Rodez

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

Rodez (  ose  ; Ocitanisht: Rodés , [rruˈðes] ; Shqip: Rodezi ose Rrudhesi) është një qytet dhe komunë në jug të Francës, rreth 150 km në verilindje të Tuluzës . Është prefektura e departamentit Avejron, rajoni i Ocitanisë (dikur Midi-Pyrénées ). Rodezi është selia e communauté d'aglomération Rodez Agglomération, e zonës së parë zgjedhore të Avejronit, si dhe e Këshillit të përgjithshëm të Avejronit.

Kryeqyteti i dikurshëm i Rouergue,  qyteti është selia e Dioqezës së Rodez dhe Vabres . Banorët e tij quhen Ruthénois,  nga emri i Rutenit, një fis gallik që dikur jetonte në këtë territor, quajtja e dikurshme ishte "Rodanois" (nga oksitanishtja rodanés ) që i ka lënë vendin kësaj forme akademike.

 Gjeografia 

 Vendndodhja 
I vendosur në jug të Francës, në zemër të trekëndëshit të formuar nga Tuluza, Klermont-Ferrandi dhe Montpeljeja, në ultësirat perëndimore të Masivit Qëndror, peizazhi i Rodezit ndodhet midis luginave dhe pllajave të larta të  dhe kodrave me lagështi të Ségalas . Ai shtrihet në Komunitetin e Grumbullimit të Rodezit, me komunat Onet-le-Château, Sainte-Radegonde, Le Monastère, Olemps dhe Luc-la-Primaube, të cilat së bashku formojnë një grumbullim prej 83,000 banorësh. 

 Hidrografia 
Lumi Avejron kalon komunën dhe është i rëndësishëm për peshkim. 

 Klima 
Klima e Rrudhesit, një nivel mbimesdhetar, është një klimë mesdhetare ( Csb ) dhe është më e ftohtë në krahasim me qytetet e tjera në jug të Francës . Dimrat janë të mprehtë dhe verat shpesh shumë të nxehta dhe me diell. Gjatë dimrit, Rrudhesi ka reshje dëbore të herëpashershme për shkak të lartësisë së ulët prej 550 metrash në kontrast me qytetet e tjera në veri të departamentit më afër rrafshnaltës më të lartë Aubrac.

 Transporti 
Rodezi është një qytet në rritje dhe një motor i rëndësishëm ekonomik në ish-rajonin Midi-Pyrénées që nga fillimi i viteve 2000. Vendndodhja e tij në , boshti Tuluzë- Lion, është thelbësor për zhvillimin e tij ekonomik dhe turistik dhe luan një rol jetik për qytetin, pasi është një lidhje me qendrat rajonale si Tuluza, Albi dhe Castresi, me të cilat po zhvillon bashkëpunime.

 Kohët e udhëtimeve 
Vendi Largësia Koha mesatare e udhëtimit Google maps consulted 15 February 2013 Tuluzë 150 kilometra 1 orë 50 minuta (që nga viti 2013)
(1 orë 15 minuta në janar 2016,  me dy karrexhata) Montpelje 173 kilometra 2 orë e 00 minuta Përpinjan 273 kilometra 2 orë 50 minuta Klermont-Ferrand 244 kilometra 2 orë e 40 minuta Bordo 345 kilometra 3 orë 45 minuta Marsejë 342 kilometra 4 orë e 00 minuta Lion 330 kilometra 4 orë 15 minuta Nisë 497 kilometra 5 orë e 00 minuta Paris 661 kilometra 6 orë e 00 minuta

 Rrjeti i transportit 

 Hekurudhor 
Stacioni hekurudhor i Rodezit, i vendosur në Avenue du Maréchal Joffre, është stacioni kryesor i Avejronit. Ka trena çdo ditë për në Paris dhe Tuluzë, si dhe trena dhe autobusë të tjerë që lidhin Rodezin me qytete më të vogla. I shërben Paris-Austerlitz , Tuluzë-Matabiaut ( TER ), Brive-la-Gaillarde (TER), Millau (TER dhe autobus rajonal). Vihet re se shumë qytete të tjera të mëdha franceze mund të arrihen nga lidhjet në Tuluzë dhe Brivë. Linjat dhe infrastruktura hekurudhore kanë pësuar rinovime të rëndësishme me ndryshimin e plotë të shinave, modernizimin e sistemeve dhe strukturave teknike si dhe zbatimin e sistemeve të reja të menaxhimit të trafikut. Në vitet e ardhshme, synimi është për një kohë prej 1 orë 45 minuta nga Rodezi në Tuluzë dhe 4 orë 50 minuta nga Rodezi në Paris përmes LGV Poitiers-Limoges .  

 Planifikim Urban 
djathtas|parapamje| Tour des Corbières, shekulli i 15-të, me një pjesë të mureve në Bulevardin d'Estourmel .

 Popullsia dhe shoqëria 

 Demografia 

 Evolucioni demografik 

 Të ardhurat e popullsisë dhe taksat 
Në vitin 2017, të ardhurat mesatare për familje ishin 20,410€, dhe 51% e familjeve duhej të paguanin tatimin mbi të ardhurat. 

 Bizneset 
Rrudhesi dhe grumbullimi i tij fokusohen një gamë të gjerë biznesesh dhe sektorësh ekonomikë, nga pajisjet e automobilave me Bosch Group, nga kërkimet mbi OMGJ-të dhe shpërndarjen e farave për bujqësi me selinë kombëtare të grupit  brenda grupimit , aeronautika me Sofop që punon për Industritë Airbus ose platformën e saj ndërkombëtare të aeroportit, shëndeti me spitalin e tij, informatika me Sopra Group dhe industria ushqimore. Ky grup dinamikash e vendos grumbullimin e Rodezit në vendin e dytë për sa i përket rritjes ekonomike në Midi-Pyrenees  pas kryeqytetit të tij rajonal, Tuluzës. Këto kompani janë një nga çelësat e "luginës së inxhinierisë" . 

 Ndërtesa fetare 

 Katedralja e Notre Damit 
Bëri një monument historik në 1862. 

Katedralja e Notre-Dame e Rodezit është ndërtesa kryesore fetare e departamentit. E djegur, e dëmtuar gjatë shekujve, Katedralja e Rodezit është një përmbledhje e jashtëzakonshme e stileve arkitekturore nga shekulli i 13-të deri në shekullin e 17-të: elemente të dekorimit të brendshëm gotik, rilindjes dhe barok. Ka përmasa imponuese; nefi qendror, mjaft i ngushtë, është 102 metra i gjatë dhe ka një lartësi prej 30 metrash . Ndërtesa është e pajisur me një kullë të bukur kambanore, gur ranor të vërtetë rozë me lidhëse, i dukshëm nga larg, që dominon majën e qytetit prej 87 metrash . Katërqind shkallë ngjiten për të arritur në statujën e Virgjëreshës (që ndodhet në majë të kambanores) dhe në panoramën e mrekullueshme të qytetit. Natën, ndriçohet nga brenda.
</gallery>

 Pallati Ipeshkvnor 
Pallati Ipeshkvnor i Rodezit u shpall një Monument Historik në 1942. 

 Kisha Saint-Amans 
Kisha e Shën Amansit u shpall monumet historik në vitin 1943. Brendësia është e stilit Barok por brendësia ka ruajtur stilin romanesk. Tapiceritë e shekullit të 6të dekorojnë korin dhe përfaqësojnë mrekullitë e Shën Amansit.
Kategoria:Komuna në Aveyron

Kategoria:Koordinatat në Wikidata