Maharashtra

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata
Maharashtra (shkurt. MH ose Maha ) është një shtet në rajonin perëndimor të gadishullit të Indisë që zë një pjesë të konsiderueshme të Rrafshnaltës së Dekanit . Kufizohet nga Deti Arabik në perëndim, shtetet indiane të Karnatakës dhe Goas në jug, Telanganës në juglindje dhe Çatisgarit në lindje, Guxharatit dhe Madhya Pradeshit në veri, dhe territori i bashkimit indian të Dadrës dhe Nagar Havelit dhe Damanit dhe Diut në veriperëndim.  Maharashtra është shteti i dytë më i populluar në Indi dhe nënndarja e tretë më e populluar e ndonjë vëndi në nivel global.

Shteti është i ndarë në 6 divizione dhe 36 rrethe, me kryeqytetin e shtetit Mumbai, zona urbane më e populluar në Indi, dhe Nagpurin që shërben si kryeqyteti dimëror.  Godavari dhe Krishna janë dy lumenjtë kryesorë në shtet dhe pyjet mbulojnë 16.47 % të zonës gjeografike të shtetit. Shteti është shtëpia e gjashtë vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s : Shpellat Ajanta, Shpellat Ellora, Shpellat Elephanta, Terminusi Chhatrapati Shivaji Maharaj (ish-Terminusi Victoria), Ansamblet Gotike Victorian dhe Art Deco të Mumbait dhe Gatet Perëndimore, një sit i trashëgimisë i përbërë nga 39 prona individuale nga të cilat 4 janë në Maharashtra.   Shteti është kontribuesi më i madh në ekonominë e Indisë me një pjesë prej 14 përqind në PBB-në nominale të gjithë Indisë. —

—   Ekonomia e Maharashtrës është më e madhja në Indi, me një prodhim të brendshëm bruto të shtetit (GSDP) prej 35.27 trilionë ₹  (440 bilionë $)dhe GSDP për frymë prej  242,247₹( 3,000$).  Sektori i shërbimeve dominon ekonominë e shtetit, duke zënë 69.3 për qind të vlerës së prodhimit të vendit. Edhe pse bujqësia përbën 12 për qind të PBB-së së shtetit, ajo punëson gati gjysmën e popullsisë së shtetit.

Maharashtra është një nga shtetet më të industrializuara të Indisë. Kryeqyteti i shtetit, Mumbai, është kryeqyteti financiar dhe tregtar i Indisë. — Bursa më e madhe e Indisë Bursa e Bombeit, më e vjetra në Azi, ndodhet në qytet, siç është edhe Bursa Kombëtare, e cila është bursa e dytë më e madhe në Indi dhe një nga bursat më të mëdha në botë të shkëmbimit të derivateve . Shteti ka luajtur një rol të rëndësishëm në jetën shoqërore dhe politike të vendit dhe konsiderohet gjerësisht një lider në aspektin e prodhimit bujqësor dhe industrial, tregtisë dhe transportit dhe arsimit. — Maharashtra është e renditura e nëntë më e lartë midis shteteve indiane në indeksin e zhvillimit njerëzor . 

Rajoni që përfshin shtetin ka një histori shumë mijëvjeçare. Dinastitë e shquara që sunduan rajonin përfshijnë Asmakat, Maurjat, Satavahanat, Satrapët Perëndimorë, Abhirat, Vakatakat, Çalukjat, Rashtrakutat, Çalukjat Perëndimorë, Seuna Yadavas, Khalxhit, Tughlaknit dhe Mogulët . Në fillim të shekullit të XIX-të, rajoni u nda midis Dominioneve të Peshwa-s në Konfederatën Maratha dhe Nizamatit të Hajderabadit. Pas dy luftërave dhe shpalljes së Perandorisë Indiane, rajoni u bë pjesë e Provincës së Bombeit, Provincës Berar dhe Provincave Qendrore të Indisë nën sundimin e drejtpërdrejtë britanik dhe Agjencisë së Shteteve të Dekanit nën sundimin e Kurorës. Midis 1950 dhe 1956, Provinca e Bombeit u bë shteti i Bombeit në Bashkimin Indian, dhe Berar, shtetet e Dekanit dhe shtetet e Guxharatit u shkrinë në shtetin e Bombeit. Më 1 maj 1960, shteti i Bombeit u bifurkua në shtetin e Maharasthra dhe shtetin e Gujaratit pas një lufte të gjatë për një shtet të veçantë për njerëzit që flasin gjuhën marathi përmes Lëvizjes Samyukta Maharashtra ( përkth. Lëvizja e Maharashtrës së Bashkuar ).

Maharashtra (shkurt. MH ose Maha ) është një shtet në rajonin perëndimor të gadishullit të Indisë që zë një pjesë të konsiderueshme të Rrafshnaltës së Dekanit . Kufizohet nga Deti Arabik në perëndim, shtetet indiane të Karnatakës dhe Goas në jug, Telanganës në juglindje dhe Çatisgarit në lindje, Guxharatit dhe Madhya Pradeshit në veri, dhe territori i bashkimit indian të Dadrës dhe Nagar Havelit dhe Damanit dhe Diut në veriperëndim.  Maharashtra është shteti i dytë më i populluar në Indi dhe nënndarja e tretë më e populluar e ndonjë vëndi në nivel global.

Shteti është i ndarë në 6 divizione dhe 36 rrethe, me kryeqytetin e shtetit Mumbai, zona urbane më e populluar në Indi, dhe Nagpurin që shërben si kryeqyteti dimëror.  Godavari dhe Krishna janë dy lumenjtë kryesorë në shtet dhe pyjet mbulojnë 16.47 % të zonës gjeografike të shtetit. Shteti është shtëpia e gjashtë vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s : Shpellat Ajanta, Shpellat Ellora, Shpellat Elephanta, Terminusi Chhatrapati Shivaji Maharaj (ish-Terminusi Victoria), Ansamblet Gotike Victorian dhe Art Deco të Mumbait dhe Gatet Perëndimore, një sit i trashëgimisë i përbërë nga 39 prona individuale nga të cilat 4 janë në Maharashtra.   Shteti është kontribuesi më i madh në ekonominë e Indisë me një pjesë prej 14 përqind në PBB-në nominale të gjithë Indisë. —

—   Ekonomia e Maharashtrës është më e madhja në Indi, me një prodhim të brendshëm bruto të shtetit (GSDP) prej 35.27 trilionë ₹  (440 bilionë $)dhe GSDP për frymë prej  242,247₹( 3,000$).  Sektori i shërbimeve dominon ekonominë e shtetit, duke zënë 69.3 për qind të vlerës së prodhimit të vendit. Edhe pse bujqësia përbën 12 për qind të PBB-së së shtetit, ajo punëson gati gjysmën e popullsisë së shtetit.

Maharashtra është një nga shtetet më të industrializuara të Indisë. Kryeqyteti i shtetit, Mumbai, është kryeqyteti financiar dhe tregtar i Indisë. — Bursa më e madhe e Indisë Bursa e Bombeit, më e vjetra në Azi, ndodhet në qytet, siç është edhe Bursa Kombëtare, e cila është bursa e dytë më e madhe në Indi dhe një nga bursat më të mëdha në botë të shkëmbimit të derivateve . Shteti ka luajtur një rol të rëndësishëm në jetën shoqërore dhe politike të vendit dhe konsiderohet gjerësisht një lider në aspektin e prodhimit bujqësor dhe industrial, tregtisë dhe transportit dhe arsimit. — Maharashtra është e renditura e nëntë më e lartë midis shteteve indiane në indeksin e zhvillimit njerëzor . 

Rajoni që përfshin shtetin ka një histori shumë mijëvjeçare. Dinastitë e shquara që sunduan rajonin përfshijnë Asmakat, Maurjat, Satavahanat, Satrapët Perëndimorë, Abhirat, Vakatakat, Çalukjat, Rashtrakutat, Çalukjat Perëndimorë, Seuna Yadavas, Khalxhit, Tughlaknit dhe Mogulët . Në fillim të shekullit të XIX-të, rajoni u nda midis Dominioneve të Peshwa-s në Konfederatën Maratha dhe Nizamatit të Hajderabadit. Pas dy luftërave dhe shpalljes së Perandorisë Indiane, rajoni u bë pjesë e Provincës së Bombeit, Provincës Berar dhe Provincave Qendrore të Indisë nën sundimin e drejtpërdrejtë britanik dhe Agjencisë së Shteteve të Dekanit nën sundimin e Kurorës. Midis 1950 dhe 1956, Provinca e Bombeit u bë shteti i Bombeit në Bashkimin Indian, dhe Berar, shtetet e Dekanit dhe shtetet e Guxharatit u shkrinë në shtetin e Bombeit. Më 1 maj 1960, shteti i Bombeit u bifurkua në shtetin e Maharasthra dhe shtetin e Gujaratit pas një lufte të gjatë për një shtet të veçantë për njerëzit që flasin gjuhën marathi përmes Lëvizjes Samyukta Maharashtra ( përkth. Lëvizja e Maharashtrës së Bashkuar ).
Kategoria:Koordinatat në Wikidata