Xhandarmëria (Serbi)

parapamje|Flamuri
Xhandarmëria (serbisht: Жандармерија Žandarmerija) është forca kombëtare e xhandarmërisë së Republikës së Serbisë. Është nën autoritetin e Drejtorisë së Policisë së Ministrisë së Brendshme të Serbisë dhe është formuar më 28 qershor 2001, pas shpërbërjes së Njësive Speciale të Policisë (PJP). Xhandarmëria në Serbi ka ekzistuar në formën e mëparshme nga viti 1860 deri në vitin 1920. Si njësi speciale brenda policisë serbe, roli i saj mund të krahasohet me atë të OMON-it rus dhe ish njësive ukrainase Berkut.

Që nga viti 2017, Xhandarmëria përbëhet nga rreth 2800 anëtarë. Komanda e Xhandarmërisë është në Beograd.

Detyrat e xhandarmërisë janë civile dhe ushtarake, duke përfshirë sigurimin e 'Zonës së Sigurisë Tokësore' përgjatë vijës administrative me Kosovën dhe sigurimin e ekipeve të shpëtimit nga fatkeqësitë (shih më poshtë).

 Historia 
Fjala žandarmerija është një huazim francez ("xhandarmëri") dhe shqiptohet "zhandarmeriya". Korpusi Žandarmerija daton nga Principata e Serbisë, e themeluar më 28 qershor 1860 dhe fillimisht përbëhej nga 120 oficerë. Ishte një njësi speciale e rëndësishme policore si në Mbretërinë e Serbisë ashtu edhe në Mbretërinë e Jugosllavisë. Megjithatë, ajo u braktis pas Luftës së Dytë Botërore dhe u restaurua në vitin 2001 nga riorganizimi i "Njësisë Speciale të Policisë" (Posebna Jedinica Policije, PJP). Kjo është arritur me aktin e ministrit të Brendshëm Dushan Mihajloviq. Një nga detyrat e para të mëdha ishte kapja e të dyshuarve për vrasjen e kryeministrit Zoran Gjinxhiq.

Më 7 maj 2003, në kuadër të Xhandarmërisë u krijua Njësia Kundër-Terroriste (CTU), por u nda në prill 2007 për t'u bërë një njësi e pavarur brenda Policisë.

Në vitin 2005 u krijua Njësia për Mbrojtjen e Personave dhe Infrastrukturës, për të kryer detyrat e mbrojtjes nga afër, si dhe aktivitetet që lidhen me mbrojtjen teknike.

Në vitin 2011 u riorganizua Xhandarmëria dhe u krijua Detashmenti i Parë i Reagimit të Shpejtë, i përbërë nga kompanitë e specializuara të të gjitha reparteve të Xhandarmërisë së bashku me Qendrën e Zhytjes.

 Komandantët 
Që nga themelimi i saj, Xhandarmëria Serbe ka pasur gjashtë komandantë:
 Kolonel Goran Radosavljeviq (2001-2004)
 Kolonel Borivoje Teshiq (2004-2008)
 Kolonel Bratislav Dikić (2009-2013)
 Kolonel Milenko Bozhoviq (2013-2015)
 Kolonel Goran Dragoviq (2015-2018)
 Kolonel Dejan Lukoviq (2018-Në detyrë)

 Organizimi 
Në vitin 2012, xhandarmëria serbe përbëhej nga rreth 3734 pjesëtarë, ndërsa në vitin 2017 forca llogaritet në 2800 pjesëtarë.

Krahas detashmenteve operative të dislokuara nëpër Serbi, Xhandarmëria ka disa njësi të specializuara: Njësinë e Zhytjes dhe Njësinë e Mbrojtjes së Personelit dhe Infrastrukturës, e cila është e specializuar në detyrat e mbrojtjes fizike dhe teknike.

 Detashmentet 
Bazat kryesore janë të vendosura në Beograd, Nish, Novi Sad dhe Kraljevë.

Detashmentet organizohen si njësi të pavarura në mënyrë që të mund të kryejnë detyrat e përditshme në territorin e juridiksionit të tyre. Nëse lind nevoja, çdo detashment mund të mbështesë shpejt të tjerët në të gjithë Serbinë.

 Detashmenti i Parë i Shpejtë 
Brenda çdo detashmenti operacional, një njësi e specializuar e përmasave të kompanisë ka për detyrë të merret me detyrat më komplekse si në mjedisin urban ashtu edhe në atë rural. Nga ana tjetër, çdo njësi e specializuar përbëhet nga disa ekipe kundër-terroriste, të cilat mund të përforcohen me mjete snajper, K9 dhe asgjësimin e mjeteve shpërthyese kur është e nevojshme. Që nga viti 2011, njësitë e specializuara janë grupuar brenda Detashmentit të Parë të Shpejtë. Komandanti i parë ishte nënkoloneli i policisë Vojkan Ivanoviç.

 Njësia e Zhytjes 
Njësia e zhytjes e xhandarmërisë serbe ka selinë në Beograd dhe ka për qëllim kryerjen e aksioneve speciale në mjedise të dominuara nga uji, si dhe në zonën tokësore afër ujit. Elementi i tij operacional përbëhet nga tre ekipe të specializuara: ekipi i ndërhyrjes, ekipi i kërkimit dhe ekipi detar.

Njësia e Zhytjes e gjurmon origjinën e saj në vitin 1997, kur u krijua në kuadër të Njësisë së Operacioneve Speciale.

 Misioni 
Detyrat e saj kryesore janë:
 Rivendosja e paqes dhe stabilitetit nëse janë shqetësuar shumë
 Kundër terrorizmit
 Kundër grupeve të dhunshme
 Shtypja e trazirave të burgjeve

Detyrat e tij civile përfshijnë: të sigurojë siguri dhe paqe publike, të hetojë dhe parandalojë krimin e organizuar, terrorizmin dhe grupet e tjera të dhunshme; për të mbrojtur pronën shtetërore dhe private; për të ndihmuar dhe ndihmuar civilët dhe forcat e tjera të emergjencës në rast emergjence, fatkeqësie natyrore, trazira civile dhe konflikte të armatosura.

Detyrat e tij ushtarake përfshijnë sigurimin, ruajtjen dhe mbrojtjen e sigurisë dhe paqes publike, rendit publik, mbrojtjen e pronës shtetërore dhe private, ndihmën e forcave të tjera të sigurisë në rast emergjence, trazirash civile, lufte; për të shtypur trazirat; për të përforcuar ligjin ushtarak dhe mobilizimin; për të luftuar dhe kapur kriminelë të dyshuar, terroristë dhe grupe të tjera të dhunshme;

Detyrat e tij shtesë janë të kryejë çdo detyrë të dekretuar në dekretet ligjore dhe nënligjore të ndryshme nga detyrat civile, ushtarake dhe të tjera dhe detyrat e dhëna nga dekretet qeveritare të bazuara në to.

 Pajisjet 
Armët e Zjarrit
NameCountryCaliberNotesCZ 99Serbia9×19 ParabellumIn use also CZ999Glock 17Austria9×19 ParabellumIn use Glock 17 Gen 3SIG Sauer P 220Switzerland9×19 ParabellumAmadeo RossiBrasil357. MagnumFor training purposesSmith&WessonU.S.357. MagnumFor training purposesZastava R83Serbia357. MagnumFor training purposesHK MP5Germani9×19 ParabellumIn use A2,A3,SD3,K versionsZastava M92Serbia7.62×39Zastava M84 ŠkorpionJugosllavia7.65×17Personal Defense WeaponZastava M70Jugosllavia/Serbia7.62×39In use AB1,AB2 and modernised ABX versionsZastava M21Serbia5.56×45 NATOMPi-KMEast Germany7.62×39Colt M4U.S.5.56×45 NATOA4 Commando version in useZastava M76Jugosllavia7.92×57Zastava M91Serbia7.62×54RSteyrAustria7.62×51 NATOTactical EliteHK G3Germany7.62×51 NATOHK G33Germany5.56×45 NATOSIG Sauer 716Switzerland7.62×51 NATOZastava M93Serbia12.7×108Barrett M82U.S.12.7×99 NATOBarrett M95U.S.12.7×99 NATOBullpup sniper rifleZastava M84Jugosllavia/Serbia7.62×54RBrowning M2U.S.12.7×99 NATOMounted only on vehiclesZastava M93Serbia30mmAutomatic granade launcher

 Automjetet 
ModelImageOriginTypeVariantNumberDetailsBOVlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BOV_M-15_-_Partner_2019_-_1.jpg|170x170pxArmored personal carrierBOV M1520Armed with 12.7mm RWSBOVlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BOV_M-11_-_Partner_2019_-_1.jpg|170x170pxArmored personal carrierBOV M1120Armed with 12.7mm RWSBOVlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MUP_Srbije_bov_zandarmerija11.jpg|170x170pxArmored personal carrierBOV M8620Armed with 14.5mm KPVT heavy machine gunBOVlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MUP_Srbije_bov3_zandarmerija2.jpg|170x170pxanti-aircraftBOV-3SPAAG  with triple M55A4B1 20mm cannonBOV M16lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:BOV_M-16_Milo%C5%A1_%C5%BDandarmerija_MUPa_Srbije_-_Odbrana_slobode_2019_Ni%C5%A1_1.jpg|170x170pxArmoured multi-purpose combat vehicleBOV M16 MilošArmed with 12.7mm RWSLazar armored vehiclelidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Police_Day_Ni%C5%A1,_2017._2571.jpg|170x170pxArmored personal carrierLazar-312Armed with 12.7mm RWSSaxonlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Police_Day_Ni%C5%A1,_2017._2563.jpg|170x170pxArmored personal carrierAT105 Saxon1Armed with 12.7mm Zastava M02 CoyotePraga Anti-aircraftM53/59 Praga3+Armed with 30 mm twin AA autocannonSPAT 30/2lidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Foka_1.jpg|170x170pxAnti-aircraftSPAT 30/24Self-propelled anti-aircraft gun 2x30mm Foka based on BVP M-80 hullAIFV Infantry fighting vehicleYPR-7651YPR-765 seized from Dutch UN peacekeepers in the Bosnian WarTAMlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TAM_110_%C5%BDandarmerije.jpg|170x170px Riot control vehicleTAM 110Riot trucksTAMlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%C5%BDandarmerija_TAM_110_Ris.jpg|170x170pxArmoured personnel carrierTAM 110Ris armored truckTAMlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TAM_150_%C5%BDandarmerija.jpg|170x170pxMilitary truckTAM 150T11 truckHumveelidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hamer_1.jpg|170x170pxAll-wheel-drive vehicleHMMWV30-50American-made Hummers procured via Cyprus used by former Special Operations UnitLand Roverlidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MUP_Srbije_landrover_zandarmerija4.jpg|170x170pxAll-wheel-drive vehicleLand Rover DefenderSevellidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Fiat_Ducato_%C5%BDandarmerija_MUPa_Srbije_-_Odbrana_slobode_2019_Ni%C5%A1_1.jpg|170x170pxFiat DucatoYamahalidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kodiak_ATV_%C5%BEandarmerije_MUPa_Srbije_-_Odbrana_slobode_2019_Ni%C5%A1_1.jpg|170x170pxATVKodiak 700Toyotalidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tojota_%C5%BDandarmerija_MUPa_Srbije_-_Odbrana_slobode_2019_Ni%C5%A1_1.jpg|170x170pxToyota Land CruiserŠkodalidhja=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%C5%A0koda_%C5%BEandarmerija_-_dan_policije_2019_01.jpg|170x170pxŠkoda Rapid

 Shiko edhe 

 Ministria e Punëve të Brendshme (Serbi)
 Lista e formacioneve paraushtarake serbe

 Referime 

Kategoria:Organizata paraushtarake me seli në Serbi
Kategoria:Ministria e Punëve të Brendshme (Serbi)