Ronald Fisher

Kategoria:Artikuj me hKarta
Sir Ronald Aylmer Fisher FRS  (17 shkurt 1890 – 29 korrik 1962) ishte një polimat britanik i cili ishte aktiv si matematikan, statisticien, biolog, gjenetist dhe akademik.  Për punën e tij në statistikë, ai është përshkruar si "një gjeni që pothuajse i vetëm krijoi themelet për shkencën moderne statistikore"   dhe "figura e vetme më e rëndësishme në statistikën e shekullit të 20-të". . Në gjenetikë, puna e tij përdori matematikën për të kombinuar gjenetikën Mendeliane dhe përzgjedhjen natyrore ; kjo kontribuoi në ringjalljen e Darvinizmit në rishikimin e fillimit të shekullit të 20-të të teorisë së evolucionit të njohur si sinteza moderne, duke qenë ai që kombinoi në mënyrë më gjithëpërfshirëse idetë e Gregor Mendel dhe Charles Darwin .  Për kontributin e tij në biologji, Richard Dawkins e shpalli Fisherin si "më të madhin ndër pasardhësit e Darvinit".  Ai konsiderohet si një nga themeluesit e Neo-Darvinizmit .  

Nga viti 1919, ai punoi në Stacionin Eksperimental Rothamsted për 14 vjet;  atje, ai analizoi tërësinë e tij të madhe të të dhënave nga eksperimentet e të korrave që nga vitet 1840 dhe zhvilloi analizën e variancës (ANOVA). Ai krijoi reputacionin e tij atje në vitet në vijim si biostatisticien .

Së bashku me J. B. S. Haldane dhe Sewall Wright, Fisher njihet si një nga tre themeluesit kryesorë të gjenetikës së popullsisë . Ai përshkroi parimin e Fisherit, teoritë e hipotezave të hipotezave të arratisje fisheriane dhe djalit seksi të përzgjedhjes seksuale . Kontributet e tij në statistikë përfshijnë promovimin e metodës së përgjasisë maksimale dhe nxjerrjen e vetive të vlerësuesve të përgjasisë maksimale, konkluzionet e besimit, nxjerrjen e shpërndarjeve të ndryshme të mostrave, parimet themelore të projektimit të eksperimenteve dhe shumë më tepër.

Fisheri kishte pikëpamje të forta mbi racën dhe eugjenikën, duke këmbëngulur në dallimet racore. Megjithëse ai ishte qartësisht një eugjenist, ka disa debate nëse Fisher mbështeste racizmin shkencor. Ai ishte profesor Galton i Eugjenikës në University College London dhe redaktor i Annals of Eugenics . 
Kategoria:Vdekje 1962
Kategoria:Lindje 1890