Popujt indo-arianë

IDIndo-Aryan peoples

Popujt indo-arianë janë një koleksion i larmishëm i popujve indo-evropianë që flasin gjuhë indo-ariane në nënkontinentin Indian . Historikisht, arianët ishin baritorët që flisnin indo-iranianisht, të cilët migruan nga Azia Qendrore në Azinë Jugore dhe paraqitën gjuhën proto-indo-ariane .      Sot, folësit e gjuhës indo-ariane gjenden në rajonet moderne të Bangladeshit, Nepalit, Pakistanit lindor, Sri Lankës, Maldiveve dhe Indisë veriore. 

 Historia 

 Proto-Indo-Iranianët 
djathtas|parapamje| Kulturat arkeologjike të lidhura me migrimet indo-iraniane (pas EIEC ). Kulturat Andronovo, BMAC dhe Jaz shpesh janë lidhur me migrimet indo-iraniane. Kulturat GGC, Varrezat H, Bakërpunuese, OCP dhe PGW janë kandidatë për kulturat që lidhen me migrimet indo-ariane .
Paraqitja e gjuhëve indo-ariane në nënkontinentin Indian ishte rezultat i një migrimi të njerëzve indo-arianë nga Azia Qendrore në nënkontinentin indian verior ( bangladeshi i sotëm, Butani, India, Nepali, Pakistani dhe Sri Lanka). Këto migrime filluan afërsisht në vitin 1800 pes, pas shpikjes së karrocës së luftës, dhe gjithashtu sollën gjuhët indo-ariane në Levant dhe ndoshta në Azinë e Brendshme.[ citim i nevojshëm ] Një grup tjetër indo-arianësh migruan më tej drejt perëndimit dhe themeluan mbretërinë Mitanni në Sirinë veriore;  (rreth 1500-1300 pes) grupi tjetër ishin njerëzit vedikë.  Christopher I. Beckwith sugjeron se Wusun, një popull indo-evropian kaukazoid i Azisë së Brendshme në antikitet, ishin gjithashtu me origjinë indo-ariane. 

Proto-indo-iranianët, nga të cilët u zhvilluan indo-arianët, identifikohen me kulturën Sintashta (2100–1800 pes),   dhe kulturën e Andronovos, e cila lulëzoi rreth. 1800–1400 pes në stepat rreth Detit Aral. Proto-indo-arianët u ndanë rreth viteve 1800-1600 pes nga iranianët,  u zhvendosën në jug përmes Kulturës Baktria-Marxhana, në jug të kulturës Andronovo, duke huazuar disa nga besimet dhe praktikat e tyre të veçanta fetare nga BMAC, dhe më pas migroi më në jug në Levant dhe Indinë veriperëndimore. George Erdosy (1995).   Migrimi i indo-arianëve ishte pjesë e përhapjes më të madhe të gjuhëve indo-evropiane nga atdheu proto-indo-evropian në stepën Pontiko-Kaspiane, e cila filloi në mijëvjeçarin e IV para Krishtit.  Johannes Krause mit Thomas Trappe: Die Reise unserer Gene.   Kulturat GGC, Varrezat H, Bakërpunuesit, OCP dhe PGW janë kandidatë për kulturat e lidhura me indo-arianët.

Indo-arianët ishin të bashkuar nga normat kulturore dhe gjuha e përbashkët, të referuara si aryā 'fisnike'. Gjatë katër mijëvjeçarëve të fundit, kultura indo-ariane ka evoluar veçanërisht brenda vetë Indisë, por origjina e saj është në ndërthurjen e vlerave dhe trashëgimisë së grupeve indo-ariane dhe indigjene të njerëzve të Indisë.  Përhapja e kësaj kulture dhe gjuhe u bë nga sistemet patron-klient, i cili lejoi përthithjen dhe kulturimin e grupeve të tjera në këtë kulturë dhe shpjegon ndikimin e fortë në kulturat e tjera me të cilat ajo ndërvepronte.

Ndërsa grupi gjuhësor indo-arian zë kryesisht pjesët veriore të Indisë, gjenetikisht, të gjithë aziatikët e Jugut në të gjithë nënkontinentin Indian janë pasardhës të një përzierjeje të gjuetarëve-mbledhësve të Azisë Jugore, gjuetarëve-mbledhësve iranianë dhe blegtorëve steporë të Azisë Qendrore në përpjestime të ndryshme.   Përveç kësaj, njerëzit që flasin gjuhë austroaziatike dhe tibeto-birmane kontribuan në përbërjen gjenetike të Azisë Jugore. 
Kategoria:Popuj indo-evropianë
Kategoria:Popuj indo-arian