Asambleja Kombëtare (Koreja e Jugut)

Category:Infobox legislature with background color
Kategoria:Kore Jugore
Kategoria:Kuvende sipas vendit
Kuvendi Kombëtar i Republikës se Koresë është institucioni ligjvënës (parlamenti) i Republikës së Korës. Kjo është legjislatura me nje dhome. Ai është përgjegjës për legjislacionin dhe mbikëqyrjen e qeverisë, dhe ka një histori të gjatë që ka përfshirë ndryshime të mëdha në varësi të kushteve politike dhe kushtetuese.

Historikisht, Kuvendi Kombëtar i Koresë u krijua më 1948 me hyrjen në fuqi e Kushtetutës së parë të Republikës së Koresë. Ai u konstatua si një institucion me dy shtëpi ligjvënëse: Asambleja Kombëtare dhe Senati. Gjatë viteve, ka pasur ndryshime në strukturën dhe kompetencat e kuvendit nëpërmjet disa reformave kushtetuese.

Një ndryshim i rëndësishëm ndodhi në vitin 1987, kur vendi kaloi nga regjimi autoritar në një regjim demokratik multi-partiak. Kushtetuta u ndryshua për të forcuar rolin dhe autoritetin e Kuvendit Kombëtar, duke e bërë atë institucionin kryesor ligjvënës dhe mbikëqyrës i vendit. Pas kësaj reforme, Kuvendi Kombëtar u bë një institucion më i pavarur dhe më i fuqishëm.

Me hyrjen në fuqi e Kushtetutës së re në vitin 1988, u bë një fokus i rëndësishëm në rritjen e demokracisë, lirive dhe drejtësive të qytetarëve. Kuvendi Kombëtar fitoi më shumë përgjegjësi në hartimin dhe miratimin e ligjeve, në monitorimin e qeverisë dhe në zbatimin e kontrollit parlamentar.

Sot, Kuvendi Kombëtar i Koreës përbëhet nga Asambleja Kombëtare, e cila ka 300 vende të deputetëve. Deputetët zgjidhen nëpërmjet zgjedhjeve parlamentare të përgjithshme që mbahen çdo pesë vjet. Kuvendi ka komisione të ndryshme parlamentare që merren me çështje specifike, duke përfshirë çështjet ligjvënëse, financiare, ekonomike, sociale, etj.

Rregullat dhe procedurat e Kuvendit Kombëtar përcaktohen në Kushtetutën e Republikës së Koreës dhe rregulloret e brendshme të kuvendit. Kuvendi zhvillon seanca plenare, ku deputetët diskutojnë dhe miratojnë ligje, politika dhe buxhetin e shtetit. Gjithashtu, Kuvendi mbikëqyr veprimtarinë e qeverisë, duke zhvilluar dëgjime publike, hetime parlamentare dhe duke kërkuar llogari prej qeverisë.

Përmbledhtazi, Kuvendi Kombëtar i Koreës ka luajtur një rol të rëndësishëm në sistemin demokratik të vendit. Nga krijimi i tij, ai ka përjetuar ndryshime të rëndësishme në varësi të kushteve politike dhe kushtetuese, duke u bërë një institucion i pavarur dhe fuqishëm që mbikëqyr qeverinë, miraton ligje dhe përfaqëson interesat e qytetarëve.

 Struktura dhe emërimi 

 Folësi 
Kryetari i Kuvendit Kombëtar të Koreës dhe dy zëvendëskryetarët janë figura kyçe në drejtimin dhe organizimin e punës së kuvendit. Le të zbulojmë më shumë rreth rolit dhe detyrave të këtyre pozicioneve.
 Grupet e negociatave 
Në Korenë e Jugut, ka disa grupe negociatore që luajnë një rol të rëndësishëm në kontekstin e diplomacisë dhe negociatave në nivelet ndërkombëtare. Le të shqyrtojmë dy grupet negociatave kryesore të Koresë së Jugut.

Partia duhet te kane 20 karige per ca dhomash negociatesh. Për të përmbushur kuorumin, Liberal Demokratët e Bashkuar, të cilët atëherë mbanin 17 vende, organizuan të "qirasë" tre ligjvënës nga Partia Demokratike e Mijëvjeçarit . Ligjvënësit u kthyen në PZHK pas rënies së koalicionit ULD-MDP në shtator 2001. 

 Procesi legjislativ 
Për të prezantuar një projektligj, një legjislator duhet të paraqesë iniciativën te Kryetari i Kuvendit me nënshkrimet e të paktën dhjetë anëtarëve të tjerë të asamblesë. Më pas, projektligji duhet të redaktohet nga një komitet për të siguruar që ai të përmbajë gjuhë të saktë dhe sistematike. Pastaj mund të aprovohet ose refuzohet nga Asamblea.

Ky proces është pjesë e procedurave ligjvënëse në Kuvendin Kombëtar dhe ka për qëllim të sigurojë që projektligjet të jenë të përshtatshme, të plotësojnë kërkesat ligjore dhe të kenë gjuhën dhe strukturën e duhur.

Në fillim, legjislatori që dëshiron të prezantojë një projektligj duhet të sigurojë nënshkrimet e të paktën dhjetë anëtarëve të tjerë të asamblesë. Ky kusht është i vendosur për të garantuar një nivel të caktuar të mbështetjes për projektligjin dhe për të siguruar që të mos prezantohen propozime të pakërkueshme apo të paimagjinueshme.

Pas sigurimit të nënshkrimeve, projektligji dorëzohet te Kryetari i Kuvendit për shqyrtim. Më pas, projektligji dërgohet në komitetin përkatës, i cili ka përgjegjësi për redaktimin e tij. Komiteti kryen një vlerësim të hollësishëm të projektligjit për të siguruar që ai të përmbushë standardet ligjore dhe të ketë gjuhën dhe strukturën e duhur. Në rast nevoje, komiteti mund të sugjerojë ndryshime ose korrigjime për të përmirësuar projektligjin.

Pasi të përfundojë redaktimi, projektligji kthehet në Asamble për shqyrtim dhe votim. Anëtarët e asamblesë kanë mundësinë të diskutojnë projektligjin dhe të japin mendimet e tyre mbi të. Në fund, projektligji votohet për të vendosur nëse do të aprovohet ose refuzohet. Vendimi mbi aprovimin ose refuzimin e një projektligji merret në seancën plenare të Kuvendit.djathtas|parapamje| Ky grafik gjurmon origjinën e fundit të të gjashtë partive kryesore politike aktualisht në Republikën e Koresë. Të gjitha këto ose janë ndarë ose janë bashkuar me parti të tjera në katër vitet e fundit. Ata kanë dalë nga katër kampet kryesore ideologjike, nga e majta në të djathtë: progresiste (socialiste), liberale, qendrore dhe konservatore.

 Komitetet 
Në Kuvendin Kombëtar të Korëse, ka 17 komitete të përhershme (standing committees) që kanë përgjegjësi për mbikëqyrjen dhe shqyrtimin e projektligjeve (bills) dhe çështjeve të tjera të ndryshme. Këto komitete luajnë një rol kyç në hartimin, diskutimin dhe miratimin e ligjeve në vend. Këtu janë 17 komitetet e përhershme të Kuvendit Kombëtar të Koreës:

 Komiteti për Çështjet Ekonomike
 Komiteti për Çështjet Sociale
 Komiteti për Çështjet të Jashtme dhe Bashkëpunimin
 Komiteti për Çështjet e Sigurisë dhe Mbikëqyrjen e Forcave të Armatosura
 Komiteti për Çështjet të Drejtësisë
 Komiteti për Çështjet e Mjedisit dhe Bujqësisë
 Komiteti për Çështjet e Buxhetit dhe Llogarive Publike
 Komiteti për Çështjet Administrative dhe Pushtetin e Lokal
 Komiteti për Çështjet e Tregtisë dhe Industri
 Komiteti për Çështjet e Kulturës, Sportit, Turizmit dhe Rinisë
 Komiteti për Çështjet e Shëndetësisë dhe Mirëqenies
 Komiteti për Çështjet e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë
 Komiteti për Çështjet e Transportit dhe Infrastrukturës
 Komiteti për Çështjet e Sigurisë Shoqërore dhe Përparimit të Pushtetit të Grave
 Komiteti për Çështjet e Politikave Publike
 Komiteti për Çështjet e Çështjet e Informimit dhe Komunikimit
 Komiteti për Çështjet e Inteligjencës dhe Kontrollin e Informacionit

Çdo komitet ka anëtarë të caktuar, të zgjedhur nga anëtarët e Kuvendit Kombëtar. Anëtarët e komiteteve përgatitin dhe shqyrtojnë projektligjet, zhvillojnë dëgjime publike dhe dëgjime parlamentare, diskutojnë çështjet e tyre specifike dhe paraqesin rekomandime dhe raporte për seancën plenare të kuvendit.

 Zgjedhjet 
majtas|parapamje|150x150px| Ndarja e mandateve brenda sistemit zgjedhor. E kuqe dhe jeshile: votim paralel; 253 vende FPTP dhe 17 vende PR. Blu: sistem shtesë i anëtarëve për 30 vende

 Historia 
Historia e parlamenteve në Korenë e Jugut ka përjetuar ndryshime dhe zhvillime të mëdha nëpërmjet kohës. Këtu është një shqyrtim i shkurtër i historisë së parlamenteve në Korenë e Jugut:

 Periudha para viteve 1945-1948: Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, Koreja e Jugut u nda nga Koreja e Veriut. Në fillim, vendi nuk kishte një parlament të pavarur dhe të zgjedhur. Autoritetet ushtarake dhe administrata e mandatit të tretë japonez mbikëqyrën vendin. Në vitin 1948, me krijimin e Republikës së Koreës, u vendos një parlament i ri që u quajt Asambleja Kombëtare.
 Asambleja Kombëtare (1948-1960): Asambleja Kombëtare u krijua pas themelimit të Republikës së Koreës më 1948. Asambleja kishte 200 vende të deputetëve dhe ishte zgjedhur përmes zgjedhjeve të parë parlamentare të përgjithshme në vend. Ajo luajti një rol të rëndësishëm në hartimin e Kushtetutës së re dhe në vendosjen e institucioneve themelore të shtetit.
 Ndërprerja e demokracisë (1961-1987): Në vitin 1961, një grusht shteti ushtarak çoi në ndërprerjen e demokracisë dhe asambleja u shpërblye. Në këtë periudhë, regjimet ushtarake udhëhiqnin vendin dhe parlamenti ishte i pakët dhe i kontrolluar nga qeveria e diktaturës.
 Rikthimi i demokracisë (1987-tani): Pas protestave masive dhe lëvizjeve pro-demokraci në vitin 1987, regjimi diktatorial u zhvendos dhe demokracia u rikthye në Korenë e Jugut. Një reformë kushtetuese u miratua dhe Kushtetuta e re vendosi themelimin e një parlamenti të fuqishëm dhe të pavarur. Kuvendi Kombëtar u krijua dhe u bë institucioni ligjvënës kryesor i vendit, duke luajtur një rol të rëndësishëm në hartimin e ligjeve dhe mbikëqyrjen e qeverisë.

Sot, Kuvendi Kombëtar i Koreës përbëhet nga Asambleja Kombëtare dhe ka një strukturë të organizuar me komitete të përhershme që shqyrtojnë dhe hartojnë ligje. Ai është një institucion demokratik me rolin e tij të rëndësishëm në zhvillimin e politikave, vendimmarrjes dhe përfaqësimit të interesave të qytetarëve të Koreës së Jugut.

 Shiko gjithashtu 

 Lista e partive politike në Korenë e Jugut
 Politika e Koresë së Jugut
 TV i Kuvendit Kombëtar (Koreja)
 Asambleja Supreme Popullore, legjislatura e Koresë së Veriut
 Sulmi i Kapitolit të Koresë së Jugut 2019