Gjoni (ungjilltar)

Gjon Ungjilltari është emri që tradicionalisht i është dhënë autorit të Ungjillit të Gjonit. Të krishterët tradicionalisht e kanë identifikuar atë me Gjon Apostullin, Gjonin e Patmosit dhe Gjon Presbiterin,Stephen L Harris, Understanding the Bible, (Palo Alto: Mayfield, 1985), 355 edhe pse kjo është kundërshtuar nga shumica e studiuesve modernë.

Identiteti
Identiteti i saktë i Gjonit – dhe shkalla në të cilën identifikimi i tij me Gjon Apostullin, Gjonin e Patmosit dhe Gjon Presbiterin është historik – diskutohet mes traditës së krishterë dhe studiuesve.

Ungjilli i Gjonit i referohet një "dishepulli të paemërtuar që Jezusi e donte", i cili "dëshmoi dhe shkroi" mesazhin e Ungjillit.Theissen, Gerd and Annette Merz. The historical Jesus: a comprehensive guide. Fortress Press. 1998. translated from German (1996 edition). Chapter 2. Christian sources about Jesus. Autori i Ungjillit sipas Gjonit dukej i interesuar të ruante anonimitetin e brendshëm të identitetit të autorit, ndonëse e interpretonte Ungjillin në dritën e ungjijve sinoptikë dhe duke pasur parasysh se autori emërton (dhe për rrjedhojë nuk pretendon të jetë) Pjetri dhe se Jakobi u martirizua qysh në vitin 44 e.r.,Acts 12:2 Tradita e krishterë ka besuar gjerësisht se autori ishte Apostulli Gjon, megjithëse studiuesit modernë besojnë se vepra është pseudoepigrafa.Theissen, Gerd and Annette Merz. The historical Jesus: a comprehensive guide. Fortress Press. 1998. translated from German (1996 edition)

Tradita e krishterë thotë se Gjon Ungjilltari ishte Gjon Apostulli. Apostulli Gjon ishte, së bashku me Pjetrin dhe Jakobin e Drejtin, një nga tre shtyllat e kishës së Jeruzalemit pas vdekjes së Jezusit.ref name="Harris John">Harris, Stephen L., Understanding the Bible. Palo Alto: Mayfield. 1985. "John" p. 302-310</ref> Ai ishte një nga dymbëdhjetë apostujt origjinalë. Tradicionalisht besohet se Gjoni ishte më i riu nga apostujt dhe u mbijetoi të gjithëve. Thuhet se ai jetoi deri në pleqëri, duke vdekur nga shkaqe natyrore në Efes diku pas vitit 98 e.r., gjatë mbretërimit të Trajanit, duke u bërë kështu i vetmi apostull që nuk vdiq si dëshmor.

Besohej se ai u internua (rreth vitit 95 e.r.) në ishullin Egje të Patmos, ku shkroi Librin e Zbulesës. Megjithatë, disa ia atribuojnë autorësinë e Zbulesës një njeriu tjetër, të quajtur Gjon Presbiteri, ose shkrimtarëve të tjerë të fundit të shekullit të parë e.r.. Bauckham argumenton se të krishterët e hershëm e identifikuan Gjon Ungjilltarin me Gjon Presbiterin.Bauckham, Richard (2007)) The Testimony of the Beloved Disciple.

Ditë feste
Dita e festës së Shën Gjonit në Kishën Katolike, Kungimin Anglikan dhe Kalendarin Luteran, është më 27 dhjetor, dita e tretë e Krishtlindjes. Në Kalendarin Tridentin ai u përkujtua gjithashtu në secilën nga ditët në vijim deri dhe duke përfshirë 3 janarin, oktavën e festës së 27 dhjetorit. Kjo oktavë u shfuqizua nga Papa Piu XII në vitin 1955.General Roman Calendar of Pope Pius XII Ngjyra tradicionale liturgjike është e bardha.

Masonëria e Lirë festojnë këtë ditë festë, që daton në shekullin e 18-të, kur Dita e Festës u përdor për instalimin e Presidentëve dhe Mjeshtrave të Madh.

Shiko gjithashtu
 Ungjilli i Gjonit
 Shqiponja e Shën Gjonit
 Kisha e Shën Gjonit Ungjilltar

Referime

Lidhje të jashtme
 "Saint John the Apostle." Encyclopædia Britannica Online.
 St. John the Evangelist at the Christian Iconography web site
 Caxton's translations of the Golden Legends two chapters on St. John: Of St. John the Evangelist and The History of St. John Port Latin

Kategoria:Viti i vdekjes i panjohur
Kategoria:Vdekje 100
Kategoria:Shkrimtarë të shekullit I
Kategoria:Shenjtorë të krishterë nga Dhiata e Re
Kategoria:Katër Ungjilltarë
Kategoria:Shenjtorë nga Toka e Shenjtë
Kategoria:Gjon Apostulli