Titoizmi

Titoizmi është një filozofi politike socialiste e lidhur më së shumti me Josip Broz Titon gjatë Luftës së Ftohtë. Ajo karakterizohet nga një identitet i gjerë jugosllav, vetëmenaxhimi i punëtorëve, një ndarje politike nga Bashkimi Sovjetik dhe udhëheqja në Lëvizjen e Jo-Angazhimeve.

Tito udhëhoqi partizanët jugosllavë gjatë Luftës së Dytë Botërore në Jugosllavi. Pas luftës u ngritën tensione mes Jugosllavisë dhe Bashkimit Sovjetik. Edhe pse këto çështje u zvogëluan me kalimin e kohës, Jugosllavia mbeti ende relativisht e pavarur në mendime dhe politikë. Tito udhëhoqi Jugosllavinë deri në vdekjen e tij në vitin 1980.

Sot, termi "Titoizëm" përdoret ndonjëherë për t'iu referuar jugonostalgjisë, një dëshirë e madhe për rivendosjen ose ringjalljen e Jugosllavizmit ose Jugosllavisë nga qytetarët e shteteve pasardhëse të Jugosllavisë.

Ndarja Tito-Stalin

Kur pjesa tjetër e Evropës Lindore u bë shtete satelitore të Bashkimit Sovjetik, Jugosllavia refuzoi të pranonte Rezolutën e Kominformit të vitit 1948 dhe periudhës nga viti 1948 deri më 1955, e njohur si Informbiro, u shënua nga të rënda shtypja e kundërshtarëve dhe shumë të tjerëve të akuzuar për qëndrime pro-Stalinit u dërguan në kampin penal në Goli Otok.

Ideologjia
Elementet e titizmit karakterizohen nga politika dhe praktika të bazuara në parimin se në çdo vend mjetet për arritjen e qëllimeve përfundimtare komuniste duhet të diktohen nga kushtet e atij vendi të caktuar, sesa nga një model i vendosur në një vend tjetër. Ai dallon nga teoria e "socializmit në një vend" të Josif Stalinit, pasi Tito mbrojti bashkëpunimin midis kombeve përmes Lëvizjes së të Paangazhuarve, ndërsa në të njëjtën kohë ndiqte socializmin në çfarëdo mënyre që u përshtatet më së miri kombeve të veçanta. Në të kundërt, "socializmi në një vend" u fokusua në industrializimin dhe modernizimin e shpejtë, në mënyrë që të konkurronte me atë që Stalini i perceptonte si kombet më të përparuara të Perëndimit. Gjatë epokës së Titos, idetë e tij në mënyrë specifike nënkuptonin se qëllimi komunist duhet të ndiqej në mënyrë të pavarur (dhe shpesh në kundërshtim me) ato që ai i referohej si politika staliniste dhe imperialiste të Bashkimit Sovjetik.

Gjatë gjithë kohës në detyrë, Tito krenohej me pavarësinë e Jugosllavisë nga Bashkimi Sovjetik, ku Jugosllavia nuk pranoi kurrë anëtarësimin e plotë në Comecon dhe refuzimin e hapur të Titos të shumë aspekteve të stalinizmit si manifestimet më të dukshme të kësaj. Sovjetikët dhe shtetet e tyre satelitore shpesh akuzonin Jugosllavinë për trockizëm dhe socialdemokraci, akuza të bazuara lirshëm në samoupravljanje (vetëmenaxhimi) të Titos, përpjekje për demokratizim më të madh dhe teorinë e punës shoqëruese (politikat e ndarjes së fitimit dhe industritë në pronësi të punëtorëve të iniciuara prej tij, Millovan Gjillas dhe Edvard Kardel më 1950). Pikërisht në këto gjëra udhëheqja sovjetike akuzoi se mbante farat e komunizmit këshilltar apo edhe korporatizmin.

Referime

Kategoria:Josip Broz Tito
Kategoria:Ideologjitë politike eponime
Kategoria:Politika në Jugosllavi
Kategoria:Ideologjitë e shtetit
Kategoria:Llojet e socializmit
Kategoria:E majta antistaliniste