Shkolla dhe shoqëria

Shkolla dhe Shoqëria: Tri leksione (1899) është vepra e parë e botuar e John Dewey mbi arsimin.  Një botim shumë me ndikim në vetvete,   që do të hidhte gjithashtu themelet për punën e tij të mëvonshme. Në leksionet e përfshira në botimin fillestar, Dewey propozon një kuadër psikologjik, social dhe politik për arsimin dhe edukimin progresiv. Veçanërisht, kjo përfshin eksperimentimin praktik të përbashkët si element qendror i punës në shkollë. Ai argumenton se qasja progresive është njëkohësisht një produkt i pashmangshëm i Revolucionit Industrial dhe një përshtatje e natyrshme me psikologjinë e fëmijëve. Një kapitull i fundit detajon disa nga eksperimentet e kryera në Shkollat Laboratorike të Universitetit të Çikagos .

Artikujt në botimin e vitit 1915 e zgjeruan argumentin e tij me ribotimet e veprës së Dewey të botuar në Regjistrin e Shkollës Fillore. 

 Sfondi 
Eksperimentimi në arsim ishte i përhapur në shekullin XIX, dhe pjesa më e madhe e eksperimenteve të fundit të shekullit XIX përfshinte futjen e aktiviteteve "përdoruese" në klasë. Louisa Parsons Stone Hopkins kapi frymën e kohës në fjalimin e saj në Panairin e Mekanizmit të Bostonit të vitit 1890:Ka qenë e vështirë të shpëtosh nga traditat e një edukimi ekskluzivisht libresk. Gramatikat, siç tregon emri i tyre, e kanë lidhur fëmijën me të kaluarën e vdekur dhe e kanë kufizuar në formën mesjetare të aktivitetit të trurit dhe shprehjes së mendimit, derisa indet e tij lidhëse kanë pushuar së qeni të ndjeshme ndaj mjedisit të natyrës duke bërë që ai të harronte. materialin dhe ligjet që e prekin nga çdo anë : ai nuk vëzhgonte asgjë ; ai nuk zbulonte asgjë ; ai nuk ndërtonte asgjë. 
alt=Children in Washington D.C. learning how a compass works|parapamje| Kishte shumë eksperimente me të mësuarit eksperimental në kohën kur Dewey mbajti leksionet e tij. Këtu fëmijët e vegjël mësojnë se si funksionon një busull në një shkollë në Uashington DC në vitin 1899.
Ndërsa futja e detyrave manuale në klasë ishte duke u zhvilluar shumë përpara publikimit të Shkollës dhe Shoqërisë, vepra e Dewey ndihmoi në vendosjen e një themeli teorik koherent për eksperimentimin progresiv në arsim.

Tre leksionet që përbëjnë pjesën më të madhe të botimeve të vitit 1899 dhe 1900 u dhanë fillimisht si një seri leksionesh për mbledhjen e fondeve në mbështetje të Shkollës Laboratorike.  Nga këto leksione, Dewey mblodhi 350 dollarë për shkollën.  

Leksionet zhvillohen sipas një modeli, e para ka të bëjë me raportin e shkollës me progresin social, e dyta me raportin e shkollës me psikologjinë e fëmijës dhe e treta me organizimin e shkollës si institucion në realizimin e këtyre synimeve.  

 Përmbledhje 

 Shkolla dhe progresi social 
Leksioni i parë shqyrton marrëdhëniet e arsimit dhe përparimit shoqëror. Dewey argumenton se, me ardhjen e epokës industriale, shumë procese tradicionale arsimore dhe edukative kishin humbur. Në një shoqëri para-industriale, fëmijët mësonin përkrah prindërve të tyre, duke kombinuar mësimin me aplikimin dhe industrinë. Dewey shpjegon se një punë e tillë forconte karakterin, duke nxitur pavarësinë dhe iniciativën, por se "përqendrimi i industrisë dhe ndarja e punës" ka gërryer mundësitë e tilla kuptimplote dhe praktike të të mësuarit në shtëpinë e fëmijërisë.  

Në këtë mjedis nevojitet një “Arsim i Ri” që është “pjesë përbërëse e gjithë evolucionit shoqëror”. Në thelb, arsimi duhet të ndjekë ndryshime më të mëdha në shoqëri, në vend që të zbatojë ide të izoluara, të cilat janë "shpikje arbitrare" të bëra nga "mendjet tepër të zgjuara të pedagogëve" për t'u marrë me sfidat e tyre specifike. Ide të tilla përbëjnë "në rastin më të keq kalimtare, dhe në rastin më të mirë thjesht përmirësime në detaje të caktuara".  Aty ku mundësitë e të mësuarit në shtëpi janë zhdukur, shkollat moderne tani duhet të përshtaten për të mbushur boshllëkun. Shkolla duhet të bëhet “habitati i ri i fëmijës, ku ai mëson nëpërmjet jetesës së drejtuar”.  
parapamje| Nxënësit marrin pjesë në një klasë botanike në Uashington DC, 1899. Nga Frances Benjamin Johnston.
Një pjesë e rëndësishme e një arsimi të tillë është "trajnimi manual", i cili përfshin përpunimin e drurit dhe metalit, si dhe punët e shtëpisë, siç është gatimi. Dewey tregon një histori të zgjeruar të fëmijëve të angazhuar në qepje në shkollën e tij laboratorike. Për të bërë punën e fibrave ata duhet të krijojnë lëndë të parë nga pambuku dhe leshi, por duke bërë kështu ata mësojnë një mori mësimesh në histori, gjeografi, inxhinieri dhe shkencë. Dewey e mbyll këtë histori me këto fjalë:Nuk duhet të flas për shkencën e përfshirë në këtë - studimin e fibrave, të veçorive gjeografike, kushtet në të cilat rriten lëndët e para, qendrat e mëdha të prodhimit dhe shpërndarjes, fizikën e përfshirë në makineritë e prodhimit; as, përsëri, nga ana historike - ndikimi që këto shpikje kanë pasur mbi njerëzimin. Ju mund ta përqendroni historinë e gjithë njerëzimit në evolucionin e fibrave të lirit, pambukut dhe leshit në veshje.  Dewey bën një lutje që teoria dhe praktika të mos ndahen, duke argumentuar se nëse vërtet duam të sigurojmë një popullatë të kulturuar, duhet të fusim në procesin arsimor ato aktivitete "të cilat u bëjnë thirrje atyre, interesi dominues i të cilëve është të bëjnë dhe të krijojnë".  Duke qenë se dija po lëviz “në të gjitha rrymat e shoqërisë” nuk na mbetet gjë tjetër veçse të gjejmë mënyra për të arritur tek të gjithë nxënësit dhe studentët.  

 Shkolla dhe jeta e fëmijës 
Në ligjëratën e dytë shqyrtohet lidhja mes shkollimit dhe fëmijës. Këtu Dewey propozon një kurrikulë me në qendër nxëmësin. Të mësuarit autentik vlerësohet dhe duhet të përqendrohet në interesat natyrore të fëmijëve: dëshira e tyre për të komunikuar me të tjerët, për të ndërtuar gjëra, për të pyetur rreth gjërave dhe për t'u shprehur artistikisht.

Dewey fillon duke folur për paragjykimet fizike të klasës. Tavolinat e nxënësve janë të vogla, të mbushura me njerëz. Ata kanë vend për të mbajtur një libër, vend për të studiuar, por nuk kanë vend për të krijuar. Në vend që të jetë një hapësirë për të punuar, klasa është projektuar si një vend për të dëgjuar dhe lexuar. Të dyja janë mënyra të përthithjes pasive. Për më tepër, nxënësve u kërkohet jo vetëm të dëgjojnë në mënyrë pasive, por të dëgjojnë "në masë".  

Ky "pasivitet i qëndrimit" dhe "masa mekanike e fëmijëve"  janë për shkak të kurrikulës dhe metodës së ngurtë, të cilat janë ende të rrënjosura në një "konceptim mesjetar të të mësuarit".  Kur thelbi i një kurrikule është dëgjimi në masë, atëherë të gjithë mund të testohen për të njëjtën gjë në intervale të caktuara. Fëmija në këtë sistem është një mendim i mëvonshëm; arsimi është i strukturuar në një mënyrë të caktuar dhe fëmija duhet të përkulet ndaj tij.  

Dewey propozon një "qendër graviteti" të ndryshme për mësimin: e që është vetë fëmija.  Kjo, pretendon Dewey, është mënyra se si fëmijët arsimohen dhe edukohen në një mjedis ideal shtëpiak. Fëmijët priren natyrshëm ndaj aktivitetit, bisedës, krijimit dhe kërkimit. Natyra e arsimit duhet të jetë që ta marrë atë prirje dhe ta drejtojë atë drejt qëllimeve të vlefshme për shoqërinë. Si shembull, ai përshkruan një klasë gatimi e cila, përmes një sërë pyetjesh nga mësuesi dhe nxënësit, përfundimisht çon në mësime nga kimia organike dhe eksperimente në lidhje me efektet e nxehtësisë në proteinat në vezë.  

Përshkruhen impulset e fëmijëve. Ata dëshirojnë të komunikojnë me të tjerët. Ata duan të dinë natyrën e gjërave. Ata kënaqen me shprehjen artistike dhe pëlqejnë të bëjnë gjëra.  

Pasi përshkruan një sërë aktivitetesh të tjera nga shkolla laboratorike, ai arrin në atë që e sheh si "bllokun pengues" më të madh që kanë tradicionalistët këto qasje: Stimulimi i kërkimit dhe interesit është mirë, thonë ata, por "si, mbi këtë bazë, do të merr fëmija informacionin e nevojshëm; si do t'i nënshtrohet disiplinës së kërkuar?"  

Përgjigja e shkurtër e Dewey për këtë pyetje është se "informacioni i nevojshëm" dhe "disiplina e kërkuar" vijnë në mjedise të tilla - ky kërkim për hir të tij dhe kërkesat e arsimit nuk janë në kundërshtim.  

Përgjigja më e gjatë e Dewey (dhe përfundimi i tij ndaj leksionit) është se ne gabojmë kur mendojmë për imagjinatën e fëmijës si një aftësi më vete. Imagjinata dhe të mësuarit nuk mund të jenë në kundërshtim, sepse "Nëse kultura nuk është një lustër sipërfaqësore, një rimeso e sofër mbi dru të zakonshëm, sigurisht që është kjo -- rritja e imagjinatës në fleksibilitet, në shtrirje dhe në simpati, deri në jetën që jeta individuale është e informuar me jetën e natyrës dhe të shoqërisë."  

 Mbeturinat në arsim 
Në leksionin e tretë, Dewey trajton çështjen e "mbeturinave në arsim" në një mënyrë disi të pazakontë. Për Dewey, humbja kryesore në arsim është një humbje përpjekjesh nga ana e shkollës dhe kohë dhe përpjekje nga ana e fëmijëve. Këto mbeturina, pretendon Dewey, janë rezultat i izolimit:Të gjitha mbeturinat janë për shkak të izolimit. Organizimi nuk është gjë tjetër veçse t'i lidhësh gjërat me njëra-tjetrën, në mënyrë që ato të funksionojnë lehtësisht, fleksibël dhe plotësisht. Prandaj, duke folur për këtë çështje të mbeturinave në arsim, dëshiroj të tërheq vëmendjen tuaj për izolimin e pjesëve të ndryshme të sistemit shkollor, për mungesën e unitetit në synimet e arsimit, për mungesën e koherencës në studimet dhe metodat e tij.  
parapamje| Grafiku i paraqitur nga Dewey për zhvillimin e arsimit në histori. Nga vepra me titull Shkolla dhe Shoqëria, 1900.
Izolimi i parë që shqyrton Dewey është mungesa e lidhjeve midis fazave të karrierës shkollore të një fëmije. Kopshti i fëmijëve, argumenton ai, vjen nga sinteza e Froebel-it për vëzhgimin e lojës së fëmijëve me simbolikën idealiste të Shellingut të fillimit të shekullit XIX. Më pas bëhet e vështirë për t'i zhvendosur nxënësit nga kopshti në klasat fillore, të cilat janë të organizuara rreth shqetësimeve praktike të shekullit XVI: leximi dhe matematika për tregti. Nga shkolla fillore në shkollën e mesme ka një hendek tjetër, me shkollën e mesme të ndikuar nga gramatika e Rilindjes, një hyrje në kulturë - në atë kohë latinishtja dhe greqishtja, ndonëse në shekullin XIX kjo është një kulturë tjetër. Një hendek tjetër ekziston midis shkollës së mesme të ulët dhe shkollës së mesme të lartë, e cila është kryesisht një akademi përgatitore për hyrjen në universitete e zhvilluar për të përmbushur nevojat mesjetare rreth studimit profesional dhe zgjerimit kulturor.  
parapamje| Dizajni konceptual i paraqitur nga Dewey për një shkollë të unifikuar.
Ndërsa Dewey është i kujdesshëm të theksojë se këto institucione kanë evoluar me kalimin e kohës, ai vëren se natyra lara-lara e sekuencës mbetet. Zgjidhja, sipas Dewey, është unifikimi i sekuencës duke lidhur çdo pjesë të sekuencës me botën jashtë shkollës.

Dewey argumenton se e vetmja mënyrë për të unifikuar kurrikulën është rritja e lidhjes së saj me botën jashtë klasës. Ashtu si shtëpia dhe industria nuk janë të ndara nga laboratorët dhe qendrat kërkimore të botës, ashtu edhe kurrikula që gjen frymëzimin e saj në botën e jashtme mund të unifikohet.

Për ta ilustruar këtë, ai ofron një përshkrim të hollësishëm të një ndërtese shkolle të projektuar rreth parimit të këtyre marrëdhënieve. Në katin e parë, katër këndet përfaqësojnë praktikën, makineritë, industrinë e tekstilit, dhomën e ngrënies dhe kuzhinën. Këto janë renditur rreth bibliotekës qendrore, duke ilustruar gjithmonë se kuptimi i këtyre aktiviteteve nuk janë vetë aktivitetet, por "teoria e aktiviteteve praktike", të cilat këto aktivitete ndihmojnë në shpjegimin. Këto aktivitete kanë kuptim në sferën e shtëpisë dhe tregtisë për individin, por kuptimin e tyre social e fitojnë nga njohuritë kolektive të qendrës.

Kati i dytë është i ngjashëm, por në fokus më akademik. Të vendosura rreth një muzeu qendror, studiot e artit dhe muzikës dhe bibliotekat e ndryshme lidhen me njëra-tjetrën, por edhe me aktivitetet praktike të katit të parë. Nevojat për tekstil të katit të parë, për shembull, lidhen me kërkimin biologjik të katit të dytë.

Duke e lidhur shkollën në tërësi me jetën në tërësi, qëllimet e ndryshme të fazave të arsimit – dobia e shkollës fillore, kundrejt kulturës dhe studimit profesional në shkollën e mesme – pushojnë së tërhequri në drejtime të ndryshme. Rritja e fëmijës në "kapacitetin dhe shërbimin shoqëror, bashkimi i tij më i madh dhe më jetik me jetën, bëhet synimi unifikues" dhe përparimi përmes disiplinave janë thjesht faza të asaj rritjeje.

 Kapituj shtesë 
Botimet e viteve 1899 dhe 1900 përfshinin një kapitull të katërt mbi aktivitetet e Shkollës Laboratorike, ndërsa botimi i vitit 1915 përmbante një numër artikujsh që ishin botuar në Regjistrin Arsimor rreth kohës së publikimit të Shkollës dhe Shoqërisë.

 Tre vjet të shkollës fillore universitare 
Një raport i shkurtër mbi shpenzimet dhe strukturën e Shkollës Laboratorike në Universitetin e Çikagos, fillimisht një transkriptim i një fjalimi të dhënë nga Dewey në Shoqatën e Prindërve të shkollës në shkurt 1899.  Në të Dewey shkon mbi gjithçka, nga shpenzimet e shkollës deri te organizimi i notave.

Vëmendje e veçantë është këmbëngulja e Dewey se shkolla nuk ishte krijuar për të testuar ide të gatshme, përkundrazisjellja edukative e shkollës, si dhe administrimi i saj, zgjedhja e lëndës dhe përpunimi i kursit të studimit, si dhe mësimi aktual i fëmijëve, kanë qenë pothuajse tërësisht në duart e mësuesve të shkollës, dhe se ka pasur një zhvillim gradual të parimeve dhe metodave arsimore të përfshira, jo një pajisje fikse. Mësuesit e kanë nisur me pikëpyetje, e jo me rregulla të fiksuara, dhe nëse ka marrë ndonjë përgjigje, janë mësuesit e shkollës që i kanë furnizuar.Më pas ai detajon disa nga pyetjet që ata synuan të trajtonin—kryesisht se si disiplinat akademike dhe simbolike duhet t'i përcillen fëmijës dhe si mund të bëhen ato të rëndësishme për jetën e fëmijës në shtëpi dhe në komunitet.  Pas tre vjetësh, thotë ai, shkolla është ende një punë në zhvillim e sipër, megjithatë "disa nga pyetjet tona origjinale kanë siguruar përgjigje pozitive".

 Psikologjia e arsimit fillor 
Dewey përshkruan mënyrën në të cilën ndryshimet në kuptimin tonë të psikologjisë duhet të ndryshojnë praktikën arsimore. Ai përshkruan disa nga ndryshimet që ka parë në psikologji që duhet të ndikojnë në praktikën e mësimdhënies:

 Psikologjia më e re e sheh përfaqësimin mendor si të shoqërisht të ndërtuar.
 Psikologjia më e re e sheh njohjen si të drejtuar nga aktiviteti.
 Psikologjia më e re e sheh mendjen e fëmijës si të ndryshme nga mendja e të rriturve.

Më pas Dewey detajon mënyra të ndryshme sesi kurrikula ka ardhur në përputhje me këto kuptime më të reja, dhe në disa raste i ka parashikuar ato.

 Parimet arsimore të Froebel-it 
Dewey përshkruan parimet arsimore-edukative të Froebel-it, duke shpjeguar vendet ku Shkolla Laboratorike është në simpati me qasjen e Froebel-it, por edhe duke kritikuar qasjen e Froebel-it ku ato ndryshojnë.
parapamje| Vizatimi i mësuesve që udhëheqin fëmijët në "Lojë me gishta", një nga metodat e imitimit dhe abstraksionit të preferuar nga Froebel.
Kritika e tij e parë nuk është aq shumë për Froebel-in, por për ata që e ndjekin Froebel-in si një sistem:Përderisa profesionet, lojërat, etj., thjesht përjetësojnë ato të Frobelit dhe dishepujve të tij të mëparshëm, me të drejtë mund të thuhet se në shumë aspekte supozimi është kundër tyre...që në adhurimin e veprimeve të jashtme të diskutuara nga Froebel ne kemi pushuar së qeni besnik ndaj parimit të tij.Për Dewey, mësuesi është një profesionist i aftë, i cili duhet të shikojë gjithmonë veçoritë e fëmijës dhe mjedisin kur harton mësimin; formulat nuk mund të mjaftojnë.

Kritika e tij e dytë është përdorimi i simbolizmit nga Froebel. Kjo mbështetje e tepruar në simbolikën si një parim udhëzues erdhi, thotë Dewey, sepse Froebel funksiononte pa një psikologji shkencore dhe për shkak se natyra e kulturës gjermane të kohës kërkonte të mbante kulturën e Kopshtit të Fëmijëve larg nga kultura e ngurtë e shoqërisë përreth. Për Dewey, ky theksim i simbolizmit keqkupton imagjinatën e vërtetë të fëmijës, i cili vuan nga abstraksioni dhe shumëllojshmëria shumë e shpejtë e metodës së Froebel-it.

Një kritikë e fundit është ajo e motivimit. Dewey argumenton se ndërsa imitimi është një mjet i fuqishëm në arsim dhe edukim, ai nuk mund të jetë motivi i vetëm i të mësuarit të fëmijës. Fëmija, nëse do të mësojë diçka, duhet të ketë dhe të zotërojë një koncept të arsyes së aktivitetit si dhe të mënyrës. Ai përfundon me një lutje që hendeku midis metodologjive në kopsht dhe në shkollën fillore të tejkalohet, në interes të një rruge më produktive pedagogjike të qëndrueshme për fëmijën.

 Qëllimi i historisë në arsimin fillor 
Botuar fillimisht në Procesverbalin e Shkollës Fillore nr. 8. ai argumenton se "sido që të jetë historia për historianin shkencor, për edukatorin dhe mësimdhënësin duhet të jetë një sociologji indirekte". Duke kuptuar "motorët" e historisë, fëmija kupton forcat dhe organizimet e kohës së saj.

Dewey gjithashtu detajon metodat në përdorim në shkollën laboratorike në atë kohë. Çelësi i metodës është t'i lini nxënësit "të jetojnë në kohë", të kuptojnë sfidat me të cilat u përballën njerëzit e asaj kohe dhe të përpiqen të zbulojnë zgjidhje. Ndërsa krahasojnë zgjidhjet e tyre me zgjidhjet e së kaluarës, ata e kuptojnë të kaluarën si një model për zgjidhjen e problemeve në të tashmen. Burimet parësore janë të privilegjuara dhe tekstet shkollore duhet të shmangen. Mbi të gjitha, historia është një mjet i "kërkimit shoqëror". 

 Jehona 
Botimi i vitit 1900 u prit ngrohtësisht dhe u përkthye dhe u botua gjerësisht. Libri pati popullaritet dhe ndikim pothuajse të menjëhershëm, me tre botime brenda vitit të parë, me 7500 kopje mes tyre.   
parapamje| Historia e përshtypjeve nga faqja e të drejtave të autorit të përshtypjes së vonë të botimit të vitit 1900.
Në kohën e botimit të vitit 1915, Rekordi i Shkollës Fillore shkoi aq larg sa thoshte:Është dhënë vetëm për disa burra që të shkruajnë për arsimin klasik. Që kur Spencer shkroi esetë e tij, nuk ka pasur një kontribut më të rëndësishëm në reformën arsimore sesa Shkolla dhe Shoqëria e John Dewey.  

 Ndikimi ndërkombëtar 
Shkolla dhe Shoqëria u ribotua në Britani pothuajse menjëherë, në vitin 1900. Pasoi ndikimi global; libri u lexua nga ithtarët e arsimit progresiv në mbarë botën.

Vepra u citua nga Édouard Claparède, i cili ndihmoi në formimin e një arsimi progresiv (education nouvelle) në Gjenevë, Zvicër, në vitet paraLuftës së Parë Botërore. Deri në vitin 1920, Dewey dhe vepra e tij me titull The School and Society u panë si " autoriteti për zhvillimin e fëmijëve" nga Claparède. 

Në Gjermani, kapitulli i parë, me titull "Shkolla dhe progresi social" u botua në një revistë në vitin 1903.   Një përkthim gjerman i të gjithë veprës pasoi në vitin 1905.   Sidoqoftë, vepra e Dewey nuk u besua nga elitat në Perandorinë gjermane monarkiste dhe autoritare,  pasi konsiderohej e "ndërtuar mbi ndërveprimin dhe bashkëpunimin, dhe për rrjedhojë mbi demokracinë".  Disa ide nga Shkolla dhe Shoqëria u përqafuan nga reformatorët arsimorë monarkistë, por u zhveshën nga të gjitha idealet themelore demokratike, sepse këta reformatorë thjesht kërkuan të shfrytëzonin "rezervat e talenteve të klasës punëtore për t'i shërbyer monarkisë".  

Vepra u përkthye në rusisht dhe mund të ketë ndikuar në pikëpamjet e Pavel Blonsky dhe në pikëpamjet e reja të Lev Vygotsky.  Idetë e Dewey të përshkruara në Shkolla dhe Shoqëria u bënë thirrje hartuesve të kurrikulave të hershme sovjetike, por përgjithësisht u denoncuan si të papajtueshme me ideologjinë sovjetike, e cila i shihte shkollat si mbështetëse të qëllimeve politike, në gjysmën e dytë të viteve 1920. 

Ka disa mosmarrëveshje se në cilën gjuhë u përkthye libri për herë të parë. Thomas Popekewitz thotë se përkthimi i parë ishte në gjuhën çeke në vitin 1904.  Bonoso pretendon se një version spanjoll, i përkthyer nga Domingo Barnés Salinas, u shfaq në Amerikën Latine që në vitin 1900.  Hickman gjithashtu i atribuon Barnes përkthimin e parë në spanjisht, por e daton në vitin 1915 dhe i jep Japonisë dallimin e përkthimit të parë në vitin 1901. 

Në përgjithësi, libri u përkthye në një duzinë gjuhësh  përfshirë këtu edhe gjuhën shqipe. Kjo vepër së bashku me veprën tjetër monumentale me titull Demokracia dhe edukimi paraqesin dy gurë themeltar në historinë e arsimit dhe pedagogjisë dhe filozofinë e edukimit bëtëror

 Shih edhe 
 Arsimi
 Pedagogjia
 John Dewey
 Pragmatizmi
 Historia e arsimit
 Historia e pedagogjisë
 Pedagogjia pragmatiste
 Demokracia dhe edukimi

 Referime 

Kategoria:Libra mbi arsimin
Kategoria:Pedagogji shkollore
Kategoria:John Dewey