Albani i Anglisë

Shën Alban (latinisht: Albanus) nderohet si martiri i parë i krishterë britanik i regjistruar,  për këtë arsye ai konsiderohet të jetë protomartiri britanik . Së bashku me shokët e tij shenjtorë Julius dhe Aaron, Albani është një nga tre martirët e emëruar të regjistruar në një datë të hershme nga Britania romake (" Amphibalus " ishte emri që iu dha shumë më vonë priftit që thuhej se kishte mbrojtur). Ai tradicionalisht besohet se i është prerë koka në Verulamium ( Sent Albans moderne) diku gjatë shekullit të 3-të ose 4-të, dhe kulti i tij është kremtuar atje që nga kohërat e lashta.

 Hagjiografia 
Albani jetonte në Britaninë Romake, por pak dihet për përkatësitë e tij fetare, statusin socio-ekonomik ose shtetësinë. Sipas versionit më të përpunuar të përrallës që gjendet në Historinë Kishtare të Popullit Anglez të Bedes, në shekullin e 3-të ose të 4-të (shih polemikën e datës më poshtë), të krishterët filluan të vuanin "persekutim mizor" dhe Albani jetonte në Verulamium .  Megjithatë, Gildas thotë se ai e kapërceu Thamesin përpara martirizimit të tij, kështu që disa autorë e vendosin vendbanimin dhe martirizimin e tij në ose afër Londrës. Wikisource:The Ruin of Britain Të dy pajtohen se Albani takoi një prift të krishterë që ikte nga persekutorët dhe e strehoi në shtëpinë e tij për disa ditë. Prifti, i cili më vonë u quajt Amfibalus, që do të thotë "mantel" në latinisht, lutej dhe "mbante vigjilent" ditë e natë, dhe Albanit i bëri aq përshtypje besimi dhe devotshmëria e priftit, saqë e pa veten duke e imituar atë dhe shpejt u konvertua në krishterim. . Më në fund, në veshët e një "princi të pafytyrë" pa emër, se Albani po e strehonte priftin. Princi dha urdhër që ushtarët romakë të bënin një kontroll të rreptë në shtëpinë e Albanit. Ndërsa erdhën për të kapur priftin, Albani veshi mantelin dhe rrobat e priftit dhe u paraqit para ushtarëve në vend të të ftuarit. 

Albani u soll para një gjykatësi, i cili pikërisht atëherë ndodhi që qëndronte në altar, duke ofruar flijime për "djajtë" (referenca e Bedes për perënditë pagane). Kur gjykatësi dëgjoi se Albani ishte ofruar në vend të priftit, u tërbua që Albani do të strehonte një person që "përçmonte dhe blasfemonte perënditë"  dhe, ndërsa Albani ishte dorëzuar në vend të të krishterit, Albani u dënua të duronte të gjitha dënimet që do t'i jepeshin priftit, nëse ai nuk do të zbatonte ritet pagane të fesë së tyre. Albani nuk pranoi dhe deklaroi: "Unë adhuroj dhe adhuroj Zotin e vërtetë dhe të gjallë që krijoi të gjitha gjërat". (Fjalët përdoren ende në lutje në Abacinë e Shën Albanit). Gjyqtari i tërbuar urdhëroi që Albanin ta fshikullonin, duke menduar se një fshikullim do t'i trondiste qëndrueshmërinë e zemrës, por këto mundime Albani i duroi me durim dhe gëzim. Kur gjykatësi e kuptoi se torturat nuk do t'i lëkundnin besimin, dha urdhër që Albanit t'i prisnin kokën. 
majtas|parapamje|247x247px| Xhami me njolla në Katedralen St Albans në Angli, që tregon vdekjen e Shën Albanit
Albani u çua në ekzekutim dhe ai erdhi në një lumë me rrjedhje të shpejtë që nuk mund të kalohej (besohet se ishte Lumi Ver ). Kishte një urë, por një turmë banorësh kureshtarë të qytetit që dëshironin të shikonin ekzekutimin e kishin bllokuar aq shumë urën sa që pala e ekzekutimit nuk mund të kalonte. I mbushur me një dëshirë të zjarrtë për të arritur shpejt në martirizim, Albani ngriti sytë drejt qiellit dhe lumi u tha, duke e lejuar Albanin dhe robëruesit e tij të kalonin në tokë të thatë. Xhelati i habitur hodhi shpatën dhe ra në këmbët e Albanit, i prekur nga frymëzimi hyjnor dhe duke u lutur që ose të vuante me Albanin ose të ekzekutohej për të.  

Xhelatët e tjerë hezituan të merrnin shpatën e tij dhe ndërkohë, Albani dhe ata shkuan rreth 500 hapa në një kodër me pjerrësi të lehtë, të mbuluar plotësisht me lloj-lloj lulesh të egra dhe me pamje nga një fushë e bukur. (Bede vëren se ishte një vend mjaft i bukur për t'u pasuruar dhe shenjtëruar nga gjaku i një martiri. ) 
djathtas|parapamje|200x200px| Martirizimi i Shën Albanit, nga një dorëshkrim i shekullit të 13-të, i shkruar dhe i ilustruar nga Matthew Paris, tani në Bibliotekën e Kolegjit Trinity, Dublin; vini re se sytë e xhelatit i bien nga koka
Kur Albani arriti në majën e kodrës, filloi të kishte etje dhe iu lut Zotit që t'i jepte ujë. Në këmbët e tij doli menjëherë një pranverë. Aty iu pre koka, si dhe koka e ushtarit të parë romak, i cili u konvertua për mrekulli dhe refuzoi ta ekzekutonte. Mirëpo, menjëherë pas dorëzimit të goditjes fatale, xhelatit të dytë i dolën sytë nga koka dhe i ranë përtokë bashkë me kokën e Albanit, në mënyrë që ky xhelati i dytë të mos gëzohej për vdekjen e Albanit. 

Në legjendat e mëvonshme, koka e Albanit u rrotullua tatëpjetë pas ekzekutimit të tij dhe një pus doli aty ku u ndal.  Me të dëgjuar për mrekullitë, gjykatësi i habitur urdhëroi që të pushonin persekutimet e mëtejshme dhe ai filloi të nderonte vdekjen e shenjtorit. 

Katedralja e Shën Albans tani qëndron pranë vendit të besuar të ekzekutimit të tij, dhe një pus është në fund të kodrës, Holywell Hill. 

Vendet

 Vendndodhja 
Ndërsa është e sigurt se kulti kushtuar Shën Albanit është krijuar në Verulamium dhe martirizimi i tij pretendohet të ketë ndodhur gjithashtu atje, burimet janë të paqarta se ku u ekzekutua në të vërtetë. As De Laude Sanctorum i Victricius-it dhe as Passio Albani nuk përmendin se ku u martirizua, përveçse në Britani. Në Vita Germani, Germanus viziton varrin e Albanit dhe prek pikat e gjakut të tij ende në tokë, por teksti nuk e përmend vendndodhjen e varrit. Vetëm Gildas, Albani u lidh me Verulamin. 

 Historiciteti 
Për jetën e Shën Albanit nuk dihet shumë (përllogaritet të ketë vdekur rreth viteve 209 – 305 pas Krishtit, në varësi të interpretimeve), pasi nuk ka të dhëna të njëkohshme për martirizimin e tij dhe burimet kryesore për jetën e tij janë shkruar qindra vjet pas vdekjes së tij, ku përmbajnë zbukurime të mrekullueshme, të cilat mund t'i referohen ose jo ngjarjeve reale.

Shën Albani u konsiderua prej kohësh si një shenjtor martir i vërtetë, protomartiri i Britanisë, dhe për pjesën më të madhe të polemikave të shekullit të 20-të u përqëndrua në datën e martirizimit të tij (shih më tej 'Polemika e takimit ', më lart). Megjithatë, kohët e fundit, disa studiues kanë marrë një pikëpamje më skeptike për historikun e tij. Sipas Robin Lane Fox, jo vetëm data e Shën Albanit është e diskutueshme, por edhe ekzistenca e tij. 

Në vitin 2008, historiani Ian Wood propozoi se Albani ishte një 'shpikje' e Germanus of Auxerre.  Germanus vizitoi Britaninë në vitin 429, siç dihet nga përmendja pothuajse bashkëkohore nga Prosper of Aquitaine . Kronika e tij, në hyrjen për vitin 429 (botuar më 433), thotë:

 Agricola, një pellazg, i biri i peshkopit pellag Severianus, korruptoi kishat britanike me nënkuptimin e doktrinës së tij. Por me bindjen e dhjakut Palladius, Papa Celestini dërgoi si përfaqësues të tij Germanusin, peshkopin e Auxerre, dhe pasi refuzoi heretikët, i drejtoi britanikët në besimin katolik. Prosper of Aquitaine, Prosperi Tironis Epitoma Chronicon, in Monumenta Germaniae Historica (MGH), Chronica Minora vol 1, 1892, Mommsen, Theodore, ed., Berlin: Weidemann pp. 385–485; Migne, Patrologia Latina vol.51 ; English trans. in "From Roman to Merovingian Gaul: A Reader" ed. & trans. A. C Murray (Ontario, 2003) pp. 62–76

Ndërkohë, u regjistrua në Vita Germani ("Jeta e Shën Gjermanit të Auxerre"), shkruar ndoshta diku midis viteve 450 dhe 485 pp.61–2, in Garcia, Michael Moises, "Saint Alban and the Cult of Saints in Late Antique Britain", Doctoral Thesis, 2010 The University of Leeds: Institute for Medieval Studies ; note 165 on p. 116 in Richard Sharpe. "Martyrs and Local Saints in Late Antique Britain", in "Local Saints and Local Churches in the Early Medieval West", ed. by Alan Thacker and Richard Sharpe (Oxford: Oxford University Press, 2002), pp. 75–154. nga Konstanti i Lionit, se ai, së bashku me kolegun e tij peshkop Lupus, kishin vulosur herezinë. të Pellazgizmit në Britani, vizitoi varrin e Shën Albanit:

 Kur kjo herezi e mallkuar u vulos, autorët e saj u hodhën poshtë dhe mendjet e të gjithëve u rivendosën në besimin e vërtetë, peshkopët vizituan faltoren e dëshmorit të bekuar Alban, për të falënderuar Zotin nëpërmjet tij. ( Vita Germani 12) Krusch, B and Levison, W 1920 Vita Germani ed, in MGH, Scriptores Rerum Merovingicarum VII, pp. 225–283; trans. in Hoare, F. R. (1965) The Western Fathers. New York: Harper Torchbooks

Dëshmori Alban përmendet edhe një herë në kuadrin e kthimit të Germanusit, në det:

 Meritat e tyre dhe ndërmjetësimi i Dëshmorit Alban u siguruan atyre një udhëtim të qetë; dhe një anije e mirë i ktheu në paqe te njerëzit e tyre që prisnin. ( Vita Germani 13)

Vita Germani konsiderohej prej kohësh si burimi më i hershëm për martirin Alban, por kërkimet e fundit nga Richard Sharpe Sharpe, Richard (2001). "The Late Antique Passion of St Alban" in M. Henig and P. Lindley ed., "Alban and St Albans" (Leeds) kanë sugjeruar se versioni më i hershëm i Passio Albani Meyer, Wilhelm (1898). Die Legende des h. Albanus. Bibliotheca Hagiographica Latina Antiquae et Media Aetatis (in German). Brussels: Société des Bollandistes, ed. 2 vols. I Subsidia Hagiographica.; Meyer, Wilhelm, 1904, "Passio Albani" (Turin and Paris Texts, pp. 35–47) ed., in Die Legende des h. Albanus, des Protomartyr Angliae, in Texten vor Beda. (historia zyrtare e martirizimit të shenjtorit) mund të jetë edhe më i hershëm ( shih më poshtë dhe Burimet). Argumenti i Wood bazohej pjesërisht në idenë se emri Albanus sugjeron Albion si emri më i vjetër për Britaninë, por për të, emri Alban sugjeronte thjesht 'burrin nga Albion' në vend të një 'personifikimi' aktual të ishullit dhe të tij. njerëzit. Është gjithsesi një pjesë e asaj që i sugjeroi Wood-it se “është Germanus ai që i vë emrin Albanit”. Kjo, nga ana tjetër, e inkurajoi atë në përfundimin e tij: "Historia e martirizimit të shenjtorit duket se i është zbuluar ose shpikur nga Germanus në kontekstin e misionit të tij antipellazg" dhe në një artikull të mëvonshëm Wood, Ian (2010) "Levison and St Alban", pp. 171–85 in "Wilhelm Levison (1876–1947). Ein Jüdisches Forscherleben ZwischenWissenschaft licher Anerkennung und Politischen Exil", ed. M. Becher and Y. Hen, Siegburg. "Alban. Prandaj, mund të jetë 'zbuluar' nga peshkopi i Auxerre".

Argumenti është pranuar, për shembull, nga Michael Garcia Garcia, op.cit. por është kundërshtuar nga, për shembull, profesor Nick Higham, i cili, në një artikull të shkruar në 2014, Higham, Nicholas J (2014) "Constantius, Germanus and fifth century Britain" in 'Early Medieval Europe' 22 (2), pp. 113–37; cf Thornhill, Revised Version, op. cit.  vuri në dukje se meqenëse Germanus solli relike të shenjtorëve kontinental me vete, të cilin, siç tregon Passio, ai e depoziton në varrin e Shën Albanit, ndërsa heq pak dhe të njollosur me gjak për ta marrë përsëri në Gali, ai duhet ta ketë ditur që në fillim se do të bënte një vizitë në qendrën e kultit të Shën Albanit, si pjesë të fushatës së tij kundër herezisë pellazge. Mbi këtë bazë ai shprehet: "Kjo do të kishte kuptim të mirë për sa i përket misionit të tij, duke pretenduar kultin më të famshëm të Britanisë për katolicizmin". Prandaj, ai argumenton kundër përfundimit të Woods dhe Garcia se martiri Alban ishte i panjohur përpara se të shpikohej nga Germanus.

Çelësi i argumentit është një pasazh në versionin T të Passio që Sharpe ka argumentuar bindshëm se përfaqëson një 'ndërhyrje' në tekstin më origjinal E. Të gjitha versionet ekzistuese të Passio përmendin (pasi përshkruajnë historinë e martirizimit të shenjtorit) vizitën e Germanusit në varrin e Shën Albanit. Versioni E, i ndjekur në thelb nga versioni T, thotë (në përkthimin e Sharpe):

 Kur Germanus erdhi në bazilikën e Albanit, duke mbajtur me vete reliket e të gjithë apostujve dhe të disa martirëve. . .

por e interpoluar në këtë pikë vetëm në versionin T është

 . . . Albani i ishte shfaqur gjermanit gjatë udhëtimit të tij dhe tani, siç tregon vetë Germanus, Shën Albani e takoi atë në detet e stuhishme. Por ndërsa ai kishte qenë vigjilent natën në bazilikën e tij, në agim, kur kishte rënë për të fjetur, iu shfaq Shën Albani dhe i komunikoi me anë të zbulesës se çfarë kishte ndodhur në kohën e martirizimit të tij dhe ai e bëri këtë. publike në mënyrë që ngjarjet të ruhen me shkrim në pankarta. . . .

pas së cilës versioni T në thelb ndjek përsëri versionin E:

 ...ai urdhëroi që t'i hapeshin varret për të vendosur dhurata të çmuara në të njëjtin vend, në mënyrë që strehimi i një varri të vetëm të mund të mbante kujtime shenjtorë të mbledhur nga rajone të ndryshme që qielli i kishte marrë si të barabartë në meritë. Pasi këta u vendosën me nder dhe u bashkuan, me përkushtim të dhunshëm dhe një guxim besimi të devotshëm ai mori nga vendi ku kishte rrjedhur gjaku i dëshmorit një copë toke në të cilën shihej se toka ishte e kuqe nga gjaku i ruajtur nga gjaku i dëshmorit. vdekje ndërsa persekutori ishte i zbehtë. Kur të gjitha këto u zbuluan dhe u bënë të njohura, një turmë e madhe njerëzish iu sollën Perëndisë me ndihmën e Zotit tonë Jezu Krisht, të cilit i përket nder dhe lavdi në shekuj të shekujve. Amen.

Nga pasazhi i ndërthurur është e mundur të nxirret përfundimi se emri i martirit ishte i panjohur përpara se t'i zbulohej Germanusit, qoftë në një vegim që ai kishte për martirin gjatë udhëtimit të tij në det ose në ëndrrën që pa në bazilikë. Është gjithashtu e mundur të konkludohet se ishte thjesht akta, ose 'histori e martirizimit', e një figure tashmë të njohur që iu zbulua Germanusit. Aktat u shkruan më pas me tituj (përkthyer më lart si 'pllaka'): që ndoshta është gdhendur në muret e një kishe me ilustrime. Kjo mund të ketë qenë ose në një kishë në Auxerre (qyteti i lindjes së gjermanit në Gali) siç argumentohet nga Sharpe dhe Wood, ose në Britani. Nëse kjo e fundit është rasti, duke u ekspozuar në publik, ata mund të kenë shërbyer për të dhënë një version përfundimtar të martirizimit të shenjtorit, i cili nuk mund të kundërshtohej ose riinterpretohet (për shembull duke shtuar tema 'pellazge')  sido që të jetë, është argumentuar nga Sharpe dhe Wood se këto akta të shkruara me titull ishin në të vërtetë versioni origjinal, shumë i thjeshtë dhe i shkurtër, i parë i Passio Albani që ka ardhur në 'E' dhe versionet e mëvonshme  është shumë e mundur, por, natyrisht, mjaft e paprovueshme, por duket qartë se Passio e ka origjinën nga rrethi i Germanus në Auxerre. Me kalimin e kohës, gjithnjë e më shumë detaje dhe ngjarje të mrekullueshme iu shtuan rrëfimit versionin e tij më të detajuar në shekullin e 8-të, në Historinë Kishtare të Popullit Anglez të Bede-s.

Vendndodhja e varrit të Shën Albanit që ka vizituar Germanus mendohet më shpesh të ketë qenë Verulamium, tani Shën Albans. Kjo është mbi bazën e asaj që është në fakt përmendja më e hershme e martirit Alban në një burim indigjen britanik, në De Excidio et Conquestu Britanniae shkruar ndoshta në çerekun e dytë të shekullit të pestë, pp. 215–18 in Charles-Edwards, T.M (2013) "Wales and the Britons 350–1064", Oxford University Press nga autori britanik Gildas . Si pjesë e rrëfimit të tij të shkurtër historik, ai përshkruan persekutimin e të krishterëve në Britani, të cilin ai e identifikon si pjesë e persekutimit të Dioklecianit, duke shtuar në fund të një pasazhi për "varret e tyre dhe vendet ku ata vuajtën": "I referohem Shën Albani i Verulamit ( Verolamiensem ), Aaron dhe Iulius, qytetarë të Caerleon ( Legionum Urbis ) dhe të tjerë të të dy gjinive, të cilët në vende të ndryshme shfaqën shpirtin më të lartë në vijën e betejës së Krishtit". ( De Excidio 10) Wikisource "The Ruin of Britain"; Winterbottom, Michael (1978) Gildas, the Ruin of Britain, text & trans., London/Chichester: Phillimore.

Vendndodhja e Verulamium mbështetet nga fakti se topografia e Passio mund të përputhet gjerësisht, nëse jo saktësisht, p. 347 in Levison, Willhelm "St Alban and St Albans" in 'Antiquity' 15, pp. 337–59; p. 73 in Garcia op. cit; pp. 175–6 in Wood 2010, op. cit. me atë të Verulamium, dhe Bede përshkruan një kult të rëndësishëm të Shën Albanit atje, të paktën në fillim të shekullit të tetë. . Bede HE I,7. Ecclesiastical History of the English People. Internet History Sourcebook. Fordham University. Retrieved 3 November 2013 Megjithatë, disa dyshime inkurajohen nga fakti se në rrëfimin e tij për martirizimin e Albans-it, Gildas ( De Excidio 11) e përshkruan martirin teksa kalonte Tamizën për në vendin e tij të ekzekutimit (në Verulamium / St Alban's ekziston vetëm Lumi Ver shumë më i vogël), të cilin disa e kanë marrë si tregues se martirizimi aktual (ose versioni më origjinal i tregimit për të) ndodhej në Londinium .

Vendet

Shën Albani i Bazelit është regjistruar në recensionin e Bernës të Martyrologium Hieronymianum rreth vitit 800: " Basilea civitate sancti Albani martiris ", ku ai do të dukej të ishte një figurë e pavarur vendase, duke u kremtuar më 24 gusht, por më vonë u identifikua me Shën Albanin. të Mainzit. Baker op.cit. p. 254; G.Allmang, 1366 in "Dictionnaire d'Histoire et de Geographie Ecclesiastique", ed A . Baudrillart, Paris 1912; G.B. Villiger, 655 in Bibliotheca Sanctorum, Istituto Giovanni XXIII, Pontificale Universate Lateranense

 Nderimi 
Albani kujtohet në Kishën e Anglisë me një Festival të Vogël më 22 Qershor  dhe ai vazhdon të nderohet në Komunitetet Anglikane, Katolike Romake dhe Ortodokse Lindore . Bashkësia e Shën Albanit dhe Shën Sergjit është emërtuar edhe pjesërisht pas Albanit.

Çdo vit, gjatë fundjavës më të afërt me festën e tij, Katedralja e Shën Albanit pret "Pelegrinazhin e Albanit", me kukulla të mëdha që risjellin ngjarjet e martirizimit të Albanit rreth qytetit të Shën Albanit . 

Përveç abacisë së tij, kishat në Angli kushtuar Shën Albanit përfshijnë ish- Shën Albanin, Wood Street në qytetin e Londrës, Kishën e Shën Albanit në Holborn në Londrën qendrore, ato në periferi të Londrës të Teddington, Croydon, Cheam dhe Ilford, një në Westcliff-on-Sea në Essex, të tjerë në Hull dhe Withernwick në East Riding të Yorkshire, një në Swaythling, Southampton, një në Northampton, një në një periferi të Norwich, një në Bristol, një në Tattenhall, Cheshire dhe një tjetër në Macclesfield . Cheshire. Ekziston edhe St Alban's, West Leigh afër Havant në Hampshire dhe Kisha e Famullisë së Shën Alban Martirit të Highgate, Birmingham (përfshirë Akademinë e Ark St Alban ). dhe Kisha e Shën Alban Martirit, Cowley, Oxford. Më në fund, një kishë i është kushtuar Shën Albanit në fshatin Earsdon, Northumberland, i cili është më i afërti me Ishullin e Shenjtë të Bedes. Ekziston gjithashtu një famulli dhe kishë e Shën Albans në Splott, Cardiff.

Shën Albani është shenjtori mbrojtës i Kishës Katolike Liberale në mbarë botën.

 Jashtë Britanisë 
Kishat, festivalet dhe vendet kushtuar Shën Albanit jashtë Britanisë përfshijnë si më poshtë:
parapamje| Kisha Anglikane e Shën Albanit në Kopenhagë, Danimarkë
 Australia 

 Kisha Katedrale e Shën Alban Martirit në Griffith, New South Wales 
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Muswellbrook, Uellsi i Ri Jugor, Australi
 Kisha Anglikane e Shën Alban Martirit në Kalangadoo, Australia e Jugut
 Shërbimi Biblik Multikulturor (MBM) Kisha Anglikane e Shën Albans në Rooty Hill, Uellsi i Ri Jugor
 Kisha Anglikane e Shën Alban Martirit në St Albans, Uellsi i Ri Jugor
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Marradong, Australia Perëndimore
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Boggabilla, Uellsi i Ri Jugor
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Exeter, Uellsi i Ri Jugor
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Five Dock, Uellsi i Ri Jugor
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Lindfield, Uellsi i Ri Jugor
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Leura, Uellsi i Ri Jugor
 Kapela Anglikane e Shën Albanit në Shkollën Southport, Southport, Queensland
 Kisha Katolike Liberale e Shën Albanit në Spring Hill, Brisbane, Queensland
 Kisha Katolike Liberale e Shën Françeskut dhe Shën Albanit në Gordon, Sydney, New South Wales

Vendet

 St Albans, Victoria është një periferi e Melburnit
 St Albans, Uellsi i Ri Jugor
 Universiteti Victoria, Melburn ka kampusin St. Albans

 Kanadaja 
Alberta

 St. Albans Anglican, Brooks

British Columbia

 St. Albans Anglican, Ashcroft
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Burnaby
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Richmond

Manitoba

 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Manitoba, e cila u ndërtua në 1892

Nju Brunswick

 Kisha e Shën Albanit, Famullia Anglikane e New Bandon, Dioqeza e Fredericton
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Plazhi i Salmonit

Newfoundland

 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Grand Falls-Windsor
 Kisha Anglikane e Shën Alban Martirit, Kovi i Gooseberry
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, New-Wes-Valley

Skocia e re

 Kisha e Shën Albanit, Sydney

Ontario

 Katedralja e Shën Albanit (Kenora)
 Kisha Anglikane e Shën Albanit në Otava
 Katedralja e Shën Alban Martirit në Toronto (1883–1936) – pushoi si Katedrale në 1936 dhe u shit për përdorim si një kishë për Kolegjin Mbretëror St.
 Kisha Anglikane e Shën Albans, Grand Valley, Ontario
 Kisha Anglikane e Shën Alban Martirit, Georgetown, Ontario
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Stella, Ontario në ishullin Amherst
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Acton, Ontario
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Lincoln, Ontario
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Restoule
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Capreol
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Mattawa, Ontario
 Kisha Anglikane Shën Alban Martiri, Napanee e Madhe

Ishulli Princ Eduard

 Kisha e Shën Albanit, Anglikane, Souris, Ishulli Princ Eduard

Saskatchewan

 Katedralja e Shën Albanit (Princi Albert)

Quebec

 Fabrique de la Paroisse de Saint-Alban (Le), Saint-Alban

Vendet

 St. Alban's, Newfoundland dhe Labrador Emri u ndryshua nga Ship Cove në St. Alban's në vitin 1915. 
 Saint-Alban, Quebec
 Sheshi i Shën Albanit, Toronto, Ontario

 Danimarka 
Kisha e Shën Albanit në Kopenhagë, Danimarkë, e cila është e vetmja kishë anglikane e qytetit. Ajo u ndërtua sipas projektit të Sir Arthur Blomfield dhe u shenjtërua në 1887.  Lidhja me Danimarkën daton që në mesjetë ku në Odense u ndërtua një kishë kushtuar Shën Albanit. Me sa duket, reliket e shenjtorit ishin sjellë këtu, ndoshta qysh në shekullin e nëntë. Ishte në atë kishë që mbreti Kanute IV i Danimarkës (Saint Canute) u vra në 1086.  Kisha origjinale nuk ekziston më, por kisha famullitare katolike romake e Odense, Kisha e Shën Albanit, u shenjtërua në vitin 1908.

 Franca 

 Anglikani i Shën Albanit, Strasburg, Francë
 Kisha e Shën Albanit, Elven, Francë

Vendet

 Banorët e Saint-Alban-Auriolles quhen shenjtorë shqiptarë
 Banorët e Saint-Alban, Côtes-d'Armor quhen Albanais
 Saint-Alban, Haute-Garonne
 Saint-Alban-sur-Limagnole shqiptoi Sent Aoubo
 Saint-Alban-de-Montbel
 Saint-Alban-des-Villards
 Saint-Alban-Leysse
 Saint-Alban-de-Roche
 Saint-Alban-d'Hurtières

 Gjermania 

 Kisha e Shën Pantaleonit, Këln, një ish kishë e abacisë benediktine, ka mbajtur një faltore të Shën Albanit që nga shekulli i 10-të.  Disa relike besohet se kanë përfunduar në kishë për t'i mbajtur ato të sigurta nga shkatërrimi pas shpërbërjes së Manastireve nga Mbreti Henri VIII i Anglisë në shekullin e 16-të.  Në vitin 2002, një kockë jakë, një nga reliket në faltore, u zhvendos në Katedralen e Shën Albans në Angli dhe u vendos në faltoren e Shën Albanit atje. 
  në Këln daton në vitin 1172, megjithatë, ai u ridizajnua në 1668–72 nga arkitekti Arnold Gülich. Kulla e kambanës daton nga viti 1494, dhe fasada nga viti 1896. Ajo u bombardua rëndë në Luftën e Dytë Botërore dhe në vitin 1954, Josef Frings lëshoi Alt St. Alban në mënyrë që qyteti të mund ta përfshinte atë në ndërtimin e Gürzenich .   u ndërtua në një parcelë të re toke duke përdorur materiale nga Oper Köln, e cila u shkatërrua në 1958.
 Wehrkirche St. Alban und St. Wendelin, 
 Benediktinerinnen von St. Alban, Dießen am Ammersee
 Abacia e Shën Albanit, Mainz Kath. Kirche St. Alban, Mainz
 Katholische Kirche St. Alban, Bad Krozingen
 Katholische Kirche St. Alban, Heilbronn
 Shën Alban Kirche, Wallerstein
 Wallfahrtskirche St. Alban, Aitrang
 Buchloe
 Walkertshofen
 Shën Albani, Göttingen

 Gana 

 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Tema, Gana

 Grenada 

 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Mali Moritz

 Guatemala 

 Misioni Anglikan/Episkopal i Shën Albanit, Antigua Guatemalë

 Indi 

 Kisha Anglikane e Shën Albans CSI, Kottayam

 Japonia 

 Kisha e Shën Albanit, Tochigi
 Kisha Anglikane-Episkopale e Shën Albanit, Minato City

 Kenia 

 ACK Kisha e Shën Albanit në Molo, Kenia
 ACK St. Alban Famullia Makadara në Nairobi, Kenia

 Malajzia 

 St. Alban Anglican Church, Sarawak

 Zelanda e Re 

 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Hutt e Poshtme
 Kisha Baptiste e Shën Albans, Christchurch
 Kisha Uniting e Shën Albanit, Christchurch
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Appleby
 Kisha e Shën Albanit, Porirua
 Kisha e Shën Albanit, Waingaro
 Kisha Anglikane e Shën Alban Martirit, Balmoral
 Kisha Presbiteriane e Shën Albans, Palmerston North
 Kisha Bashkëpunuese Chartwell e Shën Albanit, Hamilton

Vendet

 St Albans është një periferi e Christchurch

 Nigeria 

 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Degema

 Filipinet 

 Kisha Episkopale Shën Alban, Dioqeza Episkopale e Filipineve Qendrore Veriore, Mankayan

 Ishujt Solomon 

 Kisha e Shën Albanit, Honiara

 Afrika e Jugut 

 Katedralja e Shën Albans, Pretoria
 Kisha Anglikane e Shën Albanit, Kimberley
 Kisha e Shën Albanit, Londra Lindore
 Kisha Anglikane e Shën Albans, Benoni
 Kisha Anglikane e Shën Albans, Johanesburg
 Kisha Katolike Liberale e Shën Albans, Johanesburg
 Katedralja Anglikane e Shën Alban Martirit, Pretoria

Vendet

 Kolegji i Shën Albanit

 Zvicra 
St.-Alban-Kirche (Basel) me paraardhës sakralë që datojnë në 1083

 Shtetet e Bashkuara 
St. Albans është emri i një komuniteti në lagjen Queens në New York City. Në 1899, një vit pasi Queens u bë pjesë e qytetit të Nju Jorkut, zyra e re postare për 600 banorët  u emërua St. Emri kishte qenë në përdorim për zonën të paktën që nga viti 1894 për emrin e distriktit shkollor, . Mentions 1894 split from Hollis. See also full article and sketch of school: dhe stacioni LIRR u emërua St. Albans kur u hap në 1898. Një hartë e vitit 1909 tregon gjithashtu një Avenue St Albans dhe një Vend St Albans në zonë.  St Albans Avenue was name of 118th Ave east of 196th Street. (Francis Lewis Boulevard is not on the map.) Also, St. Albans Place was the name of 121st Road. (See Queens, NY, Street Name Changes 1914 – May 1951.)

Kisha famullitare e Kishës Episkopale të Shën Albanit në Uashington, DC, u ngrit në malin Saint Alban në 1854 duke përdorur një amanet nga një grua e re, Phoebe Nourse, e cila fitoi paratë duke qepur. St Alban's vazhdoi të themeloi pesë kisha misionare në Uashington, katër prej të cilave ende mbajnë kongregacionet e tyre aktive. R. Kline, Church at the Crossroads: A History of St. Alban's Parish, Washington, D.C., 1854–2004, Posterity Press, 2005 Katedralja Kombëtare e Uashingtonit, një katedrale e Kishës Episkopale në Uashington DC, ndodhet pranë kishës së famullisë, e cila i parapriu vendosjes së gurthemelit të Katedrales për 53 vjet. Shkolla e Djemve St Albans, e cila është e lidhur me dhe u krijua në 1909 menjëherë pasi filloi ndërtimi i Katedrales, është emëruar gjithashtu për shenjtorin.

Në vitin 1972, një kishëz me emrin e Shën Albanit u ngrit dhe më vonë u shenjtërua në zonën ujëmbledhëse Sabino të Tusson, Arizona .  Kapela dhe kongregacioni më vonë u bënë Kisha dhe Famullia e Shën Albanit. Pikërisht në këtë kishë u shugurua prifti i dytë femër anglikane dhe prifti i parë femër në Arizona.

Në vitin 1928, në kampusin e Universitetit Shtetëror të Luizianës në Baton Rouge, Luiziana, u krijua Kapela e Shën Albanit, një kishë episkopale. 

Pas disa ndryshimeve të emrit, St. Albans është emri i një komuniteti në perëndim të Charleston, Virxhinia Perëndimore, kryeqyteti i shtetit.

Vendet

Lista e pakompletuar. . .

 Kisha Episkopale e Shën Albanit:

– Hoover, Alabama – Stuttgart, Arkansas – Catalina Foothills, Arizona – Wickenburg, Arizona – Tucson, Arizona – Yucaipa, Kaliforni – Los Anxhelos, Kaliforni – El Cajon, Kaliforni – Arcata, Kaliforni – Albany, Kaliforni – Windsor, Kolorado – Hartford, Connecticut – Wilmington, Delaware – St. Pete Beach, Florida – Auburndale, Florida – Andrews, Florida – Augusta, Georgia – Monroe, Georgia – Chicago, Illinois – Indianapolis, Indiana – Fort Wayne, Indiana – Spirit Lake, Iowa – Davenport, Iowa – Monroe, Luiziana – Cape Elizabeth, Maine – Glen Burnie, Maryland – Salisbury, Maryland – Edina, Minnesota – Minneapolis, Minnesota – Bay City, Michigan – Manistique, Michigan – Warren County, Mississippi – Cape Elizabeth, Maine , New Bruns Jersey – Oakland, New Jersey – McCook, Nebraska – Syracuse, New York – Staten Island, New York – Brooklyn, New York – Littleton, North Carolina – Hickory, North Carolina – Davidson, North Carolina – Albany, Oregon – Deschutes County, Oregon – Tillamook, Oregon – Sheshi Newtown, Pensilvani – Whitfield, Pennsylvania – Middle Valley, Tennessee – El Paso, Texas – Austin, Texas – Arlington, Texas – Hubbard, Texas – Houston, Texas – Waco, Texas – Travis County, Texas – Annandale, Virginia – dy në Uashington, DC – Edmonds, Uashington – Washakie County, Wyoming – Superior, Wisconsin – Sussex, Wisconsin – Spooner, Wisconsin – Maricopa County, Arizona – Peoria, Arizona – Los Banos, California – Harford County, Maryland – Arlington, Teksas – Tacoma, Uashington

 Katolik Anglikan i Shën Albanit, Richmond, Virxhinia
 Kisha e Zotit Shën Albans në Shën Paul Minesota
 Kapela St. Albans, Baton Rouge, Luiziana
 Kisha e Shën Albanit, Filadelfia, PA
 Kapela e hapur e St. Albans në Albany County, Wyoming
 Kisha Katolike e Shën Albanit në Rochester, NY

Vendet

 St. Albans (qytet), Vermont
 St. Albans (qytet), Vermont
 Shkolla St. Albans (Uashington, DC) Një nga shkollat më të mira të konviktit në SHBA.

 Shih edhe 
 Kryqi i Shën Albanit

 Referime 

Kategoria:Shenjtorë anglikanë
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara