Varreza me grup të tumave e Shirokës

Varreza me grup të tumave e Shirokës është një monument i trashëgimisë kulturore i cili ndodhet në lokalitetin e Shirokës në Therandë, Kosovë.  Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër unik 003600.

 Historiku 
Varrezat e grupeve të Shirokës ndodhen afër lokalitetit Shiroka, rreth 1.5 km në jug të qytetit të Therandës, në anën e djathtë të rrugës. Grupi kulturor dardan i tumës, karakteristikë për llojin e ndërtimit me varre në formë rrethi, të ndërtuar nga një përzierje gurësh toke dhe lumenjsh, u identifikua në këtë vend në vitin 1953 nga një punëtor i Muzeut të Kosovës. Gërmimet ndodhën sepse disa fshatarë të Shirokës kishin zbuluar disa artikuj arkeologjikë ndërsa mbillnin hardhitë e rrushit. Përzhita, et al., p. 89. Jo shumë larg këtij lokaliteti, ndodhen një lokalitet me shumë shtresa të Hisarit në njërën anë dhe varrezat e Dubiçakut në anën tjetër. Gërmimet e kaluara arkeologjike të kryera këtu, rezultuan me mbetjet e një nekropoli të kohës së epokës së bronzit dhe i përdorur edhe gjatë epokës së hekurit të vonë. Materiali arkeologjik i lëvizshëm i zbuluar, i përbërë nga gjetje të bollshme dhe të veçanta, dalluese për enët prej balte të zbukuruar me shumë gjasa tregojnë se anijet janë importuar dhe kanë ardhur përmes tregtisë dhe shkëmbimit nga bota helene dhe më gjerë. Nekropoli i Shirokës, u ngrit gjatë shekullit VIII – VI para Krishtit. Berisha, p. 51. Në vitin 1963 gërmimet vazhduan kur edhe u hapën dy nga tetë tumat e Nekropolit Shiroka, që datojnë nga e njëjta periudhë - dmth., Shekulli VIII-VI para Krishtit. 

Tuma e parë kishte një diametër 13m, lartësi 0.75m. Ai përmbante 5 varre me djegie dhe inventar të qeramikës dhe zbukurimeve prej bronzi. Tuma e dytë kishte një diametër 12 m, lartësi 0.75m. Ai përmbante 6 varre me djegie dhe inventar të qeramikës dhe armëve të hekurta. Nga provat u konkludua se ato i përkasin traditës dardane / ilire të tumave. Përzhita, et al., p. 89.

 Shih edhe 
 Iliria
 Dardania
 Muzeu i Kosovës
 Arkeologjia e Kosovës
 Trashëgimia romake në Kosovë
 Vendbanimet neolitike në Kosovë
 Vendbanimet e kohës së metaleve në Kosovë

 Referime 

Lidhje të jashtme
Databaza e trashëgimisë kulturore të Kosovës 

Kategoria:Monumente kulturore në Therandë