Krk (ishull)

parapamje| Qyteti Krk
Krk është një ishull kroat në detin Adriatik verior, i vendosur afër Rijekës në Gjirin e Kvarnerit dhe pjesë e qarkut Primorje-Gorski Kotar . Krk është i lidhur me Cres-in si ishulli më i madh i Adriatikut, në varësi të metodologjisë së përdorur për të matur vijën bregdetare .  Krk është ishulli më i populluar në Adriatik, me shumë qytete dhe fshatra që përmbajnë një total prej 19,383 (2011) banorë.

 Historia 
Gjetjet arkeologjike tregojnë se ishulli ka qenë i banuar vazhdimisht që nga Neoliti, megjithëse shumë pak informacione dihen për njerëzit më të hershëm. Në periudhat e mëvonshme, burimet greke dhe latine i referohen Κύριστα ( greqishtja e lashtë ) ose Curicta ( latinisht ) si një nga ishujt Apsyrtidian ose Elektridian të mbajtur nga njerëzit e njohur si fise ilire Liburnë . Liburnët e quajtën ishullin "Curicum", emri i të cilit supozohet se i është dhënë ishullit nga banorët e tij origjinal. 

Në afërsi të Draga Bašćanska ka mbetje të vendbanimeve prehistorike, si dhe punime tokësore të epokës së bronzit dhe hekurit afër Malinskës, Dobrinjit, Vrbnikut dhe Bashkës .

Krk u vu nën sundimin romak pasi mposhtën liburnët.dhe fiset tjera ilire Qyteti Krk (Curicum) u bë një qytet me ligje italike, statusi i të cilit u zhvillua për t'i dhënë atij të drejtat e një komune. Asgjë nuk dihet për organizimet e brendshme të qytetit Krk gjatë kësaj kohe. Pranë manastirit të sotëm françeskan, janë gjetur mbetjet e banjave termale. Muret mbrojtëse të Curicum romak ishin ndër më të sigurtat nga të gjitha qytetet në Adriatikun Lindor të fortifikuara nga romakët. Puna për ndërtimin e tyre filloi gjatë Luftës Civile në Romë (50 p.e.s.) dhe ato u forcuan më tej në vitet 60 të shekullit II të e.s., për t'u mundësuar t'i bënin ballë sulmeve të Quadi dhe Marcamanni që në atë kohë kërcënonin Adriatikun. Jo shumë larg nga Krk në vitin 49 pes pati një betejë detare vendimtare midis Cezarit dhe Pompeut, e cila u përshkrua në mënyrë mbresëlënëse nga shkrimtari romak Lucan (39–65 e.s.) në veprën e tij Pharsalia.  Kur Perandoria u nda, Krk hyri nën Perandorinë Romake Lindore .

Muret e qytetit të Krk nuk mund t'i rezistonin sulmeve nga avarët (shekulli VII), por ndryshe nga Salona, Scardona dhe Aeona, jeta në Krk u kthye shpejt në normalitet dhe Krk funksionoi si një nga qytet-shtetet dalmate . Kroatët depërtuan në qytet në disa raste. Ata ruajtën shumë nga emrat romakë që gjetën atje dhe kështu thuhet se Krk ka një "dialekt mozaik". Pas Traktatit të Aachenit (812) i gjithë ishulli iu dorëzua Perandorisë Bizantine dhe u qeveris sipas normave të asaj Perandorie. Gjatë mbretërimit të perandorit Konstantin Porfirogenit (shek. X), Krk njihej si Vekla, varianti i romanizuar, i përdorur edhe nga venecianët, ishte Veglia . 

 Shih edhe 
 Krk
 Dalmacia
 Dalmacia romake

 Referime 

Kategoria:Koordinatat në Wikidata
Kategoria:Ishuj në Detin Adriatik