Metroja

Metro ose U-Bahn është një lloj transporti publik nëntokësor me kapacitet të lartë që zakonisht gjendet në zonat urbane .    Ndryshe nga autobusët ose tramvajet, sistemet e tranzitit të shpejtë janë hekurudha elektrike që operojnë në një rrugë ekskluzive, e cila nuk mund të arrihet nga këmbësorët ose automjete të tjera të çfarëdo lloji,  dhe që shpesh ndahet në shkallë në tunele ose në ngritje hekurudhat.

 Përmbledhje 
Metro është termi më i zakonshëm për sistemet nëntokësore të tranzitit të shpejtë të përdorur nga anglishtfolësit jovendas. Fjellstrom&Wright, 2002: p.2 Sistemet e metrosë të njohura edhes si sistemet e tranzitit të shpejtë mund të emërtohen sipas mediumit me të cilin udhëtarët udhëtojnë në rrethet e zënë qendrore të biznesit ; përdorimi i tuneleve frymëzon emra të tillë si metro,  nëntokë,  Untergrundbahn ( U-Bahn ) në gjermanisht, White, 2002: 63 ose Tunnelbana (T-bana) në suedisht; Ovenden, 2007: 93 përdorimi i viaducts nxit emrat e tillë si të ngritur (L ose el), Skytrain, Ovenden, 2007: 16 lart, i hapur ose Hochbahn gjermanisht. Një prej këtyre termave mund të zbatohet për një sistem të tërë, edhe nëse një pjesë e madhe e rrjetit (për shembull, në periferi të jashtme) funksionon në nivelin e tokës.

Shërbimi modern në sistemet e metrosë sigurohet në linjat e përcaktuara midis stacioneve që zakonisht përdorin njësi elektrike të shumta në shinat hekurudhore, megjithëse disa sisteme përdorin rrota të drejtuara prej gome, ngritje magnetike ( maglev ) ose monorail . Stacionet zakonisht kanë platforma të larta, pa hapa brenda trenave, që kërkojnë trena të bërë me porosi në mënyrë që të minimizojnë boshllëqet midis trenit dhe platformës. Ato zakonisht janë të integruara me transportin tjetër publik dhe shpesh operohen nga të njëjtat autoritete të transportit publik . Sidoqoftë, disa sisteme të shpejta kanë kryqëzime të gradës midis një linje tranziti të shpejtë dhe një rruge ose midis dy linjave të tranzitit të shpejtë. 

Sistemi i parë i metrosë së shpejtë në botë ishte Hekurudha Metropolitane pjesërisht nëntokësore e cila u hap si një hekurudhë konvencionale në 1863, dhe tani formon një pjesë të Underground London .  Në 1868, Nju Jork hapi hekurudhën e ngritur West Side dhe Yonkers Patent Railway, fillimisht një linjë me kabllo, duke përdorur motorë statik me avull.     

 Shih edhe 
 Treni
 Stacioni
 Stacioni hekurudhor

 Referime 

 Bobrick, Benson (1981). Labyrinths of Iron: a[n] History of the World's Subways. New York: Newsweek Books. .










 Referime