Isa Asp

Isa Asp (4 shkurt, 1853 - 12 nëntor 1872) ishte "gruaja e parë poete finlandeze". Ajo vdiq në moshën 19 vjeçare nga tuberkulozi duke lënë rreth 100 poema më të njohura prej të cilave është "Ninull në një valë". Pas vdekjes u botuan poezitë e saj, u krijuan statujat dhe u shkruan disa biografi.

 Jeta 
Asp u lind në Utajärvi në 1853. Ajo ishte një nga nëntë fëmijët e mbijetuar të Jaakko Asp dhe Beata Elisabet (e lindur Puhakka) Asp. Asp ishte një fëmijë i parakohshëm që ndoqi shembullin e babait të saj dhe shkroi poezi. Ajo u mësoi suedisht nga gjyshja e saj. Kur mbërriti për herë të parë në shkollë, ata e njohën dijet e saj.

Familja u transferua në Suomussalmelle. Poezia e saj e parë e mbarimit u shkrua atje kur ajo ishte 19 vjeçare. Poezia flet për respektin e saj për babain e saj dhe vendin e saj. Në vitin 1864 ajo ndoqi një shkollë private në Raahe ku u mësoi suedisht. Ajo u shoqërua nga prifti lokal Fanny Hethal. Ajo u diplomua në vitin 1866 kur ishte në shtëpi duke folur me miqtë e saj me letra. Ajo krijoi një revistë të quajtur "Lahja" të cilën ja tregoi vetëm familjes së saj, por u zhvillua për (22 kopje). Vitin e ardhshëm ajo gjeti një të dashur, por ai vdiq nga pneumonia në pranverën e ardhshme.

Publikimi u bë i mundur kur ajo zbuloi revistën "Trollslända" dhe ajo i dërgoi poezitë e saj. Trollslända u shkrua dhe u organizua nga Alexandra Gripenberg, Zachris Topelius dhe vajza e tij Toini Topelius.

Në 1871 Asp filloi të shkruante poezi në filandisht, pasi kishte ndjekur një kolegj të trajnimit të mësuesve në Jyväskylä. 

 Vdekja dhe trashëgimia 
Asp vdiq në Jyväskylä në 1872 nga tuberkulozi duke lënë përafërsisht (100 poema lirike) nga më të njohurat prej të cilave është "Ninull në një valë".  Asp është quajtur "gruaja e parë poete finlandeze". Një biografi e parë e saj nga Helmi Krohn u botua në vitin 1912.  Qëkur vdiq disa statuja, janë bërë më shumë biografi dhe libra të poezisë së saj.

 Referime 

Kategoria:Biografi
Kategoria:WikiProjekti Gratë
Kategoria:WikiProjekti Women in Red