Teofrasti

Teofrasti (, Theόphrastos ; 371 - 287 p.e.s.),  ishte një filozof grek me origjinë nga Eresos në Lesbos Gavin Hardy and Laurence Totelin, Ancient Botany, 2015, p. 8.  (Λέσβος Lésvos ), i njohur si pasardhësi i Aristotelit në shkollën peripatetike . Ai erdhi në Athinë në një moshë të re dhe fillimisht studioi në shkollën e Platonit. Pas vdekjes së Platonit, ai iu bashkua Aristotelit i cili e morri Teofrastin për ti ndihmuar në shkrimet e tij. Kur Aristoteli u largua nga Athina, Teofrasti mori përsipër drejtimin e Liceut.  Teofrasti kryesoi shkollën peripatetike për tridhjetë e gjashtë vjet, gjatë së cilës kohë shkolla lulëzoi shumë. Ai shpesh konsiderohet babai i botanikës për kontributin e tij me veprat në fushën e bimësisë. Pas vdekjes së tij, athinasit e nderuan me një funeral publik. Pasardhësi i tij në drejtimin e shkollës ishte Strato Lampsacusi. 

 Biografia 
Shumica e të dhënave biografike rreth Teofrastit i kemi nga vepra Jetët dhe mendimet e filozofëve të shquar shkruar Diogjen Laërti, të shkruara më shumë se katërqind vjet pas kohës së Teofrastit.  Ai ishte një bashkëvendas i Eresos në Lesbos . Strabo, xiii.; Laërtius, 1925. Emri i tij i lindjes ishte Tyrtamus (Τύρταμος), por që më vonë u bë i njohur me pseudonimin "Teofrasti (Theophrastos)" falë Aristotelit i cili ishte i pari që e kishte quajtur me këtë emër. Strabo, xiii.; Laërtius, 1925 

Interesat e Teofrastit ishin të gjera, duke u shtrirë edhe në fushën e biologjisë, fizikës, etikës dhe metafizikës. Dy veprat e tij nga fusha e botanikës që mbijetuan, Hulumtimi për bimët (Historia Plantarum) dhe Mbi shkaqet e bimëve, kishin një ndikim i rëndësishëm në shkencën e rilindjes. Ka edhe vepra tjera që mbijetuan si p.sh. Mbi karakteristikat morale, Mbi perceptimin e ndjesisë dhe Mbi gurët, si dhe fragmente të Fizikës dhe Metafizikës. Në filozofi, ai u përqendrua sidomos në fushën e gramatikës dhe gjuhës dhe vazhdoi punën e Aristotelit në fushën e logjikës. Ai gjithashtu e konsideronte hapësirën si rregullim dhe pozicionim të thjeshtë të trupave, kohën si një aksident i lëvizjes dhe lëvizjen si pasojë të domosdoshme të të gjithë veprimtarisë. Në fushën e etikës, ai e konsideronte lumturinë si në varësi të ndikimeve të jashtme, ashtu edhe nga virtyti. 

Nën udhëheqjen e tij shkolla lulëzoi shumë - duke arritur në më shumë se 2000 nxënës, siç pohon Diogjeni. Laërtius, 1925 Njëri ndër kontributet e Teofrastit ishte edhe ngritja, rregullimi e mirëmbajtja e kopshtit të liceumit dhe përdorimi i tij për qëllime arsimore, duke e shndërruar ate në njërin prej kopshteve më të njohura të Athinës.  Në vdekjen e tij, sipas kushteve të testamentit të tij të ruajtur nga Diogjeni, ai i la asaj kopshtin e tij me shtëpi dhe kolonada si vend i përhershëm i mësimeve. Poeti komik Menander ishte njëri ndër nxënësit e tij.  Popullariteti i tij u tregua në lidhje me atë që i është kushtuar Filipit, Kasanderit dhe Ptolemeut dhe nga dështimi i plotë i një akuze për devotshmëri të ngritur ndaj tij. Laërtius, 1925, § 37; comp. Aelian, Varia Historia, iv. 19. Filonik, 2013 Ai u nderua me një funeral publik, ku "e gjithë popullata e Athinës, morri pjesë në varrimin e tij".  Si drejtues i Liceut atë e pasoi Strato Lampsacus. 

 Veprat 

 Metaphysics (or On First Principles).
 Translated by M. van Raalte, 1993, Brill.
 On First Principles. Translated by Dimitri Gutas, 2010, Brill.
 Enquiry into Plants: Books 1-5. Translated by A. F. Hort, 1916. Loeb Classical Library.   Vol 1 - Vol 2
 Enquiry into Plants: Books 6-9; Treatise on Odours; Concerning Weather Signs. Translated by A. F. Hort, 1926. Loeb Classical Library. ISBN 0-674-99088-9
 Recherches sur les plantes. Translated to French by Suzanne Amigues. Paris, Les Belles Lettres. 1988-2006. 5 tomes. Tome 1, Livres I-II. 1988. LVIII-146 p. Tome II, Livres III-IV. 1989. 306 p. Tome III, Livres V-VI. 1993. 212 p. Tome IV, Livres VII-VIII, 2003. 238 p. Tome V, Livres IX. 2006. LXX-400 p. First edition in French. Identifications are up-to-date, and carefully checked with botanists. Greek names with identifications are on Pl@ntUse .
 De Causis Plantarum. Translated by B. Einarson and G. Link, 1989-1990. Loeb Classical Library. 3 volumes:  ,  ,  .
 On Characters (in Greek)
 Translated by R. C. Jebb, 1870.
 Translated by J. M. Edmonds, 1929, with parallel text.
 Translated by J. Rusten, 2003. Loeb Classical Library. ISBN 0-674-99603-8
 On Sweat, On Dizziness and On Fatigue. Translated by W. Fortenbaugh, R. Sharples, M. Sollenberger. Brill 2002.  ISBN 90-04-12890-5
 On Weather Signs.
 Translated by J. G. Wood, G. J. Symons, 1894.
 Edited by Sider David and Brunschön Carl Wolfram. Brill 2007.
 On Stones 

 Shih edhe 
 Aristoteli
 Liceumi antik
 Shkolla peripatetike

 Referime 

 Literatura 




 "Theophrastus". Encyclopedia of classical philosophy. Greenwood. 1997. p. 552.





 Lang, Sidney B. (August 2005), "Pyroelectricity: From Ancient Curiosity to Modern Imaging Tool", Physics Today, 58 (8): 31–36, doi:10.1063/1.2062916
 Long, George, ed. (1842). "Theophrastus". Penny cyclopaedia of the Society for the Diffusion of Useful Knowledge. 24. pp. 332–334.CS1 maint:  (link)





 Baltussen, H. 2016. The Peripatetics: Aristotle’s Heirs 322 BCE–200 CE. London: Routledge.
 Fortenbaugh, W. W., and D. Gutas, eds. 1992. Theophrastus: His Psychological, Doxographical and Scientific Writings. Rutgers University Studies in Classical Humanities 5. New Brunswick, NJ, and London: Transaction Books.
 Mejer, J. 1998. "A Life in Fragments: The Vita Theophrasti." In Theophrastus: Reappraising the Sources. Edited by J. van Ophuijsen and M. van Raalte, 1–28. Rutgers University Studies in Classical Humanities 8. New Brunswick, NJ, and London: Transaction Books.
 Pertsinidis, S. 2018. Theophrastus’ Characters: A new introduction. London: Routledge.
 Van Raalte, M. 1993. Theophrastus’ Metaphysics. Leiden, The Netherlands: E.J. Brill.

Kategoria:Histori e arsimit
Kategoria:Filozofë të lashtë grekë
Kategoria:Lindje 371 p.e.s.
Kategoria:Vdekje 287 p.e.s.