Heimskringla

Heimskringla ( Icelandic pronunciation: ​ ˈheimsˌkʰriŋla] ) është më i njohuri nga sagat e mbretërve të vjetër nordikë. Është shkruar në Norvegjishtën e Vjetër në Islandë nga poeti dhe historiani islandez Snorre Sturlason (1178/79–1241)  1230. Emri Heimskringla u përdor për herë të parë në shekullin e 17-të, që rrjedh nga dy fjalët e para të një prej dorëshkrimeve ( kringla heimsins, "rrethi i botës").

Heimskringla është një koleksion sagash për mbretërit suedezë dhe norvegjezë, duke filluar me sagën e dinastisë legjendare suedeze të Ynglings, e ndjekur nga tregimet e sundimtarëve historikë norvegjezë nga Harald Fairhair i shekullit të 9-të deri në vdekjen e pretenduesit Eystein Meyla në 1177. . Burimet e sakta të punës së Snorrit janë të diskutueshme, por ato përfshijnë sagat e mbretërve të mëparshëm, si Morkinskinna, Fagrskinna dhe historitë sinoptike dhe traditat gojore norvegjeze të shekullit të 12-të, veçanërisht shumë poema skaldike . Ai e emëron në mënyrë eksplicite veprën tashmë të humbur Hryggjarstykki si burimin e tij për ngjarjet e mesit të shekullit të 12-të. Megjithëse Snorri përdori këto dhe materiale të tjera të mbledhura gjatë udhëtimeve të tij në Norvegji dhe Suedi, ai i kompozoi vetë sagat.

 Emri 
Emri Heimskringla vjen nga fakti se fjalët e para të sagës së parë në përmbledhje ( Ynglinga saga ) janë Kringla heimsins, "rruzulli i Tokës". Geir T. Zoëga, A Concise Dictionary of Old Icelandic (Oxford: Clarendon, 1910), s.vv. kringla  , "disk, circle, orb" and heimr.

 Historia e dorëshkrimit 
Kopja më e hershme në pergamenë e veprës është Kringla, tani në Bibliotekën Kombëtare dhe Universitare të Islandës, e kataloguar si Lbs fragm 82. Është një fletë e vetme velinë nga viti 1260, një pjesë e Sagës së Shën Olaf ; pjesa tjetër e dorëshkrimit u humb nga zjarri në 1728. 

 Përmbajtja 
Heimskringla përmban sagat e mëposhtme:

 Saga Ynglinga
 Saga e Halfdanr svarti ("i Zi")
 Saga e Haraldr hárfagi ("flokë të hollë") (vdiq rreth 931)
 Saga e Hákon góði ("i mirë") (vdiq më 961)
 Saga e Mbretit Haraldr gráfeldr ("Greycloak") (vdiq më 969)
 <i id="mwbQ">Saga e Mbretit Óláfr Tryggvason</i> (vdiq më 1000)
 <i id="mwcA">Saga e mbretit Óláfr Haraldsson</i> (vdiq më 1030), fragment nga konvertimi i Dale-Gudbrand
 Saga e Magnús góði ("i mirë") (vdiq më 1047)
 Saga e Haraldr harðráði ("Sundimtari i ashpër") (vdiq më 1066)
 Saga e Óláfr Haraldsson kyrri ("Zoti") (vdiq më 1093)
 Saga e Magnús berfœttr ("Zbathur") (vdiq më 1103)
 Saga e Sigurðr Jórsalafari ("Udhëtari i Jeruzalemit") (vdiq më 1130) dhe vëllezërit e tij
 Saga e Magnús blindit ("I verbëri") (i rrëzuar nga froni më 1135) dhe i Haraldr Gilli (vdiq më 1136)
 Saga e Sigurðr (vdiq më 1155), Eysteinn (vdiq më 1157) dhe Ingi (vdiq më 1161), bijtë e Haraldr
 Saga e Hákon herðibreiðs ("Shpatullgjerët") (vdiq më 1162)
 Saga e Magnús Erlingsson (vdiq më 1184)

 Shih edhe 
 Vikingët
 Proza Edda
 Edda poetike

 Literatura 
 Snorri Sturluson, The Heimskringla: Or, Chronicle of the Kings of Norway, trans. by Samuel Laing (London: Longman, Brown, Green, and Longmans, 1844), HTML  (repr. Everyman's Library, 717, 722, 847).
 The Saga Library: Done into English out of the Icelandic, trans. by William Morris and Eiríkr Magnússon, 6 vols (London: Quaritch, 1891–1905), vols 3–6.
 Snorri Sturluson, Heimskringla: Sagas of the Norse Kings, trans. by Samuel Laing, part 1 rev. by Jaqueline Simpson, part 2 rev. by Peter Foote, Everyman's Library, 717, 722, 847 (London: Dent; New York: Dutton, 1961).
 Snorri Sturluson, Heimskringla: History of the Kings of Norway, trans. by Lee M. Hollander (Austin: Published for the American-Scandinavian Foundation by the University of Texas Press, 1964).
 Snorri Sturluson, Histoire des rois de Norvège, première partie: des origines mythiques de la dynastie à la bataille de Svold, trans. by François-Xavier Dillmann (Paris: Gallimard, 2000).
 Snorri Sturluson, Heimskringla, trans. by Alison Finlay and Anthony Faulkes, 3 vols (London: Viking Society for Northern Research, 2011–15) (second edition 2016–), vol 1 (1st edn); vol 1 (2nd edn); vol 2; vol. 3.
 . A reprint of the 1932 Cambridge edition by W. Heffer.


 Referime 

Kategoria:Letërsia islandeze
Kategoria:Letërsia e vjetër nordike