Filipi i Edinburgut

Princi Filip Duka i Edinburgut (lindur si Princi Filip i Greqisë dhe Danimarkës, 10 qershor 1921, vdiq më 9 prill 2021) ishte anëtar i familjes mbretërore britanike si burri i Mbretëreshës Elizabeta II.

Filipi lindi në familjet mbretërore greke dhe daneze. Ai lindi në Greqi, por familja e tij u internua nga vendi kur ishte foshnjë. Pasi u arsimua në Francë, Gjermani dhe Mbretërinë e Bashkuar, ai u bashkua me Marinën Mbretërore Britanike në 1939, në moshën 18 vjeç. Nga korriku 1939, ai filloi të korrespondonte me Princeshën 13-vjeçare Elizabeth, të cilën e kishte takuar për herë të parë në 1934. Gjatë Luftës së Dytë Botërore ai shërbeu me dallim në Flotat e Mesdheut dhe Paqësorit. 

Pas luftës, Filipit iu dha leja nga Xhorxh VI për t'u martuar me Elizabetën. Para njoftimit zyrtar të fejesës së tyre në korrik 1947, ai braktisi titujt e tij mbretëror grekë dhe danez, u bë një subjekt britanik i natyralizuar dhe adoptoi mbiemrin e gjyshërve të tij Mountbatten. Ai u martua me Elizabetën më 20 nëntor 1947. Pak para martesës, atij iu dha stili Lartësia e Tij Mbretërore dhe krijoi Duka i Edinburgut, Earl i Merioneth dhe Baron Greenwich nga Mbreti Xhorxh VI. Filipi la shërbimin ushtarak aktiv kur Elizabeta u bë mbretëreshë në 1952, pasi arriti gradën e komandantit, dhe u bë zyrtarisht një princ britanik në 1957. Filipi kishte katër fëmijë: Çarls i Uellsit, Anne, Princesha Mbretërore, Princi Andrew, Duka e Jorkut dhe Princi Edward, Earl i Wessex

Një entuziast  për sportin, Filipi ndihmoi në zhvillimin e ngjarjes së kuajve të drejtimit të karrocave. Ai ishte një mbrojtës, president ose anëtar i mbi 780 organizatave, dhe shërbeu si kryetar i Çmimit të Dukës së Edinburgut për njerëzit e moshës 14 deri në 24 vjeç. Ai ishte bashkëshorti më i gjatë që shërben për një monark mbretëror britanik dhe anëtari më i vjetër mashkull ndonjëherë i familjes mbretërore britanike. Philip u tërhoq nga detyrat e tij mbretërore në 2 gusht 2017, në moshën 96 vjeç, pasi kishte përfunduar 22.229 angazhime solo që nga viti 1952.

Filipi vdiq më 9 prill 2021 para ditëlindjes së tij të 100-të.

Edukimi
Philip u arsimua për herë të parë në The Elms, një shkollë amerikane në Paris e drejtuar nga Donald MacJannet, i cili e përshkroi Filipin si një "njeri të zgjuar, por edhe gjithmonë  i sjellshëm". Në vitin 1928, ai u dërgua në Mbretërinë e Bashkuar për të ndjekur shkollën Cheam, duke jetuar me gjyshen e tij të nënës, në Pallatin Kensington dhe xhaxhain e tij, George Mountbatten, Marquess i 2-të i Milford Haven. Në tre vitet e ardhshme, katër motrat e tij u martuan me princat gjermanë dhe u transferuan në Gjermani, nëna e tij u diagnostikua me skizofreni dhe u vendos në një azil, dhe babai i tij morën vendbanimin në Monte Karlo.

 Referime 

Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Lindje 1921
Kategoria:Vdekje 2021
Kategoria:Princat e Mbretërisë së Bashkuar