Shumëzimi

Shumëzimi (shpesh i shënuar nga simboli kryq apo iksi " × ", nga pika " ⋅ ", ose, në kompjuterë, nga një yll " * ") është një nga katër operacionet elementare matematikore të aritmetikës, krahas me mbledhjen, zbritjen dhe pjesëtimin. 

 Përmbledhje 
Shumëzimi i numrave natyralë mund të mendohet si një shumëzim i përsëritur; domethënë, shumëzimi i dy numrave është i barabartë me shtimin e sa më shumë kopjeve të njërit prej tyre, shumëfishit, si vlera e tjetrit, shumëzuesit. Shumëzuesi mund të shkruhet i pari dhe shumëfishi i dyti (megjithëse zakoni mund të ndryshojë sipas kulturës  ); të dy mund të quhen faktorë . 



Për shembull, 4 shumëzuar me 3 (shpesh shkruhet si  dhe flitet si "3 herë 4") mund të llogaritet duke shtuar 3 kopje të numrit 4 së bashku: 



Këtu numërat 3 dhe 4 janë faktorët ndërsa 12 është produkti . 

Një nga vetitë kryesore të shumëzimit është pronë komutative : 3 kopjet e 4-shit na jep të njëjtin rezultat si 4 kopjet e 3-shit: 



Kështu që emërtimi i shumëzuesit dhe shumëfishit nuk ndikon në rezultatin e shumëzimit  . 

Shumëzimi i numrave të plotë (përfshirë numrat negativë), numrat racional (thyesat) dhe numrat real përcaktohet me një përgjithësim sistematik të këtij përkufizimi themelor. 

Funksionimi i kundërt i shumëzimit është pjestimi. Për shembull, pasi që 4 shumëzohen me 3 barazohen me 12, atëherë 12 pjesëtuar me 3 barabartë me 4. Shumëzimi me 3, i ndjekur nga pjestimi me 3, jep numrin origjinal (pasi pjestimi i një numri tjetër përveç 0 në vetvete është e barabartë me 1). 
djathtas|parapamje| Shenja e shumëzimit × 
Në aritmetikë, shumëzimi shpesh shkruhet duke përdorur shenjën "×" midis numrave.  Për shembull, 

  ( "dy herë tre është i barabartë me gjashtë") 




 Shumëzimi shënohet gjithashtu nga shenjat e pikës,  zakonisht një pikë e pozicionit të mesëm (rrallë pikë ): 

ose edhe me iks (x) si p.sh. kështu:

 13 × 21 = (1 + 4 + 8) × 21 = (1 × 21) + (4 × 21) + (8 × 21) = 21 + 84 + 168 = 273.

 Shiko gjithashtu 

 Mbledhja
 Zbritja
 Pjesëtimi
 Aritmetika
 Gjeometria
 Matematika

 Referime 

Kategoria:Aritmetikë
Kategoria:Matematikë