Provinca Liège

Liège (; Ualunisht: Lîdje, holandisht: Luik, gjermanisht: Lüttich) është provinca më lindore e Valonisë, Belgjikë.

Kufizohet me provincën holandeze të Limburgut, shtetet gjermane të Nordrhein-Westfalen dhe Rheinland-Pfalz, Diekirch në Luksemburg, me provincat valonas (frëngjisht-folëse) të Luksemburgut, Namurit dhe Brabantit Valonas, dhe me provincat flamane (holandisht-folëse) të Brabantit Flamand dhe Limburgut.

Pjesë e zonës më lindore të provincës, në kufi me Gjermaninë, është rajoni gjermanisht-folës i Eupen-Malmedy, i cili u bë pjesë e Belgjikës pas Luftës së Parë Botërore.

Kryeqyteti dhe qyteti më i madh i provincës është qyteti me të njëjtin emër, Liège. Provinca ka një sipërfaqe prej 3,862 km2, dhe një popullsi prej 1,109.067 që nga janari 2021.

Historia
Kufijtë modernë të provincës së Liège datojnë nga viti 1795, i cili pa bashkimin e Principatës së Princ-Ipeshkvisë së Liège me departamentin revolucionar francez të Ourthe (Pjesët e Principatës së vjetër të Liège gjithashtu hynë në departamentet e reja franceze Meuse-Inférieure, dhe Sambre-et-Meuse.)

Provinca e Ourthe, siç dihej atëherë, ishte nën kontrollin francez gjatë sundimit të Napoleon Bonapartit. Napoleoni vizitoi qytetin gjatë një prej fushatave të tij dhe urdhëroi shkatërrimin e vreshtave të tij në mënyrë që të parandalonte industrinë e verës Liège të konkurronte me homologun e saj francez.

Pas rënies së Napoleonit nga pushteti më 1815, Liège u bë pjesë e Mbretërisë së Holandës, ndërsa gjysma lindore e Verviers moderne u bë pjesë e Mbretërisë së Prusisë.

Mbreti William I i Holandës mbajti kufijtë administrativë francezë, por u dha provincave emra më tradicionalë në vend të emrave francezë. Ai e quajti provincën si Provinca e Liège, duke kujtuar Principatën e vjetër të Liège, megjithëse rajoni nuk përputhej shumë me principatën e vjetër.

Në vitin 1919, pas mposhtjes prusiane, kantonet Eupen, Malmedy dhe Saint-Vinth, të quajtur kantone të perëndimit, përsëri formuan pjesë të provincës së Liège.

Nëndarjet
Provinca ka një sipërfaqe prej 3,862 kilometra katrorë, e cila është e ndarë në katër qarqe administrative (arrondissementen në holandisht) që përmbajnë 84 komuna.

Nëntë komuna të Liège formojnë komunitetin gjermanishtfolës të Belgjikës. Nga veriu në jug ato janë: Kelmis, Lontzen, Raeren, Eupen, Bütgenbach, Büllingen, Amel, Sankt Vith, dhe Burg-Reuland. Malmedy dhe Waimes janë komuna me mjedise gjuhësore për folësit gjermanë. Komunat e tjera të Liège janë pjesë e Komunitetit Francez të Belgjikës.

Lista e guvernatorëve

1830–1831: Etienne de Sauvage (Liberal)
1831–1832: Jean-François Tielemans (Liberal)
1832–1844: Charles van den Steen de Jehay
1844–1846: Henri de Brouckère (Liberal)
1846–1847: Edmond de la Coste (Liberal)
1847–1863: Ferdinand de Macar (Liberal)
1863–1882: Charles de Luesemans (Liberal)
1882–1908: Léon Pety de Thozée
1908–1919: Henry Delvaux de Fenffe (Partia Katolike)
1919–1927: Gaston Gregoire (Liberal)
1927–1937: Henri Pirard
1937–1943: Jules Mathieu
1944–1953: Joseph Leclercq (PSB)
1953–1971: Pierre Clerdent (PRL)
1972–1990: Gilbert Mottard (PS)
1990–2004: Paul Bolland
2004–2015: Michel Foret (MR)
2015–duke vazhduar: Hervé Jamar (MR)

 Referime 

Kategoria:Provincat e Valonisë