Alkooli sipas vëllimit

Alkooli sipas vëllimit (shkurtuar si alc/vol) është një masë standarde e sasisë së alkoolit (etanol) në një vëllim të caktuar të një pije alkoolike (shprehur si përqindje vëllimi). Përcaktohet si numri i mililitrave (mL) etanolit të pastër të pranishëm në 100 mL (3.5 imp fl oz; 3.4 US fl oz) tretësirë në 20 °C (68 °F). Numri i mililitrave të etanolit të pastër është masa e etanolit pjesëtuar me densitetin e tij në 20 °C (68 °F), që është 0,78945 g/mL (0,82353 oz/US fl oz; 0,79122 oz/Imp fl oz; 0,4563 /cu in).Haynes, William M., ed. (2011). CRC Handbook of Chemistry and Physics (92nd ed.). Boca Raton, FL: CRC Press. p. 3.246. ISBN 1-4398-5511-0. Standardi alc/vol përdoret në mbarë botën. Organizata Ndërkombëtare e Metrologjisë Ligjore ka tabela të densitetit të përzierjeve ujë-etanol në përqendrime dhe temperatura të ndryshme.

Në disa vende, p.sh. Francë, alkooli për nga vëllimi shpesh referohet si gradë Gay-Lussac (sipas kimistit francez Joseph Louis Gay-Lussac), edhe pse ka një ndryshim të vogël pasi që konventa Gay-Lussac përdor vlerën e Atmosferës Standarde Ndërkombëtare për temperaturën 15 °C (59 °F).

Ndryshimi i vëllimit
Përzierja e dy solucioneve të alkoolit me fuqi të ndryshme zakonisht shkakton një ndryshim në vëllim. Përzierja e ujit të pastër me një tretësirë më pak se 24% në masë shkakton një rritje të lehtë të vëllimit të përgjithshëm, ndërsa përzierja e dy tretësirave mbi 24% shkakton një ulje të vëllimit. Dukuria e ndryshimeve të vëllimit për shkak të përzierjes së tretësirave të ndryshme quhet ndryshe "vëllimi molar i pjesshëm". Uji dhe etanoli janë të dy tretës polare. Kur uji i shtohet etanolit, molekulat më të vogla të ujit tërhiqen nga grupi hidroksil i etanolit dhe secila molekulë ndryshon fushën e polaritetit të tjetrës. Tërheqja lejon hapësirë më të afërt midis molekulave sesa zakonisht gjendet në përzierjet jopolare.

Kështu, alc/vol nuk është i njëjtë me fraksionin vëllimor të shprehur si përqindje. Fraksioni vëllimor, i cili përdoret gjerësisht në kimi (zakonisht shënohet si v/v), përkufizohet si vëllimi i një komponenti të caktuar i ndarë me shumën e të gjithë përbërësve në përzierje kur ato maten veçmas. Për shembull, për të bërë 100 ml tretësirë etanol 50% alc/vol, uji do t'i shtohet 50 ml etanol për të bërë saktësisht 100 ml. Ndërsa për të bërë një tretësirë etanoli 50% v/v, mund të përzihen 50 mL etanol dhe 50 mL ujë, por vëllimi i tretësirës që rezulton do të jetë më pak se 100 mL për shkak të ndryshimit të vëllimit gjatë përzierjes dhe do të përmbajë një sasi më të lartë. përqendrimi i etanolit. Dallimi nuk është i madh, ku dallimi maksimal është më pak se 2.5%, dhe më pak se 0.5% diferencë për përqendrime nën 20%.

Vlerësimi praktik i përmbajtjes së alkoolit
Gjatë prodhimit të verës dhe birrës, maja shtohet në një tretësirë me sheqer. Gjatë fermentimit, majat konsumojnë sheqernat dhe prodhojnë alkool. Dendësia e sheqerit në ujë është më e madhe se dendësia e alkoolit në ujë. Një hidrometër përdoret për të matur ndryshimin në peshën specifike të tretësirës para dhe pas fermentimit. Më pas mund të vlerësohet vëllimi i alkoolit në tretësirë. Ekzistojnë një sërë formulash empirike të cilat prodhuesit e birrës dhe prodhuesit e verës i përdorin për të vlerësuar përmbajtjen e alkoolit të pijeve të prodhuara.

Pesha specifike është dendësia e një lëngu në raport me atë të ujit, d.m.th., nëse dendësia e lëngut është 1,05 herë më e madhe se ajo e ujit, ai ka një peshë specifike prej 1,05. Në përdorimin e birrës në Mbretërinë e Bashkuar, është zakon që vlera e referencës për ujin të jetë 1000, kështu që graviteti specifik i të njëjtit shembull të birrës do të citohet si 1050. Formulat këtu supozojnë se përkufizimi i mëparshëm përdoret për peshën specifike.

Verë
Metoda më e thjeshtë për verën është përshkruar nga autori anglez C.J.J. Berry:

Birra
Një llogari për birrën është:

Për ABV më të lartë mbi 6% shumë prodhues të birrës përdorin këtë formulë:

Shënime

Referime

Bibliografia





Kategoria:Matja e alkoolit