Fluoridimi i ujit

Fluoridimi i ujit është përshtatja e përmbajtes së fluorit në një furnizues publik uji vetëm për të ngadalësuar prishjen e dhëmbëve . Uji i fluoriduar përmban fluor në një nivel që parandalon zgavrat.  See also lay summary from CDC, 2007-08-09. Uji i fluoriduar vepron në sipërfaqet e dhëmbëve: në gojë, ai fut fluor në sasi të ulët tek pështyma, gjë që ul ritmin e çmineralizimit të smaltit të dhëmbëve dhe rrit ritmin me të cilën ai rimineralizohet në fazat e hershme të zgavrave.  Zakonisht, një përbërje e fluoriduar i shtohet ujit të pijshëm, një proces që në SHBA kushton mesatarisht rreth 1.17 dollarë për person në vit.  Shfluoridimi është i nevojshëm kur niveli i fluorit natyral tejkalon kufijtë e rekomanduar.  Në vitin 2011, Organizata Botërore e Shëndetësisë këshilloi një prani të fluorit nga 0.5 në 1.5 mg/L (miligram për litër), në varësi të klimës, mjedisit vendor dhe burimeve të tjera të fluorit.  Uji në shishe zakonisht ka prani të panjohur fluori. 

Prishja e dhëmbëve mbetet një shqetësim kryesor i shëndetit publik në shumicën e vendeve të industrializuara, duke prekur 60-90% të nxënësve të shkollës dhe shumicën dërrmuese të të rriturve.  Fluoridimi i ujit redukton zgavrat tek fëmijët, ndërsa efikasshmëria tek të rriturit është më pak e qartë.   Një përmbledhje e organizatës Cochrane vlerëson se një reduktim i zgavrave prej 35% në dhëmbët e fëmijërisë dhe 26% në dhëmbët e përhershëm kur fluoridimi i ujit përdorej nga fëmijët që nuk merrnin fluor nga burime të tjera.  Megjithatë, kjo u bazua në studime të vjetra të cilat nuk arritën të kontrollonin ndryshore të shumta, si rritja e konsumit të sheqerit si dhe strategji të tjera dentare.  Shumica e vendeve evropiane kanë dëshmuar rënie të konsiderueshme të prishjes së dhëmbëve, megjithëse fluoridimi i qumështit dhe kripës është i përhapur në vend të fluoridimit të ujit.  Studimet e fundit këshillojnë se fluoridimi i ujit, veçanërisht në vendet e industrializuara, mund të jetë i panevojshëm, sepse fluoridet aktuale (të tilla si në pastat e dhëmbëve ) përdoren gjerësisht dhe shkalla e kariesit është tashmë e ulët. 

Edhe pse fluoridimi mund të shkaktojë fluorozë dentare, e cila mund të ndryshojë pamjen e dhëmbëve në zhvillim ose fluorozën e smaltit,  ndryshimet janë të lehta dhe zakonisht nuk janë një shqetësim estetik ose i shëndetit publik.  Summary:  See also lay summary from NHMRC, 2007. Nuk ka dëshmi të qarta të efekteve anësore të tjera nga fluoridimi i ujit.  Report website:  Authors' summary:  Authors' commentary:  Efektet e fluorit varen nga sasia ditore e fluorit të marrë prej të gjitha burimeve. Pikëpamjet mbi metodën më efikase për parandalimin e prishjes së dhëmbëve në komunitet janë ndryshme. Qeveria australiane deklaron se fluoridimi i ujit është mënyra më efektive për të arritur ekspozimin ndaj fluorit.  OBSH raporton se fluoridimi i ujit, kur është i realizueshëm dhe i pranueshëm nga ana kulturore, ka përparësi thelbësore, veçanërisht për nëngrupet me rrezik të lartë,  ndërsa Komisioni Evropian nuk gjen asnjë përfitim nga fluoridimi i ujit në krahasim me përdorimin e tanishëm. 

 Qëllimi 
alt=Molar viewed from the top, with a cavity in the central pit, and a small amount of blood in nearby fissures.|parapamje| Një zgavër fillon në smaltin e jashtëm të një dhëmbi dhe përhapet në dentinën dhe pulpën brenda.
Prishja e dhëmbëve ( kariesi i dhëmbëve ) është një nga sëmundjet kronike (të përherëshme)më të përhapura në mbarë botën.  Megjithëse rrallë është kërcënues për jetën, prishja e dhëmbëve mund të shkaktojë dhimbje dhe të dëmtojë të ngrënit, të folurit, fytyrën dhe jetën shoqërore,  si dhe ndikon shumë në cilësinë e jetës së fëmijëve, veçanërisht të atyre me status të ulët socio-ekonomik .  Në shumicën e vendeve të industrializuara, prishja e dhëmbëve prek 60-90% të nxënësve të shkollës dhe shumicën dërrmuese të të rriturve; megjithëse problemi është më pak i theksuar tek vendet në zhvillim të Afrikës, ai pritet të rritet për shkak të ndryshimit të dietës dhe ekspozimit të pamjaftueshëm të fluorit.  Pasi ndodh një zgavër, dhëmbi u nënshtrohet restaurimeve të përsëritura, me vlerësime për jetëgjatësinë mediane të mbushjes me amalgamë që variojnë nga 9 deri në 14 vjet.  Sëmundja orale është sëmundja e katërt më e shtrenjtë për t'u trajtuar.  Motivimi për fluorizimin e kripës ose ujit është i ngjashëm me atë të kripës së jodizuar për parandalimin e hipotiroidizmit kongjenital dhe strumës . 

Qëllimi i fluoridimit të ujit është të parandalojë një sëmundje kronike, barra e së cilës bie veçanërisht mbi fëmijët dhe të varfërit.  Një tjetër nga qëllimet ishte për të kapërcyer pabarazitë në shëndetin dentar dhe kujdesin dentar .  Ka anekdota, por jo prova shkencore që fluori lejon më shumë kohë për trajtimin dentar duke ngadalësuar përparimin e prishjes së dhëmbëve dhe se ai thjeshton trajtimin duke shkaktuar që shumica e kaviteteve të shfaqen në gropa dhe çarje të dhëmbëve .  Rishikime të tjera nuk kanë gjetur prova të mjaftueshme për të përcaktuar nëse fluoridimi i ujit redukton pabarazitë sociale të shëndetit oral. 

Organizatat shëndetësore dhe dentare në mbarë botën kanë miratuar sigurinë dhe efektivitetin e praktikës.  Përdorimi i saj filloi në vitin 1945, pas studimeve të fëmijëve në një rajon ku nivele më të larta të fluorit ndodhin natyrshëm në ujë.  Hulumtimet e mëtejshme treguan se fluoridimi i matur parandalon prishjen e dhëmbëve.