Lista e monumenteve në Vushtrri

Monumente kulturore 
 Nr. Emri Përshkrimi Lokacioni Foto 1Hamami i Vjetër (Vushtrri) Hamami i qytetit në Vushtrri është një monument i trashëgimisë kulturore i kategorisë arkitekturale i cili gjendet në qendër të qytetit. Ky hamam, ndoshta i të njëjtës kohë me Xhaminë e Gazi Ali Beut në Vushtrri (shek. XV) përbën një nga hamamet më të hershme në Ballkan. Sipas burimeve historike, Hamami i Vushtrrisë është ndërtuar në dy faza. Pjesa e ambientit të brendshëm me tri kupola është ndërtuar në shek. XV nga ana e Gazi Ali Beut gjersa pjesa hyrëse me gurë shtufi thuhet se është ndërtuar në shek. XVII. Hamami shërbente si banjë publike për meshkuj dhe femra, të cilët e përdornin me radhë në ditë të caktuara. Sipas vushtrriasve, përveç larjes Hamami është shfrytëzuar nga qytetarët edhe si hapësirë për relaksim, me muzikë dhe shërbim të çajit.  thumb|Hamami i Vjetër në Vushtrri 2Ndërtesa e Arkivit të Vjetër në Vushtrri Ndërtesa e Arkivit të Vjetër në Vushtrri është një monument i trashëgimisë kulturore në Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër X022 (1140/101010).  thumb|Ndertesa e Arkivit të Vjetër Historik në Vushtrri 3Kalaja e Vjetër (Vushtrri) Kalaja e Vjetër e Vushtrrisë është një monument i trashëgimisë kulturore i kategorisë arkitekturore në qytetin e Vushtrrisë. Kalaja ndodhet në qendër të bërthamës së vjetër të qytetit të Vushtrrisë. Në burimet historike përmendet si Kala e Vjetër. Kjo nënkupton se Kalaja vertetë është e lashtë. Gjatë historisë Kalaja përmendet nga kronistët dhe gjeografët e ndryshëm. Evlia Çelebiu në shekullin e XVII e përmend Vushtrrinë dhe thotë së më 1389 (792 h) Sulltan Murati I (Gazi Hudavendingar), pas pushtimit e shkatërroi Kalanë. E rindërtuar disa herë, ajo ka arritur të mbijetojë deri më sot.  thumb|Kalaja e Vjetër në Vushtrri 4Kompleksi arkitektonik në Gumnisht Kompleksi arkitektonik i Gumnishtit është një monument i trashëgimisë kulturore i cili gjendet në fshatin Gumnisht të Vushtrrisë. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.  thumb|Kompleksi arkitektonik në Gumnisht 5Kulla e Azem dhe Shotë Galicës Kulla e Azem dhe Shotë Galicës është një monument i trashëgimisë kulturore në Galicë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër.   thumb|Kulla e Azem dhe Shotë Galicës 6Kulla e Kadri Hysenit Kulla e Kadri Hysenit është një monument i trashëgimisë kulturore në Ashlan, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër. Kulla është e ndërtuar në shekullin XIX, nga gurët e gdhendur, në oborrin e gjerë të rrethuar me mur guri. Kulla është dykatëshe, ku përveç dritareve të hapura në formë katërkëndëshi hapje këto të realizuara me kërkesat e kohës, karakterizohet edhe me frëngji të hapur në të katër anët gjë që bënë të kuptohet se Kulla në fillim ndriçohej vetëm nga hapësira e frëngjive duke pasur parasysh rolin dhe funksionin e saj historik të kohës. Kulmi është i mbuluar me qeramidhe. Përveç kullës karakteristike janë edhe objektet përcjellëse të saj prej të cilave dallohen dyert e drurit të mbuluara me kulm, muri i oborrit nga guri si dhe rrethi i pusit (bunarit) të ujit i punuar po ashtu nga guri masiv.  thumb|Kulla e Kadri Hysenit- Ashlan 7Kulla e Zejnullah Beut Kulla e Zejnullah Beut është një monument i trashëgimisë kulturore në Balincë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër. Kulla një kohë ka shërbyer si shtëpi e banimit e Zejnullah Beut. Ajo është e ndërtuar në fillim të shek. XX, si pjesë e shumë pronave që i kishte në pronësi ky tregtar i pasur. Besohet se objekti fillimisht ishte ndërtuar si vilë pushimore, pasi që familja jetonte në shtëpitë dhe pronat tjera që kishin në rajonin e Vushtrrisë. Si patriot dhe arsimdashës, Zejnullah Beu e la këtë shtëpi të përdoret si shkollë.  thumb|Kulla e Zejnullah Beut 8Mulliri i Hajrizit (Mulliri i Zotnisë) Mulliri i Hajrizit (Mulliri i Zotnisë) është një monument i trashëgimisë kulturore në Smrekonicë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor", i miratuar me numër. Në lagjen “Mustafa” të fshatit Smrekovnicë, komuna e Vushtrrisë, në pjesën veriore, në distancë nga qyteti i Vushtrrisë 7,5 km, gjendet Mulliri i Zotnisë. Mullirin thuhet se e ka ndërtuar zotëria i fshatit, i cili edhe ka qenë përgjegjës i gjithë fshatit gjatë shek. XIX. Mulliri i Zotnisë ka shërbyer për bluarjen e drithërave (misër, grurë). Mulliri me dimensionet afërsisht 10 x 5 metra është ndërtuar nga guri i përforcuar nga hatulla horizontale druri me një konstrukt kulmi katërfaqësor të mbuluar me tjegulla mediterane.  thumb|Mulliri i Hajrizit (Mulliri i Zotnisë) 9Muri i Zotnise (Smrekonicë) Muri i Zotnisë është një monument i trashëgimisë kulturore në Smrekonicë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturor". Në lagjen “Kajtazi” të fshatit Smrekovnicë, komuna e Vushtrrisë, në një distancë afro 7 km nga qyteti, gjendet Muri i Zotnisë. Murin thuhet se e ka ndërtuar Zotnia i fshatit, i cili edhe ka qenë përgjegjës i gjithë fshatit gjatë shek. XIX. Muri rrethues ka pasur karakter mbrojtës për objektet që rrethonte ai. I ndërtuar nga gurët e formësuar arrinte lartësi deri në 4 m, i mbuluar me kulm dyfaqësor me konstruksion druri të veshur me tjegulla meridianë. Thuhet se zotnia ka qenë një pasanik i kohës, por në të njëjtën kohë ka qenë edhe si administrator i këtij fshati.  thumb|Muri i Zotnisë (Smrekonicë) 10Ura e gurit (Vërnicë) Ura e Vjetër e Gurit në Vërnicë (Vrri) është një monument i trashëgimisë kulturore në Vrri (Vërnicë), Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik".  thumb|Ura e Vërnicës 11 Ura e Gurit (Vushtrri) Ura e Vjetër e Gurit  është një monument tjetër i vjetër i trashëgimisë kulturore i cili gjendet në qytetin e Vushtrrisë. Ura gjendet në pjesën veriperëndimore të hyrjes së qytetit. Sipas hulumtimeve të fundit llogaritet të jetë ndër urat më të vjetra të llojit të vetë në Kosovë. Ajo lidhte fshatrat e rrëzë Çyçavicës me qytetin e Vushtrrisë dhe nëpërmes Grykës së Klysyrës e lidhte Rrafshin e Kosovës me rajonin e Drenicës. Po nëpër këtë urë kalonte edhe rruga e cila e lidhte qytetin e Vushtrrisë me stacionin e trenit në fshatin Shtruerë. Urën e Gurit në Vushtrri e përmendin edhe udhëpërshkrues të ndryshëm të kohës, si psh. francezi Filip Difre - Kane (1573) i cili mes tjerave thot edhe këtë:"...prej aty arritëm në Vushtrri, qytet i madh me xhami të shumta, dhe me urë të madhe të gurit ". Sipas shënimeve osmane të vitit 1873/74, Vushtrria ishte një kasaba me tri xhami, një konak shtetëror ... me dy ura mbi lumin Sitnicë, njëra prej druri e tjetra prej materialit të fortë guror.  thumb|Ura e Vjetër e Gurit    12Ura e Hekurit në VushtrriUra e Hekurit në Vushtrri është një urë që kalon mbi Lumin e Tërstenës dhe e tëra është e ndërtuar me material të hekurit. Ndërtimi i saj ka filluar në vitin 1928 ndërsa është finalizuar në vitin 1934, njësoj sikurse edhe Ura e Ibrit në Mitrovicë. (11:52 min) Ura ka një gjatësi prej 27 metrash, gjërësi prej 5.5 metrash ndërsa pesha maksimale e lejuar mbi urë është 18 ton (18 000 kg). (4:43 min) thumb|Ura e Hekurit në Vushtrri. 13Ura e Silnicës (Vushtrri)Ura e Sitnicës në Vushtrri është një urë mbi Lumin e Sitnicës dhe e cila është ndërtaur në vitin 1980. Materiali i përdorur për ndërtimin e kësaj ure është kryesisht betoni.  thumb|Ura e Silnicës në Vushtrri 14 Ura e PestovësUra e Pestovës është një urë mbi Lumin e Sitnicës në fshatin Pestovë të Komunës së Vushtrrisë. Karakteristikë e saj është se e tëra është ndërtuar nga materiali i drurit.  thumb|Ura e Pestovës 15 Çeshmja e Kalasë në Vushtrri thumb|Çeshmja e Kalasë në Vushtrri 16 Nishani i Mustafë Beut

 Lokalitete arkeologjike 
 Nr. Emri Përshkrimi Lokacioni Foto 1Fortesa antike (Gradina e Malokëve) Fortesa Antike në Samadrexhë e njohur edhe si Gradina e Malokëve është një monument i trashëgimisë kulturore në Samadrexhë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 249/71 (3104).  thumb|Fortesa Antike - Gradina e Malokëve 2Gërmadhat e Kalasë në Duboc   thumb|Kalaja e Dubocit 3Gjurmët e vilës romake në Pestovë   thumb|Villa Rustica (Pestova) 4Kalaja (Gjyteti) në Strofc   thumb|Kalaja e Strofcit (Gjyteti) 5Lokaliteti Arkeologjik "Te jorgovanët"    6Gërmadhat e Gjytetit në Shalc    7Lokaliteti Arkeologjik Ligata    8Lokaliteti arkeologjik në Lluki    9Lokaliteti arkeologjik në Mirash të Vushtrrisë  thumb|Lokaliteti arkeologjik në Mirash të Vushtrrisë   10Lokaliteti arkeologjik Seishtë (Te shpija)   thumb|Lokaliteti arkeologjik Seishtë (Te shpija) 11Lokaliteti arkeologjik Seishtë (Çeremidëhane)    12Vendbanimi parahistorik dhe antikitetit të vonë në Zhilivodë   thumb|Vendbanimi parahistorik dhe antikitetit të vonë në Zhilivodë 13 Lokaliteti arkeologjik Livadhi i Vitoshit thumb|Lokaliteti arkeologjik Livadhi i Vitoshit

 Shtëpi të vjetra 
 Nr. Emri Përshkrimi Lokacioni Foto 1 Shtëpia e Shaban Agës thumb|Shtëpia e Shaban Agës 2 Shtëpia e Nezir Hysenit  thumb|Shtëpia e Nezir Hysenit 3 Shtëpia e Familjes Bunjaku - Pantina    4 Shtëpia e Mahmut Pashë Gjinollit Shtëpia e Mahmut Pashë Gjinollit gjendet në pjesën perëndimore të qytetit të Vushtrrisë afër lumit Tërstenë. Sipas të dhënave historike dhe banorëve lokal shtëpia në fjalë besohet të jetë ndërtuar kah fundi i shekullit XIX, si shtëpi banimi. Në kohën e vonë të Perandorisë Osmane në këtë shtëpi janë vendosur organet e pushtetit komunal (Beledije). Shtëpia edhe pas Luftës së Dytë Botërore, ka shërbyer si ndërtesë e administratës komunale, më vonë (rreth viteve 1960 - 1970 ) ka shërbyer si ambulancë, e pas vërshimeve të ujit në vitin 1978 shtëpia është shfrytëzuar për strehim nga familjet që kanë pasur dëmtime nga vërshimi.Shtëpia e Mahmut Pashë Gjinollit - Databaza e Trashegimise Kulturore te Kosoves  4.07.2016.  thumb|Shtëpia e Mahmut Pashë Gjinollit  5 Shtëpia e Zymer Musiqit   thumb|Shtëpia e Zymer Musiqit 6

 Monumente fetare 
 Nr. Emri Përshkrimi Lokacioni Foto 1Kisha mesjetare në Smrekonicë Kisha mesjetare në Smrekonicë është një monument i trashëgimisë kulturore në Smrekonicë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik".   2 Kisha mesjetare dhe lokaliteti parahistorik në Samadrexhë Kisha mesjetare dhe lokaliteti parahistorik në Samadrexhë është një monument i trashëgimisë kulturore në Samadrexhë, Vushtrri. Ky monument është i kategorisë "Arkitekturale" dhe Arkeologjike.  thumb|Kisha mesjetare dhe lokaliteti parahistorik në Samadrexhë 3Teqja e qytetit (Vushtrri) Teqja ose tyrbja e qytetit gjendet në parkun e qytetit të Vushtrrisë, afër shkollave të mesme. Arkitektura e saj është në formë të tetëkëndshit, brenda së cilës gjinden gjashtë varre, të cilët konsiderohen të jenë varret e shehlerëve, por ka edhe mendime se këto varreza janë të njerëzve që kanë pasur grada të larta ushtarake në kohën e Perandorisë Osmane.  thumb|Teqja e Vushtrrisë 4Xhamia e Gazi Ali Beut Xhamia e Gazi Ali Beut ndodhet në bërthamen e vjetër të qytetit të Vushtrrisë, në largësi prej 100 m nga Hamami i vjetër. Xhamia u ndërtua nga mesi i shek. XV nga ana e Gazi Ali Beut. Që nga fillimi e deri në ditët e sotme Xhamia gjithherë ka sherbyer si objekt sakral për ritet dhe ceremonitë fetare të komunitetit mysliman. Xhamia përbehej nga salla e lutjeve, me elementet tjera, orenditë e fiksura si dhe minarja. Deri në vitin 1999, edhe pse me disa intervenime të vogla xhamia kishte ruajtur tiparet arkitektonike orgjinale. Me rastin e shkatërrimit të xhamisë në vitin 1999, ajo pas disa muajve u rindërtua duke mos ruajtur asnjë tipar arkitektonik nga orgjinali, përfshirë dhe hapësirat tjera dhe të minares.Xhamia e Gazi Ali Beut (Vushtrri) - Databaza e Trashegimise Kulturore te Kosoves  4.07.2016.  thumb|Xhamia e Gazi Ali Beut5 Xhamia Karamanli Xhamia Karamanli është një monument i kulturës në qytetin e Vushtrrisë.  thumb|Xhamia Karamanli - Vushtrri6  Kisha e Vushtrrisë Kisha e Vushtrrisë i është kushtuar Shën Elias dhe është ndërtuar në vitin 1834 mbi themelet e një kishe të vjetër ortodokse (ndoshta një kishë paleokristiane) në pjesën lindore të Vushtrrisë, ku ishin gjetur artefakte të varrosura kishtare. Muralet në muret e kishës janë pikturuar në vitin 1871 nga një mjeshtër nga Dibra.thumb|Kisha e Vushtrrisë

 Monumente natyrore 
 Monumente natyrore të mbrojtura 
 Nr. Emri Përshkrimi Lokacioni Foto 1Trungu i shpardhit në Zhilivodë Trungu i shpardhit () në Zhilivodë si monumnet i natyrës me karakter botanik.   2Trungjet e dushkut në Druarë Trungjet e dushkut () në Druarë si monumnet i natyrës me karakter botanik.   3Kompleksi i trungjeve të dushkut në Galicë Kompleksi i trungjeve të dushkut (Quercus sp) në Galicë si monument i natyrës me karakter botanik..   4Trungu i bungut në ShtitaricëTrungu i bungut () në Shtitaricë (Shtruerë) si monument i natyrës me karakter botanik.thumb|Lisi i Bungut në Shtruerë 5Trungu i rrënjës në Dumnicë të LlugësTrungu i rrënjës () në Dumnicë të Llugës si monument i natyrës me karakter botanik. 6Trungu i qarrit në CeceliTrungu i qarrit () në Ceceli si monument i natyrës me karakter botanik. 7Burimi i ujit termomineral në GjelbishtëBurimi i ujit termomineral në fshatin Gjelbisht (Sllatinë) të Vushtrrisë si monument i natyrës me karakter hidrologjik.Merren në mbrojtje edhe 7 monumente të natyrës, 22 shkurt 2016, Agjensioni për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës, 21 maj 2019.Informatë për monumentet natyrore të komunës së Vushtrrisë, 2016/02/018

 Monumente natyrore të propozuara  
 Nr.  Emri Përshkrimi  Lokacioni Foto 1Trungu i bungut (Quercus sp.) në Bajë (Banjskë) Trungu i bungut (Quercus sp.) në Bajë 2Burimi i ujit termal në Bajë (Banjskë)Burimi i ujit termal në Bajë 3Burimi i ujit natyral në KaraçëBurimi i ujit natyral në Karaçë 4Burimi i ujit natyral në SkromëBurimi i ujit natyral në Skromë 5Kompleksi i trungjeve të ahut (Fagus sp.) në Kodërflamur (VesekocKompleksi i trungjeve të ahut (Fagus sp.) në Kodërflamur 6Trungu i bungut (Quercus sp.) në AshlanTrungu i bungut (Quercus sp.) në Ashlan 7Parku i ketrit në Lumkuq (Samadrexhë)Parku i ketrit në Lumkuq 8Trungu i bungut (Quercus sp.) në BrusnikTrungu i bungut (Quercus sp.) në Brusnik 9Trungu i bungut (Quercus sp.) në RreznikTrungu i bungut (Quercus sp.) në Resnik 10Trungu i lisit në BukoshTrungu i lisit (Quercus) në Bukosh është një monument i rrallë natyror me karakter botanik me një perimetër të trungut në bazë prej  dhe me një gjatësi/lartësi maksimale të kurorës së e tij e cila sillet rreth . Vjetërsia e saktë e tij nuk dihet por supozohet që të jetë rreth 150 vjeçare.thumb|Trungu i lisit (Quercus) në Bukosh11

 Shih edhe 
 Vushtrria
 Komuna e Vushtrrisë
 Kompleksi i Gazi Ali Beut
 Lista e monumenteve në Prizren

 Referime 

Lidhje të jashtme
Databaza e Trashëgimisë Kulturore të Kosovës (faqe zyrtare) 
Agjencia për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës (faqe zyrtare) 

Kategoria:Monumente kulturore në Vushtrri
Kategoria:Komuna e Vushtrrisë