Llojet e rrezikuara

Një specie e rrezikuar është një specie e cila është kategorizuar si shumë e mundshme për t'u zhdukur. I rrezikuar (EN), siç kategorizohet nga Lista e Kuqe e Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (BNRN), është statusi i dytë më i ashpër i konservimit për popullsitë në natyrë në skemën e BNRN-së.

Në vitin 2012, Lista e Kuqe e BNRN-së paraqiti në mbarë botën 3079 kafshë dhe 2655 bimë si specie të rrezikuara. Shifrat për vitin 1998 ishin respektivisht 1102 dhe 1197.

Aktiviteti njerëzor është shkaktar i madh i vënies në rrezik të disa specieve. Shumë vende kanë ligje që mbrojnë speciet e ruajtura, për shembull, ndalimi i gjuetisë, kufizimi i zhvillimit të tokës ose ndërtimi i Parqeve Kombëtare.

Statusi i ruajtjes

Statusi i ruajtjes së një specie tregon gjasat që ajo të zhduket. Shumë faktorë konsiderohen gjatë vlerësimit të statusit të ruajtjes së një specieje; p.sh. statistika të tilla si numri i mbetur, rritja ose zvogëlimi i përgjithshëm i popullsisë me kalimin e kohës, nivelet e suksesit të mbarështimit ose kërcënimet e njohura.

Është llogaritur që mbi 50% e specieve të botës janë në rrezik të zhdukjes, mirëpo ka vështirësi për sa i përket dallimit mes kategorive si specie "në rrezik", "të rralla", ose "të zhdukur lokalisht" duke konsideruar mungesën e të dhënave rreth shumicës së këtyre të fundit. Çështja është posaçërisht e tillë në Oqeanin e botës ku speciet në rrezik që nuk shihen me dekada mund të zhduken pa u vënë re.

Në nivel ndërkombëtar, 199 vende kanë nënshkruar një marrëveshje për të krijuar plane veprimi për biodiversitetin që do të mbrojnë speciet e rrezikuara dhe të tjera të kërcënuara. Në Shtetet e Bashkuara, plane të tilla zakonisht quhen Plani i Rimëkëmbjes së Specieve. Lista e Kuqe e Specieve të Rrezikuara e BNRN-së është renditja më e njohur e statusit të ruajtjes në mbarë botën dhe sistemi i renditjes.

 Lista e kuqe e BNRN-së
Edhe pse quhet listë, Lista e Kuqe e BNRN-së është një sistem i vlerësimit të statusit ndërkombëtar të mbrojtjes së specieve, duke përfshirë speciet ku mungojnë të dhënat (Data Deficient, DD) dhe speciet e vlerësuara hollësisht nga procesi i vlerësimit të BNRN-së. Speciet në indeks përfshijnë: gjitarët, shpendët, amfibët, cikadët, dhe koralet. Speciet e kategorive "Afër Kërcënimit" (Near Threatened, NT) dhe "Jo të Rrezikuara" (Least Concern, LC) janë vlerësuar si lloje të shtazëve me popullatë të shëndetshme dhe të fortë, edhe pse ato mund të jenë në zvogëlim. Përkundër përdorimit të tyre më të përgjithshëm tjetërkund, Lista ka kuptime të veçanta për termat "specie e kërcënuar" dhe "specie e rrezikuar": speciet e "kërcënuara" qëndrojnë në mes spektrit "të Cënuar" (Vulnerable, VU) dhe "në Rrezik Kritik" (Critically Endangered, CR). Në 2012, Lista e Kuqe numëroi 3,079 specie shtazore dhe 2,655 specie bimore si të rrezikuara ndërkombëtarisht.

Galeria

 Referime 

Kategoria:Lloje të rrezikuara
Kategoria:Biodiversitet
Kategoria:Ambientalizëm
Kategoria:Habitate