Rrethimi i Dubrovnikut

Rrethimi i Dubrovnikut (Serbo-kroatisht: opsada Dubrovnika) ishte një angazhim ushtarak i luftuar midis Ushtrisë Popullore Jugosllave (JNA) dhe forcave kroate që mbronin qytetin e Dubrovnikut dhe rrethinat e tij gjatë Luftës Kroate për Pavarësi. JNA filloi avancimin e saj më 1 tetor 1991, dhe nga fundi i tetorit, ajo kishte pushtuar pothuajse të gjithë tokën midis gadishullit Peljeshac dhe Prevlaka në bregun e detit Adriatik, me përjashtim të vetë Dubrovnikut. Rrethimi u shoqërua me një bllokadë të Marinës Jugosllave. Bombardimi i APJ-së i Dubrovnikut, duke përfshirë atë të Qytetit të Vjetër – një vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s – arriti kulmin më 6 dhjetor 1991. Bombardimi provokoi dënimin ndërkombëtar dhe u bë një katastrofë e marrëdhënieve publike për Serbinë dhe Malin e Zi, duke kontribuar në izolimin e tyre diplomatik dhe ekonomik. si dhe njohjen ndërkombëtare të pavarësisë së Kroacisë. Në maj 1992, JNA u tërhoq në Bosnje dhe Hercegovinë, më pak se 1 kilometër (0.62 milje) nga bregu në disa vende, dhe ia dorëzoi pajisjet e saj Ushtrisë së sapoformuar të Republika Srpska (VRS). Gjatë kësaj kohe, Ushtria Kroate (HV) sulmoi nga perëndimi dhe e shtyu JNA/VRS nga zonat në lindje të Dubrovnikut, si në Kroaci ashtu edhe në Bosnje-Hercegovinë, dhe deri në fund të majit u lidh me njësinë HV që mbronte Qyteti. Luftimet midis HV dhe trupave jugosllave në lindje të Dubrovnikut u shuan gradualisht.

Rrethimi rezultoi në vdekjen e 194 personelit ushtarak kroat, si dhe 82–88 civilë kroatë. JNA pësoi 165 viktima. I gjithë rajoni u rimor nga HV në Operacionin Tiger dhe Betejën e Konavle deri në fund të vitit 1992. Ofensiva rezultoi në zhvendosjen e 15,000 njerëzve, kryesisht nga Konavle, të cilët ikën në Dubrovnik. Përafërsisht 16,000 refugjatë u evakuuan nga Dubrovniku nga deti, dhe qyteti u furnizua nga rrethinat që shmangnin bllokadën dhe një kolonë anijesh civile. Më shumë se 11,000 ndërtesa u dëmtuan dhe shumë shtëpi, biznese dhe ndërtesa publike u plaçkitën ose u dogjën.

Operacioni ishte pjesë e një plani të hartuar nga JNA që synonte të siguronte zonën e Dubrovnikut dhe më pas të vazhdonte në veri-perëndim për t'u lidhur me trupat e JNA në Dalmacinë veriore nëpërmjet Hercegovinës perëndimore. Ofensiva u shoqërua me një sasi të konsiderueshme propagande luftarake. Në vitin 2000, presidenti malazez Milo Gjukanoviç kërkoi falje për rrethimin, duke shkaktuar një përgjigje të zemëruar nga kundërshtarët e tij politikë dhe nga Serbia. Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë (ICTY) dënoi dy oficerë jugosllavë për përfshirjen e tyre në rrethim dhe ia dorëzoi një të tretë Serbisë për ndjekje penale. Aktakuza e ICTY-së thoshte se ofensiva ishte projektuar për të shkëputur rajonin e Dubrovnikut nga Kroacia dhe për ta integruar atë në një shtet të dominuar nga serbët përmes një shpallje të pasuksesshme të Republikës së Dubrovnikut më 24 nëntor 1991. Përveç kësaj, Mali i Zi dënoi katër ish-ushtarë të APJ-së për abuzim të të burgosurve në kampin e Morinjit. Kroacia akuzoi gjithashtu disa ish-oficerë të APJ-së ose Marinës Jugosllave dhe një ish-udhëheqës serb të Bosnjës për krime lufte, por asnjë gjyq nuk ka rezultuar ende nga këto padi.

 Shiko edhe 

 Lufta Kroate për Pavarësi

 Referime