Katalogu i bibliotekës

Katalogu i bibliotekës është një regjistër i të gjithë artikujve bibliografikë që gjenden në një bibliotekë ose grup bibliotekash, si p.sh. një rrjet bibliotekash në disa vendndodhje. Një katalog për një grup bibliotekash quhet gjithashtu një katalog bashkimi . Një zë bibliografik mund të jetë çdo ent informacioni (p.sh. libra, skedarë kompjuterikë, grafikë, realia, materiale hartografike, etj.) që konsiderohet si material bibliotekar (p.sh. një roman i vetëm në një antologji ), ose një grup materialesh bibliotekare (p.sh., një trilogji ), ose të lidhur nga katalogu (p.sh., një faqe interneti) për aq sa është e rëndësishme për katalogun dhe për përdoruesit (patronët) e bibliotekës.

Katalogu i kartave ishte një pamje e njohur për përdoruesit e bibliotekave për breza, por në mënyrë efektive është zëvendësuar nga katalogu i aksesit publik në internet (OPAC). Disa ende i referohen katalogut online si një "katalog karte".  Disa biblioteka me akses OPAC kanë ende katalogë kartash në vend, por këto tani janë rreptësisht një burim dytësor dhe rrallëherë përditësohen. Shumë biblioteka që ruajnë katalogun e tyre fizik të kartave do të vendosin një shenjë që do të këshillojë vitin e kaluar që katalogu i kartave është përditësuar. Disa biblioteka e kanë eliminuar katalogun e kartave të tyre në favor të OPAC me qëllim të kursimit të hapësirës për përdorime të tjera, si p.sh. raftet shtesë.

 Përmbledhje 
Katalogu më i madh ndërkombëtar i bibliotekave në botë është katalogu i unionit WorldCat i menaxhuar nga kooperativa e bibliotekave jofitimprurëse OCLC .  Në janar 2021, WorldCat kishte mbi 500,000,000 regjistrime të katalogut dhe mbi 3 miliardë zotërime bibliotekash. 

Antonio Genesio Maria Panizzi në 1841  dhe Charles Ammi Cutter në 1876  ndërmorën një punë pioniere në përcaktimin e grupeve të rregullave të katalogimit të hershëm të formuluara sipas modeleve teorike. Cutter bëri një deklaratë të qartë në lidhje me objektivat e një sistemi bibliografik në Rregullat e tij për një Katalog të Fjalorit të Shtypur .  Sipas Cutter, këto objektiva ishin

1. për t'i mundësuar një personi të gjejë një libër për të cilin dihet ndonjë nga sa vijon (Objektivi identifikues):
 autori
 titulli
 subjekti
 data e publikimit

2. për të treguar se çfarë ka biblioteka (Objektivi i bashkëngjitjes)
 nga një autor i caktuar
 në një temë të caktuar
 në një lloj të caktuar letërsie

3. për të ndihmuar në zgjedhjen e një libri (Objektivi vlerësues)
 përsa i përket botimit të tij (bibliografik)
 për sa i përket karakterit të tij (letrar ose aktual)

Këto objektiva ende mund të njihen në përkufizime më moderne  të formuluara përgjatë shekullit të 20-të.

Pionierë të tjerë me ndikim në këtë fushë ishin Shiyali Ramamrita Ranganathan dhe Seymour Lubetzky . 

Objektivat e Cutter u rishikuan nga Lubetzky dhe Konferenca mbi Parimet e Katalogimit (CCP) në Paris në 1960/1961, duke rezultuar në Parimet e Parisit (PP).

Një përpjekje më e fundit për të përshkruar funksionet e një katalogu të bibliotekës u bë në vitin 1998 me Kërkesat Funksionale për Rekordet Bibliografike (FRBR), e cila përcakton katër detyra të përdoruesit: gjetja, identifikimi, përzgjedhja dhe marrja. 

Një katalog ndihmon për të shërbyer si një inventar ose kontabilitet i përmbajtjes së bibliotekës. Nëse një artikull nuk gjendet në katalog, përdoruesi mund të vazhdojë kërkimin e tij në një bibliotekë tjetër.

 Shih edhe 
 Biblioteka
 Katalogimi
 Bibliotekonomia

 Referime 

Kategoria:Bibliotekonomi