Votra

Votra ose vatra është vatra e brendshme në folklorin shqiptar . Zjarri i vatrës shtëpiake, zjarri i vatrës, mban atribute hyjnore në besimet popullore, duke u konsideruar si mbajtës i vazhdimësisë midis botës së të gjallëve dhe asaj të të vdekurve dhe duke siguruar vazhdimësinë e fisit ( fis ) brez pas brezi. brezi. ; ; ; ; .

 Etimologjia 
Termi shqip vatër (edhe votër, trajta e shquar e shqipes: vatra ose votra ), " vatër ", " oxhak ", rrjedh nga protoshqipja *ōtr-, e marrë nëpërmjet zhvillimit *o në *vo-/*va- që. vërehet ekskluzivisht në gjuhën shqipe si diptongizimi i *o-së në dy grupet kryesore dialektore (toskërisht ~ vatra / gegërisht ~ votra ). Është një term i trashëguar shqip nga proto-indo-evropianja *h₂ehₓ-tr-eh2 < *h₂eh₁ter- ("zjarr"). Është e ngjashme me latinishten ater dhe proto- iranishten *HáHtr̥š ("zjarr", krh. Atar Avestan ). Shqipja e huazoi në gjuhë të tjera ballkanike, si rumanishtja dhe sllavishtja.   

 Tradita 
Funksioni i zjarrit të vatrës shtëpiake ( zjarri i vatrës ) është ushqimi i vazhdimësisë midis botës së të gjallëve dhe asaj të të vdekurve. Pas vdekjes, shpirtrat e të parëve ( hije ) marrin një konotacion hyjnor dhe mbeten në kontakt me familjen duke mbrojtur vatrën shtëpiake.  

Zjarri i vatrës konsiderohet se siguron vazhdimësinë e fisit ( fis ) brez pas brezi.  Në traditën shqiptare, në të vërtetë, prejardhja identifikohet me një zjarr origjinal ( zjarr ); anëtarët e një fisi janë ata që vijnë "nga i njëjti zjarr" ( pe një zjarri ). Zjarri digjet në vatër ( vatër ), ku merr një konotacion tjetër përveç konceptit primordial: zjarri i vatrës shtëpiake konsiderohet edhe si një vend i ekzistencës së përbashkët dhe komensalitetit. 

Në besimet popullore shqiptare vatra e zjarrit ( vatra e zjarrit ) është simboli i zjarrit si pjellë e diellit .  Vendi i ndezjes së zjarrit është ndërtuar tradicionalisht në qendër të shtëpisë dhe me formë rrethore që përfaqëson Diellin. Tradicionalisht zjarri i vatrës identifikohet me ekzistencën e familjes dhe adhurohet si hyjni (hyjni /perëndi të zjarrit të vatrës ). Shuarja e tij konsiderohet si një ogur i keq për familjen. 

Rose Wilder Lane (1923) dha përshkrimin e mëposhtëm në lidhje me kultin e zjarrit në Shqipërinë veriore: 

Një figurë e përhapur në besimet shqiptare është Gjarpri i vatrës (gjarpri i vatrës), një gjarpër hyjnor shtëpiak që personifikon shpirtrat e të parëve.  Një figurë tjetër e përhapur është Nëna e Vatrës, një hyjni bamirëse që mbron zjarrin e vatrës shtëpiake. Ajo është e ngjashme me Hestia greke dhe romake Vesta .     Perëndeshave greke dhe romake u kushtoheshin objekte publike kulti të përcaktuara mirë, ndërsa në traditën shqiptare vendi i kultit të Nënës së Vatrës është vatra e çdo shtëpie.  Në këtë aspekt kulti shqiptar është më i ngjashëm me kultin e lashtë të zjarrit të përjetshëm natyror të Nymphaionit . 

Në gosti, njerëzit praktikonin flijime për hyjnitë e vatrës duke hedhur pak nga ushqimet që përgatitnin në zjarrin e vatrës shtëpiake dhe përreth vatrës.  

 Shih edhe 
 Paganizmi
 Mitologjia ilire
 Neopaganizmi
 Paganizmi arbëror 

 Referime 

Kategoria:Mitologji shqiptare
Kategoria:Vetitë CS1: Burime në shqip (sq)
Kategoria:Paganizëm