Porti i Bejrutit

Porti i Bejrutit (Arabisht: مرفأ بيروت, marfa bayrut) është (ishte) porti kryesor në Liban në pjesën lindore të Gjirit të Shën Gjergjit në bregdetin verior të Mesdheut të Bejrutit, në perëndim të lumit të Bejrutit. Është (ishte) një nga portet më të mëdha dhe më të ngarkuara në Mesdheun Lindor.

Më 4 gusht 2020, disa shpërthime të mëdha ndodhën në Portin e Bejrutit. Të paktën 135 njerëz u vranë dhe 5000 të tjerë u plagosën në shpërthimet.Cabinet declares state of emergency, port officials placed under house arrest , Daily Star (5 gusht 2020). Shpërthimet shkatërruan kryesisht portin dhe infrastrukturën e tij, përfshirë pjesën më të madhe të rezervave të grurit të qytetit dhe shkaktuan miliarda dollarë dëme në të gjithë qytetin. Para katastrofës, rreth 60% e importeve të Libanit erdhën përmes portit, sipas një vlerësimi të S&P Global.Austin Ramzy, What We Know and Don't Know About the Beirut Explosions, New York Times (5 gusht 2020)

Historia
parapamje|left|Pamje ajrore
Pjesa më e madhe e portit u dëmtua gjatë Luftës Civile Libaneze, dhe pjesë të ndryshme të portit ishin nën kontrollin e milicive të ndryshme të armatosura.Elizabeth Picard, "The Political Economy of Civil War in Lebanon" in War, Institutions, and Social Change in the Middle East (ed. Steven Heydemann: University of California Press, 2000), p. 294. Në vitin 1976, të gjitha transporti në port u ndalën për nëntë muaj për shkak të përplasjeve të milicisë. Një artikull i vitit 1977 në Middle East Economic Digest raportoi se nuk kishte "një depo ose një pjesë e pajisjeve nuk ishte e paprekur" kur porti u rihap zyrtarisht më 15 dhjetor 1976.Johnny Rizq, "Beirut Port: Lebanese Resourcefulness Is Put to the Test," Middle East Economic Digest, v. 21, n.25 (Jun 24, 1977), 4-5, cited in Middle East: The Strategic Hub: A Bibliographic Survey of Literature, Headquarters, Department of the Army (1978 ed.), p. 98. Forcat libaneze, një milici krishtere, morën kontrollin e portit në mes vitit 1986; milicia u tërhoq më 1989 në mes të një shtytje nga forcat e ushtrisë libaneze nën komandën e gjeneralit Michel Aoun.Christian Militia Withdraws from Beirut Port, Associated Press (23 shkurt 1989). Në vitin 1991, Ushtria libaneze që kishin kontrolluar një skelë në portin e Bejrutit u rrëzuan nga forcat e ushtrisë libaneze nën Émile Lahoud; kapja ishte pjesë e përpjekjeve më të gjera të Presidentit Elias Hrawi për të konsoliduar pushtetin në zonën e Bejrutit, dhe përkoi me rrëzimin e Amalit Shia nga porti Ouzai dhe Partia Socialiste Progresive kryesisht Druze nga Porti Khalde.Ihsan A. Hijazi, Army in Lebanon Seizes Militias' Smuggling Ports. New York Times (12 mars 1991).

Pas luftës, porti detar dhe rrethina u rindërtuan dhe përsëri u bënë një port i madh.Sara Fregonese, The port of Beirut: vital, historic centre of a complex city, The Conversation (5 gusht 2020). Porti operohet dhe menaxhohet nga Gestion et exploitation du port de Beyrouth (GEPB), (frëngjisht për "Autoriteti i Portit të Bejrutit"). Operacionet e terminalit të kontejnerëve nënkontraktohen në Konsorciumin privat të terminalit të kontejnerëve në Bejrut (BCTC).

Shpërthimet

parapamje|right|Pasojat e shpërthimit në Portin e Bejrutit
Më 4 gusht 2020, shpërthime të shumta ndodhën në port. Ministri i Shëndetit Publik Hamad Hassan raportoi se të paktën 135 njerëz u vranë dhe 5,000 u plagosën. Shpërthimet shkatërruan kryesisht portin, përfshirë infrastrukturën e tij dhe depot.Tomas Kristiansen, Lebanon's main port destroyed completely in Beirut explosion, Shipping Watch (5 gusht 2020). Deri në 300,000 njerëz mund të jenë dëbuar pa strehë, sipas guvernatorit të qytetit të Bejrutit, Marwan Abboud.Zeina Khodr, Hundreds of thousands left homeless by Beirut explosion, Al Jazeera (5 gusht 2020). Vlerësimet e dëmeve janë në miliarda dollarë.

Shpërthimi fillestar mund të ketë ndodhur në një depo të fishekzjarreve, ndërsa një seri e mëvonshme shpërthimesh shumë më të mëdha erdhën nga 2,750 tonë nitrat amoni shumë eksploziv që ishin ruajtur për gjashtë vitet e mëparshme në një depo në port, konkretisht Hangar 12. Nitrati i amonit kishte mbërritur në port në shtator 2013, në bordin e një anije mallrash me pronësi ruse, me anijen e quajtur MV Rhosus. Anija erdhi nga Gjeorgjia dhe ishte e destinuar për Mozambik, por u braktis nga pronarët dhe ekuipazhi i saj në Bejrut. Në gjashtë letra gjatë tre viteve të ardhshme, zyrtarët e doganave të portit paralajmëruan autoritetet libaneze në lidhje me rreziqet e ruajtjes së kimikateve në port dhe kërkuan autorizim për rieksportimin e tij, kthimin e saj në ushtrinë libaneze, ose shitjen e saj në një ndërmarrje libaneze e eksplozivëve. Sidoqoftë, nuk u mor asnjë veprim për të hequr rezervat.Timour Azhari, Beirut blast: Tracing the explosives that tore the capital apart, Al Jazeera (5 gusht 2020).>

 Referime 

Lidhje të jashtme
Faqja zyrtare e Portit të Bejrutit  (arabisht)
Faqja zyrtare e Portit të Bejrutit  (anglisht)

Kategoria:Portet e Libanit