Pushtimi i Greqisë nga Fuqitë e Boshtit

Pushtimi i Greqisë nga Fuqitë e Boshtit (greqisht: Η Κατοχή, romanizuar: I Katochi, fjalë për fjalë 'pushtimi') filloi në prill 1941 pasi Gjermania Naziste pushtoi Mbretërinë e Greqisë për të ndihmuar aleatin e saj, Italinë fashiste, e cila kishte qenë në luftë me Greqinë aleate që nga tetori 1940. Pas pushtimit të Kretës, e gjithë Greqia u pushtua deri në qershor 1941. Pushtimi i kontinentit zgjati derisa Gjermania dhe aleati i saj Bullgaria u detyruan të tërhiqen nën presionin e aleatëve në fillim të tetorit 1944. Megjithatë, garnizonet gjerman mbetën nën kontrollin e Kretës dhe disa ishujve të tjerë të Egjeut deri pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore në Evropë, duke i dorëzuar këta ishuj në maj dhe qershor 1945.

Italia fashiste fillimisht kishte shpallur luftë dhe pushtoi Greqinë në tetor 1940, por Ushtria Helene arriti të shtynte forcat pushtuese në Shqipërinë fqinje, në atë kohë një protektorat italian. Gjermania naziste ndërhyri në emër të aleatit të saj në Evropën Jugore. Ndërsa pjesa më e madhe e ushtrisë helene u çrregullua në frontin shqiptar për të shmangur kundërsulmet e pamëshirshme italiane, një fushatë e shpejtë gjermane Blitzkrieg filloi në prill 1941 dhe në qershor (me pushtimin e Kretës) Greqia u mund dhe u pushtua. Qeveria greke shkoi në mërgim dhe në vend u krijua një qeveri kukull kolaboracioniste e Boshtit. Territori i Greqisë u nda në zona pushtimi të drejtuara nga fuqitë e Boshtit, me gjermanët që administronin vetë rajonet më të rëndësishme të vendit, duke përfshirë Athinën, Selanikun dhe ishujt strategjikë të Egjeut. Rajone të tjera të vendit iu dhanë partnerëve të Gjermanisë, Italisë dhe Bullgarisë.

Pushtimi shkatërroi ekonominë greke dhe solli vështirësi të tmerrshme për popullatën civile greke.Martin Seckendorf; Günter Keber; u.a.; Bundesarchiv (Hrsg.): Die Okkupationspolitik des deutschen Faschismus in Jugoslawien, Griechenland, Albanien, Italien und Ungarn (1941–1945) Hüthig, Berlin 1992; Decker/ Müller, Heidelberg 2000. Reihe: Europa unterm Hakenkreuz Band 6,  Pjesa më e madhe e Greqisë iu nënshtrua shkatërrimit të industrisë së saj (80% e së cilës u shkatërrua), infrastrukturës (28% e shkatërruar), porteve, rrugëve, hekurudhave dhe urave (90%), pyjeve dhe burimeve të tjera natyrore (25%) dhe humbje të jetës civile (7,02–11,17% e qytetarëve të saj).Gregory, Frumkin. Population Changes in Europe Since 1939, Geneva 1951. pp. 89-91 Mbi 40,000 civilë vdiqën vetëm në Athinë nga uria dhe dhjetëra mijëra të tjerë vdiqën nga hakmarrja e nazistëve dhe bashkëpunëtorëve.Mazower (2001), p. 155

Popullsia hebreje e Greqisë pothuajse u zhduk. Nga popullsia e saj e paraluftës prej 75-77,000, vetëm rreth 11-12,000 mbijetuan, qoftë duke iu bashkuar rezistencës ose duke u fshehur.Munoz, Antonio J. The German Secret Field Police in Greece, 1941–44, Jefferson: MacFarland & Company, Inc., 2018 pages 95. Shumica e atyre që vdiqën u deportuan në Auschwitz, ndërsa ata në Traki, nën pushtimin bullgar, u dërguan në Treblinka. Italianët nuk deportuan hebrenjtë që jetonin në territorin që ata kontrollonin, por kur gjermanët morën pushtetin, hebrenjtë që jetonin atje u dëbuan gjithashtu.

Në të njëjtën kohë u formua rezistenca greke. Këto grupe rezistence ndërmorën sulme guerile kundër fuqive pushtuese, luftuan kundër bashkëpuntorëve të Batalioneve të Sigurimit dhe ngritën rrjete spiunazhi. Nga fundi i vitit 1943, grupet e rezistencës filluan të luftojnë mes tyre. Kur çlirimi i kontinentit erdhi në tetor 1944, Greqia ishte në një gjendje polarizimi politik, i cili shpejt çoi në shpërthimin e Luftës Civile Greke. Lufta civile e mëvonshme u dha mundësinë shumë bashkëpunëtorëve të shquar nazist jo vetëm që t'i shpëtonin ndëshkimit (për shkak të antikomunizmit të tyre), por përfundimisht të bëheshin klasa sunduese e Greqisë së pasluftës, pas disfatës komuniste.Giannis Katris, The Birth of Neofascism in Greece, 1971Andreas Papandreou, Democracy at Gunpoint (Η Δημοκρατία στο απόσπασμα)

Rezistenca greke vrau 21.087 ushtarë të Boshtit (17.536 gjermanë, 2.739 italianë, 1.532 bullgarë) dhe robëroi 6.463 (2.102 gjermanë, 2.109 italianë, 2.252 bullgarë), për vdekjen e 20.650 partizanë të robëruar grekë me numër të panjohur.

Referime


Kategoria:Greqia në Luftën e Dytë Botërore
Kategoria:Territoret e pushtuara nga Lufta e Dytë Botërore
Kategoria:Pushtimet ushtarake të Greqisë
Kategoria:Fuqitë e Boshtit
Kategoria:Marrëdhëniet ushtarake Gjermani-Greqi