Brahma

Brahma ( sanskritisht: ब्रह्मा ; romanizimi: Brahmā ) është një hyjni hindu, i referuar si "Krijuesi" brenda Trimurtit, triniteti i hyjnisë supreme që përfshin Vishnun dhe Shivën.  Jan Gonda (1969), The Hindu Trinity, Anthropos, Bd 63/64, H 1/2, pp. 212–226. Jan Gonda (1969), The Hindu Trinity, Anthropos, Bd 63/64, H 1/2, pp. 218–219. Ai është i lidhur me krijimin, diturinë dhe Vedat .     Brahma përmendet dukshëm në legjendat e krijimit . Në disa Purana, ai e krijoi veten në një embrion të artë të njohur si Hiranyagarbha .
Category:Articles having different image on Wikidata and Wikipedia
Brahma identifikohet shpesh me perëndinë Vedike Praxhapati .  Gjatë periudhës pas-Vedike, Brahma ishte një hyjni e shquar dhe sekti i tij ekzistonte; megjithatë, me ardhjen e shekullit të VII, ai e kishte humbur rëndësinë e tij. Ai gjithashtu u la në hije nga hyjnitë e tjera kryesore si Vishnu, Shiva dhe Mahadevi  dhe u ul në rolin e një krijuesi dytësor, i cili u krijua nga hyjnitë kryesore.   

Brahma zakonisht përshkruhet si një burrë mjekër me ngjyrë të kuqe ose të artë, me katër koka dhe duar. Katër kokat e tij përfaqësojnë katër Vedat dhe janë të drejtuara në katër drejtimet kryesore.  Ai është ulur në një zambak uji dhe vahana (mali) i tij është një hamsa (mjellmë, patë ose vinç). Sipas shkrimeve të shenjta, Brahma krijoi fëmijët e tij nga mendja e tij dhe kështu, ata quhen Manasaputra.  

Në hinduizmin bashkëkohor, Brahma nuk gëzon adhurim të gjerë dhe ka shumë më pak rëndësi se dy anëtarët e tjerë të Trimurtit. Brahma nderohet në tekstet e lashta, por rrallëherë adhurohet si hyjni parësore në Indi, për shkak të mungesës së ndonjë sekti të rëndësishëm të kushtuar nderimit të tij.  Pak tempuj kushtuar atij ekzistojnë në Indi, më i famshmi është Tempulli Brahma, Pushkar në Raxhastan.  Disa tempuj Brahma gjenden jashtë Indisë, si në faltoren Erawan në Bangkok . 
parapamje| Një përshkrim i hershëm i Brahmës, në arkivolin Bimaran, fillimi i shekullit të 1-të të e.s. Muzeu Britanik. "The Bimaran Reliquary, a Gandharan work, which is now housed in the British Museum, London, is of great historical and iconographic significance. It shows Buddha in the centre, attended by Brahma to his right and Indra to the left." in  "Standing Buddha in the arched compartment, flanked by figures of Brahma and Indra standing in similar compartments, detail of the side of Bimaran gold casket" in 

 Referime 

Kategoria:Hinduizëm