Gjuha Burushaski

parapamje
Burushaski (Burushaski: burūšaskī / بروشسکیLaurie Bauer, 2007, The Linguistics Student’s Handbook, Edinburgh) është një gjuhë e izoluar e folur nga njerëzit e Burushos që banojnë pothuajse tërësisht në veri të Gilgit-Baltistanit, Pakistan, me disa qindra folës në veri Jammu dhe Kashmir, Indi. Në Pakistan, Burushaski flitet nga njerëz në rrethin Hunza-Nagar, në rrethin e Gilgit të veriut, dhe në luginat e Yasin dhe Ishkoman të rrethit Ghizer të veriut. Rajoni i tyre i lindjes ndodhet në veri të Gilgit-Baltistanit dhe kufizohet me korridorin Pamir në veri. Në Indi, Burushaski është folur në Botraj Mohalla të rajonit Hari Parbat në SrinagarMunshi, Sadaf (2006). Jammu and Kashmir Burushashki: Language, Language Contact, and Change. The University of Texas at Austin. p. 6. The J & K Burushos – speakers of the variety of Burushaski spoken in Jammu & Kashmir (henceforth “JKB”) in India – are settled in and around a small locality by the foothills of Hari Parbat Fort in Srinagar, the capital of the state of Jammu & Kashmir (henceforth “J & K”)."Dissertation Abstracts" . Linguist List. Marrë 2013-09-14..Emra të tjerë për gjuhën janë Biltum, Khajuna, Kunjut, Brushaski, Burukaki, Burukaski, Burushaki, Burushki"Burushaski". Ethnologue. 1999-02-19. Marrë 2013-09-14., Brugaski, Brushas, Werchikwar dhe Misa: ski.

Sipas një statistike te vitit 2000 Gjuhen Burashaski e flasin 87.000 banorë.

 Klasifikimi 
Janë bërë përpjekje për të krijuar lidhje midis Burushaskit dhe disa familjeve të ndryshme gjuhësore, ndonëse asnjë prej tyre nuk është pranuar nga shumica e gjuhëtarëve.

Pas Berger (1956), Fjalorët e Trashëgimisë Amerikane sugjeruan që fjala * abel 'mollë', emri i vetëm për një pemë (pema) të rindërtuar për Proto-indo-evropiane, mund të ketë marrë hua nga një gjuhë ancestrale deri në Burushaski. ("Apple" dhe "pemë e mollëve" janë ballazuar në Burushaski moderne.)

Hipoteza të tjera paraqesin një marrëdhënie gjenealogjike midis Burushaskit dhe gjuhëve të Kaukazit të Veriut, gjuhëve të Kartvelianit, gjuhëve jeneze dhe/ose gjuhëve Indo-Europiane, zakonisht në makrofamilitë e propozuara.
 Propozuar makrofamilja "Dené-Caucasian" përfshin Burushaski si një degë primare së bashku me Kaukazin e Veriut dhe Jeniseian.
 Një makrofamil i propozuar, i njohur si "Karasuk", përfshin Burushaski si pjesë e një dege me Kaukazin e Veriut, me të dyja të lidhura më shumë në distancë me Jeniseian.
 Disa lloj marrëdhënie me makrofamilën e propozuar "Indo Hittite" është sugjeruar nga Eric P. Hamp.
 Ka pasur gjithashtu propozime që Burushaski përbën, ose është prejardhja e, një degë primare e indo-evropiane, ndonëse jo e lidhur ngushtë me fqinjët e saj të tanishëm në gjuhët indo-iraniane. Në veçanti, Ilija Čašule ka propozuar ngjashmëri midis Burushaskit dhe gjuhëve frigjane të zhdukura.
Gjuhësi Sadaf Munshi deklaroi se Burushaski mund të ketë zhvilluar përgjatë gjuhëve Dravidian para emigrimit Indo-Aryan në Azinë Jugore, duke përmendur faktin se të dy kanë tinguj retroflex.

(Burushaski nuk u përfshi në një përpjekje të vitit 2008 nga Edward Vajda, [20] për të ringjallur propozimin e Merritt Ruhlen-it "makrofamilinë Deniz-jeniseian",  e cila lidhi jenisian dhe Na-Dene.

 Referime 

Kategoria:Gjuhët e izoluara të Azisë