Borisav Joviq

Borisav Jović ( Serbishte Cirilike: Борисав Јовић , ; 19 tetor 1928 Cencich, John. "The Devil's Garden: A War Crimes Investigator's Story. – 13 shtator 2021) ishte një ekonomist, diplomat dhe politikan serb që shërbeu si President i Presidencës së Jugosllavisë nga viti 1990 deri në vitin 1991.

Ai ishte ambasador i Jugosllavisë në Itali nga mesi deri në fund të viteve 1970, ishte përfaqësues serb i Presidencës kolektive të Jugosllavisë gjatë fundit të viteve 1980 dhe fillimit të viteve 1990, ishte President i Presidencës dhe ishte një figurë udhëheqëse në Partinë Socialiste të Serbisë në vitet 1990.  Jović mori doktoraturën në ekonomi nga Universiteti i Beogradit në vitin 1965. Ai fliste rrjedhshëm gjuhët ruse dhe italiane .

 Karriera 
Joviq ishte një aleat i ngushtë dhe këshilltar i zyrtarit serb Slobodan Millosheviç dhe e ndihmoi Millosheviçin të kapte pushtetin gjatë revolucionit anti-burokratik .  Ai shërbeu si kryetar i presidencës së Jugosllavisë nga maji 1990 deri në maj 1991. Në librin e tij, Poslednji dani SFRJ (Beograd, 1995), Joviċ përshkruan se si në fund të qershorit 1990, pas fitores elektorale në Slloveni dhe Kroaci të forcave pro-pavarësisë, ai i propozoi Millosheviçit dhe ministrit federal të mbrojtjes Veljko Kadijeviq që ata të "shporrin Slloveninë dhe Kroacia jashtë Jugosllavisë" përmes përdorimit të forcës, ndërkohë që ruanin pjesët e Kroacisë me popullsi serbe, për të cilën Millosheviqi ra dakord.  Menjëherë pas atij takimi Joviq filloi zbatimin e strategjisë që çoi në fundin e shtetit federal jugosllav. Borisav Jović, Poslednji dani SFRJ: Izvodi iz dnevnika (Belgrade: Politika, 1995), pp. 159-61. Jović është i njohur për ndihmën për të negociuar Marrëveshjen e Brionit në fillim të korrikut 1991, e cila i dha Sllovenisë pavarësinë e saj pas Luftës Dhjetë Ditëshe .

Afër fundit të mandatit të tij në presidencë, pasardhësi i tij, Stjepan Mesiç, kroat, u bllokua nga marrja e presidencës nga katër nga tetë anëtarët e presidencës, të cilët kështu shkelën rregullimin kushtetues për rotacion. Në mesin e vitit 1991, me rritjen e tensioneve që çuan në Luftën Kroate për Pavarësi në Kroaci, Jović u përpoq të miratonte kompetenca emergjence që do të mundësonin efektivisht ushtrinë të merrte kontrollin e vendit dhe të kthente efektet e zgjedhjeve të para të lira demokratike që kishin zgjedhur qeveritë që mbrojnë pavarësinë në republikat e Kroacisë dhe Sllovenisë . Kërkohej vota e 5 prej 8 anëtarëve të Presidencës dhe Serbia kishte nën kontrollin politik votat e Serbisë, Malit të Zi, Vojvodinës dhe Kosovës dhe supozonte se delegati serb që përfaqësonte Bosnjën dhe Hercegovinën do të votonte për planin. Plani dështoi kur delegati serb i Bosnjës, Bogić Bogićević, refuzoi të votonte për planin. 

majtas|parapamje| Joviq (ulur majtas) në Asamblenë Kombëtare  të Serbisë në vitet 1990
Në dokumentarin e BBC-së të vitit 1995, Vdekja e Jugosllavisë, Joviq përshkroi para intervistuesve perceptimin e tij për ngjarjet që përfundimisht rezultuan në shpërbërjen e Republikës Socialiste Federative të Jugosllavisë dhe Luftërat e mëvonshme Jugosllave .  Gjatë kësaj interviste (Pjesa 4, "Portat e Ferrit–"), si dhe në dëshminë e tij para ICTY, ICTY transcript of Slobodan Milošević's trial, November 18, un.org; accessed 11 May 2018. Jović përshkroi veprimet e udhëheqjes jugosllave që çuan në formimin e Ushtrisë Serbe të Bosnjës. Joviq pretendoi se këto veprime u vendosën në një diskutim privat që ai mbajti me presidentin serb Millosheviç. Sipas Joviqit, ai e kuptoi se nëse Bosnja dhe Hercegovina përfundonte duke u njohur nga komuniteti ndërkombëtar, prania e trupave të Ushtrisë Popullore Jugosllave (JNA) në territorin boshnjak mund të kishte bërë që qeveria jugosllave të akuzohej për agresion. Për të shmangur këtë, ai dhe Millosheviqi vendosën të transferojnë të gjithë ushtarët e APJ-së nga Serbia dhe Mali i Zi dhe Bosnja dhe Hercegovina në vendet e tyre të origjinës me qeverinë jugosllave që mbuloi shpenzimet. Në këtë mënyrë, çdo serb i Bosnjës u transferua nga ushtria jugosllave në atë që u bë Ushtria Serbe e Bosnjës e sapokrijuar. 

Joviq e shihte ish-kryeministrin reformist jugosllav Ante Markoviç, një kroat i Bosnjës, si përgjegjës për shkatërrimin e vendit dhe për të qenë një kukull e perëndimit kapitalist. Joviq, ndërsa ishte president i Jugosllavisë, komentoi:Përfundimi i përgjithshëm është se Ante Markoviq nuk është më i pranueshëm apo i besueshëm për ne. Askush nuk ka më dyshime në mendjen e tij se ai është krahu i zgjatur i Shteteve të Bashkuara për të përmbysur këdo që mendon ndonjëherë për socializmin dhe me votat tona e emëruam atë Kryeministër në Kuvend. Ai po luan lojën më të rrezikshme të tradhtisë. Testimony, un.org; accessed 21 May 2015.

 Vdekja 
Joviq vdiq nga COVID-19 më 13 shtator 2021, në moshën 92 vjeçare, gjatë pandemisë COVID-19 në Serbi . Leading Yugoslav Politician Borisav Jovic Dies of COVID-19
Kategoria:Vdekje 2021
Kategoria:Lindje 1928