Gjuha Candoshi-Shapra

Candoshi-Shapra (gjithashtu i njohur si Candoshi, Candoxi, Kandoshi dhe Murato) është një  gjuhë indigjene amerikane, gjuhë e izoluar, e folur nga 1.100 - 3.000Candoshi at Ethnologue (18th ed., 2015) njerëz në Amerikën Perëndimore të Jugut përgjatë luginave të Chapulas, Huitoyacu, Pastaza dhe Morona. Ka dy dialekte, Chapara (gjithashtu shkruar Shapra) dhe Kandoashi. Është gjuhë zyrtare e Perusë, si gjuhë të tjera amtare në zonat ku fliten dhe janë gjuha mbizotëruese në përdorim. Rreth 88.5 për qind e folësve dolin edhe spanjollisht. Shkalla e shkrim-leximit në Candoshi-Shapra është 10 deri 30 për qind dhe 15 deri 25 për qind në gjuhën spanjolle të dytë. Ka një fjalor Candoshi-Shapra, dhe rregullat e ciklit të lartë janë kodifikuar.

 Klasifikimi 
Candoshi nuk është i lidhur ngushtë me asnjë gjuhë të gjallë. Ajo mund të jetë e lidhur me gjuhën e zhdukur dhe të vërtetuar keq Chirino. Katër fjalë të Chirino përmenden në Relación de la tierra de Jaen (1586), dhe ato i ngjajnë fjalëve në Candoshi moderne. Një listë më e gjatë e fjalëve është dhënë në të njëjtin dokument për Rabonën, përgjatë kufirit modern në Ekuador dhe përfshin disa emra të bimëve që i ngjajnë Candoshit, por fjalë të tilla lehtë mund të huazohen.

Midis gjuhëve moderne, Loukotka (1968), e ndjekur nga Tovar (1984), lidhur Candoshi me Taushiro (Pinche). Kaufman (1994) propozoi paraprakisht një familje të gjuhës Kandoshi-Omurano-Taushiro, me Candoshi më të largët të treshes. Megjithatë, Kaufman (2007) vendosi Omurano dhe Taushiro, por jo Candoshi në Saparo-Yawan.

David Payne (1981) propozon që Candoshi është i lidhur me Jivaroan, të cilin Payne e quan Shuar. Së bashku, Shuar dhe Candoshi përbëjnë një familje Shuar-Candoshi, për të cilën Payne (1981) ofron një rikonstruksion paraprak të Proto-Shuar-Candoshi.

 Burimet 

Kategoria:Gjuhët e izoluara të Amerikës së Jugut