Antibiotiku

Antibiotiku është një lloj i substancës antimikrobike aktive kundër baktereve. Është lloji më i rëndësishëm i agjentit antibakterial për të luftuar infeksionet bakteriale, dhe medikamentet antibiotike përdoren gjerësisht në trajtimin dhe parandalimin e infeksioneve të tilla. Ata ose mund të vrasin ose pengojnë rritjen e baktereve. Një numër i kufizuar i antibiotikëve gjithashtu kanë aktivitet antiprotozoal. Antibiotikët nuk janë efektivë kundër viruseve si ftohja e zakonshme ose gripi; barnat që pengojnë rritjen e viruseve quhen ilaçe antivirale sesa antibiotikë. Ato gjithashtu nuk janë efektive kundër kërpudhave; barnat që pengojnë rritjen e kërpudhave quhen barna antifungale.

Ndonjëherë, termi antibiotik - fjalë për fjalë "jetë kundërshtare", nga rrënjët greke ἀντι anti, "kundër" dhe βίος bios, "jetë" - përdoret gjerësisht për t'iu referuar çdo substance të përdorur kundër mikrobeve, por në përdorimin e zakonshëm mjekësor, antibiotikët (të tilla si penicilina) janë ato që prodhohen natyrshëm (nga një mikroorganizëm që lufton një tjetër), ndërsa antibakterialët jo-antibiotikë (si sulfonamidet dhe antiseptikët) janë plotësisht sintetikë. Megjithatë, të dyja klasat kanë të njëjtin qëllim për të vrarë ose parandaluar rritjen e mikroorganizmave, dhe të dyja përfshihen në kimioterapinë antimikrobike. "Antibakterialët" përfshijnë ilaçe antiseptike, sapunë antibakterialë dhe dezinfektues kimikë, ndërsa antibiotikët janë një klasë e rëndësishme e antibakterialëve që përdoren më specifikisht në mjekësi dhe ndonjëherë në ushqimin e bagëtive.

Antibiotikët janë përdorur që nga kohërat e lashta. Shumë qytetërime përdorën aplikimin aktual të bukës së mykur, me shumë referenca për efektet e saj të dobishme që lindnin nga Egjipti i lashtë, Nubia, Kina, Serbia, Greqia dhe Roma. Personi i parë që dokumentoi drejtpërdrejt përdorimin e mykut për trajtimin e infeksioneve ishte John Parkinson (1567-1650). Antibiotikët revolucionarizuan mjekësinë në shekullin e 20-të. Alexander Fleming (1881-1955) zbuloi penicilinën moderne në vitin 1928, përdorimi i gjerë i së cilës doli shumë i dobishëm gjatë kohës së luftës. Megjithatë, efektiviteti dhe aksesi i lehtë ndaj antibiotikëve kanë çuar gjithashtu në përdorimin e tepërt të tyre dhe disa baktere kanë zhvilluar rezistencë ndaj tyre. Organizata Botërore e Shëndetësisë e ka klasifikuar rezistencën antimikrobike si një "kërcënim serioz [që] nuk është më një parashikim për të ardhmen, po ndodh tani në çdo rajon të botës dhe ka potencialin të prekë këdo, të çdo moshe, në çdo vend”. Vdekjet globale që i atribuohen rezistencës antimikrobike arritën në 1.27 milionë në vitin 2019.

 Referime 

Kategoria:Farmaci