Lufta e Gjirit

Lufta e Gjirit ishte një fushatë e armatosur e viteve 1990-1991 e zhvilluar nga një koalicion ushtarak prej 39 vendesh në përgjigje të pushtimit irakian të Kuvajtit. Të kryesuar nga Shtetet e Bashkuara, përpjekjet e koalicionit kundër Irakut u kryen në dy faza kryesore: Operacioni Desert Shield, i cili shënoi ngritjen ushtarake nga gushti 1990 deri në janar 1991; dhe Operacioni Desert Storm, i cili filloi me fushatën e bombardimeve ajrore kundër Irakut më 17 janar 1991 dhe përfundoi me Çlirimin e Kuvajtit të udhëhequr nga Amerika më 28 shkurt 1991.

Më 2 gusht 1990, Iraku pushtoi Kuvajtin fqinj dhe e kishte pushtuar plotësisht vendin brenda dy ditësh. Fillimisht, Iraku drejtoi territorin e pushtuar nën një qeveri kukull të njohur si "Republika e Kuvajtit" përpara se të vazhdonte me një aneksim të plotë në të cilin territori sovran i Kuvajtit u nda, me "Distriktin Saddamiyat al-Mitla'" që ishte gdhendur nga veriu i vendit. pjesën dhe "Guvernatori i Kuvajtit" që mbulon pjesën tjetër. Janë bërë spekulime të ndryshme në lidhje me qëllimet e vërteta pas pushtimit irakian, duke përfshirë më së shumti paaftësinë e Irakut për të shlyer borxhin prej më shumë se 14 miliardë dollarësh që kishte marrë hua nga Kuvajti për të financuar përpjekjet e tij ushtarake gjatë Luftës Iran-Irak. Kërkesat e Kuvajtit për shlyerje u shoqëruan me rritjen e niveleve të prodhimit të naftës, gjë që i mbajti të ardhurat në rënie për Irakun dhe dobësoi më tej perspektivat e tij ekonomike; gjatë pjesës më të madhe të viteve 1980, prodhimi i naftës në Kuvajt ishte mbi kuotën e detyrueshme të OPEC-ut, gjë që i mbajti çmimet ndërkombëtare të naftës në rënie. Iraku e interpretoi refuzimin e Kuvajtit për të ulur prodhimin e naftës si një akt agresioni ndaj ekonomisë irakiane, duke çuar në armiqësi. Pushtimi i Kuvajtit u prit menjëherë me dënim ndërkombëtar, duke përfshirë Rezolutën 660 nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara (KSKB), i cili vendosi njëzëri sanksione ekonomike kundër Irakut në Rezolutën 661. Kryeministrja britanike Margaret Thatcher dhe presidenti amerikan George H. W. Bush dislokuan trupa dhe pajisje në Arabinë Saudite dhe haptazi u kërkoi vendeve të tjera të dërgonin forcat e tyre në vendngjarje. Në përgjigje të thirrjes së përbashkët, një sërë vendesh iu bashkuan koalicionit të udhëhequr nga Amerika, duke formuar aleancën më të madhe ushtarake që nga Lufta e Dytë Botërore. Pjesa më e madhe e fuqisë ushtarake të koalicionit ishte nga Shtetet e Bashkuara, me Arabinë Saudite, Mbretërinë e Bashkuar dhe Egjiptin si kontribuesit më të mëdhenj kryesorë, në atë renditje; Arabia Saudite dhe qeveria e Kuvajtit në mërgim kanë paguar rreth 32 miliardë dollarë nga kostoja prej 60 miliardë dollarësh për të mobilizuar koalicionin kundër Irakut.

Rezoluta 678 e KS të OKB-së e miratuar më 29 nëntor 1990 i ofroi Irakut një mundësi përfundimtare deri më 15 janar 1991 për të zbatuar Rezolutën 660 dhe për t'u tërhequr nga Kuvajti; ai fuqizoi më tej shtetet pas afatit për të përdorur "të gjitha mjetet e nevojshme" për të detyruar Irakun të largohej nga Kuvajti. Përpjekjet fillestare për të zhvendosur praninë irakiane në Kuvajt filluan me një bombardim ajror dhe detar më 17 janar 1991, i cili vazhdoi për pesë javë. Gjatë kësaj kohe, ndërsa ushtria irakiane e gjeti veten të paaftë për të shmangur sulmet e koalicionit, Iraku filloi të lëshonte raketa në drejtim të Izraelit. Ndërsa vetë koalicioni nuk përfshinte Izraelin, udhëheqja irakiane kishte nisur fushatën me shpresën se breshëria e raketave do të provokonte një përgjigje të pavarur ushtarake izraelite dhe shpresonte se një përgjigje e tillë do të nxiste vendet me shumicë myslimane të koalicionit të tërhiqeshin (shih Arabisht – Konflikti izraelit). Megjithatë, përpjekja e rrezikimit ishte përfundimisht e pasuksesshme pasi Izraeli nuk iu përgjigj asnjë sulmi irakian dhe Iraku vazhdoi të qëndronte në kundërshtim me shumicën e vendeve me shumicë myslimane. Barazimet me raketa irakiane që synonin objektivat e koalicionit të stacionuara në Arabinë Saudite ishin gjithashtu kryesisht të pasuksesshme dhe më 24 shkurt 1991, koalicioni filloi një sulm të madh tokësor në Kuvajtin e pushtuar nga Iraku. Ofensiva ishte një fitore vendimtare për forcat e koalicionit të udhëhequr nga Amerika, të cilët çliruan Kuvajtin dhe filluan menjëherë të përparojnë përtej kufirit Irak-Kuvajt në territorin irakian. Njëqind orë pas fillimit të fushatës tokësore, koalicioni pushoi përparimin e tij në Irak dhe shpalli armëpushim. Luftimet ajrore dhe tokësore u kufizuan në Irak, Kuvajt dhe zonat që shtrihen në kufirin Irak-Arabinë Saudite.

Konflikti shënoi prezantimin e transmetimeve të drejtpërdrejta të lajmeve nga vijat e para të betejës, kryesisht nga rrjeti amerikan CNN. Ajo ka fituar gjithashtu pseudonimin Video Game War, pas transmetimit të përditshëm të imazheve nga kamerat në bombarduesit amerikanë gjatë Operacionit Desert Storm. Lufta e Gjirit ka fituar famë për përfshirjen e tre prej betejave më të mëdha të tankeve në historinë ushtarake amerikane.

 Shiko edhe 

 Referimet 

Kategoria:Luftëra
Kategoria:Kuvajt
Kategoria:Irak