Politika e majtë

Politika e krahut të majtë përshkruan gamën e ideologjive politike që mbështesin dhe kërkojnë të arrijnë barazinë shoqërore dhe barazinë, shpesh në kundërshtim me hierarkinë shoqërore në tërësi ose hierarki të caktuara shoqërore. Politika e krahut të majtë zakonisht përfshin një shqetësim për ata në shoqëri, të cilët ndjekësit e saj i perceptojnë si të pafavorizuar në raport me të tjerët, si dhe një besim se ka pabarazi të pajustifikuara që duhen zvogëluar ose hequr nëpërmjet mjeteve radikale që ndryshojnë natyrën e shoqërinë në të cilën ato zbatohen. Sipas profesorit emeritus të ekonomisë Berri Klark, mbështetësit e politikës së krahut të majtë "pohojnë se zhvillimi njerëzor lulëzon kur individët angazhohen në marrëdhënie bashkëpunuese, reciprokisht të respektueshme, të cilat mund të lulëzojnë vetëm kur hiqen dallimet e tepërta në status, fuqi dhe pasuri".

Brenda spektrit politik majtas-djathtas, e majta dhe e djathta u krijuan gjatë Revolucionit Francez, duke iu referuar rregullimit të vendeve në Asamblenë Kombëtare Franceze. Ata që u ulën në të majtë përgjithësisht kundërshtuan regjimin e lashtë dhe monarkinë burbone dhe mbështetën Revolucionin, krijimin e një republike demokratike dhe shekullarizimin e shoqërisë ndërsa ata në të djathtë ishin mbështetës të institucioneve tradicionale të regjimit të lashtë. Përdorimi i termit të majtë u bë më i spikatur pas rivendosjes së monarkisë franceze në 1815, kur u aplikua për të Pavarurit. Fjala krah iu bashkua fillimisht majtas dhe djathtas në fund të shekullit të 19-të, zakonisht me qëllim nënçmues, dhe krahu i majtë u përdor për ata që ishin joortodoksë në pikëpamjet e tyre fetare ose politike.

Ideologjitë që konsiderohen si të majta ndryshojnë shumë në varësi të vendosjes përgjatë spektrit politik në një kohë dhe vend të caktuar. Në fund të shekullit të 18-të, me themelimin e demokracive të para liberale, termi i majtë u përdor për të përshkruar liberalizmin në Shtetet e Bashkuara dhe republikanizmin në Francë, duke mbështetur një shkallë më të vogël të vendimmarrjes hierarkike sesa politika e krahut të djathtë të konservatorëve dhe monarkistëve tradicionalë. Në politikën moderne, termi i majtë zakonisht zbatohet për ideologjitë dhe lëvizjet në të majtë të liberalizmit klasik, duke mbështetur një farë mase demokracie në sferën ekonomike. Sot, ideologjitë si liberalizmi shoqëror dhe demokracia sociale konsiderohen të jenë të qendrës së majtë, ndërsa e majta zakonisht është e rezervuar për lëvizjet më kritike ndaj kapitalizmit, duke përfshirë lëvizjen punëtore, socializmin, anarkizmin, komunizmin, marksizmin dhe sindikalizmin, secila prej të cilave u ngrit në shekujt 19 dhe 20. Përveç kësaj, termi krahu i majtë është aplikuar gjithashtu për një gamë të gjerë lëvizjesh shoqërore liberale, duke përfshirë lëvizjen për të drejtat civile, lëvizjen feministe, lëvizjen për të drejtat e LGBT, lëvizjet për të drejtat e abortit, multikulturalizmin, lëvizjen kundër luftës dhe lëvizja mjedisore si dhe një gamë e gjerë partish politike.
 Referime 

Kategoria:Terminologji politike