Geist

Geist është një emër gjerman me një shkallë të konsiderueshme rëndësie në filozofinë gjermane. Geist është një koncept qendror në veprën e Georg Wilhelm Friedrich Hegel-it 1807 The Fenomenologjia i Shpirtit of (Phänomenologie des Geistes). Komponime të dukshme, të gjitha të lidhura me pikëpamjen e Hegelit për historinë botërore të fundit të shekullit të 18-të, përfshijnë "frymën botërore" Weltgeist, "shpirtin kombëtar" Volksgeist dhe "frymën e epokës" Zeitgeist .

 Hegelianizmi 
Geist është një koncept qendror në filozofinë e Hegelit. Weltgeist ("shpirti botëror") nuk është një objekt aktual ose një gjë transcendentë, e ngjashme me perëndinë, por një mjet për të filozofuar historinë. Weltgeist është realizuar në histori nëpërmjet ndërmjetësimit të Volksgeister-ve të ndryshëm ("shpirtrat kombëtarë"), njerëzit e mëdhenj të historisë, si Napoleoni, janë "universalitetet konkret".

Kjo ka bërë që disa të pretendojnë se Hegeli favorizonte teorinë e njeriut të madh, me gjithe filozofia e tij e historisë, veçanërisht në lidhje me rolin e "shtetit universale" (Universalstaat), që do të thotë një "statut" në vend të "shtetit universale..

Për Hegelin, heroi i madh përdoret padashur nga Geisti ose shpirti absolut, nga një "mashtrim i arsyes" siç e thotë ai, dhe është i parëndësishëm për historinë sapo të përmbushet misioni i tij historik; Kështu ai i nënshtrohet parimit teleologjik të historisë, një parim që i lejon Hegelit të rilexojë historinë e filozofisë si kulminante në filozofinë e tij të historisë.

 Weltgeist 
Weltgeist ("shpirti i botës") është më i vjetër se shekulli i 18-të, në fillim (shekulli i 16-të) në kuptimin e "sekularizmit, pandershmërisë, irreligjiozitetit" ( spiritus mundi ), në shekullin e 17-të i personalizuar gjithashtu në kuptimin "njeri i bota", "person i zakonshëm ose laik". Gjithashtu nga shekulli i 17-të, Weltgeist fitoi një sens filozofik ose shpirtëror të "shpirtit-botëror" ose "shpirtit-botës" ( anima mundi, spiritualus universi ).

Tashmë në gjuhën poetike të Johann Ulrich von König (v. 1745), Weltgeist shfaqet si parim aktiv, mashkullor përballë parimit femëror të Natyrës . J. U. von König, Gedichte (1745) p. 253 Weltgeist në kuptimin e Gëtes i afrohet të qenit sinonim i Zotit dhe mund t'i atribuohet liria dhe vullneti. Herder, i cili prirej të preferonte formën Weltengeist (sikur të ishte "fryma e botëve"), e shtyn këtë deri në pikën e kompozimit të lutjeve drejtuar këtij shpirti botëror:

Termi u përqafua veçanërisht nga Hegeli dhe pasuesit e tij në fillim të shekullit të 19-të. Për shekullin e 19-të, termi i përdorur nga Hegeli (1807) u bë i përhapur, më pak në kuptimin e një parimi gjallërues të natyrës ose universit, por si forca e padukshme që çon përpara historinë botërore.

 Volksgeist 
parapamje|Germania, personifikimi e kombit gjermane
Volksgeist ose Nationalgeist i referohet një "shpirti" të një populli individual "shpirtit të tij kombëtar" ose "karakterit kombëtar". Termi Nacionalgeist është përdorur në vitet 1760 nga Justus Möser dhe Johann Gottfried Herder. Herder, një filozof i rëndësishëm i fundit të shekullit të 18, theksoi rëndësinë e Volksgeist në kuptimin e kulturës dhe identitetit të një kombi. Ai besonte se çdo komb kishte një shpirt ose karakter unik që shfaqej nëpërmjet gjuhës, zakoneve dhe traditave të tij. Sipas Herderit, Volksgeist u formua nga përvojat kolektive, vlerat dhe historia e popullit. Termi Nation në këtë kohë përdoret në kuptimin natio "komb, grup etnik, racë", i zëvendësuar kryesisht me termin Volk pas vitit 1800. Christoph Mährlein, Volksgeist und Recht. Hegels Philosophie der Einheit und ihre Bedeutung in der Rechtswissenschaft, Königshausen & Neumann, Würzburg (2000), 17f. Në fillim të shekullit të 19-të, termi Volksgeist u përdor nga Friedrich Carl von Savigny për të shprehur ndjenjën "popullore" të drejtësisë. Savigniy iu referua në mënyrë eksplicite konceptit të një esprit të kombeve të përdorur nga Volteri . Essai sur les mœurs et l’esprit des nations, 1756. dhe të esprit général të thirrur nga Montesquieu.Vom Geist der Gesetze, 1748.

Wilhelm Dilthey u fokusua në kuptimin e përvojës dhe interpretimit njerëzor. Ai përdorte konceptin e Volksgeist për të theksuar karakterin unik dhe shprehjet kulturore të komuniteteve dhe kombëve të ndryshme. Dilthey shihte Volksgeist si një fuqi kolektive që ndikonte mënyrën se si individët perceptojnë dhe interpretojnë botën që i rrethon.

Hegeli e përdor termin në Leksionet e tij mbi Filozofinë e Historisë. Bazuar në përdorimin hegelian të termit, Wilhelm Wundt, Moritz Lazarus dhe Heymann Steinthal në mesin e shekullit të 19-të krijuan fushën e Völkerpsychologie ("psikologjia e kombeve").

Në Gjermani koncepti i Volksgeist është zhvilluar dhe ka ndryshuar kuptimin e tij përmes epokave dhe fushave. Në historinë e kulturave, Herder . Në historinë e shtetit apo të historisë politike, Hegeli. Në fushën e së drejtës, Savigny dhe në fushën e psikologjisë Wundt.Azurmendi, Joxe: Volksgeist-Herri Gogoa. Ilustraziotik nazismora, p. 65 Kjo do të thotë se koncepti është i paqartë. Për më tepër nuk kufizohet në romantizëm siç njihet zakonisht.Azurmendi, Joxe: Volksgeist-Herri Gogoa. Ilustraziotik nazismora, p. 285

Koncepti i ishte gjithashtu me ndikim në antropologjinë kulturore amerikane. Sipas historianit të antropologjisë George W. Stocking, Jr., "... mund të gjurmohet ideja e mëvonshme antropologjike amerikane e kulturës që nga Volkergedanken e Bastian-it dhe Volksgeister e psikologut popullor te Karakteri Kombëtar i Wilhelm von Humboldt- dhe pas kësaj, edhe pse jo pa një paradoksale dhe mbetje të paqarta të paqartësisë konceptuale dhe ideologjike, në idealin herderian të Volksgeist."   

Niçe, kishte një qasje më kritike ndaj konceptit të Volksgeist. Ai kritikonte idenë e një shpirti kombëtar kolektiv, duke argumentuar se ajo mund të ndikonte në shtypjen e lirisë dhe krijimtarisë individuale. Nietzsche besonte se pranimi i "shpirtit të kopeve" (Herdentrieb) pengonte zhvillimin e individëve të shquar.

 Zeitgeist 
Fjala "Zeitgeist" vjen nga gjermanishtja dhe përdoret për të përshkruar shpirtin e kohës, dukuritë, mendësinë dhe ndjenjat që janë të karakterizuara nga një periudhë historike të caktuar. "Zeitgeist" është një fjalë kompoze, i cili përbëhet nga dy pjesë: "Zeit" që do të thotë "kohë" dhe "Geist" që do të thotë "shpirt".

Në kontekstin e filozofisë së Hegelit, "Zeitgeist" do të thotë shpirti i kohës së caktuar. Hegeli përdorte këtë term për të përshkruar idetë, vlerat dhe mendësinë që karakterizojnë një periudhë historike specifike. Hegeli në Fenomenologjinë e Shpirtit (1807) përdor si Weltgeist ashtu edhe Volksgeist, por preferon frazën Geist der Zeiten "shpirti i kohës" mbi përbërjen Zeitgeist. Sipas Hegelit, "Zeitgeist" është shprehja e shpirtit të kohës në formën e institucioneve sociale, artit, filozofisë dhe ndjenjave të përgjithshme të shoqërisë.

 Referime 
Kategoria:Koncepte në metafizikë
Kategoria:Fjalë e shprehje gjermane
Kategoria:Spiritualitet

Kategoria:Hegelianizmi
Kategoria:Filozofi
Kategoria:Idealizmi gjerman
Kategoria:Johann Wolfgang von Goethe
Kategoria:Filozofia gjermane