Graciani

Graciani (  ; 18 prill 359 – 25 gusht 383) ishte perandor i pjesës perëndimore të Perandorisë Romake nga 367 deri në 383. Djali i madh i Valentinianit I, Gratiani shoqëroi të atin në disa fushata përgjatë kufijve të Rhein dhe Danub dhe u ngrit në gradën e augustus në 367. Pas vdekjes së Valentinianit në 375, Gratiani mori qeverinë e perëndimit, ndërsa gjysmëvëllai i tij Valentinian II u vlerësua gjithashtu perandor në Panoni . Gratiani qeveriste provincat perëndimore të perandorisë, ndërsa xhaxhai i tij Valens ishte tashmë perandor në lindje.
Sipas Kronikës së Jerome dhe Chronicon Paschale, djali i madh i Valentinianit, Gratiani, lindi më 18 prill 359 në Sirmium, tani Sremska Mitrovica, kryeqyteti i Panonia Secunda, nga gruaja e parë e Valentinianit, Marina Severa .     Gratiani ishte djali i vetëm i prindërve të tij.   Në kohën e lindjes së tij, babai i Gratianit jetonte në mërgim.  Gratiani u emërua sipas gjyshit të tij Gratian Funariut, cili ishte një tribun dhe më vonë erdhi nga Britania për Kostandinin e Madh ( r. 306-337 ). 

 Biografia 
Pas vdekjes së perandorit Jovian ( r. 363–364 ), më 26 shkurt 364, Valentiniani u shpall augustus (perandor).  Brenda një muaji, i motivuar nga oficerët e lartë, ai shpalli vëllanë e tij Valensi, xhaxhain e Gratianit, augustus të perandorisë së Lindjes.  Gratiani u emërua konsull në vitin 366 dhe u titullua nobilissimus puer nga babai i tij. (noblest boy}   Gratiani ishte shtatë vjeç kur u titullua nobilissimus puer, që tregonte se ai do të shpallej augustus .  Tutori i Gratianit ishte retori Ausoniu, i cili përmendi marrëdhënien në epigramet e tij dhe një poemë. 

Gratiani më pas udhëhoqi një fushatë përtej Rhine, sulmoi Lentiensët dhe e detyroi fisin të dorëzohej. Në të njëjtin vit, perandori lindor Valens u vra duke luftuar me gotët në Betejën e Adrianopolit, gjë që bëri që Gratiani të ngrinte Teodosin për ta zëvendësuar atë në vitin 379. Gratiani favorizoi krishterimin Nikeas mbi fenë tradicionale romake, duke nxjerrë Ediktin e Selanikut, duke refuzuar detyrën e pontifex maximus dhe duke hequr Altarin e Fitores nga Curia Julia e Senatit Romak . Qyteti Cularo në lumin Isère në Galinë Romake u riemërua  sipas tij, e cila më vonë u zhvillua në Grenoble .

Në vitin 383, duke u përballur me rebelimin e uzurpatorit Magnus Maximus, Gratiani marshoi me ushtrinë e tij drejt Lutetisë (Paris). Gratiani u ndoq nga Andragathius, equitum magjistër i Maximus dhe u vra në Lugdunum ( Lyon) më 25 gusht 383, sipas Consularia Constantinopolitana .      Më pas Maximus krijoi oborrin e tij në ish-rezidencën perandorake në Trier. <ref<</ref> Me vdekjen e Gratianit në vitin 383, 12-vjeçari Valentinian II ( r. 375–392 ) u bë augustusi i vetëm legjitim në perëndim.

Trupi i Konstantisë, gruas së parë të Gratianit, e cila kishte vdekur në fillim të atij viti, mbërriti në Kostandinopojë më 12 shtator 383 dhe u varros në kompleksin e Kishës së Apostujve të Shenjtë ( Apostoleion ) më 1 dhjetor, vendi i pushimit të një numri anëtarësh të familjes perandorake, duke filluar me Konstandinin në vitin 337, nën drejtimin e Teodosit, i cili kishte nisur ta bënte vendin një simbol dinastik. Ky ishte rasti i fundit që një anëtar i familjes perandorake perëndimore u varros në lindje, si një mauzoleum i ri që po ndërtohej në Bazilikën e Shën Pjetrit në Romë.   Sipas Augustinit të Hippo në veprën The City of God dhe Theodoretit në Historia Ecclesiastica, Gratian dhe Constantia kishin pasur një djalë, i cili vdiq në foshnjëri para vitit 383, lindur para vitit 379  deri në vitin 387, ndoshta edhe pas vdekjes së Magnus Maximus, eshtrat e Gratianit u varrosën në Mediolanum në mauzoleun perandorak.  Gratiani u hyjnizua në   

 Shih edhe 

 Iliria
 Iliriku
 Panonia
 Perandorët ilirë
 Prefektura e Ilirikut
 Lista e personaliteteve ilire

 Literatura 












 Referime 

Kategoria:Lindje 359
Kategoria:Ilirë

Kategoria:Perandorë ilirë
Kategoria:Perandorë romakë
Kategoria:Vdekje 383