Rrahja e arit

parapamje|Rrahja e arit duke bërë fletë ari në Mandalay (Myanmar).
Rrahja e arit është procesi i goditjes me çekan të arit në një fletë jashtëzakonisht të hollë të pathyer për përdorim në prarim.

 Historia 
5000 vjet më parë, artizanët egjiptianë njohën qëndrueshmërinë dhe lakueshmërinë e jashtëzakonshme të arit dhe u bënë rrahësit e parë të arit. Ata rrahën arin duke përdorur një gur të rrumbullakët për të krijuar fletën më të hollë të mundshme.  Përveç futjes së një çekiçi prej gize dhe disa risive të tjera, mjetet dhe teknikat kanë mbetur praktikisht të pandryshuara për mijëra vjet.

 Procesi 

 Rrotullimi 
Karati dhe ngjyra e fletës së arit ndryshon në varësi të sasisë së argjendit ose bakrit që i shtohet arit. Shumica e rrahësve të arit bëjnë fletë 22 karat. Ari dhe aliazhi i tij futen në një kavanoz dhe shkrihen në një furrë. Ari i lëngshëm derdhet në një kallëp për ta hedhur në një shufër. Shufra e arit futet në një mulli që rrotullohet në mënyrë të përsëritur. Secilën herë në mulli, rrotullat rregullohen gjithnjë e më afër njëri-tjetrit, për ta bërë arin më të hollë dhe më të hollë. Shiriti është mbështjellë në një trashësi prej   .

 Rrahja 
djathtas|parapamje| Artërrahësit në Mandalay, Birmani
Pas rrotullimit, shiriti prej ari pritet në katrorë një inç. Hapi i parë në procesin e rrahjes quhet prerje.  Prerja përbëhet nga afërsisht 150 lëkura. Në ditët e hershme të tregtisë, membrana e zorrëve të kaut ( lëkura e rrahjes së arit) përdorej për të ndërthurur arin ndërsa rrihej. Sot përdoren materiale të tjera, si <i>Mylar</i> . Duke përdorur pincat prej druri, përgatitësi mbledh çdo katror prej ari dhe e vendos në qendër të çdo lëkure. Kur copa mbushet me katrorë të vegjël ari, mbështillet me disa shirita pergamenë të cilat shërbejnë për të mbajtur paketën së bashku gjatë rrahjes. Pergamena është ende materiali më i mirë i njohur për të përballuar me orë goditjet të përsëritura të çekiçit të nevojshme për të rrahur arin.

Ari rrihet në një bllok të madh e të rëndë mermeri ose graniti . Këto blloqe guri ndonjëherë vendoseshin në majë të një trungu peme të vendosur thellë në tokë. Kjo krijoi elasticitet më të madh për çekiçin. Rrahja e prerjes me dorë zgjat rreth një orë duke përdorur një çekiç prej pesëmbëdhjetë kilogramësh. Artërrahësi instinktivisht  ndjekin një model dhe vendosin një ritëm, duke e goditur paketën deri në shtatëdhjetë goditje në minutë. Paketa rrotullohet dhe kthehet për të siguruar që ari brenda zgjerohet në mënyrë të barabartë në të gjitha drejtimet. Sheshet e vogla origjinale prej ari rrihen derisa të jenë zgjeruar në skajet e jashtme të prerjes katrore katër inç. Ari nxirret nga kutia dhe çdo pjesë pritet në katër pjesë me thikë. Duke përdorur pincat, këto katrorë ari vendosen në një pako të dytë të quajtur shoder, e cila ka afërsisht 1500 lëkura. Shoderi rrihet për rreth tre orë derisa ari të zgjerohet në një katror pesë inç.

 Referime 

 Linqe te jashtme 

 Seksione të rrahjes së artë nga botimi i bibliotekës amerikane të vitit 1903 të faturave të punëtorisë Vol5 nga Ernest Spon
 Goldschlägerstadt Schwabach  Archived   (në gjermanisht) pjesërisht e ilustruar historinë e rrahjes së arit
 Gold Beating 1959 dhe Gold Beating Out Takes 1950-1959, dy klipe të lajmeve të British Pathé që përshkruajnë procesin e rrahjes së arit