Ndalimi në Shtetet e Bashkuara

Ndalimi në Shtetet e Bashkuara ishte një ndalim kushtetues mbarëkombëtar mbi prodhimin, importin, transportin dhe shitjen e pijeve alkoolike nga viti 1920 deri në 1933.

Ndaluesit u përpoqën së pari të mbaronin tregtinë me pije alkoolike gjatë shekullit të 19-të. Të udhëhequr nga protestantët pietistë, ata synuan të shërojnë atë që shohin si një shoqëri të sëmurë, përveç problemeve të lidhura me alkoolin, siç janë alkoolizmi, dhuna familjare dhe korrupsioni politik i bazuar në sallone. Shumë komunitete prezantuan ndalimet e alkoolit në fund të shekullit të 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të, dhe zbatimi i këtyre ligjeve të reja të ndalimit u bë temë diskutimi. Mbështetësit e ndalimit, të quajtur "tharje", e paraqitën atë si një betejë për moralin dhe shëndetin publik. Lëvizja u mor nga Progresistët në partitë e Ndalimit, Demokratike dhe Republikane dhe fitoi një bazë kombtare përmes Unionit të Antialkoolizmit së Krishterë të Gruas. Pas vitit 1900, ishte koordinuar nga Anti-Saloon League. Opozita nga industria e birrës mobilizoi mbështetës "të lagësht" nga komunitetet e pasura katolike dhe gjermane luterane, por ndikimi i këtyre grupeve u tërhoq nga viti 1917 pas hyrjes së SHBA në Luftën e Parë Botërore kundër Gjermanisë.

Industria e birrës u kufizua nga një radhitje e legjislaturave të shtetit, dhe më në fund mbaroi në mbarë vendin nën Amandamentin e Tetëmbëdhjetë në Kushtetutën e Shteteve të Bashkuara në vitin 1920, i cili kaloi "me një shumicë prej 68 përqind në Dhomën e Përfaqësuesve dhe 76 përqind mbështetje në Senat" si dhe ratifikimi nga 46 nga 48 shtetet. Mundësimi i legjislacionit, i njohur si Ligji i Volstead, përcaktoi rregullat për zbatimin e ndalimit federal dhe përcaktoi llojet e pijeve alkoolike që ishin të ndaluara. Jo e gjithë alkooli u ndalua; për shembull, lejohej përdorimi fetar i verës. Pronësia private dhe konsumi i alkoolit nuk u bënë të paligjshëm sipas ligjit federal, por ligjet lokale ishin më të rrepta në shumë fusha, me disa shtete që ndalojnë zotërimin e plotë.

Pas ndalimit, bandat kriminale morën kontrollin e furnizimit të birrës dhe pijeve në shumë qytete. Nga fundi i viteve 1920, një kundërshtim i ri i ndalimit u shfaq në mbarë vendin. Kritikët sulmuan politikën si shkaktimin e krimit, uljen e të ardhurave lokale dhe imponimin e vlerave fetare protestante "rurale" në Amerikën "urbane". Ndalimi përfundoi me ratifikimin e një amandamenti njëzet e një, i cili shfuqizoi amandamentin e tetëmbëdhjetë më 5 dhjetor 1933, megjithëse ndalimi vazhdoi në disa shtete. Deri më tani, kjo është hera e vetme në historinë amerikane në të cilën u miratua një amandament kushtetues me qëllim të shfuqizimit të një tjetri.

Disa studime tregojnë se konsumi i alkoolit ka rënë ndjeshëm për shkak të Ndalimit. Norma e cirrozës së mëlçisë, psikozës alkoolike dhe vdekshmërisë foshnjore gjithashtu ranë. Efekti i ndalimit në shkallën e krimit dhe dhunës është i diskutueshëm. Përkundër kësaj, ajo humbi mbështetësit çdo vit që ishte në veprim, dhe uli të ardhurat e taksave qeveritare në një kohë kritike para dhe gjatë Depresionit të Madh.

 Referime 


Kategoria:Epoka Progresive në Shtetet e Bashkuara
Kategoria:Depresioni i Madh në Shtetet e Bashkuara
Kategoria:Historia e Shteteve të Bashkuara (1918-1945)