Vakizashi

Vakizashi (Japonisht: , "shpata e futur nga ana"Ogyû Sorai's Discourse on government (Seidan): an annotated translation, Sorai Ogyū, Otto Harrassowitz Verlag, 1999 fq. 105) është një nga shpatat japoneze të prodhuara tradicionalisht (nihontō)The Development of Controversies: From the Early Modern Period to Online Discussion Forums, Volume 91 of Linguistic Insights. Studies in Language and Communication, Author Manouchehr Moshtagh Khorasani, Publisher Peter Lang, 2008, , fq. 150 The Complete Idiot's Guide to World Mythology, Complete Idiot's Guides, Authors Evans Lansing Smith, Nathan Robert Brown, Publisher Penguin, 2008, , fq. 144 e veshur nga samurait në periudhën e Japonisë feudale.

Historia dhe përdorimi
Prodhimi i shpatave në Japoni ndahet në periudha specifike kohore:

 Xhokotō (shpata të lashta, deri rreth vitit 900 pas erës sonë)
 Kotō (shpata të vjetra nga rreth 900-1596)
 Shintō (shpata të reja 1596-1780)
 Shinshintō (shpata më të reja 1781–1876)
 Gendaitō (shpata moderne ose bashkëkohore 1876–tani)

parapamje|334px|majtas|Daisho antike japoneze, çiftimi tradicional i dy shpatave japoneze që ishin simboli i samurait, duke treguar kutitë tradicionale japoneze të shpatave (koshirae) dhe ndryshimin në madhësi midis katanës (poshtë) dhe vakizashit më të vogël (lart).
Vakizashi ka një teh midis 30 dhe 60 cm (12 dhe 24 in) në gjatësi. Vakizashi të afërta me gjatësinë e një katane quhen ō-vakizashi dhe vakizashi më të afërta me gjatësinë e tantove, quhen ko-vakizashi. Vakizashi nuk janë domosdoshmërisht vetëm një version më i vogël i katanës; ato mund të farkëtohen ndryshe dhe të kenë një seksion kryq të ndryshëm.Samurai: The Code of the Warrior], Thomas Louis, Tommy Ito, Sterling Publishing Company, Inc., 2008 fq. 138

Vakizashi ka qenë në përdorim qysh në shekullin e XV-tëSamurai: The Weapons and Spirit of the Japanese Warrior, Clive Sinclaire, Globe Pequot, 2004 fq. 87 ose të XVI-të.Samurai: The Code of the Warrior], Thomas Louis, Tommy Ito, Sterling Publishing Company, Inc., 2008 fq. 138 Vakizashi përdorej si shpatë rezervë ose ndihmëse; përdorej edhe për luftime nga afër, për t'i prerë kokën kundërshtarit të mundur dhe nganjëherë për të kryer seppuku. Vakizashit ishin një nga disa lloje shpatash të shkurtra të disponueshme për përdorim nga samurait, duke përfshirë joroi tōshi dhe çisa-katana. Termi vakizashi fillimisht nuk specifikonte shpatat me gjatësi zyrtare tehu dhe ishte një shkurtim i vakizashi no katana ("shpata e shtyrë në anën e dikujt"); termi u aplikua për shpatat shoqëruese të të gjitha madhësive.Samurai, warfare and the state in early medieval Japan], (Google eBook), Karl F. Friday, Psychology Press, 2004, fq. 78]

parapamje|300px|Megjithëse numri i shpatave të falsifikuara u ul në Periudhën Meixhi, u bënë shumë montime të shkëlqyera artistikisht. Një vakizashi i falsifikuar nga Soshu Akihiro. Periudha Nanboku-ço (lart). Montimi i vakizashit, periudha e hershme Meixhi (poshtë).
Gjatë Periudhës Edo, shogunati Tokugava kërkonte që samurai të mbante katana dhe shpata më të shkurtra në çifte. Këto shpata të shkurtra ishin vakizashi dhe tanto, dhe do të përzgjidheshin kryesisht vakizashit. Vakizashi që vishej së bashku me katana ishte shenja zyrtare se ai që e mbante ishte një samurai. Kur mbaheshin së bashku, çifti i shpatave quheshin daisho, që përkthehet fjalë për fjalë si "e madhe-e vogël". Vetëm samurai mund të mbante daishō: ajo përfaqësonte fuqinë e tyre shoqërore dhe nderin personal.The Japanese sword], Kanzan Satō, Kodansha International, 1983, fq. 68 Gjatë kësaj periudhe, njerëzit e zakonshëm u lejuan të mbanin një ko-vakizashi me gjatësi ligjore, gjë që e bëri të njohur për publikun e gjerë mbajtjen e vakizashit. Kjo ishte e zakonshme kur udhëtonim për shkak të rrezikut për t'u takuar me banditë. Vakizashi mbaheshin në anën e majtë, të siguruar në brezin e belit (Uva-obi ose himo).Secrets of the samurai: a survey of the martial arts of feudal Japan], Oscar Ratti, Adele Westbrook, Tuttle Publishing, 1991, fq. 260 Vetëm në Periudhën Edo, në vitin 1638, kur sundimtarët e Japonisë u përpoqën të rregullonin llojet e shpatave dhe grupet shoqërore që lejoheshin t'i mbanin ato, nuk u përcaktuan zyrtarisht gjatësitë e katanave dhe vakizashive.The connoisseur's book of Japanese swords], Kōkan Nagayama, Kodansha International, 1998, fq. 35

Kanzan Satō, në librin e tij të titulluar Shpata Japoneze, vëren se nuk dukej të kishte ndonjë nevojë të veçantë për vakizashi dhe sugjeron që vakizashi mund të jetë bërë më popullor se tanto sepse ishte më i përshtatshëm për luftime në ambiente të mbyllura. Ai përmend zakonin e lënies së katanës në derën e një kështjelle ose pallati kur hyhej, ndërkohë që vazhdohej të mbahej vakizashi brenda.The Japanese sword], Kanzan Satō, Kodansha International, 1983, fq. 68

Shiko edhe
 Shpata japoneze
 Naginata
 Kusanagi no Tsurugi
 Shikomizue
 Daisho
 Katana (shpatë japoneze)
 Tanto
 Kultura e Japonisë
 Samurai
 Periudha Heian
 Periudha Kamakura
 Periudha Sengoku
 Periudha Edo
 Odaçi

 Referime 

Kategoria:Armë mesjetare
Kategoria:Shpata japoneze
Kategoria:Japonia feudale