Castres

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata
Category:Pages using infobox settlement with image map1 but not image map

Castres (  ; Castras në dialektin languedocian të oksitanishtes ; Shqip: Kastresi) është nënprefektura e vetme e departamentit Tarn në rajonin Ocitania në Francën Jugore . Shtrihet në ish-provincën Languedoc, edhe pse jo në ish-rajonin Languedoc-Roussillon . Në vitin 2018, komuna kishte një popullsi prej 41,795 banorësh.

Kastrasi është qendra e katërt më e madhe industriale e rajonit kryesisht rural të ish-Mesdita-Pirenejtë pas Tuluzës, Tarbës dhe Albit, si dhe më e madhja në pjesën e Languedoc-ut që shtrihet midis Tuluzës dhe Montpeljesë . Ai njihet si vendlindja e liderit të famshëm socialist Jean Jaurès (1859–1914) dhe shtëpia e Muzeut të rëndësishëm Goya të pikturës spanjolle . 

 Demografia 
Në 1831, popullsia e Kastresit ishte 12,032, duke e bërë atë qytetin më të madh të departamentit të Tarn. Një nga qytetet e pakta industriale në rajonin Albigeois, popullsia e komunës u rrit në 19,483 në 1901, dhe 34,126 në 1954. Megjithatë, me rënien e industrive të saj, rritja e popullsisë u zvogëlua. Albi ia kaloi Kastresit si zona metropolitane më e populluar e Tarnit. Popullsia e Kastresit arriti kulmin e saj në vitin 1975, pas kësaj ajo ka ardhur duke u zvogëluar ngadalë.  Castres është qendra e një zone urbane funksionale me 104,695 banorë (2019).

 Gjeografia 
Kastresi ndodhet në një lartësi prej 172 metrash mbi nivelin e detit . Ndodhet 45 kilometra në jug-juglindje të Albit, prefektura (kryeqyteti) i Tarnit, dhe 79 kilometra në lindje të Tuluzës, kryeqyteti i Ocitanisë . Kastresi ndërpritet nga veriu në jug nga lumenjtë Agout dhe Durenque .

 Administrata 
Që nga viti 2001, kryebashkiaku i Kastresit ka qenë Pascal Bugis (djathtas, anëtar i UMP ), i cili mundi kryetarin e atëhershëm socialist në zgjedhjet e vitit 2001 pas një fushate të fokusuar në të dhënat e këqija të kryebashkiakut socialist në luftën kundër krimit dhe nivelin e lartë të pasigurisë në qytet.

 Ekonomia 
Industritë kryesore janë inxhinieria mekanike dhe elektrike, veglat e makinerive, mobiljet prej druri, graniti, tekstili, leshi dhe veshja e lëkurës, rrezitja, kimikatet, farmaceutika dhe mbarështimi selektiv i lopëve.

Industritë tradicionale dhe ndotëse si tekstili, rrezitja, veshja e leshit dhe e lëkurës, apo kimikatet, janë në rënie të mprehtë. Megjithatë, një grup farmaceutik shumëkombësh ( Pierre Fabre Group ) u shfaq në qytet në vitet 1960, dhe ai ka mbajtur selinë e tij dhe divizionin e R&D në zonën metropolitane, duke ndihmuar në kundërbaraspeshimin e rënies së përgjithshme në disa industri. Disa akuzojnë tani themeluesin dhe presidentin e saj, Pierre Fabre, se është "mjeshtri" i vërtetë i Kastresit, duke bërë dhe emëruar kryebashkiakët e Castres sipas dëshirës.

 Transporti 
Stacioni hekurudhor Gare de Castres shërbehet nga trenat rajonalë për në Mazamet dhe Tuluzë.

 Njerëzit 
Kastresi ishte vendlindja e politikanit socialist dhe botuesit të gazetave Jean Jaurès (1859–1914), i cili u vra në Paris një ditë para fillimit të Luftës së Parë Botërore .

Matematicieni Pierre de Fermat vdiq në Kastres në 1665, ndërsa merrte pjesë në një seancë të Chambre de l'Édit atje.

Shkrimtari francez Roger Peyrefitte lindi në një familje të pasur të Kastresit në 1907.

 Pamjet kryesore 
Kastresi pritet nga veriu në jug nga lumi Agout . Lumi është i rrethuar nga shtëpi të vjetra, katet e sipërme të të cilave dalin mbi ujërat e tij.
parapamje|250x250px| Katedralja e Shën Benoît në Kastres
Kisha e Shën Benoit, dikur katedralja e Kastresit, dhe më e rëndësishmja nga kishat e qytetit në ditët e sotme, daton vetëm në shekujt 17 dhe 18. Bashkia e qytetit zë pallatin e ish-peshkopit, i projektuar në shekullin e 17-të nga Jules Hardouin-Mansart (arkitekti i Versajës ) dhe me kopshte të dizajnuara nga André Le Nôtre (projektuesi i kopshteve në Versajë ). Kulla romane pranë saj ( Tour Saint Benoît ) është e vetmja e mbijetuar e abacisë së vjetër benediktine. Qyteti zotëron disa pallate të vjetra nga shekulli i 16-të dhe i 17-të, duke përfshirë Hôtel de Nayrac, të Rilindjes .

Castres posedon muzeun e njohur Goya, i krijuar në 1840, i cili përmban koleksionin më të madh të pikturave spanjolle në Francë. Një muze i Jaurès u hap gjithashtu në 1954 në shtëpinë ku lindi Jean Jaurès në 1859.

Botanique Jardin Pierre Fabre "La Michonne" është një kopsht botanik privat dhe konservator që mund të vizitohet.
Kategoria:Komuna në Tarn
Kategoria:Vetitë CS1: Burime në frëngjisht (fr)
Kategoria:Koordinatat në Wikidata
Kategoria:Faqe me përkthime të pashqyrtuara