Feja popullore

Feja popullore ose feja tradicionale në studimet fetare dhe folkloristikë përfshin forma dhe shprehje të ndryshme të fesë që janë të dallueshme nga doktrinat dhe praktikat zyrtare të fesë së organizuar . Përkufizimi i saktë i fesë popullore ndryshon midis studiuesve. Ndonjëherë i quajtur edhe besimi popullor, ai përbëhet nga zakone fetare etnike ose rajonale nën ombrellën e një feje ; por jashtë doktrinës dhe praktikave zyrtare. 

 Përkufizimi 
Termi "fe popullore" përgjithësisht konsiderohet të përfshijë dy tema të lidhura, por të ndara. E para është dimensioni fetar i kulturës popullore, ose dimensionet folklorike-kulturore të fesë. E dyta i referohet studimit të sinkretizmave midis dy kulturave me faza të ndryshme të shprehjes formale, të tilla si përzierja e besimeve popullore afrikane dhe katolicizmit romak që çoi në zhvillimin e Vodun dhe Santería, dhe përzierje të ngjashme të feve formale me kulturat popullore. Në Kinë, protestantizmi popullor e kishte origjinën me rebelimin e Taiping. 

Feja popullore kineze, krishterimi popullor, hinduizmi popullor dhe islami popullor janë shembuj të fesë popullore të lidhur me fetë kryesore . Termi përdoret gjithashtu, veçanërisht nga klerikët e feve të përfshira, për të përshkruar dëshirën e njerëzve që përndryshe rrallë ndjekin adhurimin fetar, nuk i përkasin një kishe ose shoqërie të ngjashme fetare dhe që nuk kanë bërë një besim zyrtar në një besim të veçantë, për të bërë dasma ose funerale fetare, ose (ndër të krishterët) për t'i pagëzuar fëmijët e tyre. 

Në Fjalorin Konciz të Oksfordit të Religjioneve Botërore, John Bowker e karakterizoi "fenë popullore" ose si "fe që shfaqet në komunitete të vogla, lokale që nuk u përmbahen normave të sistemeve të mëdha" ose "përvetësim i besimeve dhe praktikave fetare në një popullor. nivel." 

Don Yoder argumentoi se kishte pesë mënyra të veçanta për të përcaktuar fenë popullore.  E para ishte një perspektivë e rrënjosur në një kornizë evolucionare kulturore e cila e kuptonte fenë popullore si përfaqësimin e mbijetesave të formave më të vjetra të fesë; në këtë, ai do të përbënte "mbijetimet, në një kontekst fetar zyrtar, të besimeve dhe sjelljeve të trashëguara nga fazat e hershme të zhvillimit të kulturës".  Ky përkufizim do ta shihte fenë popullore në Evropën Katolike si mbijetesa të fesë parakristiane dhe fenë popullore në Evropën protestante si mbijetesa të katolicizmit mesjetar.  Përkufizimi i dytë i identifikuar nga Yoder ishte pikëpamja se feja popullore përfaqësonte përzierjen e një feje zyrtare me format e fesë etnike ; kjo u përdor për të shpjeguar vendin e fesë popullore në sistemet e besimit sinkretik të Amerikës, ku krishterimi ishte përzier me fetë e komuniteteve indigjene amerikane dhe afrikane . 

Yoder e përshkroi "fenë popullore" si ekzistuese "në një shoqëri komplekse në lidhje dhe në tension me fenë(et) e organizuara të asaj shoqërie. Karakteri i saj relativisht i paorganizuar e dallon atë nga feja e organizuar". 

Nga ana tjetër, sociologu i fesë Matthias Zic Varul e përkufizoi "fenë popullore" si "aspektin relativisht të pareflektuar të praktikave dhe besimeve të zakonshme që janë të orientuara ose produktive të diçkaje përtej të menjëhershme këtu-dhe-tani: transcendencës së përditshme". 

Në sociologji, feja popullore është shpesh në kontrast me fenë elitare . Feja popullore përkufizohet si besimet, praktikat, ritualet dhe simbolet që burojnë nga burime të tjera përveç udhëheqjes së fesë. Feja popullore në shumë raste tolerohet nga udhëheqja e fesë, edhe pse ata mund ta konsiderojnë atë si një gabim. Leibman, Charles. "The Religion of the American Jew". The Ambivalent American Jew. Jewish Publication Society. 1975. Një koncept i ngjashëm është feja e jetuar, studimi i fesë siç praktikohet nga besimtarët.

 Zhvillimi historik 
Në Evropë, studimi i "fesë popullore" doli nga studimi i religiöse Volkskunde, një term gjerman i cili u përdor në lidhje me "dimensionin fetar të kulturës popullore, ose dimensionin popullor-kulturor të fesë".  Ky term u përdor për herë të parë nga një predikues gjerman luteran, Paul Drews, në një artikull të vitit 1901 që ai botoi i cili titullohej " Religiöse Volkskunde, eine Aufgabe der praktischen Theologie ". Ky artikull u krijua për t'u lexuar nga predikuesit e rinj luteranë që largoheshin nga seminari, për t'i pajisur ata me variantet e njohura të luteranizmit që do të ndesheshin në kongregacionet e tyre dhe që do të ndryshonin nga luteranizmi zyrtar, doktrinor me të cilin ata ishin mësuar.  Edhe pse duke u zhvilluar brenda një mjedisi fetar, termi filloi të adoptohej nga akademikët gjermanë në fushën e folkloristikës .  Gjatë viteve 1920 dhe 1930, studimet teorike të Volkskunde fetare ishin prodhuar nga folkloristët Josef Weigert, Werner Boette dhe Max Rumpf, të cilët të gjithë ishin fokusuar në fenë brenda komuniteteve fshatare gjermane.  Gjatë dekadave të ardhshme, Georg Schreiber themeloi një Institut für religiöse Volkskund në Mynih, ndërsa një departament i ngjashëm u krijua në Salzburg nga Hanns Koren .  Akademikë të tjerë të shquar të përfshirë në studimin e fenomenit ishin Heinrich Schauert dhe Rudolf Kriss, ky i fundit prej të cilëve mblodhi një nga koleksionet më të mëdha të artit popullor-fetar dhe kulturës materiale në Evropë, i vendosur më vonë në Muzeun Kombëtar Bayerisches të Mynihut.  Gjatë gjithë shekullit të 20-të, shumë studime u bënë për fenë popullore në Evropë, duke i kushtuar vëmendje të veçantë temave të tilla si pelegrinazhi dhe përdorimi i faltoreve . 

Termi "fe popullore" filloi të refuzohej gjithnjë e më shumë në vitet 1990 dhe 2000 nga studiues që kërkonin terminologji më të saktë. 

 Shih edhe 
 Tengrizmi
 Besëtytnia
 Feja etnike
 Shamanizmi
 Mitologjia ilire
 Paganizmi iliro-arbëror

 Literatura 







 Referime 

Kategoria:Paganizëm
Kategoria:Faqe me adresa nga Wayback Machine që përdorin stampën e arkivës së rrjetit