Serbia nën Perandorinë Osmane

Pjesa më e madhe e territorit të asaj që sot është Republika e Serbisë ishte pjesë e Perandorisë Osmane gjatë periudhës së hershme moderne, veçanërisht Serbia Qendrore dhe Serbia Jugore, ndryshe nga Vojvodina e cila kishte kaluar në sundimin e Habsburgëve duke filluar nga fundi i shekullit të 17-të (me disa marrja edhe e Serbisë Qendrore).

Në shekujt 14 dhe 15, Despotati Serb u pushtua nga Perandoria Osmane si pjesë e pushtimit osman të Ballkanit. Osmanët i mundën serbët në Betejën e Maricës më 1371, duke bërë vasalë të guvernatorëve jugorë. Menjëherë pas kësaj, perandori serb Stefan Uroš V vdiq; meqenëse ai ishte pa fëmijë dhe fisnikëria nuk mund të binte dakord për trashëgimtarin e ligjshëm, Perandoria u qeveris më pas nga zotërinjtë provincialë gjysmë të pavarur, të cilët shpesh ishin në grindje me njëri-tjetrin. Më i fuqishmi prej tyre, Lazari i Serbisë, Duka i një rajoni që tani përfshin Serbinë qendrore të sotme, që ende nuk kishte rënë nën sundimin osman, u përball me osmanët në Betejën e Kosovës në vitin 1389. Rezultati i betejës ishte asgjësimi i ndërsjellë i të dy ushtrive, por Serbia përfundimisht ra në duart e osmanëve. Stefan Lazareviq, djali i Lazarit, e pasoi atë si sundimtar, por që nga viti 1394 u bë vasal osman. Në vitin 1402 ai hoqi dorë nga sundimi osman dhe u bë aleat i Hungarisë, dhe vitet që pasuan u karakterizuan nga betejat e osmanëve dhe Hungarisë për territorin e Serbisë. Në 1453, osmanët pushtuan Kostandinopojën dhe Athinën në vitin 1458. Në vitin 1459, Serbia u aneksua, e ndjekur nga Greqia një vit më vonë.

Disa revolta të vogla, të pasuksesshme dhe jetëshkurtra u kryen kundër sundimit osman kryesisht me ndihmën e Habsburgëve; 1594, 1688–1691, 1718–1739 dhe 1788. Në vitin 1799, dahia (udhëheqësit jeniçerë, këmbësoria me status të lartë në provinca) morën Sanxhakun e Smederevës, duke hequr dorë nga Sulltani dhe duke vendosur taksa më të larta. Në vitin 1804, ata vranë intelektualët dhe fisnikët më të shquar, të njohur si Therje e Dukës. Si hakmarrje, serbët morën armët dhe në vitin 1806 vranë ose dëbuan të gjithë dahinë, por lufta nuk u ndal; kur Sulltani do të dërgonte pashain e ri në krahinë, serbët e vranë atë. Revolta vazhdoi, në atë që do të njihej si Kryengritja e Parë Serbe, me serbët nën drejtimin e Karagjorgje që mundën turqit në disa beteja, duke çliruar pjesën më të madhe të Serbisë qendrore; u krijua një qeveri plotësisht funksionale. Në vitin 1813, serbët pësuan një disfatë të madhe, pasoi një rebelim i pasuksesshëm më 1814 dhe më 1815 filloi Kryengritja e Dytë Serbe. Në vitin 1817, Serbia ishte de fakto e pavarur (si Principatë e Serbisë).


Kategoria:Shtete dhe territore të themeluara më 1459
Kategoria:Shtete dhe territore të shpërbëra më 1912