Kryepeshkopata Ortodokse e Ohrit

Kryepeshkopata Ortodokse e Ohrit () është një kryepeshkopatë ortodokse lindore autonome e Kishës Ortodokse Serbe me juridiksion mbi territorin e Maqedonisë së Veriut.

Arqipeshkvisë Ortodokse të Ohrit i është refuzuar regjistrimi nga Komisioni Shtetëror i Fesë i Maqedonisë së Veriut me arsyetimin se një grup mund të regjistrohet për çdo rrëfim dhe se emri nuk ishte mjaftueshëm i ndryshëm nga ai i Kishës Ortodokse Maqedonase (KOM).

Kryepeshkopata kërkon trashëgimi nga Kryepeshkopata e Ohrit e Justiniana prima dhe e gjithë Bullgarisë, e themeluar në vitin 1019 nga perandori bizantin Vasili II duke ulur statusin e Patriarkanës autoqefale Bullgare dhe e shfuqizuar në 1767 nga osmanët. Kisha Ortodokse Bullgare pretendon gjithashtu trashëgimi nga Kryepeshkopata e Ohrit e Justiniana prima dhe e gjithë Bullgarisë. Orthodox Ohrid Archbishopric, Archbishop of Ohrid and Metropolitan of Skopje Jovan, Brief History of the Ohrid Archbishopric, 31 December 2006 Organizata të shumta ndërkombëtare kanë kritikuar autoritetet e Maqedonisë së Veriut për lëvizjet e tyre drejt Kryepeshkopatës Ortodokse të Ohrit dhe Kryepeshkopit Jovan VI, duke ngritur mundësinë e një kërcënimi ndaj lirive fetare.

 Krijimi 
Në përpjekje për të rivendosur statusin e saj kanonik dhe për të fituar njohjen nga kishat ortodokse lindore, Kisha Ortodokse Maqedonase negocioi me Kishën Ortodokse Serbe, dhe këto negociata çuan në një marrëveshje eventuale të nënshkruar në Nish në qershor 2002, e njohur kështu si Marrëveshja e Nishit.  Marrëveshja u nënshkrua nga të gjithë peshkopët e të dy delegacioneve. Mirëpo, ipeshkvijtë e delegacioneve të Kishës Ortodokse Maqedonase u ekspozuan ndaj kritikave të ashpra për nënshkrimin e kësaj marrëveshjeje, dhe megjithëse tentuan ta mbrojnë për një kohë të shkurtër,  Sinodi i KOM-it e refuzoi marrëveshjen.

Patriarku serb Pavle më pas thirri të gjithë peshkopët, klerikët, manastiret dhe besimtarët që të hyjnë në unitet liturgjik dhe kanonik me Kishën Ortodokse Serbe. Jovan Vraniškovski, Mitropoliti i Velesit dhe Povardarit, dhe të gjithë priftërinjtë e Velesit ranë dakord që t'i përgjigjen kësaj thirrjeje dhe të gjithë nënshkruan një dokument marrëveshjeje.

Më 23 shtator 2002, Metr. Jovani u emërua ekzark i të gjitha territoreve të Kryedioqezës së Ohrit nga Kuvendi i Kishës Ortodokse Serbe. Më 25 dhjetor 2003 u zgjodh Kryetar i Sinodit të Shenjtë të Ipeshkvijve të Kryepeshkopatës Ortodokse të Ohrit, pas konstituimit të saj.

Më 24 maj 2005, ai u konfirmua nga Patriarku serb Kryepeshkop i Ohrit dhe Mitropoliti i Shkupit në përputhje me Marrëveshjen e Nishit. Në të njëjtën ditë u shpall <i id="mwQA">Tomos</i> Patriarkal dhe i Kuvendit për autonomi të Kryepeshkopatës së Ohrit  me Kryepeshkop Jovan si Kryetar i Sinodit të Shenjtë të Ipeshkvijve.

 Statusi aktual 
Më 15 maj 2022, në seancën e parë të mbledhjes vjetore të Këshillit të Shenjtë të Ipeshkvijve të Kishës Ortodokse Serbe, u miratua dhe u nënshkrua nga të gjithë peshkopët Enciklika me rastin e Festës së Njëqindvjetorit të Rithemelimit të Patriarkanës Serbe të KOS-it, duke përfshirë të katër ipeshkvijtë e OOA.SOC (2022): Encyclical on the Occasion of the Centennial Celebration of the Re-establishment of the Serbian Patriarchate Në seancën e dytë, të mbajtur më 16 maj, Këshilli vendosi të zgjidhë mosmarrëveshjet e ndryshme me Kishën Ortodokse Maqedonase, duke shëruar kështu përçarjen e kahershme.SOC: Communique of the Holy Assembly of Bishops (May 16th, 2022) Më 19 maj, në Beograd u mbajt një koncelebrim historik, nga ipeshkvijtë e KOS-it dhe KOS-it, duke përfshirë edhe ipeshkvijtë e OOA-së. OOA: Joint concelebration of MOC and SOC, including OOA (May 19th, 2022) Me atë rast kryepeshkopi Jovan (kryetari i OOA) mbajti një fjalim, i cili shprehu mbështetjen e OOA-së për rivendosjen e unitetit kishtar.SOC: Archbishop Jovan: Lets preserve the unity! So that senseless schism should not recure!(May 19th, 2022)

Më 24 maj, gjatë vizitës së patriarkut serb Porfir në Shkup, u njoftua vendimi i KOS-it për njohjen e autoqefalisë së KOS-it, ndërsa koncelebrim e mbajtën hierarkët e KOS-it dhe KOS-it, duke përfshirë edhe hierarkët e KOS-it. SOC (2022): Patriarch Porphyry and Archbishop Stefan concelebrated in the Cathedral in Skopje OOA (2022): Serbian Patriarch Porphyry served liturgy in Skopje Me atë rast, Patriarku në fjalën e tij theksoi se Këshilli i Shenjtë i Ipeshkvijve (KOS) i kishte vënë detyrë Sinodit që të zgjidhte të gjitha çështjet e mbetura teknike dhe organizative. SOC (2022): Patriarch Porphyry: God is the Alpha and Omega of our existence in history and in eternity

Disa nga çështjet më të rëndësishme organizative kishin të bënin me statusin e ardhshëm të OOA-së, por nuk u njoftuan vendime konkrete për bashkimin e mundshëm organizativ të OOA dhe KOM. Për shkak të atyre rrethanave, hierarkia e OOA nuk mori pjesë në botimin e tomos patriarkal për autoqefalinë e KOM-it, i cili u dorëzua në Beograd, më 5 qershor. SOC (2022): Serbian Patriarch Porfirije handed the Tomos confirming the autocephaly of the Macedonian Orthodox Church – Archdiocese of Ohrid to Archbishop Stefan Që atëherë, hierarkia e OOA-së nuk ka bërë asnjë deklaratë zyrtare në lidhje me çështjet kryesore që lindin nga raporti midis tomos patriarkal të përmendur dhe tomos më të vjetër konciliar nga viti 2005. OOA (2022): News (June)

Më 19 qershor, i dërguari i patriarkut Jovan (Ćulibrk), peshkop i Pakracit dhe Sllavonisë, u takua në Shkup me hierarkët e OOA-së me rastin e pesëmbëdhjetë vjetorit të shërbimit ipeshkvnor të peshkopit David (Ninov) të Stobit, OOA (2022): 15 Years of Hierarchical Service of Bishop David of Stobi por përkundër se, hierarkia e OOA nuk mori pjesë në asnjë ngjarje të organizuar nga KOM-i me rastin e vizitës së Patriarkut serb në Maqedoninë e Veriut, e cila u zhvillua më 20 dhe 21 qershor.SOC (2022): Hundreds of faithful welcomed Patriarch Porphyry in the monastery of Kalište near StrugaSOC (2022): Patriarch Porphyry: The Church offers the meaning of existence to every man in every time and every space

Çështja e integrimit organizativ të ZSHSH-së dhe KOM-it mbetet e pazgjidhur dhe priten vendime të mëtejshme. Më parë, më 10 qershor, ish- kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Ljubço Georgievski (në detyrë nga 1998 deri në 2002) deklaroi në një intervistë televizive se Maqedonia e Veriut duhet t'i kërkojë falje kryepeshkopit Jovan (Vraniškovski) për trajtimin e dobët gjatë viteve të kaluara.OOA (2022): Former Prime Minister Ljubčo Georgievski: Macedonian society should apologize to Archbishop Jovan Çështje të ngjashme në lidhje me kryepeshkopin Jovan janë ngritur nga ish-ministri serb i Kulturës Vladan Vukosavljević (në detyrë nga viti 2016 deri në vitin 2020) në letrën e tij të hapur drejtuar hierarkisë së KOS-it, të datës 22 qershor. Vladan Vukosavljević (2022): An open letter to the Holy Synod of Bishops of the Serbian Orthodox Church

 Struktura 
Që nga viti 2005, Kryepeshkopata Ortodokse e Ohrit drejtohet nga Kryepeshkopi Jovan VI i Ohrit. Ai kryeson Sinodin e Shenjtë të Hierarkëve të Kryepeshkopatës Ortodokse të Ohrit, i përbërë nga kryepeshkopi dhe 3 peshkopë.

Dioqezat në territorin e Maqedonisë së Veriut:
 Mitropolia e Shkupit, një kryepeshkopatë, e drejtuar nga kryepeshkopi Jovan VI i Ohrit;
  i Prespës dhe i Pellagonisë, i lirë;
  i Bregalnicës, me në krye peshkopin  ;
 Eparkia e Dibrës dhe Kërçovës, e lirë;
 Eparkia e Pollogut dhe Kumanovës, në krye me peshkopin  ;
  i Velesit dhe i Povardarisë (Vardarit), vakant;
  i Strumicës , me në krye Davidin ;

Sinodi i Shenjtë i Ipeshkvijve u krijua më 23 dhjetor 2003 në manastirin e Shën Gjon Gojartit. Anëtarët aktualë të Sinodit janë:
 Kryepeshkopi Jovan (Vranišovski) i Ohrit dhe Mitropoliti i Shkupit; locum tenens e Velesit dhe Povardarisë.
 Peshkopi  i Pollogut dhe Kumanovës ; Locum tenens të Dibrës dhe Kërçovës .
 Peshkopi  i Bregalnicës ; Locum tenens të Prespës dhe Pellagonisë .
 Vikar peshkopi David (Ninov) i Stobit ; locum tenens e Strumicës .

 Shih edhe 
 Komuna e Ohrit
 Kisha Ortodokse Lindore 
 Sanxhaku i Ohrit

 Literatura 









 Referime 

Kategoria:Ohër
Kategoria:Kisha ortodokse