Ekonomia e luftës

Një ekonomi lufte ose ekonomia e kohës së luftës është grupi i rastësive të ndërmarra nga një shtet modern për të mobilizuar ekonominë e tij për prodhimin e luftës. Philippe Le Billon e përshkruan një ekonomi lufte si një "sistem të prodhimit, mobilizimit dhe shpërndarjes së burimeve për të mbështetur dhunën". Disa masa të marra përfshijnë rritjen e tarifave të Taylor-it si dhe futjen e programeve të alokimit të burimeve. Qasjet për rikonfigurimin e ekonomisë ndryshojnë nga vendi në vend.Philippe Le Billon, Geopolitics of Resource Wars: Resource Dependence, Governance and Violence (London: Frank Cass, 2005)

Shumë shtete rrisin shkallën e planifikimit në ekonomitë e tyre gjatë luftërave; në shumë raste kjo shtrihet në racionimin, dhe në disa raste në rekrutimin për mbrojtje civile, si Ushtria e Tokës së Grave dhe Bevin Boys në Mbretërinë e Bashkuar gjatë Luftës së Dytë Botërore. Gjatë situatave totale të luftës, disa ndërtesa dhe pozicione shpesh shihen si objektiva të rëndësishëm nga luftëtarët. Bllokada e Unionit, Marshimi drejt Detit i Gjeneralit të Unionit William Tecumseh Sherman gjatë Luftës Civile Amerikane dhe bombardimi strategjik i qyteteve dhe fabrikave armike gjatë Luftës së Dytë Botërore janë të gjitha shembuj të luftës totale.

Për sa i përket anës së kërkesës agregate, koncepti i një ekonomie lufte është lidhur me konceptin e "kejnsianizmit ushtarak", në të cilin buxheti ushtarak i qeverisë stabilizon ciklet e biznesit dhe luhatjet dhe/ose përdoret për të luftuar recesionet. Nga ana e ofertës, është vërejtur se luftërat ndonjëherë kanë efektin e përshpejtimit të përparimit teknologjik në një masë të tillë që një ekonomi forcohet shumë pas luftës, veçanërisht nëse ajo ka shmangur shkatërrimin e lidhur me luftën. Kështu ndodhi, për shembull, me Shtetet e Bashkuara në Luftën e Parë Botërore dhe Luftën e Dytë Botërore. Megjithatë, disa ekonomistë (si Seymour Melman) argumentojnë se natyra e kotë e pjesës më të madhe të shpenzimeve ushtarake përfundimisht mund të dëmtojë përparimin teknologjik.

Lufta përdoret shpesh si një përpjekje e fundit për të parandaluar përkeqësimin e kushteve ekonomike ose krizave valutore, veçanërisht duke zgjeruar shërbimet dhe punësimin në ushtri, dhe duke shpopulluar njëkohësisht segmente të popullsisë për të çliruar burimet dhe për të rivendosur rendin ekonomik dhe social. Një ekonomi e përkohshme lufte mund të shihet gjithashtu si një mjet për të shmangur nevojën për militarizimin më të përhershëm. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Presidenti i SHBA Franklin D. Roosevelt deklaroi se nëse fuqitë e Boshtit fitojnë, atëherë "ne do të duhet të konvertohemi përgjithmonë në një fuqi militariste në bazë të ekonomisë së luftës".

 Shiko edhe 

 Ekonomia

 Referime 

Kategoria:Ekonomi ushtarake
Kategoria:Ekonomi