Dehumanizimi

parapamje| Lynndie England duke tërhequr një zinxhir të lidhur në qafë të një të burgosuri në burgun e Abu Ghraib, i cili detyrohet të zvarritet në dysheme, ndërsa Megan Ambuhl shikon
Dehumanizimi është mohimi i njerëzimit të plotë tek të tjerët së bashku me mizorinë dhe vuajtjen që e shoqërojnë atë.    Një përkufizim praktik i referohet si shikim dhe trajtim i njerëzve të tjerë sikur atyre u mungojnë kapacitetet mendore që zakonisht i atribuohen qenieve njerëzore.  Në këtë përkufizim, çdo veprim ose mendim që e konsideron një person si "më pak se" njerëzor është dehumanizim. 

Dehumanizimi është një formë e nxitjes për gjenocid.  Ai është përdorur gjithashtu për të justifikuar luftën, vrasjet gjyqësore dhe jashtëgjyqësore, skllavërinë, konfiskimin e pronës, mohimin e të drejtës së votës dhe të drejtave të tjera, dhe për të sulmuar armiqtë ose kundërshtarët politikë.

 Konceptualizimet 
parapamje| Armenët e vrarë në Erzurum si pjesë e masakrës Hamidiane
Në sjellje, dehumanizimi përshkruan një prirje ndaj të tjerëve që poshtëron individualitetin e të tjerëve ose duke e portretizuar atë si një specie "individuale" ose duke e portretizuar atë si një objekt "individual" (p.sh., dikush që vepron në mënyrë çnjerëzore ndaj njerëzve). Si proces, dehumanizimi mund të kuptohet si e kundërta e personifikimit, një figurë fjalësh në të cilën objektet e pajetë ose abstraksionet janë të pajisura me cilësi njerëzore; çnjerëzimi atëherë është heqja e të njëjtave cilësi ose një reduktim në abstraksion. 

Pothuajse në të gjitha kontekstet, dehumanizimi përdoret në mënyrë pejorative së bashku me një përçarje të normave shoqërore, ku i pari zbatohet për aktorët e dehumanizimit të sjelljes dhe i dyti zbatohet për veprimet ose proceset e dehumanizimit. Për shembull, ka dehumanizim për ata që perceptohen si të munguar në kulturë ose qytetërim, të cilat janë koncepte që besohet se i dallojnë njerëzit nga kafshët.  Normat shoqërore përcaktojnë sjelljen njerëzore dhe në mënyrë refleksive përcaktojnë atë që është jashtë sjelljes njerëzore ose çnjerëzore. Dehumanizimi ndryshon nga sjelljet ose proceset çnjerëzore në gjerësinë e tij për të propozuar norma konkurruese shoqërore. Është një veprim dehumanizimi pasi normat e vjetra amortizohen ndaj normave të reja konkurruese, të cilat më pas ripërcaktojnë veprimin e dehumanizimit. Nëse normat e reja humbasin pranimin, atëherë veprimi mbetet një veprim i dehumanizimit. Përkufizimi i dehumanizimit mbetet në një gjendje refleksive të një paqartësie tipike në lidhje me shkallët individuale dhe shoqërore.
parapamje| Dy oficerë të Ushtrisë Perandorake Japoneze në Kinën e pushtuar, të cilët garuan për të parë se kush mund të vriste njëqind kinezë me shpatë fillimisht gjatë Masakrës së Nanjing
Në terma biologjikë, dehumanizimi mund të përshkruhet si një specie e futur që margjinalizon speciet njerëzore, ose një person/proces i futur që poshtëron njerëzit e tjerë në mënyrë çnjerëzore. 

Në shkencat politike dhe jurisprudencë, akti i dehumanizimit është tjetërsimi konkludues i të drejtave të njeriut ose çnatyralizimi i të drejtave natyrore, një përkufizim që varet nga ligjet ndërkombëtare që kryesojnë dhe jo normat shoqërore të kufizuara nga gjeografia njerëzore. Në këtë kontekst, një specialitet brenda specieve nuk ka nevojë të përbëjë shtetësinë globale ose të drejtat e tij të patjetërsueshme; gjenomi i njeriut i trashëgon të dyja.

Teorizohet se dehumanizimi merr dy forma: dehumanizimi kafshëror, i cili përdoret kryesisht mbi baza ndërgrupore; dhe dehumanizimi mekanik, i cili përdoret kryesisht mbi baza ndërpersonale.  Dehumanizimi mund të ndodhë në mënyrë diskursive (p.sh., gjuha idiomatike që i krahason qeniet njerëzore individuale me kafshët jo-njerëzore, abuzimi verbal, fshirja e zërit të dikujt nga ligjërimi), simbolikisht (p.sh., imazhet) ose fizikisht (p.sh., skllavëria llafe, abuzimi fizik, syri refuzues kontakt). Dehumanizimi shpesh injoron individualitetin e objektivit (p.sh., aspektet krijuese dhe emocionuese të personalitetit të tyre) dhe mund ta pengojë dikë që të ndjejë ndjeshmëri ose të kuptojë saktë një grup të stigmatizuar. 

Dehumanizimi mund të kryhet nga një institucion social (si shteti, shkolla ose familje), ndërpersonalisht, apo edhe brenda vetes. Dehumanizimi mund të jetë i paqëllimshëm, veçanërisht për individët, si me disa lloje të racizmit de fakto. Dehumanizimi i organizuar nga shteti historikisht është drejtuar kundër grupeve të perceptuara të pakicave politike, racore, etnike, kombëtare ose fetare. Individë dhe grupe të tjera të pakicuara dhe të margjinalizuara (bazuar në orientimin seksual, gjininë, aftësinë e kufizuar, klasën ose ndonjë parim tjetër organizues) janë gjithashtu të ndjeshëm ndaj formave të ndryshme të dehumanizimit. Koncepti i dehumanizimit ka marrë vëmendjen empirike në literaturën psikologjike .   Është konceptualisht i lidhur me infrahumanizimin,  delegjitimimin, Bar-Tal, D. (1989). "Delegitimization: The extreme case of stereotyping and prejudice". In D. Bar-Tal, C. Graumann, A. Kruglanski, & W. Stroebe (Eds.), Stereotyping and prejudice: Changing conceptions. New York, NY: Springer. përjashtimin moral,  dhe objektivizimin.  Dehumanizimi ndodh në disa fusha; lehtësohet nga statusi, fuqia dhe lidhja shoqërore; dhe rezulton në sjellje si përjashtimi, dhuna dhe mbështetja për dhunën ndaj të tjerëve.

"Dehumanizimi shihet si një komponent qendror i dhunës ndërgrupore sepse shpesh është pararendësi më i rëndësishëm i përjashtimit moral, procesi me të cilin grupet e stigmatizuara vendosen jashtë kufirit në të cilin zbatohen vlerat morale, rregullat dhe konsideratat e drejtësisë." 

David Livingstone Smith, drejtor dhe themelues i Projektit të Natyrës Njerëzore në Universitetin e New England, argumenton se historikisht, qeniet njerëzore kanë dehumanizuar njëri-tjetrin për mijëra vjet.  Në veprën e tij "Paradokset e Dehumanizimit", Smith propozon që dehumanizimi i konsideron njerëzit në të njëjtën kohë si njerëz dhe nënnjerëzor. Ky paradoks del në dritë, siç identifikon Smith, sepse arsyeja pse njerëzit dehumanizohen është që të mund të shfrytëzohen atributet e tyre njerëzore. 

 Njerëzimi 
Në veprën e Herbert Kelman mbi dehumanizimin, njerëzimi ka dy tipare: "identitet" (d.m.th., një perceptim i personit "si një individ, i pavarur dhe i dallueshëm nga të tjerët, i aftë për të bërë zgjedhje") dhe "komunitet" (d.m.th. perceptimi i personit si "pjesë e një rrjeti të ndërlidhur individësh që kujdesen për njëri-tjetrin"). Kur i mohohet agjentura dhe përfshirja e një objektivi në një komunitet, ata nuk nxisin më dhembshuri ose përgjigje të tjera morale dhe mund të pësojnë dhunë. 

 Objektivizimi 
Psikologia Barbara Fredrickson dhe Tomi-Ann Roberts argumentuan se objektivizimi seksual i grave shtrihet përtej pornografisë (e cila thekson trupat e grave mbi karakteristikat e tyre unike mendore dhe emocionale njerëzore) në shoqëri në përgjithësi. Ekziston një theks normativ në pamjen femërore që i bën gratë të marrin një perspektivë të personit të tretë për trupin e tyre.  Distanca psikologjike që gratë mund të ndjejnë nga trupi i tyre mund t'i bëjë ato të çnjerëzojnë veten. Disa kërkime kanë treguar se gratë dhe burrat shfaqin një "paragjykim të njohjes së pjesëve seksuale të trupit", në të cilin pjesët seksuale të trupit të grave njihen më mirë kur paraqiten të izoluara sesa në të gjithë trupin e tyre. Në të kundërt, pjesët seksuale të trupit të meshkujve njihen më mirë në kontekstin e gjithë trupit të tyre sesa në izolim.  Burrat që çnjerëzojnë gratë si kafshë ose objekte janë më të prirur për të përdhunuar dhe ngacmuar seksualisht gratë dhe shfaqin qëndrime më negative ndaj viktimave të përdhunimit femra. 

Filozofja Martha Nussbaum identifikoi shtatë komponentë të objektivizimit seksual: instrumentalitetin, mohimin e autonomisë, inertitetin, zëvendësueshmërinë, cenueshmërinë, pronësinë dhe mohimin e subjektivitetit.  [nevojitet shpjegim i mëtejshëm]

Në këtë kontekst, instrumentaliteti i referohet kur i objektivizuari përdoret si instrument në dobi të objektivifikuesit. Mohimi i autonomisë ndodh në formën e objektivit që nënvlerëson të objektivizuarit dhe mohon aftësitë e tyre. Në rastin e inertitetit, i objektivizuari trajtohet sikur të jetë dembel dhe indolent. Fungibility markon objektivin si lehtësisht të zëvendësueshëm. Paqëndrueshmëria është kur objektivifikuesi nuk respekton hapësirën personale ose kufijtë e personit të objektivizuar. Pronësia është kur i objektivizuari shihet si pronë e një personi tjetër. Së fundi, mohimi i subjektivitetit është mungesa e simpatisë për të objektivizuarin, ose hedhja poshtë e nocionit se i objektivizuari ka ndjenja. Këta shtatë komponentë bëjnë që objektivifikuesi të shohë të objektivizuarin në mënyrë mosrespektuese, duke i trajtuar kështu. 

 Historia 

 Amerikanet vendas 
parapamje|220x220px| Varr masiv për të vdekurit Lakota pas masakrës së gjurit të plagosur. U vranë deri në 300 vendas, kryesisht pleq, gra dhe fëmijë. 
Amerikanët vendas u dehumanizuan si "egërsira të pamëshirshme indiane" në Deklaratën e Pavarësisë së Shteteve të Bashkuara.  Pas masakrës së gjurit të plagosur në dhjetor 1890, autori L. Frank Baum shkroi:  Full text of both, with commentary by professor A. Waller HastingsPioneer ka deklaruar më parë se siguria jonë e vetme varet nga shfarosja totale [sic] e indianëve. Pasi i kemi bërë keq me shekuj, më mirë, për të mbrojtur qytetërimin tonë, ta ndjekim edhe një gabim tjetër dhe t'i fshijmë nga faqja e dheut këto krijesa të pazbutura dhe të pathyeshme. Këtu qëndron siguria për kolonët tanë dhe ushtarët që janë nën komanda të paaftë. Përndryshe, ne mund të presim që vitet e ardhshme të jenë të mbushura me telashe me lëkurëkuqtë sa ato në të kaluarën.Në librin e Martin Luther King Jr mbi të drejtat civile, Pse nuk mund të presim, ai shkroi:   Kombi ynë lindi në gjenocid kur përqafoi doktrinën se amerikani origjinal, indiani, ishte një racë inferiore. Edhe përpara se të kishte një numër të madh zezakësh në brigjet tona, mbresa e urrejtjes racore kishte shpërfytyruar tashmë shoqërinë koloniale. Nga shekulli i gjashtëmbëdhjetë e tutje, gjaku rrodhi në betejat për epërsinë racore. Ne jemi ndoshta i vetmi komb që u përpoq si çështje e politikës kombëtare të zhdukte popullsinë e tij indigjene. Për më tepër, ne e ngritëm atë përvojë tragjike në një kryqëzatë fisnike. Në të vërtetë, as sot nuk i kemi lejuar vetes të refuzojmë apo të ndjejmë keqardhje për këtë episod të turpshëm. Letërsia jonë, filmat tanë, drama jonë, folklori ynë e lartësojnë atë.King ishte një mbështetës aktiv i lëvizjes për të drejtat e të drejtave të Amerikës vendase, të cilën ai e bëri paralele me udhëheqjen e tij të lëvizjes për të drejtat civile.  Të dyja lëvizjet synonin të përmbysnin qëndrimet çnjerëzore të mbajtura nga anëtarët e publikut të gjerë kundër tyre. 

 Shkaqet dhe faktorët lehtësues 
djathtas|parapamje| Riprodhimi i një faturë dore që reklamonte një ankand skllevërsh, në Charleston, Karolina e Jugut, në 1769
Disa linja të kërkimit psikologjik lidhen me konceptin e dehumanizimit. Infrahumanizimi sugjeron që individët të mendojnë dhe t'i trajtojnë anëtarët e grupit si "më pak njerëz" dhe më shumë si kafshë;  ndërsa etnologu austriak Irenäus Eibl-Eibesfeldt përdor termin pseudo-speciacion, një term që ai e huazoi nga psikoanalisti Erik Erikson, për të nënkuptuar se personi ose personat e dehumanizuar konsiderohen si jo anëtarë të species njerëzore.  Në mënyrë të veçantë, individët i lidhin emocionet dytësore (të cilat shihen si unike njerëzore) më shumë me grupin e brendshëm sesa me grupin jashtë. Emocionet primare (ato të përjetuara nga të gjitha qeniet e ndjeshme, qofshin njerëzit apo kafshët e tjera) janë gjetur të jenë më të lidhura me grupin jashtë.  Dehumanizimi është i lidhur thelbësisht me dhunën.    Shpesh, dikush nuk mund t'i bëjë një dëmtim serioz një tjetri pa e dehumanizuar më parë atë në mendjen e dikujt (si një formë racionalizimi).  Trajnimi ushtarak është, ndër të tjera, desensibilizimi dhe dehumanizimi sistematik i armikut, dhe personeli ushtarak mund ta ketë të nevojshme psikologjikisht t'i referohet armikut si kafshë ose qenie të tjera jo njerëzore. Nënkoloneli Dave Grossman ka treguar se pa një desensibilizim të tillë do të ishte e vështirë, nëse jo e pamundur, që një njeri të vriste një njeri tjetër, qoftë edhe në luftime ose nën kërcënimin e jetës së tyre. 
majtas|parapamje| Ota Benga, një ekspozitë njerëzore në kopshtin zoologjik Bronx, 1906
Sipas Daniel Bar-Tal, delegjitimimi është "kategorizimi i grupeve në kategori sociale ekstreme negative, të cilat janë të përjashtuara nga grupet njerëzore që konsiderohen se veprojnë brenda kufijve të normave dhe vlerave të pranueshme". Bar-Tal, D. (1989). "Delegitimization: The extreme case of stereotyping and prejudice". In D. Bar-Tal, C. Graumann, A. Kruglanski, & W. Stroebe (Eds.), Stereotyping and prejudice: Changing conceptions. New York, NY: Springer.

Përjashtimi moral ndodh kur grupet jashtë i nënshtrohen një grupi të ndryshëm vlerash morale, rregullash dhe drejtësie nga ato që përdoren në marrëdhëniet shoqërore me anëtarët e grupit.  Kur individët dehumanizojnë të tjerët, ata nuk përjetojnë më shqetësim kur i trajtojnë keq. Përjashtimi moral përdoret për të shpjeguar sjelljet ekstreme si gjenocidi, politikat e ashpra të imigracionit dhe eugjenika, por mund të ndodhë edhe në një nivel më të rregullt, diskriminues të përditshëm. Në studimet laboratorike, njerëzit që portretizohen si pa cilësi njerëzore trajtohen në një mënyrë veçanërisht të ashpër dhe të dhunshme.    [Nevojitet sqarim]

Perceptimi i dehumanizuar ndodh kur një subjekt përjeton frekuenca të ulëta të aktivizimit brenda rrjetit të tyre nervor të njohjes sociale.  Kjo përfshin zona të rrjeteve nervore të tilla si sulkusi i përkohshëm superior (STS) dhe korteksi medial paraballor (mPFC).  Një studim i vitit 2001 nga psikologët Chris dhe Uta Frith sugjeron se kritika e ndërveprimit social brenda një rrjeti nervor ka tendenca që subjektet të çnjerëzojnë ata që shihen si nxitës të neverisë, duke çuar në shkëputje sociale.  Detyrat që përfshijnë njohjen sociale zakonisht aktivizojnë rrjetin nervor përgjegjës për projeksionet subjektive të perceptimeve që shkaktojnë neveri dhe modeleve të dehumanizimit. "Përveç manipulimeve të personave të synuar, manipulimet e qëllimeve sociale vërtetojnë këtë parashikim: Nxjerrja e preferencës, një konkluzion i gjendjes mendore, rrit ndjeshëm aktivitetin e mPFC dhe STS ndaj këtyre objektivave ndryshe të çnjerëzor."   Një studim i vitit 2007 nga Harris, McClure, van den Bos, Cohen dhe Fiske sugjeron se zgjedhja e një personi për të dehumanizuar një person tjetër është për shkak të uljes së aktivitetit nervor drejt objektivit të parashikuar. Ky aktivitet i zvogëluar nervor identifikohet si aktivizim i ulët i korteksit paraballor medial, i cili shoqërohet me perceptimin e informacionit social. [e pakuptueshme] 

Ndërsa distanca sociale nga objektivi i grupit të jashtëm është një kusht i domosdoshëm për dehumanizim, disa kërkime sugjerojnë se vetëm kjo është e pamjaftueshme. Hulumtimi psikologjik ka identifikuar statusin e lartë, fuqinë dhe lidhjen sociale si faktorë shtesë. Anëtarët e grupeve me status të lartë më shpesh e lidhin njerëzimin me grupin e brendshëm sesa me grupin jashtë, ndërsa anëtarët e grupeve me status të ulët nuk shfaqin dallime në lidhjet me njerëzimin. Kështu, të paturit e një statusi të lartë e bën një person më të prirur të çnjerëzojë të tjerët.  Grupet me status të ulët lidhen më shumë me tipare të natyrës njerëzore (p.sh. ngrohtësi, emocionalizëm) sesa karakteristika unike njerëzore, duke nënkuptuar se ata janë më afër kafshëve sesa njerëzve, sepse këto tipare janë tipike për njerëzit, por mund të shihen në specie të tjera.  Përveç kësaj, një linjë tjetër e punës zbuloi se individët në një pozicion pushteti kishin më shumë gjasa të objektivizonin vartësit e tyre, duke i trajtuar ata si një mjet për qëllimin e dikujt në vend që të fokusoheshin në cilësitë e tyre thelbësisht njerëzore.  Së fundi, lidhja shoqërore - të menduarit për një tjetrin të afërt ose të qenit në praninë aktuale të një tjetri të afërt - mundëson dehumanizimin duke reduktuar atribuimin e gjendjeve mendore njerëzore, duke rritur mbështetjen për trajtimin e objektivave si kafshët dhe duke rritur gatishmërinë për të miratuar taktika të ashpra të marrjes në pyetje.  Kjo është kundërintuitive sepse lidhja shoqërore ka dokumentuar përfitime personale për shëndetin dhe mirëqenien, por duket se dëmton marrëdhëniet ndërgrupore.

Studimet e neuroimazhit kanë zbuluar se korteksi medial paraballor - një rajon i trurit i përfshirë në mënyrë të veçantë në atribuimin e gjendjeve mendore tek të tjerët - tregon aktivizim të zvogëluar ndaj objektivave jashtëzakonisht të dehumanizuar (d.m.th., ato të vlerësuara, sipas modelit të përmbajtjes së stereotipeve, si ngrohtësi të ulët dhe me kompetencë të ulët, të tilla si të varurit nga droga ose njerëzit e pastrehë).  

 Raca dhe etnia 
parapamje| Poster propagandistik amerikan nga Lufta e Dytë Botërore që shfaq një ushtar japonez të përshkruar si një mi
Dehumanizimi racist nënkupton që grupet dhe individët kuptohen si më pak se plotësisht njerëzorë për shkak të racës së tyre. 

Dehumanizimi shpesh ndodh si rezultat i konfliktit ndërgrupor. Të tjerët etnikë dhe racor shpesh përfaqësohen si kafshë në kulturën dhe studimet popullore. Ka dëshmi se ky përfaqësim vazhdon në kontekstin amerikan me afrikano-amerikanët të lidhur në mënyrë implicite me majmunët. Në masën që një individ ka këtë lidhje të nënkuptuar çnjerëzore, ai ka më shumë gjasa të mbështesë dhunën kundër afrikano-amerikanëve (p.sh. vendimet e jurisë për të ekzekutuar të pandehurit).  Historikisht, dehumanizimi është i lidhur shpesh me konfliktet gjenocidale në atë që ideologjitë para dhe gjatë konfliktit i përshkruajnë viktimat si nënnjerëzore (p.sh. brejtësit).  Emigrantët gjithashtu mund të dehumanizohen në këtë mënyrë. 

Në vitin 1901, gjashtë kolonitë australiane pranuan federatën, duke krijuar shtetin komb modern të Australisë dhe qeverinë e saj. Seksioni 51 (xxvi) përjashtoi Aboriginalët nga grupet e mbrojtura me ligje të veçanta dhe seksion 127 përjashtuan aborigjenët nga numërimi i popullsisë. Akti i Commonwealth Franchise 1902 u mohoi kategorikisht aborigjenëve të drejtën për të votuar. Australianëve indigjenë nuk u lejoheshin përfitimet e sigurimeve shoqërore (p.sh. pensionet e të moshuarve dhe shtesat e lehonisë) që u jepeshin të tjerëve. Aborigjenët në zonat rurale diskriminoheshin dhe kontrolloheshin se ku dhe si mund të martoheshin, punonin, jetonin dhe lëvizjet e tyre. 

Dehumanizimi dhe perceptimi i dehumanizuar mund të ndodhë si rezultat i gjuhës së përdorur për të përshkruar grupe njerëzish. Fjalë të tilla si migrant, emigrant dhe mërgimtar u caktohen të huajve në bazë të statusit dhe pasurisë së tyre shoqërore, në vend të aftësive, arritjeve ose shtrirjes politike. Mërgimtar është një fjalë për të përshkruar njerëzit e privilegjuar, shpesh me lëkurë të çelur, që sapo banojnë në një zonë dhe ka konotacione që sugjerojnë aftësi, pasuri dhe besim. Ndërkohë, fjala emigrant përdoret për të përshkruar njerëzit që vijnë në një vend të ri për të banuar dhe nxjerr një kuptim shumë më pak të dëshirueshëm. 

Fjala "emigrant" ndonjëherë shoqërohet me "ilegal", e cila mbart një konotacion thellësisht poshtërues. Keqpërdorimi i këtyre termave - ato shpesh përdoren në mënyrë të pasaktë - për të përshkruar tjetrin, mund të ndryshojë perceptimin e një grupi në tërësi në një mënyrë negative. Ryan Eller, drejtori ekzekutiv i grupit për mbrojtjen e emigrantëve Define American, e shprehu problemin në këtë mënyrë: 

Një seri ekzaminimesh gjuhësore gjetën një lidhje të drejtpërdrejtë midis epiteteve homofobike dhe distancimit social kognitiv ndaj një grupi homoseksualësh, një formë dehumanizimi. Këto epitete (p.sh., fagot) mendohej se funksiononin si etiketa çnjerëzore, sepse prireshin të vepronin si shënues të devijimit. Një palë studimesh zbuluan se subjektet kishin më shumë gjasa të lidhnin gjuhën malinje me homoseksualët dhe se shoqata të tilla gjuhësore rritën distancën fizike midis subjektit dhe homoseksualit. Kjo tregoi se gjuha malinje mund të nxisë dehumanizimin, distancimin kognitiv dhe fizik në mënyra që nuk e bëjnë format e tjera të gjuhës malinje. 

 Racat njerëzore 
Në SHBA, afrikano-amerikanët u dehumanizuan duke u klasifikuar si primatë jo-njerëzor. Një oficer policie në Kaliforni, i cili gjithashtu ishte i përfshirë në rrahjen e Rodney King, e përshkroi një mosmarrëveshje midis një çifti amerikan me ngjyrë si "diçka e duhur nga Gorillas in the Mist".  Franz Boas dhe Çarls Darvin hipotezuan se mund të kishte një proces evolucionar midis primatëve. Majmunët dhe majmunët ishin më pak të evoluar, pastaj antropoidët e egër dhe të deformuar, të cilët u referoheshin njerëzve me prejardhje afrikane, tek Kaukazianët si më të zhvilluarit. 
parapamje| Përshkrim i një ankandi skllevërsh në Romën e Lashtë. Kushdo që nuk ishte qytetar romak, i nënshtrohej skllavërisë dhe konsiderohej pronë private.

 Marrja e pronës 
parapamje| Inkuizicioni spanjoll do të konfiskonte pronën e të akuzuarve për herezi dhe do t'i përdorte fitimet për të financuar burgosjen e të akuzuarve, madje edhe para gjyqit.
Studiuesit e pronësisë e përkufizojnë dehumanizimin si "dështim për të njohur humanitetin e një individi ose grupi".  Dehumanizimi shpesh ndodh krahas konfiskimit të pronës. Kur një marrje e pronës shoqërohet me dehumanizim, rezultati është një marrje dinjiteti.  Ka disa shembuj të marrjes së dinjitetit që përfshin dehumanizimin.

Që nga themelimi i saj, Shtetet e Bashkuara u angazhuan në mënyrë të përsëritur në marrjen e dinjitetit nga popullsitë vendase amerikane, duke marrë toka indigjene në një "rekord pamohueshëm të tmerrshëm, të dhunshëm dhe tragjik" të gjenocidit dhe etnocidit.  Deri në vitin 2013, degradimi i një mali të shenjtë për popullin Hopi – duke spërkatur tenxheren e tij të majës me borë artificiale të bërë nga ujërat e zeza – përbënte një tjetër dinjitet të marrë nga Shërbimi Pyjor i SHBA. 

Masakra e racës Tulsa e vitit 1921 përbënte gjithashtu një marrje dinjiteti që përfshinte dehumanizimin.  Rebelët e bardhë dehumanizuan afrikano-amerikanët duke sulmuar, plaçkitur dhe shkatërruar shtëpitë dhe bizneset në Greenwood, një lagje me mbizotërim zezak e njohur si "Black Wall Street". 

Gjatë Holokaustit, gjenocidi masiv - një formë e rëndë dehumanizimi - shoqëroi shkatërrimin dhe marrjen e pronës hebreje.  Kjo përbënte një marrje dinjiteti. 

Punëtorët pa dokumenta në Shtetet e Bashkuara kanë qenë gjithashtu subjekt i marrjes çnjerëzore të dinjitetit kur punëdhënësit i trajtojnë ata si makina në vend të njerëzve për të justifikuar kushtet e rrezikshme të punës.  Kur kushtet e vështira çojnë në lëndime trupore ose vdekje, prona e shkatërruar është trupi fizik. 

 Dehumanizimi i drejtuar nga media 
Modeli propagandistik i Edward S. Herman dhe Noam Chomsky argumenton se mediat e korporatave janë në gjendje të kryejnë fushata dehumanizuese në shkallë të gjerë dhe të suksesshme kur ato promovojnë qëllimet (fitimi) që korporatat janë të detyruara kontraktualisht t'i maksimizojnë. Herman, Edward S., and Noam Chomsky. (1988). Manufacturing Consent: the Political Economy of the Mass Media. New York: Pantheon. Page xli Thomas Ferguson. (1987). Golden Rule: The Investment Theory of Party Competition and the Logic of Money-Driven Politics Mediat shtetërore janë gjithashtu të afta të kryejnë fushata dehumanizuese, qoftë në demokraci apo diktatura, të cilat janë mjaft të përhapura sa që popullata nuk mund t'i shmangë memet çnjerëzore. 

 Aktorë joshtetërorë 
Aktorët joshtetërorë - veçanërisht terroristët - i janë drejtuar gjithashtu dehumanizimit për të çuar përpara kauzën e tyre. Grupi terrorist i viteve 1960 Weather Underground kishte mbrojtur dhunën kundër çdo figure autoriteti dhe përdori meme "policia është derra" për të bindur anëtarët se ata nuk po dëmtonin qeniet njerëzore, por thjesht po vrisnin kafshë të egra. Po kështu, deklaratat retorika të tipit "terroristët janë thjesht llum", është një akt çnjerëzor. 

 Në shkencë, mjekësi dhe teknologji 
parapamje| Binjakët hebrenj mbahen gjallë në Aushvic për t'u përdorur në eksperimentet mjekësore të Josef Mengele
Historia relativisht e kohëve të fundit ka parë marrëdhënien midis dehumanizimit dhe shkencës si rezultat i kërkimit shkencor joetik. Eksperimenti i sifilisit Tuskegee, Njësia 731, dhe eksperimentimi njerëzor nazist mbi popullin hebre janë tre shembuj të tillë. Në të parën, afrikano-amerikanët me sifiliz u rekrutuan për të marrë pjesë në një studim rreth rrjedhës së sëmundjes. Edhe kur trajtimi dhe kura u zhvilluan përfundimisht, ato u ndaluan nga pjesëmarrësit afrikano-amerikanë në mënyrë që studiuesit të mund të vazhdonin studimin e tyre. Në mënyrë të ngjashme, shkencëtarët nazistë gjatë Holokaustit kryen eksperimente të tmerrshme mbi popullin hebre dhe Njësia 731 e Shiro Ishiit e bëri këtë edhe ndaj kombësive kineze, ruse, mongole, amerikane dhe të tjera të mbajtura robër. Të dyja u justifikuan në emër të kërkimit dhe përparimit, gjë që tregon për efektet e gjera që kultura e dehumanizimit pati në këtë shoqëri. Kur ky hulumtim doli në dritë, u bënë përpjekje për të mbrojtur pjesëmarrësit e ardhshëm të kërkimit dhe aktualisht, ekzistojnë borde institucionale të shqyrtimit për të mbrojtur individët që të mos shfrytëzohen nga shkencëtarët.

Në një kontekst mjekësor, disa praktika dehumanizuese janë bërë më të pranueshme. Ndërsa diseksioni i kufomave njerëzore shihej si çnjerëzor në Epokën e Errët (shih historinë e anatomisë), vlera e diseksioneve si një ndihmë trajnimi është e tillë që ato tani janë më të pranuara gjerësisht. Dehumanizimi është shoqëruar me mjekësinë moderne në përgjithësi dhe është sugjeruar në mënyrë eksplicite si një mekanizëm përballues për mjekët që punojnë me pacientët në fund të jetës.   Studiuesit kanë identifikuar gjashtë shkaqe të mundshme të çnjerëzimit në mjekësi: praktikat e çindividimit, agjenturën e dëmtuar të pacientit, pangjashmërinë (shkaqet që nuk lehtësojnë ofrimin e trajtimit mjekësor), mekanizimin, reduktimin e ndjeshmërisë dhe mosangazhimin moral (që mund të argumentohet se lehtëson dhënien e trajtim mjekësor). 

Në disa shtete amerikane, legjislacioni kërkon që një grua të shikojë imazhet me ultratinguj të fetusit të saj përpara se të kryejë një abort. Kritikët e ligjit argumentojnë se thjesht duke parë një imazh të fetusit e humanizon atë dhe i paragjykon gratë kundër abortit.  Në mënyrë të ngjashme, një studim i fundit tregoi se humanizimi delikat i pacientëve mjekësorë duket se përmirëson kujdesin për këta pacientë. Radiologët që vlerësonin rrezet X raportuan më shumë detaje për pacientët dhe shprehën më shumë ndjeshmëri kur një foto e fytyrës së pacientit shoqëroi rrezet X.  Duket se përfshirja e fotove kundërshton dehumanizimin e procesit mjekësor.

Dehumanizimi ka aplikime jashtë konteksteve tradicionale shoqërore. Antropomorfizmi (dmth., perceptimi i kapaciteteve mendore dhe fizike që pasqyrojnë njerëzit në entitete jo-njerëzore) është anasjellta e dehumanizimit.  Waytz, Epley dhe Cacioppo sugjerojnë se anasjellta e faktorëve që lehtësojnë dehumanizimin (p.sh. statusi i lartë, fuqia dhe lidhja shoqërore) duhet të nxisin antropomorfizmin. Kjo do të thotë, një person me status të ulët, të shkëputur nga shoqëria pa energji duhet të ketë më shumë gjasa t'i atribuojë cilësitë njerëzore kafshëve shtëpiake ose objekteve të pajetë sesa një person me status të lartë, me fuqi të lartë dhe të lidhur shoqërisht.

Studiuesit kanë zbuluar se përfshirja në lojëra të dhunshme video zvogëlon perceptimet si për njerëzimin e dikujt ashtu edhe për njerëzimin e lojtarëve që janë objektiva të dhunës së lojës.  Ndërsa lojtarët janë dehumanizuar, personazhet e lojërave video shpesh antropomorfizohen.

Dehumanizimi ka ndodhur historikisht nën pretendimin e "progresit në emër të shkencës". Gjatë Ekspozitës së Blerjes së Luizianës 1904, kopshtet zoologjike njerëzore ekspozuan disa vendas nga fise të pavarura në mbarë botën, më së shumti një i ri kongolez, Ota Benga. Burgosja e Benga u shfaq si një shërbim publik që shfaq "një racë të degraduar dhe të degjeneruar". Gjatë kësaj periudhe, feja ishte ende forca shtytëse e shumë aktiviteteve politike dhe shkencore. Për shkak të kësaj, eugjenika u mbështet gjerësisht në mesin e komuniteteve më të shquara shkencore të SHBA-së, figurave politike dhe elitave industriale. Pas zhvendosjes në Nju Jork në vitin 1906, protestat publike çuan në ndalimin dhe mbylljen e përhershme të kopshteve zoologjike njerëzore në Shtetet e Bashkuara. 

 Në filozofi 
Filozofi danez Søren Kierkegaard shpjegoi qëndrimin e tij të anti-dehumanizimit në mësimet dhe interpretimet e tij të teologjisë së krishterë. Ai shkroi në librin e tij Works of Love kuptimi i tij se "të duash të afërmin do të thotë barazi… fqinji yt është çdo njeri... ai është fqinji yt në bazë të barazisë me ty përpara Perëndisë; por këtë barazi e ka absolutisht çdo njeri, dhe ai e ka absolutisht”. 

 Në art 
Piktori spanjoll i romantizmit, Francisco Goya, shpesh përshkruante subjektivitetin që përfshin mizoritë e luftës dhe dhunën brutale duke përcjellë procesin e dehumanizimit. Në periudhën romantike të pikturës, arti i martirizimit ishte më së shpeshti një mjet për të hyjnizuar të shtypurit dhe të torturuarit, dhe ishte e zakonshme që Goya të përshkruante personalitete të liga që kryenin këto akte; megjithatë, ai e theu konvencionin duke çnjerëzorizuar këto figura martire: "...nuk do të dihej se kë përshkruan piktura, kështu me vendosmëri Goya i ka reduktuar subjektet e tij nga martirë në mish". 

 Shiko gjithashtu 

 Referime 
Kategoria:Pabarazi shoqërore
Kategoria:Marrëdhënie ndërpersonale
Kategoria:Gjenocid
Kategoria:Abuzim
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara