Muret e Beninit

Muret e Beninit janë një seri punimesh tokësore të përbëra nga brigje dhe kanale, të quajtura Iya në gjuhën Edo, në zonën përreth Qytetit të Beninit të sotëm, kryeqytetit të Edos së sotme, Nigeri. Ato përbëhen nga 15 km (9,3 milje) të qytetit iya dhe rreth 16,000 kilometra (9,900 milje) ija rurale në zonën përreth Beninit. "Muret" e qytetit të Beninit dhe zonave përreth u përshkruan si "punimet më të mëdha tokësore në botë të kryera para epokës mekanike" nga libri i rekordeve Guinness. Disa vlerësime sugjerojnë se muret e Beninit mund të jenë ndërtuar midis shekullit të trembëdhjetë dhe mesit të shekullit të pesëmbëdhjetë të erës sonë dhe të tjera sugjerojnë se muret e Beninit (në rajonin e Esanit) mund të jenë ndërtuar gjatë mijëvjeçarit të parë të erës sonë.

Historia
 Takimet e para me Perëndimin dhe Rekordet 
Muret e Qytetit të Beninit janë të njohura për perëndimorët që nga viti 1500. Rreth vitit 1500, eksploruesi portugez Duarte Pacheco Pereira, i përshkroi shkurtimisht muret gjatë udhëtimeve të tij. Një përshkrim tjetër i dhënë rreth vitit 1600, njëqind vjet pas përshkrimit të Pereira-s, është nga eksploruesi holandez Dierick Ruiters.

Tregimi i Pereira-s për muret është si më poshtë:

Arkeologu Graham Connah sugjeron se Pereira gaboi me përshkrimin e tij duke thënë se nuk kishte mur. Connah thotë: "[Pereira] konsideronte se një breg i tokës nuk ishte një mur në kuptimin e Evropës së kohës së tij."

Rrëfimi i Ruiters për muret është si më poshtë:

 Ndërtimi 
Vlerësimet për ndërtimin fillestar të mureve variojnë nga mijëvjeçari i parë i es deri në mesin e shekullit të pesëmbëdhjetë të e.s. Sipas Connah, tradita gojore dhe rrëfimet e udhëtarëve sugjerojnë një datë ndërtimi të viteve 1450-1500 e.r. Është vlerësuar se, duke supozuar një ditë pune 10-orëshe, një forcë punëtore prej 5,000 burrash mund të kishte përfunduar muret brenda 97 ditëve, ose nga 2,421 burra në 200 ditë. Megjithatë, këto vlerësime janë kritikuar për mos marrë parasysh kohën që do të duhej për të nxjerrë tokën nga një vrimë gjithnjë e më e thelluar dhe kohën që do të duhej për të grumbulluar tokën në një breg të lartë.

 Përshkrimi 
parapamje|Benin në vitin 1897
Muret ishin ndërtuar me një strukturë hendeku dhe dige; hendeku i gërmuar për të formuar një hendek të brendshëm me tokën e gërmuar që përdoret për të formuar murin e jashtëm.

Pjesë të shpërndara të strukturës mbeten në Edo, me shumicën dërrmuese të tyre që përdoren nga vendasit për qëllime ndërtimi. Ajo që ka mbetur nga vetë muri vazhdon të shembet për zhvillimet e pasurive të paluajtshme.

Etnomatematicieni Ron Eglash ka diskutuar planin e planifikuar të qytetit duke përdorur fraktale si bazë, jo vetëm në vetë qytetin dhe fshatrat, por edhe në dhomat e shtëpive. Ai komentoi se "Kur evropianët erdhën për herë të parë në Afrikë, ata e konsideruan arkitekturën shumë të çorganizuar dhe si rrjedhojë primitive. Nuk u shkonte kurrë mendja se afrikanët mund të kishin përdorur një formë matematike që ata as nuk e kishin zbuluar ende."

 Referime 

Kategoria:Muret e qytetit