Gjedhët

Gjedhët (latinisht: Bovinae) përfshin një grup bagëtish prej 10 gjinive të kafshëve barngrënëse të mesëm dhe të mëdhenj, duke përfshirë në këtë grup lopët, bizonët, buallin afrikan, buallicat, si dhe antilopat brirë-spirale.

 Prejardhja e emrit 
 Emri Gjedh rrjedh nga shqipja e parë *sada ose *seda, e cila rrjedh nga indo-evropianishtja e parë *sed-, që do të thotë "të ulesh".
 Emri Bovinae rrjedh nga fjala latine bos, që do të thotë "dem". Bos vjen nga rrënja indo-evropiane *gwous, që do të thotë kau.

 Përmbledhje 
Marrëdhëniet e zhvillueshme midis anëtarëve të grupit janë debatuar gjërësisht në rrethet përkatëse profesionale dhe shkencore. Karakteristikat e përgjithshme të grupit të gjedhëve përfshijnë thundrat dhe brirët. Gjedhi më i madh i gjallë është garui.

Rritja dhe mbarështimi i gjedheve njihet me emrin e përbashkët gjedhëtaria dhe paraqet njē degë të rëndësishme të blegtorisë. Në shumë vende, qumështi dhe mishi i gjedheve përdoren si ushqim nga njerëzit. Gjedhët mbahen si bagëti pothuajse kudo, përveç në disa pjesë të Indisë dhe Nepalit, ku ato konsiderohen të shenjta nga shumica e hindusëve. Lopët mund të përdoren edhe si kafshë transporti. Racat e vogla të gjedhit shtëpiak, siç është p.sh. Mini Zebu, mbahen dhe mbarështohen si kafshë shtëpiake.

 Shih edhe 

 Kau
 Lopa
 Bualli
 Bizoni
 Bagëtia
 Buallica
 Antilopa
 Blegtoria
 Zoologjia
 Dhentaria
 Zooteknika
 Gjedhëtaria
 Qumështaria
 Kafshët shtëpiake

 Burimet 
 Ronald M. Nowak: Walker's Mammals of the World. Johns Hopkins University Press, 1999 
 Helmut Lingen Großes Lexikon der Tiere. Lingen Verlag, 1989, Köln.
 K K Gurung & Raj Singh: Field Guide to the Mammals of the Indian Subcontinent, Academic Press, San Diego, 
 International Commission on Zoological Nomenclature. 2003. Opinion 2027 (Case 3010). Usage of 17ΔбГ specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Bull.Zool.Nomencl., 60:81-84.
 International Commission on Zoological Nomenclature (2003) Opinion 2027 (Case 3010). Usage of 17 specific names based on wild species which are pre-dated by or contemporary with those based on domestic animals (Lepidoptera, Osteichthyes, Mammalia): conserved. Bull. Zool. Nomencl., 60:81–84.

Kategoria:Gjitarë
Kategoria:Dythundrakë
Kategoria:Bovidae
Kategoria:Blegtori