Venetët

Venetët (në latinisht gjithashtu Heneti ) ishte një popull indo-evropian që banonte në Italinë verilindore, në një zonë që korrespondonte me rajonin e sotëm të Venetos. Storia, vita, costumi, religiosità dei Veneti antichi at www.venetoimage.com (in Italian). Accessed on 2009-08-18. Në Itali këto fise të lashta quhen gjithashtu si Paleoveneti për t'i dalluar ata nga banorët e ditëve tona në rajonin e Venetos, të quajtur Veneti në Italisht. 

 Etnonimi 
Sipas Julius Pokorný, etnonimi Venetī (njëjës * Venetos ) rrjedh nga rrënja Proto Indo-Evropiane * wen- 'të përpiqesh, të urosh, të duash'. Siç tregohet nga materiali krahasues, gjuhët gjermanike kishin dy terma me origjinë të ndryshme: gjermanishtja e vjetër e lartë Winida 'Wende' tregon për shprehjen pre-gjermanike * Wenétos, ndërsa Lat. -Germ. Venedi (siç dëshmohet në shkrimet e Tacitit) dhe anglishtja e vjetër Winedas 'Wends' flasin për fiset para-gjermane Wenetós. Me këtë shprehjen e fundit, sipas Tacitit, ishin të njohur edhe Venetët e Adriatikut, e që ishin të lidhur me Vistula Veneti (Sllavët). Fjalët e lidhura etimologjikisht përfshijnë latinishten venus, -eris 'dashuri, pasion, hir'; Sanskrit vanas- 'epsh, gjallëri', vani- 'dëshirë, dashje'; fine në Irlandishtën e Vjetër (<proto-keltike * venjā ) 'lidhje farefisnore, farefis, aleancë, fis, familje'; vinr në Nordishten e Vjetër, wini në Saksonishten e Vjetër, Gjermanishten e Vjetër, wine (mik) në Frizishtën e Vjetër, Anglishten e Vjetër. Pokorny 1959: 1146–1147; Steinacher 2002: 33

 Fiset  
Disa fise për të cilat fillimisht mendohej se ishin fise antike ilire studimet e mëvonshme treguan se ishin në të vërtetë të lidhura me Venetët ose ishin fise Ilire- Venete. Fiset më të njohura Venete dhe iliro-venete janë: Histrët, Karnët, Katarët, Katalët, Liburnët, Sekusët dhe Venetulanët.

 Shih edhe 
 Veneto 
 Venediku 
 Arbëria Venedikase 
 Popujt e lashtë të Italisë 
 Lista e fiseve antike ilire 

 Literatura 

 Polybius - ii.17.4-6, 18.1-3; ii.23.1-3; ii.24.7-8
 Xenophon - Anabasis (Xenophon), (known as Anabasis III in the Loeb Classical Library edition), I.viii.5; V.ii.22, iv.13, v.12, 22, vi.3, 6; VI.i.1, 6, 11, 13, 14, 15.  ISBN 0-674-99101-X
 Bader, Françoise. Le nom des Vénètes et leur expansion. In: Autour de Michel Lejeune. Actes des journées d'études organisées à l'Université Lumière Lyon 2 – Maison de l'Orient et de la Méditerranée, 2-3 février 2006. Lyon : Maison de l'Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux, 2009. pp. 31–77. (Collection de la Maison de l'Orient méditerranéen ancien. Série philologique, 43) [www.persee.fr/doc/mom_0184-1785_2009_act_43_1_2653]
 Lejeune, Michel. "Vénètes de Pannonie". In: Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres, 134ᵉ année, N. 3, 1990. pp. 629–653. [DOI: https://doi.org/10.3406/crai.1990.14885]; [www.persee.fr/doc/crai_0065-0536_1990_num_134_3_14885]
 Loicq, Jean. Sur les peuples de nom «vénète» ou assimilé dans l’Occident européen. In: Etudes Celtiques, vol. 35, 2003. pp. 133–165. [DOI: https://doi.org/10.3406/ecelt.2003.2153] [www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_2003_num_35_1_2153]

 Referime 

Kategoria:Itali