Ekspedita e Të Njëmijëve

Ekspedita e Të Njëmijtëve (italisht: Spedizione dei Mille) ishte një ngjarje e bashkimit italian që ndodhi në vitin 1860. Një trupë vullnetarësh të udhëhequr nga Giuseppe Garibaldi lundroi nga Quarto afër Gjenovës dhe zbarkoi në Marsala të Siçilisë, për të pushtuar Mbretërinë e Dy Siçilive, e sunduar nga Shtëpia e Burbonëve.

Projekti ishte një sipërmarrje ambicioze dhe e rrezikshme që synonte të pushtonte, me një mijë burra, një mbretëri me një ushtri më të madhe të rregullt dhe një marinë më të fuqishme. Ekspedita ishte një sukses dhe përfundoi me një plebishit që solli Napolin dhe Siçilinë në Mbretërinë e Sardenjës (e njohur edhe si Piemonte-Sardenja), pushtimi i fundit territorial përpara shpallja e Mbretërisë së Italisë më 17 mars 1861.

Sipërmarrja detare ishte i vetmi veprim i dëshiruar që u vendos bashkërisht nga "katër baballarët e kombit" Giuseppe Mazzini, Giuseppe Garibaldi, Viktor Emanueli II, dhe Camillo Benso, Konti i Cavour, duke ndjekur qëllime të ndryshme. Megjithatë, ekspedita u nxit nga Francesco Crispi, i cili përdori ndikimin e tij politik për të forcuar projektin e bashkimit italian.

Grupet e ndryshme morën pjesë në ekspeditë për një sërë arsyesh: për Garibaldin, ishte për të arritur një Itali të bashkuar; për borgjezinë siçiliane, një Siçili të pavarur si pjesë e Mbretërisë së Italisë, dhe për njerëzit e thjeshtë, shpërndarja e tokës dhe fundi i shtypjes.

Ekspedita dhe e gjithë sipërmarrja u mbështet shumë nga Perandoria Britanike, e cila donte të krijonte një qeveri miqësore në Italinë Jugore, e cila po merrte një vlerë të madhe strategjike për shkak të hapjes së afërt të Kanalit të Suezit. Burbonët konsideroheshin jo të besueshëm për shkak të hapjeve të tyre në rritje drejt Perandorisë Ruse. Marina Mbretërore mbrojti palën e zbarkimit nga Burbonët dhe donatorët nga Mbretëria e Bashkuar e mbështetën ekspeditën financiarisht me një pjesë të madhe të parave duke u përdorur për të ryshfet oficerëve ushtarakë të pabesë Bourbon.Lorenzo Del Boca: "Maledetti Savoia", Edizioni PIEMME SpA 1998, ISBN 88-384-3142-6, Page 61 (në italisht)

Prapavija
Ekspedita u zhvillua në kuadër të procesit të përgjithshëm të bashkimit të Italisë, i cili u orkestrua kryesisht nga Camillo Cavour, Kryeministri i Piemontit-Sardenjës, si vepër e jetës së tij. Pas aneksimit të Dukatit të Madh të Toskanës, dukatëve të Modenës dhe Parmës, si dhe Romanja në Piemonte në mars 1860, nacionalistët italianë vunë sytë në Mbretërinë e Dy Siçilive, e cila përfshinte të gjithë territorin jugor të Italisë dhe Siçilisë, si hapi tjetër drejt ëndrrës së tyre për bashkimin e të gjitha trojeve italiane.

Në vitin 1860 Garibaldi, tashmë lideri revolucionar më i famshëm italian, ishte në Gjenova duke planifikuar një ekspeditë kundër Siçilisë dhe Napolit, me mbështetjen e fshehtë të Mbretërisë së Bashkuar.Del Boca, Maledetti Savoia Lorenzo del Boca sugjeroi se mbështetja britanike për ekspeditën e Garibaldit ishte nxitur nga nevoja për të siguruar kushte më të favorshme ekonomike për sulfurin siçilian, i cili nevojitej në sasi të mëdha për municione.Lorenzo Del Boca, Maledetti Savoia, see chapter Il copyright inglese

Kërkimi për një casus belli
Mbretëria e Piemontit-Sardenjës kishte nevojë për një casus belli të paraqitshme për të sulmuar Mbretërinë e Dy Siçilive. Kjo ishte e nevojshme për Shtëpinë e Savojës, e cila megjithatë nuk dha asnjë deklaratë lufte kundër mbretërisë Burbon, një kusht i domosdoshëm, pasi kjo ishte ndër kërkesat e paraqitura ndaj Cavour. E vetmja dukuri që do ta plotësonte këtë kërkesë ishte një kryengritje nga brenda. Një ngjarje e tillë do të kishte ndjerë tjetërsimin e njerëzve ndaj dinastisë që sundonte në Napoli dhe, veçanërisht, paaftësinë e Francisit II të Dy Siçilive, për të ushtruar qeverisje në zotërimet e tij. Siç tregon historia e dekadave të kaluara, Siçilia ishte tokë pjellore dhe jugu liberal, veçanërisht ata që ktheheshin pas një amnistie të dhënë nga mbreti i ri, i cili punoi në këtë drejtim për disa kohë.Gigi Di Fiore, I vinti del Risorgimento, Utet, Torino, 2004, p. 99.Giacinto de' Sivo, Storia delle Due Sicilie 1847–1861, Edizioni Trabant, 2009, p. 331.

Referime

 Referime 







Kategoria:Vitet 1860
Kategoria:Bashkime kombëtare
Kategoria:Fushata ushtarake
Kategoria:Historia e Italisë