Bretanja

Category:Articles with short description
Category:Short description is different from Wikidata
Britania ose Bretanja (   ; Bretone: Breizh [ bʁɛx ] ;  Gallo : Bertaèyn ose Bertègn ) është një gadishull, rajon historik dhe zonë kulturore në veriperëndim të Francës moderne, që mbulon pjesën perëndimore të asaj që njihej si Armorica gjatë periudhës së pushtimit romak. Ajo u bë një mbretëri e pavarur dhe më pas një dukat përpara se të bashkohej me Mbretërinë e Francës në 1532 si një provincë e qeverisur si një komb i veçantë nën kurorë.

Britania është referuar gjithashtu si Britania e Vogël (në krahasim me Britaninë e Madhe, me të cilën ndan një etimologji).  Kufizohet me Kanalin Anglez në veri, Normandinë në verilindje, lindje të Pays de la Loire në juglindje, Gjirin e Biskajës në jug dhe Detin Keltik dhe Oqeanin Atlantik në perëndim. Sipërfaqja e saj është 34,023 km 2 .

Britania është vendi i disa prej arkitekturave më të vjetra në botë, shtëpia e Cairn of Barnenez, Tumulës Saint-Michel dhe të tjera, të cilat datojnë në fillim të mijëvjeçarit të 5-të para Krishtit.   Sot, provinca historike e Bretanjës është e ndarë në pesë departamente franceze: Finistère në perëndim, Côtes-d'Armor në veri, Ille-et-Vilaine në verilindje, Morbihan në jug dhe Loire-Atlantique në juglindje. Loire-Atlantique tani i përket rajonit Pays de la Loire ndërsa katër departamentet e tjera përbëjnë rajonin e Bretanjës.

Në regjistrimin e vitit 2010, popullsia e Bretanjës historike u vlerësua të ishte 4,475,295. Në vitin 2017, zonat më të mëdha metropolitane ishin Nanta (934,165 banorë), Rena (733,320 banorë) dhe Bresti (321,364 banorë).  Bretanja është atdheu tradicional i popullit breton dhe është një nga gjashtë kombet kelte,     që ruan një identitet të veçantë kulturor që pasqyron historinë e tij . Një lëvizje nacionaliste kërkon autonomi më të madhe brenda Republikës Franceze, ose pavarësi prej saj.   Ribashkimi i Bretanjës mbështetet nga gjysma e banorëve të Bretanjës dhe Luarës Atlantike dhe konsiderohet si një parakusht për autonomi të mëtejshme.  

Kategoria:Bretanja
Kategoria:Koordinatat në Wikidata
Kategoria:Artikuj që përmbajnë tekst në frëngjisht