Fikriye

Fikriye Hanım, pas vdekjes Zeynep Fikriye Özdinçer, (1887 – 31 maj 1924) ishte një grua turke. Ajo ishte një e afërme e Mustafa Kemal Atatürk (ajo ishte e bija e Memduh Hayrettin Bey, i cili ishte vëllai i Ragıp Bey, burrit të dytë të Zybejde Hanem.) dhe e dashura e tij.https://www.biyografya.com/biyografi/6486https://onedio.com/haber/tarihin-tozlu-sayfalari-arasinda-ataturk-un-bilinmeyen-huzunlu-ask-hikayesi-fikriye-hanim-681890 Disa burime pohojnë se ata janë martuar për një periudhë të caktuar kohore (nën "Martesa imam", "İmam Nikahı" në turqisht).https://www.gazetebilkent.com/tarih-2/293/ask-i-gaybi-ataturk-ve-fikriye/https://onedio.com/haber/yarim-kalmis-bir-ask-tarihe-gecen-bir-iddia-ataturk-ve-fikriye-nin-kimsenin-bilmedigi-nikahi-860524 Vdekja e saj e pashpjegueshme mbetet misterioze.

 Jeta private 
Fikriye lindi në qytetin Larisa, në rajonin e Thesalisë, në atë kohë pjesë e Mbretërisë së Greqisë. Historianët bien dakord për vitin e saj të lindjes si 1887, ndërsa disa burime e japin atë si 1897. Babai i saj ishte Memduh Hayrettin dhe nëna e saj ishte Vasfiye. Ajo kishte një motër Jülide dhe një vëlla të madh Enverin. Për shkak të ngacmimeve të komuniteteve turke nga milicia greke, familja u zhvendos fillimisht në Selanik (atëherë pjesë e Perandorisë Osmane) dhe më pas në Stamboll.

Ende diskutohet nëse Fikriye ishte mbesa e Mustafa Kemalit. Pohohet se babai i saj Memduh Hayrettin ishte vëllai i Ragıp Beut, bashkëshorti i dytë i nënës së Mustafa Qemalit, Zybejde Hanëm.

Ajo që dihet me siguri për Fikriye është se ajo fliste greqisht dhe frëngjisht dhe luante në piano dhe në oud.

 Marrëdhënie emocionale 
Fikriye u takua me Mustafa Qemalin në Selanik kur ajo ishte një vajzë e re. Ajo e takoi përsëri në Stamboll, ku u shpërngul para Luftërave Ballkanike (1912–1913), dhe përsëri një vit më vonë pas luftës. Ajo zhvilloi një marrëdhënie emocionale me kushëririn e saj. Megjithatë, ata u takuan në mënyrë sporadike për shkak të përfshirjes së Mustafa Qemalit në betejat gjatë Luftës së Parë Botërore dhe Luftës së Pavarësisë Turke (1919–1922). Gjatë kësaj kohe, prindërit dhe motra e saj vdiqën një nga një, Fikriye vendosi të shkonte në Ankara për të takuar Mustafa Kemalin, i cili drejtonte Lëvizjen Kombëtare Turke në Ankara. Stambolli ishte i pushtuar dhe nën administrimin ushtarak të Aleatëve të Luftës së Parë Botërore. Ajo lundroi për në Karadeniz Ereğli në Detin e Zi dhe më pas arriti në Ankara mbi Kastamonu. Ajo u takua me Mustafa Kemalin dhe jetoi me të disa kohë në ndërtesën e drejtimit të Hekurudhave Shtetërore Turke, të cilën Mustafa Kemal e përdorte si vendbanim dhe seli. Sipas disa burimeve, ata u martuan sipas praktikës martesore islame - në atë kohë nuk përdorej asnjë martesë civile - dhe ajo mbahej e fshehtë nga publiku. Është pohuar se nëna e Mustafa Qemalit, Zübeyde Hanım (1856–1923) dhe motra e tij Makbule (1885–1956) kanë qenë shumë kohë më parë kundër një marrëdhënieje mes të dyve. Gjatë Betejës së Sakarjas (23 gusht – 13 shtator 1921), Mustafa Kemal Pasha, komandanti i trupave turke, urdhëroi Ankaranë nga vija e frontit që paga e tij t'i dorëzohej Fikriye. Më 28 gusht 1922, Mustafa Qemal Pasha i dërgoi Ankarasë një telegram nga vija e frontit të Ofensivës së Madhe (26 gusht – 18 shtator 1922), në të cilin ai përmbledh situatën fitimtare të betejës nënës së tij dhe Fikriye.

Pas rimarrjes së Smirnës së pushtuar nga grekët, sot Izmirin, më 9 shtator 1922, Mustafa Qemal takoi Latifen, një anëtare e arsimuar perëndimore e një familjeje të pasur në İzmir. Ndërkohë, Fikriye u dërgua në Mynih, Gjermani për trajtimin e sëmundjeve të frymëmarrjes. Mustafa Kemal, u martua me Latife më 29 janar 1923 në Ankara. Ai u bë Presidenti i parë i Turqisë pas shpalljes së Republikës më 29 tetor 1923. Ndërsa Fikriye mësoi martesën e Mustafa Qemalit, ajo u arratis nga sanatoriumi në Mynih, u kthye në Turqi për të parë Mustafa Qemalin në Ankara. Ajo shkoi në Ankara edhe pse Mustafa Qemal dërgoi një telegram duke thënë se "ai nuk e lejon atë të vijë në Ankara pasi ajo u kthye në Turqi pa dijeninë e tij".

 Vdekja misterioze 
Fikriye u plagos nga një armë zjarri përpara Mansioni Çankaya, rezidenca zyrtare e Presidentit Mustafa Kemal Atatürk, më 21 maj 1924. Ajo vdiq pas nëntë ditësh në Spitalin Shtetëror në Ankara më 31 maj. Prokurori ka nisur hetimet për zbardhjen e shkakut të vdekjes së saj. Hetimi u parashkrua pas 30 vjetësh, por u zgjerua dy herë për 30 vjet secili. Pas 90 vjetësh, më në fund u zbut duke e lënë çështjen misterioze qoftë vetëvrasje apo vrasje.

Vendi i varrit të saj është i panjohur.

 Pasojat 
Rreth njëmbëdhjetë vjet pas vdekjes së saj, ajo u regjistrua si Zeynep Fikriye Özdincer nga vëllai i saj Ali Enver, i cili mori mbiemrin Özdincer pas miratimit të Ligjit për Mbiemrat në Turqi më 1934.

Zyrtarisht nuk dihet shumë për të. Ka vetëm 26 dokumente, të cilat datohen kryesisht midis viteve 1920 dhe 1923, në Arkivin Presidencial lidhur me të. 

Sendet personale dhe disa fotografi private të Fikriye u dhuruan nga nipi i saj Hayri Özdinçer në "Rezidencën e Ataturkut dhe Muzeun Hekurudhor" (turqisht: Atatürk Konutu Ve Demiryolları Müzesi) në Ankara në vitin 2006.

Lidhja e saj me Mustafa Qemalin rrëfehet në shfaqjen “Fikriye ve Latife – Mustafa Kemal'i Sevdim” të Dilruba Saatçit.

 Bibliografi a



 Referime 

Kategoria:Lindje 1887
Kategoria:Vdekje 1924
Kategoria:Njerëz nga Larisa
Kategoria:Gra turke
Kategoria:Mustafa Qemal Ataturku