Shenjtëria

Shenjtëria ose e shenjta përshkruan diçka që është kushtuar ose veçuar për shërbimin ose adhurimin e një hyjnie ; "sacred." Merriam-Webster Dictionary. Retrieved 16 July 2020. konsiderohet i denjë për respekt ose përkushtim shpirtëror; ose ngjall frikë ose nderim tek besimtarët. Prona shpesh i atribuohet objekteve (një " artifakt i shenjtë " që nderohet dhe bekohet ), ose vendeve (" tokë e shenjtë ").

Sociologu francez Émile Durkheim e konsideroi dikotominë midis të shenjtës dhe profanes si karakteristikën qendrore të fesë : "feja është një sistem i unifikuar besimesh dhe praktikash në lidhje me gjërat e shenjta, domethënë gjërat e veçuara dhe të ndaluara".  Në teorinë e Durkheim-it, e shenjta përfaqëson interesat e grupit, veçanërisht unitetin, të cilat janë të mishëruara në simbolet e grupeve të shenjta, ose duke përdorur punën ekipore për të ndihmuar në daljen nga telashet. Nga ana tjetër, profaneja përfshin shqetësime të zakonshme individuale.

 Etimologjia 
Fjala e shenjtë rrjedh nga latinishtja sacer, duke iu referuar asaj që është ' e shenjtëruar, kushtuar' ose 'pastruar' për perënditë ose çdo gjë në fuqinë e tyre, si dhe për sacerdotët . Stormonth, James, and Philip Henry Phelp, eds. 1895. "Sacred." In A Dictionary of the English Language. Blackwood & sons p. 883. Latinisht sacer është vetë një fjalë e prejardhur nga gjuha proto-indo-evropiane *seh₂k- "e shenjtë, ceremoni, ritual".   

 Shenjtëria 
Megjithëse termat e shenjtë dhe i shenjtë janë të ngjashëm në kuptim, dhe ato ndonjëherë përdoren në mënyrë të ndërsjellë, ato mbartin dallime delikate.  Shenjtëria përdoret në përgjithësi në lidhje me personat dhe marrëdhëniet, ndërsa shenjtëria përdoret në lidhje me objektet, vendet ose ndodhitë.  Për shembull, një shenjtor mund të konsiderohet si i shenjtë, por jo domosdoshmërisht i shenjtë. Megjithatë, disa gjëra mund të jenë edhe të shenjta edhe të shenjta, siç është Bibla e Shenjtë. 

Edhe pse e shenjtë dhe e shenjtë tregojnë diçka ose dikë të veçuar nga adhurimi i Perëndisë dhe për këtë arsye, i denjë për respekt dhe nganjëherë nderim, i shenjtë (fjala më e fortë) nënkupton një karakter të qenësishëm ose thelbësor. "Sacred", 
Webster's Collegiate Dictionary, 5th ed., p. 875 Shenjtëria buron nga Zoti dhe u komunikohet gjërave, vendeve, kohërave dhe personave të përfshirë në Shërbimin e Tij. Kështu, Thomas Aquinas e përkufizon shenjtërinë si atë virtyt me anë të të cilit mendja e një njeriu zbaton vetveten dhe të gjitha veprimet e saj te Perëndia; ai e rendit atë në mesin e virtyteve morale të futura dhe e identifikon atë me virtytin e fesë. Megjithatë, ndërsa feja është virtyti me anë të të cilit njeriu i ofron Perëndisë shërbimin e duhur në gjërat që i përkasin shërbimit hyjnor, shenjtëria është virtyti me të cilin njeriu i nënshtron të gjitha veprimet e tij ndaj Zotit. Kështu, shenjtëria ose shenjtëria është rezultat i shenjtërimit, atij akti hyjnor me të cilin Zoti e justifikon lirisht një person dhe me të cilin Ai i ka kërkuar ato për të Vet. 

 Tranzicionet 
Koncepti i gjërave që bëhen ose lidhen me të shenjtën është i përhapur midis feve, duke i bërë njerëzit, vendet dhe objektet të nderohen, të veçohen për përdorim ose qëllim të veçantë ose të transferohen në sferën e shenjtë. Fjalët për këtë përfshijnë shenjtëri dhe shenjtërim, të cilat mund të jenë në kontrast me përdhosjen dhe deshenjtërimin. Këto terma përdoren në mënyra të ndryshme nga grupe të ndryshme.

Shenjtërimi dhe e shenjëta vijnë nga latinishtja Sanctus (për t'u veçuar për përdorim ose qëllim të veçantë, për ta bërë të shenjtë ose të shenjtë)   dhe shenjtërim (i përkushtuar, i përkushtuar dhe i shenjtë). 

Forma e foljes 'to hallow' është arkaike në anglisht dhe nuk shfaqet ndryshe përveç në tekstin e cituar në Lutjen e Zotit në Dhiatën e Re.  Webster's Collegiate Dictionary entry for hallowed  Forma emërore hallow, siç përdoret në Hallowtide, është sinonim i fjalës shenjt .   

Në degët e ndryshme të krishterimit detajet ndryshojnë. Shenjtërimi në krishterim zakonisht i referohet një personi që bëhet i shenjtë, Justo L. González, Essential Theological Terms, Westminster John Knox Press, US, 2005, p. 155 ndërsa shenjtërimi në krishterim mund të përfshijë veçimin e një personi, ndërtese ose objekti për Zotin. Midis disa besimeve të krishtera ekziston një shërbim plotësues i " çkonkretimit ", për të hequr diçka të shenjtëruar me karakterin e saj të shenjtë në përgatitje ose për prishje ose për shitje për përdorim laik.

Në judaizmin rabinik, shenjtërimi do të thotë shenjtërimi i emrit të Zotit me vepra të mëshirës dhe martirizimit, ndërsa përdhosja e emrit të Zotit do të thotë të bësh mëkat .  Kjo bazohet në konceptin hebre për Zotin, shenjtëria e të cilit është mirësi e pastër dhe është e transmetueshme duke shenjtëruar njerëzit dhe gjërat. 

Në Islam, shenjtërimi quhet tazkiah, fjalë të tjera të përdorura në mënyrë të ngjashme me termin janë Islah -i qalb (reforma e zemrës), Ihsan (zbukurim), taharat (pastrim), Ikhlas (pastërti), qalb -is- salim (i pastër). /zemër e sigurt/e padëmtuar). Tasavufi (Sufizmi), në thelb një ideologji dhe jo një term, kryesisht keqinterpretohet si ideja e shenjtërimit në Islam dhe përdoret për t'u lutur për shenjtorët, veçanërisht në mesin e sufinjve, në të cilët është e zakonshme të thuhet "se Zoti e shenjtëron sekretin e tij". ("qaddasa Llahou Sirruhu"), dhe se Shenjtori është i gjallë ose i vdekur. Juan Eduardo Campo, Encyclopedia of Islam, Infobase Publishing, US, 2009, p. 598

Imazhet e Budës dhe bodhisattva-ve janë shenjtëruar ceremonialisht në një gamë të gjerë ritualesh budiste që ndryshojnë në varësi të traditave budiste. Buddhābhiseka është një term pali dhe sanskrit që i referohet këtyre ritualeve të shenjtërimit. 

Mormonizmi është i mbushur me doktrinë përkushtimi, kryesisht titulli i Krishtit "I vajosuri" që nënkupton rolin e tij zyrtar, të autorizuar dhe unik si shpëtimtari i njerëzimit nga mëkati dhe vdekja, dhe së dyti mundësinë dhe përgjegjësinë përfundimtare të çdo individi për të pranuar vullnetin e Jezusit për jetën e tyre. dhe përkushtohen për të jetuar në këtë mënyrë me gjithë zemër. Shembujt e librit të Mormonit përfshijnë "shenjtërimi vjen për shkak se ia dorëzojnë zemrat e tyre Perëndisë" (Heleman 3:35) dhe "ejani te Krishti, i cili është i Shenjti i Izraelit dhe merrni pjesë në shpëtimin e tij dhe fuqinë e shëlbimit të tij, ...dhe ofroni atij gjithë shpirtin tuaj si ofertë, vazhdoni të agjëroni dhe luteni dhe duroni deri në fund; dhe ashtu siç rron Zoti, ju do të shpëtoheni” (Omni 1:26).

Në shumicën e tempujve hindu të Indisë Jugore në mbarë botën, Kumbhabhishekam, ose ceremonia e shenjtërimit të tempullit, bëhet një herë në 12 vjet. Zakonisht bëhet për të pastruar tempullin pas një rinovimi ose thjesht për të rinovuar pastërtinë e tempullit. Hindusët e festojnë këtë ngjarje në datën e shenjtërimit pasi dëshmia i jep një shpirti të mirë një mijë "punya", ose karma të mirë . 

Panch Kalyanaka Pratishtha Mahotsava është një ceremoni tradicionale xhainase që shenjtëron një ose më shumë ikona Jain Tirthankara me kremtimin e Panch Kalyanaka (pesë ngjarje të mbarë). Ceremonia zakonisht mbahet kur ngrihet një tempull i ri xhain ose instalohen idhuj të rinj në tempuj.  Shenjtërimi duhet të mbikëqyret nga një autoritet fetar, një Acharya ose një Bhattaraka ose një studiues i autorizuar prej tyre.

 Shih edhe 
 Blasfemia
 Teksti i shenjtë
 Pema e shenjtë

 Referime 

Kategoria:Besim dhe doktrinë fetare