Anonimi Valesian

Anonimi Valesian Given the existence of at least two authors, the plural Anonymi Valesiani is sometimes used. (ose Excerpta Valesiana) është titulli konvencional i një përmbledhjeje të dy kronikave fragmentare vulgare latine, të emërtuar nga redaktori i saj modern, Henricus Valesius, i cili botoi tekstet për herë të parë në vitin 1636, së bashku me botimin e tij të parë të shtypur. të Res Gestae të Ammianus Marcellinus. Të dy fragmentet nuk kanë lidhje, njëri i përket shekullit IV dhe tjetri i shekullit VI. E vetmja lidhje midis dy fragmenteve është prania e tyre në të njëjtin dorëshkrim dhe historia e tyre e redaktimit së bashku. Brian Croke, "Latin Historiography and the Barbarian Kingdoms", in G. Marasco (ed.), Greek and Roman Historiography in Late Antiquity: Fourth to Sixth Century A.D. (Brill, 2003), pp. 352–358. Kur vëllai i Henrikusit, Hadriani, riredaktoi Anonimus-in në një botim të Ammianus Marcellinus në vitin 1681, ishte hera e parë që të dy fragmentet u ndanë qartë. 

Vepra e Anonimit Valesian është një çështje e debatuar e historiografisë për më shumë se njëqind vjet, aq më tepër që identiteti i autorëve dhe rrethanat e përpilimit të veprës janë të paqarta.   Në këto shkrime gjenden të dhëna edhe për Ilirinë dhe ilirët.

 Dorëshkrimet 
Tekstet ekzistojnë vetëm në një dorëshkrim të vetëm të shekullit IX të mbajtur në Berlin. Codex Berolinensis 1885. Kur dorëshkrimi u gjet në Kolegjin Jezuit de Clermont në Paris në formën e një tufe pergamenë prej 34 fletësh të dobëta në nëntë duar të ndryshme, ai u rendit sipas duarve dhe u rilidh. Koleksioni u shfaq në katalogun e kolegjit jezuit me rastin e shitjes së bibliotekës me ankand në vitin 1764. Koleksioni u ble nga një farë Johannes Meermann dhe u transferua në Hagë (duke u bërë Codex Meermannus 794). Pas vdekjes së Meermann, koleksioni i kaloi një koleksionisti anglez, Sir Thomas Phillipps (Codex Phillippsianus 1885). Më vonë, nëpërmjet trashëgimtarëve, ajo u mor nga Biblioteka Shtetërore Gjermane në Berlin në vitin 1887, ku është e aksesueshme sot nën shenjën e raftit znj. Phill. 1885. 

Anonimi Valesian II u përdor në një përmbledhje fragmentesh në Vat. Pal. lat. 927. Kjo nuk rrjedh drejtpërdrejt nga dorëshkrimi i Berlinit. Brian Croke, "Latin Historiography and the Barbarian Kingdoms", in G. Marasco (ed.), Greek and Roman Historiography in Late Antiquity: Fourth to Sixth Century A.D. (Brill, 2003), pp. 352–358.

 Fragmente 
 Anonimi Valesiani I 
Anonimi Valesianus I (ose Excerptum Valesianum I), që ndonjëherë i jepet titulli konvencional i veçantë Origo Constantini Imperatoris ("Linja e gjakut të perandorit Kostandin") ndoshta daton rreth vitit 390 dhe përgjithësisht konsiderohet si një burim i besueshëm. Fillimi i Origos tashmë duket si fjalia përfundimtare e një tregimi mbi sundimin e Dioklecianit dhe Maksimianit .  Në vitin 1963 Arnaldo Momigliano përmblodhi rezultatet e studimit për Origo Constantinin me fjalët se "Gjithçka është në dyshim për pjesën e parë të Anonymus Valesianus". Kanë mbetur pyetje, në lidhje me datën e botimeve, burimet dhe rishikimet e Origos, të cilat nuk kanë gjetur ende përgjigje bindëse. 

 Anonimi Valesiani II 
Anonimi Valesianus II (ose Excerptum Valesianum II), i referuar ndonjëherë si Pars Posterior, i shkruar pas vitit 526 dhe ndoshta midis viteve 540 dhe 550. "The Anonymous Valesianus covered the period 474-526 essentially from a Catholic-exarchate point of view and was probably written near Ravenna ca. 540-550" (Thomas S. Burns, The Ostrogoths: kingship and society, 1980:66). Teksti titullohet ex libris kronorum inter cetera, duke nënkuptuar se është shkëputur nga disa kronika ose nga një kronikë e titulluar Libri Chroniorum (ose ndoshta një Kronikë në disa libra). Brian Croke, "Latin Historiography and the Barbarian Kingdoms", in G. Marasco (ed.), Greek and Roman Historiography in Late Antiquity: Fourth to Sixth Century A.D. (Brill, 2003), pp. 352–358. Teksti më së shumti trajton mbretërimin e mbretit ostrogotik Teodoriku i Madh. Nganjëherë quhet Chronica Theodericana. 

Identiteti i autorit dhe rrethanat e përpilimit të Pars Posterior janë të paqarta, megjithatë disa studiues mendojnë se "bazuar në një kronikë që nuk ekziston më nga peshkopi i Ravenës, Maximianus". Geoffrey Nathan, "The fate of Romulus Augustulus", Classica et Mediaevalia: Revue Danoise de Philologie et d'Histoire 1993:268 note 23; the connection to Maximianus was made by Thomas Hodgkin, Italy and Her Invaders: The Ostrogothic invasion, 476-535. 1896:261.

Pars Posterior përbëhet nga 60 kapituj dhe paraqet zinxhirin e ngjarjeve si një kronikë nga kapitulli 36 deri në 59: nga sundimi i perandorit Zeno, përmes rënies së pushtetit të Odoacerit, deri në pasardhjen e Teodorikut të Madh në vitin 493. Në pjesën tjetër, nga kapitulli 60 deri në 79, mund të gjendet përshkrimi i sundimit të Teodorikut të Madh – sundimtarit italian me origjinë gjermanike. Përveç përshkrimit të ngjarjeve politike, autori ndalet në portretizimin e virtyteve kryesore të sundimtarit përmes rrëfimeve të ndryshme. Në pjesën përmbyllëse (kapitulli 80 deri 96) autori përshkruan vitet tragjike të sundimit të Teodorikut. 

Vepra u përdor nga Edward Gibbon si një burim kryesor për perspektivën romake mbi periudhën ostrogotike në Historinë e tij të rënies së Perandorisë Romake . 

 Shih edhe 
 Iliria
 Iliriku
 Ilirologjia
 Prefektura e Ilirikut
 Ilirët dhe Iliria te autorët antikë

 Literatura 
 James Noel Adams, The Text and Language of a Vulgar Latin Chronicle (Anonymus Valesianus II) (University of London), 1976;
 S.J.B. Barnish, "The Anonymus Valesianus II as a source for the last years of Theoderic", Latomus, 42 (1983:572-596).
 Tamás Kovács, "Some remarks on Anonymus Valesianus' Pars Posterior", Chronica: Annual of the Institute of History, 13 (2017, 5–16).
 Ingemar König (ed.), Anonymus Valesianus, Origo Constantini. Part I : Text und Kommentar, (Trierer Historische Förschungen) Trier 1987.
 Ingemar König, Aus der Zeit Theodorichs des Großen: Einleitung, Text, Übersetzung, Kommentar einer anonymen Quelle, Darmstadt 1997.
 Isabel Lasala Navarro, Pilar López Hernando, "Chronica Theodericiana, comentario, notas y traduccion", Habis, 40' (2009:251-275)

 Referime