Denari maqedonas

Denari maqedonas (; paucal: denari / денари; sign: den, code: MKD) është monedha e Maqedonisë së Veriut. 

 Historia 
Denari i parë nga Maqedonia e Veriut u krijua më 26 prill 1992. Ai zëvendësoi versionin e vitit 1990 të dinarit jugosllav në par. Në maj 1993, monedha u reformua. U prezantua një denar i ri, me një denar të ri të barabartë me 100 denarë të vjetër. 

 Etimologjia 
Emri denar vjen nga emri i njësisë monetare antike romake, denarius. Simboli i monedhës është ден, tre shkronjat e para të emrit të tij. 

 Denari i parë (1992-1993) 
Denari i parë ishte një valutë e përkohshme e prezantuar në prill 1992 për të vendosur pavarësinë monetare të Republikës së Maqedonisë. Ai zëvendësoi dinarin jugosllav në par. 

 Historia 
Republika e Maqedonisë shpalli pavarësinë nga Jugosllavia më 8 shtator 1991. Në kohën kur vendi po përdorte dinarin jugosllav. Përgatitjet sekrete filluan për të prezantuar monedhën e saj. Në prill 1992 vendi ishte i gatshëm të fitonte pavarësinë monetare nga Jugosllavia. Me 26 prill u krijua Banka Kombëtare dhe denari u deklarua si monedha e këtij shteti. Kartëmonedhat ("kuponat e vlerës") hynë në qarkullim të nesërmen dhe më 30 prill dinari jugosllav pushoi së qeni tender ligjor. Denari i parë u zëvendësua me një normë 100 me 1 nga një denar i ri, i përhershëm, i përbërë nga shënime dhe monedha në maj 1993. 

 Monedhat 
Asnjë monedhë nuk u lëshua për denarin e parë. 

 Kartëmonedha 
Kartëmonedhat e përkohshme ("kuponat e vlerës") u prezantuan më 27 prill 1992, megjithëse përgatitjet për prodhimin e tyre filluan shumë më herët. Ata mbetën në qarkullim derisa u zëvendësuan me shënime të përhershme të denarit të dytë gjatë vitit 1993. 

 Dizajni 
Kartëmonedhat e denarit të parëImazhiVleraDimensionetStampaPërshkrimiData eParaPrapaParaPrapaprintimithyrjes në përdorimtërheqjeslapse  10 denari143mm × ? mmDesignWomen gathering tobaccoMonument Makedonium in Kruševo199227 April 199210 May 1993?  25 denari143mm × ? mm  50 denari*143mm × ? mm31 August 1993  100 denari143mm × ? mm  500 denari143mm × ? mm  1000 denari143mm × ? mm30 November 1993  5000 denari143mm × ? mmMonument Makedonium in KruševoGirl in front of a computer  10,000 denari143mm × ? mmPanorama of the church St. Sofia, OhridMen dancing and the monument Makedonium in KruševoThese images are to scale at 0.7 pixel per millimetre. For table standards, see the banknote specification table.

 After 10 May 1993 these banknotes remained in circulation at 1/100 of their nominal value.

 Kurset e këmbimit 
Denari u prezantua me një kurs të këmbimit fiks kundrejt Markut gjerman prej 360 denarë në markë. 

 Denari i dytë (1993–aktual) 

 Monedhat 
Në maj 1993, monedhat për denarin e dytë u futën në emërtime 50 denarë, 1, 2, dhe 5 denarë. Dizajni fillestar u krye nga Dimche Boshkoski dhe Snezhana Atanasova. 10 dhe 50 monedha denarë u prezantuan në nëntor 2008. Monedha 50 deni u tërhoq më 2013; për shkak të mintazhës së saj të ulët (u godit vetëm në 1993) ajo praktikisht nuk u pa kurrë në qarkullim. 

Që nga viti 1996 është lëshuar një numër i madh monedhash përkujtimore për koleksionistët. Një listë mund të gjendet në uebfaqen e Bankës Kombëtare të Maqedonisë së Veriut. 
Monedhat denar (1993–aktual)ImazhiVleraParametrat teknikëPërshkrimiData eDiametriMasaPërbërjaEdgeParaPrapapërzgjedhjeshyrjes në përdorimtërheqjeslapse50 deni21.5 mm4.1gCuZn15PlainValue,Stylized horizont with a 16-ray sunРЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Flying seagull199310 May 1993Indefinitely*1 denar23.80 mm5.1 gCuNi3Zn17РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Šarplaninec shepherd dog199319972001200620082014 2016Current200px2 denari25.50 mm6.2 gРЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Ohrid trout (Salmo letnica).19931997200120062008 2018200px5 denari27.5 mm7.2 gРЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, circular; year in the lower central field. Balkan lynx (Lynx lynx balcanicus).1993199720012006200810 denari24.5 mm6.6 gCu70Ni12Zn18PlainValue,Stylized horizont with a 16-ray sunPeacock, floor mosaic from Stobi from the 6th century AD, detail presented on the banknote of 10 Denari2008 201715 November 2008Current50 denari26.5 mm7.7 gCu62Ni18Zn20Archangel Gabriel, fresco from the Church of St. George, Kurbinovo - 12th century, detail presented on the banknote of 50 Denari2008These images are to scale at 2.5 pixels per millimetre. For table standards, see the coin specification table.

 Until 1 April 2013, 50 deni coins could be exchanged at any Macedonian bank. From the 1 April onwards only the National Bank will exchange them. No deadline has been set for this.

 Kartëmonedhat 
1993 series (Issued October 1993)  10 denariblueThe monument Makedonium in KruševoPanorama of Kruševo  20 denaribrown-dark redDaut-Pasha Bath in SkopjeClock tower in Skopje  50 denariredThe Monastery of St. Pantelejmon in SkopjeThe old National Bank of Macedonia building in Skopje  100 denaribrownThe church of St. Sofia in OhridNational Museum building in Ohrid  500 denaribrown-dark greenMonastery of St. Jovan Caneo in OhridSamuil's Fortress in Ohrid1996 seriesObverseReverseValueColourObverseReverse  10 denarililacThe Egyptian goddess Isis (Izida, 2nd century BC), Ohrid; gold earring (4th century BC), v. Beranci, Bitola.Mosaic in Stobi (4th-5th century).  50 denariblueFresco in the church St. Pantelejmon, Nerezi; Follis coin.Arhangel Gavril in the church St. Ǵorǵi, Kurbinovo.  100 denarililac-brownSkopje from engraving by Jacobus HarevinView of Skopje from an Albanian house  500 denarired-brownGold mask, v. Trebeništa, Ohrid (6th century BC)Flower of poppy  1000 denaribrownMadonna Episkepis, icon from the church of St. Vrači, Ohrid, 14th centuryGregory's gallery (14th century), church of St. Sofia, Ohrid  5000 denarired-brown-greenBronze figure of Maenad (6th century BC), Tetovo.Dog and tree, mosaic, Heraclea Lyncestis (5th-6th century AD), Bitola.Upgrade of the 1996 seriesObverseReverseValueColourObverseReverse  500 denarired-brownGold mask, v. Trebeništa, Ohrid (6th century BC)Flower of poppy.  1000 denaribrownMadonna Episkepis, icon from the church St. Vrači, Ohrid, 14th centuryGregory's gallery (14th century), church St. Sofia, Ohrid2014 series (Issued December 2016)  200 denariEarly medieval bronze fibula (found near Prilep); Relief of the Old Testament Psalm 41 (terracotta icon from Vinica)Artistic elements on the façade of Colorful Mosque (Šarena Džamija, Alaca Cami), Tetovo; Marble tiles with floral designs of Isaak Beg Mosque (Isak Džamija), Bitola  2000 denariBronze artifact in the form of cup poppy (discovered in Suva Reka, Gevgelija); Macedonian bridal dress from PrilepDecoration on the inside of a gilded bowl (16th century), "Source of Life", peacocks2018 "Polymer Series" (Issued March 2018)  10 denarililacThe Egyptian goddess Isis (Izida, 2nd century BC), Ohrid; gold earring (4th century BC), v. Beranci, Bitola. Mosaic in Stobi (4th-5th century).Mosaic in Stobi (4th-5th century).  50 denariblueFresco in the church St. Pantelejmon, Nerezi; Follis coin.Arhangel Gavril in the church St. Ǵorǵi, Kurbinovo.

 Kurset e këmbimit 

 Shiko edhe 

 Ekonomia e Maqedonisë së Veriut 

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

 Uebfaqja e Ministrisë së Financave  



Kategoria:Valutë
Kategoria:Valutat në qarkullim
Kategoria:Ekonomia e Maqedonisë së Veriut