Safo

Sappho (greqisht: Sapphō, greqisht eolike: Psápphō; rreth  630 – rreth 570 para Krishtit) ishte një poet grek arkaik nga Eresos ose Mytilene në ishullin Lesbos. Safo njihet për poezinë e saj lirike, e shkruar për t'u kënduar ndërsa shoqërohet me muzikë. Në kohët e lashta, Sappho konsiderohej gjerësisht si një nga poetët më të mëdhenj lirik dhe iu dha emra si "Muza e dhjetë" dhe "Poetesha". Pjesa më e madhe e poezisë së Safos tani është e humbur dhe ajo që ka ekzistuar ka mbijetuar kryesisht në formë fragmentare; vetëm Oda e Afërditës është sigurisht e plotë. Përveç poezisë lirike, komentuesit e lashtë pohuan se Sapho shkroi poezi elegjiake dhe jambike. Tre epigrame që më parë i atribuoheshin Safos janë ekzistuar, por këto janë në të vërtetë imitime helenistike të stilit të Safos.

Dihet pak për jetën e Safos. Ajo ishte nga një familje e pasur nga Lesbos, megjithëse emrat e prindërve të saj janë të paqartë. Burimet e lashta thonë se ajo kishte tre vëllezër; Charaxos, Larichos dhe Eurygios. Dy prej tyre, Charaxos dhe Larichos, përmenden në Poemën e Vëllezërve të zbuluar në vitin 2014. Ajo u internua në Siçili rreth vitit 600 para Krishtit dhe mund të ketë vazhduar të punojë deri rreth vitit 570 para Krishtit. Sipas legjendës, ajo vrau veten duke u hedhur nga shkëmbinjtë Leucadian për shkak të dashurisë së saj të pashpërblyer për tragetin Phaon.

Sappho ishte një poete prodhuese, ndoshta duke kompozuar rreth 10,000 vargje. Ajo ishte më e njohur në antikitet për poezinë e saj të dashurisë; tema të tjera në fragmentet e mbijetuara të veprës së saj përfshijnë familjen dhe fenë. Ajo ndoshta ka shkruar poezi si për performancë individuale ashtu edhe për korale. Shumica e fragmenteve të saj më të njohura dhe më të ruajtura eksplorojnë emocionet personale dhe ndoshta janë kompozuar për performancë solo. Veprat e saj njihen për qartësinë e gjuhës, imazhet e gjalla dhe menjëhershmërinë. Konteksti në të cilin ajo kompozoi poezitë e saj ka qenë prej kohësh temë e debatit studiues; sugjerimet më me ndikim kanë qenë se ajo ka pasur një lloj roli edukativ ose fetar, ose ka shkruar për simpoziumin.

Poezia e Safos ishte e njohur dhe e admiruar shumë gjatë pjesës më të madhe të antikitetit, dhe ajo ishte ndër kanunet e Nëntë poetëve lirikë më të vlerësuar nga studiuesit e Aleksandrisë helenistike. Poezia e Safos konsiderohet ende e jashtëzakonshme dhe veprat e saj vazhdojnë të ndikojnë tek shkrimtarët e tjerë. Përtej poezisë së saj, ajo njihet edhe si simbol i dashurisë dhe dëshirës mes grave, me fjalët angleze saphic dhe lesbike që rrjedhin nga emri i saj dhe ai i ishullit të saj përkatësisht.

 Shiko edhe 

 Pindari
 Greqia e lashtë

 Referime 

Kategoria:Safo
Kategoria:Poetë grekë eolikë
Kategoria:Erezianë të lashtë
Kategoria:Poetë erotikë grekë të lashtë