Principata e Serbisë

Principata e Serbisë (Cirilik serb: Књажество Србија, romanizuar: Knjažestvo Srbija) ishte një shtet autonom në Ballkan që u krijua si rezultat i Revolucionit Serb, i cili zgjati midis 1804 dhe 1817. Krijimi i saj u negociua fillimisht përmes një marrëveshjeje të pashkruar midis Millosh Obrenoviqit, udhëheqës i Kryengritjes së Dytë Serbe, dhe zyrtarit osman Marashli Pasha. Ajo u pasua nga seria e dokumenteve ligjore të botuara nga Porta në vitet 1828, 1829 dhe më në fund, më 1830 - Hatt-i Sherif. Pavarësia e saj de facto erdhi më 1867, pas evakuimit të trupave të mbetura osmane nga Kalaja e Beogradit dhe vendi; pavarësia e saj u njoh ndërkombëtarisht në vitin 1878 me Traktatin e Berlinit. Në vitin 1882 vendi u ngrit në statusin e mbretërisë.

 Prapavija dhe themelimi 

Udhëheqësit revolucionarë serbë - fillimisht Karagjorgje dhe më pas Millosh Obrenoviq - ia dolën me qëllimin e tyre për të çliruar Serbinë nga sundimi shekullor turk. Autoritetet turke e njohën shtetin me Hatt-i Sharif të vitit 1830, dhe Millosh Obrenoviq u bë një princ (knjaz) i trashëguar i Principatës Serbe. Serbia ishte de jure një provincë autonome e Perandorisë Osmane, autonomia e saj ishte e kufizuar nga prania e ushtrisë turke në tokën e saj dhe duke u detyruar t'i paguante Stambollit një haraç vjetor prej 2.3 milionë groshësh, që përfaqësonte rreth 10% të totalit të buxhetit të vendit.

Në fillim, principata përfshinte vetëm territorin e ish-Pashallëkut të Beogradit, por në vitet 1831–33 u zgjerua në lindje, jug dhe perëndim. Në vitin 1866 Serbia filloi fushatën e krijimit të Aleancës së Parë Ballkanike duke nënshkruar një sërë marrëveshjesh me entitete të tjera ballkanike në periudhën 1866–68. Më 18 prill 1867 qeveria osmane urdhëroi që garnizoni osman, i cili që nga viti 1826 ishte përfaqësia e fundit e suzerenitetit osman në Serbi, të tërhiqej nga Kalaja e Beogradit. I vetmi kusht ishte që flamuri osman të vazhdojë të valëvitej mbi kala krahas atij serb. Pavarësia de facto e Serbisë daton nga kjo ngjarje.Stanford J. Shaw and Ezel Kural Shaw, History of the Ottoman Empire and Modern Turkey, Volume 2: Reform, Revolution and Republic—The Rise of Modern Turkey, 1808–1975 (Cambridge University Press, 1977), p. 148. Një kushtetutë e re në 1869 e përcaktoi Serbinë si një shtet të pavarur. Serbia u zgjerua më tej në juglindje në 1878, kur pavarësia e saj nga Perandoria Osmane fitoi njohjen e plotë ndërkombëtare në Traktatin e Berlinit. Principata do të zgjaste deri në vitin 1882 kur u ngrit në nivelin e Mbretërisë së Serbisë.

 Ndarjet administrative 

Principata u nda në shtatëmbëdhjetë rrethe të njohura si , të cilat më pas u ndanë në një numër kantonesh, të njohura si , sipas madhësisë së rrethit. Principata kishte gjithsej gjashtëdhjetë e gjashtë .

 Ushtria 

 Demografia 

Në dekadat e para të principatës, popullsia ishte rreth 85% serbe dhe 15% joserbe. Prej tyre, shumica ishin vllehë, dhe kishte disa shqiptarë myslimanë, të cilët ishin shumica dërrmuese e myslimanëve që jetonin në Smederevë, Kladovo dhe Ćuprija. Shteti i ri synonte homogjenizimin e popullsisë së tij. Si rezultat, nga viti 1830 deri në luftërat e viteve 1870, në të cilat Shqiptarët u dëbuan nga rrethinat e Nishit, është vlerësuar se deri në 150.000 shqiptarë që jetonin në territoret e Principata e Serbisë ishte dëbuar.

 Emri Regjistrimi 1866  % e popullsisëGrupet etnike Serbët1,057,54087% Vllehët (rumunët)127,32610.5% Romët (Ciganët)25,1712.1% Të tjerë5,5390.5%  Feja  Ortodoks1,205,89899.20% Islam6,4980.54% Katolik4,1610.31% Të tjerë 0.2%

 Sundimtarët 
Principata drejtohej nga dinastia Obrenoviq, me përjashtim të një periudhe nën princin Aleksandër të dinastisë Karagjorgjeviq. Princat Millosh dhe Mihailo Obrenoviq mbretëruan secili dy herë.

 Portreti Emri Lindja Vdekja Nga viti Deri më Shënime80pxMillosh Obrenoviq I17 mars 178026 shtator 18606 nëntor 181725 qershor 183980pxMilan Obrenoviq IIOktober 21, 1819 Juli 8, 1839Juni 25, 1839Juli 8, 1839biri i Millosh Obrenoviqit I80pxMihailo Obrenoviq IIISeptember 16, 1823 Juni 10, 1868Juli 8, 1839September 14, 1842biri i Millosh Obrenoviqit I80pxAleksandar KaragjorgjeviqOktober 11. 1806 Maj 3. 1885September 14, 1842December 23, 185880pxMillosh Obrenoviq IMars 17, 1780September 1860December 23, 1858September 26, 186080pxMihailo Obrenoviq IIISeptember 16, 1823 Juni 10, 1868September 26, 1860Juni 10, 186880pxMilan Obrenoviq IV Gusht 22, 1854 Februar 11, 1901Juni 10, 1868Mars 6, 1882

 Shiko gjithashtu 
 Historia e Serbisë

 Referime 

 Referime 




Kategoria:Serbia Osmane
Kategoria:Vendet e shuara sllave
Kategoria:Monarki të shuara
Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1817
Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1882
Kategoria:Shekulli i 19-të në Serbi
Kategoria:Shtetet vasale të Perandorisë Osmane