Skuqja

Skuqja është skuqja e fytyrës së njeriut për arsye psikologjike.   Zakonisht është i pavullnetshëm dhe shkaktohet nga stresi emocional i lidhur me pasionin, sikletin, ndrojtjen, frikën, zemërimin ose stimulimin romantik.

Skuqja e rëndë është e zakonshme tek njerëzit që kanë ankth social në të cilin personi përjeton ankth ekstrem dhe të vazhdueshëm në situata sociale dhe të performancës.
djathtas|parapamje|124x124px

 Përshkrim 
Skuqja në përgjithësi dallohet, pavarësisht nga një lidhje e ngushtë fiziologjike, nga skuqja, e cila është më intensive dhe shtrihet në një pjesë të madhe të trupit dhe rrallë ka një burim mendor. Eritema idiopatike kraniofaciale është një gjendje mjekësore ku një person skuqet fort me pak ose aspak provokim. Njerëzit që kanë fobi sociale janë veçanërisht të prirur ndaj eritemës idiopatike kraniofaciale.

 Fiziologjia 
Skuqja është një skuqje e faqeve dhe ballit e shkaktuar nga rritja e qarkullimit të gjakut kapilar në lëkurë. Mund të shtrihet gjithashtu në veshët, qafën dhe pjesën e sipërme të gjoksit, një zonë e quajtur 'rajoni i skuqjes'. 

Ka prova se rajoni i skuqjes është anatomikisht i ndryshëm në strukturë. Lëkura e fytyrës, për shembull, ka më shumë sythe kapilar për njësi sipërfaqe dhe përgjithësisht më shumë enë për njësi vëllimi sesa zonat e tjera të lëkurës. Përveç kësaj, enët e gjakut të faqes janë më të gjera në diametër, janë më afër sipërfaqes dhe dukshmëria zvogëlohet më pak nga lëngu i indeve. Këto karakteristika specifike të arkitekturës së enëve të fytyrës e çuan Wilkin në një përmbledhje të shkaqeve të mundshme të skuqjes së fytyrës në përfundimin e mëposhtëm: "[...] kapaciteti i rritur dhe dukshmëria më e madhe mund të arsyetojnë shpërndarjen e kufizuar të skuqjes". Journal of the American Academy of Dermatology, Wilkin. 1988

Dëshmi për mekanizma të veçantë vazodilatimi u raportuan nga Mellander dhe kolegët e tij (Mellander, Andersson, Afzelius, & Hellstrand. 1982). Ata studiuan segmentet bukale të venave të fytyrës njerëzore in vitro. Ndryshe nga venat nga zona të tjera të lëkurës, venat e fytyrës iu përgjigjën me një tkurrje miogjenike aktive ndaj shtrirjes pasive dhe për këtë arsye ishin në gjendje të zhvillonin një ton bazal të brendshëm. Për më tepër, Mellander et al. tregoi se venat në këtë zonë specifike furnizoheshin edhe me beta-adrenoceptorë përveç alfa-adrenoceptorëve të zakonshëm. Këta beta-adrenoceptorë mund të ushtrojnë një mekanizëm zgjerues në tonin bazal të përshkruar më sipër të pleksusit venoz të lëkurës së fytyrës. Mellander dhe kolegët e tij propozojnë që ky mekanizëm është i përfshirë në skuqjen emocionale. Drummond e ka konfirmuar pjesërisht këtë efekt me eksperimente bllokuese farmakologjike (Drummond. 1997). Në një numër sprovash, ai bllokoi të dy receptorët alfa-adrenergjikë (me fentolaminë) dhe receptorët beta-adrenergjikë (me propranolol të futur transkutanisht me jontoforezë). Skuqja u mat në ballë duke përdorur një matës fluksi lazer me dy kanale Doppler. Subjektet ishin studentë universitare të ndarë në skuqje të shpeshta dhe të rralla sipas vetë-raportimit. Mosha mesatare e tyre ishte 22.9 vjeç, e cila është veçanërisht e favorshme për vlerësimin e skuqjes, pasi subjektet e reja kanë më shumë gjasa të skuqen dhe të skuqen më intensivisht. Subjektet iu nënshtruan disa procedurave, njëra prej të cilave ishte krijuar për të prodhuar skuqje. Bllokada alfa-adrenergjike me fentolaminë nuk ndikoi në sasinë e skuqjes në skuqjet e shpeshta ose të rralla, gjë që tregon se lëshimi i tonit vazokonstriktor simpatik nuk ndikon ndjeshëm në skuqje. Ky rezultat pritej pasi toni vazokonstriktor në zonën e fytyrës dihet se është përgjithësisht i ulët (van der Meer. 1985). Nga ana tjetër, bllokada beta-adrenergjike me propranolol uli skuqjen si në skuqjet e shpeshta ashtu edhe në ato të rralla. Megjithatë, pavarësisht bllokadës së plotë, rrjedha e gjakut ende u rrit ndjeshëm gjatë procedurës së sikletit dhe nxitjes së skuqjes. Prandaj, duhet të përfshihen mekanizma shtesë vazodilues.

 Psikologjia 
Çarls Darvini ia kushtoi Kapitullin 13 të vitit 1872 Shprehja e Emocioneve tek Njeriu dhe Kafshët gjendjeve komplekse emocionale, duke përfshirë vëmendjen ndaj vetes, turpin, ndrojtjen, modestinë dhe skuqjen. Ai e përshkroi skuqjen si "... shprehja më e veçantë dhe më njerëzore nga të gjitha."

Disa mekanizma të ndryshëm psikologjikë dhe psiko-fiziologjikë për skuqjen janë hipotezuar nga Crozier (2010): "Një shpjegim që thekson dukshmërinë e skuqjes sugjeron që kur ndiejmë turp, ne i komunikojmë emocionet tona të tjerëve dhe duke e bërë këtë u dërgojmë atyre një sinjal të rëndësishëm. . Ajo u tregon atyre diçka për ne. Tregon se kemi turp ose siklet, se ne e kuptojmë se diçka nuk është në vendin e duhur. Tregon se na vjen keq për këtë. Tregon se duam t'i rregullojmë gjërat. Të skuqemi në nënkuptim është të tregosh ndërgjegjësim për implikimet e tij dhe të shfaqësh modesti që tregon se nuk je i pacipë apo i paturpshëm. Skuqja jep një sinjal veçanërisht efektiv sepse është i pavullnetshëm dhe i pakontrollueshëm. Sigurisht, një skuqje mund të jetë e padëshiruar [por] kostot për Blusher në raste specifike tejkalohen nga përfitimet afatgjata të të qenit i përmbajtur në grup dhe nga avantazhet e përgjithshme që ofron skuqja: në të vërtetë kostot mund të rrisin vlerën e perceptuar të sinjalit." Crozier, R. (2010), "The Puzzle of Blushing", The Psychologist, Vol 23. No 5, May 2010, pp. 390–393.] Një sërë teknikash mund të përdoren për të ndihmuar në parandalimin ose reduktimin e skuqjes. 

Është sugjeruar gjithashtu se skuqja dhe skuqja janë manifestimet e dukshme të rikthimit fiziologjik të mekanizmit bazë të luftimit/fluturimit instinktiv, kur veprimi fizik nuk është i mundur. Salzen, E. (2010), "Flushing and blushing" letter in The Psychologist, Vol 23, No 7, July 2010, p. 539.

 Shiko gjithashtu 

 Simpatektomia endoskopike torakale

 Referime