Sanxhaku i Vlorës

Sanxhaku i Vlorës apo Sanxhaku i Beratit () ishte një nga sanxhaqet e Perandorisë Osmane me qendër qytetin e Beratit në Shqipëri. Sanxhaku u themelua në 1466, pas ndërtimit të Kalasë së Elbasanit, në një territor që i përkiste një sanxhaku të mëparshëm osman, Sanxhakut të Shqipërisë.

 Territore 
Territori i Sanxhakut të Vlorës shtrihej mes Shkumbinit në veri dhe Vargut detar në jug.

Në fillim ky sanxhak kishte dy kaza: kazanë e Beratit dhe kazanë e Vlorës. Para themelimit të Sanxhakut të Delvinës në mes të shekullit të 16-të, Sanxhakut të Vlorës i përkisnin kazaja e Delvinës, kazaja e Gjirokastrës, kazaja e Myzeqesë dhe kazaja e Labërisë.

Sanxhaku i Vlorës funksionoi gjatë Perandorisë Osmane deri në 1912, me shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë, kur ishte i përbërë nga kazatë e mëposhtme:  
Kazaja e Beratit
Kazaja e Vlorës
Kazaja e Myzeqesë
Kazaja e Mallakastrës
Kazaja e Skraparit
Kazaja e Tomorricës

 Histori 
Vlora u pushtuar nga osmanët në qershor të 1417. Në 1431, në fushat e Ultësirës Perëndimore të Shqipërisë u krijua Sanxhaku i Shqipërisë. Në fund të shekullit XV-të, në mënyrë që të stimulonin tregëtinë, osmanllinjtë vendosën një komunitet të vogël hebrenjsh sefarditë në Shqipëri.

Gedik Ahmed Pasha ishte sanxhakbeu i Sanxhakut të Vlorës në 1479. Bali Beu, i biri i Jahja Pashës, u bë sanxhakbej në 1506. 

Mehmed Beg Isaković, biri i Isa-Beg Isaković-it, u emërua sanxhakbej i Vlorës në janar të vitit 1516. Myzafer Pasha ishte sanxhakbeu i Vlorës para të bëhej guvernatori i Qipros në 1570, pasi Qipro u pushtua nga Perandoria Osmane. Mustafa Pasha (Bin Abdullah), i cili kishte qenë sanxhakbej i Bosnjës dhe Moresë, u bë sanxhakbej i Vlorës në fund të shekullit të 16-të dhe në fillim të shekullit të 17-të. Vlora u pushtua nga Venedikasit në 1690, por ajo ra prapë nën osmanët në vitin 1691. Në 1691, qendra e sanxhakut u vendos në Berat dhe sanxhaku gradualisht filloi të quhet  Sanxhaku i Beratit. Sari Ahmed Pasha u emërua sanxhakbej i Vlorës në fund të vitit 1712 dhe në 1714 ai u transferua në pozicionin e bejlerbeut të Rumelisë. Në mes të shekullit të 18-të sanxhakbe i Sanxhakut të Vlorës u bë Ahmet Kurt Pasha nga familja Muzaka. Ahmet Kurt Pasha më vonë u emërua derbendci aga (kujdestari i qafave të maleve) pozitë të cilën ai e mbajti deri kur sulltani e zëvendësoi me të nipin e Ahmet Kurt Pashës, Ali pashë tepelenën.

Në 1809, sanxhakbeu i Vlorës ishte Ibrahim Pasha.

Sipas Eqrem Vlorës anëtarët e familjes së tij ishin de facto (jo de jure) sanxhakbejtë e Sanxhakut të Vlorës në periudhën 1481-1828. Në 1834 Mahmud Hamdi Pasha u emërua të qeverisë  Sanxhakun e Delvinës, Sanxhakun e Janinës dhe atë të Vlorës..

Ismail Qemali, kryeministri i parë i Shqipërisë, në dhjetor 1908 ishte zgjedhur anëtar i parlamentit osman nga Sanxhaku i Vlorës.

 Për lexim të mëtejshëm 



 Referime 

Kategoria:Shqipëria nën Perandorinë Osmane