Rifat Bumci

Rifat Bumci (1903) në një familje të madhe qytetare elbasanase me tradita atdhetare. 

 Jeta e hershme 
Ishte një nga fëmijët e patriotit elbasanas Ibrahim Bumci dhe nga nëna Alemshah, nipi i vëllezërve patriotë Hysen dhe Ahmed Dakli.

Që në moshën nëntëvjecare u aktivizua të ndihmonte babain në punët e tregtisë duke trashëguar nga familja zanatin e disa brezave të tregtisë. Babai i tij, Ibrahim Bumci, ka qenë kryetari i parë i dhomës së tregtisë së Elbasanit, ku ka kontribuar në aktiviten patriotik në atë kohë duke u zgjedhur nga kongresi i Elbasanit si një nga anëtaret e komisionit administrativ te shkollës pedagogjike si dhe aktivist për krijimin e opozitës.

Rifati ka lidhje familjare me disa personalitete ndër te cilët mund të përmendim , njëri nga femijët e vëllait të tij Rrapush Bumci, Shkëlqim Bumci ka qenë inxhinier i njohur. Nga kushërinjtë tanë në Lezhë dhe në Shkodër mund të përmendim: Patriotin e  njohur shqiptar imzot Luigj Bumci i cili ka qenë një nga anëtarët e rregjencës të zgjedhur nga Kongresi i Lushnjës, ka kryesuar delegacionin shqiptar në koferencën e paqes të Parisit, ministri dhe deputeti Aldo Bumci, dhe zonja Klaudia Bumci gazetare në radio Vatikani. Nga njerëzit e nënës së tij Alemsha mund te veçojme një nga fëmijët e patriotit Hysen Dakli prof.dok.Ibrahim Dakli shkencëtar, kimist në Itali, drejtues i dy kompanive të njohura Montekatini dhe Edison, shpikës i 27 patentave ndërkombëtare si dhe nipin e patriotit Ahmet Dakli ministrin, deputetin dhe kryebashkiakun Engjell Dakli.  

Në vitin 1940, Rifati u martua me Bajen, vajzen e madhe te Ibrahim Hasekiut, nga kjo martesë lindën 3 vajza. Vajza e madhe Manushaqe, Engjëllushe dhe Bardha. Familja Hasekiu është një familje e madhe me origjinë të largët nga Turqia. Përfaqësues të kësaj familje kanë qene pjesë e oborrit perandorak të sulltanit në gardën personale te tij. Me ardhjen e ushtrise osmane në Ballkan njëri nga drejtuesit e saj ka qenë një ushtarak madhor me mbiemrin Hasekiu. Ndërsa nëna e saj Hamideja ka qenë motra e tregtarit të madh Sulejman Domi, dhe halla e gjuhëtarit të madh shqiptar Prof.Dr.Mahir Domi.    

Tregtia e ndershme e pastër ishte pasioni i Rifatit, por këtë pasion si shumë tregtarë të tjerë do ta shkatarronte diktatura komuniste.

Në vitin 1948, Rifati dënohet me heqje lirie dhe shpronësohet i kofiskohet malli i dyqanit dhe gjithë pasuria e tundshme dhe e patundshme, nxirret nga shtëpia gruaja e tij Baja e cila ishte nga familja e madhe e Hasekiut dhe ato tregtare bashke me 2 vajzat e mitura nen kercenimin e njerezve te sigurimit te cilet vodhen te gjithe plackat e shtepise nen preteksin e kofiskimit ku ishte shperblimi qe komunizmi i beri punes se ndershme, tregtise se paster, shkaarremit te tradites shume vjecare ne kete fushe si dhe shperblimi per ndihmen financiare e materiale qe dha Rifati si shume tregtare te tjere per luften nacionale clirmtare.

Komunizmi e zhveshi nga gjithcka materiale ftuti i punes dhe djerses se tij por nuk arriti ta zhvishte nga morali i tij ai mbeti po ai njeri i ndershem, korrekt, punetor i palodhur, shpirtmall, teper i drejte.

Vazhdoi te ushtronte tregtine ne shoqerite tregtare te krijuara “Kolektiva” ne vitin 1968 keto kolektiva u prishen dhe pas nje kohe pa pune me zor arriti te siguronte pune si shites ne dyqan shteti me artikuj plastike. Shume njerez e mbajne mend dhe e kujtojne me respekt per ato cilesi dhe vyrtyte qe i pati gjithe jeten e kujtojne hallexhit se si mundohej ti ndihmonte ne hallet e tyre ate artikull qe nuk e gjenin tek dyqanet e tjera me siguri do ta gjenin tek “Bumci” kur punonte ne dyqan shteti (dyqanet e veta sic thame ja konfiskuan) orari i tij ishte 05:00  e mengjesit deri ne 21:00 te darkes dhe ja perseri shperblimi i komunizmit nuk ju njoh e drejta per pension pleqerie. Patjeter se ne kujtesen e Elbasansve ishte  pazari i vjeter tek rrapi i bezi stanit ku ne dhjetera dyqane zhvilluan tregtine tyre te ndershme elita  familjeve Elbasane per te cilat shperblimi komunist qe teper i hidhur. U zhduk qendra e vjeter e tregtise ne Elbasan, kurse bota e qyteteruar i ruan me shekuj qendra te tilla duke u krenuar me to dhe duke i konsideruar monumente kulture. Gjithashtu Rifati ka kontribuar financiarisht bashke me qytetare te tjere per botimin e librave te komunitetit Mysliman. 

Ne vitin 1945 ne gjygjin special qe u be per djalin e Aqif Bicakut, Ibrahimin ne peticionin e rralle te firmosur nga shume elbasan per faljen e jetes se tij, gjendet dhe nenshkrimi i Rifat Bumci dhe per kete arsye ai u be pjese e persekutimit, burgosjes, marrjes se pasurise e njolles “Kulak” pa triska fronti per shume e shume vite.

 Referime