Mburoja

Mburoja është një pjesë e armaturës personale që mbahet në dorë, e cila mund të jetë ose jo e lidhur në kyçin e dorës ose parakrahut. Mburojat përdoren për të kapur sulme specifike, qoftë nga armë me rreze të afërt apo predha si shigjeta, me anë të blloqeve aktive, si dhe për të ofruar mbrojtje pasive duke mbyllur një ose më shumë linja luftimi gjatë luftimit.

Mburojat ndryshojnë shumë në madhësi dhe formë, duke filluar nga panelet e mëdha që mbrojnë të gjithë trupin e përdoruesit e deri te modelet e vogla (si p.sh. mburoja) që ishin të destinuara për përdorim luftarak dorë më dorë. Mburojat gjithashtu ndryshojnë shumë në trashësi; ndërsa disa mburoja ishin bërë me dërrasa druri relativisht të thella, absorbuese për të mbrojtur ushtarët nga goditjet e shtizave dhe bulonave të harkut, të tjerat ishin më të holla dhe më të lehta dhe të dizajnuara kryesisht për të shmangur goditjet e tehut (si roromaraugi ose qauata). Së fundi, mburojat ndryshojnë shumë në formë, duke filluar nga rrumbullakësia deri në këndore, gjatësia dhe gjerësia proporcionale, simetria dhe modeli i skajeve; forma të ndryshme ofrojnë mbrojtje më optimale për këmbësorinë ose kalorësinë, rrisin transportueshmërinë, ofrojnë përdorime dytësore si mbrojtja e anijeve ose si armë etj.

Në parahistori dhe gjatë epokës së qytetërimeve më të hershme, mburojat bëheshin prej druri, lëkure kafshësh, kallamishte të endura ose thurje. Në antikitetin klasik, pushtimet barbare dhe mesjetën, ato ishin ndërtuar normalisht nga pema plepi, gëlqere ose një lëndë tjetër druri rezistente ndaj çarjes, e mbuluar në disa raste me një material të tillë si lëkura ose lëkura e papërpunuar dhe shpesh e përforcuar me një bos metalik, buzë ose banda. Ata u bartën nga këmbësorë, kalorës dhe kalorës.

Në varësi të kohës dhe vendit, mburojat mund të jenë të rrumbullakëta, ovale, katrore, drejtkëndëshe, trekëndore, dybiale ose të skallopuara. Ndonjëherë ata merrnin formën e qifteve ose qifteve, ose kishin majat e rrumbullakosura në një bazë drejtkëndëshe me ndoshta një vrimë syri, për t'u parë kur përdoreshin për luftim. Mburoja mbahej nga një dorezë qendrore ose nga rripa me disa që kalonin mbi ose rreth krahut të përdoruesit dhe një ose më shumë mbaheshin nga dora.

Shpesh mburojat zbukuroheshin me një model të pikturuar ose një paraqitje kafshësh për të treguar ushtrinë ose klanin e tyre. Këto dizajne u zhvilluan në pajisje të sistematizuara heraldike gjatë Mesjetës së Lartë për qëllime të identifikimit të fushëbetejës. Edhe pas futjes së barutit dhe armëve të zjarrit në fushën e betejës, mburojat vazhduan të përdoren nga grupe të caktuara. Në shekullin e 18-të, për shembull, luftëtarëve të malësisë skoceze u pëlqente të mbanin mburoja të vogla të njohura si objektiva, dhe deri në shekullin e 19-të, disa popuj jo të industrializuar (si luftëtarët zulu) i përdornin ato kur bënin luftëra.

Në shekullin e 20-të dhe të 21-të, mburojat janë përdorur nga njësitë ushtarake dhe policore që specializohen në veprimet anti-terroriste, shpëtimin e pengjeve, kontrollin e trazirave dhe thyerjen e rrethimit.

 Shiko edhe 

 Mburoja balistike

 Referime 

Kategoria:Mburoja
Kategoria:Armë mesjetare
Kategoria:Armë të lashta