Mbreti (shah)

Mbreti (♔, ♚) është figura më e rëndësishme në lojën e shahut. Mund të lëvizë në çdo katrorë fqinj; mund të kryejë gjithashtu, së bashku me torrën, një lëvizje të veçantë të quajtur rrokada. Nëse mbreti i një lojtari kërcënohet me kapje, thuhet se është në kontroll dhe lojtari duhet të heqë menjëherë kërcënimin e kapjes. Nëse kjo nuk mund të bëhet, mbreti thuhet se është në mat, duke rezultuar në një humbje për atë lojtar. Një lojtar nuk mund të bëjë asnjë lëvizje që vendos mbretin e tij në kontroll. Pavarësisht kësaj, mbreti mund të bëhet një figurë e fortë fyese në fundlojë ose, rrallë, në meslojë.

Mbreti i bardhë e fillon lojën në e1; mbreti i zi fillon në e8. Ndryshe nga të gjitha figurat e tjera, çdo lojtar mund të ketë vetëm një mbret dhe mbretërit nuk hiqen kurrë nga tabela gjatë lojës.

Vendosja dhe lëvizja


Mbreti i bardhë fillon në e1, në kolonën e parë në të djathtë të mbretëreshës nga këndvështrimi i bardhë. Mbreti i zi fillon në e8, drejtpërdrejt përballë mbretit të bardhë. Çdo mbret fillon në një katror të kundërt me ngjyrën e tij.

Një mbret mund të lëvizë një katror horizontalisht, vertikalisht dhe diagonalisht nëse katrori tashmë është i zënë nga një figurë miqësore ose lëvizja do ta vendoste mbretin në kontroll. Nëse katrori është i zënë nga një figura e armikut të pambrojtur, mbreti mund ta kapë atë, duke e hequr atë nga loja. Mbretërit kundërshtarë nuk mund të zënë kurrë katrorët e ngjitur (shih kundërshtimin) për të dhënë çek, pasi kjo do të vinte në kontroll edhe mbretin në lëvizje. Mbreti mund të japë çeqe të zbuluara, megjithatë, duke zhbllokuar një oficer, torrë ose mbretëreshë.

Rrokada

Mbreti mund të bëjë një lëvizje të veçantë, në lidhje me një torrë me të njëjtën ngjyrë, të quajtur rrokada. Gjatë rrokadës, mbreti lëviz dy katrorë horizontalisht në drejtim të njërit prej torrave të tij dhe torra vendoset në katrorin mbi të cilin kaloi mbreti.

Rrokada lejohet në kushtet e mëposhtme:

 As mbreti dhe as torra nuk kanë lëvizur më parë.
 Asnjë katror midis dy figurave nuk është i zënë.
 Mbreti nuk është në kontroll.
 Asnjë nga katrorët nëpër të cilat mbreti do të lëvizte ose ku do të lëvizte nuk është nën sulmin e armikut.

Rrokada me torrën në kolonën-h njihet si rrokada e shkurtër (shënohet 0-0 në notacionin algjebrik), ndërsa rrokada me torrën në kolonën-a njihet si rrokada e gjatë (shënohet 0-0-0).

Lidhje të jashtme
Fianchetto variation of the King’s Indian Defence 
Piececlopedia: King by Fergus Duniho and Hans Bodlaender, The Chess Variant Pages

Kategoria:Figura shahu