Urie Bronfenbrenner

Urie Bronfenbrenner (29 prill 1917 - 25 shtator 2005) ishte një psikolog amerikan me origjinë ruse i njohur më së miri për përdorimin e një kuadri kontekstual për të kuptuar më mirë zhvillimin njerëzor.  Ky kuadër, i referuar gjerësisht si ' teoria e sistemeve ekologjike ', u zyrtarizua në një artikull të botuar në American Psychologist,  i artikuluar në një seri propozimesh dhe hipotezash në librin e tij më të cituar, Ekologjia e Zhvillimit Njerëzor Bronfenbrenner, U. (1979).The ecology of human development. Cambridge, MA: Harvard University Press. dhe më tej. zhvilluar në Modeli Bioekologjik i Zhvillimit Njerëzor  dhe shkrime të mëvonshme. Ai argumentoi se eksperimentet natyrore dhe ndërhyrjet e aplikuara zhvillimore ofrojnë mundësi të vlefshme shkencore.  Këto besime u ilustruan në përfshirjen e tij në zhvillimin e programit Head Start në SHBA në 1965.  Shkrimet e Bronfenbrenner në lidhje me kufizimet e të kuptuarit të zhvillimit të fëmijës vetëm nga kërkimet laboratorike eksperimentale dhe potencialin për përdorimin e ndryshueshmërisë kontekstuale për të ofruar njohuri në proceset e zhvillimit  ishin të rëndësishme në ndryshimin e fokusit të psikologjisë së zhvillimit.  

 Biografia 
Bronfenbrenner lindi në Moskë më 29 prill 1917,  nga prindër hebrenj rusë, patologu Alexander Bronfenbrenner dhe Eugenie Kamenetski. Behind the Mirror Image: Urie Bronfenbrenner in the Soviet Union,
Jaffa Panken, 2005, p.9 Kur ai ishte gjashtë vjeç, familja e tij u transferua në Shtetet e Bashkuara, fillimisht në Pittsburgh, Pensilvani, dhe më pas një vit më vonë në shtetin rural të Nju Jorkut. American Psychologist. (1988). Urie Bronfenbrenner. American Psychologist. Babai i tij punonte si neuropatolog në një spital për personat me aftësi të kufizuara zhvillimore të quajtur Letchworth Village, i vendosur në Rockland County, NY.

Bronfenbrenner mori një diplomë bachelor në psikologji dhe muzikë nga Universiteti Cornell në Itaka, Nju Jork, në 1938.  Ai fitoi një master në arsim nga Harvard në 1940, dhe një doktoraturë në psikologjinë e zhvillimit nga Universiteti i Miçiganit në 1942.  Ai hyri në ushtrinë amerikane një ditë pas marrjes së doktoraturës, duke vazhduar të shërbente si psikolog në organe të ndryshme ushtarake gjatë Luftës së Dytë Botërore .  Pas luftës, ai punoi shkurtimisht si asistent kryesor psikolog klinik për Programin e Trajnimit të Psikologjisë Klinike VA në Uashington, DC  Pasi punoi si asistent profesor në Universitetin e Miçiganit për dy vjet, ai u transferua në Universitetin Cornell në 1948. si profesor asistent në Departamentin e Zhvillimit të Fëmijëve dhe Marrëdhënieve Familjare (tani Departamenti i Zhvillimit Njerëzor ).  Departamenti i Marrëdhënieve Familjare dhe Zhvillimit Njerëzor ishte vendosur në Kolegjin e Ekonomisë së Shtëpisë, një nga kolegjet e financimit të tokës me mbështetje nga shteti brenda Universitetit Cornell. Si një kolegj për dhënien e tokës, ai kishte një mision të fortë të aplikuar dhe përfshinte një çerdhe. Ishte gjithashtu një departament ndërdisiplinor, duke përfshirë sociologë dhe historianë, si dhe psikologë.  Në Cornell, kërkimi i tij u fokusua në zhvillimin e fëmijës dhe ndikimin e forcave sociale në këtë zhvillim për pjesën tjetër të karrierës së tij. 

Ai u emërua në një panel federal për zhvillimin e fëmijëve të varfër rreth viteve 1964 dhe 1965, me këtë panel që ndihmoi në krijimin e Head Start në 1965. 

Bronfenbrenner shkroi mbi 300 punime kërkimore dhe 14 libra,  dhe fitoi titullin Jacob Gould Schurman Profesor Emeritus i Zhvillimit Njerëzor në Universitetin Cornell .  Ai ishte i martuar me Liese Price dhe kishte gjashtë fëmijë. 

Ai vdiq në shtëpinë e tij në Itaka të Nju Jorkut, më 25 shtator 2005, në moshën 88-vjeçare, për shkak të komplikimeve të diabetit. 

 Trashëgimia dhe ndikimi 
Sipas Melvin L. Kohn, një sociolog nga Universiteti Johns Hopkins, Bronfenbrenner ishte kritik për t'i bërë shkencëtarët socialë të kuptonin se, "...marrëdhëniet ndërpersonale, madje [në] nivelin më të vogël të marrëdhënies prind-fëmijë, nuk ekzistonin në një vakum social, por u ngulitën në strukturat më të mëdha shoqërore të komunitetit, shoqërisë, ekonomisë dhe politikës."  Teoria e tij ndihmoi gjithashtu për të shtyrë kërkimin zhvillimor në kryerjen e vëzhgimeve dhe eksperimenteve për të dalluar ndikimin e disa variablave mjedisorë në zhvillimin njerëzor.  Hulumtimi dhe idetë e tij ishin gjithashtu me ndikim në formimin dhe drejtimin e Head Start (shih më lart).  Mësimdhënia e Bronfenbrenner në Departamentin e Zhvillimit Njerëzor në Universitetin Cornell prodhoi një numër të madh studiuesish të zhvillimit, të cilët tani, siç pretendon Universiteti Cornell, janë "liderë në këtë fushë". 

 Çmimet 
 Çmimi James McKeen Catell nga Shoqata Psikologjike Amerikane 
 Shoqata Amerikane e Psikologjisë e riemërtoi "Kontributin e saj gjatë gjithë jetës në Psikologjinë Zhvillimore në shërbim të shkencës dhe shoqërisë" si "Çmimi Bronfenbrenner". 
 Kryetar, 1970 Konferenca e Shtëpisë së Bardhë mbi Fëmijët 

 Publikime 
 Two Worlds of Childhood: US and USSR. Simon & Schuster, 1970.  
 Influencing Human Development. Holt, Rinehart & Winston, 1973.  ISBN 0-03-089176-0
 Influences on Human Development. Holt, Rinehart & Winston, 1975.  ISBN 0-03-089413-1
 The Ecology of Human Development: Experiments by Nature and Design. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1979.  ISBN 0-674-22457-4
 The State of Americans: This Generation and the Next. New York: Free Press, 1996.  ISBN 0-684-82336-5
 Making Human Beings Human: Bioecological Perspectives on Human Development. Sage, 2005.  ISBN 0761927115
 Shih edhe 
 Psikologjia
 Psikologjia fëmijënore

 Referime 

Kategoria:Vdekje 2005
Kategoria:Lindje 1917
Kategoria:Psikologë zhvillimor