Bolshevikët

Bolshevikët (Rusisht: большевики, bolsheviki; prej большинство, bolshinstvo, 'shumica'), i udhëhequr nga Vladimir Lenin, ishin një fraksion i majtë radikal i Partisë Social Demokratike të Punës Ruse (RSDLP) e cila u nda me Menshevikët në Kongresin e Dytë të Partisë në vitin 1903. Partia Bolshevike mori pushtetin në Rusi në Revolucionin e Tetorit të 1917, dhe më vonë u riemërua Partia Komuniste e Bashkimit Sovjetik. Ideologjia dhe praktikat e tyre, të bazuara në parimet leniniste dhe më vonë marksiste-leniniste, njihen si bolshevizëm.

Origjina e ndarjes ishte mbështetja e Leninit për një parti më të vogël të revolucionarëve profesionistë, në kundërshtim me dëshirën menshevike për një anëtarësim të gjerë në parti. Ndikimi i dy fraksioneve u luhat në vitet deri në vitin 1912, kur RSDLP u nda zyrtarisht në parti bolshevike dhe menshevike. Filozofia politike e bolshevikëve bazohej në parimet leniniste të pararojës dhe qendërzimit demokratik. Pas Revolucionit të Shkurtit të vitit 1917, i cili përmbysi carin, Lenini u kthye në Rusi dhe nxori tezat e tij të prillit, të cilat bënin thirrje për "mos mbështetje për Qeverinë e Përkohshme" dhe "të gjithë pushtetin për sovjetikët". Në verën e vitit 1917, veçanërisht pas Ditëve të Korrikut dhe çështjes së Kornilovit, një numër i madh punëtorësh të radikalizuar iu bashkuan bolshevikëve, të cilët planifikuan Revolucionin e Tetorit që përmbysi qeverinë. Partia fillimisht qeverisi në koalicion me Revolucionarët Sociaslist të Majtë, por gjithnjë e më shumë e centralizoi pushtetin dhe shtypi opozitën gjatë Luftës Civile Ruse, dhe pas vitit 1921 u bë partia e vetme ligjore në Rusinë Sovjetike dhe Bashkimin Sovjetik. Nën udhëheqjen e Josif Stalinit, partia u lidh me politikat e tij të "socializmit në një vend", industrializimit të shpejtë, bujqësisë së kolektivizuar dhe kontrollit të qendërzuar të shtetit.

Shënime

Referime


Kategoria:Parti komuniste të zhdukura në Rusi
Kategoria:Parti politike të themeluara më 1903
Kategoria:Parti politike të Revolucionit Rus
Kategoria:Fraksione të partive politike në Rusi