D. F. Malan

Daniël François Malan PC ( shqiptimi Afrikaans: [ˈdɑːni.əl franˈswɑ mɑ'lan ] ; 22 maj 1874 - 7 shkurt 1959) ishte një politikan afrikano-jugor që shërbeu si kryeministri i katërt i Afrikës së Jugut nga 1948 deri në 1954. Partia Kombëtare zbatoi sistemin e aparteidit, i cili zbatoi ligjet e ndarjes racore, gjatë mandatit të tij si Kryeministër.

 Jeta e hershme 
parapamje|300x300px| Rreshti i parë : Koos Malan. Rreshti i dytë : Cinie, Daniel François dhe Fanie Malan. Rreshti i tretë (mbrapa) : Mimie Malan.
Daniël François Malan lindi më 22 maj 1874 në Riebeek-West në Koloninë e Kepit . Babai i tij, i cili mbante të njëjtin emër, ishte një fermer dhe klerik i pasur. Nëna e tij quhej Ana Magdalena du Toit. Ai ishte fëmija i pestë nga nëntë, katër prej të cilëve nuk i mbijetuan fëmijërisë.

I pari Malan në rajonin e Afrikës së Jugut ishte një refugjat francez Hygenot i quajtur Jacques Malan nga Provence (Mérindol), Francë, i cili mbërriti në Kepin e Shpresës së Mirë para vitit 1689. Mbiemri Malan është një nga një numër mbiemrash afrikanaans me origjinë franceze që kanë ruajtur drejtshkrimin e tyre origjinal. Motra më e madhe e Malan, Cinie, më vonë u bë misionare dhe gjuhëtare. 
parapamje|456x456px| Malan rreth vitit 1910
Malan u diplomua me një BA në Muzikë dhe Shkencë nga Kolegji Victoria, Stellenbosch, më pas ai hyri në seminarin Stellenbosch në mënyrë që të trajnohej si ministër në Kishën e Reformuar Hollandeze . Së bashku me studimet e tij në teologji, ai mori një MA në Filozofi nga Kolegji Victoria, më vonë në Universitetin Stellenbosch .  Malan u largua nga Afrika e Jugut në vitin 1900 për të studiuar drejt një Doktorature në Hyjnore në Universitetin e Utrehtit, të cilën e mori në 1905.

 Karriera 

 Ministër i Kishës së Reformuar Hollandeze 
parapamje|403x403px| D. F. Malan
Malan u kthye në Afrikën e Jugut, ku u shugurua si ministër i Kishës së Reformuar Hollandeze dhe shërbeu për gjashtë muaj si ndihmës-ministër në Heidelberg, Transvaal . Ai ishte një luftëtar i flaktë në përpjekjet për pranimin e Afrikaans, e cila ishte një gjuhë në zhvillim që luftonte kundër holandishtes dhe anglishtes, dhe ishte një anëtar themelues i Afrikaanse Taal-en Kultuurvereniging (ATKV, 'Shoqëria Afrikane e Gjuhës dhe Kulturës'), e cila u themelua në vitin 1930. Ai u vendos në Montagu nga 1906 deri në 1912 dhe më pas në Graaff-Reinet deri në 1915. Ai gjithashtu ndërmori një udhëtim në statusin e tij si ministër i Kishës së Reformuar Hollandeze, duke vizituar afrikanerë fetarë që jetonin në Kongon Belge, Rodezinë Veriore dhe Rodezinë Jugore . 

 Karriera politike 
parapamje|307x307px| Malan me JBM Hertzog
Përfshirja e Malanit në politikën e PK-së filloi menjëherë pas formimit të saj në 1914. Në ato vite, partitë politike kishin gazeta të lidhura që shërbenin si zëdhënëse e tyre. Sidoqoftë, afrikanerët me mendje nacionaliste në Kep nuk kishin një medium të tillë dhe për këtë arsye, në 1915, vendosën të themelonin De Burger, i cili më vonë u bë i njohur si Die Burger . Ata e bindën Malanin të bëhej redaktor i gazetës së re dhe ai e përdori atë si trampolinë për të hyrë në parlament.  Ndërsa ishte i shqetësuar për pozicionin politik të afrikanerëve pas rebelimit të vitit 1914, ai hoqi dorë nga pozicioni i tij si ministër në Kishën e Reformuar Hollandeze për të pranuar postin. Dega e Kepit të Partisë Kombëtare u themelua në vitin 1915 dhe Malan u zgjodh si udhëheqës provincial i saj. Në vitin 1918, ai u zgjodh në Parlament për herë të parë si deputet për selinë e Calvinia në Dhomën e Asamblesë . Ai e mbajti atë pozicion deri në vitin 1938 kur u bë deputet i Piketbergut .

Kur Partia Kombëtare erdhi në pushtet për herë të parë në 1924 nën kryeministrin J. B. M Hertzog, Malanit iu dha posti i Ministrit të Brendshëm, Arsimit dhe Shëndetit Publik, të cilin e mbajti deri në vitin 1933. Në vitin 1925, ai ishte ndër kryesuesit e fushatës për të zëvendësuar holandishten me gjuhën afrikane në kushtetutë dhe për t'i dhënë Afrikës së Jugut një flamur të ri kombëtar .

Pas zgjedhjeve të vitit 1933, Partia e Bashkuar u formua nga shkrirja e Partisë Kombëtare të Hertzogut dhe Partisë së Afrikës së Jugut të Jan Smuts . Malan e kundërshtoi fuqimisht këtë bashkim dhe, në vitin 1934, ai dhe 19 deputetë të tjerë dezertuan për të formuar Partinë Kombëtare të Pastruar, të cilën ai e drejtoi për 14 vitet e ardhshme në opozitë.

Malan kundërshtoi fuqimisht pjesëmarrjen e Afrikës së Jugut në Luftën e Dytë Botërore . Pjesëmarrja e Afrikës së Jugut në konflikt ishte e papëlqyeshme/ jopopullore në mesin e popullatës afrikaner, dhe në vitin 1939 kjo çoi në një ndarje në Partinë e Bashkuar qeverisëse. Të larguarit u bashkuan me Partinë Kombëtare, duke forcuar në mënyrë dramatike pozicionin politik të Malan, dhe si pasojë ai mundi Smuts dhe Partinë e Bashkuar në zgjedhjet e përgjithshme të vitit 1948 .
parapamje|300x300px| Kabineti i parë Malan në 1948. Nga e majta në të djathtë, rreshti i parë : JG Strijdom, Nicolaas Havenga, DF Malan, EG Jansen, Charles Swart . Rreshti i dytë : AJ Stals, Paul Sauer, Eric Louw, SP Le Roux, Eben Dönges, Frans Erasmus dhe Ben Schoeman .
parapamje|300x300px| JG Strijdom, Kryeministri DF Malan dhe Paul Sauer në Pretoria pas fitores së zgjedhjeve të përgjithshme në Afrikën e Jugut të vitit 1953 .
Themelet e aparteidit u hodhën fort gjatë gjashtë viteve e gjysmë të Malanit si kryeministër. Më 24 shkurt 1953, Malanit iu dhanë fuqi diktatoriale për të kundërshtuar lëvizjet  anti-aparteid të zezakëve dhe indianëve.  Malan dha dorëheqjen në vitin 1954 në moshën 80-vjeçare me shpresën se Nicolaas Havenga do të emërohej si kryeministër. Sidoqoftë, Havenga u mund nga JG Strijdom . 

 Vdekja 
Malan vdiq më 7 shkurt 1959 në Môrewag, shtëpinë e tij në Stellenbosch, në moshën 84 vjeçare  Libri i tij, Afrikaner Volkseenheid en my ervaringe op die pad daarheen (" Nacionalizmi afrikan dhe përvojat e mia në rrugën drejt tij"), u botua në të njëjtin vit nga Nasionale Boekhandel . Një koleksion i shkrimeve dhe dokumenteve të tij është vendosur në Qendrën e Dokumenteve në Bibliotekën JS Gericke të Universitetit të Stellenbosch. Ai është i pozicionuar në vendin e 81-të në listën e Afrikanojugorëve më të mëdhenj të SABC3 .

 Referime 

Kategoria:Vdekje 1959
Kategoria:Lindje 1874
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara