Rafael de Nogales

Rafael Inchauspe Méndez, u njohur si Rafael de Nogales Méndez (lindi më 14 tetor 1879 në San Cristóbal, Táchira – vdiq më 10 korrik 1937 në Qytetin e Panamasë) ishte një ushtar, aventurier dhe shkrimtarë venezuelas i cili shërbeu Perandorisë Osmane gjatë Luftës së Madhe (1914–18). Ai udhëtoi shumë dhe luftoi në shumë nga luftërat e kohës së tij.

Edukimi dhe konfliktet e para
Kur ishte i ri, babai i tij e dërgoi për të studiuar në Evropë dhe ai ndoqi universitetet në Gjermani, Belgjikë dhe Spanjë dhe fliste rrjedhshëm disa gjuhë. Megjithë arsimimin e tij, Nogales ndihej më i tërhequr nga profesioni ushtarak dhe filloi të udhëtonte atje ku e çoi lajmi i luftës. Ai mori pjesë në disa konflikte në pjesën e fundit të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të: ai luftoi për spanjollët kundër amerikanëve në Luftën Spanjolle-Amerikane. Në vitin 1902, me mbështetjen e presidentit Zelaya të Nikaraguas, Nogales mori pjesë në një përpjekje të dështuar për të rrëzuar diktatorin venezuelian Cipriano Castro duke përfshirë një ekspeditë në bordin e La Libertad. Forcat zbarkuan në gadishullin La Guajira, por u mundën nga gjenerali Antonio Davila në Carazua si pjesë e Revolucionit Çlirimtar të Venezuelës. Në vitin 1904 mori pjesë në Luftën Ruso-Japoneze si agjent i dyfishtë. Për më tepër, ai kaloi kohë në Alaskë gjatë kohës së nxitimit të arit atje. Në Kaliforni ai luftoi me forcat e revolucionarit meksikan Ricardo Flores Magón dhe gjithashtu punoi si kauboj në Arizona. Ai u kthye në Venezuelë në vitin 1908, pas grushtit të shtetit ushtarak të Juan Vicente Gómez që rrëzoi armikun e tij Cipriano Castro. Nogales u emërua nga gjenerali Gómez si president i shtetit Apure, megjithatë, ai shkoi në mërgim pasi u bë armik i presidentit të ri.

Lufta e Parë Botërore
Kur filloi Lufta e Parë Botërore, pas përpjekjeve të pasuksesshme për t'u bashkuar me një sërë ushtrish të tjera evropiane, ai u regjistrua në ushtrinë osmane dhe u caktua në Frontin e Kaukazit, ku arriti gradën e majorit. Ai udhëhoqi trupat e xhandarmërisë osmane në betejë kundër kryengritësve armenë gjatë Rrethimit të Vanit, por kërkoi të lirohej për shkak të atyre që ai besonte se ishin "masakra të pajustifikuara të të krishterëve". Ai besonte se masakrat ishin kryer nga Khalil Beu, komandanti dhe shefi i ushtrisë së ekspeditës me të cilin doli vullnetarisht të shërbente. Më vonë ai shkroi një libër që përshkruan përvojat e tij me Ushtrinë Osmane në Luftën e Parë Botërore.

Nogales Méndez raportoi se autoritetet civile e panë të preferueshme vrasjen gjatë natës me ndihmën e kurdëve vendas. Kur vizitoi Aghtamar, një ishull në liqenin Van ku ndodhet Katedralja armene e Kryqit të Shenjtë, ai vëreu se zbuloi kufomat e shumë priftërinjve.

Nogales Méndez vizitoi Dijarbakërin më 26 qershor 1915 dhe foli me Mehmed Reshid, i cili ishte guvernatori i provincës. Gjatë kohës së tij në Dijarbakër, ai ishte dëshmitar i masakrave të popullsisë së krishterë vendase të provincës. - Profile at Google Books Sipas bisedës së tij me Reshidin, urdhrat për masakrim ishin dërguar nga ministri i Brendshëm Talat Pasha. Nogales Méndez rrëfen në kujtimet e tij se Reshidi i përmendi se ai mori një telegram direkt nga Talat Pasha që e urdhëronte të "Djeg-Shkatërroj-Vrit".

Pasi u transferua nga Kaukazi, ai pa veprime në Frontin e Sinait dhe Palestinës. Ai luftoi në linjat turke gjatë gjithë luftës dhe u nderua me Kryqin e Hekurt nga Kaiser Wilhelm II.

Në një rast gjatë fushatës së Sinait dhe Palestinës, ai u përball ballë për ballë me kolonelin T. E. Lawrence në kufi. Ai dhe Lawrence shikuan njëri-tjetrin, pastaj pa folur ai dhe Lawrence u ndanë pa asgjë për të thënë.

Vitet e pasluftës dhe vdekja
Pas përfundimit të luftës, ai punoi me revolucionarin nikaraguan Augusto César Sandino. Në Londër, Nogales shkroi disa libra për aventurat e tij nëpër botë.

Në vitin 1936, pas vdekjes së Gómez, Nogales Méndez u kthye në Venezuelë, por nuk i ngjallte besim ndërmjetësve të rinj të pushtetit për shkak të njohurive të tij për shumë sekrete dhe u dërgua si komisioner në Panama për të studiuar ushtrinë e atij vendi.

Nogales Méndez vdiq në Qytetin e Panamasë në vitin 1937, në moshën 59-vjeçare, ndoshta si pasojë e një infeksioni pas operacionit.

Librat
Nogales Méndez shkroi shumë libra rreth eksperiencës së tij të jetës.
Cuatro años bajo la Media Luna (1925), titulli në shqip: Katër Vjet nën Gjysmëhënë, për përvojat e tij si oficer i Perandorisë Osmane. Libri përfshin detaje rreth mizorive të kryera kundër popullit armen nga zyrtarët turq.
El saqueo de Nicaragua (1928), titulli në shqip: Plaçkitja e Nikaraguas (1928)
Memorias de un Soldado de Fortuna (1932), titulli në shqip: Kujtimet e një Ushtarit të Fatit (1932)
Silk Hat and Spurs (1934, origjinal në anglisht), me një prolog nga Field Marshall Edmund Allenby, i cili e përshkruan atë si "një armik trim dhe tani një mik i besueshëm".WAR ECHOES. Venezuelan's Turkish Reminiscences: Present Customs Minister Aided, The Telegraph, Brisbane, 12 janar 1934, p. 3

 Referime 

Bibliografia
 De Nogales, Rafael. Four Years Beneath The Crescent. London: Charles Scribner's Sons, 1926. Most recently republished as: Four Years Under the Crescent (Sterndale Classics (Gomidas Institute)) 
 De Nogales, Rafael. Memoirs of a soldier of Fortune. New York: Garden City Publishing Company, Inc., 1932. Recently republished in paperback.
 McQuaid, Kim, The Real and Assumed Personalities of Famous Men: Rafael De Nogales, T.E. Lawrence. and the Birth of the Modern Era, 1914–1937, London. Gomidas Institute, 2010, 

Lidhjet e jashtme

 .
 .

Kategoria:Lindje 1879
Kategoria:Vdekje 1936
Kategoria:Ushtarë venezuelianë
Kategoria:Oficerë të Ushtrisë Osmane
Kategoria:Personelë ushtarak osman i Luftës së Parë Botërore
Kategoria:Personelë ushtarak spanjoll i Luftës Spanjolle-Amerikane
Kategoria:Venezuelianë të Luftës së Parë Botërore
Kategoria:Dëshmitarë të gjenocidit armen