Mihrimah Sultan (vajza e Sulejman I)

Mihrimah Sultan (turqishtja osmane: مهرماه سلطان, "dielli dhe hëna" ose "drita e hënës", shqiptimi turqisht: [mihɾiˈmah suɫˈtan]; 1522 – 25 janar 1578) ishte një princeshë osmane, e bija e Sulltan Sulejmanit të Madhërishëm dhe gruaja e tij, Hürrem Sultan. Ajo ishte princesha më e fuqishme perandorake në historinë osmane sipas historianit Mustafa Selaniki i cili e përshkroi atë si princeshën më të madhe dhe më të respektuar dhe një figurë të shquar në të ashtuquajturin Sulltanat të Grave. Në Evropë ajo njihej si Sulltanesha Cameria, ndërsa në Kostandinopojë njihej si Büyük Sultan (Sulltanesha e Madhe).

Emri
Mihrimah ose Mihrümah do të thotë "Dielli dhe Hëna", ose "Hëna e Diejve" në persisht. Për perëndimorët, ajo njihej si Cameria, që është një variant i "Qamariah", një version arab i emrit të saj që do të thotë "e hënës". Portreti i saj nga Cristofano dell'Altissimo u titullua Cameria Solimani. Ajo njihej gjithashtu si Hanım Sultan, që do të thotë "Zonjë Princeshë".

Jeta e hershme
Mihrimah lindi në Kostandinopojë (Stamboll) më 1522 gjatë mbretërimit të babait të saj, Sulejmanit të Madhërishëm. Nëna e saj ishte Hürrem Sultan, vajza e një prifti ortodoks, e cila ishte konkubina e Sulltanit, por u lirua më 1533 ose 1534 dhe u bë gruaja ligjore e Sulejmanit. Mihrimah kishte gjashtë vëllezër: Sehzade Mustafa,Şehzade Mehmed, Şehzade Abdullah, i cili vdiq në moshën tre vjeçare, Şehzade Selim (Selim II i ardhshëm), Şehzade Bayezid, dhe Şehzade Cihangir. E arsimuar dhe e disiplinuar, ajo ishte gjithashtu e sofistikuar, elokuente dhe e lexuar.

Martesa
parapamje|majtas|Portreti i Mihrimah nga Ticiani, i titulluar Cameria, bija e Sulejmanit të Madhërishëm si Shën Katerina, përfshin një rrotë me thumba.
Në vitin 1539, Sulejmani vendosi që Mihrimah të martohej me Rüstem Pashën, ndoshta nga Kroacia, i cili ishte pushtuar nga devshirme dhe u ngrit për t'u bërë Guvernator i Diyarbakır dhe më vonë, Vezir i Madh. Megjithatë, Hürrem besonte se ajo duhej të martohej me guvernatorin më të bukur të Kajros. Armiqtë e Rüstem qarkulluan një thashetheme se ai kishte lebër, por mjeku i dërguar në Dijarbakır për ta ekzaminuar e gjeti këtë të pavërtetë, megjithëse në veshjen e tij u gjet një morra, pavarësisht nga fakti se ai ndërronte rrobat e tij çdo ditë.

Martesa u zhvillua më 26 nëntor 1539 në Pallatin e Vjetër, kur Mihrimah ishte shtatëmbëdhjetë vjeç. Ceremonia e saj e dasmës dhe festimi për rrethprerjen e vëllezërve të saj më të vegjël, Bajazidit dhe Cihangirit, ndodhën në të njëjtën ditë, festat kolektive që zgjatën pesëmbëdhjetë ditë. Pesë vjet më vonë në 1544, Süleyman zgjodhi burrin e saj për t'u bërë Vezir i Madh, një post që ai mbajti deri në vdekjen e tij në 1561, duke përjashtuar një interval dyvjeçar kur ai u shkarkua për të qetësuar zemërimin popullor pas ekzekutimit të Şehzade (Princi i Kurorës) Mustafa në vitin 1553.

Menjëherë pas dasmës së Mihrimah, ajo zhvilloi një gjendje të ngjashme me reumatoidin dhe kaloi pjesën më të madhe të jetës duke u marrë me sëmundjen. Në vitin 1544 ajo udhëtoi për në Bursa me nënën dhe burrin e saj dhe një përcjellje të madhe ushtarake. Edhe pse Mihrimah dhe nëna e saj bënë përpjekje për ta promovuar Rüstemin si një intim të sulltanit, ai në fakt u mbajt në një distancë nga prania mbretërore. Mihrimah dhe Rüstem kishin një vajzë, Ayşe Hümaşah Sultan, e lindur në 1541, dhe një djalë, Sulltanzade Osman Bey, i lindur në 1546.

Në vitin 1554, Mihrimah pësoi një abort të rrezikshëm për jetën, i cili pothuajse i kushtoi asaj jetën. Një autor anonim sugjeroi se çifti jetonte në Pera, megjithëse ka më shumë gjasa që ata të ishin vendosur në pallatin e Mihrimah në Üsküdar. Në mars 1558, Shejh Kutb al-Din al-Nahrawali, një figurë fetare nga Meka, vizitoi Stambollin. Në prill, ai takoi Mihrimahun dhe i dha dhurata. Ai e takoi përsëri në qershor pak para se të nisej nga Stambolli për në Kajro.

Pas vdekjes së Rüstemit në 1561, ajo ofroi të martohej me Semiz Ali Pashën, i cili e kishte pasuar atë si vezir i madh. Kur ai refuzoi, ajo zgjodhi të mos martohej më, duke u kthyer në pallatin mbretëror.

Fëmijë
Mihrimah kishte një vajzë dhe të paktën një djalë nga martesa e saj me Rüstem: Zahit, Atçıl (2020). "Osmanlı Hanedanının Evlilik Politikaları ve Mihrimah Sultan'ın Evliliği". Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergis (34): 1–26  
 Ayşe Hümaşah Sultan (Kostandinopojë, 1541 - Kostandinopojë, 1598)
 Sultanzade Osman Bey (Kostandinopojë, 1546 - Kostandinopojë, 1576)
Është e mundur, edhe pse jo e sigurt, që ajo të ketë një djalë të dytë.

Raportohet gjithashtu se, në vitin 1554, Mihrimah pësoi një abort që për pak i kushtoi jetën.

Vdekja
Mihrimah Sultan vdiq në Stamboll më 25 janar 1578 pasi kishte mbijetuar të gjithë vëllezërit e motrat e saj. Ajo është fëmija i vetëm i Sulejmanit që është varrosur në varrin e tij në kompleksin e Xhamisë e Sylejmanies.

Në kulturën popullore
Në serialin televiziv 2011–2014 Muhteşem Yüzyıl (Shekulli i Mrekullueshëm) ajo u portretizua nga Pelin Karahan.
Ajo shfaqet si një personazh qendror në The Architect's Apprentice, një roman i vitit 2014 nga Elif Shafak.
Ajo është një nga personazhet qendrore në librin Hürrem ve Mihrimah Sultan: Haremin Gülü ve Goncası (turqisht: Hürrem dhe Mihrimah Sultan: Trëndafili dhe tufa e trëndafilit të Haremit) nga Muhterem Yüceyılmaz.Hürrem ve Mihrimah Sultan: Haremin Gülü ve Goncası Amazon 

Referime

Bibliografia








Kategoria:Lindje - Vitet 1520
Kategoria:Vdekje 1578
Kategoria:Princesha osmane të shekullit të 16-të