Akademia Evropiane e Shkencave dhe Arteve

Category:Infoboxes without native name language parameter
Kategoria:Akademia Evropiane e Shkencave dhe Arteve

Akademia Evropiane e Shkencave dhe Arteve (Latinisht:  Academia Scientiarum et Artium Europaea) është një rrjet transnacional dhe ndërdisiplinor, që lidh rreth 2000 shkencëtarë dhe artistë të rekomanduar në mbarë botën, duke përfshirë 37 laureatë të çmimit Nobel.  Akademia Evropiane e Shkencave dhe Arteve është një shoqëri dijetarësh, shkencëtarësh dhe artistësh, e themeluar nga Felix Unger.  Akademia është themeluar në vitin 1990, ndodhet në Salzburg dhe është mbështetur nga qyteti i Vjenës, qeveria e Austrisë dhe Komisioni Evropian . Akademia tani drejtohet nga Presidenti Klaus Mainzer, TUM Emeritus i Ekselencës në Universitetin Teknik të Mynihut dhe Profesor i Lartë në Qendrën Carl Friedrich von Weizsäcker të Universitetit të Tübingen.

Nuk duhet të ngatërrohet me një akademi tjetër, shumë të diskutueshme, Akademia Evropiane e Shkencave me bazë në Belgjikë. 

Është anëtare e Partneritetit InterAcademy.  Aktivitetet e saj kanë përfshirë një bashkëpunim me Akademinë Letoneze të Shkencave : Instituti Evropiano-Letonez për Shkëmbime Kulturore dhe Shkencore (EUROLAT), i themeluar në 1993. 

 Historia 
Origjina daton në një grup pune shkencor me kardiokirurgun e Salzburgut Felix Unger, Kryepeshkopin nga Vjena Franz König dhe shkencëtarin politik dhe filozofin Nikolaus Lobkowicz. Më 7 mars 1990, akademia u themelua zyrtarisht në Salzburg, ku Akademia ndodhet edhe sot e kësaj dite.

Plenari festiv i Akademisë Evropiane të Shkencave dhe Arteve zhvillohet çdo vit me pranimin festiv të anëtarëve të rinj në Salzburg. Me rastin e 25-vjetorit dhe 30-vjetorit u zhvilluan festimet me presidentët federalë të Austrisë dhe presidentët e tjerë të vendeve evropiane. Mbrojtës të tjerë (patronët kombëtarë) të akademisë janë Mbreti Philippe i Belgjikës, Borut Pahor (President i Shtetit të Sllovenisë), Gjorge Ivanov (President i Shtetit të Maqedonisë së Veriut) dhe që nga 12 qershori 2018 Presidenti Federal austriak Alexander Van der Bellen . Mbrojtësit e së kaluarës janë ish-presidenti i Komisionit të BE-së dhe Kryeministri i Luksemburgut Zhak Santer, ish Mbreti i Spanjës Juan Carlos I dhe ish-presidenti i Komisionit të BE-së dhe kryeministri italian Romano Prodi .

 Vizioni dhe anëtarësimi 
Akademia Evropiane e Shkencave dhe Arteve është politikisht e pavarur dhe financohet nga donacione, sponsorë privatë dhe institucione publike. Veprimtaritë e akademisë nuk synojnë përfitim financiar.  Akademia është një forum studiuesish që marrin tema shkencore në mënyrë ndërdisiplinore dhe transdisiplinore me ndikim në shoqëri. Në vitin 2020, akademia kishte rreth 2000 anëtarë në mbarë botën, duke përfshirë 34 laureatë të çmimit Nobel.  Këta janë shkencëtarë dhe artistë të respektuar dhe të rekomanduar, mes tyre 37 laureatë të çmimit Nobel. Anëtarësia mund të jepet pas sugjerimeve të anëtarëve të tyre. Senati vendos për pranimin në bazë të rekomandimeve të komisionit të emërimit. Anëtarësimi konsiderohet si dallim i meritave në shkencë dhe shoqëri.  Anëtarë të njohur të akademisë janë ekonomisti Hans-Werner Sinn, Michail Gorbatschow (Çmimi Nobel për Paqe), artistja Jenny Holzer dhe Papa em. Benedikti XVI. 

 Organizimi 
Akademia është një shoqatë jofitimprurëse sipas Shoqatës Austriake. Presidenti aktual i akademisë është Klaus Mainzer i cili në vitin 2020 ndoqi Presidentin Themelues Felix Unger. Nënkryetarët janë Birgit Harreß, Wolfango Plastino dhe Ursula Schmidt-Erfurth. 

Anëtarët e akademisë vijnë nga 73 vende dhe janë të ndarë në tetë klasa: 

 Klasa I: Shkencat Humane – Dekani: Andreas Önnerfors
 Klasa II: Mjekësi – Dekani: Dusan Suput
 Klasa III: Arte – Dekane: Violeta Dinescu
 Klasa IV: Shkenca Natyrore – Dekani: Ioannis Liritzis
 Klasa V: Shkenca Sociale, Drejtësi dhe Ekonomi - Dekani: Kurt Schmoller
 Klasa VI: Teknologji dhe Shkenca Mjedisore – Dekani: Sergio Orlandi
 Klasa VII: Fetë Botërore – Dekani: Mariano Delgado

 Çmimi i Tolerancës 
Që nga viti 1997 Akademia Evropiane e Shkencave dhe Arteve ka dhënë Çmimin e Tolerancës për të vlerësuar angazhimin për humanizëm dhe tolerancë. I udhëhequr nga objektivat e Kartës së Tolerancës, ky çmim u jepet personave apo institucioneve që angazhohen aktivisht për tolerancën dhe humanizmin, por edhe për dialogun ndërkufitar dhe kundër racizmit. 

Fituesit e çmimeve të mëparshme janë:

 1997 Tedi Kollek
 1998 Suzanne Mubarak
 1999 Franz Kardinal König
 2000 Astrid N. Heiberg
 2002 Dorothea Rosenblad Dorothea Rosenblad (Seite nicht mehr abrufbar, Suche in Webarchiven ) 2002
 2003 Xhibrail Kassab
 2004 Daniel Barenboim
 2005 Giandomenico Picco Giandomenico Picco → Prize of Tolerance 2005.
 2006 Hans-Dietrich Genscher
 2007 Flavio Cotti
 2008 Eugen Biser
 2009 Klaus Töpfer
 2010 Karl Kardinal Lehmann
 2011 Daniel Barenboim
 2013 Pedro Opeka
 2015 Komiteti Ndërkombëtar Olimpik 2015 Laureates-Toleranzpreis  In: euro-acad.eu, retrieved 31 January 2019. (PDF; 60,4 kB).
 2016 Roland Riz orf.at: Akademie der Wissenschaften ehrt Marko Feingold. 21 January 2018, retrieved 21 January 2018.
 2018 Marko Feingold Rings of Tolerance. (PDF) European Academy of Sciences and Arts, retrieved 31 January 2019.
 2019 Hans Peter Haselsteiner

 Unazat e Tolerancës 
Çmimi i Unazave të Tolerancës në Bashkinë e Këlnit Që nga viti 2012, akademia i jep çdo vit Unazat e Tolerancës anëtarëve të tre feve të Abrahamit sipas Shëmbëlltyrës së Unazës së Lessing-ut, në mënyrë që të mbështesë drejtësinë dhe tolerancën midis krishterimit. Judaizmi dhe Islami.

Fituesit e çmimeve të mëparshme janë:

 2012 Lord George Weidenfeld, Karl Cardinal Lehmann dhe Zaki Anwar Nusseibeh Zaki Anwar Nusseibeh  → Prize of Tolerance 2012.
 2013 Evelyn de Rothschild, Friede Springer dhe Nemir Kirdar Toleranzringe 2013 (Memento 29 July 2014 in Internet Archive), euro-acad.eu.
 2014 André Azoulay (Këshilltar i Mbretit Mohammed VI të Marokut ), Hubert Burda dhe Princi Hassan i Jordanisë
 2015 Xavier Guerrand-Hermès, Farah Pandith, Baron Harry Woolf
 2016 Péter Cardinal Erdő, Uri Lubrani, Ismail Serageldin
 2017 Avishay Braverman, Rabeya Müller, Mitri Raheb
 2018 Katajun Amirpur, Esther Bejarano, Doris Leuthard
 2019 Mouhanad Khorchide, Westfälische Wilhelms- Universität Münster Exzellenzcluster Religion und Politik Aktuelles vom 18. November 2018: "Eine unabhängige Stimme". Toleranzring für islamischen Theologen Prof. Dr. Mouhanad Khorchide, 22 December 2019. Jan und Aleida Assmann
 2021 Walter Homolka, Andrea Riccardi, Edmond Brahimaj

 Anëtarë nga Kosova 
 Ferid Agani 
 Arsim Bajrami 
 Nexhat Daci 
 Ramadan Idrizaj 
 Arian R. Idrizaj 
 Hivzi Islami 
 Rexhep Ismajli 
 Rafet Rudi 
 Edi Shukriu
 Lulzim Tafa 

 Anëtarë nga Shqipëria 
 Anastas Angjeli
 Abdulla Azizi 
 Salvator Bushati 
 Muzafer Korkuti 
 Luan Omari 
 Edmond Pinguli

 Anëtarë të tjerë 
 Mikhail Gorbachev, Paqja 1990
 Peter Higgs, Fizikë 2013
 Emmanuelle Charpentier, Kimi 2020

 Lidhje të jashtme 


 Referime