Lëvizja ilire

Lëvizja ilire (, ) ishte një lëvizje kulturore dhe politike ballkanike dhe panjugosllave me rrënjë në fillimin e periudhës moderne, e cila u ringjall nga një grup intelektualësh të rinj kroatë gjatë gjysmës së parë të shekullit XIX, rreth viteve 1835-1863. Despalatovic, Elinor Murray. Ljudevit Gaj and the Illyrian Movement. New York: East European Quarterly, 1975. Kjo lëvizje kishte për qëllim ngritjen e vetëdijes kombëtare kroate në kohën e Austro-Hungarisë nëpërmjet bashkimit gjuhësor dhe etnik, dhe nëpërmjet saj hedhjen e themeleve për bashkimin kulturor dhe gjuhësor të të gjithë sllavëve të jugut në bazë të mandatit të ringjallur të ombrellës ilire. 

Aspektet e lëvizjes ilire që kanë të bëjnë me zhvillimin e kulturës kroate, në historiografinë kroate, konsiderohen të jenë pjesë e Rilindjes kombëtare kroate (Hrvatski narodni preporod). Përfaqësuesi më i njohur i lëvizjes ilire ishte rilindasi kroat Ljudevit Gaj.

 Shih edhe 
 Ilirët
 Dardania
 Heraldika ilire

 Shënime 

 Literatura 
 Peter Bartl (2016) Illyrismus, në Konrad Clewing, Holm Sundhaussen (Hrsg.) Lexikon zur Geschichte Südosteuropas. Böhlau, Wien u. a. ISBN 9783205786672
 A. P. Maissen (1998) Wie ein Blitz schlägt es aus meinem Mund: Der Illyrismus: Die Hauptschriften der kroatischen Nationalbewegung 1830–1844. Bern ISBN 3-906759-92-X
 J. Šidak, V. Foretić, J. Grabovac u.a. (1988) Hrvatski narodni preporod Ilirski pokret. Zagreb ISBN 86-03-99036-0
 R. Warnier (1935) Illyrisme et nationalisme croate. Le Monde slave 1. 3, 27–74
 A. Barac (1954) Hrvatska književnost od preporoda do stvaranja Jugoslavije. I. Književnost ilirizma, Zagreb
 I. I. Leščilovskaja (1968) Illirizm. K istorii chorvatskogo nacional`nogo vozroždenija, Moskë, 
 Elinor Murray Despalatovic. (1975) Ljudevit Gaj and the Illyrian Movement, (ISBN 0-914710-05-2)
 Carole Rogel, (1977) The Slovenes and Yugoslavism 1890-1914, (ISBN 0-914710-17-6)
 Heike Fofic, (1990) Die Genese der kroatischen Standardsprache im 19. Jahrhundert - Ljudevit Gaj und die Illyrer, (ISBN 3-926862-20-3)
 Günter Schödl, (1990) Kroatische Nationalpolitik und „Jugoslavenstvo“, (ISBN 3-486-55301-1)
 Yugoslavism. (2003) Histories of a failed idea, 1918-1992, hrsg. v. Dejan Djokić, (ISBN 1-85065-663-0, ISBN 1-85065-662-2)
 Artikel Ilirizem in: Enciklopedija Slovenije, Band 4 (1990)
 Malić, Dragica (1997), "Razvoj hrvatskog književnog jezika", Hrvatska gramatika [Croatian grammar] (in Croatian), Zagreb: Školska knjiga, pp. 30–31, ISBN 953-0-40010-1
 Tanner, Marcus (1997). "Illyrianism and the Croatian Quest for Statehood". Daedalus (MIT Press) 126 (3): 47–62. ISSN 0011-5266 ISSN 0011-5266
 Zrinka Blazevic, 'Indetermi-nation: Narrative identity and symbolic politics in early modern Illyrism', chapter 6 of: Whose Love of Which Country?: Composite States, National Histories and Patriotic Discourses in Early Modern East Central Europe, Balázs Trencsényi and  Márton Zászkaliczky (eds.),  BRILL, 2010,  .

Kategoria:Lëvizje politike
Kategoria:Kultura e Kroacisë