Leontio

Leontio (), Leontios ose Leontius ( - gusht 705 / shkurt 706), nganjëherë i numëruar si Leonti II, ishte perandor bizantin nga viti 695, deri në vitin 698. Dihet pak për jetën e tij të hershme, përveç se ai ka lindur në Izauria në Azinë e Vogël. Atij iu dha titulli patrikios dhe u bë strateg i Temës Anatolike nën perandorin Konstandini IV. Ai udhëhoqi forcat kundër Umajadëve gjatë viteve të para të mbretërimit të Justinianit II, duke siguruar fitoren dhe duke e detyruar khalifin Umajad, Abd al-Malik ibn Marwan, të kërkonte paqen.

Në vitin 692, Justiniani i shpalli përsëri luftë Umajadëve dhe e dërgoi Leontion për të bërë fushatë kundër tyre. Sidoqoftë, ai u mund me vendosmëri në Betejën e Sebastopolisit dhe u burgos nga Justiniani për dështimin e tij. Ai u la i lirë në vitin 695, duke iu dhënë titulli i strategut të Temës së Hellasit, në Greqinë Jugore. Pasi u la i lirë, ai udhëhoqi një rebelim kundër Justinianit dhe mori pushtetin, duke u bërë perandor në të njëjtin vit.

Ai drejtoi deri në vitin 697, kur u përmbys nga Apsimari, një drungarios që kishte marrë pjesë në një ekspeditë të dështuar që ishte nisur nga Leontio, për të rimarrë Kartagjenën. Pasi pushtoi Kostandinopojën, Apsimari mori emrin Tiberi III, dhe Leontios i prenë hundën dhe gjuhën. Ai u dërgua në Manastirin e Dalmatou, ku qëndroi deri në një farë kohe midis gushtit 705 dhe shkurtit 706. Në këtë kohë, Justiniani kishte rimarrë fronin. Të dy, Leontiosi dhe Tiberi u ekzekutuan.

 Biografia 

 Origjina dhe jeta e hershme 
parapamje|majtas|372px|Leontio me simbolet perandorake, siç paraqitet në një monedhë solidus. Legjenda: 
Dihet pak nga jeta e hershme e Leontios, përveç se ai ishte nga Izauria dhe ndoshta me origjinë armene.   Ai u emërua si strateg i Temës Anatolike, në atë kohë komanda më e vjetër ushtarake e Perandorisë Bizantine,   dhe patrikios nga perandori Konstantini IV, ndoshta  të e.s.  

Duke filluar nga viti 680, Kalifati Islam Umajad shpërtheu në një luftë civile, e njohur si Fitna e Dytë. Autoriteti Umajad u sfidua edhe në krahinën e tyre metropolitane të Sirisë, ndërsa shumica e khalifatit njohën Abdallah ibn al-Zubayr në vend. Nën Marvanin e I dhe djalin e tij Abd al-Malik, sidoqoftë, Umajadët fituan epërsinë, megjithëse Zubajridët nuk u mundën përfundimisht deri në vitin 692.    

Lufta civile në Khalifatin Umajad i dha një mundësi Perandorisë Bizantine të sulmonte rivalin e saj të dobësuar dhe, në vitin 686, perandori Justiniani II e dërgoi Leontion për të pushtuar territorin Umajad në Armeni dhe Iberi, ku ai bëri fushatë me sukses, përpara se të drejtonte trupat në Adharbayjan dhe Albaninë Kaukaziane; gjatë këtyre fushatave ai mblodhi plaçkë.  Fushatat e suksesshme të Leontios e detyruan Kalifin Umajad, Abd al-Malik ibn Marvan, të kërkonte paqe në vitin 688, duke rënë dakord të tenderonte një pjesë të taksave nga territori Umajad në Armeni, Iberi dhe Qipro dhe të rinovonte një traktat i nënshkruar fillimisht nën Kostandinin IV, duke parashikuar një haraç javor prej 1000 copë ari, një kalë dhe një skllav.  

Justiniani pushtoi khalifatin përsëri në vitin 692, duke ndjerë se Umajadët ishin në një pozitë të dobët, por u zmbrapsën në Betejën e Sebastopolisit, ku një numër i madh i sllavëve u bashkuan me umajadët, duke siguruar humbjen bizantine. Pas kësaj, Umajadët rinovuan pushtimin e tyre në Afrikën e Veriut, duke synuar marrjen e qytetit të Kartagjenës në Eksarkatën e Afrikës dhe gjithashtu pushtuan Anadollin. Rreth kësaj kohe, Justiniani e burgosi Leontion. Disa burime bizantine, të tilla si Nikeforos dhe Theofanes, sugjerojnë që Justiniani e bëri këtë sepse ai besonte se Leontioja po kërkonte të merrte fronin, por është e mundur që disfata dërrmuese në Sebastopolis të luante një rol në burgosjen e tij; si strateg i Temës Anatolike, ai me gjasë ka shërbyer në betejë dhe madje mund të ketë qenë komandanti kryesor bizantin në të.   

Pas pengesave të mëtejshme në luftë, Justiniani liroi Leontion në vitin 695 sepse kishte frikë të humbte kontrollin e Kartagjenës dhe e emëroi atë strateg të Temës së Hellasit, në Greqinë Jugore.    Gjatë robërimit të tij, Leontioja u kujdes për dy murgjit, Gregorios dhe Paulos, të cilët profetizuan ngritjen e tij në fron, dhe e inkurajuan atë të ngrihej kundër Justinianit pas lirimit. Leontioja, pasi ishte i lirë, ngriti shpejt një rebelim kundër Justinianit.  Leontioja kishte mbështetje të gjerë nga aristokracia, e cila kundërshtoi politikat e tokës së Justinianit, të cilat kufizuan aftësinë e aristokracisë për të marrë tokë nga pronarët e fshatarëve,  dhe fshatarësia, të cilët kundërshtuan politikat tatimore të Justinianit,  si dhe fraksioni Blu (një nga fraksionet e Hipodromit), dhe Patriarku i Kostandinopojës Kaliniku. Leontioja dhe mbështetësit e tij kapën Justinianin dhe e sollën në Hipodrom, ku Justinianit iu pre hunda, një praktikë e zakonshme në kulturën bizantine, e bërë me qëllim për të hequr kërcënimet ndaj fronit, pasi njerëzit e gjymtuar tradicionalisht ndaloheshin të bëhen perandor; megjithatë, Leontios nuk e vrau Justinianin, për nder të Kostandinit IV.    Pasi Justinianit iu pre hunda, Leontioja e internoi në Kerson, një eksklavë bizantine në Krime.  

parapamje|321px|Miniaturë e prerjes së hundës së Justinianit II, nga libri  i Bokaços nw frwngjisht, 1480
 Mbretërimi dhe rrëzimi 
Pas kurorëzimit të tij, Leontios mori emrin Leo dhe miratoi një qëndrim të moderuar politik. Ai kufizoi veprimtarinë e ushtrisë bizantine, duke lejuar që sulmet e vogla kundër kufirit të Perandorisë Bizantine të vazhdonin pa hakmarrje dhe në vend të kësaj u përqëndrua në konsolidim.  Dihet shumë pak nga politika e tij e brendshme, përveç se ai e pastroi portin e Neorion në Konstandinopojë, gjë që dyshohet se çoi në një shpërthim katër mujor të murtajës.

Umajadët, të trimëruar nga perceptimi i Leontios, pushtuan Eksarkatin e Afrikës në vitin 696, kapjen Kartagjenën në vitin 696. Leontioja dërgoi patrikios Joanin për të rimarrë qytetin. Joani ishte në gjendje të kapte Kartagjenën pas një sulmi të befasishëm në portin e saj. Sidoqoftë, përforcimet e Umajadëve shpejt rimori qytetin, duke e detyruar Joanin të tërhiqej në Kretë dhe të rigrupohej. Një grup oficerësh, nga frika e ndëshkimit të perandorit për dështimin e tyre, u revoltuan dhe shpallën perandor Apsimarin, një drungarios (komandant i nivelit të mesëm) të Kibirrhaeotëve. 

Apsimari mori emrin mbretëror Tiber, mblodhi një flotë dhe u aleat me fraksionin e Gjelbër, përpara se të lundronte për në Konstandinopojë, e cila po duronte murtajën bubonike.   Pas disa muajsh rrethimi, qyteti iu dorëzua Tiberit në vitin 698. Chronicon Altinate jep datën 15 shkurt. Tiberi e kapi Leontion dhe i preu hundën para se ta burgoste në Manastirin e Dalmatou.  Leontioja qëndroi në manastir nën roje derisa Justiniani rimori fronin me ndihmën e mbretit bullgar Tervel në vitin 705. Justiniani atëherë Leontion dhe Tiberin i tërhoqi zvarrë në hipodrom dhe i poshtëroi publikisht, para se ti mernin dhe ta vrisnin.  Data e saktë e ekzekutimeve është e panjohur: ajo mund të ketë ndodhur në çdo kohë ndërmjet gushtit 705, deri në shkurt 706, me datën e fundit të favorizuar nga shumica e studiuesve modernë.  Altinate Chronicon thotë se trupi i Leontios u hodh në det së bashku me Tiberin, por më vonë u gjet dhe u varros në një kishë në ishullin Prote.

 Shiko gjithashtu 
 Lista e Perandorëve Bizantinë
 Perandoria Bizantine
 Teodosi II
 Teodosi III
 Justini II
 Leoni i II
 Zeno
 Dinastia e Justinianit

 Shënime 

 Referime 

 Bibliografia 












 Burimet e internetit 


 Linqe të jashtme 

Kategoria:Perandorë bizantinë
Kategoria:Lindje 660
Kategoria:Vdekje 706