Peonia

Peonia ose Paionia ishte vendi dhe mbretëria antike e paionëve - peonëve () një grup fisesh ilire që banonin në luginën e sipërme të Aksiosit (Vardari) dhe degëve të tij, duke u shtrirë në lindje deri te lugina e Strymonit (Struma) në kufi me fise trake, në perëndim deri tek dardanët, penestët dhe dasaretët e Ilirisë. Disa studiues të huaj mes të cilëve vlen të përmenden Wilhelm Tomaschek dhe Paul Kretschmer bashkë me disa studiues shqiptarë sugjerojnë një përkatësi ilire të paionëve. Pikëpamja në fjalë konsiderohet si një opinioni mbizotërues shkencor. Radoslav Katicic, (2012) Ancient Languages of the Balkans: n.a. Volume 4 of Trends in Linguistics. Walter de Gruyter, p. 119, . 

 Përmbledhje 
Kufijtë e saktë origjinalë të Paeonisë, si historia e hershme e banorëve të saj, janë të paqarta, por dihet që afërsisht i korrespondon pjesës më të madhe të Maqedonisë Veriore të sotme dhe pjesëve veri-qendrore të Maqedonisë Greke (d.m.th. ndoshta komunat greke të Paionia, Almopia, Sintiki, Irakleia, dhe Serres ), dhe një pjesë e vogël e Bullgarisë jug-perëndimore.     Autorët antikë e vendosën atë në jug të Dardanisë (një zonë që korrespondon me Kosovën e sotme dhe Maqedoninë Veriore), në perëndim të maleve Thrakiane dhe në lindje të Ilirëve më jugorë. Strabo, "Geography", 7, Frg.4, 9.5.1 Ajo u nda nga Dardania me malet nëpër të cilat kalon lumi Vardar nga fusha e Scupit ( Shkupi modern) në luginën Bylazora (afër Sveti Nikollës moderne). 

Në Iliada, Peonianët thuhet se kanë qenë aleatë të trojanëve . Gjatë pushtimit persian të Greqisë, Paeonasit e pushtuar deri në Liqenin Prasias, përfshirë Paeoplae dhe Siropaiones, u dëbuan nga Paeonia në Azi. The Persian Empire: A Corpus of Sources from the Achaemenid Period (google books) 

Në vitin 355–354 p.e.s. Filipi II i Maqedonisë shfrytëzoi vdekjen e mbretit Agi të Paeonisë dhe bëri fushatë kundër tyre për t'i pushtuar ata. Kështu që pjesa jugore e Paeonisë antike u aneksua nga mbretëria antike e Maqedonisë dhe u emërua "Paeonia e Maqedonisë"; kjo pjesë përfshinte qytetet Astraion (më vonë Stromnitsa), Stenae (afër Demir Kapija moderne), Antigoneia (afër Negotinës moderne), etj. 

 Fiset 
 Agrianët  (gjithashtu, Agriani dhe Agrii ). 
 Almopianët  (gjithashtu Almopioi ) 
 Derronët  (gjithashtu Derroni ). 
 Doberët
 Laianët  (gjithashtu Laeaei dhe Laiai ) 
 Odomantët  (gjithashtu Odomanti ).  
 Siropaionët
 Paioplaët (një fis i lashtë paionas me origjinë thrakase)

 Mbretërit 
djathtas|parapamje|300x300px| Monedhë e Patrausit, mbreti i Paeonisë 335-315 para Krishtit 
 Agisi (vdiq 358   BC) 
 Likei (356–340)   Pes) Catalogue of Greek Coins: Thessaly to Aetolia by Percy Gardner, 2004, Front Matter: "... present to the money of Philip II. of Macedon, and Lycceius and Audoleon, kings of Paeonia, that they must be given ..." 
 Patrai (340–315)   BC) 
 Audoleoni (315–285)   Pes), A Guide to the Principal Gold and Silver Coins of the Ancients: From Circ. B. C. 700 to a. D. 1. (1895) by British Museum Dept. of Coins and Medals, 2009, page 62: "... of Athena, facing. Bee. AYAnA EONTOZ. Horse. Wt. 193.4 grs. Patraus and his son Audoleon reigned over Paeonia between B.C. 340 ..." djali i Patrausit 
 Aristoni (286–285)   Pes), Polyaenus, Stratagems of War, 4.12.3, "Lysimachus conducted Ariston, son of Autoleon, to his father's kingdom in Paeonia; under pretence that the royal youth might be acknowledged by his subjects, and treated with due respect. But as soon as he had bathed in the royal baths in the river Arisbus, and they had set before him an elegant banquet, according to the custom of his country, Lysimachus ordered his guards to arm. Ariston instantly mounted his horse and escaped to the land of the Dardani; and Lysimachus was left in possession of Paeonia." djali i Audoleonit 
 Leoni (278–250)   Pes) Pausanias, Description of Greece Phocis and Ozolian Locri, 10.13.1, "A bronze head of the Paeonian bull called the bison was sent to Delphi by the Paeonian king Dropion, son of Leon." 
 Dropioni (250–230)   Pes),  djali i Leon 
 Bastareu (? -? BC) 

 Shih edhe 
 Iliria
 Paionët
 Dardania
 Lista e fiseve ilire

 Literatura 
 Eleonora Petrova:Paeonia in the 2nd and the 1st millennia BC. Editio Monumenta Macedoniae. 3, Skopje 1999.
 Grace H. Macurdy: Troy and Paeonia. With glimpses of ancient Balkan history and religion. New York, 1925
        . 
 Smith, William. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology (Fjalor i biografisë dhe mitologjisë greke dhe romake) Online at Perseus London
Pausanias, Description of Greece. W. H. S. Jones (translator). Loeb Classical Library. Cambridge, MA: Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. (1918). Vol. 1. Books I–II: .

 Referime 

Kategoria:Gjeografia ilire
Kategoria:Peonia