Gjyteti i madh dhe i vogël në Vuçak

Gjyteti i vogël dhe i madh në Vuçak është një monument i trashëgimisë kulturore në Vuçak, Drenas, Kosovë. Ky monument është i kategorisë "Arkeologjik", i miratuar me numër 0301-803/88. 

 Historiku 
Në fshatin Vuçak rrëzë malit Kasmaç, rreth 12 km në jugperëndim të Drenasit, e vendosur në një pozitë shumë dominuese, vërehen gjurmët e rrënojave të mureve që përcjellin konfiguracionin e kodrës dhe formojnë Gradinën e Madhe (Gjyteti i Madh) dhe Gradinën e vogël (Gjyteti i Vogël). Kalaja e madhe ka trajtën e një kodre trungkonike me sipërfaqe të sheshtë dhe eliptike. Diametri i saj lindje-perëndim është 82 m ndërsa ai veri-jug është 55 m dhe sipërfaqja rreth 0.5 ha. Në konturet e saj ruhen gjurmë muresh të periudhës së vonë antike. Muri është në gjendje të rrënuar dhe në traktet më të mira ruhet në lartësinë e rreshtit të parë. Është i ndërtuar me gurë të terrenit me përmasa mesatare, të lidhura me llaç gëlqeror të cilësisë së dobët sipas teknikës opus incertum. Muri arrin gjerësinë 2.20-2.40m. Kalaja e vogël ndodhet në një kreshtë shkëmbore në perëndim të Kalasë së madhe. Ajo ka sipërfaqe të rrumbullakët dhe të pjerrët që arrin deri në rreth 0.1ha. Duke u mbështetur në materialin arkeologjik që është gjetur këtu, janë dëshmuar gjurmë që nga parahistoria e deri te mesjeta. Megjithatë, kjo kala ishte tipike për kohën e antikitetit të vonë dhe shërbente si sistem mbrojtës për popullatën vendase. Në mes të dy gradinave, përkatësisht në qafën në trajtë shale që i lidh dy gradinat, gjendet një tumë ilire. Ajo ka formën e kësulës me përmasa të vogla që nuk kalojnë 10-12 m dhe me lartësi 0.6 m. Është e ndërtuar me pak dhe dhe me shumë gurë gëlqeror të terrenit që shihen edhe në sipërfaqen e saj. 

 Shih edhe 
 Iliria
 Dardania
 Muzeu i Kosovës
 Arkeologjia e Kosovës
 Trashëgimia romake në Kosovë
 Vendbanimet neolitike në Kosovë
 Vendbanimet e kohës së metaleve në Kosovë
 Vendbanimet e antikitetit të vonë dhe mesjetare në Kosovë

 Referime 

Lidhje të jashtme
Databaza e trashëgimisë kulturore të Kosovës 

Kategoria:Drenas
Kategoria:Monumente kulturore në Drenas
Kategoria:Drenicë
Kategoria:Lokalitete arkeologjike në Kosovë