Mali i Zi para ardhjes së sllavëve

Shteti modern malazez ka qenë i banuar që në lashtësi. Në shekullin e IV para Krishtit Kr.. Në rajonin e Malit të Zi të sotëm u formuan bashkësitë e para shtetërore të fiseve ilire .

 Fiset ilire 

Nga ajo periudhë njihen në histori këto fise ilire që kanë ekzistuar në territorin e Malit të Zi modern: Enheleci, Labeati, Autarijati, Ardijeci, ndoshta Pirusti, por para së gjithash Dokleatët si grupi më i rëndësishëm.

Gjeografi Pseudo Sculax përmend Enhelianët si zotërit e Gjirit të Rizonit ( Boka Kotorska ).

Labeatët jetonin rreth liqenit të Shkodrës, i cili mban emrin e tyre - Lacus Labeatis . Titus Livius përmend se qyteti i Skadarit ( Scodra ) dhe Medun ( Meteon ) në Kuçin e sotëm ndodheshin në tokën e Labeatëve.

Autariatët, emri i të cilëve lidhet me lumin malazez Tara, jetonin sipas Pseudo Sculax në veri të Liqenit të Madh, i cili zakonisht barazohet me liqenin e Shkodrës ose me Liqenin Labeat . Në fund të shekullit IV para Krishtit Kr., ata u vendosën në zonën përreth maleve të Orbelës (më vonë u quajt Bjelasica ), midis Kolashinit modern dhe Mojkovcit .

Fisi i Ardianëve përmendet nga Straboni fillimisht rreth Neretvës, drejt ishullit Hvar, por edhe rreth Boka Kotorskës .

Për fisin ilir të Pirustëve ende nuk ka asnjë dëshmi konkrete të pranisë së tyre në territorin malazez. Megjithatë, shumë historianë besojnë se ata banonin në zonat e malit Durmitor (rrethinat e Zhablakut ) dhe bregun e sipërm të djathtë të lumit Tara (rrethinat e Pljevlja ).

Dokleatët banonin në zonën nga Podgorica e sotme deri në Nikshiq ( Banjani ), dhe qyteti antik romak Duklja ( Doclea ) mban emrin e tyre. Një mbishkrim i ruajtur në Banjani ( Vilusa ) përmend Gaius Epicadu, kampionin ( principes ) të Docleatus . 

Mbretëresha ilire Teuta ( Tefta ), e cila sundoi nga viti 231 p.e.s. Kr. deri në vitin 228 para Krishtit Kr., ajo kishte gjykatën e saj në Risan . Sipas historianëve, Shteti ilir qëndronte mbi nivelin e aleancës së fiseve, ndërsa, nga ana tjetër, shfaqte edhe disa specifika që e veçonin atë nga tipi klasik i shtetit skllavopronar të kohëve antike: Polisi grek, shtetet helenistike dhe Roma . Elementet e shtetit në këtë komunitet ilir janë pushteti i trashëguar dhe pozita përkatëse e anëtarëve të dinastisë mbretërore, e lidhur me disa personalitete udhëheqëse ( principe ), si dhe ekzistenca e taksave.

Gjatë vitit të 9-të të epokës së re, zona do të aneksohet nga Perandoria Romake dhe do të mbetet pjesërisht ose plotësisht në përbërjen e saj për më shumë se 500 vjet. Provinca romake në tokën e Malit të Zi u emërua Prevalis dhe qendra kryesore do të jetë qyteti i Dukljes .

 Periudha romake 
parapamje| Provinca romake e Prevalis, shek. IV
Rreth vitit 401 qyteti i Dukljes u shkatërrua nga gotët perëndimorë dhe gotët lindorë i ndoqën në vitin 486 . Një tërmet katastrofik pasoi në 518 . Megjithatë, qyteti i Dukljes u rindërtua në vitin 536 gjatë sundimit të perandorit Justiniani I i Madh .

Nga viti 620 qyteti i Dukljes u sulmua nga sllavët, të cilët me kalimin e kohës e pushtuan dhe e kthyen në qendër të tyre politike dhe ekonomike. Fiset sllave në territorin e Malit të Zi modern gradualisht pranuan krishterimin.

Fisi i Dokleatëve besohet se është asimiluar kryesisht nga kolonët sllavë të cilët morën prej tyre etnonimin në formë të sllavizuar - Dukljani .

Kronika e Papa Dukljaninit, e shkruar në fund të shekullit të 12-të, vëren se Duklja ishte pjesë e Kroacisë së Kuqe të atëhershme në shekullin e 8-të .

Burimet historike shënojnë se në shekullin e IX qyteti i Dukljes ekzistonte ende.

Kronika e Papa Dukljaninit raporton se mbretërit e Mbretërisë së Dukljanit nga dinastia e parë historike malazeze e Vojislavljevićit u kurorëzuan në qytetin e Dukljes .

 Shih edhe 

 Mali i Zi
 Podgorica
 Historia e Malit të Zi

 Lidhjet e jashtme 

 Piero Sticoti: "Qyteti romak i Doclea në Mal të Zi", Vjenë, 1910 - Podgoricë, 1999 (fragment) (Malazezisht)
 Rreth kërkimeve arkeologjike në vendin e qytetit të Dukljes (Malazezisht)
Kategoria:Mali i Zi ilir