Magister militum Ilirikum

( Latinisht për "mjeshtër i ushtarëve", shumës  ) ishte një komandë ushtarake e nivelit të lartë e përdorur në Perandorinë Romake të mëvonshme, që daton nga mbretërimi i Kostandinit të Madh . Termi i referohej oficerit të lartë ushtarak (ekuivalent me një komandant teatri lufte, perandori që mbetet komandanti suprem) i perandorisë. Në burimet greke, termi përkthehet ose si strategos ose si stratelate .

 Krijimi dhe zhvillimi i komandës 
Titulli ushtarak magister militum u krijua në shekullin e IV, kur perandori Kostandini i Madh privoi prefektët pretorianë nga funksionet e tyre ushtarake. Fillimisht u krijuan dy poste, një si kreu i këmbësorisë, si magister peditum ("mjeshtër i këmbës") dhe një për kalorësinë më prestigjioze, magister equitum ("mjeshtër i kuajve"). Titulli i fundit kishte ekzistuar që nga kohërat republikane, si i dyti në komandë për një <i id="mwLw">diktator</i> romak .

Nën pasardhësit e Konstandinit, titulli u vendos edhe në nivel territorial: magistri peditum dhe magistri equitum u caktuan për çdo prefekturë pretoriane ( per Gallias, per Italiam, per Illyricum, per Orientem ), dhe, përveç kësaj, për Thrakinë dhe, ndonjëherë, Afrika . Me raste, zyrat do të kombinoheshin nën një person të vetëm, më pas do të emëroheshin magister equitum et peditum ose magister utriusque militiae ("mjeshtër i të dy forcave").

Si të tillë ata komandonin drejtpërdrejt ushtrinë e lëvizshme fushore lokale të komitateve, e cila vepronte si një forcë e reagimit të shpejtë . Magistrat e tjerë mbetën në dispozicion të menjëhershëm të perandorëve dhe u quajtën në praesenti ("në praninë" e perandorit). Nga fundi i shekullit të 4-të, komandantët rajonalë quheshin thjesht magister militum .

Në Perandorinë Romake Perëndimore, një "komandant i përgjithshëm" evoluoi me titullin e magjistraturës utriusque militiae shpesh të shkurtuar MVM. Kjo zyrë e fuqishme shpesh ishte fuqia pas fronit dhe mbahej nga Stilicho, Flavius Aetius, Ricimer dhe të tjerë. Në lindje, kishte dy gjeneralë të lartë, të cilët secili u emërua në detyrën e magjistraturës militum praesentalis .

Gjatë sundimit të perandorit Justiniani I, me kërcënimet ushtarake në rritje dhe zgjerimin e Perandorisë Lindore, u krijuan tre poste të reja: Magister Militum per Armeniam në provincat armene dhe Kaukaziane, dikur pjesë e juridiksionit të Magister Militum per Orientem . magister militum per Africam në provincat e ripushtuara afrikane (534), me një vartës magister peditum, dhe magister militum Spaniae (rreth 562).

 Lista e magister militum 

 Komanda të paspecifikuara 

 383–385/8: Flavius Bauto, magister militum nën Valentinian II PLRE I, p. 1114
 385/8–394: Arbogast, magister militum nën Valentinian II dhe Eugenius 
 383–388: Andragathius PLRE I, p. 62
  ?–480: Ovida

 Për Ilirikun 

  ?–350: Vetrani, magjistër peditum nën Constans PLRE I, p. 1112
 361: Iovinus, magjister equitum nën Julian PLRE I, p. 1113
 365–375: Equitius, magjister utriusquae militiae nën Valentinian I PLRE I, p. 125
 395-? Alaric I
 448/9 Agintheus (i njohur nga Prisku i Paniumit që kishte mbajtur detyrën pasi ambasada e këtij të fundit vazhdoi drejt oborrit të Attilës).
 468–474: Julius Nepos
 477–479: Onoulphus
 479–481: Sabinianus Magnus
 528: Askum
 529–530/1: Mundus (hera e parë)
 532–536: Mundus (hera e dytë)
 c. 538: Justini
 c. 544: Vitalius
 c. 550: Gjoni
 568–569/70: Bonus
 581–582: Theognis

 Për Orientin 

 c. 347: Flavius Eusebius, magjistër utriusquae militiae PLRE I, p. 307
 349–359: Ursicinus, magjister equitum nën Constantius PLRE I, p. 1112
 359–360: Sabinianus, magister equitum nën Konstantin II 
 363–367: Lupicinus, magjister equitum nën Jovian dhe Valens PLRE I, p. 1113
 371–378: Iulius, magister equitum et Peditum nën Valens 
 383: Richomeres, magister equitum et peditum PLRE I, p. 1114
 383–388: Ellebichus, magister equitum et peditum 
 392: Eutherius, magister equitum et peditum 
 393–396: Addaeus, magister equitum et peditum 
 395/400: Fravitta
 433–446: Anatolius
 447–451: Zeno
 Vitet 460: Flavius Ardabur Aspar
 –469: Flavius Iordanes
 469–471: Zeno
 483–498: Ioannes Scytha
 c. 503–505: Areobindus Dagalaiphus Areobindus
 505–506: Pharesmanes
 ?516–?518: Hypatius
 ?518–529: Diogenianus
 520–525/526: Hypatius
 527: Libelarius
 527–529: Hypatius
 529–531: Belisarius
 531: Mundus
 532–533: Belisarius
 540: Buzes
 542: Belisarius
 543–544: Martinus
 549–551: Belisarius
 555: Amantius
 556: Valeriani
 569: Zemarchus
 572–573: Marciani
 573: Theodorus
 574: Eusebi
 574/574–577: Justiniani
 577–582: Maurice
 582–583: John Mystacon
 584–587/588: Filipiku
 588: Priscus
 588–589: Filipiku
 589–591: Commentiolus
 591–603: Narsesi
 603–604 Germanus
 604–605 Leontius
 605–610 Domentziolus

 Për Thrakinë 

 377–378: Saturninus, ekuitum i madh nën Valens PLRE I, p. 1113
 377–378: Traianus, magister peditum nën Valens PLRE I, p. 1114
 378: Sebastianus, magister peditum nën Valens 
 380–383: Flavius Saturninus, magister peditum nën Teodosius I 
 392–393: Stilicho, magister equitum et peditum 
 412–414: Konstansi
 441: Joannes Vandali, magjistër utriusque militiae PLRE II, p. 597
 464–467/468: Basiliscus PLRE II, p. 211
 468–474: Armatus
 474: Herakliu i Edesës
 511: Hypatius
 512–  513: Cyrillus
  513–  515: Alathar
 515: Vitalian
 525-c. 530: Germanus
 530–533: Chilbudius
 550–c. 554: Artabanes
 588: Priscus (hera e parë)
 593: Priscus (hera e dytë)
 593–594: Pjetri (hera e parë)
 594–c. 598: Priscus (hera e dytë)
 598–601: Commentiolus
 601–602: Pjetri (hera e dytë)

 Shih edhe 
 Iliriku
 Ushtria ilire
 Prefektura e Ilirikut
 Lista e personaliteteve ilire 
 Referime 
Kategoria:Grada ushtarake
Kategoria:Ushtarakë të Ilirikut