Bibliothèque nationale de France

Bibliothèque Nationale de France (Biblioteka Kombëtare e Francës - BnF) është biblioteka kombëtare e Francës, e vendosur në Paris në dy vende kryesore të njohura përkatësisht si Richelieu dhe François-Mitterrand . Është depoja kombëtare e gjithçkaje që botohet në Francë. Disa nga koleksionet e tij të gjera, duke përfshirë libra dhe dorëshkrime, por edhe objekte të çmuara dhe vepra arti, janë ekspozuar në Muzeun BnF (i njohur më parë si  ) në faqen Richelieu. 

Biblioteka Kombëtare e Francës është një institucion publik nën mbikëqyrjen e Ministrisë së Kulturës . Misioni i saj është të krijojë koleksione, veçanërisht kopjet e veprave të botuara në Francë, të cilat, me ligj, duhet të depozitohen atje, t'i konservojnë dhe t'i bëjnë të disponueshme për publikun. Ai prodhon një katalog referencë, bashkëpunon me institucione të tjera kombëtare dhe ndërkombëtare dhe merr pjesë në programe kërkimore.

 Historia 
Biblioteka Kombëtare e Francës e ka origjinën në bibliotekën mbretërore të themeluar në Pallatin e Luvrit nga Charles V në 1368. Charles kishte marrë një koleksion dorëshkrimesh nga paraardhësi i tij, Gjoni II, dhe i transferoi ato në Luvër nga Palais de la Cité . Bibliotekari i parë i regjistruar ishte Claude Mallet, shërbëtori i dhomës së mbretit, i cili bëri një lloj katalogu, Inventoire des Livres du Roy nostre Seigneur estans au Chastel du Louvre . Jean Blanchet bëri një listë tjetër në 1380 dhe Jean de Bégue një në 1411 dhe një tjetër në 1424. Charles V ishte një mbrojtës i të mësuarit dhe inkurajoi krijimin dhe mbledhjen e librave. Dihet se ai punësoi Nicholas Oresme, Raoul de Presle dhe të tjerë për të transkriptuar tekste antike. Me vdekjen e Charles VI, ky koleksion i parë u ble në mënyrë të njëanshme nga regjenti anglez i Francës, Duka i Bedford, i cili e transferoi atë në Angli në 1424. Me sa duket u shpërnda pas vdekjes së tij në 1435.  

Charles VII bëri pak për të riparuar humbjen e këtyre librave, por shpikja e shtypjes rezultoi në fillimin e një koleksioni tjetër në Luvër të trashëguar nga Louis XI në 1461. Karli VIII kapi një pjesë të koleksionit të mbretërve të Aragonës .  Louis XII, i cili kishte trashëguar bibliotekën në Blois, e inkorporoi këtë të fundit në Bibliothèque du Roi dhe e pasuroi më tej me koleksionin Gruthuyse dhe me plaçkitje nga Milano . Françesku I e transferoi koleksionin në 1534 në Fontainebleau dhe e bashkoi atë me bibliotekën e tij private. Gjatë mbretërimit të tij, lidhjet e shkëlqyera u bënë çmenduri dhe shumë nga librat e shtuar nga ai dhe Henri II janë kryevepra të artit të lidhësit. 

Nën bibliotekarinë e Jacques Amyot, koleksioni u transferua në Paris dhe më pas u zhvendos në disa raste, një proces gjatë të cilit humbën shumë thesare.  Henry IV e kishte transferuar atë në Kolegjin de Clermont në 1595, një vit pas dëbimit të jezuitëve nga themelimi i tyre. Në vitin 1604, jezuitët u lejuan të ktheheshin dhe koleksioni u zhvendos në Manastirin Cordeliers, më pas në 1622 në  në rue de la Harpe . Emërimi i Jacques Auguste de Thou si bibliotekar nisi një periudhë zhvillimi që e bëri atë koleksionin më të madh dhe më të pasur të librave në botë. Ai u pasua nga djali i tij, i cili u zëvendësua, kur u ekzekutua për tradhti, nga Jérôme Bignon, i pari i një linje bibliotekarësh me të njëjtin emër. Nën de Thou, biblioteka u pasurua me koleksionet e Mbretëreshës Katerina de Medici . Biblioteka u rrit me shpejtësi gjatë mbretërimit të Louis XIII dhe Louis XIV, kryesisht për shkak të interesit të ministrit Jean-Baptiste Colbert, vetë një koleksionist i përkushtuar i librave. 

Vendi në Rue de la Harpe u bë i papërshtatshëm, biblioteka u zhvendos përsëri, në 1666, në dy shtëpi ngjitur në Rue Vivienne. Pas Colbert, ministri i Louis XIV, Louvois gjithashtu u interesua për bibliotekën dhe punësoi Jean Mabillon, Melchisédech Thevenot dhe të tjerë për të blerë libra nga çdo burim. Në vitin 1688, u përpilua një katalog në tetë vëllime.  Louvois konsideroi ngritjen e një ndërtese të pasur për ta pritur atë në atë që do të bëhej Place Vendôme, një projekt që megjithatë mbeti i paekzekutuar pas vdekjes së ministrit në 1691.

Biblioteka u hap për publikun në 1692, nën administrimin e Abbott Camille le Tellier de Louvois, djalit të ministrit. Abbé Louvois u pasua nga Jean-Paul Bignon, i cili në 1721 shfrytëzoi mundësinë e kolapsit të kompanisë së Mississippi të John Law . Kompania ishte zhvendosur me ligj në ish-pallatin e kardinalit Mazarin rreth Hôtel Tubeuf, dhe dështimi i saj liroi hapësirë të konsiderueshme në të cilën Biblioteka do të zgjerohej (edhe pse vetë Hotel Tubeuf do të mbetej i pushtuar nga Kompania Franceze e Indisë Lindore dhe më vonë nga financat e Francës burokracia deri në vitet 1820. Bignon gjithashtu vendosi një reformë të plotë të sistemit të bibliotekës. U bënë katalogë që u shfaqën nga 1739 deri në 1753 në 11 vëllime. Koleksionet u rritën në mënyrë të qëndrueshme me blerjen dhe dhuratat deri në shpërthimin e Revolucionit Francez, në të cilën kohë ishte në rrezik të madh të shkatërrimit të pjesshëm ose të plotë, por për shkak të aktiviteteve të Antoine-Augustin Renouard dhe Joseph Van Praet nuk pësoi asnjë lëndim. 

Koleksionet e bibliotekës u rritën në mbi 300,000 vëllime gjatë fazës radikale të Revolucionit Francez, kur u kapën bibliotekat private të aristokratëve dhe klerikëve. Pas krijimit të Republikës së Parë Franceze në shtator 1792, "Asambleja e shpalli Bibliothèque du Roi pronë kombëtare dhe institucioni u riemërua Bibliothèque Nationale . Pas katër shekujsh kontrolli nga Kurora, kjo bibliotekë e madhe tani u bë pronë e popullit francez.” 

Kështu u krijua një organizatë e re administrative. Napoleoni u interesua shumë për bibliotekën dhe ndër të tjera lëshoi një urdhër që të gjithë librat në bibliotekat provinciale që nuk zotërohen nga Bibliothèque Nationale t'i përcillen asaj, me kusht që të zëvendësohen me shkëmbime me vlerë të barabartë nga koleksionet e dyfishta, duke bërë të mundur, si Napoleoni tha, për të gjetur një kopje të ndonjë libri në Francë në Bibliotekën Kombëtare. Napoleoni gjithashtu rriti koleksionet me plaçkë nga pushtimet e tij. Një numër i konsiderueshëm i këtyre librave u restauruan pas rënies së tij. Gjatë periudhës nga 1800 deri në 1836, biblioteka ishte praktikisht nën kontrollin e Joseph Van Praet. Pas vdekjes së tij, ai përmbante më shumë se 650,000 libra të shtypur dhe rreth 80,000 dorëshkrime. 

 Shih edhe 
 OCLC
 Biblioteka
 Bibliotekonomia
 Kontrolla normative

 Referime 

 Lidhjet e jashtme 

Kategoria:Biblioteka kombëtare
Kategoria:Biblioteka në Francë