Aurangzeb

Muhi al-Din Muhamed (  – 3 mars 1707), i njohur zakonisht si ( lit. " Zbukurimi i Fronit ' ) dhe me emrin e tij mbretëror Alamgir I ( lit. " Pushtuesi i botës ' ), për hindutë i njohur si pr̥thivyāṁ śaitānasya dūtaḥ (lit. "I dërguari i Djallit në Tokë") ishte perandori i gjashtë Mughal, që mbretëroi nga viti 1658 deri në vdekjen e tij në 1707. Nën perandorinë e tij, Perandoria Mughale arriti shtrirjen e saj më të madhe me një territor që përfshinte pothuajse tërësinë e nënkontinentit Indian .    

Aurangzebi i përkiste dinastisë aristokrate Timuride, mbajti poste administrative dhe ushtarake nën babanë e tij Shah Jahan ( r. 1628–1658 ) dhe fitoi njohje si një komandant i arrirë ushtarak. Aurangzebi shërbeu si mëkëmbës i Dekanit në 1636–1637 dhe guvernator i Guxharatit në 1645–1647. Ai administroi së bashku provincat e Mulltanit dhe Sindh në 1648-1652 dhe vazhdoi ekspeditat në territoret fqinje Safavide . Në shtator 1657, Shah Jahani emëroi djalin e tij të madh dhe liberal Dara Shikoh si pasardhësin e tij, një lëvizje e refuzuar nga Aurangzebi, i cili e shpalli veten perandor në shkurt 1658. Në prill 1658, Aurangzebi mundi ushtrinë aleate të Shikohut dhe Mbretërinë e Marwarit në betejën e Dharmatit. Fitorja vendimtare e Aurangzebit në betejën e Samugarhut në maj 1658 çimentoi sovranitetin e tij dhe sundimi i tij u njoh në të gjithë Perandorinë. Pasi Shah Jahani u shërua nga sëmundja në korrik 1658, Aurangzebi e shpalli atë të paaftë për të sunduar dhe e burgosi babanë e tij në Kalanë Agra.

Nën perandorinë e Aurangzebit, Mughalët arritën shtrirjen më të madhe me territorin e tyre që shtrihej pothuajse në të gjithë nënkontinentin Indian. Mbretërimi i tij karakterizohet nga një periudhë e zgjerimit të shpejtë ushtarak, me disa dinasti dhe shtete që u përmbysën nga Mughalët. Pushtimet e tij i fituan titullin mbretëror Alamgir ('Pushtues'). Mogulët gjithashtu tejkaluan Kinën Qing si ekonomia më e madhe në botë dhe fuqia më e madhe prodhuese. Ushtria Mughale gradualisht u përmirësua dhe u bë një nga ushtritë më të forta në botë. Një mysliman i vendosur, Aurangzebit i jepet merita për ndërtimin e xhamive të shumta dhe patronizimin e veprave të kaligrafisë arabe. Ai imponoi me sukses Fetava 'Alamgiri-n si organin kryesor rregullues të perandorisë dhe ndaloi aktivitetet e ndaluara me baza fetare në Islam. Megjithëse Aurangzebi shtypi disa revolta vendore, ai mbajti marrëdhënie të përzemërta me qeveritë e huaja.

I njohur si monarku me mbretërimin më të gjatë të perandorisë Mughale dhe për krijimin e perandorisë më të madhe indiane, Aurangzeb ka gjithashtu një trashëgimi të ndërlikuar.  Kritikët e tij, duke përmendur veprimet e tij kundër jomuslimanëve dhe pikëpamjen e tij konservatore për Islamin, argumentojnë se ai braktisi trashëgiminë e pluralizmit dhe tolerancës së perandorëve të mëparshëm Mughal. Të tjerë, megjithatë, i hedhin poshtë këto pohime, duke argumentuar se ai kundërshtoi fanatizmin kundër hinduve dhe myslimanëve shiitë dhe se ai punësoi dukshëm më shumë hindu në burokracinë e tij perandorake sesa paraardhësit e tij.

Kategoria:Vdekje 1707
Kategoria:Lindje 1618