Gjuha paione

Paionishtja,  ndonjëherë e shkruar paionishte, është një gjuhë e dëshmuar dobët, e zhdukur e folur nga paionët e lashtë deri në antikitetin e vonë.

Paionia dikur shtrihej në veri të Maqedonisë, në Dardani dhe në kohët e mëparshme në Trakinë jugperëndimore .

 Klasifikimi 
Burimet klasike zakonisht i konsiderojnë Paeonians si një popull Paleo-Ballkanik, që përbëjnë etninë dhe gjuhën e tyre. Ajo konsiderohet një gjuhë Paleo-Balkanike, por kjo është vetëm një grupim gjeografik, jo një grupim gjenealogjik. Gjuhëtarët modernë janë të pasigurt për klasifikimin e gjuhës paeoniane, për shkak të mungesës ekstreme të materialeve të mbijetuara të kësaj gjuhe, me hipoteza të shumta që janë botuar:

 Wilhelm Tomaschek dhe Paul Kretschmer kanë paraqitur një hipotezë “ilire” (p.sh. një pjesë e kompleksit gjuhësor të Ballkanit të lashtë veriperëndimor) që sipas Radoslav Katiçiqit duket se është opinioni mbizotërues. Radoslav Katicic, (2012) Ancient Languages of the Balkans: n.a. 
 Dimitar Dečev dhe Susan Wise Bauer propozuan një hipotezë trake . Susan Wise Bauer (2007). 
 Francesco Villari propozoi një hipotezë trako-ilire . Francesco Villari. 
 Karl Beloch, Ioannis Svoronos dhe Irwin L. Merker e konsiderojnë paionishten një dialekt të lashtë grek (ose një gjuhë indo-evropiane të humbur shumë të lidhur ngushtë me greqishten, dmth helenen ) me një ndikim të madh trak dhe ilir.  
 Vladimir I. Georgiev sugjeroi një përkatësi frigjiane . 
 Atheneu duket se e ka lidhur gjuhën paioniane me gjuhën mysiane, e cila ka të ngjarë të jetë pjesë e gjuhëve anadollake ose e gjuhëve armeno-frigiane . cite journal|Hrach Martirosyan “Origins and historical development of the Armenian language” in Journal of Language Relationship, International Scientific Periodical, n.º10 (2013).   
 Radoslav Katiçiq ka thënë se “ne dimë aq pak për gjuhën e tyre sa që çdo përkatësi gjuhësore duket e pakuptimtë”. 

 Fjalori paionian 
Nga burimet klasike njihen disa fjalë paioniane:

 monapos,  , bizon evropian
 tilôn, një lloj peshku i gjetur dikur në liqenin Prasias
 , një lloj peshku i gjetur dikur në liqenin Prasias. , mask. acc. pl.

Janë dëshmuar një sërë antroponimesh (disa të njohura vetëm nga monedha paioniane): Agis (  ), Patraos (  ), Lycpeios (  ), Audoleon (  ), Eupolemos (  ), Ariston (  ), etj. Përveç kësaj disa toponime ( Bylazora (  ), Astibos (  ) dhe disa teonime Dryalus (  ), Dyalos (  ), Dionisi i Paionit, si dhe sa vijon:

 , affluent of the Strumica River, perhaps from , "boggy" (cf. German , "wet", Middle Irish  "salmon", Sanskrit pánka "mud, mire", Greek  "passage", "way");
  () (nowadays near Gevgelija), name of a city (cf. Greek Idomeneus, proper name in Homer, "Ida", mountain in Crete);
  (today Gradsko), name of a city, from  (cf. Old Prussian  "rock", Old Church Slavonic stoboru, "pillar", Old English , "post", Ancient Greek stobos, "scolding, bad language");
  ( and ,Suda, delta, 1679 nowadays Dysoro, ), name of a mountain, from "dys-", "bad" (cf. Greek dyskolos "difficult", and "oros" Greek oros, "mountain");
 , name of a tribe, possibly from  "field" (cf. Lat. , Grc.  agros, Eng. acre) with cognates in the Greek tribe of Agraioi who lived in Aetolia, and the name of the month Agrianos which is found throughout the Dorian and Aeolian worlds. 

 Shih edhe 
 Gjuha ilire
 Lista e fiseve ilire
 Gjuhët paleo-ballkanike
 Fjalori i propozuar i ilirishtes

 Referime 

Kategoria:Gjuhë ilire
Kategoria:Gjuhë paleo-ballkanike
Kategoria:Trako-ilire