Gironde

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata
Category:Pages using infobox settlement with bad settlement type

Zhironda ( /ʒ ɪ ˈ r ɒ n d / ,  SHBA zakonisht /dʒ ɪ ˈ -/ ,    ; Ocitanisht: Gironda   , shqiptuar [dʒiˈɾundo] ; Shqip: Zhironda) është departamenti më i madh në rajonin Nouvelle-Aquitaine të Francës Jugperëndimore. I emërtuar sipas grykëderdhjes së Girondës, një rrugë ujore kryesore, prefektura e saj është Bordoja . Në vitin 2019, ajo kishte një popullsi prej 1,623,749 banorësh. Populations légales 2019: 33 Gironde, INSEE Rajoni i famshëm i verës Bordo është në Zhirondë. Ai ka gjashtë zona, duke e bërë atë një nga departamentet me më shumë qarqe ( Nord gjithashtu ka gjashtë, ndërsa Pas-de-Calais ka më shumë nga çdo departament, me shtatë).

 Historia 
Zhironda është një nga 83 departamentet origjinale të krijuara gjatë Revolucionit Francez më 4 mars 1790. Ajo u krijua nga pjesë të provincave të mëparshme të Gujenës dhe Gaskonjës .

Nga 1793 deri në 1795, emri i departamentit u ndryshua në Bec-d'Ambès për të shmangur lidhjen me partinë politike Zhirondiste të Revolucionit Francez.

Në korrik 2022, Zhironda u prek nga zjarre të mëdha . 

 Gjeografia 
Zhironda është pjesë e rajonit aktual të Akuitanisë së Re dhe është i rrethuar nga departamentet e Landesit, Oltit-dhe-Garonës, Dordonjës dhe Sharentës-Detare dhe Oqeani Atlantik në perëndim. Me një sipërfaqe prej 10.000 km 2, Zhironda është departamenti më i madh në Francën metropolitane . Megjithatë, nëse përfshihen departamentet jashtëdetase, sipërfaqja e tokës së Zhirondës është zbehet në krahasim me 83,846 km 2 të Guajanës Franceze .

Zhironda është i mirënjohur për plazhin Côte d'Argent i cili është më i gjati në Evropë dhe kështu tërheq shumë surfistë në Lacanau çdo vit. Është gjithashtu vendlindja e Jacques-Yves Cousteau, i cili studioi detin dhe të gjitha format e jetës në ujë.

Duna e Madhe e Pyla në gjirin Arcachon pranë Bordosë është duna më e lartë e rërës në Evropë. C.G. (14 August 2009). Les Adresses de Mathilde Seigner et Fabien Onteniente. Le Figaro Magazine. 

 Demografia 

 Qytetet kryesore 
Komuna më e populluar është Bordoja, prefektura. Që nga viti 2019, ka 7 komuna me më shumë se 30,000 banorë: Populations légales 2019: 33 Gironde, INSEE
KomunaEmri shqip Popullsia (2019) BordeauxBordo 260.958 MérignacMerinjak 72,197 PessacPesak 65,245 TalencaTalencë 43,820 Villenave-d'OrnonNavë-Ornon 36,754 Saint-Médard-en-JallesShën-Medardi-në-Jalë 31,808 BèglesBeglë 30,642

 Turizmi 

Kategoria:Departamentet e Akuitania e Re

Kategoria:Koordinatat në Wikidata