Shtiza

Shtiza është një armë me shtyllë e përbërë nga një bosht, zakonisht prej druri, me një kokë të mprehtë. Koka mund të jetë thjesht fundi i mprehur i vetë boshtit, siç është rasti me shtizat e ngurtësuara me zjarr, ose mund të jetë prej një materiali më të qëndrueshëm të lidhur në bosht, si kocka, stralli, obsidiani, hekuri, çeliku ose bronzi. Dizajni më i zakonshëm për gjueti ose shtiza luftarake që nga kohërat e lashta ka përfshirë një majë shtize metalike në formë të një trekëndëshi, loze ose gjetheje. Kokat e shtizave të peshkimit zakonisht kanë gjemba ose skaje të dhëmbëzuara.

Fjala shtizë vjen nga anglishtja e vjetër spere, nga protogjermanishtja speri, nga një rrënjë proto-indo-evropiane *sper- "shtizë, shtyllë". Shtizat mund të ndahen në dy kategori të gjera: ato të dizajnuara për goditje si armë përleshjeje dhe ato të dizajnuara për gjuajtje si armë me rreze (zakonisht të referuara si shtiza ose shigjeta).

Shtiza është përdorur gjatë historisë njerëzore si mjet gjuetie dhe peshkimi dhe si armë. Së bashku me shkopin, thikën dhe sëpatën, është një nga mjetet më të hershme dhe më të rëndësishme të zhvilluara nga njerëzit e hershëm. Si armë, ajo mund të përdoret me një ose dy duar. Është përdorur pothuajse në çdo konflikt deri në epokën moderne, ku edhe atëherë vazhdon në formën e bajonetës së fiksuar në një armë të gjatë dhe është ndoshta arma më e përdorur në histori.

 Shiko edhe 

 Referime 

Kategoria:Armë
Kategoria:Armë te lashta