Etika aristoteliane

Aristoteli e përdori për herë të parë termin etikë për të emëruar një fushë studimi të zhvilluar nga paraardhësit e tij Sokrati dhe Platoni, e cila i kushtohet përpjekjes për të dhënë një përgjigje racionale ndaj pyetjes se si duhet të jetojnë njerëzit më mirë. Aristoteli i konsideronte etikën dhe politikën si dy fusha studimi të lidhura, por të ndara, pasi etika shqyrton të mirën e individit, ndërsa politika shqyrton të mirën e qytetit-shtet, të cilin ai e konsideronte si llojin më të mirë të komunitetit.

Shkrimet e Aristotelit janë lexuar pak a shumë vazhdimisht që nga kohërat e lashta, dhe traktatet e tij etike në veçanti vazhdojnë të ndikojnë te filozofët që punojnë sot. Aristoteli theksoi rëndësinë praktike të zhvillimit të përsosmërisë (virtytit) të karakterit (greqisht ēthikē aretē), si mënyra për të arritur atë që është më në fund më e rëndësishme, sjelljen e shkëlqyer (greqisht praxis). Siç argumenton Aristoteli në Librin II të Etikës së Nikomakesë, njeriu që zotëron përsosmëri karakteri do të tentojë të bëjë gjënë e duhur, në kohën e duhur dhe në mënyrën e duhur. Trimëria dhe rregullimi i saktë i orekseve trupore të dikujt janë shembuj të përsosmërisë së karakterit ose virtytit. Pra, të vepruarit me guxim dhe të vepruarit me maturi janë shembuj të aktiviteteve të shkëlqyera. Synimet më të larta janë të jetuarit mirë dhe eudaimonia - një fjalë greke që shpesh përkthehet si mirëqenie, lumturi ose "lulëzim njerëzor". Ashtu si shumë etikë, Aristoteli e konsideron aktivitetin e shkëlqyer si të këndshëm për njeriun e virtytit. Për shembull, Aristoteli mendon se njeriu, orekset e të cilit janë në rendin e duhur, kënaqet duke vepruar me maturi.

Aristoteli theksoi se virtyti është praktik dhe se qëllimi i etikës është të bëhesh i mirë, jo thjesht të dish. Aristoteli gjithashtu pohon se rrjedha e duhur e veprimit varet nga detajet e një situate të veçantë, në vend që të gjenerohet thjesht duke zbatuar një ligj. Lloji i mençurisë që kërkohet për këtë quhet "maturi" ose "mençuri praktike" (greqisht fronesis), në krahasim me mençurinë e një filozofi teorik (greqisht sophia). Por pavarësisht rëndësisë së vendimmarrjes praktike, në analizën përfundimtare përgjigjja origjinale aristoteliane dhe sokratike për pyetjen se si të jetohet më mirë, të paktën për llojet më të mira të njeriut, ishte, nëse ishte e mundur, të jetohej jeta e filozofisë.

 Shiko edhe 

 Aristoteli

 Referime 

Kategoria:Filozofia e Aristotelit
Kategoria:Virtyt