El-Haxhaxh ibn Jusuf

Ebu Muhammed el-Haxhaxh ibn Jusuf ibn el-Hakam ibn Ebi Akil el-Thekefi (Arabisht: أبو محمد الحجاج بن يوسف بن الحكم بن أبي عقيل الثقفي, romanizuae: Abū Muḥammad al-Ḥajjāj ibn Yūsuf ibn al-Ḥakam ibn Abī ʿAqīl al-Thaqafī; 661 – 714 (40-95 AH)), i njohur thjesht si El-Haxhaxh ibn Jusuf (arabisht: الحجاج بن يوسف, romanizuar: al-Ḥajjāj ibn Yūsuf), ishte ndoshta guvernatori më i shquar që i shërbeu Kalifatit Umajad. Ai filloi shërbimin e tij nën kalifin Abd el-Melik (685–705), i cili e gradoi në mënyrë të njëpasnjëshme si kreun e shurtas së kalifit (trupave të zgjedhura), guvernator të Hixhazit (Arabisë perëndimore) në 692–694, dhe nënmbreti praktik i një province të bashkuar irakiane dhe pjesëve lindore të kalifatit në vitin 694. El-Haxhaxhi mbajti postin e fundit nën djalin dhe pasardhësin e Abd el-Melik, el-Uelid I (705–715), vendimmarrja e të cilit ishte shumë i ndikuar nga el-Haxhaxhi, deri në vdekjen e tij në vitin 714.

Si guvernator i Irakut dhe i lindjes, el-Haxhaxhi vendosi reforma kyçe. Midis tyre ishin prerja e dirhemëve të argjendtë me formula fetare rreptësisht myslimane në vend të modeleve tradicionale, paraislamike sasaniane të monedhave; ndryshimi i gjuhës së diwanit (burokracisë) të Irakut nga persishtja në arabisht; dhe futja e një versioni uniform të Kuranit. Për të ringjallur prodhimin bujqësor dhe për të rritur të ardhurat nga taksat, el-Haxhaxh dëboi të konvertuarit joarabë, myslimanë nga qytetet e garnizonit të Kufes dhe Basrës në fshatrat e tyre rurale të origjinës dhe mblodhi prej tyre xhizjen (taksën e votimit) të rezervuar nominalisht për nënshtetasit jomyslimanë. dhe mbikëqyri projektet e gërmimit të kanaleve në shkallë të gjerë. Në vitin 701, el-Haxhaxh, me përforcime nga Siria, shtypi një rebelim masiv të udhëhequr nga fisniku arab kufan Ibn el-Ash'ath, radhët e të cilit përfshinin trupat arabe, të konvertuarit myslimanë dhe elitat fetare të Irakut. Rrjedhimisht, el-Haxhaxh forcoi më tej kontrollin mbi provincën, duke themeluar qytetin e Wasit për të strehuar trupat besnike siriane, tek të cilat ai u mbështet më pas për të zbatuar sundimin e tij.

El-Haxhaxh ishte një burrë shteti shumë i aftë, por i pamëshirshëm, i rreptë në karakter dhe një mjeshtër i ashpër dhe kërkues. I frikësuar gjerësisht nga bashkëkohësit e tij, ai u bë një figurë thellësisht e diskutueshme dhe një objekt i armiqësisë së thellë midis shkrimtarëve të mëvonshëm pro-abasid, të cilët i atribuan atij persekutimet dhe ekzekutimet masive.

Kategoria:Tabi'inët
Kategoria:Lindje 661
Kategoria:Vdekje 714
Kategoria:Guvernatorë umajad të Irakut
Kategoria:Banu Thaqif