Aristide Gabelli

Aristide Gabelli (22 mars 1830 - 6 tetor 1891) ka qenë një pedagog, politikan dhe filozof pozitivist italian. Ai konsiderohet si pedagogu më i rëndësishëm italian i gjysmës së dytë të shekullit të 19-të, si dhe ndër promotorët kryesorë të pozitivizmit filozofik në Itali. Konceptimi i tij filozofik konsiderohet i ngjashëm me pragmatizmin e John Deweyt.

 Biografia 
Aristide Gabelli ishte djali i Pasquale dhe Maddalena (Elena) Varola, dhe më i madhi nga katër vëllezërit dhe dy motrat  Suo padre Pasquale, laureato in matematica all'Università di Padova, fu assistente di astronomia per alcuni anni del Prof. Giovanni Santini (Memorie di famiglia, p. 30)  . Ai studioi drejtësi në Universitetin e Padovës, pa u diplomuar dhe më pas ndoqi një kurs specializimi në Vjenë . Për të mos kryer shërbimin ushtarak në ushtrinë austriake ( Veneto në atë kohë ishte pjesë e Perandorisë Austro-Hungareze ) ai u zhvendos fillimisht në Firence, më pas në Torino dhe në fund në Milano, ku në 1861 u thirr për të drejtuar një institut teknik. dhe në vitin 1865 u emërua drejtor i shkollës kombëtare të konviktit Longone në Milano.

Në 1869 ai u transferua në Romë, ku ishte pjesë e Këshillit Epror të Arsimit Publik deri në 1874. Më pas u emërua mbikëqyrës i studimeve në Romë, detyrë që e mbajti deri në vitin 1881. Në 1877 ai bashkëpunoi në tekstin e ligjit Coppino, i cili e ngriti shkollën fillore në pesë vjet dhe futi shkollimin e detyrueshëm për të paktën tre vjet.  

Në vitin 1880 ai shkroi Metodat e mësimdhënies në shkollat fillore të Italisë, në të cilën ai argumentoi nevojën për të përshtatur programet shkollore me ato të kombeve të tjera evropiane:

Në këtë vepër Gabelli kundërshton qartë nocionalizmin, arsimi shkollor duhet të ketë kryesisht detyrën e zhvillimit të mendimit, të "formimit të kokave": "Dituritë mjaft shpesh, dhe ndoshta në shumicën e rasteve, pas një farë kohe largimi nga studimet, ato janë kryesisht të harruara, kur përkundrazi mënyra e të menduarit zgjat një jetë, hyn në të gjitha veprimet njerëzore..." .  La pedagogia italiana nell'età del Positivismo, su dubladidattica.it

Më 1886 u zgjodh në Parlamentin e Mbretërisë së Italisë si deputet i Venedikut (rizgjedhur më 1890). Në vitin 1888, gjatë qeverisjes së parë të Francesco Crispit, ai u ngarkua, së bashku me Pasquale Villari, të zhvillonin programet e shkollës fillore të detyrueshme të sapokrijuar. Në këto programe mësuesi i shkollës fillore ftohet ndër të tjera të “ qëndrojë larg mësimit fjalëpak dhe dogmatik, për ta sjellë mësimin në realitet ”. Sipas Aristide Gabellit, shkolla jo vetëm që duhet ta çlirojë individin nga injoranca, por edhe t'i mundësojë të mendojë në mënyrë të pavarur duke ushtruar sensin e tij kritik, në mënyrë që të jetë në gjendje të marrë pjesë në mënyrë të dobishme në jetën shoqërore dhe civile dhe të kontribuojë në zhvillimin ekonomik të vendit. . 

Shumë shkolla kanë marrë emrin e Aristide Gabelli: një shkollë fillore në Belluno, e inauguruar më 28 tetor 1934 dhe e porositur nga Pierina Boranga, e cila aplikoi metodën pedagogjike të krijuar në Milano nga Giuseppina Pizzigoni . Gjithashtu me emrin e tij janë shkolla fillore në rrethin Borgo Ticino të Pavias, një shkollë fillore në Treviso, një institut gjithëpërfshirës në Napoli, Istituto Comprensivo Statale i Misterbianco , një shkollë fillore në Palermo, një në Lido të Venecias., një shkollë fillore në Bibione di San Michele al Tagliamento , një shkollë fillore në Pordenone, një shkollë fillore në Bassano del Grappa dhe një institut gjithëpërfshirës në Torino . 

Vëllai i tij Federico Gabelli (1832–1889) ishte inxhinier dhe anëtar i Parlamentit për Friuli.

 Publikimet 

 Njeriu dhe shkencat morale (1869)
 Metoda e mësimdhënies në shkollat fillore italiane (1880)
 Roma dhe Romakët (1883)
 Mbi riorganizimin e arsimit fillor (1888)
 Pozitivizmi natyralist në filozofi (1891)
 Mësimi dhe Arsimi në Itali (1891)
 Family Memoirs (1891, botimi II 1976, Grafiche Longo, Treviso)

 Antologjitë



 Shih edhe 
 Arsimi në Itali
 Historia e arsimit

 Literatura 
 T. Tomasi, Società e scuola in Aristide Gabelli, Firenze, La nuova Italia, 1965
 F. V. Lombardi, Aristide Gabelli, Brescia, La Scuola, 1969
 A. Saloni, Educazione e scuola in Aristide Gabelli, Roma, Armando, 1971
 Aristide Gabelli e il metodo critico in educazione, a cura di G. Bonetta, L'Aquila, Japadre, 1994
 Nuovi contributi allo studio di Aristide Gabelli, a cura di Francesco De Vivo e Patrizia Zamperlin; in appendice 101 lettere inedite, Padova, Alfasessanta, 1995
 D. De Salvo, Il positivismo pedagogico di Aristide Gabelli, Messina, Samperi, 2012

 Referime 

Kategoria:Lindje 1830
Kategoria:Pedagogë italianë
Kategoria:Vdekje 1891