli i markës Ceroline për dysheme dhe mobilje, gjysma e parë e shekullit të 20-të. Nga koleksioni Museo del Objeto del Objeto .
Dyjet janë përbërje organike që përbëhen karakteristikisht nga zinxhirë të gjatë alkil alifatik, megjithëse mund të jenë të pranishëm edhe komponime aromatike. Dyllet natyrale mund te permbajne lidhje te pangopura dhe perfshijne grupe te ndryshme funksionore si acidet yndyrore, alkoolet parësore dhe sekondare, ketonet, aldehidet dhe esteret e acideve yndyrore. Dyjet sintetikë shpesh përbëhen nga seri homologe të hidrokarbureve alifatike me zinxhir të gjatë ( alkane ose parafina) që nuk kanë grupe funksionore . Wilhelm Riemenschneider1 and Hermann M. Bolt (2005). "Esters, Organic". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Wiley-VCH, Weinheim. .

 Përdorimet 
Dyjet konsumohen kryesisht në mënyrë industriale si përbërës të formulimeve komplekse, shpesh për veshje. Përdorimi kryesor i dyllrave, polietileni dhe polipropileni është në formulimin e ngjyruesve për plastikat. Dyllrat japin efekte mat (dmth., për të dhënë përfundime jo me shkëlqim) dhe rezistencë ndaj konsumit ndaj bojrave. Dyllët e polietilenit futen në bojëra në formën e dispersioneve për të ulur fërkimin. 

Ato përdoren si agjentë çlirues, përdoren si agjentë rrëshqitës në mobilje dhe japin rezistencë ndaj korrozionit. Uwe Wolfmeier, Mr. Hans Schmidt, Franz-Leo Heinrichs, Georg Michalczyk, Wolfgang Payer, Wolfram Dietsche, Klaus Boehlke, Gerd Hohner, Josef Wildgruber "Waxes" in Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry, Wiley-VCH, Weinheim, 2002. .

 Produkte druri 
Dyllrat përdoren si përfundime dhe veshje për produktet e drurit.  Dylli i bletës përdoret shpesh si lubrifikant në rrëshqitjet e sirtarëve ku ndodh kontakti i drurit me dru.

 Përdorime të tjera 
parapamje| Një shtresë dylli e bën këtë kërp Manila të papërshkueshëm nga uji.
parapamje| Një llambë lavë është një artikull i ri që përmban dyll të shkrirë nga poshtë nga një llambë. Dylli ngrihet dhe bie në blloqe dekorative, të shkrira.
Dylli vulosës përdorej për të mbyllur dokumente të rëndësishme në Mesjetë . Pllakat e dyllit përdoreshin si sipërfaqe shkrimi. Ka pasur lloje të ndryshme dylli në Mesjetë, përkatësisht katër lloje dylli ( raguzan, malazez, bizantin dhe bullgar ), dyje "të zakonshëm" nga Spanja, Polonia dhe Riga, dyllëra të parafinuar dhe dyllëra me ngjyra (të kuqe, të bardhë dhe me ngjyra) jeshile). The rational arts of living: Ruth and Clarence Kennedy Conference in the Renaissance, 1982, page 187, Studies in History, No 50, Alistair Cameron Crombie, Nancy G. Siraisi, Dept. of History of Smith College, 1987.  Dyllet përdoren për të bërë letër dylli, letër ngopëse dhe lyerjeje dhe karton për t'i izoluar nga uji ose për ta bërë atë rezistent ndaj ngjyrosjes ose për të modifikuar vetitë e sipërfaqes së saj. Dyllët përdoren gjithashtu në lustrimet e këpucëve, lustruesit e drurit dhe lustrimet e automobilave, si agjentë për çlirimin e mykut në prodhimin e mykut, si një shtresë për shumë djathëra dhe për lëkurën dhe pëlhurën rezistente ndaj ujit . Dylli është përdorur që nga antikiteti si një model i përkohshëm dhe i lëvizshëm në derdhjen e arit, argjendit dhe materialeve të tjera me dyll të humbur .
Kategoria:Lëndë e butë
Kategoria:Produkte të naftës së papërpunuar