Futbolli në Kosovë

Futbolli në Kosovë udhëhiqet nga Federata e Futbollit të Kosovës, e cila u krijua në vitin , si degë e Shoqatës së Futbollit Jugosllav . Prishtina është klubi nga Kosova me më së shumti pjesëmarrje në Ligën e Parë Jugosllave . Futbolli është sporti më popullor në Kosovë.

Superliga e futbollit e Kosovës është divizioni më i lartë i futbollit në Kosovë. Divizioni u krijua në 1945 si një ligë rajonale brenda sistemit të ligës jugosllave të futbollit .

Në vitin 2008, Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia . Deri në vitin 2016, anëtarësimi në UEFA dhe FIFA ishte refuzuar për shkak të njohjes së diskutueshme të Kosovës si shtet i pavarur. Megjithatë, Kosova nuk ishte gjithashtu anëtare e Bordit të NF-së, i cili përfaqëson territore jo-FIFA, duke përfshirë grupe kulturore të papërfaqësuara dhe shtete të panjohura. Disa klube të futbollit, veçanërisht nga veriu i Kosovës, refuzojnë të hyjnë në institucionet e Republikës së Kosovës dhe vazhdojnë të jenë pjesë e Federatës së Futbollit të Serbisë . Më 3 maj 2016, Kosova u bë anëtarja e 55-të e UEFA-s pas një votimi 28-24 në favor të saj, dhe më 13 maj 2016, Kosova fitoi anëtarësimin në FIFA pas një votimi 141-23 në favor të saj. e para të futbollit në Kosovë u formuan pas Luftës së Parë Botërore dhe ata garuan në ligat provinciale të Nën-shoqatës së Futbollit Jugosllav në kuadër të sistemit të ligës së futbollit jugosllav.

 Historia 
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Jugosllavia u pushtua nga fuqitë e Boshtit dhe pjesa më e madhe e Kosovës u bë pjesë e Mbretërisë Shqiptare të dominuar nga gjermanët. Në kampionatin shqiptar gjatë luftës luajtën disa skuadra të qytetit nga Kosova. Dy lojtarët shqiptarë të Kosovës u bënë kryetituj në Serinë A italiane, Riza Lushta dhe Naim Kryeziu . SERIE A 1940-41  at enciclopediadelcalcio.it

Në vitin 1945, Kosova u riintegrua në Serbi dhe Jugosllavi. Federata e Futbollit të Kosovës u themelua në vitin 1946 dhe në vitin 1948 ishte bashkëthemeluese e ish-FF të Jugosllavisë me të drejta dhe detyra të barabarta deri në vitin 1991. FC Prishtina dhe KF Trepça kaluan në Ligën e Parë Jugosllave . Në vitin 1992 RSF Jugosllavia u bë FR Jugosllavi . Në atë periudhë, të gjithë futbollistët shqiptarë e braktisën ligën jugosllave dhe ishin pjesë e Ligës së Pavarur të Kosovës (1991) dhe ndeshja e parë e luajtur ishte Flamurtari - Prishtinë (13 shtator 1991). Golin e parë të Ligës së Pavarur e shënoi Eroll Salihu, në fakt Sekretar i Përgjithshëm i FFK-së.

Gjatë kësaj periudhe jugosllave, shumica e lojtarëve më të mirë nga Kosova, pa dallim serbë apo shqiptarë, zakonisht e vazhduan karrierën e tyre në klube më të forta jugosllave. Shembuj janë gorani Fahrudin Jusufi (nënkampion i Evropës në vitin 1966 me Partizanin ), shqiptarët Xhevat Prekazi, Fadil Vokrri, Isa Sadriu, Agim Cana, Ardian Kozniku dhe Kujtim Shala, serbët Stevan Stojanoviç (portieri i Evropës, kur ata fituan Yllin e Kuq të Beogradit. titulli botëror i klubit në vitin 1991), Goran Gjorovic, Marko Perović, Nenad Vanić, Milan Bishevac, Miloš Krasić dhe të tjerë. Ndërsa të gjithë lojtarët serbë të Kosovës dhe shumica e lojtarëve shqiptarë të Kosovës përfaqësonin Jugosllavinë ndërkombëtarisht, disa zgjodhën të përfaqësonin Shqipërinë, si Besnik Hasi apo Mehmet Dragusha .

Tre futbollistë të lindur në Kosovë ( Milutin Šoškić, Fahrudin Jusufi, Vladimir Durković) ishin pjesë e ekipit kombëtar të futbollit të Jugosllavisë, të cilët fituan medaljen e artë në Lojërat Olimpike Verore 1960 dhe medaljen e Argjendtë në Kampionatin Evropian 1960

Pas Luftës së Kosovës në vitin 1999, shumica e lojtarëve shqiptarë kosovarë zgjodhën emigracionin dhe përfaqësonin ose vendet ku emigruan, ose Shqipërinë. Disa prej tyre janë Arjan Beqaj, Etrit Berisha, Lorik Cana, Debatik Curri, Armend Dallku, Besnik Hasi për Shqipërinë, Mehmet dhe Perparim Hetemaj, Njazi dhe Shefki Kuqi për Finlandën, Fatos Beqiraj, Jovan Tanasijeviq për Malin e Zi, Ardian Gashi për Norvegjinë, Emir Bajrami dhe Erton Fejzullahu për Suedinë, Valon Behrami, Albert Bunjaku, Milaim Rama, Xherdan Shaqiri dhe Granit Xhaka për Zvicrën.

Kombëtarja e Kosovës në futboll është formuar në fillim të viteve 1990 dhe ka luajtur një sërë ndeshjesh miqësore. Nga viti 2014 deri në vitin 2016, ata luajtën një sërë ndeshjesh të njohura nga FIFA, dhe nga viti 2016 e tutje, ndeshje zyrtare të FIFA-s. Ndeshja e tyre e parë konkurruese ishte një barazim 1-1 jashtë Finlandës në një ndeshje kualifikuese për Kupën e Botës .

 Sistemi i Ligës (2020–21) 

 Meshkuj 
Niveli Ligat/Divizionet 1 Kosovo Superleague</br> (10 klube) 2 Kosovo First League </br> (10 klube) Kosovo First League </br> (10 klube) 3 Kosovo Second League</br> (16 klube) 4 Kosovo Third League </br> (16 klube) Kosovo Third League </br> (18 klube) Grupi A i Rrafshit të Dukagjinit</br> (8 klube) Grupi A i Rrafshit të Kosovës</br> (8 klube) Grupi B i Rrafshit të Dukagjinit</br> (10 klube) Grupi B i Rrafshit të Kosovës</br> (8 klube)

 Femra 
Niveli Ligat/Divizionet 1 Kosovo Superleague</br> (Të ndryshme sipas sezonit, aktualisht 8) 2 Kosovo First League</br> (Të ndryshme sipas sezonit, aktualisht 5)

 Futbollistët kosovarë 
parapamje| Stadiumi “Fadil Vokrri”, stadiumi më i madh në Prishtinë
Janë disa futbollistë kosovarë (shqiptarë etnikë) nga Kosova që kanë luajtur ose luajnë futboll për ekipet e tjera kombëtare. Lorik Cana, i cili ka luajtur për herë të fundit për skuadrën franceze Nantes dhe ka përfaqësuar kombëtaren shqiptare të futbollit . Valon Behrami është një ndërkombëtar zviceran i lindur në Kosovë, i cili luan për Udinese Calcio . Shefki Kuqi, i cili ka luajtur për herë të fundit për skuadrën e Premierligës Newcastle United, është një shtetas i natyralizuar i Finlandës . Xhevat Prekazi, i njohur për karrierën e tij me skuadrën turke Galatasaray SK, është natyralizuar si shtetas i Turqisë . Xherdan Shaqiri është një kosovar shqiptar etnik i lindur në Kosovë që luan për kombëtaren zvicerane dhe skuadrën e Premierligës Liverpool, Granit Xhaka është një futbollist i lindur në Zvicër, i cili luan për kombëtaren zvicerane dhe skuadrën e Premierligës Arsenal, me origjinë nga Kosova me origjinë shqiptare .

Lojtarja më e njohur në futbollin e femrave nga Kosova është ish- ndërkombëtarja gjermane Fatmire Alushi, e cila për herë të fundit ka luajtur për skuadrën franceze Paris Saint-Germain, ajo është e martuar me Enis Alushin, ish- kosovar  si dhe Kosovare Asllani futbolliste suedeze me prejardhje nga Kosova.

 Shih edhe 
 Sporti në Kosovë
 Sporti në Prishtinë

 Referime 

Kategoria:Futbolli në Kosovë