Carbonari

Carbonari (fjalë për fjalë qymyrxhinjtë) ishte një rrjet joformal shoqërish të fshehta revolucionare aktive në Itali nga rr. 1800 deri më 1831. Edhe pse qëllimet e tyre shpesh kishin një bazë patriotike dhe liberale, atyre u mungonte një axhendë e qartë e menjëhershme politike. Ata ishin një fokus për ata të pakënaqur me situatën represive politike në Itali pas vitit 1815, veçanërisht në jug të Gadishullit Italian. Anëtarët e karbonarëve dhe ata të ndikuar prej tyre morën pjesë në ngjarje të rëndësishme në procesin e bashkimit italian (të quajtur Risorgimento), veçanërisht në revolucionin e dështuar të viteve 1820 dhe në zhvillimin e mëtejshëm të nacionalizmit italian.

Organizimi
Carbonari ishin një shoqëri e fshehtë e ndarë në qeliza të vogla të fshehta të shpërndara nëpër Itali. Megjithëse axhendat ishin të ndryshme, dëshmitë sugjerojnë se pavarësisht ndryshimeve rajonale, shumica e tyre ranë dakord për krijimin e një Italie liberale dhe të bashkuar.. Carbonari ishin antiklerikalë si në filozofinë ashtu edhe në programin e tyre. Kushtetuta Papale Ecclesiam a Jesu Christo dhe enciklika Qui pluribus u drejtuan kundër tyre. Dokumenti i diskutueshëm Alta Vendita, i cili bënte thirrje për një kontroll liberal ose modernist të Kishës Katolike, i atribuohej karbonarit siçilian.

Mbrojtësi i shenjtë
Anëtarët e Carboneria e njohin Theobald of Provins si shenjt mbrojtës i djegësve të qymyrit, si dhe lëkurëshëve. Në fakt, për shembull, babai i Felice Orsinit, i cili i përkiste Carbonerias, donte t'i jepte atij emrin e Orso Teobaldo Felice.

Anëtarë të shquar
parapamje|djathtas|Arrestimi i Silvio Pellico dhe Piero Maroncelli nga Autoritetet austriake në Milano në vitin 1820
Anëtarët e shquar të Carbonari përfshinin:
Gabriele Rossetti
Amand Bazard
Silvio Pellico (1788–1854) dhe Pietro Maroncelli (1795–1846)
 të dy u burgosën nga austriakët për vite me radhë, shumë prej të cilave i kaluan në Kalanë Spielberg në Bërno, Moravia jugore. Pas lirimit të tij, Pellico shkroi librin Le mie prigioni, duke përshkruar në detaje kalvarin e tij dhjetëvjeçar. Maroncelli humbi njërën këmbë në burg dhe luajti një rol të rëndësishëm në përkthimin dhe redaktimin e librit të Pellico në Paris (1833).
Giuseppe Mazzini
Marquis de Lafayette (hero i revolucioneve amerikane dhe franceze),
Louis-Napoléon Bonaparte (perandori i ardhshëm francez Napoleon III) Pothuajse e sigurt, por shumë e diskutueshme.
Revolucionari francez Louis Auguste Blanqui.
Lord Byron
Giuseppe Garibaldi

Shënime

Referime








 Reinerman, Alan. "Metternich and the Papal Condemnation of the" Carbonari", 1821." Catholic Historical Review 54#1 (1968): 55-69. in JSTOR
 Shiver, Cornelia. "The Carbonari." Social Science (1964): 234-241. in JSTOR

 Spitzer, Alan Barrie. Old hatreds and young hopes: the French Carbonari against the Bourbon Restoration (Harvard University Press, 1971).


Kategoria:Kundër Fe
Kategoria:Lëvizje politike në Evropë
Kategoria:Lëvizje nacionaliste në Evropë
Kategoria:Lëvizje për Pavarësi
Kategoria:Lëvizje kundër kulteve
Kategoria:Historia e Italisë