Karli III

Karli III (Çarlz Filip Artur Xhorxh/Charles Philip Arthur George; lindur më 14 nëntor 1948), është mbreti i fronit britanik si djali më i madh i Mbretëreshës Elizabeth II. Ai ka qenë Duka i Cornwall dhe Duka i Rothesay që nga viti 1952 dhe ai është trashëgimtari më i vjetër dhe me shërbimin më të gjatë në historinë britanike. Ai ka qenë gjithashtu Princi me shërbimin më të gjatë i Uellsit, që ka mbajtur atë titull që nga viti 1958. 

Karli lindi në Pallatin Buckingham si nipi i parë i Mbretit Xhorxh VI dhe Mbretëreshës Elizabetë. Ai ishte arsimuar në shkollat Cheam dhe Gordonstoun, të cilat babai i tij, Princi Filip, Duka i Edinburgut, i kishte ndjekur si fëmijë. Çarls gjithashtu kaloi një vit në kampusin Timbertop të Shkollës Geelong Grammar në Victoria, Australi. Pasi fitoi një diplomë Bachelor të Arteve nga Universiteti i Kembrixhit, Çarls shërbeu në Royal Air Force dhe Royal Navy nga 1971 deri më 1976. Në vitin 1981, ai u martua me Zonjën Diana Spencer dhe ata patën dy djem: Princi William (lindur më 1982) dhe Princ Harry (lindur më 1984). Në vitin 1996, çifti u divorcua pas marrëdhënieve jashtëmartesore të publikuara mirë nga të dy palët. Diana vdiq si rezultat i një aksidenti automobilistik në Paris vitin e ardhshëm. Më 2005, Karli u martua me partneren që ka tani Camilla Parker Bowles. 

Si Princ i Uellsit, Karli ndërmerr detyra zyrtare në emër të mbretëreshës dhe sferave të Commonwealth. Karli themeloi The Prince's Trust më 1976, sponsorizon organizatat bamirëse The Prince, dhe është një mbrojtës, president dhe një anëtar i mbi 400 bamirësive dhe organizatave të tjera. Si një ambientalist, ai ngrit ndërgjegjësimin për bujqësinë organike dhe ndryshimet klimatike, e cila i ka fituar atij çmime dhe njohje nga grupet mjedisore. Mbështetja e tij për mjekësinë alternative, përfshirë homeopatinë, është kritikuar nga disa në komunitetin e mjekësisë, dhe pikëpamjet e tij për rolin e arkitekturës në shoqëri dhe ruajtjen e ndërtesave historike kanë marrë vëmendje të konsiderueshme nga arkitektët britanikë dhe kritikët e dizajnit. Që nga viti 1993, Karli ka punuar në krijimin e Poundbury, një qytet i ri eksperimental, bazuar në preferencat e tij. Ai është gjithashtu një autor dhe bashkautor i një numri librash.

 Jeta e hershme dhe arsimimi 
Çarls lindi në Pallatin Buckingham në Londër gjatë mbretërimit të gjyshit të tij të nënës, Xhorxh VI, më 14 nëntor 1948, në 9:14 pasdite (GMT), fëmija i parë i Princeshës Elizabetë, Dukeshës së Edinburgut dhe Princit Filip, Dukës së Edinburgut dhe nipi i parë i Mbretit Xhorxh VI dhe Mbretëreshës Elizabetë. Ai u pagëzua në Sallën e Muzikës së pallatit nga Kryepeshkopi i Canterbury, Geoffrey Fisher, më 15 dhjetor 1948. Vdekja e gjyshit të tij dhe pranimi i nënës së tij si Mbretëresha Elizabeta II më 1952 e bëri Çarlsin trashëgimtar të saj. Si djali i madh i monarkut, ai mori automatikisht titujt Duka i Cornwall, Duka i Rothesay, Earl of Carrick, Baron of Renfrew, Lordi i Ishujve dhe Princi dhe Stjuard i Madh i Skocisë. Çarls mori pjesë në kurorëzimin e nënës së tij në Westminster Abbey më 2 qershor 1953. 
majtas|parapamje| Princi Çarls me prindërit dhe motrën e tij në tetor 1957 

 Princi i Uellsit 
Charles u bë Princi i Uellsit dhe Earl i Chester më 26 korrik 1958, megjithëse investimet e tij nuk u mbajtën deri më 1 korrik 1969, kur u kurorëzua nga nëna e tij në një ceremoni televizive të mbajtur në Caernarfon Castle. Ai zuri vendin e tij në Shtëpinë e Lordëve në vitin 1970, dhe ai mbajti fjalimin e vajzave të tij në qershor 1974,  anëtari i parë mbretëror që foli nga dyshemeja që nga e ardhmja Edward VII më 1884. Ai foli përsëri më 1975. Çarls filloi të marrë më shumë detyra publike, duke themeluar The Prince's Trust më 1976, dhe udhëtoi për në Shtetet e Bashkuara më 1981. Në mesin e viteve 1970, princi shprehu një interes për të shërbyer si Guvernator-Gjeneral i Australisë, me sugjerimin e kryeministrit Australian Malcolm Fraser, por për shkak të mungesës së entuziazmit publik asgjë nuk erdhi nga propozimi. Çarls pranoi vendimin, nëse jo pa ndonjë keqardhje; ai tha: "Pra, çfarë doni të mendoni kur jeni gati të bëni diçka për t'ju ndihmuar dhe ju është thënë thjesht se nuk jeni i kërkuar?" 

 Detyrat zyrtare 
Në vitin 2008, The Daily Telegraph e përshkroi Çarls si "anëtarin më të zellshëm të familjes mbretërore". Ai kreu 560 angazhime zyrtare në vitin 2008, 499 më 2010, dhe mbi 600 më 2011. 
parapamje| Princi i Uellsit u takua me Presidentin e SHBA Richard Nixon në Zyrën Ovale për një vizitë zyrtare në Shtetet e Bashkuara në korrik 1970. 
Në vitin 2010, Çarls e përfaqësoi Mbretëreshën në ceremoninë e hapjes së Lojërave të Komonuelthit 2010 në Delhi, Indi. Ai merr pjesë në ngjarje zyrtare në Mbretërinë e Bashkuar në mbështetje të vendeve të Commonwealth, të tilla si shërbimi përkujtimor i tërmetit Christchurch në Westminster Abbey më 2011. Nga 15 deri më 17 nëntor 2013, ai e përfaqësoi Mbretëreshën për herë të parë në një Takim të Kryetarëve të Komonuelthit të Qeverisë, në Colombo, Sri Lanka. 
parapamje| Çarls me Mbretëreshën, Theresa May, Donald Trump dhe udhëheqësit e tjerë të botës për të shënuar 75 vjetorin e D-Day më 5 qershor 2019 

 Shëndeti 
Më 25 mars 2020, Çarls testoi pozitiv për COVID-19, në mesin e pandemisë së COVID-19 pasi tregoi simptoma të lehta për ditë të tëra. Ai dhe Camilla më pas u izoluan në rezidencën e tyre në Birkhall. Camilla gjithashtu u testua, por pati një rezultat negativ. Clarence House deklaroi se ai tregoi simptoma të lehta por "mbetet në shëndet të mirë". Ata më tej deklaruan, "Nuk është e mundur të përcaktohet se nga kush princi kapi virusin për shkak të numrit të madh të angazhimeve që ai kreu në rolin e tij publik gjatë javëve të fundit". Disa gazeta ishin kritike që Çarls dhe Camilla u testuan menjëherë në kohën kur disa mjekë, infermierë dhe pacientë të NHS nuk kishin qenë në gjendje të testohen në mënyrë të shpejtë. Më 30 mars 2020, Clarence House njoftoi se Çarls ishte shëruar nga virusi, dhe ai ishte jashtë izolimit shtatëditor të këshilluar nga qeveria pasi u këshillua me mjekun e tij. Dy ditë më vonë, Çarls deklaroi në një video se ai do të vazhdojë të praktikojë izolimin dhe distancën sociale. 

 Trajnimi ushtarak dhe karriera 
Çarls shërbeu në Forcën Ajrore Mbretërore dhe, duke ndjekur gjurmët e babait të tij, gjyshit dhe dy prej gjyshërve të tij, në Marinën Mbretërore. Gjatë vitit të tij të dytë në Kembrixh, ai kërkoi dhe mori trainim të Forcës Ajrore Mbretërore. Më 8 mars 1971, ai fluturoi vetë në Royal Air Force College Cranwell për të trajnuar si një pilot avioni. Pas paradës së kaluar atë shtator, ai filloi një karrierë detare dhe u regjistrua në një kurs gjashtë javor në Royal Naval College Dartmouth. Ai më pas shërbeu në shkatërruesin me raketë të udhëzuar HMS  Norfolk (1971–1972) dhe frigatët HMS  Minerva (1972-1973) dhe HMS  Jupiter (1974). Më 1974, ai u kualifikua si një pilot i helikopterit në RNAS Yeovilton, dhe më pas iu bashkua 845 Naval Air Squadron, që vepron nga HMS  Hermes. 

Më 9 shkurt 1976, Çarls mori komandën e minierës bregdetare HMS Bronington për dhjetë muajt e tij të shërbimit aktiv në marina. Ai mësoi të fluturonte në një trainer bazë pilot Chipmunk, një trainer jet BAC Jet Provost dhe një trainer me shumë motorë Beagle Basset; ai pastaj fluturonte rregullisht aeroplanët Hawker Siddeley Andover, Westland Wessex dhe BAe 146 të Fluturimit të Mbretëreshës derisa ai hoqi dorë nga fluturimi pasi rrëzoi BAe 146 në Hebrides më 1994. 

 Interesat shoqërore 

 Marrëdhëniet dhe martesat 

 Imazhi mediatik 

 Rezidencat dhe financat 

 Tituj, stile, nderime dhe ushtri 
• 14 nëntor 1948 - 6 shkurt 1952 : Lartësia e Tij Mbretërore Princi Karl i Edinburgut

• 6 shkurt 1952 - 29 korrik 1958: Lartësia e Tij Mbretërore Duka i Kornuollit

• 29 korrik 1958 - 8 shtator 2022: Lartësia e Tij Mbretërore Princi i Uellsit

• Prej 8 shtator 2022 : Madheria i Tij Mbreti i Mbreterise se Bashkuar te Britanise se Madhe dhe Irlandes Veriore dhe dominionet e Komonuelthit Britanik

 Pasardhës 
 Emri  Lindur  Martesë  Fëmijë  Data  Bashkëshorte  William,Princi i Uellsit  21 qershor 1982  29 prill 2011  Katerina,Princesha e Uellsit Princi George i Uellsit
Princesha Charlotte e Uellsit
Princi Louis i Uellsit Princi Harri, Duka i Suseks  15 shtator 1984  19 maj 2018  Meghan,Dukesha e Suseks  Princi Archie i Suseks
Princesha Lilibet e Suseks

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Uebfaqja zyrtare e Princit të Uellsit 
 Princi i Uellsit në faqen e internetit të Royal Family  
 Uebfaqja zyrtare e 'The Prince's Trust' 


Kategoria:Lindje 1948
Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Anglikanë britanikë
Kategoria:Filantropë britanikë
Kategoria:Princat britanikë
Kategoria:Fëmijët e Elizabeth II
Kategoria:Krerë të Komonuelthit
Kategoria:Shtëpia e Windsor
Kategoria:Princat e Uellsit
Kategoria:Monarkë britanikë të shekullit të 21-të