Historia e aviacionit

Historia e aviacionit shtrihet për më shumë se dy mijë vjet, që nga format më të hershme të aviacionit si qiftet dhe tentativat për kërcimin e kullave deri te fluturimi supersonik dhe hipersonik me avionë me fuqi, më të rëndë se ajri.

Fluturimi i qiftit në Kinë daton në disa qindra vjet para Krishtit dhe ngadalë u përhap në mbarë botën. Mendohet të jetë shembulli më i hershëm i fluturimit të bërë nga njeriu. Ëndrra e Leonardo da Vinçit për fluturimin e shekullit të 15-të gjeti shprehje në disa modele racionale, por që mbështeteshin në shkencën e dobët.
lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:L%E2%80%99Intr%C3%A9pide,_Austrian_Military_Museum.jpg|parapamje|Balona franceze e zbulimit L'Intrépide e vitit 1796, pajisja më e vjetër ekzistuese fluturuese, në Muzeun Heeresgeschichtliches, Vjenë.|331x331px
Në fund të shekullit të 18-të, vëllezërit Montgolfier shpikën balonën me ajër të nxehtë dhe filluan fluturimet me njerëz. Pothuajse në të njëjtën kohë, zbulimi i gazit hidrogjen çoi në shpikjen e balonës së hidrogjenit. Teori të ndryshme në mekanikë nga fizikanët gjatë së njëjtës periudhë kohore, veçanërisht dinamika e lëngjeve dhe ligjet e lëvizjes së Njutonit, çuan në themelimin e aerodinamikës moderne, veçanërisht nga Sir George Cayley. 

Balonat, si fluturues të lirë ashtu edhe të lidhur, filluan të përdoren për qëllime ushtarake që nga fundi i shekullit të 18-të, me qeverinë franceze që themeloi kompanitë e balonave gjatë Revolucionit Francez.Hallion (2003)

Eksperimentet me aeroplanë siguruan bazën për të mësuar dinamikën e mjeteve më të rënda se ajri, veçanërisht nga Cayley, Otto Lilienthal dhe Octave Chanute. Nga fillimi i shekullit të 20-të, përparimet në teknologjinë e motorit dhe aerodinamikën bënë të mundur për herë të parë fluturimin e kontrolluar dhe me energji. Në vitin 1903, pas kërkimeve dhe eksperimenteve të tyre pioniere me dizajnin e krahëve dhe kontrollin e avionit, vëllezërit Wright inkorporuan me sukses të gjithë elementët e nevojshëm për të krijuar dhe fluturuar aeroplanin e parë. Konfigurimi bazë me bishtin e tij karakteristik u krijua në vitin 1909, i ndjekur nga përmirësime të shpejta të dizajnit dhe performancës të ndihmuar nga zhvillimi i motorëve më të fuqishëm.

Anijet e para të mëdha të ajrit ishin balonat e ngurtë dirigible të pionierëve të Ferdinand von Zeppelin, të cilat shpejt u bënë sinonim i anijeve ajrore dhe dominuan fluturimet në distanca të gjata deri në vitet 1930, kur anijet e mëdha fluturuese u bënë të njohura. Pas Luftës së Dytë Botërore, varkat fluturuese u zëvendësuan nga ana e tyre me aeroplanë tokësorë dhe motori i ri dhe jashtëzakonisht i fuqishëm i avionit revolucionarizoi udhëtimin ajror dhe aviacionin ushtarak.

Në pjesën e fundit të shekullit të 20-të, ardhja e elektronikës dixhitale solli përparime të mëdha në instrumentet e fluturimit dhe sistemet "fly-by-wire". Shekulli i 21-të pa përdorimin në shkallë të gjerë të dronëve pa pilot për përdorim ushtarak, civil dhe të kohës së lirë. Me kontrollet dixhitale, u bënë të mundur avionët në thelb të paqëndrueshëm si krahët fluturues.

 Shiko edhe 

 Aviacioni

 Referime 

Kategoria:Aviacioni
Kategoria:Aviacion civil
Kategoria:Aviacion ushtarak