Meles

Meles është një gjini e vjedullave që përmbajnë tri lloje të gjalla,vjedulla japoneze ( Meles anakuma ),vjedulla aziatike ( Meles leucurus ), dhe vjedulla evropiane ( Meles meles ). Në një kategorizim më të vjetër, ata u panë si një specie e vetme me tre nënspecie ( Meles meles anakuma , Meles meles leucurus dhe Meles meles meles ). Ekzistojnë gjithashtu disa anëtarë të zhdukur të gjinisë. Ata janë anëtarë të nënfamiljes Melinae të familjes së kunadheve, Mustelidae.

 Taksonomia 
Gjinia Meles u krijua nga zoologu francez Mathurin Jacques Brisson në vitin 1762 pasi Carl Linnaeus kishte përshkruar vjedulla europiane Meles meles në 1758. Kjo kafshë kishte një gamë shumë të gjerë mbi pjesën më të madhe të Evropës dhe Azisë dhe ka pasur shumë diskutime nëse është një specie e vetme ose tre specie të dallueshme. Ekzistojnë dallime gjeografike midis individëve nga pjesë të ndryshme të diapazonit në strukturën e kafkës, morfologjinë e dhëmbëve të parë premolarë dhe shenjat e fytyrës. Disa autoritete mbrojtën vendosjen e vendosjes së vjedullave evropiane dhe aziatikë në specie të veçantë, Meles meles dhe Meles leptorhynchus (Milne-Edvard, 1867), kufiri midis të dyve është lumi Volga . Të tjerët konsideruan se ishin tre nën-specie, M. m. meles , gjetur në perëndim të Vollgës, M. m. arenarius-leptorhynchus , e gjetur midis Volgës dhe Transbaikalia , dhe M. m. amurensis-anakuma nga rajoni i Amur dhe Primorskii .

Studimet gjenetike të ADN-s mitokondriale tregojnë ndarjen e dy varianteve në secilën anë të Vollgës, por renditja e saktë e tyre taksonomike mbetet e papërcaktuar. Një studim i mëtejshëm i dhëmbëve të faqeve nga individë në të gjithë gamën e mbështet këtë ndarje dhe siguron konfirmimin që M. meles dhe M. anakuma janë me të vërtetë specie të ndara.

 Speciet e gjalla 

LlojetPëshkrimiGamaVjedulla evropiane  Meles meles
200x200pxKafshë të ndërtuara fuqishëm me koka të vogla; qafë të trasha, të shkurtër; trup të stukuar, në formë pykë; këmbët e shkurtra dhe bishti në formë kubi. Këmbët e tyre janë digjitale dhe të shkurtra, me pesë gishtërinj në secilën këmbë. Gjymtyrët janë të shkurtra dhe masive, me sipërfaqe të zhveshura të ulëta në këmbë. Kthetrat janë të forta dhe të zgjatura dhe kanë një fund të mpirë për gërmime. Ata kanë gërhitës fleksibël dhe sy dhe vesh të vegjël. Gëzofi është e ashpër në anën e pasme dhe anët me qime roje të gjata të rrahura dhe një shtresë e hollë, me flokë të shkurtër. Barku është i veshur me qime të shkurtra të holla. Ngjyra e shpinës dhe anëve është e lehta-argjendtë-gri, me theks të ngjyrosur kashtë në anët. Bishti ka qime të gjata dhe të trashë, dhe në përgjithësi është me të njëjtën ngjyrë si mbrapa. Dy shirita të zinj kalojnë përgjatë kokës, duke filluar nga buza e sipërme dhe duke kaluar lart në të gjithë bazën e veshëve. Pjesët e tjera të fytyrës janë të bardha. Madhësia ndryshon sipas specieve, por zakonisht është midis 60 dhe 90 centimetra (24 dhe 35 in) në gjatësinë e trupit dhe 12 dhe 24 cm (5 dhe 9 in) në gjatësinë e bishtit. Meshkujt e rritur janë përgjithësisht më të rëndë se femrat dhe mund të peshojnë midis 15 dhe 17 kilogramë (33 dhe 37 lb) gjatë vjeshtës, kur rezervat maksimale të yndyrës janë të pranishme .në të gjithë Evropën dhe në pjesë të Azisë në perëndim të lumit Volga. Vjedulla aziatike  Meles leucurus
200x200pxMë të vogla se vjedula evropiane, por kanë dhëmbë më të mëdhenj të faqeve të sipërme. Ngjyra ndryshon disi mbi gamën e madhe, por shumica e individëve janë me ngjyra më të lehta sesa vjedulla evropiane, megjithëse disa forma mund të jenë shumë më të njëjtën hije. Në përgjithësi, ngjyra e tyre është më kafe-gri. Anët e tyre janë më të këndshme se kurrizi  dhe shiritat e errët të fytyrës lakohen lart pas syve dhe kalojnë mbi veshë. Shirita qendrore e zbehtë në gërhitje është përkatësisht më e shkurtër dhe e ngushtë dhe karakteristikat e fytyrës së bardhë janë gjithnjë më shumë të ngjyrosura kafe. Madhësia e tyre ndryshon sipas rajonit në të cilin ata jetojnë me meshkuj të nënspecieve të Siberisë duke qenë rreth 70 centimetra (28 in) të gjatë dhe femrat rreth 65 centimetra (26 in), me meshkujt që peshojnë midis 10 dhe 13 kilogramë (22 dhe 29 lb). Vjedullat kaukazian janë me të njëjtën gjatësi, por meshkujt peshojnë më pak nga 7 deri në 8.3 kilogram (15 deri 18 lb). Vjedulla Amur është midis 60 dhe 70 centimetra (24 dhe 28 in). Azia qendrore dhe veriore në lindje të lumit Volga. Vjedulla japoneze  Meles anakuma
200x200pxMë të vegjël se dy speciet e tjera, meshkujt janë të gjatë rreth 80 centimetra (31 in) dhe femrat 72 centimetra (28 in). Pesha e tyre është zakonisht midis 4 dhe 8 kilogramë (8,8 dhe 17,6 lb). Ata kanë një gëzofi shumë më të kuqërremtë dhe shenjat e fytyrës janë më pak të dallueshme.  

Vjedullat japoneze janë kafshë natë dhe letargjia gjatë muajve më të ftohtë të vitit. Vjedullat japonezë janë më të vetmuar sesa vjedullat evropianë ; ato nuk grumbullohen në klane shoqërore, dhe bashkëshortët nuk formojnë lidhje bono . Gjatë sezonit të çiftëzimit, gama e një vjedulle mashkulli mbivendoset me ato të dy ose tre femrave. Një femër bëhet e pjekur seksualisht në moshën dy vjeç dhe lind një pjellë prej dy ose tre (herë pas here katër) këlyshë në Mars ose Prill. Shpejt pas kësaj, femrat bashkohen përsëri, por implantimi vonohet deri në shkurtin vijues. Endemike në Japoni por nuk janë të pranishëm në ishullin e madh të Hokaidos . 

 Fosilet 
alt=|majtas|parapamje|Kafka fosile e Meles thorali
Një specie tjetër është Meles thorali nga Pleistoceni i vonë , i njohur vetëm nga mbetjet fosile, ekzemplarët e të cilave janë gjetur në Saint-Vallier, Drôme , në Francën juglindore dhe Binagady , në Azerbajxhan. Këta kanë dhëmbë të mëdhenj dhe karakteristika të ndërmjetme ndërmjet M. meles dhe M. anakuma . Teorizohet që ata ishin një specie stërgjyshore nga e cila u zhvendosën këto dy specie moderne. Një specie tjetër e zhdukur nga Evropa është Meles hollitzeri nga Pleistoceni i hershëm, mbetjet e së cilës u gjetën në Deutsch-Altenburg , në verilindje të Austrisë, dhe Untermassfeld , në Gjermani juglindore. 

 Referime 

Kategoria:Gjitarë
Kategoria:Gjitarë të Azisë
Kategoria:Gjitarë të Evropës
Kategoria:Kafshë mishngrënëse
Kategoria:Mishngrënës të Europës
Kategoria:Mishngrënës të Azisë
Kategoria:Mustelidë
Kategoria:Gjini e gjitarëve