Cillian Murphy

Cillian Murphy (lindur  më 25 maj 1976) është një aktor irlandez. Ai bëri debutimin e tij profesional në shfaqjen e Enda Walsh të vitit 1996, Disco Pigs, një rol që ai e riprodhoi më vonë në përshtatjen e ekranit të vitit 2001. Kriteret e tij të hershme të shquara të filmit përfshijnë filmin horror 28 Days Later (2002), komedinë e errët Intermission (2003), thriller Syri i Kuq (2005), dramë lufte irlandeze The Wind That Shakes the Barley (2006), dhe thriller fantashkencë Sunshine (2007). Ai luajti një grua transgjinore irlandeze në komedinë-dramë Breakfast on Pluto (2005), e cila i dha atij një nominim për Golden Globe Award.

Murphy filloi të bashkëpunonte me regjisorin Christopher Nolan më 2005, duke luajtur Dr. Jonathan Crane / Scarecrow në trilogjinë The Dark Knight (2005–2012) si dhe duke u shfaqur në Inception (2010), Dunkirk (2017) dhe duke portretizuar rolin kryesor të J. Robert Oppenheimer në epikën biografike Oppenheimer (2023). Ai fitoi më shumë rëndësi për rolin e tij si Tommy Shelby në serialin dramatik të periudhës së BBC-së Peaky Blinders (2013–2022) dhe për luajtjen në vazhdimin horror A Quiet Place Part II (2020).

Në vitin 2011, Murphy fitoi Irish Times Theatre Award për aktorin më të mirë dhe Drama Desk Award për Performancën e Jashtëzakonshme Solo për shfaqjen e një personi Misterman. Në vitin 2020, The Irish Times e quajti atë një nga aktorët më të mëdhenj të filmit irlandez.

Jeta e hershme dhe edukimi
parapamje|Murphy (i dyti nga e djathta) me Tim Smyth, Eoin O'Sullivan dhe Maria-Theresa Grandfield më 1992
Murphy lindi më 25 maj 1976 në Douglas, Cork. Nëna e tij mësonte frëngjisht ndërsa babai i tij, Brendan, punonte për Departamentin e Arsimit. Gjyshi, hallat dhe dajat e tij ishin gjithashtu mësues. Ai u rrit në Ballintemple, Cork, së bashku me vëllain e tij më të vogël Páidi dhe dy motrat më të vogla Sile dhe Orla. Ai filloi të shkruante dhe interpretonte këngë në moshën 10-vjeçare.

Murphy u rrit si katolik dhe ndoqi shkollën e mesme katolike me tarifa Presentation Brothers College, ku ia doli mirë akademikisht, por shpesh hynte në telashe, ndonjëherë duke u pezulluar; ai vendosi në vitin e tij të katërt se sjellja e keqe nuk ia vlente mundimi. I pa interesuar për sportin, i cili ishte një pjesë kryesore e kurrikulës së shkollës, ai zbuloi se ndjekjet artistike ishin lënë pas dore në shkollë.

Murphy e mori shijen e parë të interpretimit në shkollën e mesme, kur mori pjesë në një modul drame të prezantuar nga drejtori i Corcadorca Theatre Company, Pat Kiernan. Ai më vonë e përshkroi përvojën si një ndjenjë "të lartë" dhe "plotësisht të gjallë" që më pas u nis për ta ndjekur. Romancieri William Wall, i cili ishte mësuesi i tij i anglishtes, e inkurajoi atë të ndiqte aktrimin, por ai ishte vendosur të bëhej një yll roku. Në fund të adoleshencës dhe në fillim të viteve 20, ai këndoi dhe luajti kitarë në disa grupe së bashku me vëllain e tij, Páidi, dhe dyshja e fiksuar pas Beatles e quajtën grupin e tyre më të suksesshëm The Sons of Mr. Green Genes, të cilin e adoptuan nga kënga e Frank Zappa me të njëjtin emër. Ai më vonë tha se grupi "i specializuar në tekste të çuditshme dhe solo të pafundme kitarë". Atyre iu ofrua një marrëveshje me pesë albume nga Acid Jazz Records, të cilën ata e refuzuan sepse Páidi ishte ende në shkollë dhe dyshja nuk ishin dakord me shumën e vogël të parave që do të merrnin për t'i dhënë etiketës diskografike të drejtat për kompozimet e Murphy. Më vonë, Murphy rrëfeu: "Jam shumë i kënaqur në retrospektivë që ne nuk nënshkruam, sepse ti ia lëshon jetën një labeli dhe të gjithë muzikën tënde."

Murphy filloi të studionte drejtësi në University College Cork (UCC) (UCC) në 1996, por dështoi në provimet e tij të vitit të parë sepse ai "nuk kishte ambicie për ta bërë atë". Jo vetëm që ishte i zënë me grupin e tij, por ai e dinte brenda disa ditësh pasi filloi në UCC se ligji nuk ishte ajo që ai donte të bënte. Pasi pa produksionin skenik të Corcadorca të A Clockwork Orange, drejtuar nga Kiernan, aktrimi filloi të tërhiqte interesin e tij. Roli i tij i parë i madh ishte në prodhimin amator të Shoqërisë Drama UCC të Observe the Sons of Ulster Marching Towards the Somme, ku luajti komediani irlandez-amerikan Des Bishop. Murphy gjithashtu luajti rolin kryesor në produksionin e tyre të Little Shop of Horrors, i cili u shfaq në Cork Opera House. Ai më vonë pranoi se motivimi i tij kryesor në atë kohë nuk ishte të ndiqte një karrierë aktrimi, por të shkonte në festa dhe të takonte gra.

Jeta personale
Në mesin e vitit 2004, Murphy u martua me të dashurën e tij prej kohësh Yvonne McGuinness, të cilën e takoi në një nga shfaqjet e grupit të tij rock në 1996. Ata jetuan në Londër nga viti 2001 deri në vitin 2015, përpara se të transferoheshin në Dublin. Ata kanë dy djem, të lindur në dhjetor 2005 dhe korrik 2007 respektivisht.

Një dashnor i zjarrtë i muzikës, Murphy deklaroi në vitin 2004, "E vetmja gjë ekstravagante në lidhje me stilin tim të jetesës është sistemi im stereo, blerja e muzikës dhe shkuarja në koncerte." Ai nuk luan më në një grup rock, por luan rregullisht muzikë me miqtë dhe më vete, dhe ende shkruan këngë. Murphy nuk planifikon të krijojë një grup tjetër dhe tha: "Edhe sikur të isha i mirë, vetë nocioni i të qenit një aktor me një grup rock në krah do të thoshte se nuk do të merresha kurrë seriozisht." Murphy ka paraqitur programe të shumta në stacionin radiodixhital britanik BBC Radio 6 Music që nga viti 2013, duke përfshirë serinë Cillian Murphy's Limited Edition ku ai ndan dhe diskuton muzikën e tij të preferuar. Në vitin 2005, ai emëroi shokët e tjerë aktorë irlandezë Colin Farrell, Jonathan Rhys Meyers, dhe Liam Neeson si miq, duke e quajtur Neeson "babain e tij zëvendësues të filmit". Megjithatë, miqësitë e tij më të ngushta janë ato që ai bëri përpara se të bëhej i njohur.

Murphy u rrit si katolik romak dhe kishte qenë në prag të agnosticizmit derisa hulumtoi rolin e tij si fizikan dhe astronaut në filmin Sunshine të vitit 2007, i cili konfirmoi ateizmin e tij. Në vitin 2019, ai deklaroi se besimi katolik ende formësonte moralin e tij. Ai ishte vegjetarian për rreth 15 vjet, gjë që ai tha se ndodhi sepse ai ishte "i shqetësuar për sëmundjen e lopës së çmendur" dhe jo një vendim moral. Ai gjithashtu kishte shqetësime për praktikat e pashëndetshme të agrobiznesit. Ai filloi të hante mish përsëri për të rritur për rolin e tij në Peaky Blinders. Atij i pëlqen vrapimi.

Filmografia
 Filma 
 Viti Titulli Roli Shënime 1997 Quando Pat Film i shkurtërCillian Murphy Bio, Tribute.ca. Retrieved 25 February 2014. 1998 The Tale of Sweety Barrett Pat the Barman 1999 Eviction Brendan McBride Film i shkurtër Sunburn Davin McDerby At Death's Door Grim Reaper, Jr. Film i shkurtër The Trench Rag Rookwood 2000 Filleann an Feall Ger Film i shkurtër A Man of Few Words Best man Film i shkurtër 2001 On the Edge Jonathan Breech How Harry Became a Tree Gus  Disco Pigs Darren / Pig Watchmen Phil Film i shkurtër 2002 28 Days Later Jim 2003 Intermission John Girl with a Pearl Earring Pieter  Cold Mountain Bardolph Zonad Guy Hendrickson Film i shkurtër 2005 Batman Begins Dr. Jonathan Crane / Scarecrow Syri i Kuq Jackson Rippner Breakfast on Pluto Patrick "Kitten" Braden  2006 The Silent City Soldier Film i shkurtër The Wind That Shakes the Barley Damien O'Donovan 2007 Sunshine Robert Capa Watching the Detectives Neil"Watching the Detectives (2008)", RottenTomatoes.com. Retrieved 26 May 2008. 2008 The Dark Knight Dr. Jonathan Crane / Scarecrow Cameo The Edge of Love William Killick Waveriders Narrator (zëri) Dokumentar 2009 Perrier's Bounty Michael McCrea The Water Son Film i shkurtër 2010 Peacock John / Emma Skillpa Hippie Hippie Shake Richard Neville Unreleased Inception Robert Fischer Tron: Legacy Edward Dillinger, Jr. Uncredited cameo 2011 Retreat Martin Në Kohë Rejmond Leon 2012 Red Lights Tom Buckley Broken Mike Kiernan The Dark Knight Rises Dr. Jonathan Crane / Scarecrow Cameo 2013 Harriet and the Matches Cat (zëri) Film i shkurtër 2014 Aloft Ivan  Transcendence Agent Donald Buchanan From the Mountain Narrator (zëri) Film i shkurtër 2015 Atlantic: The Wildest Ocean on Earth Narrator Dokumentar; zëri In the Heart of the Sea Matthew Joy 2016 Anthropoid Jozef Gabčík Free Fire Chris 2017 The Party Tom Dunkirk Shivering Soldier 2018 The Delinquent Season Jim  The Overcoat Akaky (zëri) Film i shkurtër 2019 Anna Lenny Miller 2020 A Quiet Place Part II Emmett  2021 All of This Unreal Time Man Film i shkurtër 2023 Kensuke's Kingdom Dad (zëri)  Oppenheimer Robert Oppenheimer 2024 Small Things like These Bill Furlong Gjithashtu producent2025 28 Years Later Jim Post-production; gjithashtu producent ekzekutivTBA Steve Steve Post-production; gjithashtu producent 28 Years Later Part II: The Bone Temple Jim  Duke u xhiruar; gjithashtu producent ekzekutiv  The Immortal Man Thomas Shelby Duke u xhiruar; gjithashtu producent

 Television 
 Viti Titulli Roli 2001 The Way We Live Now Paul Montague 2013–2022 Peaky Blinders Thomas Shelby

Çmimet dhe nominimet

Referime

Kategoria:Lindje 1976
Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Aktorë irlandezë