Mbetjet radioaktive

Mbetjet radioaktive janë një lloj mbetjesh të rrezikshme që përmbajnë materiale radioaktive . Mbetjet radioaktive janë rezultat i shumë aktiviteteve, duke përfshirë mjekësinë bërthamore, kërkimin bërthamor, prodhimin e energjisë bërthamore, çmontimin bërthamor, minierat e tokës së rrallë dhe ripërpunimin e armëve bërthamore .  Ruajtja dhe asgjësimi i mbetjeve radioaktive rregullohet nga agjencitë qeveritare për të mbrojtur shëndetin e njerëzve dhe mjedisin.

Mbetjet radioaktive klasifikohen gjerësisht në mbetje të nivelit të ulët (MNU), të tilla si letra, lecka, vegla, veshje, të cilat përmbajnë sasi të vogla të radioaktivitetit kryesisht jetëshkurtër, mbetje të nivelit të ndërmjetëm (MNN), të cilat përmbajnë sasi më të larta radioaktiviteti dhe kërkon disa mbrojtje dhe mbetje të nivelit të lartë (MNL), të cilat janë shumë radioaktive dhe të nxehta për shkak të nxehtësisë së zbërthimit, kështu që kërkon ftohje dhe mbrojtje.

Në centralet e ripërpunimit bërthamor, rreth 96% e karburantit të shpenzuar riciklohet prapë në karburante me bazë urani dhe oksidi të miksuar. Mbetja 4% janë aktinide të vogla dhe produkte të fizionit. Koha për të cilën duhet të ruhen mbetjet radioaktive varet nga lloji i mbetjeve dhe izotopet radioaktive që ato përmbajnë. Qasjet afatshkurtra për ruajtjen e mbetjeve radioaktive kanë qenë ndarja dhe ruajtja në sipërfaqe ose afër sipërfaqes. Varrimi në një depo të thellë gjeologjike është një zgjidhje e preferuar për ruajtjen afatgjatë të mbetjeve të nivelit të lartë, ndërsa ripërdorimi dhe shndërrimi janë zgjidhje të favorizuara për reduktimin e inventarit të MNL. Kufijtë për riciklimin e karburantit bërthamor të harxhuar janë rregullatorë dhe ekonomikë, si dhe çështja e ndotjes radioaktive nëse proceset e ndarjes kimike nuk mund të arrijnë një pastërti shumë të lartë. Për më tepër, elementët mund të jenë të pranishëm si në izotopet e dobishme ashtu edhe në ato të mundimshme, të cilat do të kërkonin ndarje të kushtueshme dhe intensive të izotopeve për përdorimin e tyre - një perspektivë aktualisht joekonomike.