Republika e Firences

Republika e Firences, zyrtarisht Republika Fiorentine (italisht: Repubblica Fiorentina, shqiptohet[reˈpubblika fjorenˈtiːna]), ishte një shtet mesjetar dhe i hershëm modern, që ishte i përqëndruar në qytetin italian të Firences në Toskanë. Republika e ka origjinën në vitin 1115, kur populli fiorentin u rebelua kundër Margraviatit të Toskanës, pas vdekjes së Matildës së Toskanës, e cila kontrollonte territore të gjera që përfshinin Firencen. Florentinët formuan një komunë në vendin e pasardhësve të saj. Republika u sundua nga një këshill i njohur si Signoria e Firences. Signoria u zgjodh nga gonfaloniere (sundimtari titular i qytetit), i cili u zgjodh çdo dy muaj nga anëtarët gildës fiorentine.

Gjatë historisë së republikës, Firence ishte një forcë e rëndësishme kulturore, ekonomike, politike dhe artistike në Evropë. Monedha e saj, florini, u bë një standard monetar botëror (prej nga ka rrjedhur edhe termi shqip për arin, flori). Gjatë periudhës republikane, Firencia ishte gjithashtu vendlindja e Rilindjes, e cila konsiderohet një periudhë e zjarrtë e "rilindjes" kulturore, artistike, politike dhe ekonomike evropiane. 

Republika kishte një histori grushtesh shteti dhe akuzash kundër fraksioneve të ndryshme. Fraksioni Medici fitoi qeverisjen e qytetit në vitin 1434 nën Cosimo de' Medici. Medici mbajti kontrollin e Firences deri në vitin 1494. Giovanni de' Medici (më vonë papa Leoni X) ripushtoi republikën në vitin 1512.

Firencia e hodhi poshtë autoritetin e Medici-t për herë të dytë në vitin 1527, gjatë Luftës së Lidhjes së Kognacit. Mediçit e rifilluan sundimin e tyre në vitin 1531 pas një rrethimi 11-mujor të qytetit, të ndihmuar nga perandori Karli V. Papa Klementi VII, vetë një Medici, emëroi të afërmin e tij Alessandro de' Medicisi "Dukë të parë të Republikës Fiorentine", duke transformuar kështu Republikën në një monarki trashëguese. 

Duka i dytë, Cosimo I, krijoi një flotë të fortë fiorentine dhe zgjeroi territorin e tij, duke pushtuar Sienën. Në vitin 1569, papa e shpalli Kosmonë dukën e parë të madh të Toskanës. Medici sundoi Dukatin e Madh të Toskanës deri në vitin 1737.

Kategoria:Historia e Italisë
Kategoria:1115
Kategoria:Firence
Kategoria:Republika të mëparshme