Njeriu ujk

Në folklor, njeriu-ujk (nga anglishtja e vjetër werwulf 'njeri-ujk'), ose herë pas here likantrop (nga greqishtja e lashtë λυκάνθρωπος, lukánthrōpos, 'ujk-njeri'), është një individ që mund të shndërrohet në një ujk (ose, veçanërisht në modernen film, një krijesë hibride theriantropike e ngjashme me ujkun), ose me qëllim ose pasi është vendosur nën një mallkim ose mundim (shpesh një pickim ose gërvishtje të herëpashershme nga një ujk tjetër) me transformimet që ndodhin natën e hënës së plotë. Burimet e hershme për besimin në këtë aftësi ose mundim, të quajtur likantropi, janë Petronius (27-66) dhe Gervase of Tilbury (1150-1228).

Ujku është një koncept i përhapur në folklorin evropian, që ekziston në shumë variante, të cilat lidhen me një zhvillim të përbashkët të një interpretimi të krishterë të folklorit themelor evropian të zhvilluar gjatë periudhës mesjetare. Nga periudha e hershme moderne, besimet e ujqërve u përhapën edhe në Botën e Re me kolonializëm. Besimi në ujqër u zhvillua paralelisht me besimin te shtrigat, në rrjedhën e mesjetës së vonë dhe periudhës së hershme moderne. Ashtu si gjyqet e magjisë në tërësi, gjyqi i ujqërve të supozuar u shfaq në atë që është sot Zvicra (veçanërisht Valais dhe Vaud) në fillim të shekullit të 15-të dhe u përhap në të gjithë Evropën në 16-të, duke arritur kulmin në 17-të dhe u zvogëlua në shekullin e 18-të.

Persekutimi i ujqërve dhe folklori shoqërues është një pjesë integrale e fenomenit të "gjuetisë së shtrigave", ndonëse margjinale, akuzat për likantropi janë përfshirë vetëm në një pjesë të vogël të gjyqeve të magjisë. Gjatë periudhës së hershme, akuzat për likantropi (shndërrim në ujk) u përzien me akuzat për hipur në ujk ose ujk-simpatik. Rasti i Peter Stumpp (1589) çoi në një kulm të rëndësishëm në interesin dhe persekutimin e ujqërve të supozuar, kryesisht në Evropën frëngjisht-folëse dhe gjermanishtfolëse. Fenomeni vazhdoi më gjatë në Bavari dhe Austri, me persekutimin e magjistarëve të ujqërve të regjistruar deri pas vitit 1650, rastet përfundimtare u zhvilluan në fillim të shekullit të 18-të në Carinthia dhe Styria.

Pas përfundimit të gjyqeve të shtrigave, ujku u interesua për studimet folklorike dhe për zhanrin e horrorit gotik; Fiksioni i ujqërve si zhanër ka precedentë paramodernë në romancat mesjetare (p.sh. Bisclavret dhe Guillaume de Palerme) dhe u zhvillua në shekullin e 18-të jashtë traditës "gjysmë-fiktivale" të kapave. Grumbullimet e letërsisë horror në shekullin e 20-të u bënë pjesë e zhanrit horror dhe fantazi të kulturës moderne popullore.

 Shiko edhe 

 Mitologjia

 Referime 

Kategoria:Mitologji