Uilliam Pushtuesi

Ulliam Pushtuesi, ose Uilliami i I (, , ; , ; ) (Lindur rreth vitit 1028 - vdekur më 9 shtator 1087) i njohur si Uilliam Pushtuesi, ishte mbreti i parë Norman i Anglisë, duke mbretëruar nga viti 1066, deri në vdekjen e tij, në vitin 1087. Ai ishte një pasardhës i Rollos dhe ishte Duka i Normandisë nga viti 1035 deri në vdekje. Pushteti i tij ishte i sigurt në Normandi në vitin 1060, pas një lufte të gjatë për të vendosur fronin e tij, dhe ai nisi pushtimin Norman të Anglisë, gjashtë vjet më vonë. Pjesa tjetër e jetës së tij u shënua nga përpjekjet për të konsoliduar zotërimin e tij mbi Anglinë dhe tokat e tij kontinentale dhe nga vështirësitë me djalin e tij të madh, Robert Curthose.

Uilliami ishte djali jashtë martese i  Roberti I, duka i Normandisë, nga zonja e tij Herleva. Statusi i tij i paligjshëm dhe rinia, i shkaktuan disa vështirësi, pasi ai pasoi babain e tij, ashtu si dhe anarkia, e cila pllakosi vitet e para të qeverisjes së tij. Gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës së tij, anëtarët e aristokracisë normane luftuan me njëri-tjetrin, si për kontrollin e dukës fëmijë, ashtu edhe për qëllimet e tyre. Në vitin 1047, Uilliami qe në gjendje të shkatërronte një rebelim dhe të fillonte të vendoste autoritetin e tij mbi dukatin, një proces që nuk do të ishte i plotë deri rreth vitit 1060. Martesa e tij në vitet 1050 me Matildën e Flandrës i siguroi atij një aleat të fuqishëm në Kontenë fqinje të Flandrës. Në kohën e martesës së tij, Uilliami qe në gjendje të rregullonte emërimin e mbështetësve të tij si peshkopë dhe abatë në kishën normane. Konsolidimi i pushtetit të tij do ti lejonte atij ti zgjeronte kufinjtë e zotërimeve, dhe ai siguroi kontrollin e qarkut fqinj të Maine deri në vitin 1062.

Në vitet 1050 dhe në fillim të viteve 1060, Uilliami u bë një pretendent për fronin e Anglisë, të mbajtur nga Eduard Rrëfyesi, pa fëmijë, kushëriri i tij i parë, i hequr një herë. Kishte pretendues të tjerë të mundshëm, duke përfshirë kontin e fuqishëm anglez Harold Godwinson, të cilin Eduardi e quajti mbret në shtratin e tij të vdekjes, në janar të vitit 1066. Duke argumentuar se Eduardi më parë i kishte premtuar fronin dhe se Harold ishte betuar të mbështeste pretendimin e tij, flota do të pushtonte Anglinë në shtator të vitit 1066. Ai mposhti dhe vrau vendosmërisht Haroldin në Betejën e Hastings më 14 tetor 1066. Pas përpjekjeve të mëtejshme ushtarake, Uilliami u kurorëzua mbret në Ditën e Krishtlindjeve të vitit 1066, në Londër. Ai bëri marrëveshje për qeverisjen e Anglisë në fillim të vitit 1067, para se të kthehej në Normandi. Pasuan disa rrebelime të pasuksesshme, por zotërimi i Uilliamit në Angli ishte kryesisht i sigurt, deri në vitin 1075, duke e lejuar atë ta kalonte shumicën e mbretërimit të tij në Evropën kontinentale.

Vitet e fundit të Uilliamit u shënuan nga vështirësi në zotërimet e tij kontinentale, probleme me djalin e tij, Robertin, dhe kërcënimi i pushtimit të Anglisë nga danezët. Në vitin 1086, ai urdhëroi përpilimin e Librit Dumzdei, një studim që rendiste të gjitha pronat e tokës në Angli së bashku me zotëruesit e tyre para Pushtimit dhe aktualët. Ai vdiq në shtator të vitit 1087 ndërsa drejtonte një fushatë në Francën veriore dhe u varros në Caen. Mbretërimi i tij në Angli u shënua nga ndërtimi i kështjellave, vendosja e një fisnikërie të re normane në tokë dhe ndryshimi në përbërjen e klerit anglez. Ai nuk u përpoq të integronte zotërimet e tij të ndryshme në një perandori, por vazhdoi të administronte secilën pjesë veç e veç. Tokat e tij u ndanë pas vdekjes së tij: Normandia i shkoi Robertit, ndërsa Anglia i shkoi djalit të tij të dytë të mbijetuar, Uilliamit të II.

Shiko edhe
 Mbretëria e Anglisë
 Historia e Anglisë
 Lista e mbretërve të Anglisë
 Pushtimi Norman i Anglisë
 Normandia
 Anglo-normanët
 Normanët
 Rollo
 Perandoria e Detit të Veriut
 Perandoria Anzhuine
 Traktati i Bashkimit
 Historia e Ishujve Britanikë
 Mbretëria e Britanisë së Madhe
 Historia e Mbretërisë së Bashkuar
 Zotërimet Angleze të Përtejdetit
 Lufta njëqindvjeçare

 Referime 

Bibliografia

































Kategoria:Lindje - Vitet 1020
Kategoria:Vdekje - Shekulli XI
Kategoria:Mbretëri të mëparshme
Kategoria:Duka
Kategoria:Normandia
Kategoria:Monarkë në Evropë
Kategoria:Normanë
Kategoria:Historia e Evropës
Kategoria:Mbretër
Kategoria:Anglezë
Kategoria:Francezë
Kategoria:Mesjeta