Shqiptarët në Zelandën e Re

Shqiptarët në Zelandën e Re janë banorë të Zelandës së Re që janë me origjinë ose prejardhje shqiptare, shpesh nga Kosova, me numër më të vogël nga Shqipëria si dhe nga Maqedonia e Veriut .   Shqiptarët e Zelandës së Re janë të përqendruar kryesisht në qytetin e Auckland .   Komuniteti shqiptar ka qenë i pranishëm në Zelandën e Re që nga mesi i shekullit të njëzetë dhe është pjesë e integruar e shoqërisë së saj.   "Albanians were also among some of the mid-20th century Muslim immigrants to New Zealand."

 Historia 

 Faza e parë: Refugjatët dhe emigrantët e pasluftës 
Faza e parë e migrimit të shqiptarëve në Zelandën e Re ndodhi pas Luftës së Dytë Botërore .    Në maj të vitit 1951, myslimanët shqiptarë formuan një grup të vogël (mbi 60 individë) midis numrit të madh të refugjatëve të Evropës Lindore që erdhën në Zelandën e Re me anijen MS Goya me mbështetjen e Organizatës Ndërkombëtare të Refugjatëve (IRO) të OKB-së.    Këta shqiptarë vinin kryesisht nga Shqipëria dhe pjesa tjetër nga Kosova dhe Maqedonia jugosllave.   Duke zbritur në Wellington, refugjatët u përpunuan për 6 javë në një kamp në Pahiatua dhe më vonë iu dhanë vende pune në të gjithë Zelandën e Re.   Deri në vitin 1953, shumica e refugjatëve MS Goya ishin zhvendosur në Auckland duke përfshirë shqiptarët për arsye ekonomike, ku u themelua edhe një komuniteti i tyre i vogël.   Shqiptarët që jetonin në afërsi në atë kohë themeluan një organizatë Lidhjen e Qytetarëve Shqiptarë në Zelandë të Re (Lidhja e Qytetarëve Shqiptarë në Zelandën e Re ose 'Lidhja Qytetare Shqiptare') me Mazhar Krasniqin si udhëheqësin e saj prej kohësh.   Në Auckland 1954, komuniteti shqiptar festoi Ditën e Pavarësisë së Shqipërisë (Ditën e Flamurit).  Festat si Dita e Flamurit apo mbledhjet në fundjavë u bënë ngjarje ku komuniteti shqiptar mund të shoqërohej me njëri-tjetrin.  Me kalimin e kohës, Lidhja Qytetare Shqiptare ndihmoi komunitetin shqiptar të Zelandës së Re për të mbajtur lidhjet me grupe dhe figura të shquara të diasporës shqiptare dhe për të përqendruar vëmendjen e publikut në çështjet shqiptare si Kosova ose Maqedonia.   Fokusi u përqëndrua edhe në ruajtjen e gjuhës dhe zakoneve shqipe në komunitet. 
djathtas|parapamje|188x188px| Mazhar Krasniqi, biznesmen dhe udhëheqës i komunitetit.

Islami i praktikuar dhe i sjellë nga shqiptarët në Zelandën e Re u ndikua nga epoka osmane së bashku me sekularizmin evropian dhe ato tipare u pasqyruan në organizatat e hershme myslimane të Zelandës së Re në të cilat ata u angazhuan dhe kontribuan në themelimin e tyre.  Në mesin e viteve 1950, shqiptarët shërbyen në komitetin ekzekutiv të organizatës së parë lokale myslimane, Shoqatës Myslimane të Zelandës së Re (NZMA) që më vonë ngriti xhaminë e parë në Auckland dhe ndikoi në zhvillimin e tyre kulturor.  Nazmi Mehmeti siguroi parcelën e parë të varrimit mysliman (1963) në Auckland.  Shqiptarët morën pjesë në themelimin (1979) të Federatës së Shoqatave Islamike të Zelandës së Re (FIANZ) dhe përhapën praktikën e tyre të moderuara të Islamit në organizatë.   Presidenti i parë i FIANZ ishte Mazhar Krasniqi dhe më vonë ai shërbeu edhe si udhëheqës i Shoqatës Myslimane të Zelandës së Re.   Disa shqiptarë erdhën gjatë viteve 1970 dhe 1980.   Pjesa më e madhe e komunitetit shqiptar të Zelandës së Re të pasluftës kishte lidhje minimale ose të dobëta me organizatat lokale myslimane.  Shqiptarët u integruan në Zelandën e Re për shkak të shoqërisë së saj multikulturore dhe aftësisë së tyre për të qenë kryesisht të padallueshëm nga popullata e gjerë. 

 Faza e dytë: Refugjatët e Kosovës 
Gjatë viteve 1990, disa shqiptarë të arratisur nga persekutimi dhe dhuna në Kosovë filluan të mbërrijnë në Zelandën e Re.  Faza e dytë e migrimit të shqiptarëve në Zelandën e Re ndodhi gjatë krizës së Kosovës (1999).  Refugjatët shqiptarë ikën nga konflikti dhe disa zgjedhin Zelandën e Re si një destinacion ku kishin familje dhe e shihnin shtetin në mënyrë të favorshme për demokracinë, modernitetin dhe mundësitë e tij.  Qeveria e Zelandës së Re pranoi përgjithmonë 400 shqiptarë në vend përmes programit të saj të posaçëm emergjent për refugjatët.    Ata erdhën në maj të vitit 1999  me avion dhe në mbërritje u pritën nga anëtarë të komunitetit vendas shqiptar, media dhe politikanë të Zelandës së Re.    Lidhja Qytetare Shqiptare udhëhoqi përpjekjet për të ndihmuar refugjatët dhe u mbulua shumë në mediat lokale.  Fokusi i gjerë mediatik rezultoi në dhënien e donacioneve dhe ndihmës për grupet e para të refugjatëve nga organizatat, bizneset dhe qytetarët privatë të Zelandës së Re. 

Të gjithë refugjatët kishin anëtarë të familjes të vendosur në vend, shumë prej tyre vinin nga një sfond shumë i arsimuar dhe kishin një origjinë evropiane me shumicën e njerëzve të Zelandës së Re.    Ndryshe nga refugjatët e tjerë të marrë me kuota, atyre iu kërkua të sponsorizoheshin nga anëtarët e familjes së Zelandës së Re, të cilët ishin kryesisht të vendosur në Auckland dhe përbënin komunitetin e vogël kosovar.   Refugjatët u përballën me çështje integrimi lidhur me aksesin në të gjitha mundësitë e bazuara në qytetarë në lidhje me shërbimet shëndetësore dhe sociale të qeverisë.   Kishte një intolerancë ndaj tyre nga një pjesë e popullsisë së Zelandës së Re në lidhje me punësimin për dallimet si thekset e tyre ose të qenit të huaj.   Ndryshimi i ekonomisë së Zelandës së Re ndikoi në aftësinë e refugjatëve për t'u përshtatur me rrethanat ekonomike dhe kulturore.  Familjarët ndihmuan refugjatët për t'u vendosur dhe për t'u njohur me kulturën dhe normat lokale.   Refugjatëve të rritur iu dhanë kurse të gjuhës angleze dhe rikualifikim në punë, ndërsa të rinjtë u përgatitën dhe filluan shkollimin e tyre.   Në vitin 2000, katër familje të tjera erdhën nga Kosova, megjithëse nuk kishin të afërm në Zelandën e Re. 

Përfundimisht, faktorët që i lejuan kosovarët në Zelandën e Re të bënin mirë ishin të paturit e një komuniteti paraekzistues dhe që vinin nga një kulturë evropiane.  Në fillim të shekullit të njëzetë, shqiptarët në Auckland zotërojnë biznese të ndryshme, disa në industrinë ushqimore, të tjerë punojnë në tregtinë e punës dhe të rinjtë janë fokusuar në profesionet e fituara nga arsimimi universitar.  Në vitet 2010, myslimanët shqiptarë përbëjnë një grup të vogël myslimanësh evropianë midis komunitetit më të madh multikulturor mysliman të Zelandës së Re.  Shqiptarët e Zelandës së Re janë dygjuhësh. 

 Demografia 
Në mesin e komunitetit shqiptar, ata vlerësojnë se popullsia e tyre shkon në 400-500.  Në regjistrimin e vitit 2018, 249 u deklaruan si shqiptarë me 72.3 për qind të identifikuar vetëm si shqiptarë dhe pjesa tjetër me prejardhje etnike shtesë.  Ka pasur një ndryshim në identifikimin fetar. Në vitin 2006, shumica e të anketuarve të regjistrimit u identifikuan si myslimanë (62.7 përqind), me një numër të vogël si të krishterë (12 përqind) dhe pa fe (15.7 përqind).  Regjistrimi i popullsisë në vitin 2018 konstatoi se 55.4 përqind e shqiptarëve në Zelandën e Re ishin jofetarë, identifikimi si myslimanë ra në 22.9 përqind dhe të krishterë në 15.2 përqind. 

 Njerëz të shquar 
 Nazmi Mehmeti – antikomunist dhe veprimtar
 Mazhar Krasniqi – biznesmen dhe kryetar i komunitetit

 Shih edhe 
 Shqiptarët
 Mërgata shqiptare
 Shqiptarët në Australi
 Shqiptarët në Kosovë
 Shqiptarët në Mal të Zi
 Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut

 Literatura 


 Referime 

Kategoria:Mërgata shqiptare
Kategoria:Mërgata shqiptare sipas vendit
Kategoria:Shqiptarë në Zelandë të Re