Haruki Murakami

Haruki Murakami (; lindur më Janar 12, 1949) është një shkrimtar bashkëkohor japonez. Librat dhe tregimet e tij kanë qenë bestseller në Japoni, ashtu si edhe në nivel ndërkombëtar, me veprat e tij të përkthyera në 50 gjuhë duke arritur një shitje prej miliona kopjesh jashtë vendit të tij të lindjes.  Kontributi i tij ka marrë mirënjohje dhe çmime të shumta, përfshirë Çmimin Botëror të Fantazisë, Çmimin Ndërkombëtar të Tregimit të Shkurtër Frank O'Connor, Çmimin Franz Kafka dhe Çmimin Jeruzalem.

Veprat më të shquara të Murakamit janë: Gjuetia e Ethshme e Deles (1982), Pylli Norvegjez (1987), Kronika e Zogut Kurdisës (1994–95), Kafka në Breg (2002), dhe 1Q84 (2009-10). Ai ka përkthyer në gjuhën japoneze vepra të shkrimtarëve si Raymond Carver dhe JD Salinger. Veprat fiktive të tij, të kritikuar nganjëherë prej kritikës letrare të Japonisë si jo-japonez, kan qenë nën ndikimin e shkrimtarëve perëndimorë si, Chandler, Vonnegut dhe Brautigan. Krijimtaria e tij shpesh është surrealiste dhe melankolike ose fataliste, e ndikuar nga një interpretim Kafkian i "temave të përsëritura të tjetërsimit dhe vetmisë". Haruki Murakami sot renditet ndër shkrimtarët më të rëndësishëm japonezë,"Murakami Asahido", Shincho-sha,1984 ndërsa Steven Poole nga The Guardian vlerëson se Murakami për nga veprat dhe arritjet e tij mund të konsiderohet "...një ndër romancierët më të mëdhenj në botë".

 Biografia 
Haruki Murakami u lind në Kioto të Japonisë më 12 janar të vitit 1949. Babai i tij, sipas një artikulli të botuar për revistën japoneze BungeiShunju me titull "Braktisja e një maceje: Për çfarë flas kur flas për babanë tim", ishte përfshirë në Luftën e Dytë Japonezo-Kineze, dhe ishte traumatizuar thellësisht nga ajo, gjë e cila do të ndikojë edhe në personalitetin e Murakamit. Që nga fëmijëria, Murakami, në mënyrë të ngjashme me Kōbō Abe, është ndikuar shumë nga kultura perëndimore, veçanërisht muzika dhe letërsia perëndimore, por edhe ajo ruse. Ai u rrit duke lexuar një gamë të gjerë veprash të shkrimtarëve evropianë dhe amerikanë, të tillë si Franz Kafka, Gustave Flaubert, Charles Dickens, Kurt Vonnegut, Fyodor Dostoyevsky, Richard Brautigan dhe Jack Kerouac.  Këto ndikime perëndimore e dallojnë Murakamin nga shumica e shkrimtarëve të tjerë japonezë.

Murakami ka studiuar dramë në Universitetin Waseda në Tokio, ku u njoh me Jokon, tani gruan e tij. Puna e tij e parë ishte në një dyqan regjistrimesh. Pak para mbarimit të studimeve, Murakami hapi një kafe dhe bar xhazi, "Peter Cat", në Kokubunji, Tokio, të cilën ai e drejtoi me gruan e tij, nga viti 1974 deri në vitin 1981. Çifti vendosi të mos kishte fëmijë .

Murakami është një vrapues serioz i maratonës dhe entuziast i treathlonit, megjithëse ai nuk filloi të vrapojë deri në moshën 33 vjeçare. Më 23 qershor 1996, ai përfundoi ultramarathonin e tij të parë, një garë vrapimi 100km rreth Liqenit Saroma në Hokkaido, Japoni. Ai diskuton marrëdhëniet e tij me vrapimin në kujtimin e tij të vitit 2008 Çfarë them kur flas rreth vrapimit.

 Bibliografia 

 Përmbledhje novelash 
 Botimi origjinal  Botimi anglisht Botimi shqip caption  viti  caption  viti caption  viti    Kaze no uta o kike  1979  Hear the Wind Sing  1987/2015  -  -     1973-nen no pinbōru  1980  Pinball, 1973  1985/2015 -  -     Hitsuji o meguru bōken  1982  A Wild Sheep Chase  1989  Gjuetia e ethshme e deles  2019  ボイルド   Sekai no owari to Hādo-boirudo Wandārando  1985  Hard Boiled Wonderland and the End of the World  1991  -  -     Noruwei no mori  1987  Norwegian Wood  1989 (përkthimi i Birnbaum);  2000 (përkthimi i Rubin) Pylli Norvegjez 2011    Dansu dansu dansu  1988  Dance Dance Dance  1994  Danc Danc Danc 2020    Kokkyō no minami, taiyō no nishi  1992  South of the Border, West of the Sun  2000  Në Jug të Kufirit, në Perendim të Diellit 2017 クル  Nejimaki-dori kuronikuru  1994-1995  The Wind Up Bird Chronicle 1997  Kronika e Zogut Kurdisës  2010    Supūtoniku no koibito  1999  Sputnik Sweetheart  2001  E Dashura ime Sputnik  2008    Umibe no Kafuka  2002  Kafka on the Shore  2005  Kafka në Breg  2015     Afutā dāku  2004  After Dark  2007  Kue Bie Nata  2020  1Q84  Ichi-Kyu-Hachi-Yon  2009-2010  1Q84  2011  1Q84  2021  つくると   Shikisai o motanai Tazaki Tsukuru to, kare no junrei no toshi  2013  Colorless Tsukuru Tazaki and His Years of Pilgrimage  2014  I Pangjyri Tsukuru Tazaki dhe Vitet e Tij te Pelegrinazhit  2018    Kishidanchō-goroshi  2017  Killing Commendatore  2018  - - 

 Tregime të shkurtra 
 Botimi origjinal  Botimi anglisht  Botimi shqip  caption  viti  caption  viti  caption  viti  夢で逢いましょう 
Yume de Aimashou  1981  -  -  -  -     Zō no shōmetsu  2005  The Elephant Vanishes 1993  Elefanti Zhduket  17 tregime, 1980-1991 2018 みな踊る  Kami no kodomo-tachi wa mina odoru  2000  After the Quake   2002  Pas Tërmetit  6 tregime, 1999–2000  2020 る女  Mekurayanagi te nemuru onna  2009 Blind Willow, Sleeping Woman 24 tregime, 1980–2005  2006  -  -    Onna no inai otokotachi   2014  Men Without Women  7 tregime, 2013–2014  2017  -  -     Ichininshō Tansū   2020  First Person Singular   2021  Në Vetën e Parë Njëjës    2021

 Shih edhe 
 Burrat pa gra (koleksion i Haruki Murakami)

 Referime 

 Literatura 
 Pintor, Ivan. "David Lynch y Haruki Murakami, la llama en el umbral", in: VV.AA., Universo Lynch. Internacional Sitges Film Festival-Calamar, 2007 ( ISBN 84-96235-16-5)
 Rubin, Jay. Haruki Murakami and the Music of Words. Harvill Press, 2002 ( ISBN 1-86046-952-3)
 Strecher, Matthew Carl. The Wind-Up Bird Chronicle Readers Guide. Continuum Pubublishing Group, 2002 ( ISBN 0-8264-5239-6)
 Strecher, Matthew Carl. Dances with Sheep: The Quest for Identity in the Fiction of Murakami Haruki. University of Michigan/Monographs in Japanese Studies, 2001 ( ISBN 1-929280-07-6)
 Suter, Rebecca. The Japanization of Modernity: Murakami Haruki Between Japan and the United States. Harvard University Asian Center, 2008. ( ISBN 978-0-674-02833-3)

 Linqe të jashtme 

 Haruki Murakami at Random House
 Haruki Murakami at The New Yorker (online essays, stories, excerpts)
 Haruki Murakami at The New York Times (articles about, interviews with)
 Haruki Murakami at Complete Review (international meta-reviews)
 Haruki Murakami at The Encyclopedia of Science Fiction

Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Lindje 1949
Kategoria:Articles containing Japanese-language text
Kategoria:Shkrimtarë japonezë
Kategoria:Haruki Murakami