Historia rrëfimtare

Historia rrëfimtare e njohur edhe si historia popullore, historia tradicionale dhe historia gojore është mbledhja dhe studimi i informacionit historik rreth njerëzve, familjeve, ngjarjeve të rëndësishme ose jetës së përditshme duke përdorur kasetat audio, videokasetat ose transkriptimet e intervistave të planifikuara. Këto intervista kryhen me njerëz që kanë marrë pjesë ose kanë vëzhguar ngjarje të së kaluarës dhe kujtimet dhe perceptimet e të cilëve për to duhet të ruhen si një rekord dëgjimi për brezat e ardhshëm. Historia popullore përpiqet të marrë informacion nga këndvështrime të ndryshme dhe shumica e tyre nuk mund të gjenden në burime të shkruara. Historia rrëfimtare gjithashtu i referohet informacionit të mbledhur në këtë mënyrë dhe një vepre të shkruar (të botuar ose të pabotuar) të bazuar në të dhëna të tilla, shpesh të ruajtura në arkiva dhe biblioteka të mëdha. oral history. (n.d.) The Columbia Electronic Encyclopedia®. (2013). Retrieved March 12, 2018 from https://encyclopedia2.thefreedictionary.com/oral+history  Njohuritë e paraqitura nga historia rrëfimtare janë unike në atë që ndan këndvështrimin e heshtur, mendimet, opinionet dhe të kuptuarit e të intervistuarit në formën e saj parësore.    

 Vështrim 
Termi ndonjëherë përdoret në një kuptim më të përgjithshëm për t'iu referuar çdo informacioni në lidhje me ngjarjet e kaluara që dëshmitarët i thanë dikujt tjetër,   por historianët profesionistë zakonisht e konsiderojnë këtë si histori tradicionale . The Columbia Encyclopedia  shpjegon:

Shoqëritë primitive janë mbështetur prej kohësh në traditën rrëfimtare për të ruajtur të dhënat e së kaluarës në mungesë të historive të shkruara. Në shoqërinë perëndimore, përdorimi i materialit gojor shkon prapa tek historianët e hershëm grekë Herodoti dhe Tukididi, të cilët të dy përdorën gjerësisht raportet rrëfimtare nga dëshmitarët. Koncepti modern i historisë rrëfimtare u zhvillua në vitet 1940 nga Allan Nevins dhe bashkëpunëtorët e tij në Universitetin e Kolumbisë .

Historia rrëfimtare është bërë një lëvizje ndërkombëtare në kërkimin historik.   Kjo i atribuohet pjesërisht zhvillimit të teknologjisë së informacionit, e cila lejoi që një metodë e rrënjosur në oralitet të kontribuonte në kërkime, veçanërisht përdorimin e dëshmive personale të bëra në një shumëllojshmëri të gjerë mjedisesh publike.  Për shembull, historianët rrëfimtarë kanë zbuluar mundësitë e pafundme të postimit të të dhënave dhe informacionit në internet, duke i bërë ato lehtësisht të disponueshme për studiuesit, mësuesit dhe njerëzit e zakonshëm.  Kjo përforcoi qëndrueshmërinë e historisë rrëfimtare pasi mënyrat e reja të transmetimit lejuan që historia të dilte nga raftet arkivore dhe të arrinte komunitetin më të madh. 

Historianët rrëfimtarë në vende të ndryshme i janë qasur mbledhjes, analizës dhe shpërndarjes së historisë tradicionale në mënyra të ndryshme. Ka shumë mënyra për të krijuar dhe studiuar histori rrëfimtare edhe brenda konteksteve individuale kombëtare.

Sipas Columbia Encyclopedia :,  aksesi i magnetofonëve në vitet 1960 dhe 1970 çoi në dokumentimin tregimtar të lëvizjeve dhe protestave të epokës. Pas kësaj, kjo histori është bërë gjithnjë e më shumë një lloj regjistrimi i respektuar. Disa historianë tani llogarisin edhe kujtimet subjektive të të intervistuarve për shkak të kërkimit të historianit italian Alessandro Portelli dhe bashkëpunëtorëve të tij.

Historitë e regjistruara përdoren gjithashtu në shumë komunitete për të dokumentuar përvojat e të mbijetuarve të tragjedive. Pas Holokaustit, është shfaqur një traditë e pasur e historisë rrëfimtare, veçanërisht e të mbijetuarve hebrenj. Muzeu Përkujtimor i Holokaustit i Shteteve të Bashkuara ka një arkiv të gjerë me mbi 70,000 intervista të historisë rrëfimtare.  Ekzistojnë gjithashtu disa organizata të dedikuara posaçërisht për mbledhjen dhe ruajtjen e historive rrëfimtare të të mbijetuarve.   Historia popullore si disiplinë ka barriera mjaft të ulëta për hyrjen, kështu që është një akt në të cilin njerëzit laikë mund të marrin pjesë lehtësisht. Në librin e tij Doing Oral History, Donald Ritchie shkroi se "historia rrëfimtare ka vend si për akademikun ashtu edhe për personin laik. Me trajnim të arsyeshëm... çdokush mund të kryejë një histori rrëfre të përdorshme."  Kjo është veçanërisht domethënëse në raste si Holokausti, ku të mbijetuarit mund të jenë më pak të qetë t'i tregojnë historinë e tyre një gazetari sesa një historiani ose një anëtari të familjes.

Në Shtetet e Bashkuara, ka disa organizata të dedikuara për zhvillimin e hulumtimeve në fushën e historisë rrëfimtare të cilat nuk janë të lidhura me universitete ose vende specifike. StoryCorps është një nga më të njohurit prej tyre: duke ndjekur modelin e Projekti Federal I Shkrimtarëve krijuar si pjesë e Administrata E Programit Të Punëve, Misioni i StoryCorps është të regjistrojë historitë e Amerikanëve nga të gjitha sferat e jetës. Në kontrast me traditën shkencore të historisë rrëfimtare, subjektet E StoryCorps intervistohen nga njerëz që njohin. Ekzistojnë një numër nismash Të StoryCorps që kanë synuar popullata ose probleme specifike, duke ndjekur traditën e përdorimit të historisë rrëfimtare si një metodë për të amplifikuar zërat që përndryshe mund të margjinalizohen.

Zhvillimi i bazave të të dhënave dixhitale me mjetet e tyre të kërkimit të tekstit është një nga aspektet e rëndësishme të historiografisë të bazuar në teknologji. Këto e bënë më të lehtë mbledhjen dhe shpërndarjen e historisë rrëfimtare pasi aksesi në miliona dokumente në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar mund të jetë i menjëhershëm. 

 Shih edhe 
 Historia
 Alex Haley
 Historiografia
 Svetlana Alexievich
 Historia gojore, guidë

 Literatura 

 Cruikshank, Julie. "Do Glaciers Listen? Local Knowledge, Colonial Encounters, & Social Imagination." UBC Press, 2005. .
 Doel, Ronald E. "Oral History of American Science: a Forty-year Review." History of Science 2003 41(4): 349–378. 
 Feldstein, Mark. "Kissing Cousins: Journalism and Oral History." Oral History Review 2004 31(1): 1-22. 
 Grele, Ronald J. "Oral history" in 
 Grele, Ronald J. et al. Envelopes of Sound: The Art of Oral History Praeger Publishers, 1991
 Hill, Iris Tillman. "Community Stories: a Curriculum for High School Students." Magazine of History 2004 18(2): 43–45. 
 Hoopes, James. Oral History: An Introduction for Students U of North Carolina Press, 1979.
 Kelin, Daniel, II.  To Feel as Our Ancestors Did: Collecting and Performing Oral Histories. Heinemann, 2005. 200 pp.
 Launius, Roger D. "'We Can Lick Gravity, but Sometimes the Paperwork Is Overwhelming': NASA, Oral History, and the Contemporary Past." Oral History Review 2003 30(2): 111–128. 

 Merolla, D. and Turin, M. Searching for Sharing: Heritage and Multimedia in Africa Open Book Publishers, 2017. doi:10.11647/OBP.0111
 Naison, Mark. "The Bronx African American History Project." OAH Newsletter 2005 33(3): 1, 14. 
 Ritchie, Donald A. Doing Oral History. Oxford, England: Oxford University Press, 2014.


 Sinclair, Donna and Kopp, Peter. "Voices of Oregon: Twenty-five Years of Professional Oral History at the Oregon Historical Society." Oregon Historical Quarterly 2002 103(2): 250–263. 

 Tomes, Nancy. "Oral History In The History Of Medicine." Journal of American History  1991 78(2): 607–617. 
 Vansina, Jan. Oral Tradition as History (University of Wisconsin Press, 1985), focus on Africa
 Vilanova, Mercedes. "International Oral History," History Workshop Journal (1995) No. 39 pp. 67–70 in JSTOR; by a leader of the Oral History movement in Spain

 Referime 
Kategoria:Histori
Kategoria:Historiografi