Kuinoa

Kuinoa ( Chenopodium quinoa ;    nga Keçua  ose )  është një bimë me lule në familjen e amaranthit . Është një bimë barishtore njëvjeçare e rritur si kulturë kryesisht për farat e saj të ngrënshme; farat janë të pasura me proteina, fibra dietike, vitamina B dhe minerale dietike në sasi më të mëdha se në shumë drithëra.  Kuinoa nuk është një bar, por një pseudodrith i lidhur botanikisht me spinaqin dhe amarantin ( Amaranthus spp.), dhe e ka origjinën në rajonin e Andeve të Amerikës së Jugut veriperëndimore.  Ajo u përdor për herë të parë për të ushqyer bagëtinë 5,200 – 7,000 vjet më parë, dhe për konsum njerëzor 3,000 – 4,000 vjet më parë në pellgun e liqenit Titikaka të Perusë dhe Bolivisë. 

Bima lulëzon në lartësi të mëdha dhe prodhon fara që janë të pasura me proteina.  Pothuajse i gjithë prodhimi në rajonin e Andeve bëhet nga ferma dhe shoqata të vogla. Kultivimi i tij është përhapur në më shumë se 70 vende, duke përfshirë Kenia, Indi, Shtetet e Bashkuara dhe vendet evropiane.  Si rezultat i rritjes së popullaritetit dhe konsumit në Amerikën e Veriut, Evropë dhe Australazi, çmimet e kulturave të kuinoas u trefishuan midis 2006 dhe 2014.  

 Të ushqyerit 

Kuinoa e papërpunuar dhe e papjekur përbëhet nga 13% ujë, 64% karbohidrate, 14% proteina dhe 6% yndyrë . Vlerësimet e të ushqyerit tregojnë se 100 g  servirje e farave të kuinoas të papërpunuara është një burim i pasur (20% ose më i lartë i vlerës ditore, VD) i proteinave, fibrave dietike, disa vitaminave B, duke përfshirë 46% VD për folatin, dhe mineralet dietike magnez, fosfor dhe mangan (tabela).

Pas zierjes, që është mënyra tipike për të ngrënë farat, kuinoa përbëhet nga 72% ujë, 21% karbohidrate, 4% proteina dhe 2% yndyrë.  Në një servirje, kuinoa e gatuar ka 503 kJ (120 kcal) të energjisë ushqimore dhe është një burim i pasur i manganit dhe fosforit (30% dhe 22%DV, respektivisht), dhe një burim i moderuar (10-19%DV) i fibrave dietike, folatit dhe mineraleve dietike hekuri, zinku dhe magnezi (tabela).

Kuinoa është pa gluten .  Për shkak se kuinoa ka një përqendrim të lartë të proteinave dhe është një burim i mirë i shumë mikronutrientëve, ka shumëllojshmëri në përgatitje dhe një potencial për rritje të të korrave në mjedise të kontrolluara,  ajo është përzgjedhur si një kulturë eksperimentale në Jetën Ekologjike të Kontrolluar të NASA-s. Sistemi mbështetës për fluturimet hapësinore me kohëzgjatje të gjatë me njerëz brënda.