Keltët

Keltët ishin një popull indo-evropianë që në pikun e tyre (shekujt IV-III p.e.s.) u zgjeruan në një zonë të gjerë të Evropës, nga Ishujt Britanikë deri në Danub, si dhe në disa vendbanime të izoluara në jug, rezultat i zgjerimit në gadishullin iberik, italik dhe anadollik. Të bashkuar nga origjina etnike dhe kulturore, me një grup gjuhësh indo-evropiane të përbashkët dhe me vizionin e njëjtë fetar, keltët gjithmonë ishin të ndarë politikisht; midis grupeve të ndryshme të popullsisë keltike ishin Britanët, Gaulët, Panonët, Keltiberët dhe Galatët, përkatësisht ndarë në Ishujt Britanikë, Gaulia, Panonia, Iberia dhe Anadollia.

 Origjina 
Gjuhët kelte janë një nga degëzimet e mëdha të familjes Indo-Europiane. Me kalimin e kohës gjuhët kelte u futën në histori rreth viteve 400 p.e.sonë, ata ishin tashmë të ndara në disa grupe gjuhësore dhe u përhapën kryesishtë në pjesë perendimore të kontinetit Europian, Gadishullit Iberik, Irlandës, dhe Britanisë. Historiani i lashtë grek Eforus i Cimes nga Azia e Vogël, shkruante në shekullin e IV p.e.sonë, besohet që  keltët erdhën nga ishulli nga gryka e Rinit dhe "u larguan nga shtëpitë e tyre prej luftrave të vazhdueshme dhe rritjes së madhe të detit ".


 Shih edhe 
 Keltologjia
 Historia e Evropës

 Literatura 
 Alberro, Manuel and Arnold, Bettina (eds.), e-Keltoi: Journal of Interdisciplinary Celtic Studies , Volume 6: The Celts in the Iberian Peninsula , University of Wisconsin–Milwaukee, Center for Celtic Studies, 2005.


 Collis, John. The Celts: Origins, Myths and Inventions. Stroud: Tempus Publishing, 2003. . Historiography of Celtic studies.
 Cunliffe, Barry. The Ancient Celts. Oxford: Oxford University Press, 1997. .
 Cunliffe, Barry. Iron Age Britain. London: Batsford, 2004. 
 Cunliffe, Barry. The Celts: A Very Short Introduction. 2003


 Freeman, Philip Mitchell The Earliest Classical Sources on the Celts: A Linguistic and Historical Study. Diss. Harvard University, 1994. (link) 
 Gamito, Teresa J. "The Celts in Portugal ", E-Keltoi: Journal of Interdisciplinary Celtic Studies, 6 (2005).
 Haywood, John. Historical Atlas of the Celtic World. 2001.
 Herm, Gerhard. The Celts: The People who Came out of the Darkness. New York: St. Martin's Press, 1977.
 James, Simon. The World of the Celts. New York: Thames & Hudson, 1993. 3rd edn. 2005.
 James, Simon. The Atlantic Celts – Ancient People Or Modern Invention? Madison: University of Wisconsin Press, 1999. .
 James, Simon & Rigby, Valerie. Britain and the Celtic Iron Age. London: British Museum Press, 1997. .
 Kruta, Venceslas, Otto Hermann Frey, Barry Raftery and M. Szabo. eds. The Celts. New York: Thames & Hudson, 1991. . A translation of Les Celtes: Histoire et dictionnaire 2000.
 Laing, Lloyd. The Archaeology of Late Celtic Britain and Ireland c. 400–1200 AD. London: Methuen, 1975. 
 Laing, Lloyd and Jenifer Laing. Art of the Celts, London: Thames and Hudson, 1992 
 MacKillop, James. A Dictionary of Celtic Mythology. Oxford: Oxford University Press, 1998. 
 Maier, Bernhard: Celts: A History from Earliest Times to the Present. University of Notre Dame Press, 2003. 

 McEvedy, Colin. The Penguin Atlas of Ancient History. New York: Penguin, 1985. 
 Mallory, J. P. In Search of the Indo-Europeans: Language, Archaeology and Myth. London: Thames and Hudson, 1991. .
 O'Rahilly, T. F. Early Irish History Dublin Institute for Advanced Studies, 1946.

 Powell, T. G. E. The Celts. New York: Thames & Hudson, 1980. 3rd edn. 1997. .


 Raftery, Barry. Pagan Celtic Ireland: The Enigma of the Irish Iron Age. London: Thames & Hudson, 1994. .





Referime

Kategoria:Popuj të lashtë
Kategoria:Keltë