Nëna e Votrës

Nëna e Vatrës ose Nana e Votrës është hyjnia e zjarrit në mitologjinë dhe folklorin shqiptar,    e lidhur me adhurimin e zjarrit, kulti i paraardhësit dhe kulti i jetës familjare me në qendër gruan .  

 Emrat dhe etimologjia 
Nëna e Vatrës është hyjni e zjarrit të vatrës ( shqip : hyjni e zjarrit të vatrës ) që gjendet rëndom në besimet popullore të shqiptarëve, prandaj ka shumë variacione dialektore, njëjës ose shumës: Nëna e Vatrës/Nana e Votrës, E Ëma. e Vatrës/E Ama e Votrës, Mëma e Vatrës/Mama e Vatrës, Shtriga e Vatrës/Votrës, Plaka e Vatrës/Votrës, Mëmat e Vatrës/Mamat e Votrës, Xhuxhet e Vatrës etj   Elementi i parë nënë/nanë ose ëmë/amë, do të thotë " nënë "; ndërsa elementi i fundit vatër/votër, do të thotë vatër, oxhak dhe lidhet me atarin avestan, “zjarr”.  

 Besimet popullore 
Në besimet popullore shqiptare, Nëna e Vatrës është mbrojtëse e vatërit, oxhakut të shtëpisë. Thuhet se oxhaku duhet pastruar në mbrëmje. Po të mbetet e papastër, zemërohet Nëna e Vatrës.   Anëtarët e familjes duhet të sillen me respekt ndaj saj.  Në festa, njerëzit praktikonin flijime për hyjninë duke hedhur disa nga ushqimet që përgatitnin në zjarr dhe rreth vatrës.  

Nëna e Vatrës është e ngjashme me Hestia greke dhe romake Vesta .     Perëndeshave greke dhe romake u kushtoheshin objekte kulti të përcaktuara mirë, ndërsa në traditën shqiptare kulti i Nënës së Vatrës është vatra e çdo shtëpie.  Në këtë aspekt kulti shqiptar është më i ngjashëm me kultin antik të zjarrit të përjetshëm natyror të Nymphaionit . 

 Shih edhe 
 Paganizmi
 Neopaganizmi
 Paganizmi arbëror
 Mitologjia shqiptare 
 Referime 

Kategoria:Mitologji shqiptare
Kategoria:Vetitë CS1: Burime në shqip (sq)
Kategoria:Mitologji ilire