Forcat e Armatosura të Malit të Zi

Forcat e Armatosura të Malit të Zi (malazisht: Војска Црне Горе, romanizuar: Vojska Crne Gore) janë forcat ushtarake të Malit të Zi. Forcat e Armatosura përbëhen nga ushtria, marina dhe forca ajrore.

Ushtria aktualisht mban një forcë prej 2.350 anëtarësh aktivë. Pjesa më e madhe e pajisjeve dhe forcave të saj u trashëguan nga Forcat e Armatosura të Serbisë dhe Malit të Zi; duke qenë se Mali i Zi përmbante të gjithë vijën bregdetare të ish bashkimit, ai mbajti të gjithë forcën detare.

Mali i Zi në dhjetor të 2009 u pranua në Planin e Veprimit për Anëtarësim. Në qershor 2017, iu bashkua NATO-s si anëtari i 29 gjithashtu është anëtar i Kartës së Adriatikut.

Mali i Zi merr pjesë në operacionet për paqe të NATO-së, OKB-së dhe BE-së.

 Komanda 

 Udhëheqja 
Komandant i Përgjithshëm, Presidenti Milo Gjukanoviq

 Ministria e Mbrojtjes 
Ministri i Mbrojtjes, Rashko Konjeviq

Shefi i Shtabit të Përgjithshëm, gjeneral brigade, Milutin Gjuroviq

 Bazat 

 Bazat Ajrore 

 Baza ajrore e Golubovcit (Podgoricë)

 Bazat Detare 

 Baza Detare e Barit
 Baza Pero Ćetkoviq
 Baza e Prishtinës

 Bazat e Ushtrisë 

 Baza ushtarake Millovan Sharanović
 Baza e Ushtrisë në Nikshiq
 Baza e Ushtrisë V. K. Vologjë
 Baza ushtarake e Brezës
 Baza e Ushtrisë Masline
 Baza e Ushtrisë Andrijevicë

 Njësitë dhe Struktura 

 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Generalstab_Vojske_Crne_Gore.png|34x34px Shtabi i Përgjithshëm, në Podgoricë
 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pjesadijski_bataljon.png|36x36px Batalioni i Parë i Këmbësorisë, në Danilovgrad
 Kompania e 1-të e Këmbësorisë, në Nikshiq
 Kompania e 2-të e Këmbësorisë, në Pljevlja
 Kompania e 3-të e Këmbësorisë, në Andrijevicë
 Kompania e Këmbësorisë Malore, në Kolashin
 Kompania për Mbështetjen e Zjarrit, në Podgoricë
 Toga e Sinjaleve, në Danilovgrad
 Toga e Mbrojtjes NBC, në Danilovgrad
 Seksioni i Shërbimit, në Danilovgrad
 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vazduhoplovstvo.png|35x35px Forca Ajrore, në Bazën Ajrore të Podgoricës
 Skuadrilja Fluturuese
 Qendra e Mbikëqyrjes dhe Raportimit Ajror, në Golubovci, i raporton Sistemit të Integruar të Mbrojtjes Ajrore të NATO-s CAOC Torrejón në Spanjë
 Kompania Mbështetëse
 Toga e Sinjaleve
 Toga e 1-të e Mbrojtjes Ajrore
 Toga e 2-të e Mbrojtjes Ajrore
 Seksioni i Shërbimit
 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mornarica_Crne_Gore.png|37x37px Marina, në Bar
 Varkë Patrulluese P105
 Varkë Patrulluese P106
 Kompania e Mbikëqyrjes Bregdetare
 Anija Trajnuese "Jadran"
 Detashmenti i Varkave Ndihmëse
 Kompania Mbështetëse, në Danilovgrad
 Batalioni i Mbështetjes Luftarake, në Podgoricë
 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Specijalci.png|37x37px Kompania e Forcave Speciale
 Detashmenti i Marinës
 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vojna_Policija.png|37x37px Kompania e Policisë Ushtarake
 lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Garda_Pocasna.png|36x36px Kompania e Gardës së Nderit
 Batalioni i Mbështetjes, në Danilovgrad
 Kompania Inxhinierike
 Kompania e Mirëmbajtjes
 Kompania e Përzier Logjistike
 Toga e Magazinave
 Toga Logjistike
 Batalioni II i Këmbësorisë (Rezervë), në Plevla
 Batalioni i III-të i Këmbësorisë (Rezervë), në Andrijevicë
 Batalioni i Artilerisë së Përzier (Rezervë), në Nikshiq
 Qendra e trajnimit, në Danilovgrad
 Qendra Mjekësore, në Podgoricë
 Kompania e Sinjalit dhe Luftës Elektronike, në Podgoricë

 Gradat dhe Shenjat 
https://en.wikipedia.org/wiki/Military_ranks_of_Montenegro

 Ushtria Para 1918 

 Formacionet 
Në vitin 1906 ushtria malazeze mori rregulloret e para të sistematizuara dhe Ligji për Organizimin e Ushtrisë u miratua në vitin 1910. U krijuan Këmbësoria dhe Artileria, pasuar nga dy degë të specializuara (zbuluese dhe pioniere) dhe degë shtesë (mjekësore, punëtori ushtarake, stafi i gjykatës ushtarake, xhandarmëria dhe logjistika).

Në vitin 1913 xhandarmëria malazeze u bë një njësi speciale e Policisë Ushtarake.

Që nga krijimi i sistemit të brendshëm të telekomunikacionit malazez në 1869, jetik për rrjedhën e informacionit ushtarako-mbrojtës, ai ishte nën juridiksionin e Ministrisë së Ushtrisë.

Deri në vitin 1912, territori i Mbretërisë së Malit të Zi ishte i ndarë në katër zona të ndarjes:

 1.Zona divizioni Cetinje
 2.Zona divizioni i Podgoricës
 3.Zona divizionale e Nikshiqit
 4.Zona divizioni Kolašin

Pas luftërave 1912-1913, u krijuan dy divizione shtesë në fushë:

 5.Zona divizioni Pljevlja
 6. Zona e ndarjes së Pejës

Deri në vitin 1912, Ushtria Malazeze kishte 11 zona brigadash, 52 rrethe dhe 322 zona trupash batalioni. Divizionet përbëheshin nga Brigada 2–3 e Këmbësorisë.

Çdo komandë divizioni kishte tre bateri artilerie. Në prag të Luftës së Parë Ballkanike, Mbretëria e Malit të Zi rreshtoi 55.000 ushtarë.

Pas krijimit të Mbretërisë së Malit të Zi në vitin 1910, Mali i Zi u përfshi në tri luftëra ku e para ishte Lufta e Parë Ballkanike, në aleancë me Serbinë, Greqinë, Rumaninë dhe Bullgarinë kundër Perandorisë Osmane. Lufta e Dytë Ballkanike u zhvillua midis Malit të Zi, Serbisë, Greqisë, Rumanisë dhe Perandorisë Osmane kundër Bullgarisë, me pasojë Bullgarinë duke humbur territore të konsiderueshme në veri, Thrakë dhe Maqedoni.

Ushtria e Malit të Zi para vitit 1918 ishte shumë më e madhe se ushtria e sotme. Gjatë Luftës së Parë Botërore, Mali i Zi mobilizoi 50,000 trupa. Komandant i Përgjithshëm ishte mbreti Nikolla I i Malit të Zi, ndërsa Gjeneral i Shtabit ishte Bozhidar Jankoviq. Njësitë e përfshira:

 Divizioni i Pljevljes

Divizioni Pljevlja komandohej nga brigadieri Luka Gojnić. Divizioni përbëhej nga 10 batalione. Ajo kishte rreth 6,000 ushtarë dhe patrullonte zonën në lindje nga Pljevlja.

 Detashmenti i Hercegovinës

Detashmenti i Hercegovinës komandohej nga Serdar (konti) Janko Vukotiq. Detashmenti përbëhej nga 15 batalione. Ajo kishte rreth 15,000 ushtarë dhe patrullonte kufirin me Hercegovinën.

 Detashmenti i Lovçenit

Detashmenti i Lovçenit komandohej nga divizari Mitar Martinoviq. Detashmenti përbëhej nga 18 batalione. Ajo kishte rreth 8,000 ushtarë dhe patrullonte zonat e Lovçenit dhe Sutormanit.

 Detashmenti i Serbisë së Vjetër

Detashmenti 'Serbia e Vjetër' komandohej nga brigadieri Radomir Veshoviq. Detashmenti përbëhej nga 13 batalione. Ajo kishte rreth 6000 ushtarë dhe siguronte kufirin shqiptar.

 Uniformat 
Shumica e ushtarëve të ushtrisë malazeze nuk kishin uniforma. Në mobilizim, ushtarëve iu dhanë një pushkë dhe një distinktiv për t'i vendosur kapelën. Të dy ushtarët dhe oficerët në rezervë kishin veshur kostume kombëtare. Shenjat në kapele kishin dizajne të ndryshme në varësi të gradës së mbajtësit.

 Rangjet dhe Distinktivët 
Të gjithë malazezët nga 18 deri në 62 vjeç ishin rekrut. Rekrutimi bëhej 3 herë në vit, dhe rekrutët në kohë paqeje duhej të ishin të paktën 25 vjeq.

 Gradat e oficerëve ishin: potporuçnik, poruçnik, kapetan, komandir, brigadir, divizijar.
 Gradat e nënoficerëve ishin: deseçar, donarednik, narednik
 Gradat ceremoniale ishin: serdar, vojvodë

 Operacionet Paqeruajtëse 
Mali i Zi merr pjesë në operacionet e paqes nën patronazhet e NATO-s dhe OKB-së si trupa ushtarake dhe vëzhgues. Ministri i Mbrojtjes tha se 85 ushtarë janë trajnuar për misione ndërkombëtare. Ushtarët malazezë trajnohen nga Bundeswehr-i gjerman.

Mali i Zi dërgoi 45 trupa dhe personel mjekësor në misionin ISAF në Afganistan dhe më vonë mori pjesë në Misionin Resolute Support.

Mali i Zi gjithashtu merr pjesë në misionet paqeruajtëse të OKB-së në Liberi, UNMIL, Qipro, UNFICYP si vëzhgues ushtarak dhe Somali, EU-NAVFOR.
Current MissionOrganizationCountryNr. of personnelNATO EFPNATOLetoniaEkipi i forcave specialeKFORNATOKosovo2 OficerëUNMILOKBLiberiaOficerët si vëzhgues ushtarakëUNFICYPOKBQiprojaOficerët si vëzhgues ushtarakëMINURSOOKBSahara PerëndimoreOficerët si vëzhgues ushtarakëEU-NAVFORBESomalia12 anëtarë (ekip APVD)EUTM MaliBEMaliTrajnimi i oficerëve

 Pajisjet 

 Ushtria Tokësore 
WeaponCountry ManufacturedCartridgeQuantityPicturesNotesPistoletatGlock 17http://www.gov.me/files/1256832119.pdf Page 15Parabellum 9×19mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ARMS_&_Hunting_2012_exhibition_(474-23).jpg|130x130pxArma standarde e ushtrisë malazeze.Zastava CZ 99Parabellum 9×19mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Crvena_Zastava_99.jpg|130x130pxArma standarde e ushtrisë malazeze.Tara TM9Parabellum 9×19mmNë TestimGjysmë MitralozëtHeckler & Koch MP5Parabellum 9×19mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MP5t.png|150x150pxPërdoret nga Forcat Speciale.Pushkët e SulmitZastava M59/667.62×39mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Yugoslavian_SKS_M59_66.JPG|150x150pxPushkë ceremonialeMPT-767.62×51mm NATO
5.56×45mm NATO30lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MPT-76_Assault_Rifle.jpg|150x150px15 x pushkë në kalibrin e NATO-s 7.62x51 mm dhe pushkë 15 x në municion 5.56×45 mm të NATO-s sipas një protokolli të nënshkruar nga përfaqësuesit e ministrive të mbrojtjes turke dhe malazeze në Ankara më 1 tetor.G365.56×45mm NATO655
(as of 2015)lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:800px-G36bw.jpg|150x150pxPushkë standarde e ushtrisë malazezeSteyr AUG5.56×45mm NATOlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:AUG_A1_508mm_04.jpg|150x150pxPërdoret nga Forcat SpecialeHeckler & Koch HK4165.56×45mm NATOlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:HK416N.png|150x150pxPërdoret nga Forcat Speciale.Tara TM45.56×45mm NATONe TestimZastava M70/M70A7.62×39mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zastava_M-70.jpg|150x150pxNë rezervëPushkët SnajperHeckler & Koch PSG17.62×51mm NATOlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PSG1_and_MSG_90.jpg|150x150pxPSG 1 dhe MSG 90 në shërbim..Zastava M93 Black Arrow12.7×108mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sniper_Zastava_M93.jpg|150x150pxNë shërbimZastava M767.92×57mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zastava-M76-Full.jpg|150x150pxNë rezervëZastava M917.62×54mmRlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sniper_Zastava_M91.jpg|150x150pxNë rezervëMitralozëtZastava M847.62×54mmRlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:ZastavaM84gpmg.jpg|150x150pxNë shërbim.Zastava M727.62×39mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:M72B1.jpg|150x150pxNë rezervëGranatahedhësiBGA 30mm30mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zastava_BGA_30mm_01.jpg|150x150pxNë shërbimHeckler & Koch AG3640mmlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GewehrAG36.jpg|150x150pxNë shërbimAnti-tankM79 "Osa"90mm rocketlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:M79-OSA.jpg|150x150pxNë shërbim, planifikuar për të blerë MANPATS të rejaM80 "Zolja"64mm rocketlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zolja1.jpg|150x150pxNë shërbim, planifikuar për të blerë MANPATS të reja9M14 Malyutka64mm rocketlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Malyutka.JPG|150x150pxNë shërbimMortajaM57 mortar60mm43lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B0%D1%87_%D0%9C57_60%D0%BC%D0%BC.jpg|102x102pxNë shërbimM69 mortar82mm44lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%86%D0%B0%D1%87_%D0%9C69_82%D0%BC%D0%BC.jpg|101x101px14 aktive, (30 në rezervë)M74/M75 mortar120mm32lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mortar_120_mm_M-75_Croatian_Army.JPG|117x117pxNë shërbim.HowitzerD-30J 122 mm122mm12lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Military_Montenegro_23.jpg|150x150pxNë shërbim.MLRSM-94 Plamen-S128mm18lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:M94_Plamen_S_128mm_1.jpg|150x150pxNë shërbim.Transportues Personeli i BlinduarBOV VP М866lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BOVM86MNE.JPG|150x150pxNë shërbim.Achleitner RCV Survivor4lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:RCVSURVIVORMNE.JPG|150x150pxNë shërbim me forcat speciale, planifikohet të blihen edhe 26 automjete të tjera. Modifikimi Achleitner në një shasi kamioni MAN.LAPV Enok6lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bundeswehr_LAPV_Enok.png|150x150pxDhuruar nga Gjermania në 2018.Oshkosh L-ATV67lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:L-ATV_4.jpg|150x150pxMali i Zi nënshkroi një marrëveshje qeveri-me-qeveri me SHBA-në për prokurimin e 67 automjeteve.Humvee(0)20lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Img_hmmwv.jpg|150x150pxDonacion i ardhshëm nga SHBA.Otokar Cobra1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paradbaku98.jpg|150x150pxMjet i zbulimit bërthamor, biologjik, kimik.Shkaterrues TankeshBOV 1 POLO M-839lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BOV_POLO.png|150x150pxNë shërbim, i armatosur me 6 raketa AT-3.Off-road utility vehicleAchleitner MMV Survivor16lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MMVSURVIVORMNE.jpg|150x150pxNë shërbim, planifikohet të blihen edhe 20 automjete të tjera. Modifikimi Achleitner në një shasi Toyota SUV.Toyota Hiluxlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:EB_(15168558335).jpg|150x150pxNë shërbimToyota Land CruiserNë shërbim, autoambulancë.Puch 300GDPuch 290DMontenegro army land ground armed forces military equipment armored vehicle intelligence pictures – Army Recognitionlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PUCHMERCEDESGCLASSMNE.jpg|150x150pxNë shërbimMercedes-Benz G-ClassNë shërbimPinzgauer 710lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PINZGAUERMNE.jpg|150x150pxNë shërbimLada Niva 1.5Lada Niva 1.7lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Lada_Niva_front_20080228.jpg|150x150pxNë shërbimKamionetTAM 110TAM 130TAM 150lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TAM_110_VCG.JPG|150x150px|Military MontenegroNë shërbimFAP 2026FAP 2226FAP 1314lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:FAP_2026.jpg|150x150pxNë shërbimBMC 185-09Mjet taktik me rrota. Donacion i ardhshëm nga Turqia.BMC 235-16Mjet taktik me rrota. Donacion i ardhshëm nga Turqia.Iveco TrakkerNë shërbim, kamion hale.Iveco EuroCargoNë shërbim, kamion hale.Automjete inxhinierikeIMK TG-110IMK TG-140IMK TG-160IMK TG-190IMK TG-220lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Military_Montenegro_36.JPG|150x150pxBuldozer me zingjirëIMK ULT-160lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Military_Montenegro_31.jpg|150x150pxBuldozer me rrotaCAT 434Flidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:CATVCG.png|150x150pxNgarkues skafieMercedes-Benz Unimoglidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:UNIMOG.JPG|150x150pxAutomjet për shumë qëllime

 Marina 
ClassCountry ManufacturedVariantsQuantityPicturesNotesFrigateKotor class– P-33 Kotor
- P-34 Novi Sad1
1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Patrolni_brod_klasa_Kotor_P34.jpg|190x190px2 në rezervëFast attack craftKončar class– RTOP-405 Jordan Nikolov Orce
– RTOP-406 Ante Banina1
1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Rtop_405.jpg|190x190pxNë rindërtim. Anija RTOP-405 hyri në shërbim në vitin 2019. me emrin P-105 "Durmitor"Transport and supportPO class– PO9111 në rezervëTugboatsSalvage tug– PR-41 (Orada)
- LR-771
1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:PR41_ORADA.jpg|190x190px2 në shërbim aktivSailing shipJadranPërdoret si një anije trajnimi1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jadran_saling_ship.JPEG|190x190px1 në shërbim aktivMotor sailboat– Bojana
- Milena1
1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Sailing_boatVCG.jpg|190x190px2 në shërbim aktivMotorboatDiving boat -Ronilačka baraksa 81
-Ronilačka barkasa 851
1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Brm81.jpg|190x190px2 në shërbim aktivMotor boat Polycat11 në shërbim aktivMotor boat– ČM 3311 në shërbim aktivInflatable boatValiant 620PTPërdoret nga Toga Detare2lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Montenegrian_Military_inflatable_boat.jpg|190x190px2 në shërbim aktivMotor yachtJadrankaVIP Yacht1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jadranka_Presidential_yacht_in_Military_of_Montenegro.png|190x190pxOfrohet per shitjeFloating craneFloating CraneLDI 181lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:LDI18.jpg|190x190px1 në shërbim aktiv

 Forca Ajrore 
AircraftCountry ManufacturedVariantQuantityPicturesNotesTransportCessna 421 Golden EagleCessna 421B Golden Eagle1lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cessna421B-Landing.jpg|150x150pxPër transport, evakuim mjekësor dhe trajnim.Transport and utility helicoptersSOKO GazelleHO-42/45
HI-42 Hera
HN-45 Gama13lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GazelleMNE.jpg|150x150pxProdhuar me licencë në Jugosllavi. Zëvendësimi i planifikuar me helikopterë të rinj në 5 vitet e ardhshme, një nga helikopterët e mundshëm është Bell 505 Jet Ranger X.Bell 412 412EP
412EPI1
2lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Bell_412.jpg|150x150pxNjë variant EP dhe dy variante EPI. Evakuim mjekësor, kërkim-shpëtim, zjarrfikje ajrore, patrullim.Training helicoptersBell 505Bell 505 Jet Ranger X2lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SP-NCC_(47695559591).jpg|150x150pxDy për trajnimin e pilotëveMbrojtja Ajrore9K32 Strela-2MSAM portativ në lartësi të ulëtlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:SA-7.jpg|150x150pxPlanifikohet për të blerë MANPATS të rejaBofors 40 mmAutotop 40mm L/70,
punon me radarin GIRAFFElidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:L70_Bofors_V_i_PVO_VS.jpg|150x150pxE planifikuar për modernizimGIRAFFE RadarRadari i paralajmërimit të hershëm, funksionon
me Bofors 40mm L/70lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Zirafa_Radar.png|150x150pxE planifikuar për modernizim

 Galeria 

 Shih edhe 
Ministria e Mbrojtjes (Mali i Zi), Ushtria Malazeze, Marina Malazeze, Forca Ajrore Malazeze.

 Referime 
Kategoria:Forcat e Armatosura të Malit të Zi
Kategoria:Mali i Zi