Morthi

Ngrirja është një dëmtim i lëkurës që ndodh kur ekspozohet ndaj temperaturave jashtëzakonisht të ulëta, duke shkaktuar ngrirjen e lëkurës ose indeve të tjera, duke prekur zakonisht gishtat, gishtat e këmbëve, hundën, veshët, faqet dhe mjekrën. Më shpesh, ngrirja ndodh në duar dhe këmbë. Simptomat fillestare janë zakonisht një ndjenjë e të ftohtit dhe ndjesi shpimi gjilpërash ose mpirje. Kjo mund të pasohet nga ngathtësia e lëkurës me ngjyrë të bardhë ose kaltërosh. Pas trajtimit mund të shfaqen ënjtje ose flluska. Komplikimet mund të përfshijnë hipoterminë ose sindromën e ndarjes.

Njerëzit të cilët janë të ekspozuar ndaj temperaturave të ulëta për periudha të gjata, siç janë entuziastët e sporteve dimërore, personeli ushtarak dhe individët e pastrehë, janë në rrezik më të madh. Faktorë të tjerë rreziku përfshijnë pirjen e alkoolit, pirjen e duhanit, problemet e shëndetit mendor, disa medikamente dhe lëndimet e mëparshme për shkak të të ftohtit. Mekanizmi themelor përfshin dëmtimin nga kristalet e akullit dhe mpiksjen e gjakut në enët e vogla të gjakut pas shkrirjes. Diagnoza bazohet në simptoma. Ashpërsia mund të ndahet në sipërfaqësore (shkalla 1 dhe 2) ose e thellë (shkalla 3 dhe 4). Një skanim i kockave ose MRI mund të ndihmojë në përcaktimin e shkallës së dëmtimit.

Parandalimi konsiston në veshjen e veshjeve të duhura, të mbuluara plotësisht, shmangien e temperaturave të ulëta dhe erës, ruajtjen e hidratimit dhe të ushqyerit dhe aktivitetin e mjaftueshëm fizik për të ruajtur temperaturën e brendshme pa u lodhur. Trajtimi bëhet duke ngrohur përsëri, duke u zhytur në ujë të ngrohtë (afër temperaturës së trupit) ose me kontakt me trupin dhe duhet të bëhet vetëm kur mund të ruhet temperatura konsistente në mënyrë që ngrirja e sërishme të mos jetë rrezik. Ngrohja ose ftohja e shpejtë duhet të shmanget pasi mund të shkaktojë djegie ose stres në zemër. Fërkimi ose aplikimi i forcës në zonat e prekura duhet të shmanget pasi mund të shkaktojë dëme të mëtejshme si gërvishtjet. Përdorimi i ibuprofenit dhe toksoidit të tetanozit rekomandohet për lehtësimin e dhimbjeve ose për të reduktuar ënjtjen ose inflamacionin. Për lëndime të rënda, mund të përdoret iloprost ose trombolitikë. Operacioni ndonjëherë është i nevojshëm. Amputimi duhet të konsiderohet disa muaj pas ekspozimit në mënyrë që të merret në konsideratë nëse shkalla e dëmtimit është dëmtim i përhershëm dhe në këtë mënyrë kërkon trajtim drastik.

Dëshmia e ngricave që ndodhin te njerëzit datojnë 5000 vjet më parë. Dëshmitë u dokumentuan në një mumje parakolumbiane të zbuluar në Ande. Numri i rasteve të ngricave nuk dihet. Normat mund të jenë deri në 40% në vit për ata që bëjnë alpinizëm. Grupmosha më e zakonshme e prekur janë ato 30 deri në 50 vjeç. Ngricat kanë luajtur gjithashtu një rol të rëndësishëm në një sërë konfliktesh ushtarake. Përshkrimi i parë zyrtar i gjendjes ishte në 1813 nga Dominique Jean Larrey, një mjek në ushtrinë e Napoleonit, gjatë pushtimit të Rusisë.

 Shiko edhe 

 Lëndimi

 Referime 

Kategoria:Moti dhe shëndeti
Kategoria:Gjendje të lëkurës që vijnë nga faktorë fizikë