Ukijo-e

alt=Colour landscape print of a group of three walking to the left, forests and a tall mountain in the background.|243px alt=Colour print of a bird flying near some flowers|121px
 alt=A set of three colour prints of a samurai being menaced by a gigantic skeleton|367px Nga lart majtas:
 Beauty Looking Back, Moronobu, në fund të shekullit XVII
 Shibai Uki-e, Masanobu, rreth viteve 1741–44
 Otani Oniji III, Sharaku, 1794
 Comb, Utamaro, 1798
 Hara, stacioni i 13-të i Pesëdhjetë e tre stacioneve të Tōkaidōs, Hiroshige, 1833–34
 Cuckoo and Azaleas, Hokusai, 1828
 Princesha Takijasha thërreth një spektër të skeletit për të trembur Mitsukunin, Kunijoshi, rreth vitit 1844
Ukijo-e është një zhanër i artit japonez i cili lulëzoi nga shekulli XVII deri në shekullin XIX. Artistët e saj prodhuan blloqe shtampe dhe piktura të temave të tilla si femra të bukura ("bixhin-ga"), aktorë kabuki ("jakusha-e"), dhe mundës sumo; skena nga historia dhe përrallat popullore; skena udhëtimi dhe peizazhe; flora dhe fauna; dhe erotikë. Termi ukijo-e () përkthehet si "fotografitë e botës lundruese".

Në vitin 1603, qyteti i Edos (Tokioja e tanishme) u bë selia e Shogunatit në fuqi Tokugava. Klasat tregtare, të pozicionuara në fund të rendit shoqëror, përfituan më së shumti nga rritja e shpejtë ekonomike e qytetit dhe filluan të kënaqen dhe të mbështesin argëtimin e teatrit kabuki, geishave dhe kurtizaneve të lagjeve të kënaqësisë; termi ukijo ("bota lundruese") erdhi për të përshkruar këtë mënyrë jetese hedoniste. Punimet e shtypura ose të pikturuara ukijo-e ishin të pëlqyera nga klasa tregtare, të cilët ishin bërë aq të pasur sa të lejonin të dekoronin shtëpitë e tyre me to.

Punimet më të hershme ukijo-e u shfaqën në vitet 1670, me pikturat e Hishikava Moronobusë dhe shtypjet monokromatike të grave të bukura. Printimet me ngjyra u prezantuan gradualisht dhe në fillim u përdorën vetëm për porosi të veçanta. Deri në vitet 1740, artistë të tillë si Okumura Masanobusë përdorën blloqe të shumta shtampash për të stampuar zona me ngjyra. Në vitet 1760, suksesi i "shtampave të brokadave" të Suzuki Harunobusë çoi që prodhimi me ngjyra të plota të bëhej standard, me dhjetë ose më shumë blloqe të përdorura për të krijuar çdo shtampë. Disa artistë ukijo-e specializoheshin në bërjen e pikturave, por shumica e punimeve ishin shtampa.

Specialistët kanë çmuar portretet e bukurive dhe aktorëve nga mjeshtra të tillë si Torii Kijonaga, Utamaro dhe Sharaku që erdhën në fund të shekullit të XVIII-të. Shekulli XIX-të gjithashtu pa vazhdimin e mjeshtrave të traditës ukijo-e, me krijimin e Valës së Madhe të Kanagavës nga artisti Hokusai, një nga veprat më të njohura të artit japonez dhe Pesëdhjetë e tre stacionet e Tokaidos nga artisti Hiroshige. Pas vdekjes së këtyre dy mjeshtrave, dhe kundër modernizimit teknologjik dhe social që pasoi restaurimin meixhi të vitit 1868, prodhimi ukijo-e shkoi në rënie të madhe. Sidoqoftë, shekulli XX-të pa një ringjallje në shtypshkronjat japoneze: zhanri shin-hanga ("shtampa të reja") kapitalizuar nga interesi perëndimor në shtyp të skenave tradicionale japoneze, dhe lëvizja sōsaku-hanga ("printime krijuese") promovoi veprat individualiste të dizajnuara, gdhendur dhe shtypur nga një artist i vetëm. Printimet që nga fundi i shekullit të XX-të kanë vazhduar në një mënyrë individuale, shpesh të bëra me teknika të importuara nga Perëndimi.

Perëndimorët i kushtuan pak vëmendje artit japonez para mesit të shekullit të XIX-të dhe kur e bënë, ata rrallë e dalluan atë nga arti tjetër nga Lindja. Natyralisti suedez Carl Peter Thunberg kaloi një vit në vendbanimin tregtar holandez në Dexhima, afër Nagasakit, dhe ishte një nga perëndimorët më të hershëm që mblodhi shtypshkrime japoneze. Eksporti i ukijo-e pas kësaj u rrit ngadalë dhe në fillim të koleksionit të tregtarit holandez Isaac Titsingh tërhoqi vëmendjen e njohësve të artit në Paris. Në fund të shekullit të XIX-të, popullariteti i ukijo-esë në Perëndim i çoi çmimet përtej mundësive të shumicës së koleksionistëve që tregtonin pikturat e tyre për shtypje të tilla.

Shiko edhe
 Vala e Madhe e Kanagavës
 Hokusai
 Periudha Edo
 Periudha Meixhi
 Kultura e Japonisë


Kategoria:Historia e artit japonez
Kategoria:Zhanre të arteve pamore
Kategoria:Japonia feudale
Kategoria:Kultura e Japonisë