Sindroma Asperger

Sindroma Asperger (SA), e njohur gjithashtu si Asperger, është një çrregullim zhvillimi i karakterizuar nga vështirësi të konsiderueshme në ndërveprimin shoqëror dhe komunikimin joverbal, shoqëruar nga modele të kufizuara dhe të përsëritura të sjelljes dhe interesave.  Si një çrregullim më i butë i spektrit të autizmit (ҪSA), ai ndryshon nga ҪSA-të e tjera nga gjuha dhe inteligjenca relativisht normale.  Ngathtësia fizike dhe përdorimi i pazakontë i gjuhës janë të zakonshme, edhe pse nuk kërkohen për diagnozë.   Shenjat shfaqen përgithësisht përpara moshës 2 vjeçare e në shumicën e rasteve zgjasin gjatë gjithë jetës së një personi. 

Shkaku i saktë i sindromës Asperger është i panjohur.  Ndërsa në pjesën më të madhe të rasteve është e trashëguar, ende nuk është përcaktuar përfundimisht gjenetika që fshihet nën të.   Besohet gjithashtu se faktorët mjedisorë luajnë një rol.  Imazheria e trurit nuk ka identifikuar një gjendje mjekësore të përbashkët kronike.  Në vitin 2013, diagnoza për Asperger u hoq nga Manuali Diagnostik dhe Statistikor i Ҫrregullimeve Mendore (DSM-5) dhe individët me këto simptoma tani përfshihen brenda çrregullimeve të spektrit të autizmit, së bashku me autizmin dhe çrregullimin pervaziv të zhvillimit të paspecifikuar gjetiu (PDD-NOS).   Mbetet brenda Klasifikimit Ndërkombëtar të Sëmundjeve ( ICD-11 ) që prej vitit 2019  si një nënlloj i çrregullimeve të spektrit të autizmit.  

Nuk ekziston një trajtim i vetëm dhe efektshmëria e ndërhyrjeve të veçanta mbështetet vetëm në të dhëna të kufizuara.  Trajtimi ka për qëllim rrallimin e rutinave obsesive ose të përsëritura dhe përmirësimin e aftësive të komunikimit dhe ngathtësisë fizike.  NIH Publication No. 05-5624. Ndërhyrjet mund të përfshijnë trajnimin për aftësitë sociale, terapinë konjitive të sjelljes, terapinë fizike, terapinë e të folurit, trajnimin e prindërve dhe mjekimet për problemet shoqëruese, të tilla si humori ose ankthi.  Shumica e fëmijëve përmirësohen gjatë rritjes por vështirësitë sociale dhe komunikuese përgjithësisht vazhdojnë.  Disa studiues dhe individë në spektrin e autizmit kanë mbështetur një ndryshim në qëndrime drejt pikëpamjes se çrregullimet e spektrit të autizmit përbëjnë diçka ndryshe më tepër se një sëmundje që duhet trajtuar ose kuruar.  

Në vitin 2015, Asperger u përllogarit të prekë 37.2 milionë individë në mbarë botën.  Çrregullimet e spektrit të autizmit prekin meshkujt më shpesh sesa femrat dhe në shumicën e rasteve, femrat diagnostikohen në një moshë më të vonë.   Sindroma është emëruar pas pediatrit austriak Hans Asperger, i cili në vitin 1944 përshkroi fëmijët nën kujdesin e tij, të cilët krijonin miqësi me vështirësi, nuk kuptonin gjestet apo ndjenjat e të tjerëve, përfshiheshin në biseda të njëanshme për interesat e tyre të preferuara dhe ishin të ngathët.  Koncepti modern i sindromës Asperger u shfaq në vitin 1981 dhe përjetoi një periudhë popullarizimi.    U shndërrua në një diagnozë të standardizuar në fillim të viteve 1990.  Mbeten ende shumë pikëpyetje dhe polemika.  Ka dyshime nëse ndryshon nga autizmi me funksion të lartë (AFL).  Pjesërisht për shkak të kësaj, përqindja e individëve të prekur nuk është përcaktuar plotësisht. 

 Bibliografia 

Category:Translated from MDWiki