Zahumlia

Zahumlia ose Zahlumia gjithashtu Humi, ishte një principatë mesjetare e vendosur në rajonet moderne të Hercegovinës dhe Dalmacisë jugore (sot pjesë të Bosnje dhe Hercegovinës dhe Kroacisë, përkatësisht). Në disa periudha ishte një principatë plotësisht e pavarur ose gjysmë e pavarur e sllavëve të jugut . Ajo mbajti marrëdhënie me fuqi të ndryshme të huaja dhe fqinje ( Perandoria Bizantine, Perandoria e Parë Bullgare, Mbretëria e Kroacisë, Principata e Serbisë ) dhe më vonë iu nënshtrua (përkohësisht ose për një periudhë më të gjatë) Mbretërisë së Hungarisë, Mbretërisë së Serbisë, Mbretërisë së Bosnjës, Dukati i Shën Savës dhe në fund në Perandorinë Osmane .

 Etimologjia 
Zahlumia është një derivat i fjalës Hum, nga protosllavishtja *xŭlmŭ, e huazuar nga një gjuhë gjermanike (krh. Protogjermanisht *hulma- ), që do të thotë "kodër" . Entry "холм" in М. Фасмер (1986), Этимологический Словарь Русского Языка (Москва: Прогресс), 2-е изд. — Перевод с немецкого и дополнения О.Н. Трубачёва. Sllavishtja jugore Zahumlje e ka marrë emrin nga mali i Humit (za + Hum "prapa Hum"), mbi Bunën, në grykëderdhjen e Bunës .  Principata quhej Zahumlje ose Hum në serbo-kroatisht ( Serbisht cirilik : Захумље, Хум). Është Zachlumia në latinisht, Хлъмъ në sllavishten e kishës së vjetër, dhe Ζαχλούμων χώρα ("toka e Zachlumians") në greqisht. Emrat Chelmania, Chulmia dhe terra de Chelmo shfaqen në kronikat e mëvonshme latine dhe italiane.

 Gjeografia 
De Administrando Imperio përshkroi politikën e Zachlumia, me gjasë gjatë mbretërimit të Časlav Klonimirović (r. 927–960): "Nga Raguza fillon territori i Zachloumoi (Ζαχλοῦμοι) dhe shtrihet deri në lumin Orontius dhe në anën e bregdetit është fqinj me Paganin, por nga ana e vendit malor është fqinj me kroatët në veri dhe Serbinë në pjesën e përparme. . . Zachloumoi që tani jetojnë atje janë serbë, me origjinë nga koha e princit (arkonit) që iku te perandori Heraklius. . . Toka e Zachloumoi përfshin qytetet e mëposhtme: Ston (το Σταγνον / në Stagnon), Mokriskik (το Μοκρισκικ), Josli (το Ιοσλε / në Iosle), Galumainik (το Γαλυμαενικ / në Galumaenik), Dobriskik (το Δοβρισκικ / në Dovriskik )" .

Kronika e Priftit të Dukljes (shek. XIV ose XVI) përshkruante gjeografinë nën sundimin e sundimtarëve sllavë të jugut, Hum kishte dy qytete të mëdha: Bona dhe Hum. Vendbanimet kryesore në Zachlumia ishin Ston, Oshlje, Dobar, qytetet Mokriskik dhe Glumainik . Principata doli nga Dalmacia ( Kroacia ) në veriperëndim dhe Pagania në perëndim; në malin e Kalinovik dhe në Gatačko polje, ku kufizohej me Travunia . Kufiri lindor i Zahumljes shkonte përgjatë linjës Popovo - Ljubinje - Dabar dhe u takua me kufirin Travunian në qytetin e Raguzës, i cili duhej të paguante taksën vjetore  prej 36 copë ari për sundimtarët Zachlumian dhe herë pas here pranojnë sundimin e tyre.  ] Zachlumia u nda në 9 zhupanate : Ston, Popovo, Dubrava, Luka, Dabar, Žapska, Gorička dhe Večenik rreth Neretvës . Zahumlje kishte dalje në detin Adriatik me gadishullin Pelješac dhe përballej me Serbinë në veri. 

Në periudhat e tij të mëvonshme, Zahumlje u nda në dy Dukate: Zahumlje e Epërme në perëndim dhe Zahumlje e Poshtme në lindje. 

Ndërsa toponimi Pagania u zhduk në fund të shekullit të 11-të, toka e Hum u zgjerua për të përfshirë territorin midis Neretvës dhe Cetinës, i referuar më parë si Pagania. Ky territor në atë kohë kontrollohej nga manjatë vendas të quajtur Radivojevići, Jurjevići ose Vlatkovići. 
parapamje| Zahumlje në vitin 1190 si pjesë e poshtme e Mbretërisë së Hungarisë

 Shih edhe 
 Historia e Ballkanit
 Historia e Dalmacisë
 Historia e Bosnjës dhe Hercegovinës

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Tokat mesjetare: BOSNJE - Kapitulli 2. HERCEGOVINA (ish ZAHUMLJE, HUM)

Kategoria:Historia mesjetare e Ballkanit
Kategoria:Historia e Bosnjës dhe Hercegovinës
Kategoria:Hercegovinë