Urdhëresa e Villers-Cotterêts

Ordinanca e Villers-Cotterêts ( Frëngjisht: Ordonnance de Villers-Cotterêts) është një pjesë e gjerë e legjislacionit reformues të nënshkruar në ligj nga Francis I i Francës më 10 gusht 1539, në qytezën e Villers-Cotterêts dhe legjislacioni më i vjetër francez ende i përdorur pjesërisht nga gjykatat franceze.

Kryesisht puna e kancelarit Guillaume Poyet, dekreti legjislativ kishte 192 nene dhe trajtonte një sërë çështjesh qeveritare, gjyqësore dhe kishtare ( ).

 Nenet 110 dhe 111 
Nenet 110 dhe 111, më të famshmit dhe më të vjetrit që janë ende në përdorim në legjislacionin francez, kërkonin përdorimin e gjuhës frënge në të gjitha aktet ligjore, kontratat e noterizuara dhe legjislacionin zyrtar për të shmangur çdo konfuzion gjuhësor:

Qëllimi kryesor i këtyre artikujve ishte mosvazhdimi i përdorimit të latinishtes në dokumentet zyrtare (edhe pse latinishtja vazhdoi të përdorej në regjistrat e kishave në disa rajone të Francës), por ato gjithashtu patën një efekt në përdorimin e gjuhëve dhe dialekteve të tjera të folura në shumë rajone të Francës .

 Efektet 
Shumë nga këto klauzola shënuan një lëvizje drejt një shteti të zgjeruar, të përbashkuar dhe të qëndërzuar dhe klauzolat mbi përdorimin e frëngjishtes shënuan një hap të madh drejt bashkimit gjuhësor dhe ideologjik të Francës në një kohë rritje të ndjenjës dhe identitetit kombëtar.

Pavarësisht përpjekjeve për të sjellë qartësi në sistemet e ndërlikuara të drejtësisë dhe administratës që mbizotëronin në pjesë të ndryshme të Francës dhe për t'i bërë ato më të qasshme, neni 111 la pasiguri duke dështuar të përcaktojë gjuhën amtare frënge . Shumë lloje të frëngjishtes fliteshin në mbarë vendin, për të mos thënë asgjë për pakicat e konsiderueshme rajonale si oksitanët, bretonët dhe baskët, gjuha amtare e të cilëve nuk ishte fare frëngjisht.

Vetëm në vitin 1794 qeveria dekretoi frëngjishten si gjuha e vetme e shtetit për të gjitha bizneset zyrtare,  një situatë ende në fuqi sipas nenit 2 të Kushtetutës aktuale franceze. 

 Galeri