Lufta Civile Irlandeze

Lufta Civile Irlandeze (Irlandisht: Cogadh Cathartha na hÉireann; 28 qershor 1922 - 24 maj 1923) ishte një konflikt që pasoi Luftën Irlandeze për Pavarësi dhe shoqëroi krijimin e Shtetit të Lirë irlandez, një entitet i pavarur nga Mbretëria e Bashkuar por brenda Perandorisë Britanike.

Lufta civile u zhvillua midis Qeverisë së Përkohshme të Irlandës dhe Ushtrisë Republikane Irlandeze (1922–1969) (IRA) kundër Traktatit mbi Traktatin Anglo-Irlandez. Qeveria e Përkohshme (e cila u bë Shteti i Lirë në dhjetor 1922) mbështeti kushtet e traktatit, ndërsa opozita kundër Traktatit e pa atë si një tradhti të Republikës Irlandeze që ishte shpallur gjatë Ngritjes së Pashkëve të vitit 1916. Shumë nga luftëtarët kishin luftuar së bashku kundër britanikëve në Ushtrinë Republikane Irlandeze (1919-1922) gjatë Luftës së Pavarësisë, dhe ishin ndarë pas përfundimit të konfliktit dhe fillimit të negociatave të traktatit.

Lufta Civile u fitua nga Ushtria Kombëtare pro traktatit, e cila së pari siguroi Dublinin në fillim të korrikut, më pas shkoi në ofensivë kundër bastioneve kundër Traktatit të jugut dhe perëndimit, veçanërisht 'Republika Munster', duke pushtuar me sukses të gjitha qendrat urbane deri në fund të gushtit. Faza guerile e Luftës Civile Irlandeze zgjati edhe 10 muaj të tjerë, përpara se udhëheqja e IRA-s të lëshonte një urdhër "dump armësh" për të gjitha njësitë, duke i dhënë fund konfliktit. Ushtria Kombëtare përfitoi nga sasi të konsiderueshme armësh të ofruara nga qeveria britanike, veçanërisht artileri dhe makina të blinduara.

Konflikti e la shoqërinë irlandeze të ndarë dhe të hidhëruar për breza. Sot, tre partitë më të mëdha politike në Republikën e Irlandës, Fine Gael, Fianna Fáil dhe Sinn Féin janë pasardhës të drejtpërdrejtë të palëve kundërshtare të luftës; Fine Gael nga mbështetësit e palës pro Traktatit, Fianna Fáil partia e formuar nga pjesa më e madhe e palës kundër Traktatit nga Éamon de Valera dhe Sinn Féin, pasardhës nga partia republikane kundër Traktatit dhe irredentiste e lënë pas nga mbështetësit e De Valerës.

Shënime

Referime

Bibliografia



Kategoria:Luftërat civile të epokës industriale
Kategoria:Luftëra guerile
Kategoria:Historia e Republikës së Irlandës
Kategoria:Luftëra që përfshijnë Irlandën
Kategoria:Shteti i Lirë Irlandez
Kategoria:1922 në Irlandë
Kategoria:1923 në Irlandë
Kategoria:Luftëra civile