Lufta e Parë Sino-Japoneze

Lufta e Parë Sino-Japoneze (25 korrik 1894 - 17 prill 1895) ishte një konflikt midis dinastisë Qing dhe Perandorisë së Japonisë kryesisht mbi ndikimin në Kore. Pas më shumë se gjashtë muajsh suksesesh të pathyera nga forcat tokësore dhe detare japoneze dhe humbjes së portit të Weihaiwei, qeveria Qing paditi për paqe në shkurt 1895. Lufta tregoi dështimin e përpjekjeve të dinastisë Qing për të modernizuar ushtrinë e saj dhe për të shmangur kërcënimet ndaj sovranitetit të saj. Për herë të parë, dominimi rajonal në Azinë Lindore u zhvendos nga Kina tëk Japonia; Prestigji i dinastisë Qing, së bashku me traditën klasike në Kinë, pësuan një goditje të madhe. Humbja poshtëruese e Koresë si shtet degësh shkaktoi një zemërim të paparë publik. Brenda Kinës, humbja ishte një katalizator për një seri trazirash politike të udhëhequra nga Sun Jat-sen dhe Kang Youwei, që kulmuan me Revolucionin Xinhai të vitit 1911.

 Sfondi 
Pas dy shekujsh, politika japoneze e izolimit nën shōgunët e periudhës Edo mori fund kur vendi u hap për tregti nga Konventa e Kanagawa në 1854. Në vitet pas Restaurimit të Meiji të 1868 dhe rënies së shogunatit, qeveria e sapoformuar e Meiji filloi reformat për të centralizuar dhe modernizuar Japoninë.  Japonezët kishin dërguar delegacione dhe studentë në mbarë botën për të mësuar dhe asimiluar artet dhe shkencat perëndimore, me synimin për ta bërë Japoninë të barabartë me fuqitë perëndimore.  Këto reforma e transformuan Japoninë nga një shoqëri feudale në një shtet industrial modern.

 Perleshje per Korene 
Më 26 shkurt 1876, pas konfrontimet midis Japonezëve dhe Koreanëve, Traktati Ganghwa u nënshkrua, duke hapur Korenë për tregtinë Japoneze. Në vitin 1880, Mbreti dërgoi një mision në Japoni që u drejtua nga Kim Hong-jip, një vëzhgues entuziast i reformave që po ndodhin atje. Ndërsa ishte në Japoni, diplomati Kinez Huang Zunxian i paraqiti atij një studim të quajtur "Një Strategji Për Korenë" (Chinese: 朝鮮策略; pinyin: Cháoxiŏn cèlüè). Ai paralajmëroi për kërcënimin Ndaj Koresë të paraqitur nga Rusët dhe rekomandoi Që Koreja të mbante marrëdhënie miqësore me Japoninë, e cila në atë kohë ishte shumë e dobët ekonomikisht për të qenë një kërcënim i menjëhershëm, për të punuar ngushtë me Kinën dhe për të kërkuar një aleancë me Shtetet e bashkuara si një kundërpeshë Ndaj Rusisë. Pasi u kthye në Kore, Kim i paraqiti dokumentin Mbretit Gojong, i cili ishte aq i impresionuar me dokumentin sa i bëri kopje dhe i shpërndau zyrtarëve të tij.

Në vitin 1880, duke ndjekur këshillat Kineze dhe duke thyer traditën, Mbreti Gojong vendosi të krijonte lidhje diplomatike me Shtetet e bashkuara. Pas negociatave përmes ndërmjetësimit Kinez në Tianjin, Traktati I Paqes, Miqësisë, Tregtisë dhe Lundrimit u nënshkrua zyrtarisht midis Shteteve të bashkuara dhe Koresë në Incheon më 22 Maj 1882. Megjithatë, kishte dy çështje të rëndësishme të ngritura nga traktati. E para kishte të bënte me statusin E Koresë si një komb i pavarur. Gjatë bisedimeve me Amerikanët, Kinezët këmbëngulën që traktati të përmbajë një artikull që deklaronte se Koreja ishte një varësi e Kinës dhe argumentuan se vendi kishte qenë prej kohësh një shtet tributar i Kinës. Por Amerikanët kundërshtuan me vendosmëri një artikull të tillë, duke argumentuar se një traktat me Korenë duhet të bazohej në Traktatin E Ganghwa, i cili përcaktonte se Koreja ishte një shtet i pavarur. Më në fund u arrit një kompromis, me Shufeldt dhe Li që ranë dakord që Mbreti i Koresë do të njoftojë presidentin e shba-së në një letër se Koreja kishte status të veçantë si një shtet tributar i Kinës. Traktati midis qeverisë koreane dhe Shteteve të bashkuara u bë modeli për të gjitha traktatet midis saj dhe vendeve të tjera Perëndimore. Koreja më vonë nënshkroi traktate të ngjashme tregtare dhe tregtare me Britaninë e madhe dhe Gjermaninë në 1883, me Italinë dhe Rusinë në 1884 dhe Me Francën në 1886. Më pas, traktatet tregtare u lidhën me vendet e tjera Evropiane.

 Reformat koreane 
Pas vitit 1879, marrëdhëniet E Kinës me Korenë u vunë nën autoritetin E Li Hongzhang, i cili ishte shfaqur si një nga figurat më me ndikim në Kinë pasi luajti një rol të rëndësishëm gjatë Kryengritja Taiping, dhe ishte gjithashtu një avokat i Lëvizja Vetë-Forcuese. Në vitin 1879, Li u emërua si guvernator i përgjithshëm i Provinca Zhili dhe komisioneri perandorak për portet veriore. Ai ishte përgjegjës për politikën Koreane të Kinës dhe u bëri thirrje zyrtarëve koreanë të miratojnë programin E Vetë-forcimit të Kinës për të forcuar vendin e tyre në përgjigje të kërcënimeve të huaja, ndaj të cilave Mbreti Gojong ishte i pranueshëm. Qeveria koreane, menjëherë pas hapjes së vendit në botën e jashtme, ndoqi një politikë të iluminizmit që synonte arritjen e prosperitetit kombëtar dhe forcës ushtarake përmes doktrinës së  (Mënyrat lindore dhe makinat Perëndimore). Për të modernizuar vendin e tyre, Koreanët u përpoqën në mënyrë selektive të pranonin dhe zotëronin teknologjinë Perëndimore duke ruajtur vlerat dhe trashëgiminë kulturore të vendit të tyre.

Në janar të vitit 1881, qeveria nisi reformat administrative dhe krijoi  (Zyra për Çështje Të Jashtëzakonshme Shtetërore) e cila u modelua në strukturat administrative Kineze. Nën këtë organizatë gjithëpërfshirëse, dymbëdhjetë  ose u krijuan agjenci. Në vitin 1881, Një mision teknik u dërgua në Japoni për të shqyrtuar objektet e tij të modernizuara. Zyrtarët udhëtuan në të gjithë Japoninë duke inspektuar objekte administrative, ushtarake, arsimore dhe industriale. Në tetor, një grup tjetër i vogël shkoi në Tianjin për të studiuar prodhimin modern të armëve, dhe teknikët Kinezë u ftuan të prodhonin armë në Seul. Përveç kësaj, si pjesë e planit të tyre për të modernizuar vendin, Koreanët kishin ftuar atasheun ushtarak Japonez, Lt. Horimoto Reizō, për të shërbyer si këshilltar në krijimin e një ushtrie moderne. Një formacion i ri ushtarak i quajtur  (Forca e Aftësive të veçanta) u krijua, në të cilën tetëdhjetë deri në njëqind të rinj[18] aristokracisë do t'i jepeshin trajnime ushtarake Japoneze. Vitin pasues, në janar 1882, qeveria gjithashtu riorganizoi strukturën ekzistuese të garnizonit pesë-ushtarak në  (Garnizoni i Rojeve të pallatit) dhe  (Garnizoni I Gardës Kapitale).

Pasiguritë japoneze Mbi Korenë

Gjatë viteve 1880, diskutimet në Japoni për sigurinë kombëtare u përqendruan në çështjen e reformës koreane. Diskursi politik mbi të dy ishin të ndërlidhura; si këshilltar ushtarak gjerman Major Jakob Mekel Thuhet se Koreja ishte "një thikë e drejtuar në zemër të Japonisë". Ajo që e bëri Korenë të shqetësohej strategjikisht nuk ishte thjesht afërsia e saj me Japoninë, por paaftësia e saj për të mbrojtur veten kundër të huajve. Nëse Koreja do të ishte vërtet e pavarur, ajo nuk paraqiste asnjë problem strategjik për sigurinë kombëtare Të Japonisë, por nëse vendi do të mbetej i pazhvilluar do të mbetej i dobët dhe për pasojë do të ftonte pre për dominim të huaj. Konsensusi politik në Japoni ishte se pavarësia koreane qëndronte, siç kishte qenë për Japoninë meiji, përmes importit të "civilizimit" nga Perëndimi. Koreja kërkoi një program vetë-forcimi si reformat pas Restaurimit që u miratuan në Japoni. Interesi Japonez për reformën E Koresë nuk ishte thjesht altruist. Jo vetëm që këto reforma do t'i mundësonin Koresë të rezistojë ndaj ndërhyrjes së huaj, e cila ishte në interesin e drejtpërdrejtë të Japonisë, por duke qenë një kanal ndryshimi ata gjithashtu do të kishin mundësi të luanin një rol më të madh në gadishull. Për udhëheqësit meiji, çështja nuk ishte nëse Koreja duhet të reformohet, por si mund të zbatohen këto reforma. Kishte një zgjedhje për të adoptuar një rol pasiv i cili kërkonte kultivimin e elementeve reformiste brenda shoqërisë koreane dhe për t'u dhënë atyre ndihmë sa herë që ishte e mundur, ose për të miratuar një politikë më agresive, duke ndërhyrë në mënyrë aktive në politikën koreane për të siguruar që reforma të ndodhte. Shumë avokatë Japonezë të reformës koreane u zhvendosën midis këtyre dy pozicioneve.

 Kriza e vitit 1882 
Në 1882, Gadishulli Korean përjetoi një thatësirë të rëndë që çoi në mungesë ushqimi, duke shkaktuar shumë vështirësi dhe mosmarrëveshje midis popullsisë. Koreja ishte në prag të falimentimit. Kishte edhe pakënaqësi ndaj  nga ana e ushtarëve të ushtrisë së rregullt koreane. Përveç kësaj, më shumë se 1000 ushtarë ishin shkarkuar në procesin e riparimit të ushtrisë; shumica e tyre ishin ose të moshuar ose të paaftë, dhe pjesa tjetër nuk u ishte dhënë paga e tyre në oriz për trembëdhjetë muaj.

Në qershor të atij viti, Mbreti Gojong, duke u informuar për situatën, urdhëroi që ushtarët të merrnin një muaj oriz. Ai drejtoi Min Gyeom-ho, mbikëqyrësin e financave qeveritare dhe nipin E Mbretëreshës Min, për të trajtuar çështjen. Min nga ana e tij ia dorëzoi çështjen kujdestarit të tij i cili shiti orizin e mirë që i ishte dhënë dhe i përdori paratë për të blerë hirs të cilin e përzihte me rërë dhe krunde. Si rezultat, orizi u bë i kalbur dhe i pangrënshëm. Shpërndarja e orizit të supozuar i zemëroi ushtarët. Më 23 korrik, shpërtheu një kryengritje ushtarake dhe trazira në Seul. Ushtarët e zemëruar u nisën për në rezidencën E Min Gyeom-ho, të cilin e kishin dyshuar se i kishte mashtruar nga orizi i tyre. Min, pasi dëgjoi lajmin e revoltës, urdhëroi policinë të arrestojë disa nga krerët e bandës dhe njoftoi se do të ekzekutoheshin në mëngjesin tjetër. Ai kishte supozuar se kjo do të shërbejë si një paralajmërim për agitatorët e tjerë. Sidoqoftë, pasi mësuan se çfarë kishte ndodhur, trazirat hynë në shtëpinë e Minit për t'u hakmarrë; pasi ai nuk ishte në rezidencën e tij, trazirat nxorën zhgënjimet e tyre duke shkatërruar mobiljet dhe pasurinë e tij të tjera.

Pastaj protestuesit u zhvendosën në një depo armësh nga e cila vodhën armë dhe municione, dhe pastaj u nisën për në burg. Pasi i mposhtën rojet, ata liruan jo vetëm burrat që Ishin arrestuar atë ditë nga Min Gyeom-ho, por edhe shumë të burgosur politikë. Min pastaj thirri ushtrinë për të shuar kryengritjen, por ishte bërë shumë vonë për të shtypur kryengritjen. Trupi origjinal i kryengritësve ishte shtuar nga qytetarët e varfër dhe të pakënaqur të qytetit; si rezultat revolta kishte marrë përmasa të mëdha. Protestuesit tani i kthyen vëmendjen Japonezëve. Një grup u drejtua në dhomën e Lt. Horimotos dhe e vrau atë. Një grup tjetër, rreth 3,000 të fortë, u nisën për në legatën Japoneze, ku Hanabusa Yoshitada ministri Në Kore dhe njëzet e shtatë anëtarë të legatës banonin. Turma rrethoi legatën duke bërtitur qëllimin e saj për të vrarë të gjithë Japonezët brenda.

Kinezët më pas vendosën rreth 4,500 trupa në Kore, nën Gjeneralin Wu Changqing, i cili në mënyrë efektive rimori kontrollin dhe shtypi rebelimin. Si përgjigje, Japonezët dërguan gjithashtu katër anije luftarake dhe një batalion trupash në Seul për të mbrojtur interesat Japoneze dhe për të kërkuar dëmshpërblim. Megjithatë, tensionet u ulën me Traktati I Chemulpo, nënshkruar në mbrëmjen e 30 gushtit 1882. Marrëveshja specifikonte se komplotistët koreanë do të ndëshkoheshin dhe ¥50,000 do të paguhen për familjet E Japonezëve të vrarë. Qeveria Japoneze do të merrte gjithashtu 500,000 jen, një falje zyrtare dhe leje për të vendosur trupa në legjislacionin e tyre diplomatik në Seul. 

 Preludi i Luftës 
Të Incidenti i nagasakit ishte një trazirë që ndodhi në qytetin port Japonez Të Nagasakit në 1886. Katër anije luftarake nga marina E Perandorisë Qing, Flota E Beiyang, u ndal në Nagasaki, me sa duket për të kryer riparime. Disa marinarë Kinezë shkaktuan probleme në qytet dhe filluan trazirat. Disa policë Japonezë që përballen me trazirat u vranë. Qeveria Qing nuk kërkoi falje pas incidentit, i cili rezultoi në një valë të ndjenjave anti-Kineze në Japoni. Më 28 Mars 1894, një revolucionar Korean pro-Japonez, Kim Ok-gyun, u vra në Shangai. Në Tokio, qeveria Japoneze e mori atë si një fyerje të egër. Vrasja brutale e Kim Ok-gyun u paraqit si një tradhti nga Li Hongzhang dhe një pengesë për statusin dhe dinjitetin E Japonisë. Autoritetet Kineze refuzuan të ngrinin akuza kundër vrasësit, por ai madje u lejua të shoqëronte trupin e gjymtuar të Kim në Kore, ku ai u mbush me shpërblime dhe nderime. Vrasja e Kim kishte vënë në dyshim edhe angazhimin E Japonisë ndaj mbështetësve të saj koreanë. Policia në Tokio kishte dështuar një përpjekje të mëparshme gjatë të njëjtit vit për të vrarë Pak Yung-hio, një nga udhëheqësit e tjerë koreanë të kryengritjes së vitit 1884. Vrasja tronditëse e koreanit nxiti opinionin Japonez pasi shumë Japonezë konsideruan se veprimet E mbështetura Nga Kinezët ishin të drejtuara edhe kundër Japonisë. Japonezëve, Kinezët kishin treguar edhe përbuzjen e tyre për e drejta ndërkombëtare kur ata liruan vrasësin e dyshuar, i cili ishte arrestuar nga autoritetet Britanike në Shangai dhe më pas, në përputhje me detyrimet e traktatit, iu dorëzua Kinezëve për gjyq. Grupet nacionaliste menjëherë filluan të bënin thirrje për luftë me Kinën.

Tensionet u rritën midis Kinës dhe Japonisë, por lufta nuk ishte ende e pashmangshme dhe zemërimi në Japoni për vrasjen e Kim filloi të shpërndahej. Megjithatë, në fund të prillit, rebelimi i Donghak shpërtheu në Kore. Fshatarët koreanë u ngritën në rebelim të hapur kundër taksave shtypëse dhe administrimit financiar të paaftë të qeverisë Joseon. Ishte rebelimi më i madh fshatar në historinë koreane.

 Ngjarjet gjatë luftës 
Deri në korrik 1894, forcat Kineze në Kore numëruan 3,000-3,500 dhe ato ishin më të pakta nga trupat Japoneze. Ato mund të furnizoheshin vetëm nga deti përmes Gjiri I Asanit. Objektivi Japonez ishte i pari që bllokoi Kinezët në Asan dhe pastaj rrethojini ata me forcat e tyre tokësore. Strategjia fillestare e japonisë ishte të fitonte komandën e detit, e cila ishte kritike për operacionet e saj në Kore. Divizioni i Pestë i ushtrisë do të ulej në Chemulpo në bregun perëndimor të Koresë, si për të angazhuar dhe shtyrë forcat Kineze në veriperëndim deri në gadishull dhe për të tërhequr Flotën Beiyang në Detin e Verdhë, ku do të angazhohej në betejë vendimtare. Në varësi të rezultatit të këtij angazhimi, Japonia do të bënte një nga tre zgjedhjet; nëse Flota e Kombinuar do të fitonte me vendosmëri, pjesa më e madhe e ushtrisë Japoneze do të ndërmerrte ulje të menjëhershme në bregdetin midis Shan-hai-kuan dhe tientsin në mënyrë që të mposhtte ushtrinë Kineze dhe të sillte luftën në një përfundim të shpejtë. Nëse angazhimi do të ishte barazim dhe asnjëra palë nuk do të fitonte kontrollin e detit, ushtria do të përqendrohej në pushtimin e Koresë. Së fundi, nëse Flota e Kombinuar do të mposhtet dhe për pasojë do të humbte komandën e detit, pjesa më e madhe e ushtrisë do të qëndronte në Japoni dhe do të përgatitej për të frenuar një pushtim Kinez, ndërsa Divizioni i Pestë në Kore do të urdhërohej të qëndronte dhe të luftonte një veprim të pasme.

 Konflikti Në Kore 
I porositur nga qeveria e re koreane pro-Japoneze për të dëbuar me forcë forcat Kineze, Më 25 korrik Gjeneral-Major Ōshima Yoshimasa udhëhoqi një brigadë të përzier që numëronte rreth 4,000 në një marshim të shpejtë të detyruar nga Seuli në jug drejt Gjirit Asan për t'u përballur me trupat Kineze të vendosur në Stacionin seonghwan në lindje të Asan dhe Kongju.

Forcat Kineze të stacionuara pranë Seonghwan nën komandën e Gjeneralit Ye Zhichao numëronte rreth 3.880 burra. Forcës kryesore Kineze u vendosën në lindje dhe verilindje të Asanit, pranë rrugës kryesore që çonte në Seul; pozicionet kryesore të mbajtura nga Kinezët ishin qytetet seonghwan dhe Cheonan. Rreth 3,000 trupa ishin të stacionuara në seonghwan, ndërsa 1,000 burra së bashku me Gjeneralin Ye Zhichao ishin në selinë në Cheonan. Trupat E mbetura Kineze ishin të stacionuara në Asan vetë. Kinezët ishin përgatitur për një lëvizje pincer kundër kryeqytetit Korean duke grumbulluar trupa në Pyongyang në veri dhe Asan në jug.

Në mëngjesin e 27-28 korrikut 1894, të dy forcat u takuan vetëm jashtë Asanit në një angazhim që zgjati deri në 07:30 të mëngjesit të ardhshëm. Beteja filloi me një sulm shpërqendrues nga trupat Japoneze, e ndjekur nga sulmi kryesor i cili shpejt tejkaloi mbrojtjen Kineze. Trupat Kineze, duke dëshmuar se po i tejkalonin, lanë pozicionet e tyre mbrojtëse dhe ikën drejt drejtimit të Asanit. Kinezët gradualisht humbën terren ndaj numrave Superiorë Japonezë, dhe më në fund u thyen dhe ikën drejt Pyongyang braktisja e armëve, municioneve dhe gjithë artilerisë së tyre. Japonezët morën qytetin E Asanit më 29 korrik, duke thyer rrethimin Kinez të Seulit. Kinezët pësuan 500 të vrarë dhe të plagosur ndërsa Japonezët pësuan 88 viktima.

Nga 4 gusht, forcat E mbetura Kineze në Kore u tërhoqën në qytetin verior të Pyongyang, ku u takuan nga trupat e dërguara nga Kina. 13,000-15,000 mbrojtës bënë riparime mbrojtëse në qytet, me shpresën për të kontrolluar përparimin Japonez. Më 15 shtator, Ushtria Perandorake Japoneze u bashkua në qytetin E Pyongyangut nga disa drejtime. Japonezët sulmuar qytetin dhe përfundimisht mposhti Kinezët nga një sulm nga prapa; mbrojtësit u dorëzuan. Duke përfituar nga reshjet e dendura gjatë natës, trupat E mbetura Kineze u arratisën Nga Pheniani dhe u nisën në verilindje drejt qytetit bregdetar të Uiju. Në mëngjesin e hershëm të 16 shtatorit, e gjithë ushtria Japoneze hyri në Pyongyang.

Në fillim të shtatorit, Li Hongzhang vendosi të përforcojë forcat Kineze në Pyongyang duke përdorur flotën Beiyang për të shoqëruar transportet në gojën e Lumi Taedong. Rreth 4,500 trupa shtesë të stacionuara në Zhili do të rivendoseshin. Më 12 shtator, gjysma e trupave u nisën në Dagu në pesë transporte të çarteruara posaçërisht dhe u drejtuan për në Dalian ku dy ditë më vonë më 14 shtator, atyre iu bashkuan edhe 2,000 ushtarë të tjerë. Fillimisht, Admiral ding donte të dërgonte transportet nën një eskortë të lehtë me vetëm disa anije, ndërsa forca kryesore e Flotës Beiyang do të vendoste dhe vepronte drejtpërdrejt kundër Flotës së Kombinuar në mënyrë që Të parandalonte Japonezët të kapnin konvojin. Por pamja E kryqëzorëve Japonezë Yoshino dhe Naniwa në një sulm zbulimor pranë Weihaiwei i prishi këto plane. Kinezët i kishin ngatërruar me flotën Kryesore Japoneze. Si pasojë, më 12 shtator, E gjithë Flota E Beiyang u nis Nga Dalian drejt Weihaiwei, duke arritur pranë Gadishulli Shandong të nesërmen. Anijet luftarake Kineze kaluan gjithë ditën duke lundruar në zonë, duke pritur Japonezët. Sidoqoftë, meqenëse nuk kishte pamje të flotës Japoneze, Admirali ding vendosi të kthehej në Dalian, duke arritur në port në mëngjesin e 15 shtatorit. Ndërsa trupat Japoneze lëviznin në veri për të sulmuar Phenianin, Admirali Ito mendoi saktë se Kinezët do të përpiqeshin të forconin ushtrinë e tyre në Kore nga deti. Më 14 shtator, Flota e Kombinuar u nis drejt veriut për të kërkuar brigjet koreane dhe Kineze në mënyrë që Të sillte Flotën Beiyang në betejë.

Fitorja Japoneze Në Phenian kishte arritur të shtynte trupat Kineze në veri në Lumi Yalu, në procesin e heqjes së të gjithë praninë efektive ushtarake Kineze në Gadishullin Korean. Në 16 shtator, konvoji i pesë anijeve të transportit u nis nga Gjiri Dalian nën eskortë nga anijet E Flotës Beiyang e cila përfshinte dy anijet luftarake të blinduara Dingyuan dhe Zhenyuan. Duke arritur në gojën e Lumit Yalu, transportet zbritën trupat, dhe operacioni i uljes zgjati deri në mëngjesin e nesërm.

Më 17 shtator 1894, Flota E Kombinuar Japoneze u ndesh me Flotën Kineze Beiyang jashtë gojës së Lumit Yalu. Beteja detare, e cila zgjati nga mëngjesi i vonë deri në mbrëmje, rezultoi në një fitore Japoneze. Megjithëse Kinezët ishin në gjendje të ulnin 4,500 trupa pranë Lumit Yalu deri në perëndim të diellit, flota Beiyang ishte afër pikës së kolapsit totalpjesa më e madhe e flotës kishte ikur ose ishte fundosur dhe dy anijet më të mëdha Dingyuan dhe Zhenyuan ishin gati pa municione. Marina Perandorake Japoneze shkatërroi tetë nga dhjetë anijet luftarake Kineze, duke siguruar komandën E Japonisë për Deti i Verdhë. Faktor kryesor në fitoren Japoneze ishte superioriteti i saj në shpejtësi dhe fuqi zjarri. Fitorja shkatërroi moralin e forcave detare Kineze. Të Beteja e Lumit Yalu ishte beteja më e madhe detare e luftës dhe ishte një fitore e madhe propagandistike për Japoninë.

 Pushtimi i Mançurisë 
Me humbjen në Phenian, Kinezët braktisën Korenë veriore dhe morën pozicione mbrojtëse në fortifikimet përgjatë anës së Tyre të Lumit Yalu pranë Jiuliancheng. Pasi morën përforcime deri më 10 tetor, Japonezët shpejt u shtyjtën në veri drejt Mançuria.

Në natën e 24 tetorit 1894, Japonezët kaluan me sukses Lumin Yalu, pa u zbuluar, duke ngritur një ura e pontonit. Pasditen tjetër të 25 tetorit në orën 17: 00, ata sulmuan postin e Hushan, në lindje të Jiuliancheng. Në orën 20:30 mbrojtësit braktisën pozicionet e tyre dhe ditën tjetër ata ishin në tërheqje të plotë nga Jiuliancheng. Me kapjen E Jiuliancheng, Korpusi I Parë I Ushtrisë Së Gjeneralit Yamagata pushtoi qytetin e afërt Të Dandong. Japonezët kishin krijuar një vend të fortë në territorin Kinez me humbjen e vetëm katër të vrarëve dhe 140 të plagosurve. 

Me kapjen E Jiuliancheng, Korpusi I Parë I Ushtrisë Së Gjeneralit Yamagata pushtoi qytetin e afërt Të Dandong. Japonezët kishin krijuar një vend të fortë në territorin Kinez me humbjen e vetëm katër të vrarëve dhe 140 të plagosurve.  Deri në dhjetor, Divizioni I 3-të Provincial kishte kapur qytetet E Tatungkau, Takushan, Xiuyan Tomucheng, Haicheng Dhe Kangwaseh. Divizioni i 5-të Provincial marshoi gjatë një dimri të ashpër Mançurian drejt Mukden. Korpusi I 2-të I Ushtrisë Japoneze nën Ōyama Iwao u ul në bregun jugor Të Gadishullit Liaodong më 24 tetor dhe shpejt u zhvendos për të kapur Jinzhou dhe Gjiri Dalian më 6-7 nëntor. Japonezët rrethuan portin strategjik të Lüshunkou (Port Arthur).

 Rënia E Weihaiwei 
Flota Kineze më pas u tërhoq pas fortifikimeve Weihaiwei. Sidoqoftë, më pas u befasua nga forcat tokësore Japoneze, të cilat tejkaluan mbrojtjen e portit në koordinim me marinën. Të Beteja E Weihaiwei ishte një rrethim 23-ditor me angazhimet kryesore tokësore dhe detare që u zhvilluan midis 20 janarit dhe 12 shkurtit 1895. Komandanti Japonez marshoi forcat e tij mbi Shandong gadishulli dhe arriti në anën tokësore të Weihaiwei, ku rrethimi ishte përfundimisht i suksesshëm për Japonezët.

Pas rënies së Weihaiwei më 12 shkurt 1895, dhe një lehtësim të kushteve të ashpra të dimrit, trupat Japoneze shtypën më tej në Mançurinë jugore dhe Kinën veriore. Deri Në Mars të Vitit 1895, Japonezët kishin pika të fortifikuara që komandonin qasjet detare në Pekin. Edhe pse kjo do të ishte beteja e fundit e madhe e luftuar, do të pasonin shumë përleshje. Beteja e Yinkou u luftua jashtë qytetit port Të Yingkou, Mançuri, më 5 Mars 1895.

 Fundi i luftës 

 Traktati i Shimonoseki 
Të Traktati I Shimonosekit u nënshkrua më 17 prill 1895. Kina njohu pavarësinë totale Të Koresë dhe i dha Gadishulli Liaodong, Tajvan, dhe Ishujt Penghu në Japoni "në përjetësi". Të ishujt e diskutueshëm i njohur si Ishujt" Senkaku/Diaoyu" nuk u emëruan me këtë traktat, por Japonia i aneksoi këto ishuj të pabanuar në Prefektura E Okinavas në vitin 1895. Japonia pohon se kjo lëvizje u mor në mënyrë të pavarur nga traktati që përfundoi luftën, dhe Kina pohon se ato ishin të nënkuptuara si pjesë e cesionit të Tajvanit.

 Pushtimi japonez i Tajvanit 
Disa zyrtarë Qing në Tajvan vendosën të rezistojnë ndaj dorëzimit të Tajvanit Në Japoni sipas Traktatit Të Shimonoseki, dhe më 23 Maj deklaruan se ishulli ishte i pavarur (Republika e Formoses). Më 29 Maj, forcat Japoneze nën Admiralin Motonori Kabayama u ul në Tajvanin verior dhe në një fushatë pesë mujore mposhti forcat Republikane dhe pushtoi qytetet kryesore të ishullit. Fushata përfundoi në mënyrë efektive më 21 tetor 1895.

 Pasojat 
Suksesi Japonez gjatë luftës ishte rezultat i modernizimit dhe industrializimit të filluar dy dekada më parë. Lufta demonstroi superioritetin e taktikave Japoneze dhe trajnimit nga miratimi i një ushtrie Të stilit Perëndimor. Ushtria Perandorake Japoneze dhe Marina Perandorake Japoneze i shkaktuan Një varg humbjesh Kinezëve përmes parashikimit, qëndrueshmërisë, strategjisë dhe fuqisë së organizimit. Prestigji i japonisë u rrit në sytë e botës, dhe fitorja pasqyroi suksesin e Restaurimit meiji. Japonia pësoi vetëm një humbje të vogël jetësh dhe thesaresh në këmbim të dominimit të Tajvanit, Pescadores dhe Gadishullit Liaotung në Kinë. Vendimet e saj për të braktisur politikën e izolimit dhe për të mësuar politikën e avancuar nga vendet Perëndimore u bënë gjithashtu një shembull i mirë për vendet e tjera Aziatike për t'u ndjekur. 

Si rezultat i luftës, Japonia filloi të kishte status të barabartë me fuqitë Perëndimore, dhe fitorja e saj e vendosi Japoninë si fuqinë dominuese Në Azi, me ata që fituan disa burime shumë të nevojshme si hekuri për modernizimin dhe zgjerimin e tyre të vazhdueshëm. Gjithashtu, ajo shtoi ambiciet Japoneze për agresion dhe zgjerim ushtarak në Azi. Për shkak se Japonia kishte përfituar shumë nga traktati, ajo nxiti ambicien Japoneze për të vazhduar të pushtojë Kinën dhe e bëri krizën kombëtare Kineze të paparë serioze. Pas fitores Së Japonisë, fuqitë e tjera imperialiste menduan se mund të merrnin edhe përfitime nga Kina. Ata pastaj filluan të ndajnë Kinën gjatë viteve të ardhshme.

Në vitin 1902, Japonia formoi një aleancë me Britaninë, kushtet e të cilave deklaronin se nëse Japonia shkonte në luftë në Lindjen e Largët dhe një fuqi e tretë hynte në luftën kundër Japonisë, Britania do t'u vinte në ndihmë Japonezëve. Ky ishte një kontroll për të parandaluar Gjermaninë ose Francën të ndërhyjnë ushtarakisht në ndonjë luftë të ardhshme kundër Rusisë. Japonia u përpoq të parandalonte përsëritjen e Ndërhyrjes Së Trefishtë. Rritja e tensioneve midis Japonisë dhe Rusisë ishin rezultat i mosgatishmërisë së Rusisë për kompromis dhe perspektivës së Koresë që të binte nën sundimin e Rusisë dhe kështu të vinte në konflikt dhe të minonte interesat e Japonisë. Më në fund, Japonia u detyrua të ndërmerrte veprime. Ky do të ishte faktori vendimtar dhe katalizatori që çon në Lufta Ruso-Japonase të viteve 1904-05.
Kategoria:Vetitë CS1: Vlerë e madhe vëllimi
Kategoria:Articles containing Japanese-language text