Oficeri (shah)

Oficeri ose fili (♗, ♝) është një figurë në lojën e shahut. Lëviz dhe kap përgjatë diagonaleve pa u kërcyer mbi figurave ndërmjetëse. Secili lojtar e fillon lojën me dy oficerë. Katrorët e fillimit janë c1 dhe f1 për oficerët e Bardhë, dhe c8 dhe f8 për oficerët e Zi.

Vendosja dhe lëvizja
Oficeri i mbretit vendoset në f1 për të bardhën dhe f8 për të zezën; oficeri i mbretëreshës vendoset në c1 për të bardhën dhe c8 për të zezën.

Oficeri nuk ka kufizime në distancë për çdo lëvizje, por është i kufizuar në lëvizje diagonale. Nuk mund të kërcejë mbi pjesë të tjera. Oficeri kap duke pushtuar katrorin në të cilin qëndron një figurë e armikut. Si pasojë e lëvizjes së tij diagonale, çdo oficer mbetet gjithmonë në një ngjyrë katrore. Për shkak të kësaj, është e zakonshme t'i referohemi oficerit si oficeri me katrorë të lehta ose me katrorë të errët.



Krahasimi – pjesë të tjera
Kundër torrës
Torra në përgjithësi vlen rreth dy ushtarë më shumë se një oficer. Oficeri ka hyrje vetëm në gjysmën e katrorëve në tabelë, ndërsa të gjitha katrorët e dërrasës janë të arritshme për torrën. Kur nuk pengohet, kali sulmon katërmbëdhjetë katrorë pavarësisht nga pozicioni, ndërsa një oficer sulmon jo më shumë se trembëdhjetë (nga një nga katër katrorët qendrore) dhe ndonjëherë deri në shtatë (nga anët dhe qoshet). Mbreti dhe torra mund të detyrojnë mat kundër një mbreti të vetmuar, ndërsa një mbret dhe oficer nuk munden.. Një mbret dhe dy oficerë në katrorë me ngjyra të kundërta, megjithatë, mund ta detyrojnë matin.

Kundër kalit
Kuajt dhe oficerët kanë secili rreth tre ushtarë. Kjo do të thotë se oficerë janë afërsisht të barabartë në forcë me kuajt, por në varësi të situatës së lojës, secili mund të ketë një avantazh të veçantë. Në përgjithësi, oficeri është pak më i fortë se kali.

Lojtarët me më pak përvojë priren të nënvlerësojnë oficerin në krahasim me kalin, sepse kali mund të arrijë të gjitha katrorët dhe është më i aftë në degëzim. Lojtarët më me përvojë e kuptojnë fuqinë e oficerit.

Oficerët zakonisht fitojnë forcë relative drejt fundlojës, pasi kapen më shumë pjesë dhe vihen më shumë linja të hapura në të cilat ata mund të veprojnë. Një oficer mund të ndikojë lehtësisht në të dy krahët njëkohësisht, ndërsa një kali është më pak i aftë për ta bërë këtë. Në një fundlojë të hapur, një palë oficerësh është padyshim superior ndaj një oficeri dhe një kali, ose dy kuaj. Një lojtar që posedon një palë oficerësh ka një armë strategjike në formën e një kërcënimi afatgjatë për të shkëmbyer deri në një fundloje të favorshme.

Dy oficerë në katrorë me ngjyra të kundërta dhe mbreti mund të detyrojnë mat kundër një mbreti të vetmuar, ndërsa dy kuaj nuk munden. Një oficer dhe një kali mund ta detyrojnë mat, por me vështirësi shumë më të mëdha se dy oficerë.

Në disa pozicione, një oficer mund të humbasë në vetvete një lëvizje (shih trekëndëshimi dhe tempo), ndërsa një kali nuk mund ta bëjë kurrë këtë. Oficeri është i aftë të hedhë ose të fiksojë një figurë, ndërsa kali nuk mund të bëjë asnjërën. Një oficer në disa situata mund të pengojë një kali të lëvizë. Në këto situata, oficeri thuhet se "dominon" kalin.

Nga ana tjetër, në hapjen dhe në meslojën oficeri mund të rrethohet nga ushtarët e të dy lojtarëve, dhe kështu të jetë inferior ndaj një kali që mund të kërcejë mbi ta. Një kali shah nuk mund të bllokohet, por një oficer shah mundet. Për më tepër, në një bord të mbushur me njerëz, një kali ka shumë mundësi taktike për të thyer dy figura të armikut. Një oficer mund të depërtojë, por mundësitë janë më të rralla. Një shembull i tillë ndodh në pozicionin e ilustruar, i cili lind nga Ruy Lopez: 1.e4 e5 2.Nf3 Nc6 3.Bb5 a6 4.Ba4 Nf6 5.0-0 b5 6.Bb3 Be7 7.d4 d6 8.c3 Bg4 9.h3 Bxf3 10.Qxf3 exd4 11.Qg3 g6 12.Bh6!



Përdorimi i lojës
Oficeri i mirë dhe oficeri i keq
Në meslojë, një lojtar me vetëm një oficer në përgjithësi duhet të vendosë ushtar miqësor në katrorë të ngjyrës ku oficeri nuk mund të lëvizë. Kjo i lejon lojtarit të kontrollojë katrorët e të dyja ngjyrave, lejon oficerin të lëvizë lirshëm midis ushtarëve dhe ndihmon në rregullimin e ushtarëve të armikut në katrorë në të cilat ata mund të sulmohen nga oficeri. Një oficr i tillë shpesh quhet oficeri "i mirë".

Anasjelltas, një oficer i cili pengohet nga ushtarët miqësor shpesh quhet "oficeri i keq" (ose ndonjëherë, në mënyrë përçmuese, një "oficeri i gjatë"). Oficeri në katrorin e dritës së zezë në Mbrojtjen Franceze është një shembull famëkeq i këtij koncepti. Sidoqoftë, një oficer "i keq" nuk duhet të jetë gjithmonë një dobësi, veçanërisht nëse është jashtë zinxhirëve të tij të ushtarit. Përveç kësaj, të kesh një oficer "të keq" mund të jetë i favorshëm në një lojë përfundimtare të peshkopëve me ngjyra të kundërta. Edhe nëse oficeri i keq vendoset në mënyrë pasive, ai mund të shërbejë një funksion të dobishëm mbrojtës; një fjalë e mirënjohur nga GM Mihai Suba është se "oficerët e këqinj mbrojnë ushtarët e mirë".Discussions on the strength of bishops is covered e.g. in "The Art of Planning, part 2" by Jeremy Silman published in the July 1990 issue of Chess Life. Suba's quote is mentioned e.g. in Secrets of Modern Chess Strategy, Advances Since Nimzowitsch by John Watson.

Oficeri i gabuar
Në një fundlojë me një oficer, në disa raste oficeri është "oficeri i gabuar", që do të thotë se është në ngjyrën e gabuar të katrorit për ndonjë qëllim (zakonisht duke graduar një ushtar). Për shembull, vetëm me një oficer dhe një ushtar, nëse oficeri nuk mund të kontrollojë katrorin e gradimit të ushtarit, thuhet se është "oficeri i gabuar" ose ushtari thuhet se është ushtari i gabuar. Kjo rezulton në tërheqjen e disa pozicioneve (duke ngritur një fortesë) të cilat përndryshe do të fitoheshin.

Shënime

Referime

Kategoria:Figura shahu