Saint-Gaudens, Haute-Garonne

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

Saint-Gaudens (  ; Ocitanisht: Sent-Gaudenç  ; Shqip: Shën Gaudensi ) është një komunë dhe një nënprefekturë e departamentit Haute-Garonne në Francën jugperëndimore.

Shën Gaudensi shtrihet në një lartësi prej 405 m në një parvaz me pamje nga lugina e Garonës. Komuna është me fytyrë nga Pirenejtë dhe është një udhëkryq natyror për rrugët midis Atlantikut dhe Mesdheut dhe midis Tuluzës dhe Luginës së Aranit në Katalonjë . Stacioni Saint-Gaudens ka lidhje hekurudhore me Tuluzën, Bajonën, Paun dhe Tarbesin.

 Historia 
Shën Gaudensi ka qenë i banuar që nga kohërat e lashta (gjurmë të epokës së hekurit dhe të pushtimit romak) dhe fillimisht quhej Mas-Saint-Pierre, përpara se të merrte emrin e bariut të ri, Gaudens, i martirizuar nga visigotët në fund të shek. i 5-të sepse refuzoi të hiqte dorë nga besimi i tij.

Qyteti më vonë u zhvillua rreth kishës romaneske të shekullit të 11-të. Atij iu dha statuti i qytetit në 1202 dhe u bë kryeqyteti i zonës së Nébouzan, i mbrojtur nga mure të forta. Si një treg i rëndësishëm rajonal, Shën Gaudensi u bë kryeqyteti ekonomik i Comminges .

Qyteti u dëmtua nga forcat protestante nën liderin Montgomery në 1569 dhe u bë selia e Asamblesë Nébouzan pasi ra nën kontrollin e kurorës franceze në 1607. Emri u ndryshua shkurtimisht në "Mont-Unité" gjatë Revolucionit dhe zona më vonë u bë pjesë e departamentit Garonë e Epërme.

 Popullsia 

 Pamjet 
majtas|parapamje|300x300px| Kisha e Saint-Pierre-et-Saint-Gaudens.
Kisha kolegjiale e Shën Pjetrit dhe Shën Gaudensit, me manastirin dhe shtëpinë e saj ishte një nga ndërtesat më të rëndësishme fetare në Comminges. Ajo ishte shtëpia e një kolegji të kanuneve të zakonshëm, një komunitet i themeluar nga peshkopi Bertrand. Kisha romaneske e shekullit të 11-të, e ndërtuar në planin tipik pirenejas si një bazilikë me një navë dhe dy rreshta, qëndron në vendin e një ndërtimi të mëparshëm. Ajo u zgjerua në shekujt XII dhe XIII me ndërtimin e manastirit dhe shtëpisë së kapitullit. Dera anësore veriore u shtua në shekullin e XVI-të.

Disa ndërtesa të larta janë kujtime të periudhës mesjetare të qytetit, me fasada të thjeshta, të cilave iu shtuan ballkone në fund të shekullit të XIX-të. Ndërtesa të tjera, duke përfshirë disa shtëpi të qytetit, datojnë në shekullin e XVIII-të dhe janë zbukuruar me gdhendje guri. Në Bulevardin Bepmale, fasadat me pamje nga Dielli, me pamje nga Pirenejtë, kanë ballkone dhe galeri deri në katet e tyre të fundit.

 Marrëdhëniet ndërkombëtare 
Shën Gaudensi është binjakëzuar me:

 Avranches, France
 Barbastro, Spain
 Vielha e Mijaran, Spain

 Referencat 

Kategoria:Komuna në Haute-Garonne
Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)
Kategoria:Koordinatat në Wikidata