Viti hixhri

Viti hixhri (arabisht: سَنة هِجْريّة) ose epoka hixhri (التقويم الهجري at-taqwīm al-hijrī) është epoka e përdorur në kalendarin hënor islam. Ai fillon numërimin e tij nga Viti i Ri Islam, në të cilin Muhamedi dhe pasuesit e tij migruan nga Meka në Jethrib (tani Medina). Kjo ngjarje, e njohur si Hixhreti, përkujtohet në Islam për rolin e saj në themelimin e bashkësisë së parë myslimane (umeti).

Një vit në kalendarin hënor islamik përbëhet nga dymbëdhjetë muaj hënor dhe ka vetëm 354 ose 355 ditë në vitin e tij. Rrjedhimisht, dita e Vitit të Ri ndodh dhjetë ditë më herët çdo vit në krahasim me kalendarin gregorian.

 Përkufizimi 
Epoka hixhri llogaritet sipas kalendarit hënor islamik, epoka (viti i parë) i të cilit është viti i hixhretit të pejgamberit Muhamed dhe fillon në ditën e parë të muajit Muharrem.

Vetë data e hixhretit nuk e ka formuar Vitin e Ri Islamik. Në vend të kësaj, sistemi vazhdon renditjen e mëhershme të muajve, me hixhretin që ndodh rreth ditës së 8-të të Rebi' el-Evvel, 66 ditë në vitin e parë.

 Historia 
 Paraardhësit 
Në moshën e pejgamberit Muhamed, ekzistonte tashmë një kalendar hënor arab, me muaj të emërtuar. Po kështu, vitet e kalendarit të tij përdorën emra konvencionale në vend të numrave: për shembull, viti i lindjes së Muhamedit dhe i Ammar ibn Jasir (570 e.s.) njihej si "Viti i Elefantit".Hajjah Adil, Amina, "Prophet Muhammad", ISCA, Jun 1, 2002,   Viti i parë i hixhretit (622-23 të e.s.) në këtë kalendar u emërua "Leja për të udhëtuar".

 Themelimi 
17 vjet pas hixhretit, një ankesë nga Ebu Musa el Esharij e shtyu kalifin Omerin të shfuqizonte praktikën e viteve të përmendura dhe të krijonte një epokë të re kalendarike. Umeri zgjodhi si epokë për kalendarin e ri musliman hixhretin, emigrimin e Muhamedit dhe 70 muslimanëve nga Meka në Medine.The Beginning of Hijri calendar Paul Lunde, Saudi Aramco World Magazine (nëntor/dhjetor 2005), retrieved 1/1/2019 Tradita i atribuon Othmanit propozimin e suksesshëm, thjesht duke vazhduar rendin e muajve që ishte vendosur tashmë nga Profeti Muhamed, duke filluar me Muharrem, pasi nuk kishte një renditje të caktuar muajsh gjatë epokës paraislamike (Epoka e Injorancës - Xhahilijeti). Miratimi i këtij kalendari u zbatua më pas nga Omeri.

 Muajtë 
Viti hixhri ka dymbëdhjetë muaj, gjatësia e saktë e të cilëve ndryshon sipas sekteve të Islamit. Çdo muaj i kalendarit islamik fillon me lindjen e ciklit të ri hënor. Tradicionalisht kjo bazohet në vëzhgimin aktual të gjysmëhënës së hënës (hilal) që shënon fundin e ciklit të mëparshëm hënor dhe rrjedhimisht muajin e mëparshëm, duke filluar kështu muajin e ri. Rrjedhimisht, çdo muaj mund të ketë 29 ose 30 ditë në varësi të dukshmërisë së hënës, pozicionimit astronomik të tokës dhe kushteve të motit. Megjithatë, sekte dhe grupe të caktuara, veçanërisht myslimanët bohras, përkatësisht alavitë, davuditët dhe sulaymani dhe muslimanët shiitë ismaili, përdorin një kalendar islamik tabular në të cilin muajt me numër tek kanë tridhjetë ditë (dhe gjithashtu muajin e dymbëdhjetë në një vit të brishtë) dhe muaj çift kanë njëzet e nëntë.

 Referime 

Kategoria:Fjalë dhe shprehje arabe
Kategoria:Kalendari Islam
Kategoria:Terminologji islame
Kategoria:Epoka kalendarike
Kategoria:Hixhreti