Gjimnazi Bangas

Gjimnazi Bangas ose Gjimnazi i Koricës, ishte një shkollë e nivelit të mesëm grek në Korçë (greqisht: Korytsa), në Shqipërinë e jugut, nga viti 1856 deri më 1930. Ai u emërua pas bamirësit të tij, Ioannis Pangas (ose Bangas). Gjimnazi Bangas u bë një nga institucionet arsimore më të rëndësishme greke në rajon gjatë periudhës së vonë të sundimit osman.Koltsida, 2008: 256

 Historia 
Arsimi grek lulëzoi në Korçë gjatë periudhës së fundit të sundimit osman, me krijimin e kopshteve, shkollave të djemve të nivelit fillor dhe të mesëm, si dhe shkollave të vajzave. Ismyrliadou, 1996: 255 Arsimi i mesëm ishte i pranishëm në Korçë që nga viti 1724, me themelimin e shkollës helene (greke) . Ismyrliadou, 1996: 253

Gjimnazi i Koricës u themelua në vitin 1856, megjithëse në vitet e para të funksionimit u vendos në ambientet e Shkollës Helenike. Në vitin 1863, Gjimnazi përbëhej nga pesë klasa dhe filloi të funksiononte në një godinë të re të veçantë, të ngritur me mbështetjen e fondit të komunitetit lokal, Lasso . Ismyrliadou, 1996: 244 Ky i fundit synonte promovimin e veprimtarisë kulturore dhe arsimore greke në Korçë.  Në vitin 1889 u shtua një klasë e gjashtë, duke siguruar arsim të plotë të mesëm sipas standardeve arsimore greke të asaj kohe. Koltsida, 2008: 148

Shpenzimet e gjimnazit fillimisht mbuloheshin nga konsullata greke e Manastirit . Megjithatë, për shkak të financimit të kufizuar, shkolla duhej të mbështetej në iniciativat lokale. Ismyrliadou, 1996: 253 Në vitin 1889, përfituesi kombëtar, sipërmarrësi dhe pjesëtari i diasporës vendase, Ioannis Pangas, mori iniciativën dhe subvencionoi projekte arsimore dhe kulturore, për të mirën e popullit grek në përgjithësi. Ismyrliadou, 1996: 244 Ndër nismat e tij ishte një ofertë prej 18.000 frangash franceze, në bazë vjetore, për nevojat e gjimnazit, duke përfshirë edhe mbulimin e pagave të mësuesve. Koltsida, 2008: 148 Koltsida, 2008: 290 Pangas, pas të cilit u emërua shkolla, u bë gjithashtu kontribuuesi kryesor i Lasso. Ismyrliadou, 1996: 244

Stafi mësimor i gjimnazit Bangas përbëhej kryesisht nga të diplomuar universitarë, shumica e të cilëve kishin studiuar në Universitetin e Athinës, si dhe në Politeknikun e Athinës dhe Seminarin Halki, Konstandinopojë (Stamboll) dhe institucione të tjera. Koltsida, 2008: 290 Nga ana tjetër, shumica e studentëve (rreth 70%) ishin vendas të Korçës, ndërsa pjesa tjetër nga qytetet dhe fshatrat përreth. Ismyrliadou, 1996: 254 Shkolla ka siguruar edhe akomodimin e nevojshëm për nxënësit jo vendas. Ismyrliadou, 1996: 254

Gjatë Luftërave Ballkanike, ndërtesa e gjimnazit u përdor si kazermë nga trupat osmane dhe më pas nga ushtria greke. Ky i fundit hyri në qytet më 7 dhjetor 1912, si rezultat i tërheqjes osmane në rajon. Koltsida, 2008: 151 Pas luftës së armatosur për krijimin e Republikës Autonome të Vorio Epirit (1914), një pjesë e nxënësve më të vjetër iu bashkuan ushtrisë Vorioepirote, ndërsa disa prej tyre u arrestuan dhe u burgosën nga xhandarmëria shqiptare. Koltsida, 2008: 368

Me përfshirjen përfundimtare të Korçës në Shqipëri (1920), arsimi grek u ndalua në qytet, pasi qyteti nuk ishte pjesë e zonës së njohur të minoritetit grek nga shteti.  Megjithatë, Gjimnazi Bangas vazhdoi funksionimin e tij për disa vite, si një akademi fetare ( Greek   Bageio Ierodidaskaleio ) nën drejtimin e Vasileios Ioannidis . Ajo pushoi së funksionuari në vitin 1930. 

 Akademikët 
Programi i shkollës u mbikëqyr nga Komiteti për Mbështetjen e Arsimit Grek dhe Kishës Ortodokse . Koltsida, 2008: 148 Kurrikula theksoi edukimin humanist, por veçanërisht atë klasik .  Mësimet e gjuhës greke mbulonin 37% të orëve mësimore. Mësimi i gjuhës greke zhvillohej në katharevousa konservatore si dhe në formën arkaike greke të përdorur në arsimin kishtar. Koltsida, 2008: 330 Greqishtja arkaike ishte e dobishme në kuptimin e dorëshkrimeve antike dhe kishtare, megjithatë, nuk ishte e dobishme në komunikimin e përditshëm. Për këtë arsye stafi mësimdhënës përdorte edhe greqishten popullore në ndërveprime të drejtpërdrejta me studentët.  Nga ana tjetër, katharevousa ka ndihmuar edhe në drejtimin e promovimit të një edukimi thjesht dhe rreptësisht kombëtar, sipas standardeve arsimore greke. 

Lëndët shtesë përfshinin matematikën, historinë, frëngjisht, latinisht, turqisht, fe, gjeografi dhe filozofi. Koltsida, 2008: 328-329 Bibliografia e përdorur në gjimnaz ishte e ngjashme me atë të shkollave të mesme greke në përgjithësi, por kishte edhe libra për historinë e qytetit dhe rajonit përreth, si dhe përkthime të librave jo grekë. Koltsida, 2008: 330

Pas një propozimi të peshkopit lokal metropolit Fotios, gjimnastika u bë gjithashtu pjesë e programit shkollor në vitin shkollor 1903-1904. Koltsida, 2008: 331 Gjatë vitit shkollor 1905-1906, Gjimnazi organizoi aktivitete gjimnastike, të cilat ishin të hapura për publikun. Koltsida, 2008: 401 Në përgjithësi, peshkopi Fotios ishte i interesuar për edukimin e përgjithshëm të rinisë së qytetit dhe shpesh bënte propozime të ndryshme për përmirësimin e tij. Koltsida, 2008: 391 Nxënësve iu mësua edhe muzikë. Koltsida, 2008: 400

Provimet me shkrim mbaheshin tre herë çdo sezon: mes dhjetori, fundi i shkurtit dhe mesi i majit. Koltsida, 2008: 391 Për më tepër, festimet në gjimnaz mbaheshin çdo 7 janar, në ditën e Shën Gjon Pagëzorit, në ditën e emrit të Joani Pangas. Koltsida, 2008: 399

 Shih edhe 
 Arsimi në Shqipëri

 Literatura 



 Referime 

Kategoria:Ndërtesa në Korçë
Kategoria:Shkolla në Perandorinë Osmane
Kategoria:Shkolla në Korçë
Kategoria:Gjimnaze në Shqipëri