Tejdukshmëria dhe tejdritësia

Në fushën e optikës, tejdukshmëria (e quajtur edhe shkathtësia ose diafaniteti ) është vetia fizike e shkallës së kalimit të dritës përmes materialit pa shpërndarje të dukshme të dritës . Në një shkallë makroskopike (në të cilën dimensionet janë shumë më të mëdha se gjatësitë e valëve të fotoneve në fjalë), fotonet mund të thuhet se ndjekin ligjin e Snellit . Tejdritësia lejon që drita të kalojë, por jo domosdoshmërisht (përsëri, në shkallën makroskopike) ndjek ligjin e Snellit; fotonet mund të shpërndahen në njërën nga dy ndërfaqet, ose brenda, ku ka një ndryshim në indeksin e përthyerjes. Me fjalë të tjera, një material i tejdukshëm përbëhet nga përbërës me indekse të ndryshme thyerjeje. Një material i tillë përbëhet nga përbërës me një indeks thyerje të njëtrajtshëm.  Materialet e tejdukshme paraqiten të qarta, me pamjen e përgjithshme të një ngjyre ose ndonjë kombinimi që çon në një spektër të shkëlqyer të çdo ngjyre. Vetia e kundërt e tejdukshmërisë është opaciteti . Kategoritë e tjera të dukjes pamore, të lidhura me perceptimin e reflektimit dhe transmetimit të rregullt ose të përhapur të dritës, janë organizuar nën konceptin e cesias në një sistem renditjeje me tre ndryshore, duke përfshirë tejdukshmërinë, tejdritësinë dhe opacitetin midis aspekteve të përfshira.

Kur drita ndeshet me një material, ajo mund të ndërveprojë me të në mënyra të ndryshme. Këto ndërveprime varen nga gjatësia e valës së dritës dhe natyra e materialit. Fotonet ndërveprojnë me një objekt nga një kombinim i reflektimit, përthithjes dhe transmetimit. Disa materiale, të tilla si xhami i pllakave dhe uji i pastër, transmetojnë shumë nga drita që bie mbi to dhe reflektojnë pak prej saj; materialet e tilla quhen optikisht të tejdukshme. Shumë lëngje dhe tretësira ujore janë shumë të tejdukshme. Mungesa e defekteve strukturore (boshllëqe, çarje, etj.) dhe struktura molekulare e shumicës së lëngjeve janë kryesisht përgjegjëse për transmetimin e shkëlqyer optik.

Materialet që nuk transmetojnë dritë quhen opake . Shumë substanca të tilla kanë një përbërje kimike që përfshin ato që quhen qendra përthithje . Shumë substanca janë përzgjedhëse në thithjen e tyre të frekuencave të dritës së bardhë . Ata thithin pjesë të caktuara të spektrit të dukshëm ndërsa reflektojnë të tjerat. Frekuencat e spektrit që nuk përthithen ose reflektohen ose transmetohen për vëzhgimin tonë fizik. Kjo është ajo që krijon ngjyrën . Dobësimi i dritës në të gjitha frekuencat dhe gjatësitë e valëve është për shkak të mekanizmave të kombinuar të përthithjes dhe shpërndarjes . 

Tejdukshmëria mund të sigurojë kamuflim pothuajse të përsosur për kafshët në gjendje ta arrijnë atë. Kjo është më e lehtë në ujin e detit me ndriçim të dobët ose të turbullt sesa në ndriçim të mirë. Shumë kafshë detare si kandilët e detit janë shumë transparente.

djathtas|parapamje|353x353px| Krahasimet e 1. opacitetit, 2. tejdritësisë dhe 3. tejdukshmërisë; prapa çdo paneli (nga lart poshtë: gri, e kuqe, e bardhë) është një yll.

Kategoria:Materiale të tejdukshme