Petër Beron

Petër Beron (rreth 1799, Kotel - 21 mars 1871) ishte një mësues bullgar . 

Ai krijoi abetaren e parë moderne bullgare, të njohur si Abetarja Peshku për shkak të një delfini të vizatuar në fund të librit. Beron është quajtur "babai i Bullgarisë moderne".  

 Biografia 
Petër Beron lindi rreth vitit 1800, në qytetin e Kotelit në një familje të pasur artizanësh dhe tregtarësh. Në Kotel ai e  mori arsimin fillor në shkollën e kishave të Stoyko Vladislavov dhe Rayno Popovich . Ai e vazhdoi arsimin në Bukuresht, ku hyri në shkollën e mësuesit grek Konstantin Vardalach . Ky i fundit, pedagog dhe enciklopedist i njohur në atë kohë, ka ndikuar ndjeshëm në zhvillimin e Beronit si shkencëtar dhe filozof . 

Ai punoi në Bukuresht dhe Craiova, por pas disa viteve praktikë  u largua nga puna e tij dhe filloi biznes në tregti. Pesëmbëdhjetë vjet më vonë, pasi fitoi lekë, shkoi në Paris, mori me qira një apartament, dhe filloi karrierën e tij të vërtetë shkencore. Ambicia e tij ishte të studionte të gjitha njohuritë njerëzore deri në atë kohë dhe të bënte një vlerësim natyror-filozofik duke krijuar një Panepisteme të re. Enciklopedizmi i tij ishte i jashtëzakonshëm. Dr Beron dinte nëntë gjuhë dhe shkroi rreth 30 vëllime, duke mos llogaritur dy fjalorë, një atlas, disertacionin e doktoraturës së tij (shkruar në gjuhën latine ) dhe Abetaren e Peshkut . 

 Puna shkencore 
Ka fakte të caktuara, të cilat vijnë për të treguar qëndrimin e doktor Beronit midis shkencëtarëve të kohës. Në seancën e Akademisë Mbretërore të Shkencave në Londër, mbajtur në 20 qershor 1850, Sir John Lee prezantoi punën e tij mbi sistemin e atmosferës dhe pranoi veprimtarinë e Beronit. Në 1853 Dr. Beron u ftua nga Shoqata e Shkencave të Natyrës në Athinë, ku i lexoi një artikull të titulluar Tokën para përmbytjes . Më 1855 botoi Filozofinë e tij Sllave në gjuhën gjermane. Më 1858 Origjinat e Shkencave Fizike, Natyrore dhe të Shkencave Metafizike dhe Morale u shtypën në gjuhën frënge . 

Dy vitet e ardhshme iu kushtua një atlasi të madh kozmografik me përshkrime. Hartat në atlas u hartuan nga piktori i famshëm bullgar Nicolaus Pavlovich . Por kulmi i përpjekjeve të tij shkencore ishte Panepisteme, në shtatë vëllime, i cili u botua në frëngjisht në fillim të 1861. Deri në fund të jetës së tij në 21 Mars 1871 ai iu përkushtua kësaj detyre interesante dhe krijuese. 

 Pikëpamjet filozofike 
Dr. Beron kaloi rreth 25 vjet të jetës së tij në Paris dhe qytete të tjera të Evropës. Ai studioi filozofinë dhe kulturën perëndimore, duke dëshmuar përpjekjet e pozitivizmit klasik, më së shumti të filozofit Auguste Comte. Sidoqoftë, Beroni sinqerisht besoi në pavarësinë e filozofisë së tij Panepisteme . Ai e konsideroi Aristotelin si autoritetin përfundimtar shkencor. Këto janë ndikimet kryesore në besimet e Beronit në filozofi dhe logjikë. 

 Referime 

Kategoria:Bullgarë
Kategoria:Lindje - Vitet 1790