Perandoria Akadiane

parapamje
Perandoria Akadeze / əkeɪdiən Akkadian URUAkkad KI, Hittite KUR A.GA.DÈ.KI "land of Akkad"; Biblical Hebrew אַכַּד Akkad)/ ishte perandoria e parë e lashtë semite-folëse e Mesopotamisë, e përqendruar në qytetin e Akkad Sumerian: Agad/ ækæd dhe rajonit të tij përreth, i quajtur edhe Akad në Mesopotaminë e lashtë në Bibël. Perandoria bashkonte folësit akadanë dhe sumerianë nën një rregull. Perandoria Akadeze ushtroi ndikim në mes të Mesopotamisë, Levantit dhe Anadollit, duke dërguar ekspedita ushtarake deri në jug si Dilmun dhe Magan (Bahrein modern dhe Oman) në Gadishullin Arabik.Mish, Frederick C., Editor in Chief. "Akkad"Webster’s Ninth New Collegiate Dictionary. ninth ed. Springfield, MA: Merriam-Webster 1985. ISBN 0-87779-508-8).

Gjatë mijëvjeçarit të tretë para Krishtit, u krijua një simbiozë kulturore shumë intime midis sumerëve dhe akadanëve, të cilët përfshinë dygjuhësinë e përhapur.Deutscher, Guy (2007). Syntactic Change in Akkadian: The Evolution of Sentential Complementation. Oxford University Press US. pp. 20–21. ISBN 978-0-19-953222-3.Akadika gradualisht zëvendësoi sumerin si një gjuhë të folur diku ndërmjet shekullit të tretë dhe të dytë të shek. Pes (data e saktë që është çështje debati).Woods, C. (2006). "Bilingualism, Scribal Learning, and the Death of Sumerian"  (PDF). S.L. Sanders (ed) Margins of Writing, Origins of Culture: 91–120. Chicago.

Perandoria Akadeze arriti kulmin e saj politik midis shekujve 24 dhe 22 para Krishtit, pas pushtimeve nga themeluesi i saj Sargon i Akadit.  Nën Sargon dhe pasuesit e tij, gjuha akadiane u imponua shkurtimisht në shtetet fqinje të pushtuara si Elam dhe Gutium. Akuadi nganjëherë konsiderohet si perandoria e parë në histori, edhe pse kuptimi i këtij termi nuk është i saktë dhe ka pretendues të mëparshëm sumere. Marckham Geller, "The Last Wedge"

Pas rënies së Perandorisë Akadeze, populli i Mesopotamisë përfundimisht u bashkua në dy vende kryesore të folësve akadanë: Asiria në veri dhe disa shekuj më vonë, Babilonia në jug.

 Burimet 
Kategoria:Popuj të lashtë