Ndotja e ajrit në Kosovë

Ndotja e ajrit në Kosovë gjatë viteve të fundit ka qenë njëra ndër problemet kryesore. Sipas Institutit Hidrometeorologjik të Kosovës , shkaktarët kryesor të ndotjes janë industria, transporti dhe lëndët djegëse. Sa i përket ndotjes nga lëndët djegëse, Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapsinor e Kosovës përmes përfaqësuesve së vetë në vitin 2017,në një emision televiziv ka ndalur në njëfarë mënyre përdorimin e thengjillit si lëndë djegëse.Emisioni Imazh ne Youtube- https://www.youtube.com/watch?v=08NMZEoqsx8&list=PL2ygqgSFvmrqa3hjOsRpgVKoDsTtnFs87&index=116%2F2%3A58Gjatë vitit 1988 nga automjetet janë liruar rreth 1066 tonë SO2. Nga kjo mund të themi se Kosova hyn në dhjetë vendet me shkallë të lartë te ndotjes së ajrit.Sipas Indeksi i Cilësisë së Ajrit(AQI)Prishtina me 28.01.2017 ka qenë vendi më i ndotur në botë. Kerkimet e AQI-https://telegrafi.com/edhe-sot-ajri-prishtines-eshte-ndoturi-ne-bote-foto/ Kosovë zhvillimi ekonomik nuk ka shkuar në përpjestim të drejt edhe me masat mbrojtëse kundër ndotjës. Ndërkohë që shumë fabrika kanë filluar punën, nuk është marrë asnjë masë për mbrojtjen e ajrit.Libri i Ekologjis Klasa 7-8: Autor-Ismet Potera:Faqe-37

 Burimet e ndotjes në Kosovë
Si burime të ndotjes konsiderohen:

 Termocentralet (Kosova A dhe Kosova B)
 Mihjet sipërfaqësore të linjitit në Kastriot
 Kompleksi industrial në Mitrovicë
 Industria e përpunimit të metaleve, jometaleve dhe materialeve kimike
 Ferronikeli në Gllogovc
 Fabrika e çimentos "Sharrcem" në Han të Elezit
 Industria e materialit ndërtimor
 Industria e drurit
 Industria e letrës
 Industria e tekstilit
 Industria e lëkurë - këpucëve 
 Industria e gomës
 Industria ushqimore
 Veprimtaria grafike
 Sistemet për ngrohje qendrore (Prishtinë, Gjakovë dhe Mitrovicë)
 Prodhimi i bazës së asfaltit
 Transporti rrugor, hekurudhor dhe ajror
 Deponitë urbane dhe industrialeBurimet e Ndotjes- http://www.ammk-rks.net/repository/docs/Raporti_per_gjendjen_e_ajrit_2013-2014.pdf 

 Statistika mbi ndotjen e ajrit 
Sipas Institutit Hidrometorologjik të Kosovës  që nga viti 2014 ndotja e ajrit në Kosovë po shkon duke u rritur saqë në disa raste ka kaluar edhe vlerat e lejueshme.Të dhënat në tabelen vijuese tregojnë se në vitin 2015 kishte rreth 73 raste te kalimit të normes së lejuar,ndërsa në vitin 2016 rreth 53 raste. 
Kjo tregon për një përmirsim të madhë nga viti 2015 deri në vitin 2016.
 Vitet  2015  2016 Nr.i diteve brenda vitit 73 dite  53 dite Nentor 20 dite  10 dite Dhjetor  23 dite  21 dite Janar  Nuk ka te dhena  19 dite Mesatarja vjetore PM2.5  30.18  27.81 Mesatarja vjetore PM10  40.38  30.0

Vetem gjatë tre muajve nëntor,dhjetor te vitit 2016 dhe janar te vitit 2017 janë regjistruar 43 raste te tejkalimeve të normave të lejuara. Kjo paraqet se njëri ndër ndotësit me të mëdhenj është thengjilli. Sipas statistikave të nxjera nga po ky institutTabelat http://www.ammk-rks.net/?page=1,21  ,qyteti me cilësin më të dobët të ajrit është Kastrioti, për shkak të termocentralit që gjendet aty.
+Mesatarja mujore e ndotjes së ajrit në disa qendra të Kosovës Kategoria  Vendi  Janar  Shkurt  Mars  Prill  Maj  Qershor  Korrik  Gusht  Shtator  Tetor  Nëntor   Dhjetor PM10 VMDL/VMVL 50/40 mikrogram/=m3 te lejuara 35 dite/vit  IHMK  77.6  18.3  10  20.5  19.4  20  21  18  20  26  34  73.3  Rilindje  *  *  *  3  18.1  22.1  23.3  20.3  2.7  18.2  39.5  79.2  Drenas  33  33.6  55.6  7.83  23.6  2.7  3.1  4.1  4.9  3.2  4.5  23.3  Prizren  *  *  *  *  *  *  26.8  *  *  22.1  45.6  60.9  Hani i Elezit  *  38.1  36.1  23.9  *  28.5  25.4  22.7  25.9  20.3  42.5  56.6  Gjilan  56.9  45  43  *  *  *  *  *  *  *  *  *  Kastriot  113  44.02  42.78  38  23  21  *  *  *  82  53.9  88.7  Palaj  *  *  *  3.3  *  *  *  *  *  *  *  * VMLV PM2.5 25mikrogram/=m3  IHMK  *  14  3  11  10  11  10.11  9.3  11  18  27  65.9 Rilindje  *  *  *  *  7.8  13.1  12.8  10.9  13.6  21.4  31  70.1  Drenas  19.2  28.2  11  4  *  9.1  8.2  7.8  9.7  16.3  24.7  60  Prizren  *  *  *  *  *  *  11.9  *  *  18  32.1  41  Hani i Elezit  *  5.3  3.23  1.5  1.6  8.3  10.5  8.4  9.8  7.7  11.3  12.8  Gjilan  17  16.5  13  *  *  *  *  *  *  *  *  *  Kastriot  105.86  33.9  31.85  19  13.7  10  *  *  *  26.5  46  82.1  Palaj  *  *  *  3  1.8  *  *  *  *  *  * 
*IMHK = Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës

Ndikimi i ndotjes së ajrit në shëndet
Organizata Botrore e Shëndetsis(OBSH) ka dal me raport se Kosova është vend i rrezikuar sa i përket ndotjes së ajrit. Nga ndotja e ajrit në Kosovë hasim sëmundje afatgjate dhe afatshkurte.
Tek sëmundjet afatgjate më të hasura janë sëmundjet kardiovaskulare dhe respiratore.
Ndersa tek sëmundjet afatshkurtre më të hasurat janë teshtitja, kollitja, gëlbaza, infeksionet e traktit respirator etj. Hulumtimet e OBSH-http://siteresources.worldbank.org/INTKOSOVO/Resources/KosovoCEA_Alb.pdf
Shkalla e mortalitetit në Kosovë është 0.6% (6 në 1000 banorë)

Termocentralet si burime të ndotjes së ajrit
Një nder burimet kryesore te ndotjes së ajrit në Kosovë janë termocentralet Kosova A dhe B.Njëra ndër arsyet kryesore që këta dy cilsohen si ndotetsit me te medhenj jan se perdorin teknologji të vjeter dhe mjete djegse per te krijuar energji elektrike dhe nuk kan masa mbrojtse si per zvoglimin e ndotjes se ajrit si psh.filterat.

 Shiko edhe 
 Ndotja e ajrit në Prishtinë
 Ndotja e ajrit në Tiranë
 Ndotja e ajrit në Shqipëri
 Ndotja e ajrit në Shkup
 Ndotja e ajrit në Podgoricë

 Referime 

Kategoria:Ndotja e ajrit në Kosovë
Kategoria:Ndotje e ajrit
Kategoria:Mjedisi në Kosovë
Kategoria:Ndotja në Kosovë