Langues d'oïl

Langues d'oïl ( Le Petit Robert 1, 1990, Shqip: Gjuhët e oil-it ) janë një vazhdimësi dialektore që përfshin frëngjishten standarde dhe të afërmet e saja autoktone të folura historikisht në gjysmën veriore të Francës, Belgjikën jugore dhe Ishujt e Kanalit . Ato i përkasin kategorisë më të madhe të gjuhëve galo-romane, të cilat përfshijnë gjithashtu gjuhët historike të Francës lindore-qendrore dhe Zvicrës perëndimore, Francës jugore, pjesë të Italisë veriore, Luginës së Aranit në Spanjë dhe sipas disa mendimeve ato të Katalonjës. .

Gjuhëtarët i ndajnë gjuhët romane të Francës, dhe veçanërisht të Francës mesjetare, në dy nëngrupe gjeografike kryesore: gjuhët d'oïl në veri dhe gjuhët d'oc në gjysmën jugore të Francës. Të dy grupet janë emërtuar nga fjala për "po" në to ose nga gjuhët e tyre të fundit paraardhëse. Gjuha më e zakonshme moderne langue d'oïl është frëngjishtja standarde, në të cilën "oïl" paraardhëse është bërë "oui".

 Varietetet 
Janë propozuar pesë zona të dialekteve Oïl pjesërisht të kuptueshme ndërsjellasi : Manuel pratique de philologie romane, Pierre Bec, 1970–1971
parapamje| Zona e langues d'oïl mund të shihet në nuancat e gjelbra dhe të verdha

 Zona franke ( zona francique ) 

 Picard
 Walloon
 Lorrain
 Normandishtja veriore (e folur në veri të linjës Joret ) duke përfshirë: Anglo-Norman ; Dgèrnésiais (e folur në Gërnzi ), Jèrriais (e folur në Xhersi), Auregnais (e folur në Alderney), Sercquiais (e folur në Sark)
 Champenois Lindore

 Zona Francien ( zona francienne ) 

 Frëngjishtja standarde

Llojet jo standarde:

 Orléanais

 Berrichon
 Bourbonnais
 Champenois perëndimore (ose Francien Lindore)

 Zona Burgundiane ( zona burgonde ) 

 Bourguignon
 Franc-Comtois

 Zona Armorikane ( zona armoricaine ) 

 Armorikane Lindore: Angevin ;  ; Manceau (  dhe  ); Normandishte jugor (e folur në jug të linjës Joret )
 Armorikane Perëndimore: Gallo

 Zona Poitevin-Saintongeais ( zona poitevine dhe zona saintongeaise ) 
I quajtur sipas provincave të mëparshme të Poitou (Puatu) dhe Saintonge (Santonzhë)

 Poitevin
 Saintongeais
Kategoria:Gjuhë mesjetare
Kategoria:Gjuhët e Francës