Mizofonia

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

Mizofonia (ose sindroma pëzgjedhëse e ndjeshmërisë ndaj tingujve, zemërimi i tingullit ) është një çrregullim i uljes së tolerancës ndaj tingujve specifikë ose stimujve ose sinjaleve të lidhura me to. Këto shenja, të njohura si "nxitës", përjetohen si të pakëndshme ose shqetësuese dhe priren të ngjallin reagime të forta negative emocionale, fiziologjike dhe të sjelljes që nuk shihen në shumicën e njerëzve të tjerë.  Mizofonia dhe simptomat mizofonike mund të ndikojnë negativisht në aftësinë për të arritur qëllimet e jetës dhe për të shijuar situatat shoqërore. Ai u njoh për herë të parë në 2001,  edhe pse ende nuk është në DSM-5 ose ndonjë manual të ngjashëm.     

Reagimet ndaj tingujve të shkaktuar variojnë nga bezdisja në zemërim, me aktivizimin e mundshëm të përgjigjes luftë ose arratisje . Përgjigjet e mizofonisë nuk duket se shkaktohen nga forca e zërit, por nga modeli ose kuptimi i tij specifik për dëgjuesin. Shkaktarët janë zakonisht stimuj të përsëritur dhe janë kryesisht, por jo ekskluzivisht, të lidhur me trupin e njeriut, të tillë si përtypja, ngrënia, përplasja e buzëve, gërvishtja, kollitja, pastrimi i fytit, nuhatja dhe gëlltitja. Pasi të zbulohet një stimul nxitës, njerëzit me mizofoni mund të kenë vështirësi të shpërqendrohen nga stimuli dhe mund të përjetojnë vuajtje, shqetësim dhe/ose dëmtim në funksionimin social, profesional ose akademik. Shprehja e simptomave të misofonisë ndryshon, si dhe ashpërsia, e cila varion nga e lehtë në të rëndë. Disa njerëz me misofoni janë të vetëdijshëm se reagimet e tyre ndaj shkaktarëve misofonikë janë në disproporcion me rrethanat. Simptomat e misofonisë zakonisht vërehen për herë të parë në fëmijëri ose në adoleshencë të hershme. Swedo SE, Baguley DM, Denys D, Dixon LJ, Erfanian M, Fioretti A, et al. (2022).