Kufiri mes Malit të Zi dhe Bosnjës e Hercegovinës

Kufiri mes Bosnje-Hercegovinës dhe Malit të Zi ndan territorin kombëtar të Bosnje-Hercegovinës dhe Malit të Zi. Ka një gjatësi prej rreth 225 kilometra, ndërsa korbi fluturon rreth 140 kilometra.

 Vija kufitare 
Bosnjë dhe Hercegovinë</br> Republika Srpska Mali i Zi Rajon Komuniteti Trebinje Herceg Novi Kotorrit Nikshiq plusine Foça Zhabljak Pljevlja
Kufiri i përbashkët shtetëror shkon nga veriu i Gjirit të Kotorrit afërsisht në veri-lindje përmes karstit të lartë të maleve Dinarike deri në Sanxhakun më verior.

Kroacia dhe Mali i Zi kufizohen në detin Adriatik afër Herceg Novi, trekëndëshi kufitar është rreth 8 kilometra nga bregu në Bjelotinë afër qytetit malazez të Sitnicës (rreth 950 m ). Prej andej kalon mbi Orjen dhe Bijela Gora - aty është maja më e lartë kufitare Jastrebica. ( 1862 m ) – në luginën e Trebishnjicës, ku rezervuari i Liqenit të Bileçës afër Bilećës formon kufirin. Pastaj kufiri shkon mbi Volujak ( 2336 m ) deri te masivi i Magliqit ( 2386 m ), mali më i lartë në Bosnje-Hercegovinë, dhe poshtë në grykën e lumit Piva pranë Šćepan Polje (Mali i Zi) dhe Hum (Bosnje). Këtu në Maglić shtrihet Parku Kombëtar Boshnjak-Hercegovinez Sutjeska me rezervatin pyjor natyror Perućica, një nga zonat më piktoreske natyrore të Ballkanit Perëndimor. Më pas kalon Tarën - bashkimi i Pivas dhe Tarës në Šćepan Polje është fillimi i Drinës - në kanionin e saj pak më lart dhe kalon Lubišnja ( 2239 m ) në luginën e Ceotinës së sipërme. Pak më në lindje, pranë qytetit Kukurovići, ndodhet trekëndëshi i dytë kufitar.

 Historiku 
parapamje| Mbretëria e Malit të Zi rreth vitit 1913; statusi territorial rreth Sutorinës dhe Sutjeskës i njohur para shkëmbimit; Kotorri ishte ende austriak.
Kufiri ndjek kufijtë e vjetër komunalë dhe administrativë osmanë dhe ishte – përveç zotërimit të Cattaro (Kotorit) – gjithashtu kryesisht kufiri juglindor i Austro-Hungarisë pas pushtimit të Bosnjës.<span typeof="mw:Entity" id="mwrQ">&nbsp;</span>1878 Principata, atëherë Mbretëria e Malit të Zi . Das Sandžak blieb dann letztendlich doch ottomanisch; vergl. Changes in Turkey in Europe 1858 to 1878. Aus: J. G. Bartholomew: A literary & historical atlas of Europe, 1910 (Bilddatei auf Commons);die Besitzung Cattaro (Kotor) wurde 1806, als Dalmatien französisch wurde, an Montenegro übergeben. Ajo u themelua në vitin 1947 nën drejtimin e Titos midis Republikës Socialiste të Bosnjë-Hercegovinës dhe territorit të Malit të Zi. Bosnische Ansprüche auf die Bucht von Kotor. Reportage, Adelheid Wölfl, in: der Standard online, 30. Januar 2015. Vergl. Balkans: Yugoslavia Historical; Bosnia Serbia Montenegro; nationalities 1920 map. Aus: Harmsworth's new Atlas 1920 (Bilddatei auf Commons). Ajo u bë vetëm pas shpërbërjes së Jugosllavisë 1991 kufiri ndërkombëtar, fillimisht midis shtetit të ri të Bosnjë-Hercegovinës dhe shtetit të Serbisë dhe Malit të Zi, dhe nga viti 2006 pas shpërbërjes së këtij entiteti jetëshkurtër midis dy vendeve të sotme. Sipas gjetjeve të Komisionit të Badinterit, i cili u krijua me sugjerimin e Komunitetit Evropian në atë kohë dhe kryesohej nga gjyqtari kushtetues francez Robert Badinter, ai u shpall kufi shtetëror si pjesë e mëparshme e republikës. Westbalkan-Konferenz - Grenzabkommen zwischen Bosnien und Montenegro. In: Tiroler Tageszeitung online, 23. August 2015.

Megjithatë, shpërtheu një mosmarrëveshje për kufijtë. Bosnje-Hercegovina nuk ka pjesë mesdhetare sepse është e mbyllur nga Bregu Dalmat (Riviera Kroate) - me përjashtim të qytetit port të Neumit, i cili ndan Kroacinë në dysh atje. Prandaj, Republika Srpska ngriti pretendime ndaj qytetit bregdetar malazez Sutorina, i cili do të kishte hapur aksesin e vet në Gjirin e Kotorrit.  Ky vend më parë i përkiste Hercegovinës si korridor, Nedim Tuno, Admir Mulahusić, Mithad Kozličić, Zvonko Orešković: Border reconstruction of the Sutorina exit of Bosnia and Herzegovina to the Adriatic Sea by using old maps.  o.n.A. (PDF, ddomusic.com, aufgerufen am 25. April 2013). Vergl. The Territories ahead … Aus: Appletons' annual cyclopædia and register of important events of the year … 1876, S. 750 (Bilddatei auf Commons). por më pas në vitin 1947 boshnjaku Djuradj Pucar dhe malazezi Blazho Jankoviç negociuan vargmalet orografike malore si kufi.  Sutorina ishte transferuar në Mal të Zi, në këmbim Bosnja dhe Hercegovina kishte marrë territoret malazeze në lindje të lumit Sutjeska . Mosmarrëveshja u bë aq serioze sa në fund të viteve 2000 Mali i Zi refuzoi të dërgonte një ambasador në Sarajevë . 

Mosmarrëveshja mund të zgjidhej vetëm në kuadër të konferencës për Ballkanin Perëndimor dhe në maj 2014 kufiri u përcaktua kontraktualisht. Si rezultat, problemet u ngritën përsëri sepse partia Socijaldemokratska ngriti kundërshtime në parlamentin boshnjak. Grenzvertrag Montenegro-Bosnien in Wien unterzeichnet. In: Salzburger Nachrichten online, 26. August 2015, aufgerufen am 1. September 2015. në datën 24 Më 1 gusht 2015, me sugjerim të presidentit federal austriak Fischer në Vjenë,  Presidenti i Malit të Zi, Filip Vujanoviç dhe Kryetari i Presidencës Shtetërore të Bosnjë-Hercegovinës, Dragan Çoviç, nënshkruan një traktat përfundimtar kufitar ndërmjet dy shtetet.  

 Vendkalimet kufitare 
parapamje| Ura kufitare midis Malit të Zi dhe Bosnjës mbi Tara në Šćepan Polje
Vendkalimet kufitare ndërkombëtare midis dy shteteve janë (pala boshnjake e përmendur së pari): Montenegro: Grenzübergänge.  ÖAMTC (Stand: 04/2015, abgerufen 11. März 2015).
 Zupci – Sitnicë në rrugën Trebinjë – Herceg Novi
 Klobuk – Ilino Brdo në linjën Trebinjë – Nikshiq 
 Deleusha – Vraçenoviqi në linjën Bileća – Nikshiq 
 Hum – Shqepan Polje në itinerarin e Foçës – Nikshiq 
 Metaljka në rrugën Goražde – Pljevlja (R-3)

 Shih edhe 
 Mali i Zi
 Bosnja dhe Hercegovina

 Referime 

Kategoria:Historia e Bosnjës dhe Hercegovinës
Kategoria:Historia e Malit të Zi
Kategoria:Kufiri Mali i Zi-Bosnje Hercegovinë