Hedije Biçaku Maliqi

Hedije Biçaku Maliqi (23 maj 1924 - 6 Shtator 2023) ishte një historiane dhe partizane shqiptare që i mbijetoi Masakrës së 1951 në Shqipëri .  

 Fëmijëria 
Biçaku lindi në maj të vitit 1924 në Elbasan. Së bashku me motrën e saj të madhe, Semije Sejdini,  vajza e Qani Biçakut, mbesa e Aqif Pashë Elbasanit,  të dyja ndoqën “ Institutin Pedagogjik Nëna Mbretëreshë ”.  Ata ishin vetëm dy motra pasi babai i tyre u fut në burg nga xhonturqit sepse merrej me çështjen kombëtare dhe mbrojtjen e gjuhës shqipe . Aty u sëmur dhe vdiq duke lënë vajzat jetimë. Ndonëse vinin nga familja më e njohur atdhetare dhe fisnike,  dy motrat silleshin njësoj si vajzat e tjera. Gjatë kohës së mësimeve Didi merrej edhe me sport duke rrëshqitur me patina nëpër rrugët e Tiranës. 

 Arsimi 
Pasi mbaroi shkollën në vitin 1947, Didi u emërua mësues në fshatin Paftal të Beratit . Një orë mësimore me studentë hapet edhe kundër analfabetizmit, kurse për rrobaqepësi. Dallimet vazhdojnë edhe në qytetin e Beratit, duke thënë se një skuadër me një volejbolliste do të marrë pjesë në spartanin kombëtar dhe gjatë garës ata janë të parët. Pas dy vitesh punë e pushojnë pasi xhaxhai i saj futet në burg. Shkon të ankohet dhe fillon punë në një farmaci të Kryqit të Kuq Shqiptar, por e pushuan sërish nga puna.

 Masakra e vitit 1951 
Në vitin 1951 ata jetonin së bashku me nënën dhe bashkëshortin e motrës, avokatin e shquar Fejzo Sejdini, në shtëpinë e vajzës së Bajram Currit . Pas mesnate, në atë natë shumë të ftohtë të 23 shkurtit, në derë ra një trokitje e fortë, tre ushtarë të armatosur të sigurimit u turrën brenda dhe me listën në duar lexuan emrat e familjarëve. Kur lexojnë emrin Didi Biçaku thonë: “Në emër të popullit je i arrestuar! Duart lart!"  E kontrollojnë shtëpinë nga cepi në cep, motra e saj, Semija ishte ulur në divan, poshtë ishte libri i gjuhës angleze që mësonte Didi dhe nuk duhej ta shihnin sepse gjuhët e huaja ishin të ndaluara. Ajo qëndroi krenare, e tronditur, pa lot në sy, veshi pallton e trashë, burri i motrës i hodhi mbi supe një shall të madh leshi dhe sigurimi e mori të prangosur. E kanë shtyrë drejt sheshit “Skënderbej”, ku ishin mbledhur qindra të tjerë, të kërcënuar nga armët e atyre që i ruanin dhe janë nisur drejt Burgut të Ri. 

Te dera e burgut Didi priti gati dy orë, duhej të hynin një nga një. Ajo kaloi nëpër portën e madhe, pastaj portën tjetër, e shtynë te një derë biruce. Kishte shumë njerëz atje dhe ishte krejtësisht errësirë. Aty takoi Sabiha Kasimatin  e cila fatkeqësisht u ekzekutua me pushkatim në vitin 1951. Ato ishin dy të vetmet femra të burgosura.  

 Jeta e mëvonshme 
Pas daljes nga burgu, Biçaku punoi si rrobaqepëse, më vonë si punëtor ndërtimi dhe mori klasën e gjashtë. Ajo u martua në familjen Maliqi, njerëz patriotë që punuan dhe luftuan për Pavarësinë e Shqipërisë. Ajo jeton në Tiranë dhe ka dy fëmijë. 

Didi nderroi jete ne Tirane me 6 Shtator 2023 e rrethuar nga familjaret e saj.

 Shih edhe 
 Historiografia shqiptare

 Referime 
Kategoria:Lindje 1924
Kategoria:Vdekje 2023
Kategoria:Nxënës të Institutit "Nana Mbretneshë"
Kategoria:Historianë shqiptarë të shekullit XX
Kategoria:Anëtarë të rezistencës shqiptare
Kategoria:Të burgosur dhe të paraburgosur shqiptarë
Kategoria:Njerëz nga Elbasani