Historia e Gjermanisë (1990–tani)

Historia e Gjermanisë nga viti 1990 e deri më sot përfshin periudhën pas ribashkimit Gjermania, kur Gjermania Perëndimore dhe Gjermania Lindore e ribashkuan pasi u ndanë gjatë Luftës së Ftohtë . Gjermania pas vitit 1990 quhet nga historianët si Republika e Berlinit ( Berliner Republik ).  .

 Ekonomik 

 Stagnimi në vitet 1990 
Gjermania investoi mbi dy trilion marka në rehabilitimin e ish-Gjermanisë Lindore pastaj ribashkimit per ndihmuar atë të kalojë në një ekonomi kapitaliste dhe duke pastruar degradimin e mjedisit. Deri në vitin 2011, rezultatet ishin të përziera si zhvillim të ngadalshëm ekonomik në Lindje në 1990s-2000s. Në kontrast Gjermaninë perëndimore dhe jugore ka ekonomike të fortë me rritjen e shpejtë  Papunësia ishte shumë më e lartë në Lindje, shpesh mbi 15%. Nje teori eshtë ekonomike nga Gjermania Perëndimore eshtë me shumë i forte se ish-Gjermania Lindore se Gjermania Lindore ishte e dërrmuar nga Gjermania Perëndimore. Ekonomistët Snower dhe Merkl (2006) sugjerojnë se vuajtja u zgjat nga e gjithë ndihma sociale dhe ekonomike nga qeveria gjermane, duke vënë në dukje veçanërisht negociatat me prokurë, përfitimet e larta të papunësisë dhe të drejtat e mirëqenies, dhe dispozitat bujare të sigurisë së punës. Dennis J. Snower, and Christian Merkl, "The Caring Hand that Cripples: The East German Labor Market after Reunification," American Economic Review, May 2006, Vol. 96 Issue 2, pp 375-382 Teori tjetër eshtë ne zgjerimet nga Bashkimi Evropian ne 1995, 2004, dhe 2007, Gjermania perendi përdorën reputacionin për të marrë evropianët e lindjes si Shqiptar dhe Polonise në kurriz të Gjermanisë Lindore.

Mrekullia ekonomike gjermane përfundoi në vitin1980 dhe  ekonomike ne 1990s-2000s ishte jo mbresëlënëse.Herbert Kitschelt, and Wolfgang Streeck, "From stability to stagnation: Germany at the beginning of the twenty-first century."   Norma e rritjes ekonomike ishte shumë e ulët 1.2% në vit nga viti 1988 deri në vitin 2005. Papunësia, veçanërisht në rrethet lindore, mbeti kokëfortë e lartë pavarësisht shpenzimeve të mëdha stimuluese. Rritja e shpejtë nga riatdhesimi dhe imigrimi dëmton gjithashtu punësimin e përgjithshëm. Gjermania rrit nga 9.2% në 1998 në 11.1% në 2009. Recesioni i madh mbarëbotëror i viteve 2008-2010 përkeqësoi kushtet për një kohë të shkurtër, pasi pati një rënie të mprehtë të PBB-së. Megjithatë, papunësia nuk u rrit dhe rimëkëmbja ishte më e shpejtë se pothuajse kudo tjetër. Qendrat e vjetra industriale të Rheinland- it dhe Gjermanisë së Veriut mbetën gjithashtu prapa, pasi industria e qymyrit dhe çelikut u zbeh në rëndësi.

 Ringjallja pas vitit 2010 
Politikat ekonomike ishin shumë të orientuara drejt tregut botëror sepse Gjermania kishte një ekonomi të drejtuar nga eksporti. Christopher S. Allen, "Ideas, Institutions and Organized Capitalism: The German Model of Political Economy Twenty Years after Unification," German Politics and Society, (2010) 28#2 pp 130-150 Prosperiteti nga eksportet që arritën një rekord prej 1.7 trilion dollarë amerikanë në 2011, ose gjysma e PBB-së gjermane. Gati 8% e të gjitha eksporteve në botë eshte nga Gjermania. Ndërsa pjesa tjetër e Komunitetit Evropian luftoi me çështje financiare, Gjermania mori një pozicion konservator bazuar në një ekonomi jashtëzakonisht të fortë pas vitit 2010. Tregu i punës u tregua fleksibël dhe industritë e eksportit u përshtatën me kërkesën botërore. Christian Dustmann, et al.  Florian Spohr, "Germany’s Labour Market Policies: How the Sick Man of Europe Performed a Second Economic Miracle." in Great Policy Successes (Oxford UP, 2019) pp. 283-303 online.

 Kancelaria e Helmut Kohl në një Gjermani të ribashkuar (1990–1998) 

 Pesë shtete të reja (ish Gjermania Lindore) 
alt=Helmut Kohl addressing crowd|parapamje| Helmut Kohl pas rënies së Murit të Berlinit në 1989
Më 3 tetor 1990, Republika Demokratike Gjermane u shpërbë, pesë shtete u rikrijuan ( Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saksoni, Saksoni-Anhalt dhe Thuringia ) dhe shtetet e reja per Republikës Federale të Gjermanisë, një ngjarje e njohur si Ribashkim Gjerman .

Zgjedhjet për parlamentet e reja të shteteve u mbajtën në pesë shtetet dhe Unioni Kristian Demokrat i Gjermanisë u bë partia më e madhe në të gjitha shtetet, përveç Brandenburgut.

Berlini i ribashkuar u bë kryeqyteti i Gjermanisë më 3 tetor, megjithëse qeveria vazhdoi të kishte selinë e saj në Bon deri në vitin 1999. Më 2 dhjetor shënohen zgjedhjet e para për parlamentin e qytetit pas ribashkimit. Berlini u bë gjithashtu një qendër teknologjike si në Gjermani ashtu edhe në Evropë për shkak të lëvizjes së madhe të kompanive të teknologjisë

 Mandati i katërt i Kohl, 1991–1994 
Zgjedhjet e para federale pas ribashkimit, zgjedhjet federale të vitit 1990, u zhvilluan më 2 dhjetor të atij viti. CDU u bë partia fitoj me 43.8%, e vendin e dytë nga SPD (33.5%) dhe e fundit Partia Demokratike e Lirë e Gjermanisë (11%). Karl Hugo Pruys, Kohl: Genius of the Present: A Biography of Helmut Kohl (1996) Diethelm Prowe, "Kohl and the German Reunification Era," Journal of Modern History, March 2002, Vol. 74 Issue 1, pp 120-38 in JSTOR

Më 20 qershor 1991, Bundestagu vendosi që parlamenti dhe pjesë të qeverisë dhe administratës qendrore të zhvendoseshin nga Boni në kryeqytetin, Berlin. Ne 1999, Berlin ishte kapitoli per Gjermania. 

 Mandati i pestë i Kohl, 1994–1998 
Pas zgjedhjeve federale të vitit 1994, Helmut Kohl eshte rizgjodh si Kancelar për mandatin per Gjermania e tij të pestë dhe të fundit.

 Kancelaria e Gerhard Schröder (1998–2005) 
parapamje| Schröder me presidentin rus Vladimir Putin në Moskë më 9 maj 2005

 Mandati i parë, 1998-2002 
Qeveria e koalicionit liberal-konservator në pushtet, e përbërë nga CDU/CSU dhe FDP, nuk fitoi zgjedhjet federale të vitit 1998 dhe Gerhard Schröder u zgjedh si Kancelar, një kryetar i një koalicioni qeveritar të përbërë nga partia e tij SPD dhe Të Gjelbrit . Joschka Fischer, një politikan kryesor i Gjelbër, u bë Zëvendës Kancelar dhe Ministër i Jashtëm.

Menjëherë pas formimit të qeverisë ministri i Financave Oskar Lafontaine, ish-kryetar i SPD dhe rival i Schröder, dha dorëheqjen nga kabineti. Ai pasua si Ministër i Financave nga Hans Eichel .

Në vitin 1998, e ditur se CDU/CSU kishte pranuar fonde anonime. Helmut Kohl më pas dha dorëheqjen si kryetar nderi i partisë. Në vitin 2000, Wolfgang Schäuble dha dorëheqjen si kryetar partie. Angela Merkel, sekretare e Përgjithshme e CDU-së që nga viti 1998, u bë si një figurë udhëheqëse në parti dhe u zgjodh kryetare në vitin 2000.
alt=Johannes Rau at the Kirchentag|majtas|parapamje| Johannes Rau në Asamblenë e Kishës Ungjillore Gjermane në 2001
Në vitin 1999, Johannes Rau u zgjodh President i Gjermanisë. Rau ishte përpjekur të zgjidhej president prej disa vitesh.

Një reformë e madhe tatimore u zbatua në vitin 2000. Pas vitit 2003, qeveria federale miratoi një sërë reformash në politikën sociale dhe shëndetësore, të njohura si Axhenda 2010. Qeveria Shroder promovoi reduktimin e gazit serrë .

Gjermania mori pjesë në luftën e NATO-s kundër Jugosllavisë në vitin 1999. Kancelari Schröder mbështeti luftën kundër terrorit pas sulmeve të 11 shtatorit kundër Shteteve të Bashkuara dhe Gjermania dërgoi forca në Afganistan . Gjermania dërgoi forca edhe në Kosovë dhe në vende të tjera të botës. Gjermania mbështet Kosovën dhe e njeh Kosovën.

Në vitin 1999, Gjermania miratoi pjesërisht euron, e cila zëvendësoi plotësisht markën gjermane si monedhën e Gjermanisë në 2002. Euron eshte paratë e përdorura në BE

Shumë përmbytje ne Dresden dhe Magdeburg gjatë përmbytjeve evropiane të vitit 2002 .

 Mandati i dytë, 2002–2005 
Në vitin 2002, Edmund Stoiber ishte kandidat për Kancelar për CDU/CSU, hera e parë që një politikan i CSU ishte kandidat për kancelar që nga kandidatura e Franz Josef Strauss në 1980. Si CDU/CSU ashtu edhe SPD morën 38.5% në zgjedhjet federale të vitit 2002 . Meqenëse të Gjelbrit u bënë më të mëdhenj se liberalët, qeveria e Gerhard Schröder u rizgjodh.

Gjermania dhe Franca kundërshtuan me forcë Luftën e Irakut të vitit 2003, duke bërë që administrata e George W. Bush të etiketonte Gjermaninë dhe Francën si Evropën e Vjetër, në krahasim me vendet (kryesisht vendet e ish-bllokut lindor) që mbështetën luftën. Megjithatë, Gjermania i mbështeti Shtetet e Bashkuara ushtarakisht në pjesë të tjera të botës, veçanërisht në Bririn e Afrikës dhe Kuvajt .
parapamje| Presidenti Horst Köhler
Në fillim të viteve 2000 papunësia u rrit dhe popullsia u plak. Qeveria ndërmori reforma të mëtejshme për të përballuar këto sfida, të njohura si reformat Hartz.  Rritja e shpejtë nga riatdhesimi dhe imigrimi dëmton gjithashtu punësimin e përgjithshëm.  Megjithatë, duke qenë se Bundesrati i Gjermanisë kishte një shumicë CDU/CSU, qeveria e Gerhard Schröder varej nga mbështetja e konservatorëve për të miratuar legjislacionin.

Më 23 maj 2004, Horst Köhler, ish-kreu i Fondit Monetar Ndërkombëtar dhe një politikan i CDU-së, u zgjodh President i Gjermanisë . Köhler u bë shpejt një nga politikanët më të njohur të vendit.

Pas një disfate të hidhur për SPD-në në zgjedhjet shtetërore në shtetin e Rhein-Vestfalisë së Veriut (22 maj 2005), kancelari Schröder i kërkoi Bundestagut gjerman (dhoma e ulët e parlamentit) një votë mosbesimi. Pas humbjes së këtij votimi, siç ishte menduar, më 1 korrik, kancelari Schröder ishte në gjendje t'i kërkonte Presidentit Horst Köhler të thërriste zgjedhje të reja federale. Më 21 korrik 2005, Presidenti ra dakord me kërkesën e kancelarit dhe shpërndau parlamentin, duke caktuar zgjedhjet e parakohshme parlamentare për 18 shtator.

 Kancelaria e Angela Merkelit (2005–2021) 

 Mandati i parë, 2005-2009 
parapamje| Angela Merkel, 2008
Zgjedhjet federale të vitit 2005 rezultuan në një ngërç për të dyja partitë kryesore, SPD dhe CDU/CSU, pasi fituan pothuajse të njëjtin numër vendesh, por jo të mjaftueshme për të formuar një shumicë pa mbështetjen e disa partive më të vogla. Kjo u zgjidh më 11 nëntor 2005, kur të dyja palët ranë dakord të formonin një koalicion të madh të udhëhequr nga Angela Merkel, e cila u bë kancelarja e parë femër e Gjermanisë . Silvia Bolgherini and Florian Grotz, eds. 

Nën drejtimin e Merkelit, Gjermania priti samitin e G8 në 2007 në Heiligendamm, Mecklenburg .

Në janar 2009, qeveria gjermane miratoi 50 € Plani i stimulit ekonomik miliardë për të mbrojtur disa sektorë nga rënia dhe rritja e mëvonshme e normave të papunësisë. 

 Mandati i dytë, 2009–2013 
Në zgjedhjet federale të vitit 2009, CDU/CSU dhe FDP fituan shumicën dhe Angela Merkel mund të formonte një koalicion me liberalët, Kabineti Merkel II . Guido Westerwelle u bë Zëvendës Kancelari i ri. Social Demokratët dolën veçanërisht keq në zgjedhje. Thorsten Fass, "The German Federal Election of 2009: Sprouting Coalitions, Drooping Social Democrats," West European Politics, July 2010, Vol. 33 Issue 4, pp 894-903

Ndër projektet kryesore politike gjermane të iniciuara në këtë mandat janë tranzicioni energjetik ( Energiewende ) [Në fakt, ishte qeveria e mëparshme ajo që nisi daljen nga energjia bërthamore. Kjo politikë u përmbys nga Merkel para se të detyrohej në një kthesë nga Fukushima.] për një furnizim të qëndrueshëm me energji, " Breni i borxhit " ( Schuldenbremse ) për buxhetet e balancuara, reforma e ligjeve gjermane të imigracionit dhe strategjitë e teknologjisë së lartë për informatizimin dhe tranzicionin e ardhshëm të ekonomisë gjermane, përmbledhur si Indust . 

 Mandati i tretë i diskutueshëm, 2013–2018 
Në dhjetor 2013, koalicioni i madh u rivendos në një kabinet të tretë të Merkelit . Liberalët e FDP-së nuk janë të pranishëm në Bundestag për herë të parë. Që nga viti 2014, partia e sapokrijuar populiste e krahut të djathtë Alternativa për Gjermaninë (AfD) u zgjodh për mandate të ndryshme në Landtag .

Projektet kryesore politike të koalicionit të dytë të madh nën Merkelin janë legjislacioni për një pagë minimale të përgjithshme në Gjermani dhe reforma të ndryshme të mirëqenies, përfshirë reformat e pensioneve . Projektet e iniciuara me Liberalët në mandatin e dytë vazhdojnë në masë të madhe.

Gjermania u prek nga kriza evropiane e emigrantëve në vitin 2015, pasi u bë destinacioni përfundimtar i zgjedhjes për shumë azilkërkues nga Afrika dhe Lindja e Mesme që hyjnë në BE. Vendi pranoi mbi një milion refugjatë dhe migrantë dhe zhvilloi një sistem kuotash që rishpërndante emigrantët nëpër shtetet e tij federale bazuar në të ardhurat e tyre tatimore dhe dendësinë ekzistuese të popullsisë.  Vendimi i Merkelit për të autorizuar hyrjen e pakufizuar çoi në kritika të rënda në Gjermani, si dhe brenda Evropës.    

Në 2017, Angela Merkel fitua mandat katërt si kancelare. FDP. Herë të parë populiste e djathtë AfD hyri gjithashtu në zgjedhje .  
parapamje| Olaf Scholz
Më 8 dhjetor 2021, socialdemokrati Olaf Scholz u betua si kancelar. Pastaj SPD fitoi një pluralitet si rezultat i zgjedhjeve federale të 2021, Olaf Scholz formoi një qeveri koalicioni me FDP me të Gjelbërit dhe FDP.  

Per hera e parë per SPD, Frank-Walter Steinmeier ka mandat si president i Gjermanisë, i pari për një president të SPD-së, që i atribuohet perceptimit të tij si një simbol i konsensusit dhe vazhdimësisë. 

Pushtimi rus i Ukrainës në vitin 2022 dhe sanksionet per Rus dominuan politikat e hershme të jashtme dhe të brendshme të Scholz. Politika e mëparshme e jashtme e Gjermanisë ndaj Rusisë u kritikua se ishte shumë butë ndaj Rusisë dhe shume i varur me Rusisë per ekonomisë sidomos me naftën dhe energjisë .  Fjalimi i Scholz-it Zeitenwende tre ditë pas fillimit të pushtimit sinjalizoi një ndryshim të politikës së jashtme në Gjermaninë bashkëkohore, me miliarda dollarë investime në ushtrinë gjermane.   Scholz miratoi gjithashtu ndihmën e drejtpërdrejtë ushtarake dhe ekonomike për Ukrainën . Në mes të një krize globale energjetike, Scholz u angazhua për të dobësuar varësinë nga importet ruse të energjisë duke ndërprerë certifikimin e Nord Stream 2, duke u përkushtuar gjithashtu ndaj politikës së Merkelit për heqjen graduale të energjisë bërthamore .  

 Shënime 

 Ash, Timothy Garton. Në emër të Evropës: Gjermania dhe kontinenti i ndarë (1997), 700 f
 Bolgherini, Silvia. dhe Florian Grotz, eds. Gjermania pas koalicionit të madh: Qeverisja dhe politika në një mjedis të trazuar (Palgrave Macmillan; 2011) 231 faqe; studimet e “Koalicionit të Madh” të viteve 2005-09 dhe të qeverisë së parë Merkel.
 Crawford, Alan dhe Tony Czuczka. Angela Merkel: Një kancelari e farkëtuar në krizë (2013)
 Epstein, Katerina. "Gjermania Lindore dhe Historia e saj që nga viti 1989", Journal of Modern History Vol. 75, Nr. 3 (shtator 2003), f. 634–661 në JSTOR
 Faas, Thorsten. "Zgjedhjet Federale Gjermane të 2013: Triumfi i Merkelit, Zhdukja e Partisë Liberale dhe një Koalicion tjetër i Madh." Politika e Evropës Perëndimore 38#1 (2015): 238–247.
 Jarausch, Konrad H. Nxitimi drejt unitetit gjerman (1994), 304 f.
 Kornelius, Stefan. Angela Merkel: Kancelarja dhe bota e saj (2013)
 Smith, Helmut Walser, ed. The Oxford Handbook of Modern German History (2011), fragment fq 753–814

 Jarausch, Konrad H., dhe Volker Gransow, eds. Uniting Germany: Documents and Debates, 1944-1993 (1994)