Operacioni Alba

Operacioni Alba ishte një forcë paqeruajtëse shumëkombëshe e dërguar në Shqipëri në vitin 1997. E udhëhequr nga Italia, synohej të ndihmonte qeverinë shqiptare të rivendoste ligjin dhe rendin gjatë rebelimit të vitit 1997.Operation Alba  on the UN website, accessed 2012 November

Duke filluar në fillim të vitit 1997, qeveria shqiptare humbi kontrollin e pjesës më të madhe të vendit të tyre, duke kulmuar me dezertimin e shumë njësive policore dhe ushtarake dhe grabitjen e armaturave të tyre. Kaosi që rezultoi bëri që disa vende të evakuonin në mënyrë autonome shtetasit e tyre nga Shqipëria, gjë që shkaktoi shqetësime për fatin e të tjerëve. Rrjedhimisht, Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara miratoi Rezolutën 1101 për të vendosur një operacion që do të stabilizonte situatën. Korpusi i 3-të i ushtrisë italiane mori përgjegjësinë për misionin e ndalimit si Operacioni Alba, misioni i parë shumëkombësh i udhëhequr nga Italia që nga Lufta e Dytë Botërore. Njëmbëdhjetë vendet që morën pjesë në këtë operacion ishin Austria (60 trupa), Belgjika (15), Danimarka (110), Franca (950), Greqia (800 ose 803), Italia (3800), Portugalia, Rumania (400), Sllovenia (20), Spanja (350) dhe Turqia (760). "This operation,in which 11 European countries took part"NATO, NRDC-IT Emblem, accessed November 2011

Duke filluar nga 15 prilli, 7265 trupa u dislokuan nën komandën e operacionit - nga të cilët më shumë se gjysma ishin shtetas italianë - dhe rivendosën shpejt rendin në Tiranë. Objektivat kryesore të misionit përfshinin kapjen e kriminelëve dhe mbledhjen e armëve të grabitura, por në muajt e mëvonshëm trupat e operacionit ndihmuan gjithashtu në ritrajnimin e forcave shqiptare sipas standardeve moderne. Operacioni Alba përfundoi përfundimisht në gusht, pasi trupat e fundit u tërhoqën nga vendi.Operation Alba  on the UN website, accessed 2012 November

 Shkaqet e ndërhyrjes 
Operacioni Alba u nis në përgjigje të krizës së rëndë sociale që kishte pasuar rënien e skemave të mëdha piramidale në Shqipëri në fillim të vitit 1997. Humbja e kursimeve të jetës së shumë shqiptarëve të investuar në këto skema, përveç pakënaqësisë me korrupsionin politik dhe parregullsitë e fundit zgjedhore. , bëri që pjesë të mëdha të vendit të ngriheshin në kryengritje kundër qeverisë shqiptare. Ndërsa kontrolli qeveritar dhe sundimi i ligjit u shembën, shpërtheu plaçkitja dhe dhuna e gjerë. Operacionet e hershme u kryen nga vende individuale për të evakuuar qytetarët e tyre, por Alba u nis në një përpjekje për të zgjidhur çështje më të gjera. Italia në veçanti ishte e vendosur të frenonte fluksin migrator të refugjatëve shqiptarë që kërcënonte të merrte përmasa alarmante. Fatkeqësia ndodhi më 28 mars, kur anija patrulluese italiane Sybilla u përplas me varkën e refugjatëve Kateri i Radës. Dhjetra emigrantë shqiptarë humbën jetën, në atë që u bë e njohur si Tragjedia e Otrantos. Duke pritur mundësinë e përdorimit të forcës për të rivendosur rendin në Shqipëri, Italia u kujdes për të marrë një mandat të Kombeve të Bashkuara, mbështetjen e OSBE-së dhe pjesëmarrjen e një sërë aleatesh; kur kjo u realizua, filloi operacioni Alba.Alì, Maurizio. L’attività di peacekeeping della Forza Multinazionale di Protezione in Albania. (Rome, Italy, Facoltà di Scienze Politiche - Università Roma Tre). 2003. 

 Afati kohor i funksionimit 
Operacioni u miratua sipas Rezolutës 1101 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara për një mandat fillestar prej tre muajsh. Forca do të drejtohej nga Italia me pëlqimin e Shqipërisë dhe çdo kombi të përfshirë. Vetëm Kina abstenoi nga votimi për rezolutën dhe nuk pati asnjë votë kundër saj.

Komanda operacionale (Comando Operativo Forze Intervento në Shqipëri ose COFIA) ishte e përqendruar në Romë nën shefin e shtabit të mbrojtjes italiane, admiralin Guido Venturoni, me ndihmën e oficerëve nga çdo vend anëtar i operacionit. Venturoni kishte tre zëvendëskomandant - një oficer francez, turk dhe grek. Për më tepër, kishte tre Zëvendës Shefa të Shtabit - një shef i operacioneve franceze, një shef i logjistikës turke dhe një shef i komunikimeve greke. Në teatër, komanda filloi nën komandantin e marinës deri më 22 prill, kohë në të cilën u transferua te gjenerali COMFOR Luciano Forlani. "This operation,in which 11 European countries took part"

Operacioni filloi më 15 prill 1997 me një dislokim të 450 francezëve në Durazzo në bordin e FS Orage dhe 200 parashutistëve italianë në një aeroport afër Tiranës. 350 trupa spanjolle u dislokuan më vonë po atë ditë, ndërsa 270 trupa të tjera të kombësisë së paspecifikuar u dislokuan nga një transport italian. Faza e parë e operacionit zgjati për 7 ditë dhe kishte të bënte kryesisht me sigurimin e një rruge midis dy zonave të uljes dhe një plazhi për vendosje të mëtejshme. Në përfundim të fazës së parë, komanda u transferua nga Marina në Ushtri. "This operation,in which 11 European countries took part"

Faza e dytë e operacionit filloi më 23 prill. Në këtë periudhë, forcat paqeruajtëse siguruan disa qytete të shquara dhe një zonë organizimi për përpjekje humanitare. Qytetet e njohura përfshinin Lezhën, Fierin, Elbasanin, Argjirokastron dhe Sarandën. Nga fundi i majit, numri i trupave të dislokuara u zgjerua në 6,556, duke përfshirë disa mijëra këmbësorie, njësi mjekësore dhe një portugez C-130. Më 19 qershor, me afrimin e fundit të mandatit, KS i KS miratoi rezolutën 1114 për të zgjatur mandatin edhe 45 ditë të tjera. Kjo ishte kryesisht për shkak të shqetësimit për procesin zgjedhor në Shqipëri.

Zgjedhjet u mbajtën më 29 qershor, ndërsa raundi i dytë u mbajt më 6 korrik. Nën praninë e madhe të policisë dhe vëzhguesve, partia socialiste siguroi një shumicë gjithëpërfshirëse me 72.6% pjesëmarrje.

Me rivendosjen e njëfarë ndjenje të stabilitetit demokratik, forca paqeruajtëse filloi tërheqjen e saj. Gjatë fazës së tretë, të gjitha vendet anëtare filluan të ridislokonin forcat larg Shqipërisë. Operacioni përfundoi zyrtarisht më 8 gusht 1997, megjithëse disa forca nuk u tërhoqën deri më 10 gusht.

 Përbërja e forcës paqeruajtëse 
Forca paqeruajtëse, e përbërë kryesisht nga trupa italiane, kishte përbërjen e mëposhtme: "This operation,in which 11 European countries took part"

 Një regjiment italian i furnizimit
 Një kompani italiane e luftës elektronike
 Një togë e Inteligjencës Ushtarake Italiane
 Një regjiment italian i komunikimeve
 Brigada Ajrore “Friuli”, në përbërje
 Regjimenti i 6-të i Përgjithshëm i Mbështetjes Logjistike
 Regjimenti i 6-të i Bersaglieri (i plotësuar nga një kompani gjermane e këmbësorisë)
 Një batalion këmbësorie rumun
 Regjimenti i 9-të i sulmit të parashutistëve "Col Moschin"
 Një kompani e Policisë Ushtarake Italiane
 Një batalion i mjekësisë italiane
 Regjimenti 151 i Këmbësorisë "Sassari"
 Regjimenti i 187-të i parashutistëve "Folgore", i mbështetur nga
 Një kompani turke e këmbësorisë
 Një regjiment i këmbësorisë franceze i mbështetur nga:
 Një kompani daneze e zbulimit
 Një regjiment i këmbësorisë turke
 Një regjiment i këmbësorisë greke
 Regjimenti i 18-të i Bersaglieri
 Regjimenti i parë i parashutistëve të Karabinierëve "Tuscania", i mbështetur nga
 Një kompani austriake e këmbësorisë
 Një regjiment helikopterësh italian
 Një regjiment Italian Sustainment, i përbërë
 Një kompani italiane e këmbësorisë së mekanizuar
 Një kompani italiane inxhinierike
 Një togë italiane e komunikimit

 Shiko edhe 

 Rebelimi i vitit 1997

 Referime 

Kategoria:Rebelimi i vitit 1997
Kategoria:Operacione të Kombeve të Bashkuara në Evropë