Panteizmi natyralist

Panteizmi natyralist ose i njohur gjithashtu si panteizmi shkencor, është një formë e panteizmit. Është përdorur në mënyra të ndryshme si për të lidhur Zotin ose hyjninë me gjëra konkrete, Ethical and Religious Thought in Analytic Philosophy of Language by Quentin Smith, 1998, Yale University Press, p. 226 determinizmin, Paul Tillich: Theologian of the Boundaries by Paul Tillich, Mark K. Taylor, Mark Lewis Taylor, Collins, 1987, p. 165 ose substancën e universit . Panentheism--The Other God of the Philosophers, John W. Cooper, Baker Academic, 2006, p. 39 Zoti, nga këto këndvështrime, shihet si agregat i të gjitha dukurive të unifikuara natyrore. Lectures on Divine Humanity by Vladimir Sergeyevich Solovyov, Lindisfarne Press, 1995, p. 79 Fraza shpesh është lidhur me filozofinë e Baruch Spinozës, The history of European philosophy: an introductory book by Walter Taylor Marvin, Macmillan Company, 1917, p. 325: “Naturalistic pantheism had already made its appearance in the sixteenth century and most notably in the writings of Giordano Bruno; but its most famous teacher was the seventeenth century philosopher Benedict Spinoza.” edhe pse akademikët ndryshojnë në mënyrën se si përdoret.

 Përkufizimet 
Termi "panteizëm" rrjedh nga fjalët greke pan (greqisht: πᾶν) që do të thotë "të gjithë" dhe theos (θεός) që do të thotë Zot. Ajo u shpik nga Joseph Raphson në veprën e tij De spatio reali, botuar në vitin 1697. Ann Thomson; Bodies of Thought: Science, Religion, and the Soul in the Early Enlightenment, 2008, page 54. Termi u prezantua në anglisht nga shkrimtari irlandez John Toland në veprën e tij të vitit 1705 Socinianism Truly Stated, nga një panteist që e përshkroi panteizmin si "mendimin e atyre që nuk besojnë në asnjë qenie tjetër të përjetshme përveç universit". 

Termi "natyralist" rrjedh nga fjala " natyralizëm ", e cila ka disa kuptime në filozofi dhe estetikë. A Dictionary of Philosophy, ed. T. Mautner, Blackwell, 1996 Në filozofi termi shpesh tregon pikëpamjen se gjithçka i përket botës së natyrës dhe mund të studiohet me metodat e përshtatshme për studimin e asaj bote, dmth . Oxford Companion to Philosophy, ed. Ted Honderich, Oxford University Press, 1995 Në përgjithësi nënkupton mungesën e besimit në qeniet e mbinatyrshme. 

 Konceptimet 
Joseph Needham, një studiues modern britanik i filozofisë dhe shkencës kineze, e ka identifikuar taoizmin si "një panteizëm natyralist që thekson unitetin dhe spontanitetin e operacioneve të Natyrës". Science and Civilisation in China: Volume 2, Joseph Needham, Cambridge University Press, 1956, p. 38 Kjo filozofi mund të datohet në fund të shekullit të IV pes. 

Shkolla filozofike helenistike greke e stoicizmit (e cila filloi në fillim të shekullit të 3-të pes) Stoicism, Stanford Encyclopedia of Philosophy. hodhi poshtë idenë dualiste të sferave të veçanta ideale/ndërgjegjshme dhe materiale, dhe identifikoi substancën e Zotit me të gjithë kozmosin dhe qiellin. Panentheism--The Other God of the Philosophers, John W. Cooper, Baker Academic, 2006, p. 39 Megjithatë, jo të gjithë filozofët që e bënë këtë mund të klasifikohen si panteistë natyralistë. 

Panteizmi natyralist u shpreh nga mendimtarë të ndryshëm, The history of European philosophy: an introductory book by Walter Taylor Marvin, Macmillan Company, 1917, p. 325: “Naturalistic pantheism had already made its appearance in the sixteenth century and most notably in the writings of Giordano Bruno; but its most famous teacher was the seventeenth century philosopher Benedict Spinoza.” duke përfshirë Giordano Bruno, i cili u dogj në dru për pikëpamjet e tij. Turner, William (prof. of philosophy at the Catholic University), "History of Philosophy", 1903, p. 429 Megjithatë, filozofi holandez i shekullit të 17-të Spinoza u bë veçanërisht i njohur për të. 

Duke u mbështetur ndoshta në idetë e Dekartit, Elements of general philosophy By George Croom Robertson, p. 282 Baruch Spinoza lidhi Zotin dhe Natyrën përmes frazës deus sive natura ("Zoti, ose Natyra"), Elements of General Philosophy, George Croom Robertson, John Murray, 1896, p. 282 Matthew Arnold: Between Two Worlds, AJ Lubell, Modern Language Quarterly, 1961, Duke University Press, page 5 A Concise Dictionary of Theology by Gerald O'Collins, Edward G. Farrugia, Paulist Press, 2000, p. 188 duke e bërë atë babanë e panteizmit klasik . Ai u mbështet në racionalizmin dhe jo në qasjen më intuitive të disa traditave lindore. Philosophies of History: Meeting of East and West in Cycle-pattern ... Grace Edith Cairns, 1962

Filozofia e Spinozës, e njohur ndonjëherë si Spinozizëm, është kuptuar në një sërë mënyrash dhe ka shkaktuar mosmarrëveshje të tilla si polemika e panteizmit . Megjithatë, shumë studiues e kanë konsideruar atë si një formë të panteizmit natyralist. Kjo ka përfshirë shikimin e unitetit panteist si të natyrshëm.   Të tjerë fokusohen në aspektin determinist të natyralizmit.  Christian philosophy, God: being a contribution to a philosophy of theism by John Thomas Driscoll, Benzinger 1904, p. 190 Spinoza frymëzoi një sërë panteistësh të tjerë, me shkallë të ndryshme idealizmi ndaj natyrës. Goethe, Nietzsche, And Wagner: Their Spinozan Epics of Love And Power by T. K. Seung, p. 11 The five great skeptical dramas of history by John Owen (theologian), 1896, p. 13 Megjithatë, ndikimi i Spinozës në kohën e tij ishte i kufizuar. Christian Ethics by Adolf Wuttke (theologian), 1876, p. 289, p. 327 Matthew Arnold: Between Two Worlds, AJ Lubell, Modern Language Quarterly, 1961, Duke University Press... Page 5

Studiuesit e kanë konsideruar Spinozën themeluesin e një linje të panteizmit natyralist, edhe pse jo domosdoshmërisht të vetmin. Nothingness in the theology of Paul Tillich and Karl Barth by Sung Min Jeong University Press of America, 2003, p. 24 George Finger Thomas (prof of religious thought), "Philosophy and religious belief", 1970, p. 92 The riddle of the universe by Edward Douglas, London: Fawcett, 1893, p. 30

Në vitin 1705 shkrimtari irlandez John Toland miratoi një formë të panteizmit në të cilën shpirti i Zotit është identik me universin material.  "Materialism in Eighteenth-Century European Thought" in New Dictionary of the History of Ideas, 2005, ed. Peter Machamer and Francesca di Poppa The Middle Works of John Dewey, Volume 2, SIU Press, 1976, p. 184

Natyralisti gjerman Ernst Haeckel (1834–1919  ) propozoi një panteizëm monist në të cilin ideja e Zotit është identike me atë të natyrës ose substancës. The Presbyterian and reformed review, Volume 7, Anson D.F. Randolph, 1896, p217

Lëvizja Panteiste Botërore, e filluar në vitin 1999, e përshkruan Panteizmin Natyralist duke përfshirë nderimin për universin, realizmin, natyralizmin e fortë dhe respektin për arsyen dhe metodën shkencore si metoda të të kuptuarit të botës.  Paul Harrison e konsideron pozicionin e tij ekuivalentin më të afërt modern me atë të Toland. 

 Shih edhe 
 Natyra
 Totemi
 Animizmi
 Paganizmi
 Natyralizmi
 Neopaganizmi 

 Referime 

Kategoria:Natyralizëm (filozofi)