Pakistanezët

Pakistanezët (Urdu: پاكِستانى قوم, romanizuar: Pākistānī Qaum, fjalë për fjalë 'Kombi Pakistanez') janë shtetas të Republikës Islame të Pakistanit. Sipas regjistrimit kombëtar pakistanez të vitit 2017, popullsia e Pakistanit ishte mbi 213 milionë njerëz, duke e bërë atë vendin e pestë më të populluar në botë. Shumica e pakistanezëve flasin gjuhë amtare që i përkasin familjes indo-iranike (nënfamiljet indo-ariane dhe iraniane).

I vendosur në Azinë Jugore, vendi është gjithashtu burimi i një mërgate shumë të madhe, shumica e të cilëve banojnë në vendet arabe të Gjirit Persik, me një popullsi të vlerësuar prej 4.7 milionë banorësh. Diaspora e dytë më e madhe pakistaneze banon në të gjithë Evropën Veriperëndimore dhe në Evropën Perëndimore, ku ka rreth 2.4 milionë; mbi gjysma e kësaj shifre banojnë në Mbretërinë e Bashkuar (shih pakistanezët britanikë).

Kultura

Ekzistenca e Pakistanit si një shtet islamik që nga kushtetuta e vitit 1956 ka çuar në injektimin në shkallë të gjerë të Islamit në shumicën e aspekteve të kulturës dhe jetës së përditshme pakistaneze, gjë që ka ndikuar në përputhje me rrethanat në vlerat dhe traditat historike të popullsisë me shumicë myslimane. Martesat dhe ngjarjet e tjera të mëdha ndikohen ndjeshëm nga dallimet rajonale në kulturë, por në përgjithësi ndjekin jurisprudencën islame aty ku kërkohet. Veshja kombëtare e Pakistanit është shalwar kameez, një veshje dygjinore e veshur gjerësisht, dhe veshja kombëtare, e Pakistanit. Kur gratë veshin shalwar-kameez në disa rajone, ato zakonisht mbajnë një shall të gjatë ose shall të quajtur dupatta rreth kokës ose qafës. Dupatta përdoret gjithashtu si një formë modestie—ndonëse është prej materiali delikat, ajo errëson konturet e pjesës së sipërme të trupit duke kaluar mbi supet. Për gratë myslimane, dupatta është një alternativë më pak e rreptë ndaj çadorit ose burkës.

Gjuhët

Urdu, ose Lashkari (لشکری ),Singh, Shashank, and Shailendra Singh. "Systematic review of spell-checkers for highly inflectional languages." Artificial Intelligence Review 53 (2020): 4051-4092. një gjuhë indo-ariane, është lingua franca e Pakistanit, dhe ndërsa ndan statusin zyrtar me anglishten, është gjuha e preferuar dhe dominuese e përdorur për ndër-komunikimin midis grupeve të ndryshme etnike. Edhe pse indo-ariane në klasifikim, origjina e saktë e saj si gjuhë është e diskutueshme nga studiuesit.Qureshi, Omar. "Twentieth-century Urdu literature." Handbook of Twentieth Century Literatures of India (1996): 329-362. Megjithatë, pavarësisht se shërben si gjuhë kombëtare e vendit, urdu flitet si gjuhë e dytë nga shumica e pakistanezëve, me gati 93 për qind të popullsisë që flet një gjuhë të parë përveç urdu. Gjuhë të shumta rajonale dhe provinciale fliten si gjuhë amtare nga grupet e ndryshme etnolinguistike të Pakistanit, me gjuhën punxhabi që ka një pluralitet kombëtar si gjuha e parë e afërsisht 45 përqind të popullsisë së përgjithshme. Gjuhët me më shumë se një milion folës secila përfshijnë Pashto, Sindisht, Saraikisht, Baloçisht, Brahuisht dhe Hindko. Dialekti pakistanez i anglishtes gjithashtu flitet gjerësisht në të gjithë vendin, megjithëse kryesisht në qendrat urbane si Islamabad dhe Karaçi.

Feja

Pakistani e miraton zyrtarisht Islamin si fe shtetërore dhe përdor Sheriatin në qeverisjen në të gjithë vendin në një shkallë të madhe. Shumica dërrmuese e pakistanezëve identifikohen si myslimanë, dhe vendi ka popullsinë e dytë më të madhe të myslimanëve në botë pas Indonezisë. Besimet e tjera fetare të pakicave përfshijnë hinduizmin, krishterimin, ahmedijatin, sikhizmin, bahaizmin, zoroastrianizmin dhe Kalasha. Pakicat hindu dhe të krishtera të Pakistanit përbëjnë përkatësisht grupet fetare të dyta dhe të treta më të mëdha në vend.

Afetaria
Afetaria, agnosticizmi dhe ateizmi janë të pranishëm në mesin e një pakice pakistanezësh, shumica e të cilëve i përkasin brezave të rinj. Sipas një sondazhi të Gallup World të vitit 2005, 1 përqind e të anketuarve pakistanezë e identifikuan veten si ateistë. Deri në vitin 2012, shifra ishte rritur në 2 për qind. I njëjti sondazh gjithashtu anketoi 2700 njerëz të tjerë në Pakistan, nga të cilët 54 ishin të vetëshpallur jofetarë.

Mërgata

djathtas|parapamje|Shpërndarja e mërgatës pakistaneze
Mërgata pakistaneze ka një prani të konsiderueshme në Lindjen e Mesme, Evropë, Amerikën e Veriut dhe Australi. Sipas Departamentit të Kombeve të Bashkuara për Çështjet Ekonomike dhe Sociale, Pakistani ka mërgatën e shtatë më të madhe në botë. Sipas Ministrisë së pakistanezëve përtejdetit dhe zhvillimit të burimeve njerëzore të Qeverisë së Pakistanit, afërsisht 8.8 milionë pakistanezë jetojnë jashtë vendit, me shumicën dërrmuese (mbi 4.7 milionë) që banojnë në shtetet arabe të Gjirit Persik.

Shiko gjithashtu
Lista e pakistanezëve
Demografia e Pakistanit
Grupet etnike në Pakistan
Mërgata pakistaneze

Shënime

Referime