Bloza

Bloza është një masë grimcash të papastër karboni që rezultojnë nga djegia jo e plotë e hidrokarbureve. Ai është më i kufizuar në produktin e procesit të djegies në fazën e gazit, por zakonisht zgjerohet për të përfshirë grimcat e mbetura të karburantit të pirolizuar si qymyri, cenosferat, druri i djegur dhe koksi i naftës që mund të kalojnë në ajër gjatë pirolizës dhe identifikohen më saktë si koks ose karbon.

Bloza shkakton lloje të ndryshme të kancerit dhe sëmundjeve të mushkërive.

 Referime 
Bloza si një ndotës i ajrit në mjedis ka shumë burime të ndryshme, të gjitha këto janë rezultat i një forme pirolize. Ato përfshijnë blozën nga djegia e qymyrit, motorët me djegie të brendshme, kaldaja për termocentralet, kaldaja me lëndë djegëse derri, kaldaja për anije, kaldaja qendrore me ngrohje me avull, djegia e mbeturinave, djegia lokale e fushave, zjarret e shtëpive, zjarret në pyje, vatrat e zjarrit, dhe furrat. Këto burime të jashtme kontribuojnë gjithashtu në burimet e mjedisit të brendshëm si tymosja e lëndëve bimore, gatimi, llambat e vajit, qirinjtë, llambat kuarci/halogjene me pluhur të vendosur, oxhaqet, emetimet e shkarkimeve nga automjetet, dhe furrat me defekt. Bloza në përqendrime shumë të ulëta mund të errësojë sipërfaqet ose të bëjë që aglomeratet e grimcave, si ato nga sistemet e ventilimit, të duken të zeza. Bloza është shkaku kryesor i "fantazmave", çngjyrosjes së mureve dhe tavaneve ose mureve dhe dyshemesë ku ato takohen. Në përgjithësi është përgjegjës për njollën e mureve mbi njësitë e ngrohjes elektrike të bazamentit.

Formimi i blozës varet fuqishëm nga përbërja e karburantit. Renditja e rangut të tendencës blozë të përbërësve të karburantit është: naftalenet → benzenet  → alifatike. Megjithatë, rendi i tendencave të blozës së alifatikëve (alkanet, alkenet dhe alkinet) ndryshon në mënyrë dramatike në varësi të llojit të flakës. Dallimi midis tendencave të blozës së alifatikëve dhe aromatikëve mendohet se vjen kryesisht nga rrugët e ndryshme të formimit. Alifatikët duket se së pari formojnë acetilen dhe poliacetilene, që është një proces i ngadaltë; aromatikët mund të formojnë blozë si nga kjo rrugë, ashtu edhe nga një rrugë më e drejtpërdrejtë që përfshin kondensimin e unazës ose reaksionet e polimerizimit të ndërtuara mbi strukturën aromatike ekzistuese.

Përshkrimi
Paneli Ndërqeveritar për Ndryshimet Klimatike (IPCC) miratoi përshkrimin e grimcave të blozës të dhënë në fjalorin e Charlson dhe Heintzenberg (1995), "Grimcat e formuara gjatë shuarjes së gazeve në skajin e jashtëm të flakëve të avujve organikë, të përbërë kryesisht nga karboni, me sasi më të vogël të oksigjenit dhe hidrogjenit të pranishëm si grupe karboksile dhe fenolike dhe që shfaqin një strukturë grafike të papërsosur".

Formimi i blozës është një proces kompleks, një evolucion i materies në të cilin një numër i molekulave i nënshtrohen shumë reaksioneve kimike dhe fizike brenda pak milisekondave. Bloza është një formë pluhuri e [[Karboni amorf|karbonit amorf. Bloza e fazës së gazit përmban hidrokarbure aromatike policiklike (PAH).Rundel, Ruthann, "Polycyclic Aromatic Hydrocarbons, Phthalates, and Phenols", in Indoor Air Quality Handbook, John Spengleer, Jonathan M. Samet, John F. McCarthy (eds), pp. 34.1-34.2, 2001 PAH në blozë janë mutagjenë të njohurRundel, Ruthann, "Polycyclic Aromatic Hydrocarbons, Phthalates, and Phenols", in Indoor Air Quality Handbook, John Spengleer, Jonathan M. Samet, John F. McCarthy (eds), pp. 34.18-34.21, 2001dhe klasifikohen si "kancerogjen i njohur njerëzor" nga Agjencia Ndërkombëtare për Kërkimin e Kancerit (IARC). Bloza formohet gjatë djegies jo të plotë nga molekulat pararendëse si acetilen. Ai përbëhet nga nanogrimca të grumbulluara me diametër ndërmjet 6 dhe 30 nm. Grimcat e blozës mund të përzihen me okside metali dhe me minerale dhe mund të mbulohen me acid sulfurik.

Referime

Kategoria:Alotrope të karbonit
Kategoria:Ndotje
Kategoria:Kancerogjene të Grupit 1 të IARC