Kodiku i Markalianus

lidhje=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Codex_Marchalianus,Tischendorf's_facsimile_(Dan_1-9).JPG|djathtas|parapamje|285x285px|Daniel 1-9 kopje e edicionit të Tischendorf’it 
Kodiku  Marchalianus-it i  nga siglum Q është një kopje  e dorëshkrimit grek të shekullit të 6-të të versionit grek të Biblës Hebraike (Tanakh ose Testamentit të Vjetër) i njohur si Septuagint. Teksti ishte shkruar në letër vellumi me shkronja uniciale. Sipas palaeografisë  i është datuar në shekullin e 6-të.

Emri i tij ka prejardhjen nga një ish-zotëruesi, René Marsal.

 Përshkrimi 
Dorëshkrimi është I shkruar vëllim kuarto, i grupuar në tufa  me pesë fletë ose dhjetë fletë secila, si Kodiku “Vaticanus” ose Kodiku “Rossanensis”. Ai përmban tekstin e Dymbëdhjetë Profetëve, librin e Isiahut, librin i Jeremisë me Barukun, Vajtimet, letra e Jeremisë, librin e Ezekielit, librin e Danielit, me Susanna dhe Bel. Rendi i 12 Profetëve është i pazakontë: Hosea, Amos, Mikah, Joel, Obadiah, Jonah, Nahum, Habakkuk, Zephaniah, Hagai, Zekariah dhe Malachi. Renditja e librave është e njëjtë si në Kodikun “Vaticanus”. Libri i Danielit përfaqëson versionin e Theodotion-it. 

Në të vërtetë dorëshkrimi përbëhet nga 416 fletë pergamene, por dymbëdhjetë fletët e  para përmbajnë materiale të  etërve të kishës së hershme, dhe nuk bëjnë pjesë e dorëshkrimit origjinal. Fletët kanë madhësinë  11 x 7 inç (29 x 18 cm). Shkrimi është në një kolonë për faqe, 29 rreshta për kolonë dhe 24-30 shkronja në rresht.Dorëshkrimi është I shkruar në unicialë të guximshme të të ashtuquajturit stil Copt (koptik). 

Në gjysmën e parë të shekullit të 19-të ajo pati reputacionin e të qënit një  prej dorëshkrimeve më të vjetra të Septuagintit. Në përgjithësi është rënë dakord që Kodiku i Marchalianus-it i përket një familjeje tekstuale të mirë-përcaktuar me karakteristika Hesychian, dhe teksti i saj është rezultat i recensionit Hesychian (së bashku me dorëshkrimet A, 26, 86, 106, 198, 233).

 Shënime në ndarjet 
Rreth 70 artikuj nominale qëndrojnë në kufijtë e Ezekielit dhe Vajtimeve. Gjithashtu leximet Hexaplaric shtohen në diferencë.

Lidhja me Tetragrammaton

Në librin e Isaiah 45:18 Septuaginta Greke ka Ἐγώ εἰμι, [9] ("Unë jam"), një dorëshkrim  I mëvonshme i shtoi Κύριος ("Zoti") tek teksti Codex Marchalianus, duke e përputhur atë me Tekstin Masoretik אני .

Në shënimet e ndara përdoret Ιαω, një shndërrim fonetik në shkronjat greke në Hebraisht יהוה, për të shoqëruar tekstin e Ezekielit 1: 2 dhe 11: 1.  Në disa shënimetë ndara ai jep ΠΙΠΙ në të njëjtën mënyrë.

Për këtë arsye është përmendur në disa diskutime rreth Tetragrammaton.

 Historia e Kodikut 
Dorëshkrimi është shkruar në Egjipt jo më vonë se shekulli i 6-të. Duket se ka mbetur atje deri në të nëntën, pasi korrigjimet dhe shënimet uniciale, si dhe teksti shfaqin letra të formës karakteristike egjiptiane. Nga Egjipti u transportua para shekullit të 12-të në Italinë e Jugut, dhe prej andej në Francë, ku u bë pronë e Abacisë së Shën Denys afër Parisit.René Marsal (pra emri i kodikut) mori dorëshkrimin nga Abacinëe e  St. Denys. Nga biblioteka e Marsalit ajo kaloi në duart e Kardinalit La Rochefoucauld, i cili nga ana e tij, e paraqiti atë në College de Clermont, shtëpinë e njohur të Jezuitëve në Paris.Më në fund, në 1785, ajo u ble për Bibliotekën e Vatikanit, ku tani është e vendosur. 

Kodiku ishte i njohur për Bernard de Montfaucon dhe Giuseppe Bianchini. Teksti i Kodikut u përdor nga J. Morius, Ëettstein, një Montfaucon. Ishtë i mbledhur për James Parsons, dhe redaktuar nga Tischendorf në vëllimin e katërt të tij Nova Collectio 4 (1869), f. 225–296, [18] dhe në vëllimin e nëntë të tij Nova Collectio 9 (1870), f. 227 -248 [3]. Giuseppe Cozza-Luzi redaktoi tekstin e saj në 1890.

Është sugjeruar nga Ceriani në 1890 që teksti i Kodikut përfaqëson versionin e modifikuar  Hesychian; por shenjat Hexaplaric janë shtuar lirshëm, dhe kufijtë furnizojnë ekstrakte të bollshme nga Aquila, Symmachus, Theodotion dhe Septuaginta e Hexapla.

Kodiku ndodhet në Bibliotekën e Vatikanit (Vat. Gr. 2125).

 Shiko gjithashtu 

Arkitektura dhe arti i hershëm I krishterë

 Referencat 
1.    ^ Würthwein Ernst (1988). Der Text des Alten Testaments. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft

2.    ^ Jump up to:a b c d e Bruce M. Metzger (1981) .Manuscripts of the Greek Bible: An Introduction to Palaeography

3.    ^ Jump up to:a b c d e Swete, Henry Barclay (1902) . An Introduction to the Old Testament in Greek.Cambridge p.120

4.	^ Jump up to:a b c Alfred Rahlfs, Verzeichnis der griechischen Handschriften des Alten Testaments, für das Septuaginta-Unternehmen, Göttingen 1914, pp. 273-274.

5.	^ Swete, Henry Barclay (1902). An Introduction to the Old Testament in Greek. Cambridge. p. 121.

6.	^ The Cambridge History of the Bible  (Vol. 2 - The West From the Fathers to the Reformation), ed. by G. W. H. Lampe, Cambridge University Press 2006, p. 19

7.	^ Natalio Fernández Marcos, Wilfred G. E. Watson, The Septuagint in context: introduction to the Greek version of the Bible (Brill: Leiden 2000), p. 242

8.	^ Ernst Wurthwein. The Text of the Old Testament: An Introduction to the Biblia Hebraica. Wm. B. Eerdmans Publishing.

9.	^ Is 45:18 on The Scholarly Bible Portal of the German Bible Society 

10.	^ John T. Townsend, "The Gospel of John and the Jews: The Story of a Religious Divorce", in: Alan T. Davies, ed., Antisemitism and the Foundations of Christianity (Paulist Press, 1979): p. 77

11.	^ Bruce Manning Metzger, Manuscripts of the Greek Bible: An Introduction to Greek Palaeography (Oxford University Press 1981), p. 35

12.	^ Martin Rösel, Tradition and Innovation: English and German Studies on the Septuagint(SBL Press 2018), p. 296, footnote 32

13.	^ Rösel 2018, p. 304, footnote 54

14.	^ Norman L. Geisler; William E. Nix (2012). From God To Us Revised and Expanded: How We Got Our Bible. Moody Publishers. ISBN 0802483925.

15.	^ David Edward Aune (2006). Apocalypticism, Prophecy and Magic in Early Christianity: Collected Essays. Mohr Siebeck. p. 363. ISBN 3-16-149020-7.

16.	^ Vasileiadis, Pavlos; Gordon, Nehemia (2019). "Transmission of the Tetragrammaton in Judeo-Greek and Christian Sources («Η Μεταβίβαση του Τετραγράμματου στις Ιουδαιο-Ελληνικές και Χριστιανικές Πηγές»)". Vol. 18. Accademia: Revue de la Société Marsile Ficin: 6. ISSN 1296-7645. OCLC 875842213.

17.	^ C. v. Tischendorf, Nova Collectio 4 (1869), p. XIX

18.	^ C. v. Tischendorf, Nova Collectio 4 (1869), pp. 225-296

19.	^ Giuseppe Cozza-Luzi, Prophetarum codex Graecus Vaticanus 2125 (Romae, 1890)

 Lexim të mëtejshëm 

 Constantin von Tischendorf, Nova Collectio 4 (1869), pp. 225–296 [text of the codex]

 Joseph Cozza-Luzi, Prophetarum codex Graecus Vaticanus 2125 (Romae, 1890)

 Antonio Ceriani, De codice Marchaliano seu Vaticano Graeco 2125 (1890)

 Alfred Rahlfs, Verzeichnis der griechischen Handschriften des Alten Testaments, für das Septuaginta-Unternehmen, Göttingen 1914, p. 273

 Bruce M. Metzger

 Digitised copy of Codex Marchalianus in the Vatican library, Vat.Gr.212

Kategoria:Dorëshkrime biblike
Kategoria:Kodikë
Kategoria:Dokumente historike
Kategoria:Shekulli VI në Perandorinë Bizantine
Kategoria:Historia e Krishtërimit
Kategoria:Historia e Egjiptit