Lufta Gjashtë Ditore

Lufta Gjashtë Ditore (Hebraisht: מִלְחֶמֶת ַ הַיָּמִים, Milḥemet Šešet Hayamim; arabisht: النكسة, an-naksah) ose Lufta e Qershorit, e njohur gjithashtu si Lufta Arabo-Izraelite e vitit 1967 ose Lufta e Tretë Arabo-Izraelite, u zhvillua midis Izraelit dhe një koalicioni shtetesh arabe (kryesisht Egjipti, Siria dhe Jordania) nga 5 deri më 10 qershor 1967.

Armiqësitë e përshkallëzuara shpërthyen mes marrëdhënieve të dobëta midis Izraelit dhe fqinjëve të tij arabë pas Marrëveshjeve të armëpushimit të vitit 1949, të cilat u nënshkruan në fund të Luftës së Parë Arabo-Izraelite. Më parë, në vitin 1956, tensionet rajonale mbi Ngushticat e Tiranit u përshkallëzuan në atë që u bë e njohur si kriza e Suezit, kur Izraeli pushtoi Egjiptin për shkak të mbylljes egjiptiane të rrugëve detare për anijet izraelite, duke rezultuar përfundimisht në rihapjen e ngushticave të Tiranit për të. Izraeli si dhe vendosja e Forcave të Emergjencës së Kombeve të Bashkuara (UNEF) përgjatë kufirit Egjipt-Izrael. Në muajt para shpërthimit të Luftës Gjashtë-ditore në qershor 1967, tensionet u rritën sërish në mënyrë të rrezikshme: Izraeli përsëriti qëndrimin e tij pas vitit 1956 se një mbyllje tjetër egjiptiane e ngushticës së Tiranit ndaj anijeve izraelite do të ishte një casus belli definitive. Në maj 1967, presidenti egjiptian Gamal Abdel Nasser njoftoi se Ngushticat e Tiranit do të mbylleshin përsëri për anijet izraelite. Ai më pas mobilizoi ushtrinë egjiptiane përgjatë kufirit me Izraelin dhe gjithashtu urdhëroi tërheqjen e menjëhershme të të gjithë personelit të UNEF-it.

Më 5 qershor 1967, ndërsa UNEF ishte në procesin e largimit nga zona, Izraeli filloi një seri sulmesh ajrore parandaluese kundër fushave ajrore egjiptiane dhe objekteve të tjera, duke nisur përpjekjet e tij të luftës. Forcat egjiptiane u kapën në befasi dhe pothuajse të gjitha mjetet ajrore ushtarake të Egjiptit u shkatërruan, duke i dhënë Izraelit avantazhin e epërsisë ajrore. Njëkohësisht, ushtria izraelite nisi një ofensivë tokësore në Gadishullin Sinai të Egjiptit, si dhe në Rripin e Gazës të pushtuar nga Egjipti. Pas disa rezistencës fillestare, Naseri urdhëroi evakuimin e Gadishullit të Sinait; deri në ditën e gjashtë të konfliktit, Izraeli kishte pushtuar të gjithë gadishullin e Sinait. Jordania, e cila kishte hyrë në një pakt mbrojtës me Egjiptin vetëm një javë para fillimit të luftës, nuk mori një rol të gjithanshëm sulmues kundër Izraelit. Megjithatë, jordanezët filluan sulme kundër forcave izraelite për të ngadalësuar përparimin e Izraelit. Në ditën e pestë, Siria iu bashkua luftës duke bombarduar pozicionet izraelite në veri.

Egjipti dhe Jordania ranë dakord për një armëpushim më 8 qershor dhe Siria më 9 qershor dhe u nënshkrua me Izraelin më 11 qershor. Lufta Gjashtë Ditore rezultoi në më shumë se 20,000 viktima arabe, me humbjet izraelite që qëndronin në më pak se 1,000 viktima. Krahas viktimave luftarake ishin vdekja e 20 civilëve izraelitë të vrarë në sulmet ajrore të forcave arabe në Jerusalem, 15 paqeruajtësve të OKB-së të vrarë nga sulmet izraelite në Sinai në fillim të luftës dhe 34 personelit amerikan të vrarë në incidentin USS Liberty në të cilin izraelitë forcat ajrore goditën një anije kërkimore teknike të Marinës së Shteteve të Bashkuara.

Në kohën e ndërprerjes së armiqësive, Izraeli kishte pushtuar Lartësitë Golan të Sirisë, Bregun Perëndimor të aneksuar nga Jordania (përfshirë Jerusalemin Lindor) dhe Gadishullin Sinai të Egjiptit, si dhe Rripin e Gazës të pushtuar nga Egjipti. Zhvendosja e popullatës civile si rezultat i Luftës Gjashtë Ditore do të kishte pasoja afatgjata, pasi rreth 280,000 deri në 325,000 palestinezë dhe 100,000 sirianë u larguan ose u dëbuan nga Bregu Perëndimor dhe Lartësitë e Golanit, përkatësisht. Nasser dha dorëheqjen me turp pas fitores së Izraelit, por më vonë u rikthye në detyrë pas një sërë protestash në të gjithë Egjiptin. Si pasojë e konfliktit, Egjipti mbylli Kanalin e Suezit deri në vitin 1975, duke siguruar një shkas për krizën energjetike të viteve 1970 dhe krizën e naftës të vitit 1973 për shkak të ndikimit në dërgesat e naftës që vijnë nga Lindja e Mesme në Evropë përmes Kanalit të Suezit.

 Shiko edhe 

 Referimet 

Kategoria:Konflikti arabo-izraelit