Artiofabula

Artiofabula është një kladë e përbërë nga Suina dhe Cetruminantia .   Klada u gjet në analizat filogjenetike molekulare dhe kundërshtoi marrëdhëniet tradicionale të bazuara në analiza morfologjike.

 Etimologjia 
Emri Artiofabula rrjedh nga fjalët greke "artios" (që do të thotë e plotë ose e përsosur e llojit të tij ose, në lidhje me numrat, madje), dhe "fabula" (që do të thotë fabul). Kjo e fundit iu referua thyerjes së pamjeve tradicionale mbi taksonominë artiodaktile të bazuar në analiza morfologjike, kur devetë grupoheshin me ripërtypësit, hipopotamët me derrat dhe balenat që nuk kishin lidhje.

 Filogjenia 
Analizat filogjenetike të artiodaktilave zbuluan marrëdhëniet e mëposhtme:

 Klasifikimi 

 Rendi Artiodactyla (dythundrakët)
 Nënrendi Tylopoda (kamelidët)
 Artiofabula (ruminants, derrat, pekarët, balenat, dhe delfinët)
 Nënrendi Suina (derrat dhe pekarët) 
 Familja Suidae 19 lloje (derrat)
 Familja Tayassuidae 4 lloje (pekarët)
 Cetruminantia (ruminantët, balenat, dhe delfinët)
 Nënrendi Ruminantia (antelopat, buallicat, lopët, dhitë, delet, drerët, gjirafat, dhe çervotainët)
 Familja Antilocapridae (pronghorni)
 Familja Bovidae, 135 lloje (antelopat, bizonët, buajt, lopët, dhitë, dhe delja)
 Familja Cervidae, 55 - 94 lloje (drerët)
 Familja Girafidae, 2 lloje (gjirafat, okapit)
 Familja Moshidae, 4 - 7 lloje (dreri i myshqeve)
 Familja Tragulidae, 6 - 10 lloje (drerët-minj)
 Nënrendi Whippomorpha (dythundrakë gjysëm ose plotësisht ujor)
 Infrarendi Acodonta
 Familje Hippopotamidae, 2 lloje (hipopotamët)
 Infrarendi Cetacea (balenat, delfinët, dhe marusinët)
 Parvrendi Mysticeti (balenat me mustaqe)
 Familja Balaenidae, 2 - 4 lloje (balenat e duhura dhe gungaçe)
 Familja Balaenopteridae, 6 - 9 lloje (balenat e mëdha)
 Familja Eschrichtiidae, 1 specie (balena e hirtë)
 Familja Neobalaenidae, 1 specie (balena e duhur e vogël)
 Parvrendi Odontoceti (balenat me dhëmbë, delfinët, dhemarusinët)
 Mbifamilja Delphinoidea (delfinët, balenat artike, marusinët, dhe të tjerët)
 Familja Delphinidae, 38 lloje (delfinët,balena vrasëse dhe të tjerët)
 Familja Monodontidae, 2 lloje (beluga dhe narvali)
 Familja Phocoenidae, 6 lloje (marusinët)
 Mbifamilja Physeteroidea (kashaloti)
 Familja Kogiidae, 2 lloje (kashalotët e vegjël)
 Familja Physeteridae, 1 specie (kashaloti)
 Mbifamilja Ziphoidea (balenat me sqep)
 Familja Ziphidae, 22 lloje (Balenat moderne me sqep)
 Mbifamilja Platanistoidea (delfinat e lumenjve)
 Familja Platanistidae, 1 - 2 lloje (delfinat e lumejnve aziatik)
 Mbifamilia Inioidea
 Familja Iniidae, 1 - 3 lloje (delfinat e lumjenve amerikanojugor)
 Familja Pontoporiidae, 1 sepcie (delfini i La Plata)
 Mbifamilja Lipotoidea
 Familja Lipotidae, 1 specie (baixhi)

 Referime 

Kategoria:Gjitarë
Kategoria:Thundrakë
Kategoria:Dythundrakë