Partia e Veprimit Demokratik të Sanxhakut

Partia e Veprimit Demokratik të Sanxhakut ( SDAS ) është një parti politike në Serbi, që përfaqëson pakicën etnike boshnjake të përqendruar në rajonin e Sanxhakut .

 Historia 
Partia e Veprimit Demokratik të Sanxhakut (SDA) u themelua më 29 korrik 1990 në Novi Pazar,  si një degë e Partisë së Veprimit Demokratik me seli në Sarajevë,  e cila atëherë ishte një parti politike pan-jugosllave.  Dega u themelua për të mbrojtur interesat e myslimanëve etnikë të Sanxhakut, Serbisë, Malit të Zi dhe Kosovës .  Udhëheqja e SDA-së përfshinte Sulejman Ugljanin, kryetar i SDSH-së, Harun Haxhiq, kryetar i SDSH-së së Malit të Zi, Numan Baliq, kryetar i  Partisë së Veprimit Demokratik të Kosovës dhe Riza Halilin, kryetar i SDSH-së së Preshevës . 

SDA themeloi Këshillin Kombëtar Mysliman të Sanxhakut (MNVS) më 11 maj 1991.  MNVS veproi si një organ thuajse-qeveritar i myslimanëve të Sanxhakut.  Organizoi një referendum midis 25 dhe 27 tetorit 1991,  duke pyetur myslimanët e Sanxhakut nëse ata janë në favor të "autonomisë së plotë politike dhe territoriale" të Sanxhakut dhe "të drejtës së tij për t'u bashkuar me një nga republikat sovrane" me sa duket SR Bosnja dhe Hercegovina .  Autoritetet serbe e shpallën referendumin jokushtetues.  Referendumi u organizua me mbështetjen e SDA-së boshnjake, edhe pse kjo u mohua nga MNVS.  MNVS pretendoi se 264,000 njerëz në Sanxhak, në pjesën tjetër të RSFJ-së dhe jashtë saj kërkuan të përfshiheshin në listën e votuesve.  Pjesëmarrja ishte 71%, ndërsa 98% votuan pro autonomisë politike dhe territoriale të Sanxhakut me të drejtë bashkimi me republikat e tjera të RSF Jugosllavisë.  Kryetari i SDA tha se MNVS do të vendosë se cilës republikë do t'i bashkohet Sanxhaku, në varësi të zhvillimeve të mëtejshme.  Historikisht mbrojti ideologjinë radikale nacionaliste dhe islamike boshnjake. 

Në fund të nëntorit, MNVS zgjodhi një qeveri të re.  Sekretari i SDA, Rasim Ljajiq u emërua kryeministër, ndërsa Ugljanin mbeti kryetar i MNVS. SDA mbajti shumicën në qeveri, me Organizatën Liberale Boshnjake dhe Partinë e Barazisë Kombëtare gjithashtu të përfaqësuar. 

Pasi Komuniteti Evropian shpalli njohjen e ish-republikave jugosllave në dhjetor 1991, Ugljanin i dërgoi rezultatet e referendumit Ministrit të Jashtëm holandez Hans van den Broek duke kërkuar "njohjen dhe subjektivitetin e plotë ndërkombëtar dhe ligjor të Sanxhakut".  Në janar 1992, MNVS deklaroi krijimin e një "statusi special" për Sanxhakun që do t'i jepte rajonit një autonomi të gjerë. Iniciativa nuk u njoh nga qeveria jugosllave apo serbe. 

Në një letër vijuese drejtuar Këshillit Ministror Evropian të 5 prillit 1992, Ugljanin, nën ndikimin e themelimit të afërt të Republikës Federale të Jugosllavisë (e themeluar pasi republikat e tjera u larguan nga RSF Jugosllavia, përveç Serbisë dhe Malit të Zi ), dhe duke iu referuar Lufta e Bosnjës, kërkoi përsëri njohjen e Sanxhakut, si dhe vendosjen e trupave të OKB-së dhe pranisë tjetër ndërkombëtare. 

Më 18 prill, një Konferencë e Intelektualëve Myslimanë të Sanxhakut, Malit të Zi dhe Serbisë protestoi, me terma të fortë, kundër themelimit të RF të Jugosllavisë kundër vullnetit të tyre, duke bërë thirrje për mosnjohjen e saj. MNVS miratoi një rezolutë më 28 prill që mohonte ekzistencën e RF të Jugosllavisë dhe këmbënguli që myslimanët e Sanxhakut duhet t'i bashkoheshin republikës së zgjedhjes së tyre, e cila, në këtë rast, ishte Republika e Bosnjës dhe Hercegovinës e dominuar nga myslimanët boshnjakë.  Në rezolutë thuhej troç se “myslimanët e Sanxhakut nuk e njohin Jugosllavinë e sapo krijuar”. 

 Këshilli Kombëtar Bosnjan 
Zgjedhjet e para për këshillat kombëtare të pakicave të ndryshme kombëtare në Serbi u mbajtën në tetor të vitit 2014. Këshilli Kombëtar i Boshnjakëve ka 35 vende. Pjesëmarrja në Këshillin Kombëtar Boshnjak ishte 35.7%. Shumica e vendeve fitoi koalicioni i udhëhequr nga SDA e Sanxhakut, i cili fitoi 19 deputetë, ndërsa koalicioni kundërshtar i Myftiut Muamer Zukorliq fitoi 16 vende. 

 Shih edhe 
 Fraksioni i Sanxhakut
 Sanxhaku i Pazarit të Ri

 Literatura 









 Referime 

 Lidhjet e jashtme 
 Partia e Veprimit Demokratik të Sanxhakut
Kategoria:Novi Pazari

Kategoria:Parti politike në Serbi