Dāna

alt=Dana|parapamje| Buda dhe një murg janë paraqitur në një reliev nga Borobudur, Indonezi, duke bërë një raund lëmoshë. 
 ( Devanagari :  , IAST :  )  është një fjalë sanskrite dhe pali që tregon virtytin e bujarisë, bamirësisë ose dhënies së lëmoshës, në fetë dhe filozofitë indiane.  [4] : 634–661 

Në hinduizëm, budizëm, xhainizëm dhe sikizëm, dāna është praktika e kultivimit të bujarisë. Mund të marrë formën e dhënies për një individ në ankth ose nevojë,  ose të projekteve publike filantropike që fuqizojnë dhe ndihmojnë shumë. 
Dāna është një praktikë e lashtë në traditën indiane, e gjurmuar që në traditat vedike.
 Hinduizëm 
Dāna (sanskritisht: ) do të thotë të japësh, shpesh në kontekstin e dhurimit dhe bamirësisë. Në kontekste të tjera, si ritualet, mund thjesht ti referohet aktit të të dhënit diçka. Dāna është e lihdur dhe përdoret në tekstet e lashta së bashku me konceptin Paropakāra () që do të thotë veprim dashamirës, ndihmesë e të tjerëve; Dakshinā () që do të thotë tarifë e përballueshme nga gjithëkush; dhe Bhikshā (), që do të thotë lëmoshë.

Dāna përkufizohet në tekstet tradicionale si çdo veprim që heq dorë nga pronësia e diçkaje që dikush e konsideron si të tijën dhe investimi i saj në një marrës, pa pritur diçka në këmbim.

Ndërsa dāna zakonisht i jepet një personi ose familje, hinduizmi diskuton gjithashtu bamirësinë ose dhënien që synon përfitimin publik, ndonjëherë të quajtur utsarga . Kjo synon projekte më të mëdha si ndërtimi i një shtëpie pushimi, shkolle, uji i pijshëm ose pusi vaditës, mbjellja e pemëve ose ndërtimi i një objekti përkujdesjeje, ndër të tjera.  

 Dāna në tekstet hindu 
Rigveda mbart diskutimin më të hershëm të konceptit dāna në Veda .  Rigveda e lidh atë me "të vërtetën" (satya) dhe në një himn tjetër tregon fajin që ndihet kur nuk u jep atyre që kanë nevojë.  Ai përdor da, rrënjën e fjalës dāna, në himnet e saj për t'iu referuar aktit të dhënies për ata që janë në ankth.

Bhagavad Gita përshkruan format e drejta dhe të gabuara të dānës në vargjet 17.20 deri në 17.22.  Ajo e përkufizon bamirësinë sāttvikam (të mirë, të ndriçuar, të pastër), në vargun 17.20, si atë që jepet pa shpresë kthimi, në kohën dhe vendin e duhur dhe një personi të denjë. Ajo e përkufizon bamirësinë rajas (pasion, ego të drejtuar, aktive), në vargun 17.21, si atë që jepet me pritjen e një kthimi, ose me dëshirën për fryte dhe rezultate, ose me pahir. Ajo e përkufizon bamirësinë tamas (të paditur, të errët, shkatërruese), në vargun 17.22, si atë që i jepet me përbuzje personit(ave) të padenjë, në një vend dhe kohë të gabuar. Në Librin 17, Bhadwad Gita sugjeron qëndrueshmërinë në sattvikam dāna, ose forma e mirë e bamirësisë është më e mirë; dhe se tamas duhet shmangur. [4] : 634–661 Këto tre kategori psikologjike referohen si guṇa në filozofinë hindu. 

 Xhainizmi 
Dāna përshkruhet, si në tekstet hindu Mitaksara dhe Vahni Purana dhe në tekstet budiste , si një virtyt dhe detyrë në Xhainizëm.[36]: 47–49  Konsiderohet si një akt dhembshurie, dhe duhet të kryhet pa dëshirë për përfitime materiale. Pesë tipe të Danës diskutohen në tekstet xhaine: Ahara-dana (dhurimi i ushqimit), Ausadha-dana (dhurimi i ilaçeve), Jnana-dana (dhurimi i diturisë) dhe Abhaya-dana (dhënia e mbrojtjes ose liria nga frika, azili për dikë nën rrezik). Dāna është një nga dhjetë mënyrat për të fituar karma pozitive në teoritë soteriologjike të xhainizmit. Tekstet mesjetare të xhainizmit ia dedikojnë një përpjestim të konsiderueshlm të diskutimit të tyre nevojës dhe virtytit të konceptit Dāna.

Kategoria:Hinduizëm
Kategoria:Xhainizëm