Çervotanët

Drerët-minj ose çervotinët janë dythundrakë të vegjël që përbëjnë familjen Tragulidae . 10 lloj ekzistuese janë vendosur në tre gjini,  por disa lloje gjithashtu njihen vetëm nga fosilet .  Ljojet e gjalla gjenden në pyje në Azinë Jugore dhe Juglindore , me një lloji të vetëm në pyjet me shiut të Afrikës Qendrore dhe Perëndimore .  Ata janë të vetmuar ose jetojnë në çifte, dhe ushqeheni pothuajse ekskluzivisht me materiale bimore.   Drerët-minj janë gjitarët më të vegjël thundrake në botë. Ljojet aziatike masin midis 0.7 dhe 8.0 kg , ndërsa çevrotani afrikan është dukshëm më i madh në 7–16 kg . 

Në nëntor 2019, shkencëtarët e konservimit njoftuan se ata kishin fotografuar çevrotanin me shpinë argjendi ( Tragulus versicolor) në një pyll vietnamez për herë të parë që nga shikimet e fundit të konfirmuara në 1990.  

 Etimologjia 
Fjala "chevrotain" vjen nga fjala franceze chevrot (i vogël), që rrjedhin nga fjala e frëngjishtes së mesme chèvre (dhi).  

Ljoji i vetëm afrikan njihen vazhdimisht si "çevrotain".  Emrat "çevrotain" dhe "dreri-mi" janë përdorur në mënyrë të ndërsjellë midis llojet aziatike,   megjithëse autoritetet e fundit zakonisht kanë preferuar fjalën çevrotan për llojet në gjinin Moschiola dhe dreri miu për speciet në gjininë Tragulus .  

 Biologjia 
Familja ishte e përhapur dhe e suksesshme që nga Oligoceni (34 milion vjet më parë) përmes Miocenit (rreth 5 milion vjet më parë), por ka mbetur pothuajse e pandryshuar gjatë asaj kohe dhe mbetet si një shembull i formës primitive të ruminantivëve . Ata kanë stomakë me katër dhoma për të fermentuar ushqime të forta bimore, por dhoma e treties është e zhvilluar dobët. Megjithëse shumica e lloje ushqehen ekskluzivisht me materiale bimore, çevrotani i ujit herë pas here ushqehet me insekte dhe gaforre, ose pastron mish dhe peshk.   Si ripërtypësit e tjerë, ata nuk kanë incizues të sipërm . Ata lindin vetëm një të ri të vetëm.

Në aspektet e tjera, megjithatë, ato kanë tipare primitive, më afër se me jorumenitët si derrat. Të gjitha llojet në familje kanë mungesë të brirëve, por të dy gjinitë kanë dhëmbë qenshë të zgjatur . Këto janë veçanërisht të spikatura tek meshkujt, ku ata projektojnë nga secila anë e nofullës së poshtme, dhe përdoren në luftime.  Këmbët e tyre janë të shkurtra dhe të holla, gjë që i lë ata të mos jenë në gatishmëri, por gjithashtu ndihmojnë për të mbajtur një profil më të vogël për tu futur në rrjedhën e gjetheve të dendura të ambienteve të tyre. Karakteristikat e tjera të ngjashme me derrin përfshijnë mungesën e gjëndrave të aromave së fytyrës , premolarët me kurora të mprehta,   dhe formën e sjelljes së tyre seksuale . 

parapamje|Riprodhimi i drerëve-minj
Ata janë të vetmuar ose jetojnë në çifte.Të rinjtë ndahen nga mosha tre muajsh dhe arrijnë pjekurinë seksuale midis 5 dhe 10 muajsh, në varësi të llojeve. Kujdesi prindëror është relativisht i kufizuar. Megjithëse atyre u mungojnë llojet e gjëndrave aromatike që gjenden në shumicën e ripërtypësve të tjerë, ato posedojnë një gjëndër për të shënuar njërin-tjetrin si bashkëshortë ose antagonistë, dhe, në rastin e çevrotanit të ujit, gjëndra anale dhe paraprake për shënjimin e territorit . Territoret e tyre janë relativisht të vogla, me 13–24 hektarë , por fqinjët zakonisht injorojnë njëri-tjetrin, në vend që të konkurrojnë në mënyrë agresive. 

Disa nga lloje tregojnë një përshtatje të mrekullueshëm me ujin, shpesh duke mbetur i zhytur për periudha të zgjatura për të shmangur grabitqarët ose ndërhyrjet e tjera të padëshiruara. Kjo gjithashtu ka dhënë mbështetje për idenë se balenat evoluan nga krijesa që duan ujë, që dukeshin si drerë të vegjël. 

 Taksonomia 
Tradicionalisht, vetëm katër lloje të gjalla u njohën në familjen Tragulidae.  Në 2004, T. nigricans dhe T. versicolor u ndanë nga T. napu , dhe T. kanchil dhe T. williamsoni u ndanë nga T. javanicus .  Në 2005, M. indica dhe M. kathygre u ndanë nga M. meminna .  Me këto ndryshime, 10 speciet ekzistuese janë:
parapamje|Çervotani indian me njolla
parapamje|Tragulus sp.

 Familja Tragulidae
 Gjinia Hyemoschus
 Çervotani i ujit, Hyemoschus aquaticus
 Gjinia Moschiola
 Çervotani indian me njolla, Moschiola indica
 Çervotani me njolla i Sri Lanaks, Moschiola meminna
 Çervotani me njolla të verdhët, Moschiola kathygre
 Gjinia Tragulus
 Dreri-mi javanez, Tragulus javanicus
 Dreri-mi i vogël, Tragulus kanchil
 Dreri-mi i msdh, Tragulus napu
 Dreri-mi filipinez, Tragulus nigricans
 Dreri-mi vietnamez, Tragulus versicolor
 Dreri-mi i Uilliamsonit, Tragulus williamsoni

 Cervotanët antik 
parapamje|Restaurimi i Dorcatherium nga Heinrich Harder.
Hypertragulidae ishin të lidhur ngushtë me Tragulidae. 
Gjashtë gjini të zhdukura të çervotainëve: 

 Gjinia Dorcatherium
 Dorcatherium minus nga Pakistani
 Dorcatherium majus nga Pakistani
 Dorcatherium naui, nga Evropa Qëndrore
 Gjinia Dorcabune
 Dorcabune anthracotherioides nga Pakistani
 Dorcabune nagrii nga Pakistani
 Gjinia Afrotragulus Sánchez, Quiralte, Morales dhe Pickford, 2010 
 Afrotragulus moruorotensis Kenia
 Afrotragulus parvus Kenia
 Gjinia Siamotragulus
 Siamotragulus sanyathanai Thomas, Ginsburg, Hintong dhe Suteethorn, 1990 Tailand
 Siamotragulus haripounchai Mein dhe Ginsburg, 1997 Tailand
 Gjinia Yunnanotherium
 Gjinia Archaeotragulus
 Archaeotragulus krabiensis Metais, Chaimanee, Jaeger dhe Ducrocq, 2001 Tailand

Çervotan të zhdukur që mund të përfshihen gjithshtu

 Gjinia Krabitherium
 Krabitherium waileki Metais, Chaimanee, Jaeger dhe Ducrocq, 2007 Tailand

 Referime 

Kategoria:Gjitarë
Kategoria:Gjitarë të Azisë
Kategoria:Gjitarë të Afrikës
Kategoria:Thundrakë
Kategoria:Dythundrakë
Kategoria:Dythundrakët e Azisë
Kategoria:Dythundrakë të Afrikës
Kategoria:Çervotainët