Shkalla e Mohs-it për fortësinë e mineraleve

alt=Open wooden box with ten compartments, each containing a numbered mineral specimen.|parapamje|Kutia e fortësisë Mohs, që përmban nga një mostër  për çdo mineral, sipas shkallës së fortësisë
Shkalla e Mohs-it për fortësinë e mineraleve është një shkallë renditje  për karakterizimin e rezistencës së gërvishtjes së mineraleve të ndryshme, përmes aftësisë së materialeve të fortë për të gërvishtur ata më të butë. Ajo u krijua në 1812 nga gjeologu dhe mineralogu gjerman Fridrih-t Mohs dhe është një nga disa mënyrat për të matur fortësinë në shkencë e materialeve, disa prej të cilave janë më kuantitative."Mohs hardness" in Encyclopædia Britannica Online Metoda e krahasimit të fortësisë duke parë se cili mineral mund gërvishtë të tjerët është një mënyrë antike krahasimi, e cila përmendet edhe nga Theofrastus-i  në traktatet e tij  "Mbi Gurë", rreth vitit 300 p.e.sonë dhe më pas nga Plini Plak me veprën e tij "Naturalis Historia", në vitin 77 të e. sonë.Theophrastus on Stones. Farlang.com. Retrieved on 2011-12-10.Pliny the Elder. Naturalis Historia. Book 37. Chap. 15. ADamas: six varieties of it. Two remedies.Pliny the Elder. Naturalis Historia. Book 37. Chap. 76. The methods of testing precious stones. Ndërsa përdoret në masë të madhe për të lehtësuar identifikimin e mineraleve në fushë e gjeologjisë, por shkalla e Mohs-it nuk tregon në të vërtet se sa mirë materialet e forta veprojnë në punimet industriale.Hardness . Non-Destructive Testing Resource Center

 Përdorimi 
Përkundër mungesës së saktësisë, shkalla e Mohs-it është shumë e rëndësishme për gjeologët, të cilët e përdorin atë për të identifikuar afërsisht mineralet duke përdorur gërvishtjen. Shkalla e Mohs-it për fortësinë e mineraleve mund të gjenden lehtësisht në referencën e të dhëna. 

Fortësia e Mohs-it mund të jetë e dobishme në bluarje. Pasi ajo lejon vlerësimin se cili material do të bluante më mirë produktin, fortësinë e të cilit ne njohim.http://www.powderprocess.net/Grinding_Milling.html

 Mineralet 
Shkalla e Mohs-it është në fakt shkallë rendore. Ku për shembull, Korundi (9) është dy herë më i fortë se sa topazi (8), por diamanti (10) është katër herë më i fortë se sa korundi. Tabela e mëposhtme tregon krahasimin me fortësinë absolute të matur nga një sklerometër, sëbashku me imazhet e mineraleve.Amethyst Galleries' Mineral Gallery What is important about hardness?. galleries.comMineral Hardness and Hardness Scales . Inland Lapidary
Shkalla e Mohs-it MineraliFormula kimikeFortësia absoluteImazhi i mineralit1TalkuMg3Si4O10(OH)21100x100px2GipsiCaSO4·2H2O3100x100px3KalcitiCaCO39100x100px4FluoritiCaF221100x100px5ApatitiCa5(PO4)3(OH−,Cl−,F−)48127x127px6Ortoklast feldspariKAlSi3O872100x100px7KuartziSiO2100100x100px8TopaziAl2SiO4(OH−,F−)2200100x100px9KorundiAl2O3400100x100px10DiamantiC1500100x100px

 Substancat me fortësi të ndërmjetme 
Në tabelën e mëposhtme përfshihen substanca e tjera shtesë që mund të bien në mes të niveleve së vendosura nga Mohs-i:
FortësiaSubstanca ose minerali0.2–0.3caesium, rubidium0.5–0.6lithium, sodium, potassium1talc1.5gallium, strontium, indium, tin, barium, thallium, lead, graphite, ice"Ice is a mineral"  in Exploring Ice in the Solar System. messenger-education.org2hexagonal boron nitride, calcium, selenium, cadmium, sulfur, tellurium, bismuth, gypsum2–2.5halite (rock salt)2.5–3 gold, silver, aluminium, zinc, lanthanum, cerium, Jet (lignite)3 calcite, copper, arsenic, antimony, thorium, dentin3.5 platinum4 fluorite, iron, nickel4–4.5steel5 apatite (tooth enamel), zirconium, palladium, obsidian (volcanic glass)5.5 beryllium, molybdenum, hafnium, glass, cobalt6 orthoclase, titanium, manganese, germanium, niobium, rhodium, uranium6–7 fused quartz, iron pyrite, silicon, ruthenium, iridium, tantalum, opal, peridot, tanzanite, jade7 osmium, quartz, rhenium, vanadium7.5–8 emerald, hardened steel, tungsten, spinel8 topaz, cubic zirconia8.5 chrysoberyl, chromium, silicon nitride, tantalum carbide 9 corundum, tungsten carbide, titanium nitride 9–9.5 silicon carbide (carborundum), titanium carbide9.5–10 boron, boron nitride, rhenium diboride (a-axis), stishovite, titanium diboride10 diamond, carbonado>11 nanocrystalline diamond (hyperdiamond, ultrahard fullerite), rhenium diboride (c-axis)

  Krahasimi me shkallën e fortësisë së Vickers-it 
Krahasimi ndërmjet shkallës së fortësisë së Mohs-it dhe Vickers-it:
Emërtimi i mineralitFortësia (Mohs)Fortësia (Vickers)
kg/mm2Grafit1-2VHN10=7-11Kallaj1 ½ VHN10=7-9Bismuth2–2½VHN100=16-18Ari2½VHN10=30-34Argjendi2½VHN100=61-65Chalcocite2½–3VHN100=84-87Bakri2½–3VHN100=77-99Galena2½VHN100=79-104Sphalerite3 ½ –4VHN100=208-224Heazlewoodite4VHN100=230-254Carrollite4½–5½VHN100=507-586Goethite5–5½VHN100=667Hematiti5-6VHN100=1,000–1,100Kromiti5½VHN100=1,278–1,456Anatase5½–6VHN100=616-698Rutile6–6½VHN100=894-974Piriti6–6½VHN100=1,505–1,520Bowieite7VHN100=858-1,288Euclase7½VHN100=1,310Kromit8½VHN100=1,875–2,000
 Krahasimi ndërmjet shkallës së fortësisë së Mohs-it dhe Knoop-it 

i_kornizuar|qendër|Krahasimi ndërmjet shkallës së fortësisë së mineraleve të Mohs-it dhe Knoop-it

 Shih edhe 

 Referime 

 Për lexim të mëtejshëm 
 Mohs hardness of elements is taken from G.V. Samsonov (Ed.) in Handbook of the physicochemical properties of the elements, IFI-Plenum, New York, USA, 1968.
 Cordua, William S. "The Hardness of Minerals and Rocks" . Lapidary Digest, c. 1990.
Kategoria:Shkencë e materialeve
Kategoria:Gjeologji