Rennes

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata

Rennes ( ; Breton: Roazhon   [ˈrwɑːõn] ; Gallo : Resnn ; Latinisht: Condate Redonum ; Shqip: Rena/Renesi) është një qytet në lindje të Bretanjës në Francën veriperëndimore në bashkimin e lumenjve Ille dhe Vilaine . Rennes është prefektura e rajonit të Britanisë, si dhe departamentit Ille-et-Vilaine . Në vitin 2017, zona urbane kishte një popullsi prej 357,327 banorësh, dhe zona më e madhe metropolitane kishte 739,974 banorë. Comparateur de territoire Unité urbaine 2020 de Rennes (35701), Aire d'attraction des villes 2020 de Rennes (013), INSEE 

Historia e Renesit shkon prapa më shumë se 2000 vjet në një kohë kur ishte një fshat i vogël gal i quajtur Condate. Së bashku me Vannes dhe Nantes, ai ishte një nga qytetet kryesore të Dukatit të lashtë të Bretanjës . Nga fillimi i shekullit të XVI-të deri në Revolucionin Francez, Rena ishte një qytet parlamentar, administrativ dhe garnizon i provincës historike të Britanisë në Mbretërinë e Francës, siç dëshmohet nga Pallati i Parlamentit të shekullit të 17-të. Renesi luajti një rol të rëndësishëm në Revoltën e Letrës së Stampuar ( Revolta e timbrés së letrës ) në 1675. Pas zjarrit shkatërrues të vitit 1720, qendra mesjetare prej druri e qytetit u rindërtua pjesërisht në gur. Duke mbetur kryesisht me karakter rural deri në Luftën e Dytë Botërore, Renesi iu nënshtrua një zhvillimi të vrullshëm në shekullin e njëzetë.

Që nga vitet 1950, Rennes është rritur në rëndësi nëpërmjet mbathjes rurale dhe zhvillimit industrial modern, pjesërisht në sektorin e automobilave. Qyteti zhvilloi plane të gjera ndërtimi për të akomoduar mbi 200,000 banorë shtesë. Gjatë viteve 1980, Rena u bë një nga qendrat kryesore në industrinë e telekomunikacionit dhe teknologjisë së lartë. Tani është një qendër e rëndësishme e risisë dixhitale në Francë. Në vitin 2002, Rena u bë qyteti më i vogël në botë me një linjë metroje.

Etiketuar si qytet i artit dhe historisë, ai ka ruajtur një trashëgimi të rëndësishme mesjetare dhe klasike brenda qendrës së tij historike, me mbi 90 ndërtesa të mbrojtura si monumente historike.  Shtëpia e më shumë se 66,000 studentëve në vitin 2016, është gjithashtu kampusi universitar i tetë më i madh i Francës.  Në vitin 2018, L'Express e quajti Renën si "qytetin më të jetueshëm në Francë". 

 Administrata 
djathtas|parapamje| lagjet e Renës

 Popullsia 

 Pamjet 

 Kultura vendore 

 Gjuhët 
parapamje| Flamuri i Bretanjës
Në Bretanjë fliten dy gjuhë rajonale: Bretonisht dhe Gallo . Në dhe rreth Renës, flitej tradicionalisht Gallo, por bretonishtja është folur gjithmonë nga emigrantët nga pjesa perëndimore e rajonit.

Në ditët e sotme, gjuha Bretone mësohet në dy shkolla Diwan,  disa shkolla dygjuhëshe publike dhe katolike, në kurse të mbrëmjes dhe në universitet.  L'état de la langue bretonne dans l'enseignement en Ille-et-Vilaine (State of the Breton language in education in Ille-et-Vilaine)  from Ofis ar Brezhoneg

Komuna nisi një plan gjuhësor përmes Ya d'ar brezhoneg më 24 janar 2008.

Në vitin 2008, 2,87% e fëmijëve të shkollave fillore ishin të regjistruar në shkollat fillore dygjuhëshe dhe numri i nxënësve të regjistruar në këto shkolla është në rritje të vazhdueshme.  Ofis ar Brezhoneg: Enseignement bilingue 

 Ushqimi lokal 
parapamje| Musht dhe galetë me vezë, proshutë dhe djathë
Specialitetet nga Rena përfshijnë:

 Galeta Bretone
 Galetë-salçiçe
 Krep
 Musht

Shumë specialitete të tjera bretone (ushqime deti, qumësht, perime, djathë, mish) shihen në Marché des Lices, një treg javor që mbahet çdo të shtunë në mëngjes (një nga tregjet më të mëdha në Francë).
Kategoria:Qytete në Francë
Kategoria:Komuna në Ille-et-Vilaine

Kategoria:Koordinatat në Wikidata