Dhia

Dhia (Capra aegagrus hircus) pas qenit së bashku me delen u zbut dhe u përdor nga njeriu.  Mashkulli i dhisë quhet Cjap ndërsa i vogli keç apo edh.  Dhia shtëpiake prejardhjen e ka nga dhia e egër.  Është zbutur gjatë shekullit të XI para erës së re diku në Lindjen e afërt në Levant ose në Zagros.

 Rëndësia ekonomike 

Njerëzit e shfrytëzojnë mishin, lëkurën dhe qumështin e dhisë.  Nga qumështi i dhisë bëhet edhe djathë i cili është shumë i kërkuar sepse atij i atribuohen veti shëruese.  Në krahasim me peshën trupore dhe sasinë e qumështit që jep dhia është kafsha që jep më shumë qumësht nga çdo kafshë tjetër.  Sasia e qumështit është në kufijtë mes 1,7 deri në 2,7 litra qumësht në ditë.  Nga lëkura e dhisë bëhen dorashka shumë të buta.  Dhitë për ushqim nuk zgjedhin shumë i hanë të gjitha pjesët e bimëve preferojnë gjethet e pemëve por edhe degët e tyre sepse sistemin tretës e kanë shumë të zhvilluar.  Disa dhinë e quajnë edhe lopë e fukarenjve.  Ruhet së bashku me delet në vendet malore sepse është e aftë të ngjitet në vende të pjerrëta ku lopët nuk është e mundur të mbijetojnë.

Dhitë mund të shkatërrojnë sipërfaqe të tëra me bimësi sepse hanë bimët bile edhe rrënjët e tyre pa përjashtim.  Deri në fillim të shekullit XX përdoreshin si kafshë tërheqëse dhe i tërhiqnin qerret nëse nuk kishte kafshë të mëdha në dispozicion përdoreshin edhe për lëvrimin e tokës.  Në Tibet me dhi transportohej kripa.  Dhia shtëpiake jeton në të gjitha vendet e botës me përjashtim të vendeve me klimë shumë të ftohtë.

 Shumimi 
Dhia pjekurinë seksuale e arrin pas muajit të pestë për mashkullin dhe në muajin e shtatë femra.  Është pjellore deri në moshën shtatëvjeçare dhe pas mbarësimit i duhen 150 ditë kohë që të lindë nga një deri në tre keça.  Ka raste kur disa dhi të ushqyera dhe të ruajtura mirë kanë lindur deri në 6 keça.

 Galeria 

Shih edhe
 Dhia e egër
 Dhia e Dukatit
 Dhia e Hasit
 Dhia e Matit
 Dhia e Dragobisë

 Lidhje të jashtme 

 Goat breeds
 Goat care and feeding guide
 Goat resources
 The American Dairy Goat Association Home Page
 White House: Abraham Lincoln's sons kept pet goats inside the White House

Kategoria:Kafshë shtëpiake
Kategoria:Blegtori