Burmazi

Burmazi ishte një fis shqiptar që jetonte në Hercegovinë në Mesjetë.

 Emri 
Emri Burmazi është përbërje e fjalëve shqipe burr + i madh. Forma Burmazi në vend të Burmadhi nënkupton një karakteristikë të ruajtur nga një fazë më e vjetër në gjuhën shqipe përpara se /z/ të vendosej në fërkimin e zëshëm dentar /ð/. 

 Historia 
Fillimisht, ata ishin një komunitet gjysmë nomad i bazuar në lidhje farefisnore që jetonin në vendbanime jo të përhershme (katunde). Burmazi u shfaq për herë të parë në vitin 1300 si një fis që jetonte në zonën përreth Stolacit dhe Trebinjës. Në arkivat e Raguzës ata janë grupuar së bashku për nga organizimi social dhe ekonomik me vllehët baritorë, emri i të cilëve figuronte si gjithëpërfshirës i të gjithë blegtorëve gjysmë nomadë të zonës, por të regjistruar ndryshe si shqiptarë.  Deri në vitin 1343 ata ishin ngritur në statusin shoqëror dhe filluan të shfaqen në dokumentet e Raguzane edhe si tregtarë midis rrethinave të Hercegovinës dhe Raguzës.

Me kalimin e kohës ata u sllavizuan. Ky proces filloi në fund të shekullit të 14-të, kur gradualisht kaluan nga njëgjuhësia në shqip në dygjuhësi në shqip dhe sllavisht. Kjo pasqyrohet edhe në antroponiminë e tyre pasi emrat personalë si Burmaz filluan të përdoren në përkthimin e tyre sllav, Velislav. Nga fillimi i shekullit të 15-të ata filluan të vendosen përgjithmonë në zonën e fshatit modern Burmazi dhe u përqendruan më tej në Ljubomir dhe Domashevë të Trebinjës. Me ta ka qenë i lidhur edhe fshati Arbanashka. Në defterin e sanxhakut të Hercegovinës që u krijua në vitin 1470, Burmazi shfaqet si nahiye e dallueshme prej 40 vendbanimesh (katune) gjithsej.  Pushtimi osman i Hercegovinës solli një ndryshim demografik të trefishtë në Burmaz. Një pjesë e njerëzve u konvertuan në Islam dhe filluan të shpërngulen në qendrat e sapoformuara urbane osmane të Bosnjës. Një pjesë më e madhe u largua nga zona dhe u vendos në brendësi të Dalmacisë në Shibenik dhe në fshatin Ogorje në Muç, në ishullin e Korçulës dhe veçanërisht në fshatin Vela Luka, në fshatin Blata, në Makarska dhe në Kaštel në Istria. Një valë e tretë e mëvonshme e emigrimit ndodhi drejt Serbisë në zonën e Vërnjacka Banjës . 

Fshati Burmazi sot është i ndarë në mes të komunave Stolac dhe Berkovići si rezultat i Luftërave Jugosllave. Në Burmazi shumica identifikohen si kroatë dhe në Berkovići shumica identifikohen si serbë. Disa nga ata që e gjurmojnë origjinën e tyre të fundit në këtë fshat identifikohen gjithashtu si boshnjakë.

Nga ky fis e kanë origjinën edhe mbiemrat Burmazoviq dhe Burmazeviq. Vëllazëritë e Burmazit përfshinin edhe Zotoviqët, Milkoviqët dhe Gledjeviqët, të cilët që nga fundi i shekullit të 14-të formuan degën e tyre dhe gradualisht u bënë një nga familjet urbane të Raguzës me prona përreth Trebinjës .

Forma e mëparshme, josllave Zotovic është Zot, që do të thotë zot në shqip.  Gjeografi Jevto Dedijer i cili udhëtoi në këtë fshat për të studiuar historinë e tij vuri në dukje se kjo formë e hershme ishte e gdhendur në fshat në monumentet e vjetra të familjes bashkë me një kryq që mbante emrin e plakut të fshatit Petar Zot. 

 Shih edhe 
 Kriçi
 Shpanje
 Mataruga
 Hercegovina
 Fiset shqiptare
 Arbëria Venedikase

 Literatura 











 Referime 

Kategoria:Hercegovinë
Kategoria:Komunitete shqiptare në Mal të Zi