Félibrige

Félibrige (  ;  në ocitanishten klasike,  në drejtshkrimin mistralian, shqiptuar [lu feliˈβɾidʒe] ) është një shoqatë letrare dhe kulturore e themeluar në 1854 nga Frédéric Mistral dhe shkrimtarë të tjerë provençalë për të mbrojtur dhe promovuar gjuhën ocitane (e quajtur edhe  ) dhe letërsinë. Kryesohet nga një  (norma klasike:  ). 

 Etimologjia 
Fjala félibrige rrjedh nga félibre, një fjalë provençale që do të thotë nxënës ose ndjekës.

 Origjina 
djathtas|parapamje|200x200px| Ylli me shtatë cepa i Félibrige në flamurin e Ocitanisë, sipër dhe në të djathtë të kryqit ocitan qendror
Le Félibrige u themelua në Château de Font-Ségugne (ndodhet në Châteauneuf-de-Gadagne, Vaucluse ) më 21 maj 1854 (dita e Shën Estelës), nga shtatë poetë të rinj provençalë: Théodore Aubanel, Jean Brunet , Anselme . Mathieu, Frédéric Mistral, Joseph Roumanille dhe Alphonse Tavan . Së bashku, ata synuan të ringrinin gjuhën provençale dhe të kodifikonin ortografinë e saj.

Simboli i tij është një yll me shtatë cepa, i cili, siç shkruan Frederic Mistral në Lou tresor dóu Felibrige, është "një përkujtim për shtatë themeluesit e tij". Frederic Mistral, Lo tresor dóu Felibrige, vol. II, p. 887: Una estela a sèt rais es lo simbòl dau Felibritge, en memòria dei sèt felibres que lo fondèron a Font Segunha. (A seven-pointed star is the symbol of the Félibrige, in memory of the seven félibres who founded it in Font-Ségugne.)

Lëvizja filloi në Provencë, por shpejt arriti në të gjithë Ocitaninë . Ai u përhap në mesin e shkrimtarëve ocitanianë si Michel Camélat dhe Simin Palay (nga Gaskonja dhe Béarni ), Albert Arnavielle, Justin Bessou, Jacques dhe Gabriel Azaïs dhe Achille Mir ( Lengodoku ), Arsène Vermenouze ( Auvernja ), Joseph Roux ( Limuzini ). (Provenca), Brémonde de Tarascon ( Bouches-du-Rhône ), Batisto Bonnet ( Garda ) dhe Charles Maurras .

Félibrige është një organizatë e përqendruar në mbrojtjen dhe përkrahjen e gjuhës dhe kulturës ocitane, duke luftuar për njohjen e diversitetit kulturor si brenda Francës ashtu edhe në mbarë botën. Është gjithashtu një nga dy organizatat e përfaqësuara në të gjithë Oksitaninë që nga viti 1945, së bashku me Institut d'Estudis Occitans (IEO) .

 Festivalet felebrigjiane 
Ka një takim vjetor, Santo Estello, që mbahet në një qytet tjetër në Tokat e Okut . Banketi tradicional mbyllet me ritualin e Copa Santas .

Ka edhe Fêtes Félibréennes të tjera:

 Që nga viti 1323, Jeux floraux e Toulouse, konsiderohet si model
 Jeux floraux e Barcelonës
 Orange
 Në 1868 në Saint-Rémy-de-Provence Marcel Bonnet, « À propos des Fêtes Félibréennes de Saint Rémy en 1868: Zola contre Mistral », in Congrès de civilisation et de culture provençales. Éd. B. A. Taladoire. Avignon, Palais du Roure, 1961, pp. 31 38
 Në 1895 në Vic-en-Carladès, me një program muzikor dhe vallëzimi ( Cabrette ) "Cabrettes et cabrettaïres (Auvergne) avec gravure dans le texte de cet instrument et de photos dans le texte de Vic Sur Cère et du concours de cabrettes de la ville aux fêtes félibréennes de 1895." Charles Mayet, in Le Magasin pittoresque, 1896, livraison n°13, pp. 209-224
 Në vitin 1900 në Château de Ventadour, me emrin Fête de l'églantine
 Më 1902 në Bezjer
 Në qershor 1903 dhe në 2009 në Sceaux
 Më 1907 në Mauvezin, në Hautes-Pyrénées Une affiche est conservée au Musée d'Arles. Elle représente des instruments de musique: guitare, vielle, fifre-tambour et cornemuse.
 Në gusht 1914, në Sauveterre-de-Béarn
 Në Puy-en-Velay Les fêtes Félibréennes du Puy,slnd, in-12°, 148 p, 10 photographies hors-texte
 Më 1935 në Monistrol-sur-Loire
 Ndoshta Argentat, pas vitit 1935 me Chorale des gabariers de la Dordogne Fête son soixante-dixième anniversaire en 2005, avec la participation de L’École Ventadour de Tulle, La Bourrée Limousine de Brive, Les Vergnassous de St Germain Les Vergnes, Lou Gerbassous d’Ambazac, Les Pastourelles de Brive la Gaillarde, L’Eicola dau Barbichet de Limoges, L’Eiscola Dau Mont-Gargan de La Croisille-sur-Brillance, L’Églantino Dau Lémouzi de Limoges, Les Pastoureaux de la Valoine de Feytiat, Les Réveillés de Saintet-Fortunade, Les Amis de la Bourrée de Saint-Privat, Les Ranchos de Tulle

 Jardin des Félibres (Kopshti i Felibrëve) në Sceaux 
Në vitin 1950 Sceaux, Hauts-de-Seine (një nga banlieuet pariziane) u emërua Cité Félibréenne . Një kopsht përkujtimor për këtë ngjarje u krijua rreth varrit të Jean-Pierre Claris de Florian, një poet dhe romancier francez, i njohur për fabulat e tij dhe një felibrigjist i njohur (ndoshta sepse nëna e tij ishte kastiliane). Kopshti shfaq gjithsej njëmbëdhjetë buste.

Kopshti ndodhet prapa kishës së Shën Jean-Baptiste ( Shën Gjon Pagëzori ) në Sceaux. Hyrja, e nënshkruar: Parc de Sceaux, Jardin des Félibres ndodhet në Avenue du Président Franklin Roosevelt në Sceaux.

 Capouliés të Félibrige-it 
Félibrige kryesohet nga një  .

 1876–1888: Frédéric Mistral
 1888–1891: Joseph Roumanille
 1891–1901: Félix Gras
 1901–1909: Pierre Devoluy
 1909–1919: Valère Bernard
 1919–1922: Joseph Fallen
 1922–1941: Marius Jouveau
 1941–1956: Frédéric Mistral
 1956–1962: Charles Rostaing
 1962–1971: Elie Bachas
 1971–1982: René Jouveau
 1982–1989: Paul Roux
 1989–1992: Paul Pons
 1992–2006: Pierre Fabre
 2006–2022: Jacques Mouttet
 2022–: Paulin Reynard

 Shiko gjithashtu 

 François-Juste-Marie Raynouard
 Oksitan
 dialekt provansal
 Niçois
 Trobador
 La Coupo Santo
 Le Jardin des Félibres në Sceaux

 Referime 

Kategoria:Letërsi frënge
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara