Matthias Flacius

Matthias Flacius Illyricus ( Latin ;    ) ose Francovich (    )     (3 mars 1520 – 11 mars 1575) ishte një reformator luteran nga Istria, Kroacia e sotme. Ai ishte i shquar si teolog, ndonjëherë duke mos u kundërshtuar fuqishëm me shokët e tij luteranë dhe si studiues për punën e tij editoriale mbi Shekujt e Magdeburgut .

 Biografia 
Flacius lindi në Labin (Albona) në Istria, i biri i Andrea Vlacich (Andrija Vlačić Vlacich (Vlačić) is a surname typical of Labin, generally bore by its Slavic-speaking (Croat) inhabitants. Its etymology is not clear. It might be related to the term Vlach, a historical term from the Middle Ages that designates an exonym mostly for Eastern Romance-speaking peoples living in the Balkans. alias Francovich dhe Jacobea (Jakovica) Luciani, vajza e një familjeje të pasur dhe të fuqishme qytetare shqiptare.  Familja e saj ishte e lidhur me martesë    me familjen lokale Lupetino (Lupetina): vëllai i Jacobea, Luciano Luciani, u martua me Ivanka Lupetina, motrën e fratit Baldo Lupetino (Lupetina), i lindur gjithashtu në Labin. i cili më vonë u dënua me vdekje në Venecia për simpatitë e tij luterane. 

Andrea Vlacich ishte një pronar i vogël tokash, i cili vdiq në fëmijërinë e hershme të djalit të tij. Flacius u quajt edhe Frankovic. Ai u diplomua në Universitetin e Bazelit në 1539 me emrin Mattheus de Francistis [Franković] de Albona .   Më tej, ai vetë nënshkroi një fletëpagesë në Universitetin e Wittenberg si Mathias Francovich Illyricus .  Origjina e mbiemrit të dyfishtë nuk është e qartë, por mund të ketë qenë një mbiemër i dyfishtë i ardhur nga martesa, e tij ose e disa paraardhësve të tij.   Po kështu, 'Illyricus' është me origjinë të pasigurt, me gjasë në lidhje me vendin e origjinës së tij, provincën historike të Ilirikut . 

Në moshën gjashtëmbëdhjetë vjeç, Flacius shkoi për të studiuar në Venecia, ku u mësua nga humanisti Giambattista Cipelli (Baptista Aegnatius / Battista Egnazio). Në moshën shtatëmbëdhjetë vjeçare, ai synonte të bashkohej me një rend monastik, me synimin për mësimin e shenjtë. Megjithatë, qëllimi i tij u devijua nga xhaxhai i tij, As mentioned, his uncle Luciano Luciani, married Ivanka Lupetina, the sister of the friar Baldo. Flacius himself calls Lupetino the "brother-in-law of his uncle (der Schwager meines Oheims) Baldo Lupetina, provincial i françeskanëve dhe dashamirës për kauzën e reformimit, i cili e bindi të fillonte një karrierë universitare. 

Flacius vazhdoi studimet në Bazel në 1539, më pas shkoi në Tübingen dhe më në fund përfundoi në Wittenberg, ku në (1541) u mirëprit.  nga Philip Melanchthon . Në Tübingen, Flacius u prit në shtëpinë e Matthias Garbitius (Matija Grbac) një humanist dhe një profesor i greqishtes në Universitetin e Tübingen, i cili, ashtu si Flacius, ishte nga Istria dhe u quajt "bashkatdhetar" ( i kundërt ) nga Flacius. .  Atje ai ra nën ndikimin e Martin Luterit . Në 1544, Flacius u emërua profesor i hebraishtes në Wittenberg. Ai mbaroi masterin më 24 shkurt 1546, duke u renditur i pari ndër të diplomuarit. 

Sipas Emil Petru Rațiu, presidenti moldav i Shoqatës Kulturore të Istro-Rumunëve Andrei Glavina, Flacius mund të kishte qenë një istro-rumun etnik. Ai i bazoi këto pretendime në faktin se ka pasur një prani famëkeqe istro-rumune në Labin gjatë kohës në të cilën jetoi Flacius, në mbiemrin e babait të tij ("Vlacich", që mund të vinte nga "vllahisht" dhe ishte latinizuar. si "Flacius") dhe argumente të tjera.  

Në vitin 1545, ndërsa ishte në Wittenberg, Flacius u martua me vajzën e një pastori. Ai kishte dymbëdhjetë fëmijë me gruan e tij të parë para se ajo të vdiste në 1564. Ai u martua përsëri në të njëjtin vit në Regensburg dhe pati gjashtë fëmijë të tjerë me gruan e tij të dytë. Djali i tij  ishte profesor i logjikës dhe mjekësisë në Rostock . 

 Vepra 
 De vocabulo fidei (1549)
 De voce et re fidei (1555)
 Antilogia Papae: hoc est, de corrupto Ecclesiae statu et totius cleri papistici perversitate, Scripta aliquot veterum autorum, ante annos plus minus CCC, et interea: nunc primum in lucem eruta, dhe ab interitu vindicata (1555)
 Catalogus testium veritatis, qui ante nostram aetatem reclamarunt Papae (1556)
 Confessio Waldensium (1568)
 Konfutationsbuch (1559)
 <i id="mwvg">Ecclesiastic historia, integram Ecclesiae Christi ideam ... secundum singulas Centurias, perspicuo ordine complectens ... ex vetustissimis historicis ...congesta: Per aliquot studiosos et pios viros in Urbe Magdeburgica</i> (1559–1574)
 Clavis Scripturae Sacrae seu de Sermone Sacrarum literarum (1567)
 Glossa compendiaria në Novum Testamentum (1570)

 Shih edhe 
 Illyricus

 Literatura 
 Luka Ilić,  Theologian of Sin and Grace. The Process of Radicalization in the Theology of Matthias Flacius Illyricus (2014)
 Oliver K. Olson, Matthias Flacius and the Survival of Luther's Reform (2000)
 Matthias Flacius Illyricus, Leben & Werk: Internationales Symposium, Mannheim, February 1991
 J. B. Ritter, Flacius’s Leben u. Tod (1725)
 M. Twesten, M. Flacius Illyricus (1844)
 W. Preger, M. Flacius Illyricus u. seine Zeit (1859—1861)
 "Flacius, Matthias," in P. Schaff and J.J. Herzog, eds. New Schaff-Herzog Encyclopedia of Religious Knowledge, vol. 4 (1952), pp. 321–323.


 Referime 

Kategoria:Vdekje 1575
Kategoria:Lindje 1520
Kategoria:Njerëz nga Labini