Qarku Vilnius

Qarku Vilnius (Lituanisht: Vilniaus apskritis) është një nga dhjetë qarqet e Lituanisë. ndodhet në lindje të vendit rreth qytetit Vilnius dhe njihet gjithashtu si Rajoni i Kryeqytetit ose rajonet e Sostinės nga departamenti i statistikave lituaneze dhe Eurostat. Më 1 korrik 2010, administrata e qarkut u hoq.

Historia
Deri në ndarjet e Komonuelthit Polako-Lituanez në fund të shekullit të 18-të, zona i përkiste Vilnius Voivodship dhe Trakai Voivodship të Komonuelthit Polako-Lituanez. Në Perandorinë Ruse ai i përkiste Krai Veriperëndimor dhe përafërsisht korrespondonte me Governoratin Vilna (që nga viti 1843). Gjatë Luftës së Parë Botërore, pas ofensivës gjermane të vitit 1915, ajo u pushtua nga ushtria gjermane. Pas luftës, disa pjesë të zonës u sunduan nga vetëqeverisja lokale polake e krijuar pasi ushtria gjermane Ober-Ost u tërhoq nga zona.

Pas fillimit të Luftës Polako-Bolshevike në 1919, ajo u pushtua nga Ushtria e Kuqe, e cila u shty nga Ushtria Polake. Në vitin 1920, ai u pushtua përsëri nga Ushtria e Kuqe, por sovjetikët njohën zyrtarisht sovranitetin e Republikës së Lituanisë mbi qytetin menjëherë pas humbjes gjatë Betejës së Varshavës. Gjatë tërheqjes së tyre, bolshevikët ia kaluan sovranitetin e zonës Lituanisë. Komandanti polak Józef Piłsudski urdhëroi gjeneralin e tij vartës Lucjan Żeligowski të "rebelohej" me divizionin e tij lituanez-bjellorus dhe të pushtonte qytetin e Vilniusit, pa i shpallur luftë Lituanisë. Zona e qarkut të ardhshëm të Vilniusit u pushtua nga forcat polake pa kundërshtime të konsiderueshme nga forcat lituaneze dhe gjenerali Żeligowski krijoi një shtet jetëshkurtër të quajtur Republika e Lituanisë Qendrore.

Si rezultat i Aleancës Nazi-Sovjetike dhe Luftës Mbrojtëse Polake të vitit 1939, zona u pushtua nga Bashkimi Sovjetik, i cili transferoi pjesë të asaj që tani është Qarku Vilnius dhe Qarku Utena në Lituani, vetëm për ta aneksuar atë vitin e ardhshëm. Në vitin 1941, ajo u pushtua nga Gjermania Naziste. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, zona pa formimin e shumë njësive të rezistencës, më së shumti Ushtria e Shtëpisë Polake dhe, pas 1943, partizanët sovjetikë. Pas luftës, Vilniaus Apskritis ekzistonte si një relike e shtetit të pavarur të paraluftës në RSS të Lituanisë midis viteve 1944 dhe 1950. Në këtë periudhë, një pjesë e konsiderueshme e popullsisë së saj u shpërngul në Poloni gjatë të ashtuquajturit riatdhesim.

Pas vitit 1990, kur Lituania u bë e pavarur, Qarku Vilnius u rithemelua ndryshe në vitin 1994. Ky ent ka kufij të ndryshëm nga çdo ent i mëparshëm dhe nuk lidhet drejtpërdrejt me entitetet e mëparshme në këtë zonë. Misioni i qarkut është gjithashtu i ndryshëm: qëllimi i tij kryesor (si në atë të qarqeve të tjera të Lituanisë) është të mbikëqyrë që komunat në zonën e tij të ndjekin ligjet e Lituanisë.

Komunat
Qarku është i ndarë në gjashtë komuna distriktesh, një komunë dhe një komunë të qytetit:

40pxKomuna Elektrėnai40pxKomuna e distriktit Šalčininkai40pxKomuna e distriktit Širvintos40pxKomuna e distriktit Švenčionys40pxKomuna e distriktit Trakai40pxKomuna e distriktit Ukmergė40pxKomuna e qytetit Vilnius40pxKomuna e distriktit Vilnius

Referime

Vilnius