Pogromi

Pogromi (rusisht: погро́м) është një trazirë e dhunshme e nxitur me qëllim të masakrës ose dëbimit të një grupi etnik ose fetar, veçanërisht hebrenjëve. Termi hyri në gjuhën angleze nga rusishtja për të përshkruar sulmet e shekullit të 19-të dhe të 20-të ndaj hebrenjve në Perandorinë Ruse (kryesisht brenda Pale of Settlement). Sulme të ngjashme kundër hebrenjëve që ndodhën gjithashtu në kohë dhe vende të tjera në mënyrë retrospektive u bënë të njohura si pogrome. Ndonjëherë fjala përdoret për të përshkruar sulmet purgative të sanksionuara publikisht kundër grupeve johebreje. Karakteristikat e një pogromi ndryshojnë shumë, në varësi të incidentit specifik, ndonjëherë duke çuar ose duke kulmuar në masakra.

Pogromet e rëndësishme në Perandorinë Ruse përfshinin pogromet e Odesës, pogromin e Varshavës (1881), pogromin e Kishinevit (1903), pogromin e Kievit (1905) dhe pogromin e Białystok (1906). Pas rënies së Perandorisë Ruse në 1917, disa masakër ndodhën në mes të betejave për pushtet në Evropën Lindore, duke përfshirë pogromin Lwów (1918) dhe Pogromin e Kievit (1919).

Pogromi më i rëndësishëm që ndodhi në Gjermaninë naziste ishte Kristallnacht i vitit 1938. Të paktën 91 hebrenjë u vranë, 30.000 të tjerë u arrestuan dhe më pas u burgosën në kampe përqendrimi, 1.000 sinagoga u dogjën dhe mbi 7.000 biznese hebreje u shkatërruan ose u dëmtuan. Pogromet famëkeqe të Luftës së Dytë Botërore përfshinin atë të Farhudit të vitit 1941 në Irak, pogromin e korrikut 1941 në Iasi në Rumani – në të cilin u vranë mbi 13.200 hebrenj – si dhe pogromi Jedwabne në Poloninë e pushtuar nga Gjermania. Pogromet e pas Luftës së Dytë Botërore përfshinin pogromin e Tripolit të vitit 1945, pogromin e Kielces të vitit 1946 dhe pogromin e Alepos të vitit 1947.

 Shiko edhe 

 Referime 

Kategoria:Gjenocid
Kategoria:Masakra