Doza e bën helmin

"Doza bën helmin" (latinisht: dosis sola facit venenum 'vetëm doza e bën helmin') është një fjalë e urtë që synon të tregojë një parim bazë të toksikologjisë. I atribuohet Paracelsusit i cili shprehu maksimën klasike të toksikologjisë "Të gjitha gjërat janë helm, dhe asgjë nuk është pa helm; vetëm doza e bën atë që një gjë të mos jetë helm". Kjo shpesh kondensohet në: "Doza e bën helmin" ose në latinisht, . Kjo do të thotë që një substancë mund të prodhojë efektin e dëmshëm që lidhet me vetitë e saj toksike vetëm nëse arrin një sistem biologjik të ndjeshëm brenda trupit në një përqendrim mjaft të lartë (dmth. dozë).  

Parimi mbështetet në gjetjen se të gjitha kimikatet, madje edhe uji dhe oksigjeni, mund të jenë toksike nëse hahet, pihet ose absorbohet shumë. "Toksiciteti i çdo kimikati të veçantë varet nga shumë faktorë, duke përfshirë shkallën në të cilën ai hyn në trupin e një individi."  Ky zbulim ofron gjithashtu bazën për standardet e shëndetit publik, të cilat specifikojnë përqendrimet maksimale të pranueshme të ndotësve të ndryshëm në ushqim, ujin e pijshëm publik dhe mjedisin. 

Megjithatë, nuk ka asnjë lidhje lineare dhe toksiciteti kimik është më kompleks sesa thjesht efektet akute të shkaktuara nga ekspozimi afatshkurtër. Doza relativisht të ulëta të ndotësve në ujë, ushqim dhe mjedis mund të kenë efekte të rëndësishme kronike nëse ka ekspozim afatgjatë. Trautmann, Nancy (September 2005). "The Dose Makes the Poison-Or Does It?". BioScience. American Institute of Biological Sciences. 55 (9): 809–810. Archived from the original on 2005-11-17. Retrieved 3 August 2023.

Në përgjithësi, efektet e dozave të ndryshme mund të jenë shumë të ndryshme në nivele të ndryshme (jo vetëm ndikime më të mëdha dhe më të vogla në varësi të dozës).

Ideja përshkruan fenomenin në të cilin substancat helmuese mund të jenë medicinale në doza të vogla.

 Shiko gjithashtu 

 Doza mesatare vdekjeprurëse, LD50, matja e toksicitetit akut për një substancë të caktuar. Një tabelë shënon LD50 të ujit.
 Hormesis
 Përqendrimi i dozës
 Indeksi terapeutik - ide paralele në farmakologjinë bashkëkohore
 Toksikologjia mjekoligjore

 Shënime 

Kategoria:Toksikologji
Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në gjermanisht