Rasti Panda

Masakra në kafenenë Panda (Serbisht: напад на кафић „Панда”) ka qenë një sulm ndaj civilëve serbë në qytetin e Pejës në veriperëndim të Kosovës, në natën e 14-15 dhjetorit 1998. Dy burra të maskuar gjuajtën me armë zjarri në një kafene, duke vrarë gjashtë të rinj serbë dhe duke plagosur 15 të tjerë.Kosovo: the road to war    Shumë vite pas incidentit, qeveria serbe zyrtarisht e ka pranuar se ajo ishte kryer nga agjentë të Shërbimit Sekret Serb.

Sulmi ndodhi në kohë tensionesh, kur më 14 dhjetor, policia serbe i zunë pritën UÇK-së teksa po kontrabandonin armë dhe pajisje nga Shqipëria. Sulmi në kafenenë Panda erdhi pa pritur dhe i ndërpreu armëpushimet mes forcave shqiptare dhe serbe gjatë Luftës së Kosovës. Ishte akuzuar UÇK-ja, por atë kohë nuk kishte marrë përgjegjësi. Gjashtë djem shqiptarë ishin arrestuar dhe torturuar gjatë paraburgimit, por në gjyq ishin shpallur të pafajshëm.

Atëbotë ishin hedhur spekulime se krimi mund të jetë kryer nga shërbimet shtetërore të sigurimit të Serbisë, por krimi mbeti i pazbardhur pasi nuk kishte prova të reja për një kohë të gjatë. Te shqiptarët e Kosovës, masakra e kafenesë Panda konsiderohet se është përdorur si pretekst për sulmet e ushtrisë dhe policisë serbe kundër fshatrave shqiptare.

 Shtrirja kohore 
Sulmi në kafenenë Panda ndodhi pak orë pas një prite kufitare, në të cilën u vranë nga trupat serbe të paktën 31 luftëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Atë mbrëmje, disa të armatosur të dyshuar të UÇK-së hynë në një kafene në pronësi serbe në Pejë dhe hapën zjarr ndaj klientëve, duke vrarë gjashtë të rinj serbë. Viktimat ishin një 14-vjeçar, një 16-vjeçar, tre 17-vjeçarë dhe një 25-vjeçar. Diplomatët perëndimorë kanë dyshuar se sulmi ishte kryer nga UÇK-ja si hakmarrje për pritën. UÇK-ja mohoi përgjegjësinë; gazetari Tim Judah vuri në dukje se disa nga diplomatët mendonin se sulmi mund të ishte kryer nga një njësi mashtruese.

Të shtënat tmerruan emisarët e huaj dhe në një takim me Millosheviqin të nesërmen, Holbrooke e dënoi atë si një akt terrorizmi dhe e përshkroi situatën në Kosovë si "shumë të rëndë". Millosheviqi lëshoi ​​një deklaratë të veçantë duke akuzuar komunitetin ndërkombëtar për dështim në parandalimin e sulmeve ndaj civilëve serbë, duke thënë: "Bandat terroriste nuk kanë pushuar së sulmuari ushtrinë, policinë dhe banorët e Kosovës".

Sulmi çoi në një goditje të menjëhershme në lagjet jugore të Pejës të populluara nga shqiptarët – Kapeshnica dhe Zatra. Zona u mbyll dhe shtëpitë u kontrolluan sistematikisht. Raportet e medieve thanë se policia serbe vrau dy shqiptarë të Kosovës gjatë operacionit. OSBE-ja më vonë bëri një raport mbi ngjarjen dhe pasojat e saj, duke e quajtur atë Incidenti në kafenenë Panda.

Gjashtë të rinj shqiptarë u arrestuan dhe u shpallën fajtorë për krimin pas ngjarjes. Ata ishin nga mosha 17 deri në 22 vjeç. Gjashtë djemtë u torturuan dhe njëri prej tyre pranoi vrasjen nën tortura. Në gjyq ata u shpallën të pafajshëm pasi nuk kishte prova për përfshirjen e tyre. Ata u dënuan me nga një vit burg për prishje të rendit publik, por u liruan një muaj më vonë. Që atëherë, njëri prej tyre ka pësuar probleme të shëndetit mendor, të cilat janë përkeqësuar me kalimin e kohës. Një tjetër u bë zyrtar për financa në Komunën e Pejës.

 Hetimet 
parapamje|308x308px|Vuçiq është zyrtari i parë serb që kontestoi se UÇK-ja (shqiptarët në përgjithësi) e kryen masakrën.
Pas masakrës, gjashtë të rinj shqiptarë u rrethuan nga trupat serbe dhe u arrestuan e u torturuan në paraburgim. Ata u liruan të gjithë në një gjyq.

Një hetim filloi në vitin 2011. Gurët e varreve të viktimave qenë shkatërruar.

Në dhjetor të vitit 2013, Aleksandar Vuçiq (tani president i Serbisë) pranoi se nuk ka asnjë provë se vrasja është kryer nga shqiptarët. Prokuroria serbe për krimin e organizuar nisi një hetim të ri në vitin 2016 dhe arriti në përfundimin se masakra nuk ishte kryer nga shqiptarët.

 Referime 

 Shënime 

 Libra






 Artikuj gazetash





 Lidhje të jashtme 

Kategoria:Masakra në Luftën e Kosovës
Kategoria:Ngjarje në Luftën e Kosovës
Kategoria:Agjencia e Inteligjencës së Sigurisë (Serbi)
Kategoria:Serbë të Kosovës
Kategoria:Pejë
Kategoria:Masakra ndaj serbëve
Kategoria:Të shtëna masive në Kosovë
Kategoria:Operacione të flamurit të rremë