Leopardi i Sri Lankës

Leopardi i Sri Lankës (Panthera pardus kotiya) është një nënlloj leopardi i gjetur në Sri Lankë që u përshkrua për herë të parë në vitin 1956 nga Deraniyagala, zoologu i Sri Lankës.

Në vitin 2008, leopardi i Sri Lankës u rendit si i rrezikuar në Listën e Kuqe të BNRN-së. Popullsia në zonat e egra vlerësohet përafërsisht në 700-950 individë në vitin 2015.

 Karakteristikat 

Leopardi i Sri Lankës ka një gëzof të verdhë të zbehtë dhe me njolla të vogla të cilat janë më të vogla se në leopardët Indianë. Shtatë femra të matura në fillim të shekullit të 20-të mesatarisht kishin një peshë prej  dhe kishin një gjatësi mesatare prej  me një bisht të gjatë prej , më i madhi është  me një bisht të gjatë prej 84 centimetrash (2 ft 9 in); 11 meshkuj mesatarisht matën , më i madhi ishte  dhe kishte matur  me një bisht të gjatë prej 86 centimetrash (2 ft 10 in), më i madhi ishte  me një gjatësi të bishtit prej .

Sipas një artikulli të BBC-së, leopardi i Sri Lankës peshon pothuajse , për shkak të faktit se është një grabitqar i vetmuar pa konkurrencë nga lloje të tjera të egra në vend.

 Shpërndarja dhe habitati 
Leopardi i Sri Lankës në të gjitha habitatet e të gjithë ishullit. Këto lloje habitesh mund të kategorizohen gjerësisht në:
 zona e thatë me < reshje;
 zona e thatë me  reshje;
 zona me lagështi me > reshje.
Në kodrat qendrore të Sri Lankës, leopardët janë regjistruar në arka pyjore, çajesh, kullota, kopshte për shtëpi, pemë dhe plantancionet e eukaliptes.

 Ekologjia dhe sjellja 

Një studim në Parkun Kombëtar të Ualës tregon se leopardë nuk janë më socialë se sa nënllojet e tjera të leopardit. Ata janë gjuetarë të vetmuar, me përjashtim të femrave të reja. Të dy gjinitë jetojnë në territore të mbivendosura me vargjet e meshkujve që mbivendosen me shkallët më të vogla të disa femrave, si dhe mbivendosjen e vargjeve të meshkujve fqinjë. Ata preferojnë gjuetinë natën, por janë gjithashtu aktivë gjatë agimit dhe në muzg, dhe në orët e ditës. Ata rrallë zhvendosin prenë e tyre në pemë, të cilat ka gjasa për shkak të mungesës së konkurrencës dhe bollëkut relativ të presë. Meqenëse leopardi është grabitqari i kulmit në Sri Lankë, nuk ka nevojë të mbrojë prenë e tij. Në 2001-2002, dendësia e leopardëve rezidentë të rritur u vlerësua në 17.9 individë për  në Bllokun I të Parkut Kombëtar të Ualës në zonën bregdetare juglindore të Sri Lankës. Ky bllok përfshin , përmban zona bregdetare dhe liqene artificiale e natyrore, të cilat kombinohen për një dendësi shumë të lartë të llojeve të presë.

Leopardi i Sri Lankës gjuan duke e ndjekur gjahun e saj, derisa ai është brenda distancës së lëshimit, ku ai lëshon një shpërthim shpejtësie për të ndjekur shpejt dhe për t'u hedhur mbi viktimën e tij. Preja zakonisht mbytet me një kafshim të vetëm në fyt. Ashtu si shumica e maceve, është pragmatike në zgjedhjen e tij të dietës që mund të përfshijë gjitarët e vegjël, zogjtë, zvarranikët, si dhe kafshët më të mëdha. Aksi ose dreri i ndotur përbëjnë pjesën më të madhe të dietës së tij në zonën e thatë. Leopardi gjithashtu mund të gjuajë derrin e egër dhe majmunin.

Nuk duket të ketë sezonin e lindjes apo kulmin, me lindje të shpërndara gjatë muajve. Një pjellë zakonisht përbëhet nga dy deri në katër këlyshë.

Leopardi është simpatrik me arinjtë e vegjël të Sri Lankës.

 Ruajtja 
Mbijetesa e leopardit të Sri Lankës kërcënohet për shkak të humbjes së habitatit dhe fragmentimit kryesisht me disa nivele të gjuetisë direkte dhe vdekjeve të leopardit të drejtpërdrejtë dhe të tërthortë nëpërmjet njeriut.

Hulumtime të mëtejshme në leopardin e Sri Lankës nevojiten për çdo masë konservimi që të jetë efektive. Projekti Leopardi në natyrë të egër (LNE) po punon ngushtë me Qeverinë e Sri Lankës për të siguruar që kjo të ndodhë. Shoqëria e Ruajtjes së Shpëtimit të Sri Lankës gjithashtu do të ndërmarrë disa studime. LNE është e angazhuar në të gjithë ishullin me punë të synuar në vazhdim në rajonin e kodrave qendrore ku fragmentimi i habitatit të leopardit po ndodh me shpejtësi.

 Në kaptivitet 

Deri në dhjetor të vitit 2011, ekzistonin 75 leopardë të Sri Lankës në kopështet zoologjike të botës. Brenda Programit Evropian të Specieve të Rrezikuara po mbahet 27 meshkuj, 29 femra dhe 8 individë të pa sekuestruar.

Programi i mbarështimit të PESR-së menaxhohet nga Kopështi zoologjik Serza, Francë.

 Rëndësia kulturore 
 Emrat e rajoneve  

Leopardi njihet në gjuhën e tij si kotya (Në gjuhën e Sri Lankës: කොටියා) dhe chiruthai (Tamilisht: சிறுத்தை). Panthera pardus kotiya është emri i tij shkencorë.

Në fund të viteve 1980 dhe në fillim të viteve 1990, fjala 'kotiya' u përkthye shpesh gabimisht në gjuhën angleze si "tigër" në mediat e Sri Lankës për shkak të informatave të pasakta që u morën nga kreu i atëhershëm i Departamentit të Divizionit të Natyrës në Sri Lankë. Ai thuhet se tha se "nuk ka kotyas (tigrat) në Sri Lankë, por diviyās", keqinterpretuar P. p. kotya si "diviyā". Fjala "diviyā" i referohet maceve të vogla të egra të tilla si "Handun Diviyā" ose "Kola Diviyā". Të dy emrat përdoren në mënyrë të ndërsjellë për macet e peshkimit dhe për macen e ndryshkur të zverdhur. Idetë tradicionale të sinhala, si "ndryshimi në xhungël nuk do të ndryshojë pikat e një" kotyā, konfirmon përdorimin tradicional të 'kotiyā' për t'iu referuar leopardit dhe jo tigrit.

 Si simbol 

Tigrat Çlirimtarë të Tamil Eelam (Tigrat e Tamilit) u njohën në gjuhën kolektive me komunitetin Sinhala si 'Koti', forma shumëshe e 'Kotiyā'. Tigrat Tamilezë kanë zgjedhur leopardin e Sri Lankës si kafshë kombëtare të shtetit aspirant të Tamil Eelam, dhe Tiger Chola si flamurin e saj. Ekipi i futbollit që quhet si ekipi kombëtar i futbollit Tamil Eelam që luan në ConIFA ka leopardin e Sri Lankës në stemën e tyre.

 Shiko edhe 

 Leopardi
 Leopardi Arab
 Feliformia
 Panterat
 Tigri kundër luanit
 Mace e madhe

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

Kategoria:Leopardë
Kategoria:Pantera
Kategoria:Gjitarë
Kategoria:Gjitarët e Sri Lankës
Kategoria:Kafshë mishngrënëse
Kategoria:Mishngrënësit e Sri Lankës
Kategoria:Fauna Indiane
Kategoria:Fauna e Sri Lankës
Kategoria:Kafshë të përshkruara në 1956
Kategoria:Specie të rrezikuara
Kategoria:Fauna e rrezikuar Aziatike