Fransisko Ksavieri

Fransisko Ksavieri, S.J. ( /z eɪ v i ər,   Z æ v i - / ; i lindur Francisco de Jasso y Azpilicueta ;latinisht Françesk Xaverius ; baskisht: Frantzisko Xabierkoa; spanjisht : Francisco Javier; portugalisht: Francisco Xavier; 7 prill 15063 dhjetor 1552), ishte një misionar katolik nga Navara, i cili ishte bashkëthemeluesi i Shoqërisë së Jezuit.

Lindur në Javier (Xavier në Spanjishten e Vjetër dhe në Navarro-Aragonese), Mbretëria e Navarros (në Spanjën e sotme), ai ishte një shoqërues i Ignatius i Loyola dhe një nga shtatë jezuitët e parë që bënë betime për mposhtjen e varfërisë dhe dëlirësi në Montmartre, Paris, në vitin 1534.Attwater (1965), fq. 141. Ai drejtoi një mision të gjerë në Azi, kryesisht në Perandorinë Portugeze të kohës dhe ishte me ndikim në punën e ungjillëzimit, veçanërisht në Indi. Inkuizicioni në Goa u propozua nga Françesk Xavier. Ai ishte gjithashtu misionari i parë i krishterë që u fut në Japoni, Borneo, Ishujt Maluku dhe zona të tjera. Në ato zona, duke luftuar për të mësuar gjuhët vendase dhe përballë kundërshtimit, ai pati më pak sukses sesa kishte shijuar në Indi. Xavier do ta zgjaste predikimin e tij misionar në Kinë kur vdiq në ishullin Shangçuan.

Ai u bekua nga Papa Pali V në 25 tetor 1619 dhe u kanonizua nga Papa Gregori XV më 12 mars 1622. Në vitin 1624 ai u bë bashkë-mbrojtës i Navarrés. I njohur si "Apostulli i Indive" dhe "Apostulli i Japonisë", ai konsiderohet të jetë një nga misionarët më të mëdhenj që nga Apostulli Pali.  Më 1927, Papa Pius XI botoi dekretin "Apostolicorum in Missionibus", me emrin Françesk Xavier, së bashku me Terezen e Lisjës, bashkë-mbrojtës të të gjitha misioneve të huaja. Ai tani është bashkë-mbrojtës i Navarre me Fermin. Dita e Navarre në Navarre, Spanjë, shënon në ditët e sotme përvjetorin e vdekjes së Francis Xavier, më 3 dhjetor 1552.

 Jeta e hershme 
Françesk Xavier lindi në kështjellën mbretërore të  Xavier, në Mbretërinë e Navarre, më 7 prill 1506 sipas një regjistri familjar. Ai ishte djali më i ri i Juan de Jasso y Atondo, senesçal i kështjellës Xavier, i cili i përkiste një familjeje të begatë bujqësore dhe kishte fituar një doktoratë juridike në Universitetin e Bolonjës. Baskishtja — François Xavier naquit au sud de cette démarcation à la limite de l'Aragon (1506) et vécut dans son château natal de Xavier jusqu'à l'âge de 19 ans. C'est là qu'il apprit ses deux premières langues: d'une part le basque dans sa famille bascophone (de la région du Baztan et de la Basse-Navarre) et avec ceux qui arrivaient des provinces voisines encore bascophones au château et d'autre part la langue romane de son entourage géographique immédiat. Ce qui explique pourquoi le missionraire navarrais désignera l'euskara comme "sa langue naturelle bizcayenne" (1544), terme très étendu à cette époque. dhe navarro-aragonezjaNavarro-Aragonese, called Romance at this time was also a language spoken in the surrounding area. Romance languages are the result of the changes suffered by spoken Latin through the centuries. Hispanic Romance languages were born in the North of the Peninsula (Galician, Leonese, Castilian, Navarro-Aragonese, Catalonian). ishin dy gjuhët e tij amtare. Juan më vonë u bë këshilltar i fshehtë dhe ministër i financave për mbretin Juani III i Navarres (Jean d'Albret). Nëna e Françeskut ishte Doña María de Azpilcueta y Aznárez, trashëgimtare e vetme e dy familjeve fisnike të Navarres. Ai ishte në lidhje me të me teologun dhe filozofin e madh Martín de Azpilcueta.

Në vitin 1512, Ferdinandi, Mbreti i Aragonës dhe regjenti i Kastiljes, pushtuan Navarrés, duke nisur një luftë që zgjati mbi 18 vjet. Tre vjet më vonë, babai i vdiq kur Françesku ishte vetëm nëntë vjeç. Në vitin 1516, vëllezërit e Françeskut morën pjesë në një përpjekje të dështuar Navarrese-Franceze për të dëbuar pushtuesit Spanjollë nga mbretëria. Guvernatori Spanjoll, Kardinal Cisneros, konfiskoi tokat e familjes, shkatërroi murin e jashtëm, portat dhe dy kullat e kështjellës së familjes, dhe mbushi në shtrat. Për më tepër, lartësia e mbajtjes u ul përgjysmë.Sagredo Garde, Iñaki. Navarra. Castillos que defendieron el Reino. Pamiela, 2006.  Mbeti vetëm vendbanimi i familjes brenda kështjellës. Në vitin 1522, një nga vëllezërit e Françeskut mori pjesë me 200 fisnikë të Navarres në rezistencën e guximshme, por të dështuar kundër Kontit kastiljan të Mirandës në Amaiur, Baztan, pozicioni i fundit territorial i Navarreses në jug të Pireneves.

Në vitin 1525, Françesku shkoi për të studiuar në Paris, në Collège Sainte-Barbe, Universiteti i Parisit, ku ai do të kalonte njëmbëdhjetë vitet e ardhshme. Në ditët e para ai fitoi një reputacion si një atlet dhe një bluzë e lartë. 

Në vitin 1529, Françesku ndau banesa me mikun e tij Pierre Favre. Një student i ri, Ignjac Lojola, erdhi në dhomë me ta. Në moshën 38 vjeçare, Ignjaci ishte shumë më i vjetër se Pierre dhe Francis, të cilët ishin të dy 23 vjeç në atë kohë. Ignjaci e bindi Pierre të bëhej prift, por nuk ishte në gjendje të bindte Françeskun, i cili kishte aspirata të përparimit në botë. Në fillim Françesku e konsideroi banakun e ri si shaka dhe ishte sarkastik në lidhje me përpjekjet e tij për të kthyer studentë. Kur Pierre la shtëpizat e tyre për të vizituar familjen e tij dhe Ignjaci ishte vetëm me Francis, ai ishte në gjendje të prishë ngadalë rezistencën e Francis. Sipas shumicës së biografive, Ignjaci thuhet se ka shtruar pyetjen: "Çfarë do të përfitojë një njeri për të fituar tërë botën dhe të humbasë shpirtin e tij?" Sidoqoftë, sipas James Broderick një metodë e tillë nuk është karakteristike për Ignjaci dhe nuk ka asnjë provë që ai e ka përdorur atë fare.

Në vitin 1530 Françesku mori gradën Master i Arteve dhe më pas dha mësim për filozofinë Aristoteliane në Kolegjin Beauvais, Universiteti i Parisit.

Shiko edhe
 Jezuitët
 Ignjac Lojola
 Urdhri ushtarak fetar
 Perandoria Portugeze
 India Portugeze
 Armadat Portugeze të Indisë
 Perandoria Spanjolle

 Referime 

 Bibliografia 
 Ky artikull përfshin materiale nga  







 Lexime të mëtejshme 


 Lidhje të jashtme 
 Uebfaqja Zyrtare e Bazilikës së Bom Jezusit, Goa e Vjetër Shenjtërimi i Shën Francis Xavier
 Bazilika e Bom Jezusit, Goa e Vjetër Shenjtërimi i Shën Francis Xavier
 Jeta e Shën Françesk Xavierit 
 [iarchive:lifelettersofstf01coleuoft Jeta dhe letrat e Shën Francis Xavier''] Francis Xavier, Saint, 1506-1552 Coleridge, Henry James, 1822–1893 London: Burns and Oates, (1872)
 Shën François Xavier (në frëngjisht)
 Fotografia e ishullit Shangçuan. Kapela që shënon vendin e vdekjes së tij
 Mrekullitë e Shën Francis Xavier  nga John Hardon, SJ
 Histori e shkurtër e Shën Françesk Xavier
 Kolonada Statuja e Shën Pjetrit

Kategoria:Lindje 1506
Kategoria:Vdekje 1552
Kategoria:Jezuitë baskë
Kategoria:Spanjollë