Latife Uşaki

Latife Uşaklıgil (e lindur Fatıma-tüz Zehra Latife Uşakîzâde; me nderime, Latife Hanım) (17 qershor 1898 – 12 korik 1975) ishte gruaja e Mustafa Qemalit (më vonë Atatürk) mes viteve 1923 dhe 1925. Ajo ishte e lidhur nga ana e babait të saj me romancieren turke Halid Ziya Uşaklıgil.

 Biografia 
Lâtife Hanım lindi në 1898 në İzmir në një nga familjet më të shquara tregtare të qytetit, me rrënjë në qytetin e Uşak, prej nga vjen emri i tyre jozyrtar i familjes Uşakizâde. Studimet e gjimnazit i kreu në İzmir dhe në vitin 1919 shkoi jashtë vendit për të studiuar juridikun në Paris dhe Londër. Kur ajo u kthye në Turqi, Lufta për Pavarësi Turke po i afrohej fundit.

Më 11 shtator 1922, kur u kthye në rezidencën e saj familjare në İzmir, ajo u përball me ushtarë që e njoftuan se Pashai e kishte marrë shtëpinë si Shtabi i Përgjithshëm në İzmir. Pasi i bindi ushtarët se ajo në të vërtetë i përkiste shtëpisë, ajo u lejua të hynte.

Lâtife Hanım dhe Mustafa Kemal Pasha u martuan më 29 janar 1923 kur ai ishte kthyer në İzmir menjëherë pas vdekjes së nënës së tij Zübeyde Hanım. Për dy vjet e gjysmë, Lâtife Hanım simbolizonte fytyrën e re të femrave turke si një zonjë e parë shumë e pranishme në jetën publike, e cila në Turqi ishte një risi për standardet e kohës së saj. Ajo pati një ndikim të rëndësishëm në reformat që filluan në Turqi në vitet 1920 për emancipimin e gruas.

Megjithatë, marrëdhënia mes saj dhe burrit të saj nuk ishte e lumtur; pas debateve të shpeshta, të dy u divorcuan më 5 gusht 1925. Lâtife Hanım jetoi pjesën tjetër të ditëve të saj në İzmir dhe Stamboll në izolim virtual, duke shmangur kontaktet jashtë rrethit të saj privat deri në vdekjen e saj në 1975. Ajo nuk u rimartua kurrë dhe heshti për marrëdhënien e tyre gjatë gjithë jetës së saj. Në vitin 2005, Shoqëria Historike Turke do t'i bënte publike ditarët e saj "përveç atyre më privatë, duke marrë parasysh pikëpamjet e familjes së saj". Megjithatë, familja e saj deklaroi publikisht se kishin të drejtën e pronësisë së letrave dhe deklaruan se nuk dëshironin që ditarët të publikoheshin. Për rrjedhojë, shoqëria vendosi kundër publikimit.

Një biografi gjithëpërfshirëse, por edhe e diskutueshme e Latife Hanım nga gazetarja veterane e Cumhuriyet, İpek Çalışlar u botua në vitin 2006. (archive.org link )

 Galeria 

 Referime 

Kategoria:Lindje 1989
Kategoria:Vdekje 1975
Kategoria:Njerëz nga Izmiri
Kategoria:Mustafa Qemal Ataturku
Kategoria:Zonjat e Parë të Turqisë
Kategoria:Njerëz të shekullit të 20-të të Perandorisë Osmane