Mbretëria e Serbisë (mesjetë)

Mbretëria e Serbisë (serbisht: Краљевина Србија Kraljevina Srbija), ose Mbretëria Serbe (Српско краљевство Srpsko kraljevstvo), ishte një shtet mesjetar serb që ekzistonte nga viti 1217 deri më 1346 dhe sundohej nga dinastia Nemanjiq. Principata e Madhe e Serbisë u ngrit me kurorëzimin mbretëror të Stefan Nemanjiqit si mbret, pas ribashkimit të tokave serbe. Në vitin 1219, Kisha Ortodokse Serbe u riorganizua si një kryepeshkopatë autoqefale, e kryesuar nga Shën Sava. Mbretëria u shpall një perandori në vitin 1346, por mbretërimi nuk u shfuqizua si institucion, pasi titulli i një mbreti përdorej si një emërtim zyrtar për një bashkësundimtar të perandorit.

 Prapavija 
Kurorëzimi mbretëror i Stefan Nemanjiqit në vitin 1217 nuk ishte një risi në historinë serbe, pasi kishte tashmë një traditë të gjatë mbretërimi midis sundimtarëve të mëparshëm serbë, me qendër në Duklja (shek. XI). Gjatë epokës së Nemanjiqit, mbretëria e mëparshme serbe në Duklja quhej "Mbretëria e Vjetër e të parëve tanë" dhe pikëpamje të tilla u pasqyruan edhe në titujt mbretërorë të Stefan Nemanjiqit dhe pasardhësve të tij, të cilët e quanin veten mbretër të të gjitha tokave serbe. duke përfshirë edhe Dukljen. Duke e kuptuar rëndësinë e trashëgimisë mbretërore, princi i madh Stefan Nemanja (1166-1196), babai i Stefan Nemanjiqit, i dha djalit të tij të madh Vukan Nemanjiq sundimin në Duklja, me titullin mbret.

Në atë kohë, "Mbretëria e Vjetër" e Dukljes dhe ish-sundimtarët e saj nga dinastia Vojislavljeviq (mbretërit Mihajlo dhe Konstantin Bodin) konsideroheshin si paraardhës mbretërorë të dinastisë Nemanjiq, që u degëzua nga dinastia e mëparshme Vukanoviq në Rashkë. Marrëdhëniet e vjetra midis dy dinastive (Vojislavljeviq / Vukanoviq) dhe dy rajoneve (Duklja / Rashka) ishin shumë të ngushta. Në vitin 1083, mbreti Konstantin Bodin i Dukljes i emëroi nipat e tij Vukan dhe Markon vasalë në Rashkë, një nga krahinat e brendshme të mbretërisë së tij. Çdo krahinë kishte fisnikërinë dhe institucionet e saj, dhe secila fitoi një anëtar ose të afërm të dinastisë Vojislavljeviq për të qeverisur si župan. Midis viteve 1089 dhe 1091, Perandoria Bizantine nisi një fushatë në Duklja. Një luftë e brendshme shpërtheu në mbretërinë mes të afërmve të Bodinit, duke e dobësuar shumë Dukljen. Vukani i Rashkës shfrytëzoi rastin për t'u afirmuar dhe u shkëput duke pretenduar titullin Princ i Madh i Serbisë.

Deri në fund të shekullit të 11-të, Duklja kishte qenë qendra e mbretërisë serbe, si dhe shteti kryesor që i rezistoi Bizantit. Që nga ajo kohë, Rashka u bë më e fuqishmja nga shtetet serbe, nën sundimin e dinastisë Vukanoviq, dhe kështu mbeti gjatë gjithë shekullit të 12-të. Rashka zëvendësoi gjithashtu Dukljen si kundërshtarin kryesor të Perandorisë Bizantine. Trashëgimtarët e Bodinit u detyruan të njihnin sundimin bizantin dhe tani mbanin vetëm territoret e vogla të Dukljes dhe Travunias. Gjatë sundimit të pasardhësve të Vukanit, bizantinët kërkuan të pushtonin Rashkën në disa raste, por përmes rezistencës dhe lidhjeve diplomatike me Hungarinë, ajo principatë serbe mbajti pavarësinë e saj. Në kohën kur Stefan Nemanja u bë zhupani i madh i Rashkës (rreth 1166), Duklja e vjetër u pushtua përgjysmë nga bizantinët, e reduktuar në një principatë të vogël. Menjëherë pas vitit 1180, Stefan Nemanja çliroi Dukljen duke ribashkuar trojet serbe dhe i dha të birin Vukanit sundimin mbi Dukljen me titullin tradicional të mbretit. Meqenëse djali i dytë i Nemanjës, Stefani, u bë grand župan në 1196, rivaliteti ndodhi midis vëllezërve, duke arritur kulmin në vitin 1202 kur Stefani u rrëzua.

 Historia 

 Monarkët 
 Mbreti Sundimi Shënime  1217-1228  djali i dytë i Stefan Nemanjës. Ai trashëgoi titullin e Princit të Madh në vitin 1196 kur babai i tij doli në pension si murg. Mbretërimi i tij filloi me një luftë kundër vëllait të tij Vukan II, i cili e dëboi Stefanin në Bullgari.
 Kaloyan i dha atij një ushtri kumanësh në këmbim të disa territoreve lindore. Kriza përfundoi kur Sava negocioi një paqe midis vëllezërve dhe pushteti i Stefanit u çimentua.
 Ai u kurorëzua Mbret në vitin 1217, dhe më pas Sava fitoi autoqefalinë, duke u bërë kryepeshkopi i parë i serbëve në vitin 1219, kështu Serbia ruajti pavarësinë e plotë.  1228–1233  
 djali i Stefanit II. Ai sundoi Zahumljen gjatë mbretërimit të babait të tij dhe gjithashtu mbajti statusin e guvernatorit të Zetës. Ai ishte bashkëthemeluesi i manastirit Žiča me të atin, i cili do të abdikonte në vitin 1227 për shkak të sëmundjes, duke marrë betimet monastike.
 Radoslav u kurorëzua nga xhaxhai i tij Sava, Kryepeshkopi i Serbisë.
 Martesa e tij me Anna Angelina Komnene Doukaina do të rezultonte e papëlqyeshme pasi ajo minoi autoritetin e tij, ai humbi besnikërinë e njerëzve dhe në 1233 një revoltë kundër tyre e shtyu çiftin të ikte në Dubrovnik.  1233–1243  djali i Stefanit II. Ai pasoi vëllain e tij Radoslav në vitin 1233 dhe sundoi për 10 vjet, përpara se të rrëzohej nga vëllai i tij i vogël Uroš. Ai vazhdoi të sundonte Zetën.
 Dizajni i parë i njohur i flamurit të Serbisë u gjet në thesarin e tij.  1243–1276  djali i Stefanit II. Ai pasoi vëllain e tij Vladislav.
 Ai nxiti tregtinë me Dubrovnikun dhe Kotorrin, duke shënuar një fillim të prosperitetit ekonomik.
 Në vitin 1253 u zhvillua një luftë kundër Dubrovnikut, paqja u nënshkrua në vitin 1254 dhe në vitet 1260 filloi një luftë e dytë që përfundoi në 1268.
 Uroš u kthye menjëherë në drejtim të Hungarisë, duke marrë me sukses Mačva, megjithatë ai u kap dhe paqja u sigurua midis dy Mbretërve nëpërmjet martesës së Dragutinit dhe Katerinës, vajzës së Stefanit V të Hungarisë. 
 Djali i tij më i madh Dragutin do ta kishte pasuar sundimin e tij, por Uroš favorizoi Stefan Milutin, djalin më të vogël, si pasardhës. Ai u rrëzua nga Dragutini në vitin 1276.  1276-1282  
 djali i Stefan Uroš I. Ai e rrëzoi babanë e tij me ndihmën e familjes mbretërore hungareze (përmes martesës së tij me Katalinën e Hungarisë) pas Betejës së Gackos.
 Ai u plagos në vitin 1282 dhe ia dha sundimin suprem vëllait të tij më të vogël Milutin, por vazhdoi të sundojë ajo që më vonë do të bëhej Mbretëria e Sremit me kryeqytet në Beograd.
 Milutini rriti marrëdhëniet me Perandorin Bizantin dhe refuzoi t'i jepte sundimin Vladislav II (djali i Dragutinit), duke shkaktuar një ndarje të Mbretërisë. Dragutin vazhdoi të sundonte kufirin verior në aleancën hungareze, por në vitet e fundit u rilidh me Serbinë, duke vepruar si një vasal.  1282–1321  
 djali i Stefan Uroš I. Ai pasoi vëllain e tij Dragutin.
 Me ardhjen e tij, ai u kthye menjëherë drejt Maqedonisë, duke pushtuar pjesën veriore me Skoplje, e cila u bë kryeqyteti i tij. Ai vazhdoi thellë në trojet bizantine, duke marrë Shqipërinë veriore dhe deri në Kavallë. Mori edhe Vidin bullgare, e më vonë Durrësin.
 Ai ishte në një luftë të njëpasnjëshme me Dragutinin pasi u nënshkrua paqja me bizantinët në vitin 1299. Milutini i ndihmon bizantinët kundër turqve osmanë në Betejën e Galipolit (1312), e cila përfundoi me fitore. Kur Dragutini vdiq, ai vuri shumicën e tokave të tij me Beogradin nën sundimin e tij, në të njëjtin vit djali i tij Stefan Uroš III u përpoq ta rrëzonte atë, duke rezultuar në internimin e tij në Kostandinopojë. Në 1319 hungarezët morën të gjitha tokat e Dragutinit, por Braniçevo.
 Stefan Konstantin do të ishte Mbret, por Uroš III kthehet në Serbi në vitin 1321, duke u falur, duke ruajtur sundimin.  1321–1331  
 djali i Stefan Uroš II Milutinthe Mighty  1331–1355  
 djali i Uroš III. Ai ishte një udhëheqës ushtarak shumë i aftë dhe mundi Bosnjën dhe Bullgarinë në moshën 20-vjeçare. Duke qenë se babai i tij nuk ishte një pushtues i aftë, Dushani e hoqi nga froni.
 Dushani dyfishoi madhësinë e mbretërisë, duke marrë tokat bizantine deri në Peloponez. Ai u kurorëzua Perandor në vitin 1346. Perandoria Serbe lulëzoi, duke u bërë një nga vendet dhe kulturat më të zhvilluara në Evropë.
 Ai miratoi kushtetutën - Kodi i Dushanit në 1349.

 Shih gjithashtu 
 Serbia mesjetare
 Kisha Ortodokse Serbe në Kosovë
 Kultura serbe
 Marrëdhëniet greko-serbe

 Referime 







 Referime 


Kategoria:Historia mesjetare e Serbisë
Kategoria:Mali i Zi mesjetar
Kategoria:Bosnja dhe Hercegovina mesjetare
Kategoria:Historia e Republikës Srpska
Kategoria:Kroacia mesjetare
Kategoria:Maqedonia mesjetare
Kategoria:Historia e Arbërisë
Kategoria:Rajone historike në Serbi
Serbi