Naruto (vorbull)

parapamje|Vorbulla Naruto siç shihet nga një prej varkave turistike që veprojnë në zonë
parapamje|Ky shtyp ukiyo-e nga Hiroshige tregon një vorbull Naruto.
Vorbulla Naruto (潮 門 の 渦 潮, Naruto no Uzushio) janë vorbullat e baticës në ngushticën Naruto, një kanal midis Naruto në Tokushima dhe ishullit Awaji në Hyōgo, Japoni. Ngushtica midis Naruto dhe ishullit Awaji ka një gjerësi prej rreth 1.3 km. Ngushtica është një nga lidhjet midis Oqeanit Paqësor dhe Detit të Brendshëm, një trup me ujë që ndan Honshū dhe Shikoku, dy nga ishujt kryesorë të Japonisë. Batica lëviz sasi të mëdha të ujit në Detin e Brendshëm dy herë në ditë dhe gjithashtu heq sasi të mëdha të ujit dy herë në ditë. Me një interval deri në 1.7 m, batica krijon një ndryshim në nivelin e ujit deri në 1.5 m midis Detit të Brendshëm dhe Paqësorit. Për shkak të kufizimit të ngushticës, uji përshkon kanalin Naruto me një shpejtësi prej rreth 13-15 km / orë katër herë në ditë, dy herë rrjedh brenda dhe dy herë rrjedh jashtë. Gjatë një baticë pranverore, shpejtësia e ujit mund të arrijë 20 km / orë, duke krijuar vorbulla deri në 20 m (66 ft) në diametër.

Rryma në ngushticë është më e shpejta në Japoni dhe e katërta më e shpejtë në botë pas Saltstraumen jashtë Bodø në Norvegji, e cila arrin shpejtësinë 37 km / orë, Moskstraumen jashtë ishujve Lofoten në Norvegji (gjeratore origjinale), i cili arrin shpejtësi prej 27.8 km / orë; dhe vorbulla Old Sow në New Brunswick, Kanada, e cila është matur me një shpejtësi deri në 27.6 km / orë.

Vorbullat mund të vërehen nga anijet, ose nga ura Ōnaruto që përfshin ngushticën. Ura e pezullimit ka një gjatësi totale prej 1.629 m, me hapësirën qendrore mbi ngushticën me gjatësi 876 m dhe lartësi 41 m mbi nivelin e detit. Një pamje e mirë është gjithashtu e mundur nga bregu në ishullin Awaji.

Vorbullat frymëzuan emrin për Naruto Uzumaki nga manga dhe anime Naruto, "Uzumaki" (うずまき) do të thotë vorbull dhe "Naruto" që i referohen urës. Toka e Valëve (波 の 国, Nami no Kuni), është vendi me të cilin manga dhe anime Naruto prezanton Urën e Madhe të Narutos (なると大橋, Naruto Ōhashi) e cila është e bazuar në Urën Naruto që përshkon ngushticën Naruto.

Kategoria:Hidrologjia e Japonisë