Mbretëria e Siçilisë

Mbretëria e Siçilisë (Latinisht: Regnum Siciliae; Italisht: Regno di Sicilia; Siçilianisht: Regnu di Sicilia) ishte një shtet që ekzistonte në jug të Gadishullit Italian dhe për një kohë rajoni i Ifriqiya që nga themelimi i tij nga Roger II i Siçilisë në vitin 1130 deri më 1816. Ishte një shtet pasardhës i Qarkut të Siçilisë, i cili ishte themeluar në vitin 1071 gjatë pushtimit norman të gadishullit jugor. Ishulli u nda në tre rajone: Val di Mazara, Val Demone and Val di Noto.

Në vitin 1282, një revoltë kundër sundimit të Angevinit, e njohur si Mbrëmjeja Siçiliane, rrëzoi sundimin e Karlit të Anzhu në ishullin e Siçilisë. Angevinët arritën të mbanin kontrollin në pjesën kontinentale të mbretërisë, e cila u bë një entitet i veçantë i quajtur gjithashtu Mbretëria e Siçilisë, megjithëse zakonisht quhet Mbretëria e Napolit, pas kryeqytetit të saj. Nga viti 1282 deri më 1409 ishulli sundohej nga Kurora spanjolle e Aragonit si një mbretëri e pavarur, dhe më pas iu shtua përgjithmonë Kurorës. Në vitin 1816, Mbretëria ishullore e Sicilisë u bashkua me Mbretërinë e Napolit për të formuar Mbretërinë e Dy Siçilive. Në vitin 1861, Dy Sicilitë u pushtuan nga një Korpus i Ekspeditës (Ekspedita e Mijërave) të udhëhequr nga Giuseppe Garibaldi, i cili më vonë i transferoi ato në Shtëpinë e Savojës, për të formuar, pas një referendumi, me vetë Mbretërinë e Sardenjës (gjithashtu i njohur si Piemonte-Sardeni) dhe disa qytet-shtete dhe dukat veriore, Mbretëria e re e Italisë.

Historia
Pushtimi norman

Nga shekulli i 11-të, fuqitë kontinentale të Lombardës jugore dhe bizantine po punësonin mercenarë normanë, të cilët ishin pasardhës të vikingëve në Francën Veriore; ishin normanët nën Roger I ata që pushtuan Sicilinë, duke ia hequr atë muslimanëve Siculo. Pasi pushtoi Pulinë dhe Kalabrinë, Roger pushtoi Mesinën me një ushtri prej 700 kalorësish. Në vitin 1068, Roger I i Siçilisë dhe njerëzit e tij mundën muslimanët në Misilmeri, por beteja më vendimtare ishte rrethimi i Palermos, i cili çoi në që Siçilia të ishte plotësisht nën kontrollin norman deri në vitin 1091.

Periudha normane

Mbretëria normane u krijua në ditën e Krishtlindjes, në vitin 1130, nga Roger II i Siçilisë, me marrëveshjen e Papa Inoçenti II. Roger II bashkoi tokat që kishte trashëguar nga babai i tij, Roger I i Siçilisë.Douglas, David. The Norman Fate, 1100-1154. Los Angeles: University of California Press, 1976. Këto zona përfshinin Arkipelagun Maltez, i cili u pushtua nga arabët e Emirateve të Siçilisë; Dukati i Pulias dhe Qarku i Siçilisë, që i përkisnin kushëririt të tij William II, Duka i Pulias, deri në vdekjen e William më 1127; dhe vasalët e tjerë normanë. Roger deklaroi mbështetjen e tij për Antipapën Anacletus II, i cili e hipi në fron si Mbret i Siçilisë në ditën e Krishtlindjes 1130.

Në vitin 1136, rivali i Anacletus, Papa Inoçent II, e bindi Lothair III, Perandorin e Shenjtë Romak që të sulmonte Mbretërinë e Siçilisë me ndihmën e perandorit bizantin John II Komnenos. Dy ushtri kryesore, njëra e udhëhequr nga Lothair, tjetra nga Duka i Bavarisë, Henri Krenar, pushtuan Sicilinë. Në lumin Tronto, William i Loritello iu dorëzua Lothair dhe i hapi portat e Termolit. Kjo u pasua nga Konti Hugh II i Molise. Dy ushtritë u bashkuan në Bari, nga ku në vitin 1137 vazhduan fushatën e tyre. Roger ofroi t'i jepte Pulia si feud Perandorisë, të cilën Lothair e refuzoi pasi u vu nën presion nga Inoçenti. Në të njëjtën periudhë, ushtria e Lothair u revoltua.

Lothair, i cili kishte shpresuar për pushtimin e plotë të Sicilisë, më pas ua dha Capua dhe Pulia nga Mbretëria e Siçilisë armiqve të Roger. Innocenti protestoi, duke pretenduar se Pulia ra nën pretendimet papale. Lothair u kthye në veri, por vdiq ndërsa kalonte Alpet më 4 dhjetor 1137. Në Këshillin e Dytë të Lateranit në prill 1139, Innocenti shkishëroi Rogerin për mbajtjen e një qëndrimi skizmatik. Më 22 mars 1139, në Galluccio, djali i Rogerit, Roger III, Duka i Pulias, u zu pritë trupave papale me një mijë kalorës dhe e kapi papën. Më 25 mars 1139, Inocenti u detyrua të pranonte mbretërimin dhe zotërimet e Rogerit me Traktatin e Mignano.

Roger kaloi pjesën më të madhe të dekadës, duke filluar me kurorëzimin e tij dhe duke përfunduar me Assizes of Ariano, duke miratuar një sërë ligjesh me të cilat Roger synonte të centralizonte qeverinë. Ai gjithashtu mbrojti disa pushtime dhe shtypi rebelimet nga vasalët e tij kryesorë: Grimoald i Barit, Robert II i Capua, Ranulf i Alife, Sergius VII i Napolit dhe të tjerë.

Ishte nëpërmjet admiralit të tij George të Antiokisë që Roger më pas pushtoi bregdetin e Ifriqiya nga Ziridët, duke marrë titullin jozyrtar "Mbreti i Afrikës" dhe duke shënuar themelimin e Mbretërisë Normane të Afrikës. Në të njëjtën kohë, flota e Roger sulmoi edhe Perandorinë Bizantine, duke e bërë Siçilinë një fuqi detare kryesore në Detin Mesdhe për gati një shekull.

Djali dhe pasardhësi i Roger ishte William I i Siçilisë, i njohur si "William i Keq", megjithëse pseudonimi i tij rrjedh kryesisht nga mungesa e popullaritetit të tij me kronistët, të cilët mbështetën revoltat baroniale të cilat Uilliami i shtypi. Në mesin e viteve 1150, Uilliam humbi shumicën e zotërimeve të tij afrikane nga një seri revoltash nga zotërit lokalë të Afrikës Veriore. Më pas, në vitin 1160, kalaja përfundimtare e Afrikës Normane e Mahdia u mor nga Almohadët. Mbretërimi i tij përfundoi në paqe në 1166. Djali i tij i madh Roger ishte vrarë në revoltat e mëparshme dhe djali i tij, William II, ishte i mitur. Deri në fund të regjencës së djalit nga nëna e tij Margaret e Navarrës në vitin 1172, trazirat në mbretëri pothuajse e rrëzuan familjen në pushtet. Mbretërimi i William II mbahet mend si dy dekada paqeje dhe prosperiteti pothuajse të vazhdueshëm. Për këtë më shumë se çdo gjë, ai është mbiquajtur "i mirë". Megjithatë, ai nuk kishte asnjë problem, gjë që çoi në një krizë pasardhëse: halla e tij Konstanca, trashëgimtarja e vetme e fronit si e bija e Roger II, ishte e mbyllur për një kohë të gjatë në një manastir si murgeshë, me martesën e saj jashtë shqyrtimit për shkak të një parashikimi. se “martesa e saj do të shkatërronte Siçilinë”. Sidoqoftë, në vitin 1184, ajo u fejua me Henrin, djalin e madh të Perandorit të Shenjtë Romak Frederik I dhe perandorit të ardhshëm Henri VI. William emëroi Konstancën dhe Henrin trashëgimtarë të fronit dhe bëri që fisnikët të betoheshin, por zyrtarët nuk donin të sundoheshin nga një gjerman, kështu që vdekja e Uilliam-it në 1189 bëri që mbretëria të bjerë.

Me mbështetjen e zyrtarëve, Tankredi i Leçes mori fronin. Në të njëjtin vit, atij iu desh të përballej me revoltën e kushëririt të tij të largët Roger i Andrisë, një ish pretendent që mbështeti Henrin dhe Konstancën, por u mashtrua për t'u ekzekutuar në vitin 1190, si dhe pushtimi i Henrit, Mbretit të Gjermanisë dhe Romakëve të Shenjtë. Perandor që nga viti 1191, i cili pushtoi për llogari të gruas së tij. Henri duhej të tërhiqej pasi sulmi i tij dështoi, me perandoreshën Konstancë të kapur dhe të liruar vetëm nën presionin e Papës. Tancred vdiq në 1194, dhe Constance dhe Henry mbizotëruan: mbretëria ra në vitin 1194 në Shtëpinë e Hohenstaufen. William III i Siçilisë, djali i vogël i Tankredit, u rrëzua dhe Henri dhe Konstanca u kurorëzuan si mbret dhe mbretëreshë. Nëpërmjet Konstancës, gjaku i Hauteville iu kalua Frederikut II, Perandorit të Shenjtë Romak.

Shoqëria
Gjatë Mbretërisë wë Siçilisë, komunitetet lokale ruajtën privilegjet e tyre. Sundimtarët e mbretërisë Hohenstaufen zëvendësuan fisnikërinë vendase me zotër nga Italia veriore, duke çuar në përleshje dhe rebelime kundër fisnikërisë së re në shumë qytete dhe komunitete rurale. Këto revolta rezultuan në shkatërrimin e shumë zonave agrare dhe ngritjen e nacionalizmit të klasës së mesme, gjë që përfundimisht çoi që banorët e qytetit të bëheshin aleatë të aragonezëve. Kjo situatë vazhdoi gjatë sundimit të shkurtër të Angevinëve deri në përmbysjen e tyre gjatë Mbrëmjes Siçiliane. Angevin filloi feudalizimin e vendit, duke rritur fuqinë e fisnikërisë duke u dhënë atyre juridiksion mbi drejtësinë e lartë.

Në të njëjtën periudhë, feudalizimi i Mbretërisë së Siçilisë u intensifikua, nëpërmjet forcimit të lidhjeve dhe marrëdhënieve feudale midis nënshtetasve të saj. Shpërthimi i Malit Etna më 1669 shkatërroi Kataninë. Në vitin 1693, 5% e popullsisë së Mbretërisë u vra për shkak të tërmeteve. Gjatë asaj periudhe pati edhe shpërthime të murtajës. Shekulli i 17-të dhe i 18-të ishin një epokë e rënies së Mbretërisë. Korrupsioni ishte i përhapur në shtresat e larta dhe të mesme të shoqërisë. Korrupsioni i përhapur dhe keqtrajtimi i shtresave të ulëta nga feudalët çoi në krijimin e grupeve të hajdutëve, duke sulmuar fisnikërinë dhe duke shkatërruar feudet e tyre. Këto grupe, të cilat u quajtën vetë "mafia", ishin themeli i mafies moderne siçiliane. Përshkallëzimi i revoltave kundër monarkisë përfundimisht çoi në bashkimin me Italinë.

Ekonomia

Pjelloria e lartë e tokës i shtyu mbretërit normanë të sillnin kolonë nga rajonet fqinje ose të rivendosnin fermerët në zonat ku nevojitej kultivimi i tokës. Kjo çoi në një rritje të prodhimit bujqësor. Burimet kryesore të pasurisë për Mbretërinë e Sicilisë në atë kohë ishin qytetet e saj detare, më të rëndësishmet prej të cilave ishin qytetet e lashta portuale të Napolit dhe homologu i saj i afërt Amalfi, nga të cilat eksportoheshin produktet vendase. Eksporti kryesor ishte gruri Durum, me eksporte të tjera duke përfshirë arrorët, lëndën drusore, vajin, proshutën, djathin, gëzofin, lëkurën, kërpin dhe rrobat. Drithërat dhe produktet e tjera të thata u matën në salme, e cila ishte ekuivalente me 275,08 litra në pjesën perëndimore të Mbretërisë dhe 300,3 litra në pjesën lindore. Salma ndahej në 16 tumale. Një tumole ishte e barabartë me 17,193 litra. Pesha matej në cantari. Një cantaro ishte e barabartë me 79.35 kilogramë dhe ndahej në njëqind rottol. Pëlhura u mat në kanë. Një kananë ishte 2,06 metra e gjatë. Nga fundi i shekullit të 12-të, Mesina ishte bërë një nga qytetet kryesore tregtare të mbretërisë.

Nën Mbretërinë, produktet e Siçilisë shkonin në shumë vende të ndryshme. Midis tyre ishin Gjenova, Pisa, Perandoria Bizantine dhe Egjipti. Gjatë shekullit të 12-të, Siçilia u bë një burim i rëndësishëm i lëndëve të para për qytetet e Italisë veriore si Genova. Megjithatë, me kalimin e shekujve, kjo marrëdhënie ekonomike u bë më pak e favorshme për Siçilinë, dhe disa studiues modernë e shohin marrëdhënien si përfundimisht shfrytëzuese.Henri Bresc (në Un monde mediteranéen) pohon se Siçilia u shndërrua në një satelit bujqësor për qytetet më të pasura të Italisë veriore dhe e sheh popullin sicilian si një proletariat të hershëm. Për më tepër, shumë studiues besojnë se Siçilia shkoi në rënie në Mesjetën e Vonë, megjithëse ata nuk pajtohen se kur ndodhi kjo rënie. Clifford Backman argumenton se është gabim të shihet historia ekonomike e Siçilisë në termat e viktimizimit dhe pohon se rënia filloi me të vërtetë në pjesën e dytë të mbretërimit të Frederikut III, në kontrast me studiuesit e mëparshëm që besonin se rënia siciliane kishte vendosur më herët.Backman, The Decline and Fall of Medieval Sicily, 1995. Aty ku studiuesit e mëparshëm e panë Sicilinë mesjetare të vonë në rënie të vazhdueshme, Stephen Epstein argumentoi se shoqëria siciliane përjetoi diçka si një ringjallje në shekullin e 15-të.Epstein, An Island for Itself: Economic Development and Social Change in Late Medieval Sicily, (2003).

Traktatet e ndryshme me Gjenovën siguruan dhe forcuan fuqinë tregtare të Siçilisë.

Feudalizimi i shoqërisë gjatë sundimit Angevin reduktoi pasurinë dhe thesarin mbretëror. Varësia e Anzhevinëve nga tregtia e Italisë së Veriut dhe financimi nga bankierët fiorentinë ishin faktorët kryesorë që çuan në rënien e ekonomisë së Mbretërisë. Vazhdimi i rënies ekonomike e kombinuar me rritjen e popullsisë dhe urbanizimin çoi në uljen e prodhimit agrar.

Në vitin 1800, një e treta e të korrave në dispozicion u kultivua me metoda të vjetruara, duke e përkeqësuar problemin. Në periudhën e mëvonshme të sundimit spanjoll, sistemi tregtar ishte gjithashtu joefikas krahasuar me periudhat e mëparshme për shkak të taksave të larta mbi eksportet dhe monopolizimit të korporatave të cilat kishin kontroll të plotë të çmimeve.

Monedha
parapamje|djathtas|alt=Një monedhë ari, e cila përshkruan bustin e një burri dhe një shqiponje|Shembull i një augustale mesineze.
Mbretërit normanë në shekullin e 12-të përdorën tarì, i cili ishte përdorur në Siçili që nga viti 913 si monedhë bazë. Një tari peshonte rreth një gram dhe ishte 16+1⁄3 karat ari. Dinari arab vlente katër tarì, kurse solidusi bizantin gjashtë tarì. Në mbretëri, një onza ishte e barabartë me tridhjetë tari ose pesë florinj. Një tari vlente njëzet grani. Një granë ishte e barabartë me gjashtë denarë. Pas vitit 1140, qarkullimi i monedhës së bakrit romesina u ndal dhe ajo u zëvendësua nga folaris. Njëzet e katër folarë ishin të barabartë me një miliaresion bizantin.

Pasi mundi tunizianët në vitin 1231, mbreti Frederiku II preu augustalis. Ishte prerë në 21+1⁄2 karat dhe peshonte 5,28 gram. Në vitin 1490, triumfi u pre në Siçili. Ato ishin ekuivalente me dukatin venedikas. Një triumf vlente 11+1⁄2 aquilae. Një aquila vlente njëzet grani. Në transaksione përdoreshin kryesisht tari dhe pichuli.

Feja
parapamje|djathtas|Katedralja e Palermos.
Gjatë mbretërimit norman, disa komunitete të ndryshme fetare bashkëjetuan në Mbretërinë e Siçilisë. Këtu përfshiheshin katolikët latinë (katolikët romakë), katolikët e ritit grek (katolikët grekë), myslimanët dhe jehudët. Edhe pse praktikat fetare vendase nuk u ndërprenë, fakti që katolikët latinë ishin në pushtet prirej të favorizonte katolicizmin latin (katolicizmin romak). Peshkopët e ritit grek ishin të detyruar të njihnin pretendimet e kishës latine në Siçili, ndërkohë që komunitetet myslimane nuk sundoheshin më nga emirët vendas. Të krishterët greqishtfolës, të krishterët latinë dhe myslimanët ndërvepruan rregullisht dhe u përfshinë në jetën e njëri-tjetrit, ekonomikisht, gjuhësor dhe kulturor. Disa u martuan. Katolikët që jetojnë në një zonë arabe-folëse mund të adoptojnë emra arabë apo edhe myslimanë.Metcalfe, Alex. Muslims and Christians in Norman Sicily: Arabic Speakers and the End of Islam (2003). Në shumë qytete, çdo bashkësi fetare kishte rendin e vet administrativ dhe gjyqësor. Në Palermo, muslimanëve u lejohej të thërrisnin publikisht për lutje në xhami dhe çështjet e tyre ligjore zgjidheshin nga kadi, gjykatës që vendosën në përputhje me ligjin islam. Që nga shekulli i 12-të, Mbretëria e Siçilisë e njohu Krishterimin si fe shtetërore.

Pas vendosjes së autoritetit të Hohenstaufen, katolikët latinisht dhe greqishtfolës ruajtën privilegjet e tyre, por popullsia myslimane u shtyp gjithnjë e më shumë. Vendbanimet e italianëve të sjellë nga Italia veriore (të cilët donin pronat myslimane për të tyren) çuan shumë komunitete myslimane të rebeloheshin ose të rivendoseshin në zonat malore të Siçilisë. Këto revolta rezultuan në disa akte dhune dhe dëbimin eventual të muslimanëve, i cili filloi nën Frederikun II. Përfundimisht, qeveria e largoi të gjithë popullsinë myslimane në Lucera në Pulia dhe Girifalco në Kalabri, ku ata paguanin taksa dhe shërbyen si punëtorë bujqësorë, zejtarë dhe harkëtarë për të mirën e mbretit. Kolonia në Lucera u shpërbë përfundimisht në vitin 1300 nën Karlin II të Napolit, dhe shumë nga banorët e saj u shitën në skllavëri.The best discussion of the fate of Sicilian Muslims can be found in Julie Taylor, Muslims in Medieval Italy: The Colony at Lucera (2003), but is also discussed in Alex Metcalfe, The Muslims of Medieval Italy (2009). Komuniteti hebre u dëbua pas themelimit të Inkuizicionit Spanjoll nga viti 1493 deri më 1513 në Siçili. Hebrenjtë e mbetur u asimiluan gradualisht dhe shumica e tyre u konvertuan në katolicizëm romak.

Referime


Kategoria:1816
Kategoria:Historia e Italisë
Kategoria:Monarki të mëparshme të Evropës
Kategoria:Vende ishullore
Kategoria:Vende të mëparshme në Evropë
Kategoria:Perandoria Spanjolle
Kategoria:Vitet 1030