Qyteti i vjetër i Jeruzalemit

Qyteti i Vjetër i Jeruzalemit (Hebraishtja: הָעִיר הָעַתִּיקָה, romanized: ha-ir ha-atiqah) ose el-Belde el-Kadime (Arabisht: البلدة القديمة, romanized: al-Balda al-Qadimah; fjale-per-fjale. 'Qyteti i Vjetër'). është një zonë e rrethuar me mure prej 0.9 kilometrash katrorë në Jeruzalemin Lindor.

Qyteti i Vjetër ndahet tradicionalisht në katër lagje të pabarabarta, përkatësisht: Lagjja Myslimane, Lagjja e Krishterë, Lagjja Armene dhe Lagjja Hebraike. Një zonë e pestë, Mali i Tempullit, i njohur për myslimanët si Haram el-Sharif, është shtëpia e Kupolës së Shkëmbit, Xhamisë el-Aksa dhe dikur ishte vendi i dy tempujve hebrenj. Emërtimet aktuale u prezantuan në shekullin e 19-të. Muret dhe portat aktuale të qytetit të vjetër u ndërtuan nga Perandoria Osmane nga viti 1535 deri në 1542 nën Sulejmanin e Madhërishëm. Qyteti i Vjetër është shtëpia e disa vendeve me rëndësi dhe shenjtëri kyçe për 3 fetë kryesore abrahamike: Mali i Tempullit dhe Muri Perëndimor për Judaizmin, Kisha e Varrit të Shenjtë për Krishtërimin dhe Kupola e Shkëmbit dhe Xhamia el-Aksa për Islamin. Qyteti i Vjetër, së bashku me muret e tij, u shtua në listën e vendeve të trashëgimisë botërore të UNESKO-s në 1981.

Pavarësisht nga emri i tij, struktura aktuale e qytetit të vjetër të Jeruzalemit është e ndryshme nga ajo e kohëve të lashta. Shumica e arkeologëve besojnë se Qyteti i Davidit, një vend arkeologjik në një shkëmb shkëmbor në jug të Malit të Tempullit, ishte bërthama fillestare e vendbanimit të Jeruzalemit gjatë epokës së bronxit dhe hekurit. Nganjëherë, qyteti i lashtë përhapej në lindje dhe në veri, duke mbuluar malin Sion dhe malin e tempullit. Qyteti i Vjetër, siç përcaktohet nga muret e Sylejmanit, është zhvendosur kështu pak drejt veriut në krahasim me periudhat e mëparshme të historisë së qytetit dhe më i vogël se sa kishte qenë në kulmin e tij, gjatë periudhës së fundit të Tempullit të Dytë. Paraqitja aktuale e qytetit të vjetër është dokumentuar në detaje të rëndësishme, veçanërisht në hartat e vjetra të Jeruzalemit gjatë 1500 viteve të fundit.

Deri në mesin e shekullit të 19-të, i gjithë qyteti i Jeruzalemit (me përjashtim të kompleksit të Varrit të Davidit) ishte i mbyllur brenda mureve të qytetit të vjetër. Largimi nga muret filloi në shekullin e 19-të, kur kufijtë komunalë të qytetit u zgjeruan për të përfshirë fshatrat arabe si Siluan dhe lagjet e reja hebreje si Mishkenot Sha'ananim. Qyteti i Vjetër ra nën kontrollin jordanez pas Luftës Arabo-Izraelite të vitit 1948. Gjatë Luftës Gjashtë Ditore të vitit 1967, Izraeli pushtoi Jeruzalemin Lindor; që atëherë, i gjithë qyteti ka qenë nën kontrollin e Izraelit. Izraeli pohoi në mënyrë të njëanshme në Ligjin e tij të Jeruzalemit të vitit 1980 se i gjithë Jeruzalemi ishte kryeqyteti i Izraelit. Në të drejtën ndërkombëtare Jeruzalemi Lindor përkufizohet si territor i pushtuar nga Izraeli.

 Shiko edhe 
 Jeruzalemi Perëndimor
 Ramallahu

 Referime 

Kategoria:Qytete në Izrael
Kategoria:Kryeqytete
Kategoria:Palestinë