Shteti pa dalje në det

Një shtet pa dalje në det është një vend që nuk ka territor të lidhur me një oqean ose bregdeti i të cilit shtrihet në pellgjet endorheike. Aktualisht janë 44 vende pa dalje në det dhe 5 shtete pjesërisht të njohura pa dalje në det.44 Landlocked Countries Without Direct Ocean Access Kazakistani është vendi më i madh në botë pa dalje në det.. 

Në vitin 1990, kishte vetëm 30 vende pa dalje në det në botë. Shpërbërja e Jugosllavisë, shpërbërjet e Bashkimit Sovjetik dhe Çekosllovakisë, dhe referendumet e pavarësisë të Eritreas dhe Sudanit të Jugut kanë krijuar 15 vende të reja pa dalje në det dhe 4 shtete të njohura pjesërisht pa dalje në det, ndërsa ish-vendi pa dalje në det i Çekosllovakisë pushoi së ekzistuari më 1 janar 1993.

Në përgjithësi, të qenit pa dalje në det krijon disa të meta politike dhe ekonomike që qasja në ujërat ndërkombëtare do të shmangte. Për këtë arsye, kombet e mëdha dhe të vogla gjatë historisë kanë kërkuar të kenë qasje në ujërat e hapura, madje edhe me shpenzime të mëdha në pasuri, gjakderdhje dhe kapital politik.

Vendet pa dalje në det mund të kufizohen nga një vend i vetëm që ka qasje të drejtpërdrejtë në det të hapur, dy ose më shumë vende të tilla, ose të rrethohen nga vende të tjera pa dalje në det, duke e bërë një vend dyfish të dalë nga deti.

Lista e vendeve pa dalje në det dhe shteteve pjesërisht të njohura pa dalje në det
 Shteti Sipërfaqja (km2) Popullsia Kontinenti Nënrajoni Vendet rrethuese Internationally recognized landlocked states  Afganistani652,23033,369,945 Azia Azia e Jugut Kina, Irani, Pakistani, Taxhikistani, Turkmenistani, Uzbekistani   Andorra46877,543 Evropa Evropa Jugore Franca dhe Spanja  Armenia29,7433,254,300 Azia Azia Perëndimore Azerbajxhani, Gjeorgjia, Irani, dhe Turqia  Austria83,8718,823,054 Evropa Evropa Qendrore Republika Çeke, Gjermania, Hungaria, Italia, Lihtenshtajni, Sllovakia, Sllovenia, dhe Zvicra  Azerbajxhani86,6008,997,401 Azia Azia Perëndimore Armenia, Gjeorgjia, Irani, Rusia, dhe Turqia  Bjellorusia207,6009,484,300 Evropa Evropa Lindore Letonia, Lituania, Polonia, Rusia, dhe Ukraina  Butani38,394691,141 Azia Azia Jugore Kina dhe India  Bolivia1,098,58110,907,778 Amerika Amerika Jugore Argjentina, Brazili, Kili, Paraguaji, dhe Peru  Botsvana582,0001,990,876 Afrika Afrika Jugore Namibia, Republika Jugafrikane, Zambia, dhe Zimbabveja  Burkina Faso274,22215,746,232 Afrika Afrika Perëndimore Benin, Bregu i Fildishtë, Gana, Mali, Niger, dhe Togo  Burundi27,83410,557,259 Afrika Afrika Lindore Republika Demokratike e Kongos, Ruanda, dhe Tanzania  Republika e Afrikës Qendrore622,9844,422,000 Afrika Afrika Qendrore Kameruni, Çadi, Kongo, Republika Demokratike e Kongos, Sudani i Jugut, dhe Sudani  Çadi1,284,00013,670,084 Afrika Afrika Qendrore Kameruni, Republika e Afrikës Qendrore, Libia, Nigeri, Nigeria, dhe Sudani  Republika Çeke78,86710,674,947 Evropa Evropa Qendrore Austria, Gjermania, Polonia, dhe Sllovakia  Esuatini17,3641,185,000 Afrika Afrika Jugore Mozambiku dhe Republika Jugafrikane  Etiopia1,104,300101,853,268 Afrika Afrika Lindore Xhibuti, Eritrea, Kenia, Somalia, Sudani i Jugut, dhe Sudani  Hungaria93,0289,797,561 Evropa Evropa Qendrore Austria, Kroacia, Rumania, Serbia, Sllovakia, Sllovenia, dhe Ukraina  Kazakistani2,724,90016,372,000 Azia Azia Qendrore Kina, Kirgistani, Rusia, Turkmenistani, dhe Uzbekistani  Kirgistani199,9515,482,000 Azia Azia Qendrore Kina, Kazakistani, Taxhikistani, dhe Uzbekistani  Laosi236,800 7,123,205 Azia Azia Juglindore Kamboxhia, Kina, Birmania, Tajlanda, dhe Vietnami  Lesoto30,3552,067,000 Afrika Afrika Jugore Republika Jugafrikane  Lihtenshtajni16035,789 Evrope Evropa Qendrore Austria dhe Zvicra  Luksemburgu2,586502,202 Evropa Evropa Qendrore Belgjika, Franca, dhe Gjermania  Malavi118,48415,028,757 Africa Eastern Africa Mozambique, Tanzania, and Zambia  Mali1,240,19214,517,176 Afrika Afrika Perëndimore Algjeria, Burkina Faso, Bregu i Fildishtë, Guinea, Mauritania, Nigeri, dhe Senegali  Maqedonia e Veriut25,7132,114,550 Evropa Evropa Jugore Shqipëria, Bullgaria, Greqia, Kosova dhe Serbia  Moldavia33,8463,559,500 Evropa Evropa Lindore Rumania, Transnistria dhe Ukraina  Mongolia1,566,5002,892,876 Azia Azia Lindore Kina dhe Rusia  Nepali147,18126,494,504 Azia Azia Jugore Kina dhe India  Nigeri1,267,00015,306,252 Afrika Afrika Perëndimore Algjeria, Benini, Burkina Faso, Çadi, Libia, Mali, dhe Nigeria  Paraguaji406,7526,349,000 Amerika Amerika Jugore Argjentina, Bolivia, dhe Brazili 26,33810,746,311 Afrika Afrika Lindore Burundi, Republika Demokratike e Kongos, Tanzania, dhe Uganda  San Marino6131,716 Evropa Evropa Jugore Italia  Serbia88,3616,926,705 Evropë Evropa Jugore Shqipëria (nërpëmjet territorit të diskutueshëm të Kosovës), Bosnja dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Hungaria, Kosova Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, dhe Rumania  Sllovakia49,0355,429,763 Evropa Evropa Qendrore Austria, Republika Çeke, Hungaria, Polonia, dhe Ukraina  Sudani i Jugut619,7458,260,490 Afrika Afrika Lindore Republika e Afrikës Qendrore, Republika Demokratike e Kongos, Etiopia, Kenia, Sudani, dhe Uganda  Taxhikistani143,1007,349,145 Azia Azia Qendrore Afganistani, Kina, Kirgistani, dhe Uzbekistani  Turkmenistani488,1005,110,000 Azia Azia Qendrore Afganistani, Irani, Kazakistani, dhe Uzbekistani  Uganda241,03840,322,768 Afrika Afrika Perëndimore Republika Demokratike e Kongos, Kenia, Ruanda, Sudani i Jugut, dhe Tanzania  Uzbekistani449,10032,606,007 Azia Azia Qendrore Afghanistan, Kazakistani, Kirgistani, Taxhikistani, dhe Turkmenistani  Vatikani0.44826 Evropa Evropa Jugore Italia  Zambia752,61212,935,000 Afrika Afrika Lindore Angola, Botsvana, Republika Demokratike e Kongos, Malavi, Mozambiku, Namibia, Tanzania, dhe Zimbabveja  Zimbabveja390,75712,521,000 Afrika Afrika Lindore Botsvana, Mozambiku, Republika Jugafrikane, dhe Zambia  Zvicra41,2848,401,120 Evropa Evropa Qendrore Austria, Franca, Gjermania, Italia, dhe Lihtenshtajni Shtetet e njohura pjesërisht pa dalje në det  Arcahu3,170120,000 Azia Azia Perëndimore Azerbajxhani  Kosova10,9081,804,838 Evropa Evropa Jugore Shqipëria, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, dhe Serbia  Osetia e Jugut3,90072,000 Azia Azia Perëndimore Gjeorgjia dhe Rusia  Transnistria4,163505,153 Evropa Evropa Lindore Moldavia dhe Ukraina Gjithsej14,776,228475,818,737 N/A Përqindja e botës11.4%6.9%

Shënim:

Nëse Transnistria (e panjohur) përfshihet, atëherë Moldavia dhe Transnistria formojnë grupin e tyre të Evropës Lindore, të listuar në kllapa në tabelë.
Nëse nuk do të ishte për 40 km vijë bregdetare në Muanda, Republika Demokratike e Kongos do t'i bashkonte dy grupet afrikane në një, duke i bërë ata grupin më të madh të afërt në botë.
Grupi i Azisë Jugore dhe grupi i Azisë Perëndimore mund të konsiderohen të afërta, të bashkuara me Detin Kaspik pa dalje në det. Mongolia është pothuajse pjesë e këtij grupi gjithashtu, duke u ndarë nga Kazakistani vetëm 30 km, përgjatë territorit kinez ose rus.

Ekzistojnë 14 vendet e mëposhtme "të vetme" pa dalje në det (secila prej tyre nuk kufizohet me asnjë vend tjetër pa dalje në det):

Evropë (6): Andorra, Bjellorusia, Luksemburgu, Moldavia, San Marino dhe Vatikani
Azi (6): Butani, Laosi, Mongolia, Nepali, Osetia e Jugut (pjesërisht e njohur), dhe Bregu Perëndimor (një pjesë e shtetit pjesërisht të njohur të Palestinës)
Afrika (2): Esuatini dhe Lesoto

Shënime:

Nëse Transnistria (e panjohur) përfshihet, atëherë Moldavia nuk do të konsiderohet një vend i vetëm pa dalje në det.
Nëse Bregu Perëndimor (një pjesë e shtetit të njohur pjesërisht të Palestinës) përfshihet si një entitet i veçantë politik, atëherë Azia do të kishte 6 vende të vetme pa dalje në det.

 Referime 


Kategoria:Gjeografi fizike
Kategoria:Klasifikimet e vendeve