Demografia e Prishtinës

Që nga dhjetori 2012, Prishtina, kryeqyteti i Kosovës, kishte një popullsi prej 205,133 banorësh të regjistruar. 

Pjesa Rurale e Komunës si dhe zona afër qendrës së Prishtinës, në aspektin e proceseve socio-ekonomike është nën ndikimin e dinamikës së popullsisë, si nga aspekti i regjimit demografik, i cili është më i shtrirë, ashtu edhe nga ana mekanike. Kjo pjesë e komunës ka një dendësi të madhe të popullsisë. Sipas disa të dhënave të reja, dendësia e popullsisë në komunën e Prishtinës është 247 banorë për km 2  Ndërsa dendësia e popullsisë në zonën periferike të komunës pa Prishtinën, si qendër urbane, është 123 banorë për km 2 Riza Qavolli ,"Gjeografia Regjionale e Kosoves page.157" Prishtina si qendër urbane me funksione përfaqësuese dhe fuqinë e saj ekonomike, ka ndryshuar strukturën e popullsisë. Prishtina me hapësirën përreth është bërë gjithnjë e më shumë një përqendrim për një popullsi të madhe. Ndërsa zona malore, sidomos zonat më të largëta kanë një zhvendosje për shkak të shpopullimit, sidomos pas luftës së fundit. Rrjeti i vendbanimeve në territorin e Komunës së Prishtinës ka disa specifika. Si shpërndarja e vendbanimeve varet nga shkalla e zhvillimit ekonomik, kushtet natyrore, rrethanat socio-politike, pozicioni. Një nga veçoritë është edhe shpërndarja e pabarabartë e vendbanimeve.

 Historike 
parapamje| Kjo hartë tregon shtrirjen e zonave urbane të Prishtinës gjatë viteve deri në regjistrimin e vitit 1999. .
parapamje| Evolucioni i demografisë në Prishtinë
Historia e qytetit është shkruar nga historitë e vizitorëve, tregtarëve dhe pushtuesve të ndryshëm të vendit, sipas të cilëve Prishtina është ndërtuar dhe shkatërruar shumë herë nga konfliktet e ndryshme që kanë ndodhur gjatë historisë. Shkrimet më të vjetra të gjetura e vendosin Prishtinën si zonë e populluar në mesin e shekullit të IX-të. Ajo shtrihet  në veri nga lokacioni historik i qytetit romak Ulpiana i cili u shkatërrua në vitet e ardhshme, duke nxitur zhvillimin e Prishtinës si një qendër e re. Gjatë shekullit të 14-të, qyteti u bë një qendër e rëndësishme tregtare për shkak të kryqëzimit të disa prej arterieve kryesore që lidhin pjesë të ndryshme të rajonit. Në një kohë shumë të shkurtër qyteti u bë një pikë e rëndësishme takimi e shumë tregjeve të ndryshme, veçanërisht Genova, Verona, Mantua dhe Firence e udhëhequr nga kolonia e krijuar nga tregtarët e ardhur nga Raguza (sot Dubrovniku ). 

Statistikat e popullsisë për Prishtinën fillojnë me regjistrimin e parë të vitit 1874, kur rajoni i Prishtinës kishte 1.567 shtëpi, 258 fshatra dhe 19.260 banorë, 13.435 prej të cilëve myslimanë dhe 5.825 të krishterë. Skender Rizaj, "Shperngulja e Shqiptarëve gjatë shekujve page.51"|

Bazuar në kohën e Perandorisë Osmane, Prishtina me rrethinë në vitin 1878 kishte gjithsej 22.470 banorë nga të cilët 16.462 myslimanë, 4.686 të krishterë, 1.272 ciganë dhe 50 hebrenj . Skender Rizaj,"Vilajeti i Kosoves 1878(Rregullimi Politik dhe rrethanat kulturo-arsimore dhe demografike), II-III, 1970, page 240; Izber Hoti Prishtina me Rrethin dhe Gjurmime Albanologjike, XI-1981, page 181"| Në vitin 1896/1897 Kazaja e Prishtinës kishte 56.286 banorë të cilët 21.462 banorë meshkuj dhe 19.099 femra, përkatësisht 40.561 myslimanë, 5.907 meshkuj dhe 5.279 femra, përkatësisht 11,18 femra; 1,305 meshkuj, 890 femra përkatësisht 2,195 Ciganë myslimanë, 446 meshkuj, 265 femra përkatësisht Ciganë të krishterë; 869 meshkuj, 764 femra përkatësisht 1,6333 katolikë latinë – kryesisht shqiptarë. Kosova Vilayeti Salnamesi,1896, Uskup, Pristina, Prizen, Ipek, Yenipazar, Taslica, Stamboll,2000 page,185.|

Në këtë kohë Kazaja e Prishtinës kishte 241 fshatra. Përveç Perandorisë Osmane për statistikat dhe numrin e popullsisë në Sanxhakun e Prishtinës ka shkruar edhe autori bullgar Marenini . Sipas tij, numri i popullsisë në Sanxhak trefishohet dhe kështu ky sanxhak kishte 118.500 shqiptarë, 32.500 serbë dhe 2.200 hebrenj ose çerkezë dhe gjithsej 175.500 banorë. Skender Rizaj, "Vilajeti i Kosoves 1878(Rregullimi Politik dhe rrethanat kulturo-arsimore dhe demografike), II-III,1970, page 240; Izber Hoti, Prishtina me Rrethinë dhe Gjurmime Albanologjike, XI-1981, page181"|

Prishtina sipas konsullit Branislav Nushiq, në vitin 1902 Sanxhaku i Prishtinës kishte 220.000 banorë, prej të cilëve 2/3 ishin me fe myslimane. Të tjerët ishin katolikë dhe serbë. Myslimanët dhe katolikët ishin të gjithë shqiptarë. Sanxhaku i Prishtinës përbëhej nga 5 Kaza ( Prishtinë, Gjilan, Preshevë, Vushtri, Mitrovicë ), me gjithsej 860 fshatra. Vetëm Kaza e Prishtinës kishte 241 fshatra me 60.993 banorë, të gjithë të fesë myslimane. Sami Frasheri, "Vepra 7,"Rilindja", Prishtinë 1984 page 475-476"|

Sa i përket numrit të banorëve, në vitet 1905–1906 territori i komunës së Prishtinës i përkiste Sanxhakut të Prishtinës dhe kishte 364.015 banorë, prej të cilëve 254.606 myslimanë shqiptarë, 110.310 shqiptarë katolikë, shqiptarë ortodoksë, serbë, bullgarë dhe romakë . Ndërsa Prishtina në fillim të Luftës së Parë Ballkanike, sipas statistikave të fundit nga Perandoria Osmane kishte gjithsej 68.729 banorë nga të cilët 63.968 shqiptarë, 3.093 serbë, 547 hebrenj dhe 1.121 romakë. Albanian National Archives | Fondi:Mbrojtja Kombëtare e Kosoves, dos.22, dok.708,417;Izber Hoti, Prishtine me rrethinë.... Gjurmime Albanologjike, XI-1981 page.181|

 Rajoni i Prishtinës 

+Qarku i PrishtinësRrethi i Prishtinës221x221pxRrethi i Prishtinës në Kosovë . Kryeqyteti Prishtinë
Në vjeshtën e vitit 1912, Kosova u pushtua nga ushtria serbe dhe malazeze. Filloi vala e dhunës dhe terrorit, vrasjet e popullatës shqiptare në këtë zonë. Shumë banorë të territorit të Prishtinës janë detyruar të largohen nga vendlindja e tyre dhe të vendosen kryesisht në Turqi, ndërsa disa në Shqipëri, Siri . Për të sunduar më lehtë filloi ndarja administrativo-territoriale e territorit shqiptar dhe atij të Kosovës . Sipas dokumenteve të gjetura në arkivin e Sekretariatit Federal të Punëve të Jashtme në Beograd, Fondi PO (Politçko Odelenje) nga konsullata e përgjithshme ka disa të dhëna për dëbimin e shqiptarëve nga Kosova në Selanik të Turqisë . Sipas dokumentit 1246 të hartuar më 12 prill 1914, vetëm në Turqi janë shpërngulur 239.807 persona. Vini re se shifra 239,807 nuk merr fëmijët nën moshën 6 vjeç. Në këto dokumente shënohet edhe që kanë kaluar edhe nga Kavala 4 mijëra familje myslimane. Të gjithë këta persona thuhet se kanë drejtuar Turqinë me 395 varka evropiane. Serbian Academy of Sciences and Arts, Section of Historical Sciences | Fondi:Dokumenta o spolnjoj politici kraljevine serbije", K.VII Sv.1 Beograd 1980.page.617-618 |

Sipas një dokumenti britanik të vitit 1913 të titulluar "Repartion de la Population Generale des Villes non compromises dans l'etat ALBANIAS lors de la delimitation de 1913, et pourcentage des proporcione" thuhej se në Rrethin e Prishtinës ishin 63.968 banorë shqiptarë, 63.968 banorë serbë. hebrenj, 1121 romakë, gjithsej 73.737 banorë. Public Record Office, FO 925/41160 ,Appell de la colonie Albanaise en Turquie aux Grandes Puissances de L'entente, et aux Etats-Unis D'Amerique. Dokumenti:Repartion de la Population Generale des Villes non compromises dans l'etat ALBANIAS lors de la delimitation de 1913

Pas Luftërave Ballkanike dhe Luftës së Parë Botërore, numri i popullsisë në rrethin e Prishtinës u zvogëlua ndjeshëm. Në këtë vit Rrethi i Prishtinës kishte 91.550 banorë shqiptarë, dhe 8.349 banorë serbë, që do të thotë se ky rajon në vitin 1918 kishte gjithsej 99.899 banorë. Albanian National Archives| Fondi:Mbrojtja Kombëtare e Kosoves, dos.13 dhe 37, dok.708 416 dhe 708 802, ;Izber Hoti, Prishtine me rrethinë.... Gjurmime Albanologjike, XI-1981 page.181

 Sipas regjistrimit të vitit 1953 në zonën e Graçanicës ku ishte pjesë e territorit të Prishtinës ishte kjo gjendje: 12 komuna, 56 vendbanime me shumë lagje në kontekstin e vendbanimit, 6.734 familje me 45.641 banorë. Sipas disa të dhënave të përpunuara më vonë në 94 vendbanime të Prishtinës ishin 13.389 ekonomi familjare me 76.477 banorë.
 Sipas regjistrimit të vitit 1961, komuna e Prishtinës kishte 94 vendbanime me 19.178 ekonomi shtëpiake me 102.516 banorë (57.417 ose 56% shqiptarë, 34.731 ose 33.9% serbë, 4.140 ose 4 % malazezë .
 Sipas regjistrimit të vitit 1971, komuna e Prishtinës kishte 92 vendbanime me 28.003 familje me 152.744 banorë (91.801 ose 60.1% shqiptarë, 42.820 ose 28% serbë, 5.686 ose 3.7% turq, 21,20% malazezë ).
 Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 1981, komuna e Prishtinës kishte 92 vendbanime me 36.254 ekonomi shtëpiake me 210.044 banorë (140.043 ose 66.7% shqiptarë, 43.875 ose 20.9% serbë, 6.394 ose 3, 4,7,4% malazezë ose 3.201 %, malazezë 3.4,7.1%. turqit ) 
 Sipas regjistrimit dhe vlerësimeve të Serbisë të vitit 1991, Komuna e Prishtinës kishte 295.093 banorë nga të cilët 161.314 ose 78.7% shqiptarë, 27.293 ose 13.3% serbë, 3.888 ose 1.9% malazezë, 202 turq 2,6 ose 1 % . Stanovništvo br. 3-4/1900 and 1-2/1991, Beograd, 1922; Atllas, Dr. Asllan Pushka, Kosova dhe vazhdimësia etnike shqiptare, Prishtinë,1997, page,37.

 Rezultatet e regjistrimit të vitit 2011 

 Popullsia sipas gjinisë dhe përkatësisë etnike 
Prishtinë Total Përkatësia etnike (Regjistrimi 2011) shqiptare turqit ashkali serbët boshnjak gorani rom Egjiptian Të tjerët Preferoni jo
per t'u pergjigjur I padisponueshem Gjithsej  198,897 194,452 2156 557 430 400 205 56 8 334 79 220 Mashkull 99,361 97,347 1060 281 204 107 99 31 3 110 37 82 Femër 99,536 97,105 1096 276 226 293 106 25 5 224 42 138

 Popullsia sipas gjinisë dhe fesë 
Prishtinë Total Feja islamike ortodokse katolike Të tjera Nuk ka fe Preferoni jo
per t'u pergjigjur I padisponueshem Gjithsej  198,897 193,474 480 1170 344 660 2388 381 Mashkull 99,361 96,375 221 558 181 334 1168 164 Femër 99,536 96739 259 612 163 326 1220 217

 Popullsia sipas gjinisë dhe shtetësisë 
Prishtinë Total Vendi i shtetësisë Kosova Serbisë Shqipëria maqedonasit Mali i Zi Turqia Gjermania Shtetet e Bashkuara Bosnjë dhe Hercegovinë Kroacia Shtet tjeter Gjithsej  198,897 196,155 609 147 131 28 162 58 48 19 10 1530 Mashkull 99,361 98,019 308 57 62 13 94 25 28 3 3 749 Femër 99,536 98,136 301 90 69 15 68 33 20 16 7 781

 Popullsia sipas gjinisë dhe kontingjenteve bazë 
Prishtinë Popullatë Foshnjat
0 Mosha Fëmijët
Mosha 1-7 Fëmijët
Mosha 7-14 Rinia
Mosha 15-27 Popullsia në moshë pune
Mosha 15-64 65+ mosha Total Mashkull Femër Total Mashkull Femër Gjithsej  198,897 99,361 99,536 3529 19727 28,147 45,793 134,336 66,111 68225 13,158 Urbane 161,751 80,419 81,332 2820 15666 22248 37,032 110,099 53,837 56262 10,918 Rural 37,46 18,942 18204 709 4061 5899 8761 24237 12274 11,963 2240

 Popullsia sipas gjinisë dhe grupmoshave 
Prishtinë Total Grupmosha 0-4 5-9 10-14 15-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-59 70-74 75-79 80+ Gjithsej  198,897 16754 16781 17,868 17,427 17708 17749 16,436 14765 12601 11,411 10,350 8872 7017 5460 3771 2267 1660 Mashkull 99,361 8636 8747 9,414 9,014 8899 8678 7905 7153 6075 5573 5001 4,325 3,488 2764 1901 1063 725 Femër 99,536 8118 8034 84,54 8413 8809 9071 8,531 7612 6526 5838 5,349 4547 3529 2696 1870 1204 935

 Popullsia sipas gjinisë dhe statusit martesor 
Prishtinë Gjendja martesore Total kurrë
I martuar I martuar
me çertifikatë martese I martuar
pa çertifikatë martese E ve Të divorcuar Gjithsej  198,897 97,897 83.586 9833 6664 917 Mashkull 99,361 51776 41,372 47227 1216 270 Femër 99,536 46,121 42214 5106 5448 647

 Popullsia sipas moshës 10+ sipas nivelit më të lartë të arsimit të përfunduar dhe gjinisë 
Prishtinë Total Niveli më i lartë arsimor i përfunduar Nuk ka arsim të përfunduar 4 klasa 5 klasa 8 klasa 9 klasa 12 klasa 13 klasa Lartë
Shkolla Fakulteti
Bachelor Pasuniversitare
Diplomë Doktoraturë/PHD Gjithsej  165,362 12,416 6775 14,466 23,382 14792 47,197 15,485 4747 21671 3612 819 Mashkull 81,978 4,351 1550 7546 8218 7784 27,595 7966 2731 11450 2125 662 Femër 83,384 8,065 5225 6920 15,164 7008 19602 7519 2016 10,221 1487 157

 Popullsia sipas llojit të vendbanimit, gjinisë dhe përkatësisë etnike 2011 
Settlement, type of
areaTotalSexEthnicityMaleFemaleAlbanianSerbianTurkishBosnianRomanAshkaliEgyptianGoraniOthersPrefer not
to answerNot availableBallaban1678681167 - - - - - - - - - -Barilevë2,2121,0881,1242,2101 - - - - - -1 - -Bërnicë e Epërme1,5958027931,58011 - - - - - -2 -2Bërnicë e Poshtme549288261301245 - - - - - - - -3Besi694341353694 - - - - - - - - - -Busi814409405814 - - - - - - - - - -Çagllavicë4,2332,1722,0614,1164135217 - - -5116Dabishevc10851571071 - - - - - - - - -Dragoc1788791176 - -1 - - - -1 - -Drenoc590295295590 - - - - - - - - - -Gllogovicë74403474 - - - - - - - - - -Grashticë433212221432 - - - - - - - - - -Hajkobillë72383472 - - - - - - - - - -Hajvali7,3913,7863,6057,3396253 - - - -16 -2Keçekollë484256228483 - - - - - - -1 - -Koliq466254212464 - - - - - - -2 - -Kolovicë2,5451,3151,2302,357112 - -1 -2 -1Kukavicë178917 - - - - - - - - - -Lebanë3981991993971 - - - - - - - - -Llukar1,5797967831,579 - - - - - - - - - -Makoc997521476997 - - - - - - - - - -Marec432243189432 - - - - - - - - - -Matiçan13,8766,9906,88613,78234221 - - -113113Mramor1,0735545191,072 - - - - - - - -1 -Nëntë Jugoviq2,2291,1151,1142,227 - - - - - - -2 - -Nishec55292655 - - - - - - - - - -Orlloviq1,0355534821,035 - - - - - - - - - -Prapashticë240133107240 - - - - - - - - - -Prishtinë145,14972,03773,112141,307922,05236639557120428173177Prugoc2,1681,0881,0802,160 - - - - -5 - -12Radashecë29161329 - - - - - - - - - -Rimanishtë595296299591 -12 - - - - -1 -Sinidol959491468957 - -1 - - - -1 - -Siqevë337189148337 - - - - - - - - - -Slivovë25712413322928 - - - - - - - - -Sofali1,7679018661,758 - - - - - - -612Sharban317161156316 - - - - - - - - -1Shashkoc298161137298 - - - - - - - - - -Teneshdoll359176183359 - - - - - - - - - -Trudë694338356693 - - - - - - - - -1Vranidoll1,0535335201,051 - -1 - -1 - - - -Zllash1466581146 - - - - - - - - - -Zllatar233124109232 - - - - - - -1 - -

 Shih edhe 

 Rajoni i Prishtinës
 Komuna e Prishtinës
 Demografia e Kosovës
 Historia demografike e Kosovës

 Referime 

 Lidhjet e jashtme 




Kategoria:Historia e Prishtinës
Kategoria:Gjeografia e Prishtinës
Kategoria:Demografia sipas qyteteve