Hegjemonia

Hegjemonia është mbizotërimi politik, ekonomik dhe ushtarak i një shteti mbi shtetet e tjera. Në Greqinë e lashtë (shek. 8 p.e.s. – shek. 6 pas erës sonë), hegjemonia tregonte dominimin politiko-ushtarak të qytet-shtetit hegjemon mbi qytet-shtetet e tjera. Në shekullin e 19-të, hegjemonia nënkuptonte "mbizotërimin ose mbizotërimin shoqëror ose kulturor; mbizotërimin e një grupi brenda një shoqërie ose mjedisi" dhe "një grup ose regjim që ushtron ndikim të padrejtë brenda një shoqërie".

Në teoritë e imperializmit, rendi hegjemonik dikton politikën e brendshme dhe karakterin shoqëror të shteteve vartëse që përbëjnë sferën hegjemonike të ndikimit, qoftë nga një qeveri e brendshme, e sponsorizuar ose nga një qeveri e instaluar e jashtme. Termi hegjemonizëm tregonte mbizotërimin gjeopolitik dhe kulturor të një vendi ndaj vendeve të tjera, p.sh. hegjemonia e Fuqive të Mëdha e vendosur me kolonializmin evropian në Afrikë, Azi dhe Amerikën Latine.

Në filozofinë marksiste, Antonio Gramsci e përkufizoi hegjemoninë kulturore si dominim nga klasa sunduese mbi sistemin e vlerave dhe zakonet e një shoqërie, kështu që perspektiva e klasës sunduese imponohet si botëkuptimi i shoqërisë; Kështu, në marrëdhëniet ndërmjet klasave shoqërore të një shoqërie, termi hegjemonia përshkruan dominimin kulturor të një klase sunduese, e cila detyron nënshtrimin e klasave të tjera shoqërore.

Në Marrëdhëniet Ndërkombëtare, hegjemonia është e vetmja fuqi e madhe në një sistem unipolar. Fuqia e saj ushtarake është e një aftësie të tillë që asnjë shtet tjetër nuk ka mjetet për të luftuar seriozisht kundër tij; fuqia e saj ekonomike është e të njëjtit përmasa dhe është ambicioze dhe e gatshme të vendosë një rend të caktuar në sistemin ndërkombëtar.

 Shiko edhe 

 Kolonializmi

 Referimet 

Kategoria:Perandori
Kategoria:Marrëdhënie ndërkombëtare