Rovçanët

Rovçanët janë një fis historik i Malit të Zi dhe një nga shtatë fiset malësore të rajonit të Kodrave (Bërdës), krahas Bjelopavliqi, Piperi, Kuçi, Bratonozhiqi, Moraçani dhe Vasojeviqi. Rajoni historik që ata zënë quhet Rovca.

 Historia 
Në vitin 1768, Rovçanët ndihmuan Bjelopavlicët të cilët u sulmuan nga osmanët.Barjaktarović 1984, p. 28 Më 1774, Mehmet Bushatli, pashai i Shkodrës, hyri në Kuç dhe e "shkatërroi" atë; Rovçani strehoi dhe mbrojti disa nga familjet e refugjatëve.  Me kërkesën e perandoreshës ruse Katerina, malazezët dhe hercegovinasit morën armët kundër osmanëve në 1788. Thirrja u pranua me kënaqësi nga Rovçani dhe Moraçani, të cilët pajisën barut dhe armë për ngjarjet e ardhshme.  Megjithatë, osmanët dëgjuan për qëllimet dhe goditën paraprakisht Moraçën, qendrën e përgatitjes.  Në vitin 1794, Kuçi dhe Rovçani u shkatërruan nga osmanët.  Në vitin 1796, ushtria malazeze nën Mitropolitin Petar I Petroviq-Njegosh me ndihmën e Piperit mundi ushtrinë osmane në Betejën e Krusit. Fitorja malazeze rezultoi në zgjerim territorial, me fiset e Bjelopavlićit dhe Piperit që u bashkuan në shtetin malazez.  Rovçanët, si fiset e tjera malësore, më pas u kthyen gjithnjë e më shumë drejt Princi-peshkopatës së Malit të Zi. Barjaktarović 1984, p. 29 Mitropoliti Petar I u dërgoi letra Moraçanit dhe Rovçanit në vitin 1799, duke i këshilluar ata të jetonin të qetë dhe të solidarizuar. 

Gjatë Kryengritjes së Parë Serbe (1804–13), Drobnjaci, Moraçani, Rovçani, Uskoci dhe Pivljani u ngritën kundër osmanëve dhe dogjën fshatra në Hercegovinë. Fiset Rovca dhe Moraça e Poshtme dhe e Epërme u inkorporuan në Mal të Zi vetëm në vitin 1820, pas disfatës së ushtrisë osmane në lumin Moraça, dhe Vasojeviqi edhe më vonë, në 1858.

Rovçani ishte një nga fiset që mbështeti të Jeshilet malazez, një fraksion që kundërshtoi atë që ata panë se ishte aneksimi i Malit të Zi në Serbi dhe në vend të kësaj kërkoi një federatë. Të Jeshilet ende e deklaruan veten si serbë etnikë. Gjatë kryengritjes së Krishtlindjes (7 janar 1919) dy anëtarë të familjes Bulatoviq u vranë të gjallë në Rovçë nga të bardhët malazezë (fraksioni tjetër politik).

Fisi i Rovçanit historikisht e kishte parë veten si serbë,  dhe në dritën e pavarësisë së Malit të Zi (2006), shefi i klanit Rovca, Nikola Minić tha se "Nëse Milo Gjukanoviç do të përpiqej të ndante Malin e Zi... ne nuk do të jetonim në vendin e tij. .. por qëndroni të bashkuar në vëllazëri me Serbinë”. 

 Antropologjia 
Sipas folklorit vendas, të kujtuar nga një Bulatoviq, fisi Rovca në fund të fundit rrjedh nga ban (duka) Ilijan, nga Grbalj në Gjirin e Kotorrit. Ky Ilijan gjoja u martua me Jevrosimën, të bijën e Princit të Madh Vukan (r. 1202–04) dhe motrën e Stefan Vukanoviq Nemanjiqit, i cili ndërtoi manastirin e Moraçës. Ilijani kishte një djalë, Nikshën, i cili ishte në konflikt me ban Ugrenin e zhupës së Nikshiqit. Djali i Nikshës, Gojaku, vrau Ugrenin, pas së cilës ai u fsheh në manastirin e Moraçës nga xhaxhai i tij (ose xhaxhai) Stefani, dhe më pas në malin e Lukavicës, ku besohet se ka vdekur.  Gojaku kishte katër djem: Bulat (pasardhësit e të cilit njihen si Bulatovići), Shqepan (pasardhësit e të cilit njihen si Šćepanovići), Vllahu (pasardhësit e të cilit njihen si Vlahovići) dhe Srezoje (pasardhësit e të cilit njihen si Srezojevići).

Pjesa tjetër e Rovçanit janë pasardhës të knez (dukës) Bogdan Leshnjanin, i cili u arratis nga Çeva për shkak të gjakmarrjes, dhe fillimisht u vendos në fshatin Lieshnje të nahijes së Ljesh (nëndistriktit) dhe pastaj pas një gjakmarrjeje u vendos atje. në atë që do të bëhej Rovca, në fshatin Brezno (që sot njihet si Lijeshnje). Kjo ndodhi në gjysmën e parë të shekullit të 15-të, para pushtimit osman.

Të gjithë fisi Rovca feston festën, Shën Lukën.

 Shih edhe 
 Mali i Zi i Vjetër
 Feja në Malin e Zi

 Literatura 



 Referime 

Kategoria:Fise në Mal të Zi