Civeti i palmave aziatik

Civeti i palmave aziatike ( Paradoxurus hermaphroditus) është një viverrid vendas në Azinë jugore dhe  juglindore . Që nga viti 2008, ai është i listuar në listën e kuqe të IUCN si lloji jo i rrezikuar pasi strehon në një gamë të gjerë të habitateve . Ёshtë shpërndarë gjerësisht me popullsi të mëdha që në vitin 2008 .  Në Indonezi , ai kërcënohet nga copëzimi dhe tregtia e paligjshme e jetës së egër  .  

 Karakteristikat 
majtas|parapamje|Ilustrimi i kafkës së civetit në librin Histoire naturelle des mammifères
parapamje|Profili i civetit
Trupi i gjatë dhe i trashë i civetit të palmave aziatike është i mbuluar me flokë të trashë, të dendur që zakonisht janë me ngjyra gri. Ai ka një maskë të bardhë përgjatë ballit, një copë të vogël të bardhë nën secilën sy, një njollë të bardhë në secilën anë të hundës, dhe një vijë të ngushtë të errët midis syve. Muzgu, veshët, këmbët e poshtme dhe gjysma distale e bishtit janë të zeza, me tri rreshta shenjash të zeza në trup. Gjatësia e saj kokë më trup është rreth 53 cm me një bisht të gjatë të pa unifikuar 48 cm . Masa e tij është 2 deri në 5 kg . Gjëndrat e saj aromatike anale lëshojnë një sekrecion të bezdisshëm si një mbrojtje kimike kur kërcënohen ose shqetësohen.  

 Gama dhe habitati 
Civeti i palmave aziatike është vendas në Indi , Nepal , Bangladesh , Bhutan , Myanmar , Sri Lanka , Tajlandë , Singapor , gadishullin malajzia , Sabah , Sarawak , Brunei Darussalam , Laos , Kamboxhia , Vietnami , Kina , Filipinet dhe ishujt Indonezian të Sumatras , Java , Kalimantan , Bavean, dhe Siberut . U prezantua në Irian Jaya , Ishujt e vogjël të Sundës , Maluku , Sulaves dhe Japoni . Prania e tij në Papua Guinea e Re është e pasigurt.  

Zakonisht banon në pyje parësore , por gjithashtu paraqitet në dendësi më të ulëta në pyje sekondare dhe të zgjedhura selektive.  

Ёshtë gjithashtu e pranishme në parqe dhe kopshte periferike me pemë frutore të pjekur, fiq dhe bimësi të pashqetësuar. Kthetrat e saj të mprehta lejojnë ngjitjen e pemëve dhe ulluqeve të shtëpive. Në shumicën e pjesëve të Sri Lanka, civetët e palmave konsiderohen një telash i madh duke bezdisur njerzit duke bërë zhurmë me zë të lartë duke luftuar dhe duke lëvizur natën. 

 Evolucioni 
Shembujt Palawan dhe Borneo janë gjenetikisht të afërt, kështu që civetët e palmave aziatike në ishullin Palavan mund të jetë shpërndarë nga Borneo gjatë Pleistocenit . Ёshtë e mundur që njerëzit më vonë e futën civetin e palmave aziatike në ishujt e tjerë të Filipineve.  

 Sjellja dhe ekologjia 
parapamje|Civeti i plave aziatike,Tiland
parapamje|Civeti me të vegjlit e saj,Indi
Civeti i palmave aziatike mendohet se bënë një mënyrë jetese të vetmuar , përveç për periudha të shkurtra gjatë riprodhimit . Ёshtë njëkohësisht kafshë tokësore dhe arbeoral, që tregon një model aktiviteti nate midis mbrëmjes vonë deri pas mesnatës.   Zakonisht është aktiv midis agimit dhe 4:00 të mëngjesit, por më pak aktiv gjatë netëve kur Hëna është më e ndritshme.  

Sjellja e shënjimit të aromës dhe reagimi i nuhatjes ndaj ekskretimeve të ndryshme si urina, feça dhe sekretimi i gjëndrës perineale ndryshon mes meshkujve dhe femrave. Markimi i aromave duke zvarritur gjëndrën perineale dhe duke lënë sekretimin në substrat u vu re më së shpeshti tek të dy gjinitë. Kohëzgjatja e përgjigjes së nuhatjes ndryshonte dhe varej si nga gjinia, ashtu edhe nga lloji i sekretimit. Civeti i palmës mund të dallojë kafshë të tjera dhe individ të llojit të vetë të të dyve gjinive me anë të sekretimit të gjëndrave perineale.  

 Ushqyerja dhe dieta 
Civeti i palmave aziatike është një omnivorë që ushqehet më së shumti me fruta të tilla si manaferrat dhe frutat. Kështu ndihmon në mirëmbajtjen e ekosistemeve pyjore tropikale përmes shpërndarjes së farave.  Ai ushqehet me çiku , mango , rambutan dhe kafe , por edhe gjitarë të vegjël dhe insekte. Ajo luan një rol të rëndësishëm në rigjenerimin natyror të palmave Pinanga kuhlii dhe P. zavana në Parkun Kombëtar Gunung Gede Pangrango .  Ai gjithashtu ushqehet me farat e luleve palme , të cilat kur fermentohen bëjnë verë palme, një pije e ëmbël . Për shkak të këtij zakoni, quhet macja vogëlush . 

 Riprodhimi 
Për shkak të zakonit të tij të vetëmisë dhe jetesës natën, dihet pak për proceset dhe sjelljet e tij riprodhuese.  Në mars 2010, një çift civetësh të palmave u vëzhgua kur u përpoq të çiftëzohej.Mashkulli copuloi në degën e pemës për rreth pesë minuta. Gjatë asaj periudhe, mashkulli u bashkua me femrën 4-5 herë. Pas çdo bashkimi, dyshja u ndanë për disa momente dhe përsëritën të njëjtën procedurë. Pas përfundimit të çiftëzimit, dyshja u rrëzua për ca kohë, duke lëvizur nga dega në degë në pemë. Kafshët u ndanë pas rreth gjashtë minutash dhe u transferuan në degë të ndryshme dhe pushuan atje.  

 Kërcënimet 

 Gjuetia 
Në disa pjesë të gamës së tij, civeti i palmave aziatike janë gjuajtur për mish dhe tregtinë e kafshëve shtëpiake.  Në Kinën jugore ajo është gjuajtur gjerësisht. Individë të vdekur u gjetën në fiset lokale, ku u vriste për mishin e tij, në Coimbatore , Tamil Nadu dhe Agra , Uttar Pradesh , midis 1998 dhe 2003 në Indi.  

Vaji i nxjerrë nga copa të vogla të mishit të mbajtur në vaj liri në një tenxhere të mbyllur prej balte dhe rregullisht të lagur me gjellë, përdoret indigjenisht si një ilaç për zgjebe . 

 Kopi luwak 
djathtas|parapamje|Civet i robëruar
Kopi luwak është kafe e përgatitur duke përdorur fasule kafeje që i janë nënshtruar tretjes dhe fermentimit në traktin gastrointestinal të civetit të palmave aziatike, i cili quhet luwak në Indonezi. Testimi i madh i reologjisë mekanike të deformimit zbuloi se fasulet e kafesë së civetit janë më të vështira dhe më të brishta në natyrë sesa homologët e tyre të kontrollit që tregojnë se lëngjet tretëse hyjnë në fasule dhe modifikojnë vetitë mikro-strukturore të këtyre fasule. Enzimat proteolitike shkaktojnë prishje të konsiderueshme të proteinave të ruajtjes . 

Kopi luwak është bërë tradicionalisht nga feci i civetit të egra, megjithatë, për shkak se ai bëhet një pije e modës, civetët po kapen gjithnjë e më shumë për të prodhuar në masë këtë përzierje. Shumë nga këto civetë janë vendosur në sistemet e kafazit të baterive të cilat janë kritikuar për arsye të mirëqenies së kafshëve.   Ndikimi i kërkesës për këtë kafe në modë tek popullatat e palmës së egër nuk është ende i panjohur, por mund të përbëjë një kërcënim të rëndësishëm. Në Indonezi, kërkesa për civetët e palmave aziatike duket se është në kundërshtim me kuotën e vendosur për kafshët shtëpiake.  

 Konsevimi 
Paradoxurus hermaphroditusështë renditur në Shtojcën III nga CITES.   Ekziston një kuotë në vend në Indonezi, duke përjashtuar tregtinë nga zona të caktuara, duke vendosur një kapak mbi numrin e civetëve që mund të merren nga të egra, dhe duke lejuar që vetëm 10% e atyre që hiqen nga egra të shiten brenda vendit. Kjo kuotë është injoruar kryesisht nga gjuetarët dhe tregtarët dhe nuk zbatohet nga autoritetet. Shepherd, C. R. (2008). Civets in trade in Medan, North Sumatra, Indonesia (1997–2001) with notes on legal protection . Small Carnivore Conservation 38: 34–36.  Ky lloji është bërë e njohur si një kafshë shtëpiake në Indonezi vitet e fundit, duke shkaktuar një rritje të numrave që gjenden në tregjet në Java dhe Bali. Shumica e kafshëve të shitura si kafshë shtëpiake kanë origjinë nga në të egër. Numri i lartë i kafshëve të shikuara, mosrespektimi i kuotës dhe mungesa e zbatimit të ligjeve janë shkaqe për shqetësimin e ruajtjes. 

 Taksonomia 
parapamje|Ilustrimi në librin The fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. – Volume 1
parapamje|Civeti i palmave  filipinez
Viverra hermaphrodita ishte emri shkencor i propozuar nga Peter Simon Pallas në 1777.  Një numër i konsiderueshëm i nënllojeve janë përshkruar midis 1820 dhe 1992. Ato janë renditur sipas vitit të përshkrimit të parë: 

Individët e pëshkruar janë individ zoologjik nga viti 1820 and 1992:

 Viverra bondar nga Anselme Gaëtan Desmarest në 1820 ishte një individ nga Bengali

 Viverra musanga nga Stamford Raffles në 1821 ishte individ nga Sumatra

 Viverra musanga, var. javanica nga Thomas Horsfield në 1824 

 Paradoxurus pallasii nga John Edward Gray në 1832 ishte një individ nga India

 Paradoxurus philippinensis nga Claude Jourdan në 1837 ishte individ nga Filipinet

 P. h. setosus nga Honoré Jacquinot dhe Pucheran në 1853

 P. h. nictitans nga Taylor në 1891 ishte individ nga Odisha;

 P. h. lignicolor nga Gerrit Smith Miller në 1903

 P. h. minor nga John Lewis Bonhote në 1903

 P. h. canescens nga Lyon në 1907

 P. h. milleri nga Cecil Boden Kloss në 1908

 P. h. kangeanus nga Oldfield Thomas në 1910

 P. h. sumbanus nga Ernst Schwarz në 1910

 P. h. exitus nga Schwarz in 1911

 P. h. cochinensis nga Schwarz, 1911)

 P. h. canus (Miller, 1913)

 P. h. pallens (Miller, 1913)

 P. h. parvus (Miller, 1913)

 P. h. pugnax (Miller, 1913)

 P. h. pulcher (Miller, 1913)

 P. h. sacer (Miller, 1913)

 P. h. senex (Miller, 1913)

 P. h. simplex (Miller, 1913)

 P. h. enganus nga Lyon, 1916

 P. h. laotum nga Nils Carl Gustaf Fersen Gyldenstolpe në 1917

 P. h. balicus nga Sody në 1933 ishte një individ nga Balia

 P. h. scindiae nga Pocock në 1934 isht individ nga Gwalior, dhe një nga India qëndrore;

 P. h. vellerosus nga Pocock në 1934 ishte individ ngaa Kashmiri;

 P. h. dongfangensis nga Corbet dhe Hill në 1992

Statusi taksonomik i këtyre llojeve nuk është vlerësuar ende.

 Në kulturë 
Në mitologjinë Filipine , njerëzit e zonës Bagobo besojnë në një qenie të quajtur Lakivot thuhej se ishte një civet i madh dhe i fuqishëm palme që mund të flasë. Lakivot mposhti përbindësha të ndryshëm, përfshirë përbindëshin me një sy Ogassi dhe qeniet që ruanin Pemën e Arit, e cila kishte Lulen e Arit që kërkonte. Ai përfundimisht u shndërrua në një djalë të ri të pashëm dhe u martua me personin të cilit i dha Lulen e Arit.

 Referime 

 Linqet ekstra 

 Animal Diversity Web at the University of Michigan: Paradoxurus hermaphroditus

Kategoria:Gjitarë
Kategoria:Gjitarë të Azisë
Kategoria:Kafshë mishngrënëse
Kategoria:Mishngrënës të Azisë
Kategoria:Viverridët