Hautes-Pyrénées

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata
Category:Pages using infobox settlement with bad settlement type
Hautes-Pyrénées ( ; Gaskon/Ocitanisht : Nauts Pirenèus / Hauts Pirenèus ['awts piɾeˈnɛʊs]; Spanjisht: Altos Pirineos ; Katalanisht:   ['alts piɾiˈneʊs]; Shqip: Pirenejt e Lartë ) është një departament në rajonin e Ocitanisë, Franca jugperëndimore. Në vitin 2019, popullsia e tij ishte 229,567; Populations légales 2019: 65 Hautes-Pyrénées, INSEE prefektura e saj është Tarbes . Ai është emërtuar pas vargmalit të Pirenejve .

 Historia 
Historikisht zona e mbuluar nga departamenti i njohur si Bigorre, një territor heraherës i pavarur, por më vonë pjesë e provincës së Gaskonjës . Pjesë të mëdha të zonës u mbajtën nga anglezët pas Traktatit të Brétigny, 1360. Në shekullin e 16-të, ajo ishte pjesë e domenit Hygenot të monarkëve të Navarrës, të sjellë në Francë nga Henri IV .

Departamenti i Hautes-Pyrénées u krijua në kohën e Revolucionit Francez, më 4 mars 1790, përmes ndikimit të politikanit francez Bertrand Barère, një anëtar i Konventës .

 Gjeografia 
majtas|parapamje| Harta e Hautes-Pyrénées

 Qytetet kryesore 
Zona e madhe e Tarbesit mban fokusin ekonomik dhe administrativ të departamentit, ndërsa Lurdesi, qyteti i dytë më i madh në Hautes-Pyrénées, i kushtohet pothuajse ekskluzivisht industrisë së pelegrinazhit fetar. Që nga viti 2019, ka 7 komuna me më shumë se 5000 banorë: Populations légales 2019: 65 Hautes-Pyrénées, INSEE
KomunaEmri shqip Popullsia (2019) TarbesTarbes 42758 LourdesLurdes 13,132 AureilhanAureljan 7864 Bagnères-de-BigorreBanjerë-Bigorë 7085 LannemezanLanmezë 5816 Bordères-sur-l'ÉchezBorderë-mbi-Eshezë 5,357 SéméacZemak 5085

 Demografia 

 Turizmi 
Parku Kombëtar i Pirenejve Perëndimorë mbulon një zonë të konsiderueshme dhe përfshin atraksione të njohura si Cirque de Gavarnie dhe Pont d'Espagne . E gjithë zona është një mbërritje e preferuar për alpinistët dhe entuziastët e malit.

Zona ka qenë e njohur ndoshta që nga antikiteti për burimet e saj të nxehta, dhe disa qytete u ndërtuan rreth tyre, veçanërisht Cauterets, Luz-Saint-Sauveur dhe Bagnères-de-Bigorre .

Një liqen i famshëm në zonë është Lac Bleu d'Ilhéou, në jugperëndim të Cauterets .

Festivali kryesor i xhazit avangard në rajon mbahet çdo vit në Luz-Saint-Sauveur : Jazz a Luz. Tarbesi pret një festival vjetor të kuajve, Equestria, dhe një festival Tango, Tarbes en Tango.

 Referencat 

Kategoria:Departamentet e Oksitania
Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)
Kategoria:Koordinatat në Wikidata