Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare

Dita Ndërkombëtare e Gjuhës Amtare () është një ditë ndërkombëtare ceremoniale e shpallur nga UNESCO në vitin 1999. Si e tillë ajo festohet më 21 shkurt të çdo viti. Qëllimi i caktimit të saj është promovimi dhe ndërgjegjësimi për diversitetin gjuhësor dhe kulturor si dhe promovimin e shumëgjuhësisë. Dokumenti 16/C i UNESCO-s nga viti 1970 thotë:"Gjuha amtare shënon rrugën e qenies njerëzore dhe përmes saj ajo hyn në shoqëri, bën kulturën e grupit të cilit i takon dhe vendos bazat për zhvillimin e aftësive intelektuale të saj."

 Përmbledhje 
21 shkurti edhe zyrtarisht është pranuar nga Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara me një rezolutë të veçantë. Data 21 shkurt është caktuar për të përkujtuar ditën e protestave të studentëve të Univesitetit Dhaka me origjine nga Bengali, të cilët qenë konfrontuar me policët pakistanez derisa protestonin për të drejtën e gjuhës së tyre bengaleze që të pranohet si gjuhë zyrtare.  

Që nga viti 1999 kur UNESCO kishte shpallur 21 shkurtin ditë ndërkombëtare të gjuhës amtare, çdo vit në mbarë botën organizohen manifestime, organizime në nivel kombëtar e ndërkombëtar, me qëllim të ruajtjes dhe promovimit të gjuhëve amtare. 

Gjuha është pjesë e pandashme e identitetit të një populli me anë të së cilës shprehet shpirti dhe kultura e tij. Gjuha popullore e një populli të caktuar, zhvillimi i saj, e folura e tij, dashuria ndaj saj dhe promovimi i saj tregon, në fakt, kulturën që mbretëron brenda pjesëtareve të atij populli, asaj shoqërie.

Gjuha amtare është një pasuri për të cilën çdo individ duhet t'i përkushtohet me dashuri dhe respekt. Dhe kjo duhet të jetë e mundur për të gjithë, të paktën sipas fjalëve të Deklaratës të cituar në fillim të këtij teksti. Por një evropian mesatar do të habitet kur të mësojë sa njerëz pengohen ta bëjnë këtë në vetë Evropën, pa përmendur kontinentet e tjera, veçanërisht Afrikën. Edhe Franca, një simbol tradicional i të drejtave të njeriut, vepron në një mënyrë shumë diktatoriale në lidhje me gjuhën amtare të Bretonëve dhe Korzikanëve. Por situata është më e keqe në Afrikën nën-Sahariane, veçanërisht në kolonitë e mëparshme franceze. Nuk mund të thuhet se nuk ka asnjë përparim në Afrikë, në këtë drejtim ka disa, por vetëm në një kuptim të caktuar, kryesisht në kolonitë e mëparshme britanike (ky fakt nuk do të thotë se britanikët i kanë trajtuar të tjerët në një mënyrë më humaniste në periudhën koloniale, përkundrazi, por nuk kanë tentuar hapur dhe nuk kanë bërë përpjekje për të detyruar mësimin e gjuhës angleze).

Sot, në Afrikë, vetëm një pakicë relativisht e vogël e privilegjuar flet gjuhën e kolonizatorit të mëparshëm. Kjo është gjuha zyrtare e vetme në shumicën e vendeve të sotme afrikane. Prandaj, kjo pakicë është në fakt e privilegjuar dhe kujdeset hapazi që ky privilegj të vazhdojë edhe në të ardhmen. Sot, vërehen tre procese që janë në konflikt jashtë Evropës: shtyrja imperialiste e gjuhës angleze, jo vetëm si gjuha ndërkombëtare, mbajtja e gjuhës së dikurshme koloniale, dhe përparimi i ngadalshëm, pothuajse osmotik, i gjuhëve të reja standarde jo-evropiane. "Ajo që është më e keqja dhe praktikisht e turpshme është se organet dhe organizatat ndërkombëtare përpiqen të paraqiten sikur nuk ka probleme në këtë drejtim".

 Shih edhe 
 Arsimi
 UNESCO
 Arsimi kombëtar
 Të drejtat gjuhësore
 Dita Evropiane e Gjuhëve
 Dita Ndërkombëtare e Arsimit
 Dita Ndërkombëtare e Shkrim-Leximit
 Karta Evropiane për Gjuhët Rajonale ose Minoritare

 Referime 

 Lidhje të jashtme 

 UNESCO homepage for International Mother Language Day
 UNESCO Education (includes links to information on past IMLD observances)
 The Makers of History: International Mother Language Day 
 Worldwide event calendar on Mother Language Day celebrations
 Information about International Mother Language Day 
 The Birth, Death and Re-birth of Language [International Mother Language Day] 

Kategoria:Ditët e Kombëve të Bashkuara
Kategoria:Ditë ndërkombëtare
Kategoria:Gjuha shqipe
Kategoria:Festë