Rajoni i Detit të Zi

Rajoni i Detit të Zi () është një rajon gjeografik i Turqisë. 

Kufizohet me Rajonin Marmara në perëndim, Rajonin e Anadollit Qendror në jug, Rajonin e Anadollit Lindor në juglindje, Republikën e Gjeorgjisë në verilindje dhe Detin e Zi në veri. 

 Nënndarja 
parapamje|280x280px| Një vijë tipike bregdetare e Rajonit të Detit të Zi 

 Western Black Sea Section ()
 Inner Western Black Sea Area ()
 Küre Mountains Area ()
 Central Black Sea Section ()
 Canik Mountains Area ()
 Inner Central Black Sea Area ()
 Eastern Black Sea Section ()
 Eastern Black Sea Coast Area ()
 Upper Kelkit - Çoruh Gully ()

 Ekorajonet 

 Tokësore 

 Palearctic 

 Pyjet me temperaturë të gjerë dhe të përzier 

 Pyje qumeshtit Euxin-Colchic 

 Pyjet halore të buta 

 Pyjet halore anatoliane dhe pyje qumeshtit 

 Provincat 
Provincat që janë plotësisht në rajonin e Detit të Zi: 

 Amasya 
 Gümüşhane 
 Bartın 
 Bolu 
 Giresun 
 Kastamonu 
 Karabük 
 Ordu 
 Rize 
 Samsun 
 Sinop 
 Tokat 
 Trabzon 
 Zonguldak 

Provincat që janë kryesisht në rajonin e Detit të Zi: 

 Artvin 
 Bayburt 
 Çorum 
 Düzce 

Provincat që janë pjesërisht në rajonin e Detit të Zi: 

 Ankara 
 Ardahan 
 Çankırı 
 Erzincan 
 Erzurum 
 Sivas 
 Yozgat 

 Popullsia 
Popullsia e rajonit të Detit të Zi është 8,439,213 bazuar në regjistrimin e vitit 2010. 4,137,166 njerëz jetojnë në qytete dhe 4.301.747 njerëz në fshatra. Kjo e bën atë të vetmin nga shtatë rajonet e Turqisë në të cilat jetojnë më shumë njerëz në zonat rurale sesa në ato urbane. 

Megjithëse shumica dërrmuese është turke, në lindje të rajonit banohet edhe nga lazët, një popull që flet një gjuhë kartveliane, e cila është e lidhur ngushtë me Gjeorgjinë dhe e kthyer në Islam nga Ortodoksia Gjeorgjiane në fund të periudhës Osmane si dhe nga gjeorgjianët muslimanë, gjithashtu Hemsin, Armenët e konvertuar në Islam, dhe Grekët Pontikë, të cilët u kthyen në Islam në shekullin e 17-të. Ndërsa një komunitet i madh (rreth 25% e popullsisë) të Grekëve Ponikë të Krishterë mbeti në të gjithë zonën e Pontusit (përfshirë Trabzon dhe Kars në Turqinë verilindore/Kaukazin rus) deri në vitet 1920, dhe në pjesë të Gjeorgjisë dhe Armenia deri në vitet 2010, duke ruajtur zakonet e tyre dhe dialektin e greqishtes, shumica dërrmuese janë larguar që nga atëherë, kryesisht për në Greqi. Sidoqoftë, shumica e Grekëve Ponikë myslimanë mbetën në Turqi. 

 Gjeografia 
Rajoni i Detit të Zi ka një bregdet të pjerrët, shkëmbor, me lumenj që kaskadojnë nëpër grykat e shkallëve bregdetare. Disa lumenj më të mëdhenj, ata që kalojnë nëpër malet Pontike (Doğu Karadeniz Dağları), kanë degëzime që rrjedhin në pellgje të gjera, të ngritura. Qasja në brendësi nga bregdeti është e kufizuar në disa lugina të ngushta sepse kreshtat malore, me lartësi prej 1.525 deri në 1.800 metra në perëndim dhe 3.000 deri në 4,000 metra në lindje në malet Kaçkar, formojnë një mur pothuajse të pathyer që ndan bregdetin nga brendësia. Shpatet më të larta me të cilat përballet veriperëndimi priren të jenë me pyje të dendura. Për shkak të këtyre kushteve natyrore, bregdeti i Detit të Zi historikisht është izoluar nga Anadolli. 

 Klima 
Rajoni i Detit të Zi ka një klimë oqeanike (Klasifikimi i klimës Köppen: Cfb); me reshje të larta dhe të barabarta të shpërndara gjatë gjithë vitit. Në bregdet, verat janë të ngrohta dhe të lagështa, dhe dimrat janë të freskët dhe të lagësht. Bregdeti i Detit të Zi merr sasinë më të madhe të reshjeve dhe është rajoni i vetëm i Turqisë që merr reshje të mëdha gjatë gjithë vitit. Pjesa lindore e asaj bregdetare mesatarisht 2.500 milimetra në vit, që janë reshjet më të larta në vend. Reshjet e borës janë mjaft të zakonshme midis muajve dhjetor dhe mars, bie borë për një javë ose dy dhe mund të jetë e rëndë pasi të bjerë borë. 

Temperatura e ujit në të gjithë bregdetin turk të Detit të Zi është gjithmonë e ftohtë dhe luhatet midis 8 ° dhe 20 °C gjatë gjithë vitit. 

 Turizmi 
Ata që nuk e pëlqejnë nxehtësinë dhe lagështinë e verës në rajonin e Mesdheut dhe Egjeut të Turqisë, shpëtojnë në pllajën e maleve në rajonin e Detit të Zi të cilat janë pothuajse përgjithmonë me re dhe marrin sasi të jashtëzakonshme shiu dhe janë shumë tërheqëse me flora dhe fauna të pasur, pyje, liqene kraterash, ujëvara, lumenj, përrenj, shëtitje në mal dhe natyrë, rafting, kanoe dhe sporte dimërore, gjueti dhe peshkim, skish bari, ujë shërues dhe pjatat lokale. 

 Shiko edhe 

 Provincat e Turqisë 
 Provinca e Trabzonit 
 Gjeografia e Turqisë 
 Rajonet gjeografike të Turqisë 

 Referime 

 Lidhje të jashtme 
 Serander.net: Kultura e rajonit të Blacksea 
 Giresunda.com: Karadeniz 
 9sn.net/Turkiye: Karadeniz Resimleri 

Kategoria:Rajonet e Turqisë
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara