Drekali

Drekali sipas traditës ishte prijësi (vojvoda, "duka") i fisit Kuçi dhe themelues i vëllazërisë Drekaloviqi, e cila i dha krerët e Kuçit për tre shekuj.

 Emri 
Ka pikëpamje të ndryshme për etimologjinë e Drekalit/Drekales. Një pikëpamje pohon se rrjedh nga folja arkaike sllave dreka (si në derati se) "bërtas, të bërtasësh". Megjithatë, sipas Pavel Rovinsky, Drekale është korrupsioni në gjuhën shqipe i Andrej;  që është emri i tij aktual. Po kështu, Mehmet Ahmetaj argumenton se emri është një përbërje e antroponimeve shqipe Ndre(ri) + Kalë dhe është pasqyruar në mikrotoponime si Gropa e Drekalit (shqip "Gropa e Drekalit") në fshatin Stjepoh të Trieshit.

 Historia 
Drekali u zgjodh në pozitën e vojvodës ("dukës") së fisit Kuçi ndoshta në gjysmën e dytë të shekullit XVI, me propozimin e Dreca Dedinit.  Sipas një tregimi, Vojvoda Zhijo Peralov nga Kosori e martoi vajzën e tij Mara me Drekalin.  Pasardhësit e tyre do të njiheshin si Drekali/Drekalović .  

Ka disa tradita gojore dhe legjenda rreth origjinës së tij:
 Një traditë thotë se babai i Drekalit ishte nga Kuçi i Vjetër, ndërsa nëna e tij ishte e bija e prijësit të Kelmendit, njëfarë Martini.
 Sipas Edith Durham, Drekali ishte një pasardhës i fisit Berisha të Shqipërisë së Veriut.

Legjendat për paraardhësin e Kastratëve thonë se ishte vëllai i Drekalit ai që kishte ardhur nga Kuçi, ndërsa Gj. Slijepçeviq thekson se kishte më shumë gjasa që paraardhësi të vinte nga Kuçi por të kishte prejardhje nga ndonjë familje tjetër pasi Drekali në fakt nuk kishte vëllezër. 

Dedin Dreca në fakt ia kaloi titullin e tij të vojvodës, i impresionuar nga negociatat e suksesshme të paqes me vezirin e Sanxhakut të Shkodrës. Mark Milani tregon se ai ishte vojvoda i parë i zgjedhur, si dhe vojvoda i parë i fisit të përgjithshëm, pasi në atë kohë autoritetet osmane caktuan nga një në çdo fshat. Drekali kishte dy djem, Nikollën dhe Lalen. Sipas traditës, Drekali, së bashku me djalin e tij të madh, Nikollën, u vra në një përleshje nga anëtarët e fisit Kelmendi, teksa ishin duke kullotur në malet e Zhijevës. Djali i tij Lale mbijetoi falë faktit se, duke qenë ende i vogël, i ndërroi rrobat në lojën e fëmijës me një djalë mysliman nga Podgorica me emrin Lisiçiq. Në vend të kësaj u vra djali fatkeq, i cili herë pas here kulloste me ta. Disa historianë e vendosin këtë ngjarje rreth vitit 1550. Lale më vonë u hakmor për vdekjen e babait dhe vëllait të tij, me ndihmën e myslimanëve nga Podgorica. Hakmarrja përshkruhet në këngën epike popullore Prifti Milutin dhe Drekalovići.

 Trashëgimia 
Drekali përkujtohet në letërsi dhe poezinë tradicionale gojore malazeze, si Vojvoda Drekali dhe Vuk i Klimentëve.

Mark Milani ka shkruar në veprat e tij për Drekalin dhe pasardhësit e tij. Simo Matavul diskuton gjerësisht për Drekalin në një nga romanet e tij.

 Shih edhe 
 Fiset e Malit të Zi

 Referime 

Kategoria:Lindje - Shekulli XVI
Kategoria:Shqiptarë të Malit të Zi
Kategoria:Malazezë me prejardhje shqiptare