Çiraku

Çirakllëku është një sistem për trajnimin e një brezi të ri praktikuesish të një zanati ose profesioni me trajnime në punë dhe shpesh me disa studime shoqëruese (punë në klasë dhe lexim). Çirakët gjithashtu mund t'u mundësojnë praktikuesve të fitojnë një licencë për të ushtruar në një profesion të rregulluar. Pjesa më e madhe e trajnimit të tyre bëhet gjatë punës për një punëdhënës që i ndihmon çirakëve të mësojnë zanatin ose profesionin e tyre, në këmbim të punës së tyre të vazhdueshme për një periudhë të rënë dakord pasi të kenë arritur kompetenca të matshme.

Kohëzgjatja e çirakut ndryshon në mënyrë të konsiderueshme midis sektorëve, profesioneve, roleve dhe kulturave. Në disa raste, njerëzit që përfundojnë me sukses një praktikë mund të arrijnë nivelin e kompetencës "udhëtar" ose certifikimin profesional. Në raste të tjera, atyre mund t'u ofrohet një punë e përhershme në kompaninë që ka ofruar vendosjen. Edhe pse kufijtë dhe terminologjia formale e sistemit të çirakut/gazetarit/master shpesh nuk shtrihen jashtë esnafeve dhe sindikatave, koncepti i trajnimit në vendin e punës që çon në kompetencë gjatë një periudhe vitesh gjendet në çdo fushë të punës së kualifikuar.

 Historia 
parapamje|djathtas|Një bukëpjekës mesjetar me çirakun e tij. The Bodleian Library, Oxford, England.

Sistemi i çirakut u zhvillua për herë të parë në mesjetën e mëvonshme dhe erdhi duke u mbikëqyrur nga repartet artizanale dhe qeveritë e qytetit. Një zejtar mjeshtër kishte të drejtë të punësonte të rinj si një formë pune e lirë në këmbim të sigurimit të ushqimit, strehimit dhe trajnimit formal në zeje. Shumica e çirakëve ishin meshkuj, por praktikantet femra u gjetën në zanate si seamstress, tailor, këpucare, bukëpjekëse dhe stacionare. Çirakët zakonisht fillonin në moshën dhjetë deri në pesëmbëdhjetë vjeç dhe jetonin në shtëpinë e mjeshtrit. Kontrata ndërmjet mjeshtrit, çirakut dhe, në përgjithësi, prindërve të çirakut shpesh rregullohej nga një kontratë. Shumica e çirakëve aspironin të bëheshin vetë zejtar mjeshtër me përfundimin e kontratës së tyre (zakonisht një afat prej shtatë vjetësh), por disa do të kalonin kohë si mjeshtër dhe një pjesë e konsiderueshme nuk do të fitonin kurrë punëtorinë e tyre. Në Coventry ata që përfundonin praktikën shtatëvjeçare me tregtarët e sendeve kishin të drejtë të bëheshin të lirë të qytetit.Adrian Room, "Cash, John (1822–1880)", Oxford Dictionary of National Biography, Oxford University Press, 2004

Çiraku u adoptua në ushtrinë e mbretërisë së Afrikës Perëndimore të Dahomey. Ushtarët në ushtri rekrutoheshin në moshën shtatë ose tetë vjeç, pasi fillimisht shërbenin si mburoja për ushtarët e rregullt. Pas vitesh çiraku dhe përvojë ushtarake, rekrutët u lejuan të bashkoheshin me ushtrinë si ushtarë të rregullt. Me një kombinim të përvojës ushtarake të përjetshme dhe stimujve monetarë, një ushtri kohezive dhe e disiplinuar mirë u shfaq në Mbretërinë e Dahomey.

 Referime 


Kategoria:Trajnim