Ronald Lee

Ronald Lee (12 gusht , 193425 janar 2020) ishte një shkrimtar, gjuhëtar, profesor, muzikant popullor dhe aktivist rom kanadez. Ai studioi shoqërinë dhe kulturën rome dhe punoi për të nxitur dialogun ndërkulturor midis romëve dhe jo-romëve.

 Jeta e hershme dhe edukimi 
Ronald Lee ka lindur në Montreal, Kanada në vitin 1934. Babai i Lee ishte një muzikant Kalderash nga Evropa, i cili emigroi në Kanada, ku u martua dhe mori mbiemrin e gruas së tij Lee.

Në vitin 1939, familja e tij shkoi në Britaninë e Madhe për një vizitë, por nuk mundi të kthehej në Kanada për disa vite për shkak të shpërthimit të Luftës së Dytë Botërore. Lees përfundimisht u kthyen në Kanada në 1945.

Pas kthimit në Kanada, Lee punoi gjatë verës me xhaxhain e tij për panairet dhe parqet argëtuese. Në stinët e vjeshtës, dimrit dhe pranverës, ai ndoqi shkollën e natës në Montreal në vitet 1950 dhe 1960. Kur Lee ishte 18 vjeç, ai filloi të udhëtonte me një familje Kalderash nga Evropa dhe punoi në shtrimin e tasave të përzierjes dhe duke bërë arte të tjera farkëtarie dhe punë të çuditshme. Më vonë, ai mori kurse për gazetari dhe shkrim krijues.

 Vitet si i rritur 
Lee filloi të punonte me romët kanadezë si aktivist në vitin 1965, përmes Kris Romani (Asambleja e Brendshme Gjyqësore Rome). Ai u përpoq të nxiste një mirëkuptim më të mirë midis romëve dhe jo-romëve, për të luftuar paragjykimet dhe dezinformatat në gazeta dhe për të ndihmuar romët të përfaqësojnë veten e tyre. Në vitet 1970, ai u përfshi në ndihmën e refugjatëve romë nga Blloku Lindor Komunist dhe ish- Jugosllavia. Ai shkoi me Yul Brynner, Ian Hancock dhe John Tene në Kombet e Bashkuara më 5 korrik 1978 për të paraqitur një peticion rom duke kërkuar statusin e OJQ-së. Kjo u dha një vit më vonë.

Nga viti 1989 deri në vitin 1990, ai ndihmoi ata që kërkonin azil, të cilët ishin persekutuar si romë në vendet e tyre të mëparshme. Në 1997, ai filloi dhe ishte një nga themeluesit e Komunitetit Rom dhe Qendrës së Avokimit (me bazë në Toronto) dhe Aleancës së Romëve Kanadeze Perëndimore, në Vankuver, në 1998.

Ronald Lee ligjëroi një kurs për diasporën rome në Universitetin e Torontos nga viti 2003 - 2008.

Në vitin 2014, Ronald Lee u nderua nga Queen's University, Kingston, Ontario, me një Doktor Nderi në Drejtësi.

 Shkrimet 

 Goddamn Gypsy (1971), një roman i famshëm autobiografik i përkthyer në spanjisht, gjermanisht, italisht, serbisht, çekisht, rusisht dhe gjuhë të tjera. Botuar nga Tundra Books of Montreal, dhe McClelland dhe Stewart, Toronto, Kanada
 The Living Fire (E Zhivindi Yag) (2009), ripublikimi i Goddamn Gypsy (më lart) nën titullin e synuar fillimisht të autorit, nga Magoria Books në 2009.
 Learn Romani: Das-duma Rromanes, University Of Hertfordshire Press, 2005978-0-230-61163-4
 Romani Dictionary: Kalderash-English, Magoria Books, 2010. ISBN 978-0-9811626-4-5

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

 Faqja e internetit e Ronald Lee  me informacione dhe artikuj
 Një intervistë
Kategoria:Vdekje 2020
Kategoria:Lindje 1934
Kategoria:Gjuhëtarë romë
Kategoria:Aktivistë romë
Kategoria:Shkrimtarë romë
Kategoria:Romë të Kanadasë
Kategoria:Kultura e komunitetit Rom