E drejta e lindjes

E drejta e lindjes është koncepti i gjërave që i detyrohen një personi me ose nga fakti i lindjes së tij, ose për shkak të rendit të lindjes së tyre. Këto mund të përfshijnë të drejtat e shtetësisë bazuar në vendin ku ka lindur personi ose shtetësinë e prindërve të tyre, dhe të drejtat e trashëgimisë për pronën e prindërve ose të tjerëve.

Koncepti i të drejtës së lindjes është i lashtë dhe shpesh përkufizohet pjesërisht me konceptet e patriarkatit dhe rendit të lindjes. Për shembull, "[në] gjithë Biblën koncepti i së drejtës së lindjes është absolutisht i ndërthurur me të parëlindurin. Kjo do të thotë, i parëlinduri trashëgon të drejtën e lindjes dhe ka pritshmëri të parësore", Craig M. White, The Great German Nation: Origins and Destiny (2007), p. 34. që historikisht i referohej së drejtës, me ligj ose zakoni, që fëmija i parëlindur legjitim të trashëgojë të gjithë pasurinë ose pasurinë kryesore të prindit në përparësi ndaj trashëgimisë së përbashkët midis të gjithë ose disa fëmijëve, çdo fëmije jashtëmartesor ose ndonjë të afërmi kolateral.  Në shekullin e shtatëmbëdhjetë, aktivisti anglez John Lilburne përdori termin në lidhje me të drejtat e anglezëve "për të nënkuptuar gjithçka që i takon një qytetari" të Anglisë, gjë që "pretendohet nga ligji anglez tek autoritetet më të larta". Barnita Bagchi, The Politics of the (Im)Possible: Utopia and Dystopia Reconsidered (2012), p. 69. Termi u popullarizua në mënyrë të ngjashme në Indi nga avokati i vetëqeverisjes Bal Gangadhar Tilak në vitet 1890, kur Tilak miratoi sloganin e shpikur nga bashkëpunëtori i tij Kaka Baptista: "Swaraj (vetëqeverisja) është e drejta ime e lindjes dhe unë do ta kem atë".  Termi më pas "arriti statusin e një slogani politik". R. T. Jangam, Logical Positivism and Politics (1970), p. 72.

Në kontekstin e të drejtave të qytetarisë, "[t] termi e drejta e lindjes sinjalizon jo vetëm që anëtarësimi fitohet në lindje ose në bazë të lindjes, por gjithashtu se anëtarësimi është supozuar një status i përjetshëm për individin dhe i vazhdueshëm përgjatë brezave për qytetarin. si kolektiv”. Daniele Caramani, Florian Grotz, Voting Rights in the Era of Globalization (2018), p. 31. Shtetësia e të drejtës së lindjes ka qenë prej kohësh një tipar i ligjit të përbashkët anglez .  Rasti i Calvinit, [9] ishte veçanërisht i rëndësishëm pasi vendosi se, sipas ligjit të zakonshëm anglez, "statusi i një personi ishte dhënë në lindje, dhe bazuar në vendin e lindjes - një person i lindur brenda dominimit të mbretit i detyrohej besnikërisë ndaj sovranit, dhe në nga ana tjetër, kishte të drejtën e mbrojtjes së mbretit." . I njëjti parim u pranua nga Shtetet e Bashkuara si "i lashtë dhe themelor", d.m.th., e drejta e zakonshme e themeluar mirë, siç thuhet nga Gjykata e Lartë në interpretimin e saj të vitit 1898 të Amendamentit të Katërmbëdhjetë të Kushtetutës së Shteteve të Bashkuara në Shtetet e Bashkuara. v. Wong Kim Ark: "Amendamenti i Katërmbëdhjetë pohon rregullin e lashtë dhe themelor të shtetësisë me lindje brenda territorit, në besnikëri dhe nën mbrojtjen e vendit, duke përfshirë të gjithë fëmijët e lindur këtu nga të huajt rezidentë, me përjashtime ose kualifikime ( aq i vjetër sa vetë rregulli) të fëmijëve të sovranëve të huaj ose ministrave të tyre, ose të lindur në anije publike të huaja, ose të armiqve brenda dhe gjatë një pushtimi armiqësor të një pjese të territorit tonë, dhe me përjashtimin e vetëm shtesë të fëmijëve të anëtarëve të Fiset indiane për shkak të besnikërisë së drejtpërdrejtë ndaj disa fiseve të tyre". United States v. Wong Kim Ark, 169 U.S. 649 (1898).

Koncepti i së drejtës së lindjes që rrjedh nga pjesëmarrja në një kulturë të caktuar është demonstruar në programin Birthright Israel, i iniciuar në 1994. Saxe, L. & Chazan, B. (2008). Ten Days of Birthright Israel: A Journey in Young Adult Identity. Lebanon, NH: University Press of New England. Programi ofron udhëtime falas për të vizituar Izraelin për personat që kanë të paktën një prind me prejardhje të njohur hebreje, ose që janë konvertuar në judaizëm nëpërmjet një lëvizjeje të njohur hebraike dhe që nuk praktikojnë në mënyrë aktive një fe tjetër. Ata gjithashtu duhet të jenë nga mosha 18 deri në 32 vjeç, pas shkollës së mesme, as të kenë udhëtuar më parë në Izrael në një udhëtim arsimor ose program studimi për bashkëmoshatarët pas moshës 18 vjeç dhe as të kenë jetuar në Izrael mbi moshën 12 vjeç. 

 Shiko gjithashtu 

 Shtetësia
 Diskriminim
 Monarki trashëgimore
 Monarkia
 Pabarazia ekonomike

 Referime 

Kategoria:Të drejtat e njeriut