Romanticizmi

Romantizmi (i njohur gjithashtu si lëvizja romantike ose epoka romantike) ishte një lëvizje artistike dhe intelektuale që filloi në Evropë nga fundi i shekullit të 18-të. Qëllimi i lëvizjes ishte të avokonte për rëndësinë e subjektivitetit, imagjinatës dhe vlerësimit të natyrës në shoqëri dhe kulturë në përgjigje të Epokës së Iluminizmit dhe Revolucionit Industrial.

Romanticistët hodhën poshtë konventat shoqërore të kohës në favor të një pikëpamjeje morale të njohur si individualizmi. Ata argumentuan se pasioni dhe intuita ishin vendimtare për të kuptuar botën dhe se bukuria është më shumë se thjesht një çështje e formës, por më tepër diçka që ngjall një reagim të fortë emocional. Me këtë themel filozofik, romanticistët ngritën disa tema kyçe për të cilat ata ishin thellësisht të përkushtuar: një nderim për natyrën dhe të mbinatyrshmen, një idealizim të së kaluarës si një epokë fisnike, një magjepsje me ekzotiken dhe misteriozen dhe një kremtim të heroikes dhe sublimesë.

Lëvizja romantiste kishte një dashuri të veçantë për Mesjetën, e cila për ta përfaqësonte një epokë kalorësiake, heroizmi dhe një marrëdhënie më organike midis njerëzve dhe mjedisit të tyre. Ky idealizim binte ashpër në kontrast me vlerat e shoqërisë së tyre industriale bashkëkohore, të cilën ata e konsideronin të huaj për materializmin e saj ekonomik dhe degradimin e mjedisit. Ilustrimi i lëvizjes i mesjetës ishte një temë qendrore në debate, me pretendimet se portretizimet romantiste shpesh anashkalonin anët negative të jetës mesjetare.

Konsensusi është se romantizmi arriti kulmin nga viti 1800 deri në vitin 1850. Megjithatë, diskutohen gjithashtu një periudhë "Romantike e Vonë" dhe ringjallje "neoromantike". Këto zgjerime të lëvizjes karakterizohen nga një rezistencë ndaj formave gjithnjë e më eksperimentale dhe abstrakte që kulmuan në artin modern dhe dekonstruksioni i harmonisë tradicionale tone në muzikë. Ata vazhduan idealin romantik, duke theksuar thellësinë e emocioneve në art dhe muzikë duke shfaqur mjeshtërinë teknike në një stil të pjekur romantik. Megjithatë, në kohën e Luftës së Parë Botërore, klima kulturore dhe artistike kishte ndryshuar në një shkallë të tillë që romantizmi në thelb u shpërnda në lëvizjet e mëvonshme. Figurat e fundit të romantizmit të vonë për të ruajtur idealet romantike vdiqën në vitet 1940. Megjithëse ata ishin ende të respektuar gjerësisht, ato shiheshin si anakronizma në atë pikë.

Romantizmi ishte një lëvizje komplekse me një shumëllojshmëri pikëpamjesh që përshkuan qytetërimin perëndimor në të gjithë globin. Lëvizja dhe ideologjitë e saj të kundërta e formuan njëra-tjetrën me kalimin e kohës. Pas përfundimit të tij, mendimi dhe arti romantik ushtroi një ndikim gjithëpërfshirës mbi artin dhe muzikën, trillimet spekulative, filozofinë, politikën dhe ambientalizmin që ka zgjatur deri në ditët e sotme.


Kategoria:Kultura e Evropës
Kategoria:Letërsi evropiane
Kategoria:Muzika e Evropës
Kategoria:Gjini letrare
Kategoria:Lëvizje artistike
Kategoria:Lëvizje letrare