Gracian Funarju

Gracian "Funariu" (, fl. shek. IV pas Krishtit) i njohur edhe si Graciani i Vjetër për ta dalluar nga nipi i tij Graciani, ishte një ushtar ilir i Perandorisë Romake që jetoi në shekullin e IV. Ai ishte babai i perandorëve romakë, Valentinianit I dhe Valensit, themeluesit e dinastisë Valentinianike.

 Biografia 
Gratiani e ka origjinën nga Iliria, më saktë nga qyteti Cibalae ( Vinkovci ), në jug të krahinës romake të njohur si Panonia Secunda ( Kroacia moderne), ndoshta në vitet 280.  Në rininë e tij, ai mori pseudonimin Funariu , që do të thotë "njeri i litarit" sepse ai ishte një shitës litariësh. Gratiani u bashkua me ushtrinë romake dhe u ngrit në gradat më të larta për t'u bërë mbrojtës i brendshëm gjatë mbretërimit të Kostandinit të Madh .  Një mbrojtës domesticus i quajtur "...atianus" është vërtetuar në Salona ( Split ) gjatë kësaj kohe, duke bërë që disa të mendojnë se Gratiani mund të ishte vendosur atje.  Komanda e parë e pavarur e Gratianit ishte si tribun, ndoshta në ushtrinë e lëvizshme fushore të Kostandinit.  Gjatë fundit të viteve 320 ose fillimit të viteve 330, ai u dërgua në Afrikë, ndoshta për të mbikëqyrur kufirin.  Megjithatë, Gratiani u akuzua shpejt për përvetësim dhe u detyrua të tërhiqej.  Gratiani u kujtua gjatë fillimit të viteve 340 dhe u bë nga Britania . Ai mund të jetë thirrur për të komanduar një njësi komitatesh nën perandorin Konstansi I gjatë fushatës së tij në ishull në dimrin e vitit 342/3.  Pas përfundimit të karrierës së tij ushtarake, Gratiani u kthye në vendlindjen e tij dhe jetoi si një qytetar privat me reputacion të mirë. 

Në daljen në pension të Gratianit, perandori Konstanci II (mbretëroi 337–361) konfiskoi të gjitha pronat e tij për shkak të mbështetjes së tij të dyshuar të uzurpatorit Magnentiu. Megjithatë, ai ishte ende popullor brenda ushtrisë; ky popullaritet mund të kishte kontribuar në karrierën e suksesshme të djemve të tij. Kur djali i tij Valensi u bë perandor në vitin 364, Senati në Kostandinopojë dekretoi një statujë prej bronzi kushtuar atij.

 Shih edhe 
 Iliria
 Iliriku
 Panonia
 Lista e personaliteteve ilire

 Literatura 
 Lenski, Noel Emmanuel (2002). Failure of empire: Valens and the Roman state in the fourth century A.D.. University of California Press. pp. 46–47. ISBN 9780520233324


 Tomlin, R. (1973). The Emperor Valentinian I. Oxford University Press
 https://web.archive.org/web/20060516084430/http://www.ancientlibrary.com/smith-bio/1409.html

 Referime 

Kategoria:Ushtarakë romakë
Kategoria:Vdekje - Shekulli IV
Kategoria:Ilirë