Heat (film 1995)

Heat është një film krimi amerikan i vitit 1995 i shkruar dhe drejtuar nga Michael Mann. Ai përmban një kast ansambli të udhëhequr nga Al Pacino dhe Robert De Niro, me Tom Sizemore, Jon Voight, Amy Brenneman, Ashley Judd, Wes Studi, dhe Val Kilmer në role dytësore. Filmi ndjek konfliktin midis një detektivi të LAPD-së (të luajtur nga Pacino) dhe një krimineli karriere (të luajtur nga De Niro), ndërsa përshkruan gjithashtu efektin e tij në marrëdhëniet e tyre profesionale dhe jetën personale.

Mann shkroi skenarin origjinal për Heat në vitin 1979, duke e bazuar atë në ndjekjen e kriminelit Neil McCauley nga oficeri i policisë së Çikagos, Chuck Adamson, pas të cilit është emëruar personazhi i De Niros. Skenari u përdor për herë të parë për një pilot televiziv të zhvilluar nga Mann, i cili u bë filmi televiziv i vitit 1989 L.A. Takedown pasi piloti nuk mori një urdhër seri. Në vitin 1994, Mann e rishikoi skenarin për ta kthyer atë në një film artistik, duke bashkëprodhuar projektin me Art Linson. Filmi shënon paraqitjen e parë të De Niros dhe Pacino në ekran së bashku, pas një periudhe interpretimesh të mirënjohura nga të dy. Për shkak të reputacionit të tyre të nderuar, promovimi u përqëndrua në përfshirjen e tyre.

Heat u publikua nga Warner Bros. Pictures më 15 dhjetor 1995, me sukses kritik dhe komercial. Ai fitoi 187 milionë dollarë me një buxhet prej 60 milionë dollarësh, ndërkohë që mori vlerësime për regjinë dhe skenarin e Mann, sekuencat e veprimit, përzierjen e tingujve dhe interpretimet e Pacino dhe De Niro. Edhe pse nuk mori asnjë nominim të madh për çmime, Heat konsiderohet si një nga filmat më me ndikim të zhanrit të tij dhe ka frymëzuar disa vepra të tjera. Një vazhdim u njoftua se do të ishte në zhvillim më 20 korrik 2022.

Përmbajtja
Neil McCauley është një hajdut profesionist me bazë në Los Anxhelos. Ai dhe ekuipazhi i tij - krahu i djathtë Chris Shiherlis, zbatuesi Michael Cheritto, shoferi Gilbert Trejo dhe dora e sapo punësuar Waingro - grabitin 1.6 milionë dollarë obligacione nga një makinë e blinduar. Gjatë grabitjes, Waingro vret një roje pa provokim. McCauley vret një roje të dytë që përpiqet të nxjerrë armën e tij të fshehur, dhe Cheritto vret rojen e tretë për të mos lënë asnjë dëshmitar. Më vonë, McCauley përgatitet të vrasë Waingron për shkak të vdekjes së tre rojeve, por ai shpëton.

Togeri i LAPD-së Vincent Hanna dhe ekipi i tij hetojnë grabitjen. Hanna, një ligjvënës i përkushtuar dhe ish-marins, ka një marrëdhënie të tensionuar me gruan e tij të tretë, Justine, dhe lufton të lidhet me thjeshtrën e tij, Lauren. McCauley ndjek një kod: "Lejo që të mos jetë asgjë në jetën tënde nga e cila nuk mund të dalësh për 30 sekonda, nëse e dallon nxehtësinë nga këndi". Ndërsa në një restorant, McCauley takon Eady, një dizajner i ri grafik me të cilin ai fillon një lidhje.

Gardhi i McCauley, Nate, sugjeron që ai t'i shesë bonot e vjedhura përsëri te pronari i tyre fillestar, pastruesi i parave Roger Van Zant. Van Zant pretendon se është dakord, por në vend të kësaj organizon një pritë. Duke parashikuar një kurth, McCauley dhe ekuipazhi i tij bëjnë kundër pritë, vrasin vrasësit dhe zotohen të vrasin Van Zant. Waingro vret një prostitutë; Ekipi i Hanës heton, duke zbuluar prova që e lidhin atë me vrasjen e prostitutave të tjera, viktima të një vrasësi serik. Një informator i LAPD lidh Cheritton me grabitjen dhe ekipi i Hanës fillon ta monitorojë atë, duke çuar te pjesa tjetër e ekuipazhit dhe objektivi i tyre i ardhshëm, një depo e metaleve të çmuara. Ekipi i Hanës aksionon depozitimin, por kur një oficer i pakujdesshëm bën një zhurmë, McCauley detyron ekuipazhin e tij të largohet nga puna.

Ekuipazhi i McCauley pranon një grabitje të fundit të bankës me vlerë 12.2 milionë dollarë. Hanna ndjek McCauley dhe e tërheq atë në 105 Freeway, duke e ftuar për kafe. Ata diskutojnë përkushtimin e tyre në punët e tyre përkatëse dhe kufizimet e jetës së tyre personale; Hanna përshkruan martesën e tij të dështuar dhe McCauley rrëfen se ai është i izoluar në mënyrë të ngjashme. Megjithëse pranojnë respektin e tyre për njëri-tjetrin, të dy e pranojnë se do ta vrasin tjetrin nëse është e nevojshme. Waingro bën një marrëveshje me Van Zant për të ndihmuar në eliminimin e ekuipazhit të McCauley. Trejo heq dorë nga grabitja e bankës në momentin e fundit, duke pretenduar se LAPD po e ndjek nga afër. McCauley rekruton një koleg të vjetër, Don Breedan, për të zënë vendin e Trejos si shofer i arratisjes, dhe ekuipazhi kryen grabitjen.

Duke vepruar sipas një informacioni nga truproja e Van Zant, LAPD përgjon ekuipazhin ndërsa largohen nga banka, duke rezultuar në një shkëmbim zjarri masiv gjatë së cilës Breedan dhe disa oficerë vriten. McCauley arrin të arratiset me një Shiherlis të plagosur. Cheritto tenton të ikë, por është qëlluar për vdekje nga Hanna. Pasi u largua nga Shiherlis me Nate, McCauley mbërrin në shtëpinë e Trejos për ta gjetur atë të plagosur për vdekje dhe gruan e tij të vrarë. Trejo zbulon përfshirjen e Waingro dhe Van Zant përpara se t'i kërkojë McCauley-t ta vriste. McCauley hyn në rezidencën e Van Zant dhe e qëllon për vdekje. Pasi mësoi për lidhjen e McCauley-t me Waingro-n dhe zbuloi se Waingro fshihet në një hotel, njësia e Hanës vendos ta përdorë atë si karrem për të joshur McCauley-n. Ndërsa McCauley përgatitet të largohet nga vendi, Eady zbulon identitetin e tij kriminal, por pranon të shkojë me të. Para se të arratisej, Shiherlis përpiqet të pajtohet me gruan e tij Charlene, e cila është detyruar nga LAPD të sjellë burrin e saj. Ai e ndesh atë në hotelin e saj, ajo e paralajmëron të largohet me një lëvizje dore dhe ai shpëton.

Pasi u nda nga Justine, Hanna zbulon se Lauren ka tentuar të vetëvritet në dhomën e tij të hotelit dhe e çon me nxitim në spital; ai pajtohet me Justine pasi mësojnë se Lauren ka mbijetuar. McCauley shkon në aeroport me Eady, por ai mëson vendndodhjen e Waingros dhe braktis kujdesin e tij të zakonshëm për të kërkuar hakmarrje. McCauley depërton në hotel, tërheq alarmin e zjarrit, shpërthen në dhomën e Waingros dhe e vret atë. Ndërsa McCauley kthehet në Eady, ai vërehet nga Hanna. McCauley braktis Eady, duke ikur në asfalt në Aeroportin Ndërkombëtar të Los Anxhelosit, i ndjekur nga Hanna. Të dy ndjekin njëri-tjetrin dhe Hanna qëllon McCauley-n në gjoks. Hanna merr dorën e McCauley-t ndërsa McCauley vdes nga plagët e tij.

Luajnë

Anëtarë të tjerë të kastit përfshijnë Martin Ferrero si nëpunës ndërtimi, Hazelle Goodman si nëna e një prostitute të vrarë nga Waingro, Patricia Healy si një grua në një lidhje me Bosko, Thomas Elfmont si një oficer i fshehtë që paraqitet si nëpunës hoteli dhe Yvonne Zima si vajza e marrë peng nga Cheritto. Stuntmen Rick Avery, Bill McIntosh dhe Thomas Rosales Jr. portretizojnë rojet fatkeqe të kamionit të blinduar.

Zhvillimi
Baza faktike
Heat bazohet në historinë e vërtetë të Neil McCauley, një kriminel llogaritës dhe ish i burgosur i Alkatrazit, i cili u gjurmua nga detektivi Chuck Adamson në vitin 1964. Në vitin 1961, McCauley u transferua nga Alkatrazi në McNeil, siç përmendet në film. Ai u lirua në vitin 1962 dhe filloi menjëherë të planifikonte krime të reja. Michael Parille dhe William Pinkerton përdorën prerëse bulonash dhe stërvitje për të grabitur një kompani prodhuese të pjesëve të shpimit të diamantit, e cila është rikrijuar në film.DVD Extra Interview with Michael Mann; The Making of Heat Personazhi i Pacino bazohet kryesisht në detektivin Chuck Adamson, i cili filloi të vëzhgonte ekuipazhin e McCauley, duke e ditur se ai kishte filluar të kryente përsëri krime. Të dy madje u takuan për kafe një herë, ashtu siç përshkruhet në film. Dialogu i tyre në skenar bazohej në bisedën që patën McCauley dhe Adamson. Herën tjetër që të dy u takuan, u nxorrën armët, ashtu siç e portretizon filmi.

Më 25 mars 1964, McCauley dhe anëtarët e ekuipazhit të tij të rregullt ndoqën një makinë të blinduar që dërgonte para në një dyqan ushqimor National Tea në 4720 S. Cicero Avenue, Çikago. Pasi u bë rënia, tre nga grabitësit hynë në dyqan. Ata kërcënuan nëpunësit dhe vodhën çanta parash me vlerë 13,137 dollarë (ekuivalente me 124,000 dollarë në 2022) përpara se të niseshin me shpejtësi në një stuhi shiu mes të shtënave të policisë.

Ekuipazhi i McCauley-t nuk ishte në dijeni se Adamson dhe tetë detektivë të tjerë kishin bllokuar të gjitha daljet e mundshme; makina e arratisjes u kthye nga një rrugicë dhe grabitësit panë bllokadën dhe kuptuan se ishin bllokuar. Të katër dolën nga automjeti dhe filluan të qëllojnë. Russell Bredon (ose Breaden) dhe Michael Parille u vranë në një rrugicë ndërsa Miklos Polesti (në të cilin Chris Shiherlis bazohet shumë lirshëm) qëlloi me armë dhe u arratis. McCauley u qëllua për vdekje në lëndinën e një shtëpie aty pranë. Ai ishte 50 vjeç dhe i dyshuari kryesor për disa vjedhje.We've got them all!!! Polesti u kap disa ditë më vonë dhe u dërgua në burg. Polesti ishte ende gjallë në vitin 2011.

Adamson vazhdoi një karrierë të suksesshme si producent televiziv dhe filmi, dhe ai vdiq në vitin 2008 në moshën 71-vjeçare. Filmi i Mann në vitin 2009 Public Enemies deklaroi në titullin e tij fundor "Në kujtim të Chuck Adamson".

Personazhi i Nate i luajtur nga Jon Voight bazohet në Edward Bunker, i cili shërbeu si konsulent për Mann në film.

Prodhimi
Kasti
De Niro ishte anëtari i parë i kastit që mori skenarin e filmit, duke ia treguar atë Pacinos, i cili gjithashtu donte të ishte pjesë e filmit. De Niro besonte se Heat ishte një "histori shumë e mirë, kishte një ndjenjë të veçantë, një realitet dhe autenticitet." Në vitin 2016, Pacino zbuloi se ai e shihte personazhin e tij si nën ndikimin e kokainës gjatë gjithë filmit.

Mann i çoi Kilmer, Sizemore dhe De Niro në Burgun Shtetëror Folsom për të intervistuar kriminelë të vërtetë të karrierës për t'u përgatitur për rolet e tyre. Ndërsa hulumtonte rolin e saj, Judd takoi disa ish-prostituta që u bënë amvise.

Keanu Reeves iu ofrua roli i Chris Shiherlis, por ai e refuzoi atë në favor të interpretimit të Hamletit në Manitoba Theatre Centre. Si rezultat, Val Kilmer iu dha roli.

Xhirimet
Fotografia kryesore për Heat zgjati 107 ditë gjatë verës së vitit 1995. Të gjitha xhirimet u bënë në vend, për shkak të vendimit të Mann për të mos përdorur një soundstage. Ndër vendet kryesore të xhirimit ishin  Citigroup Center, ku zhvillohet grabitja e bankës dhe shkëmbimi i zjarrit me policinë, dhe restoranti Kate Mantilini, i cili shërben si vendi i takimit për kafe midis personazheve të Pacinos dhe De Niros.

Kineast i filmit, Dante Spinotti, përdori një kombinim të ndriçimit natyror dhe praktik për të kapur ashpërsinë dhe realizmin për filmin. Stili vizual i filmit kap gjithashtu pafundësinë e Los Anxhelosit dhe izolimin e personazheve të tij brenda shtrirjes urbane. Mann dhe Spinotti shpesh përdorin pamje të gjera dhe të gjata për të krijuar një ndjesi shkalle dhe zhytjeje.

Si Al Pacino ashtu edhe Robert De Niro u përgatitën gjerësisht për rolet e tyre. Ata kaluan kohë me detektivë dhe kriminelë të vërtetë për të kuptuar personazhet e tyre në thellësi. Skena e restorantit me Pacinon dhe De Niron u xhirua me prova minimale për të ruajtur spontanitetin dhe intensitetin e ndërveprimit të tyre. Mann përdori kamera të shumta për të kapur skenën nga kënde të ndryshme, duke u përqendruar në pamje nga afër për të nxjerrë në pah tensionin dhe hollësitë e performancës së secilit aktor.

Pritja
Në Rotten Tomatoes, filmi ka një vlerësim miratimi prej 88% bazuar në 83 rishikime dhe një vlerësim mesatar prej 7.9/10. Konsensusi kritik i faqes në internet thotë: "Edhe pse Al Pacino dhe Robert De Niro ndajnë vetëm një pjesë të vogël të minutave të ekranit së bashku, Heat është një dramë mbresëlënëse kriminale që tërheq shfaqje bindëse nga yjet e saj - dhe konfirmon mjeshtërinë e zhanrit të Michael Mann." Në Metacritic, filmi ka një notë mesatare të ponderuar prej 76 nga 100, bazuar në 22 kritikë, duke treguar "vlerësime përgjithësisht të favorshme".  Audiencat e anketuara nga CinemaScore i dhanë filmit një notë mesatare "A−" në një shkallë A+ në F.cinemascore.com CinemaScore

Referime

Lidhje të jashtme

Kategoria:Filma 1995
Kategoria:Filma aksion 1995
Kategoria:Filma dramë krimi 1995
Kategoria:Filma aksion krimi të viteve 1990
Kategoria:Filma grabitje të viteve 1990
Kategoria:Filma policie të viteve 1990
Kategoria:Filma dramë krimi amerikanë
Kategoria:Filma gangsterë amerikanë
Kategoria:Filma grabitje amerikanë
Kategoria:Filma neo-noir amerikanë 
Kategoria:Filma detektivë policie amerikanë
Kategoria:Filma amerikanë të viteve 1990
Kategoria:Filma në anglisht të viteve 1990
Kategoria:Filma me regji nga Michael Mann
Kategoria:Filma të prodhuar nga Art Linson
Kategoria:Filma të prodhuar nga Michael Mann
Kategoria:Filma të shënuar nga Elliot Goldenthal
Kategoria:Filma të Regency Enterprises
Kategoria:Filma të Warner Bros.