Qytetërimi minoan

Qytetërimi Minoan ishte një qytetërim i Egjeut i epokës së bronzit në ishullin e Kretës dhe ishujt e tjerë të Egjeut, fillimet më të hershme të të cilit datojnë në rr. 3500 p.e.s., me qytetërimin kompleks urban që fillon rreth vitit 2000 p.e.s., dhe më pas ka rënë nga rr. 1450 p.e.s. derisa përfundoi rreth vitit 1100 pes, gjatë fillimit të periudhës së errët greke,This chronology of Minoan Crete is (with minor simplifications) the one used by Andonis Vasilakis in his book on Minoan Crete (see references), but other chronologies will vary, sometimes quite considerably (EM periods especially). Sets of different dates from other authors are set out at Minoan chronology. The adjustments made were: Source: "Early Minoan III, Middle Minoan IA 2300–1900BCE", "Middle Minoan IIB, IIIA 1750–1650BCE" – in both cases the run-together periods have been split equally. pjesë e një shembjeje më të gjerë të epokës së bronzit rreth Mesdheut. Ai përfaqëson qytetërimin e parë të përparuar në Evropë, duke lënë pas një numër kompleksesh ndërtimesh masive, art të sofistikuar dhe sisteme shkrimi. Ekonomia e saj përfitoi nga një rrjet tregtie rreth pjesës më të madhe të Mesdheut.

Qytetërimi u rizbulua në fillim të shekullit të 20-të përmes punës së arkeologut britanik Sir Arthur Evans. Emri "Minoan" rrjedh nga mbreti mitik Minosi dhe u krijua nga Evans, i cili e identifikoi vendin në Knosos me labirintin e Minotaurit. Qytetërimi Minoan është përshkruar si më i hershmi i këtij lloji në Evropë, dhe historiani Will Durant i quajti Minoanët "lidhja e parë në zinxhirin evropian".

Minoanët ndërtuan pallate të mëdha komplekse deri në katër kate, me sisteme hidraulike të përpunuara dhe të zbukuruara me afreske. Pallati më i madh Minoan është ai i Knososit, i ndjekur nga ai i Faistos. Funksioni i pallateve, si shumica e aspekteve të qeverisjes dhe fesë minoane, mbetet i paqartë. Periudha minoane pa një tregti të gjerë nga Kreta me vendbanimet e Egjeut dhe Mesdheut, veçanërisht ato në Lindjen e Afërt. Nëpërmjet tregtarëve dhe artistëve, ndikimi kulturor Minoan arriti përtej Kretës deri në Cikladet, Mbretërinë e Vjetër të Egjiptit, Qipron bakërmbajtëse, Kanaanin dhe bregdetin levantin dhe Anadoll. Disa nga artet më të mira Minoan u ruajtën në qytetin e Akrotirit në ishullin e Santorinit; Akrotiri ishte shkatërruar efektivisht nga shpërthimi Minoan.

Minoanët kryesisht shkruanin në shkrimin Linear A dhe gjithashtu në hieroglife kretase, duke koduar një gjuhë të emërtuar hipotetikisht minoanisht. Arsyet për rënien e ngadaltë të qytetërimit Minoan, duke filluar rreth vitit 1550 p.e.s., janë të paqarta; teoritë përfshijnë pushtimet mikene nga Greqia kontinentale dhe shpërthimin e madh vullkanik të Santorinit.

Referime


Kategoria:Koha e Bronzit
Kategoria:Greqia e Lashtë