Franca përtejdetit

Franca përtejdetit (frëngjisht: France d'outre-mer) përbëhet nga trembëdhjetë territore të administruara nga francezët jashtë Evropës, kryesisht mbetjet e perandorisë koloniale franceze që zgjodhi të mbetej pjesë e shtetit francez nën statuse të ndryshme pas dekolonizimit. Ky emër kolektiv përdoret në jetën e përditshme në Francë, por nuk është një emërtim administrativ më vete. Në të vërtetë, pesë rajonet përtejdetit kanë saktësisht të njëjtin status administrativ si rajonet metropolitane, ndërsa pesë kolektivitetet përtejdetit janë gjysmë autonome dhe Kaledonia e Re është një territor autonom. Franca përtejdetit përfshin territore ishullore në Oqeanin Atlantik, Paqësor dhe Indian, Guajana Franceze në kontinentin e Amerikës së Jugut dhe disa ishuj peri-Antarktik, si dhe një pretendim në Antarktikë. Duke përjashtuar rrethin e Tokës Adélie, ku sovraniteti francez është efektiv de jure nga ligji francez, por ku pretendimi ekskluziv francez për këtë pjesë të Antarktikës është ngrirë nga Traktati i Antarktikës (nënshkruar në vitin 1959), Franca përtejdetit mbulon një sipërfaqe toke prej 119,396 km2 dhe përbën 18.0% të territorit tokësor të Republikës Franceze.Land area of the four old overseas departments (), Mayotte, the overseas collectivities, and New Caledonia (page 21), the French Southern and Antarctic Lands and the Scattered Islands ( ), and Clipperton ( ). Zona e saj ekskluzive ekonomike (ZEE) prej 9,825,538 km2 përbën 96,7% të ZEE-së të Republikës Franceze.

Jashtë Evropës, aktualisht ekzistojnë katër klasa të gjera të administratës territoriale franceze përtej detit: departamentet/rajonet përtejdetit, kolektivitetet përtejdetit, territori sui generis i Kaledonisë së Re dhe territoret e pabanuara. Nga pikëpamja ligjore dhe administrative, këto katër klasa kanë status juridik dhe nivele të ndryshme të autonomisë, megjithëse të gjitha territoret e banuara përgjithmonë kanë përfaqësim si në Asamblenë Kombëtare të Francës ashtu edhe në Senat, të cilët së bashku përbëjnë parlamentin francez.

2,785,000 njerëz jetonin në Francë përtejdetit në janar 2021.The population of all five overseas departments totaled 2,172,000   
 in January 2021. The population of the overseas collectivities amounted to 613,000 inhabitants (Saint-Pierre and Miquelon , Saint-Barthélemy , Saint-Martin , French Polynesia , Wallis et Futuna , New Caledonia ). The total population of the overseas departments and territories of France is estimated at 2,790,000.  Shumica e këtyre banorëve janë shtetas të Francës dhe shtetas të Bashkimit Evropian. Kjo i bën ata të aftë të votojnë në zgjedhjet franceze dhe evropiane.

Referime


Kategoria:Njësi administrative në Francë
Kategoria:Territoret e varura të vendeve evropiane