Mark Pakuvi

Mark Pakuvi (latinisht: Marcus Pacuvius, 220 - rreth 130 pes) ishte një poet tragjik i lashtë romak . Ai konsiderohet si tragjediani më i madh i tyre para Lucius Accius. Disa studiues e konsiderojnë me prejardhje ilire.

 Biografia 
Ai ishte nipi dhe nxënësi i Enius, nga i cili tragjedia romake u ngrit për herë të parë në një pozicion ndikimi dhe dinjiteti. Në intervalin midis vdekjes së Ennius (169 para Krishtit) dhe ardhja e Accius, më i riu dhe më produktiv nga poetët tragjikë, vetëm Pakuvi ruajti vazhdimësinë e dramës serioze dhe përjetësoi personazhin që iu dha për herë të parë nga Ennius. Ashtu si Ennius, ai ndoshta i përkiste një stoku oskan dhe lindi në Brundisium, i cili ishte bërë një koloni romake në 244. para Krishtit. Prandaj, ai kurrë nuk arriti në atë pastërti të përsosur idiomatike të stilit, që ishte lavdia e veçantë e shkrimtarëve të hershëm të komedisë, Naevius dhe Plautus .

Mark Pakuvi u dallua edhe si piktor; dhe Plini Plaku ( Naturalis Historia xxxv) përmend një vepër të tij në Tempullin e Herkulit në Forum Boarium . Ai ishte më pak produktiv si poet sesa Ennius ose Accius; ne dëgjojmë vetëm për dymbëdhjetë nga dramat e tij, të bazuara në tema greke dhe shumica e tyre të lidhura me ciklin trojan ( Antiopa, Armorum Judicium, Atalanta, Chryses, Dulorestes, Hermione, Iliona, Medus, Niptra, Pentheus, Periboea dhe Teucer ) një praetexta ( Paullus ) shkruar në lidhje me fitoren e Lucius Aemilius Paullus Macedonicus në Betejën e Pydna (168 para Krishtit), pasi Klastidiumi i Naevius dhe Ambracia e Ennius u shkruan në përkujtim të sukseseve të mëdha ushtarake.

Ai vazhdoi të shkruante tragjedi deri në moshën tetëdhjetë vjeç, kur ekspozoi një dramë në të njëjtin vit me Accius, i cili atëherë ishte tridhjetë vjeç. Ai u tërhoq në Tarentum për vitet e fundit të jetës së tij dhe një histori tregohet nga Aulus Gellius (xiii.2) të vizitës së tij atje nga Accius gjatë rrugës për në Azi, i cili i lexoi Atreus- in e tij. Historia është ndoshta, si ajo e vizitës së Terences së ri te veterani Caecilius Statius, për shkak të shpikjes së gramatikanëve të mëvonshëm; por është shpikur në përputhje me kritikën tradicionale (Horace, Epp. ii.1.5455) për dallimin midis dy poetëve, më i vjetri karakterizohet më tepër nga arritje të kultivuara ( doctus ), më i ri nga vrull dhe gjallëri ( altus ).

 Epitafi 
Epitafi i Pakuvit, që thuhet se është kompozuar nga ai vetë, citohet nga Aulus Gellius (i.24), me një nderim admirimi për "modestinë, thjeshtësinë dhe shpirtin e hollë serioz" të tij: 

" Djalosh, edhe pse nxiton, të pyet ky gur
për ta parë atë, pastaj për të lexuar çka është shkruar.
Këtu janë vendosur eshtrat e poetit Pacuvius Marcus.
Uroj që ju ta dini këtë. Lamtumirë.""Young man, though you are in a hurry, this stone asks you
to look at it, then to read what is written.
Here are placed the poet Pacuvius Marcus's
bones. I wished you to know this. Farewell."

 Trashëgimia letrare 
Ciceroni, i cili shpesh citon prej tij me admirim të madh, shfaqet ( De Optimo Genere Oratorum , i) për ta renditur të parin ndër poetët tragjikë romakë, si Ennius ndër epikët dhe Caecilus ndër poetët komikë. Fragmentet e Pakuvit të cituara nga Ciceroni në ilustrim ose zbatim të mësimdhënies së tij etike tërheqin, nga forca, dinjiteti dhe madhështia e ndjenjës së shprehur në to, ndaj asaj që ishte më fisnike në temperamentin romak. Ata janë gjithashtu të frymëzuar nga një shkëlqim i zjarrtë dhe i palëkundur i shpirtit dhe zbulojnë një butësi dhe humanizëm të ndjenjave të përziera me gravitetin e ashpër të karakterit origjinal romak. Përderisa romakët ishin në gjendje të interesoheshin për çështjet spekulative, poetët tragjikë kontribuan në nxitjen e kureshtjes për tema të tilla dhe ata parashikuan që Lucretius të përdorte përfundimet e filozofisë spekulative si dhe të sensit të përbashkët për të sulmuar disa nga format mbizotëruese. e bestytnive.

Ndër pasazhet e cituara nga Pakuvi janë disa që tregojnë një shije për spekulime fizike dhe etike, dhe të tjera që ekspozojnë pretendimet e mashtrimit fetar. Këta poetë ndihmuan gjithashtu në zhvillimin e asaj aftësie që gjuha romake shfaqi më pas për të qenë një organ oratorie, historie dhe diskusioni moral. Gjuha letrare e Romës ishte në proces formimi gjatë shekullit II p.e.s. dhe pikërisht në fund të këtij shekulli fillon seria e oratorëve të mëdhenj romakë, me frymën e të cilëve tragjedia romake ka një afinitet të fortë. Por përpjekja e re krijuese në gjuhë u shoqërua me vrazhdësi të konsiderueshme të ekzekutimit, dhe fjalëformimet e reja dhe varietetet e lakimit të prezantuara nga Pakuvi e ekspozuan atë ndaj talljes së satiristit Gaius Lucilius dhe, shumë më pas, ndaj imituesit të tij Persius . .

Por, pavarësisht përpjekjes për të futur një element të huaj në gjuhën romake, i cili rezultoi i papajtueshëm me gjenialitetin e saj natyror, dhe dështimin e tij për të arritur pastërtinë idiomatike të Naevius, Plautus ose Terence, fragmentet e dramave të tij janë të mjaftueshme për të vërtetuar shërbimin që ai i bëri formimit të gjuhës letrare të Romës si dhe kulturës dhe karakterit të bashkëkohësve të tij.

 Shih edhe 

 Iliria
 Mbretëria e Ilirisë
 Lista e personaliteteve ilire

 Literatura 
 Otto Ribbeck, Fragmenta scaenicae romanorum poesis (1897), vëll. i. ; shih gjithashtu Römische Tragödie (1875) e tij
 Lucian Müller, De Pacuvii fabulis (1889)
 WS Teuffel, Caecilius Statius, Pacuvius, Attius, Afranius (1858)
 Theodor Mommsen, Historia e Romës, bk. iv. ch. 13.
 G. Manuwald, Pacuvius. Summus tragicus poeta. Zum dramatischen Profil seiner Tragödien (München-Leipzig, 2003).
 Esther Artigas (ed. ), Marc Pacuvi, Tragjedi. Fragmente (Barcelona, Fundació Bernat Metge, 2009) (Colllecció de classics grecs i llatins, 376).

 Referime 
Kategoria:Lindje 220 p.e.s.
Kategoria:Vdekje - Vitet 130 p.e.s.
Kategoria:Poetë romakë