Nukloni

Në fizikë dhe kimi, një nuklon është ose një proton ose një neutron, i konsideruar në rolin e tij si një përbërës i një bërthame atomike. Numri i nukloneve në një bërthamë përcakton numrin e masës së atomit (numrin e nukleonit) .

Deri në vitet 1960, nuklonet mendohej të ishin grimca elementare, jo të përbëra nga pjesë më të vogla. Tani dihet se ato janë grimca të përbëra, të bëra nga tre kuarkë të lidhur së bashku nga bashkëveprimi i fortë . Ndërveprimi ndërmjet dy ose më shumë nukleoneve quhet ndërveprim internukleoni ose forca bërthamore, e cila gjithashtu në fund të fundit shkaktohet nga bashkëveprimi i fortë. (Para zbulimit të kuarkeve, termi "bashkëveprim i fortë" i referohej vetëm bashkëveprimeve ndërnukleonore),

Nukleonet ndodhen në kufirin ku mbivendosen fizika e grimcave dhe fizika bërthamore. Fizika e grimcave, veçanërisht kromodinamika kuantike, ofron ekuacionet themelore që përshkruajnë vetitë e kuarkeve dhe ndërveprimin e fortë. Këto ekuacione përshkruajnë në mënyrë sasiore se si kuarkët mund të lidhen së bashku në protone dhe neutrone (dhe të gjithë hadronet e tjerë). Megjithatë, kur nuklone të shumta mblidhen në një bërthamë atomike ( nuklide ), këto ekuacione themelore bëhen shumë të vështira për t'u zgjidhur drejtpërdrejt. Në vend të kësaj, nukleidet studiohen brenda fizikës bërthamore, e cila studion nukleonet dhe ndërveprimet e tyre sipas përafrimeve dhe modeleve, siç është modeli i guaskës bërthamore . Këto modele mund të përshkruajnë me sukses vetitë e nukleideve, si për shembull, nëse një nuklid i veçantë i nënshtrohet ose jo zbërthimit radioaktiv .

Protoni dhe neutroni janë në një skemë të kategorive duke qenë njëkohësisht fermione, hadrone dhe barione. Protoni mbart një ngarkesë neto pozitive, dhe neutroni mbart një ngarkesë neto zero; masa e protonit është vetëm rreth 0.13% më e vogël se ajo e neutronit. Kështu, ato mund të shihen si dy gjendje të të njëjtit nukleon dhe së bashku formojnë një dyshe izospin.


Kategoria:Kimi fizike
Kategoria:Fizikë atomike
Kategoria:Grimca