Çmenduria

Çmenduria, dhe marrëzia janë sjellje të kryera nga disa modele jonormale mendore ose të sjelljes. Çmenduria mund të shfaqet si shkelje e normave shoqërore, duke përfshirë një person ose persona që bëhen rrezik për veten ose për njerëzit e tjerë. Konceptualisht, çmenduria mendore shoqërohet gjithashtu me fenomenin biologjik të ngjitjes (që sëmundja mendore është infektive) si në rastin e vetëvrasjeve të kopjuara. Në përdorimin bashkëkohor, termi çmenduri është një term joformal, joshkencor që tregon "paqëndrueshmëri mendore"; pra, termi mbrojtje nga çmenduria është përkufizimi ligjor i paqëndrueshmërisë mendore. Në mjekësi, termi i përgjithshëm psikozë përdoret për të përfshirë praninë e deluzioneve dhe/ose halucinacioneve tek një pacient; dhe semundja psikiatrike eshte "psikopatologji", jo cmenduri mendore.An interview with Dr. Joseph Merlino, David Shankbone, Wikinews, 5 October 2007.

Në anglisht, fjala "i shëndoshë" rrjedh nga mbiemri latin sanus, që do të thotë "i shëndetshëm". Fraza e Juvenal mens sana in corpore sano shpesh përkthehet si "mendja e shëndoshë në një trup të shëndoshë". Nga ky këndvështrim, çmenduria mund të konsiderohet si shëndet i dobët i mendjes, jo domosdoshmërisht i trurit si organ (edhe pse kjo mund të ndikojë në shëndetin mendor), por më tepër i referohet funksionit të dëmtuar të proceseve mendore siç është arsyetimi. Një frazë tjetër latine që lidhet me konceptin tonë aktual të mendjes së shëndoshë është compos mentis ("tingulli i mendjes"), dhe një term eufemist për çmenduri është non compos mentis. Në ligj, mens rea do të thotë të kesh qëllim kriminal, ose një mendje fajtore, kur është kryer akti (actus reus).

Një përdorim më informal i termit çmenduri është të tregojë diçka ose dikë që konsiderohet shumë unik, pasionant ose ekstrem, duke përfshirë në një kuptim pozitiv. Termi mund të përdoret gjithashtu si një përpjekje për të diskredituar ose kritikuar ide, besime, parime, dëshira, ndjenja personale, qëndrime ose përkrahës të tyre, si për shembull në politikë dhe fe.

 Vështrime dhe trajtime përgjatë historisë 
Çmenduria, fjala jo-ligjore për çmenduri, është njohur gjatë historisë në çdo shoqëri të njohur. Disa kultura tradicionale janë kthyer te mjekët e shtrigave ose shamanët për të aplikuar magjinë, përzierjet bimore ose mjekësinë popullore për të çliruar personat e çmendur nga shpirtrat e këqij ose sjelljet e çuditshme, për shembull.Weinstein, Raymond M. (2007) "madness" in George Ritzer (ed.) The Blackwell Encyclopedia of Sociology,  Blackwell Publishing, 2007, pp. 2693-2695 Arkeologët kanë zbuluar kafka (të paktën 7000 vjet të vjetra) që kanë vrima të vogla dhe të rrumbullakëta të hapura në to duke përdorur mjete stralli. Është hamendësuar se subjektet mund të jetë menduar se ishin pushtuar nga shpirtrat që vrimat do të lejonin të iknin.Porter, Roy (2002) Madness-A Brief History, Oxford University Press, 2002, p.10,  Hulumtimet më të fundit mbi praktikën historike të trepanimit mbështesin hipotezën se kjo procedurë ishte me natyrë mjekësore dhe synohej si një mjet për trajtimin e traumës kraniale.

 Shiko edhe 

 Çrregullimi mendor

 Referime 

Kategoria:Çmenduri
Kategoria:Terme mjekësore