Rhizon

Rhizon (; ) ishte një qytet në antikitetin klasik dhe romak. Rhizon është vendbanimi më i vjetër në Gjirin e Kotorrit dhe qyteti modern i Risanit ( Mali i Zi modern) qëndron pranë qytetit të vjetër. Fillimisht ishte një vendbanim ilir që u zhvillua gradualisht dhe u bë kryeqyteti i Mbretërisë Ilire Ardiae nën Agronin dhe Teutën .  Ishte kalaja e fundit e mbretëreshës Teuta në luftën e parë ilire kundër romakëve. Ajo e ruajti statusin e saj si një vendbanim i rëndësishëm rajonal edhe në epokën romake.

 Përmbledhje 
Herodian (shekullit II AD) përmend se Rhizon merr emrin e vet nga rizon, biri i Cadmus dhe vëlla i Illyrius .  Përmendja më e hershme e Rhizon daton në shekullin e IV pes në Periplus të Pseudo-Scylax i cili e përmend atë si një vendbanim të Enchelejëve. Më vonë u zhvillua si vendbanim i një fisi tjetër ilir, Ardianët. Rhizon ka qenë kështjella kryesore në shtetin ilir nën Agronin ku mbretëresha Teuta u strehua gjatë Luftërave Ilire .  Gjatë mbretërimit të shkurtër të mbretëreshës ilire Teuta, Rhizon u bë kryeqyteti i shtetit të saj.

Gjatë këtyre periudhave u themelua një minierë që lëshonte disa monedha:

 monedhat autonome të qytetit, në bronz,
 monedha mbretërore e mbretit Ballaios, në argjend dhe bronz,
 ka shumë të ngjarë, monedha e emërtuar "Monedhat nga Gjiri Rhizonian", e cila është konsideruar si prerje e një aleance në të cilën Rhizon ka luajtur, në argjend dhe bronz.

Kronologjia e këtyre monedhave ende nuk është përcaktuar me saktësi, kryesisht për shkak se sfondi historik i emetimit të tyre mbetet pak i njohur. Nuk përmendet pothuajse asnjë në burimet letrare të qytetit të Rhizonit, dhe asnjë nga mbreti Ballaji. Megjithatë, disa veçori të këtyre monedhave - si karakteristikat e stilit, elementet e mbishkrimit dhe ikonografisë (veçanërisht prania e titullit " basileus " në monedhën e Ballajit dhe prania e një mburoje maqedonase në "Monedhat nga "Gjiri Rhizonian”), metrologjia, zgjedhja e metaleve të prera, etj. – tregojnë për shekujt III dhe II p.e.s. si kornizë e përgjithshme kronologjike për veprimtarinë e minierës Rhizoniane dhe për emetimin e njëpasnjëshëm të monedhave të autoriteteve të ndryshme emetuese atje. Një gërmim i vitit 2010 zbuloi rreth 4656 monedha nga miniera e mbretit Ballaji, të cilat konfirmuan statusin e qytetit si edhe atë të monedhes së tij mbretërore. 

Më parë Gjiri i Kotorrit njihej si Sinus Rhizonicus dhe Gjiri Antik Grek Strabo, Geography, §7.5.8 pas emrit ( grek ) të Rhizon, qyteti kryesor në antikitetin e gjirit. Rhizon kishte gjithashtu mbrojtësin e vet, një hyjni të quajtur Medauri, i cili përshkruhej si duke mbajtur një shtizë dhe duke hipur mbi kalë.  Para kontrollit romak në rajon, shkalla e akulturimit helenistik në Rhizon ishte shumë e lartë. Épire, Illyrie, Macédoine: mélanges offerts au professeur Pierre Cabanes by Danièle Berranger, Pierre Cabanes, Danièle Berranger-Auserve, page 130

 Shih edhe 
 Risani
 Mali i Zi
 Mbreti Ballaji
 Gryka e Kotorrit
 Mbretëria e Ilirisë

 Literatura 





 Referime 

Kategoria:Qytete në Ilirinë e lashtë