Mashkulli

Mashkulli (simboli : ♂) është gjini i një organizmi që prodhon gametën (qelizën seksuale) të njohur si spermë, e cila shkrihet me gametën më të madhe femërore,    ose vezën, në procesin e fekondimit .

 Përmbledhje 
Një organizëm mashkullor nuk mund të riprodhohet seksualisht pa akses në të paktën një vezë nga një femër, por disa organizma mund të riprodhohen si seksualisht ashtu edhe në mënyrë aseksuale .  Shumica e gjitarëve meshkuj, duke përfshirë njerëzit meshkuj, kanë një kromozom Y,   i cili kodon prodhimin e sasive më të mëdha të testosteronit për të zhvilluar organet riprodhuese mashkullore . Jo të gjitha speciet ndajnë një sistem të përbashkët të përcaktimit të gjinisë. Në shumicën e kafshëve, duke përfshirë njerëzit, gjinia përcaktohet gjenetikisht; megjithatë, specie të tilla si Cymothoa exigua ndryshojnë seksin në varësi të numrit të femrave të pranishme në afërsi.  

Tek njerëzit, fjala mashkull mund të përdoret gjithashtu për t'iu referuar gjinisë .

Ekzistenca e gjinive të veçanta ka evoluar në mënyrë të pavarur në kohë të ndryshme dhe në linja të ndryshme, një shembull i evolucionit konvergjent .   Modeli i përsëritur është riprodhimi seksual në speciet izogame me dy ose më shumë lloje çiftëzimi me gametë të formës dhe sjelljes identike (por të ndryshme në nivel molekular) me speciet anisogame me gametë të tipit mashkull dhe femër tek speciet oogame në të cilat gameta femër është shumë shumë më e madhe se te mashkulli dhe nuk ka aftësi për të lëvizur. Ekziston një argument i mirë se ky model u nxit nga kufizimet fizike në mekanizmat me të cilët dy gamete bashkohen siç kërkohet për riprodhimin seksual . . 

Rrjedhimisht, gjinia përcaktohet midis specieve nga lloji i gameteve të prodhuara (p.sh.: spermatozoa kundrejt vezëve) dhe dallimet midis meshkujve dhe femrave në një prejardhje nuk janë gjithmonë parashikuese të dallimeve në një tjetër.   

Dimorfizmi mashkull/femër ndërmjet organizmave ose organeve riprodhuese të gjinive të ndryshme nuk kufizohet vetëm tek kafshët; Gametet mashkullore prodhohen nga kitridet, diatomet dhe bimët tokësore, ndër të tjera. Në bimët tokësore, femra dhe mashkulli përcaktojnë jo vetëm organizmat dhe strukturat prodhuese të gameteve femërore dhe mashkullore, por edhe strukturat e sporofiteve që krijojnë bimë mashkullore dhe femërore. 

 Shih edhe 
 Djali
 Burri
 Gjinia
 Femra

 Referime