Sandro Mazzola

Alessandro "Sandro" Mazzola (Italisht: [ˈsandro matˈtsɔːla]; lindur më 8 nëntor 1942) është një ish futbollist profesionist italian i cili ka luajtur si Sulmues ose mesfushor sulmues për klubin italian Internazionale dhe kombëtaren italiane.

Ai konsiderohet gjerësisht të jetë një nga lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave, si dhe një nga lojtarët më të mirë të gjeneratës së tij, kjo falë shpejtësisë, krijueshmërisë, intensitetit të punës dhe instiktit të golit; ai u rendit i dytu në edicionin e vitit 1971 të Topit të Artë. Duke qënë se ka shpenzuar të 17 sezonet e karrierës së tij te Interi, Mazzola mban nderin e të qënit lojtar që e ka shpenzuar të gjithë karrierën me një klub të vetëm (one-club men). Me Interin, ai fitoi katër tituj të Serie A (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy Kupa Evropiane (1964 dhe 1965) dhe dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965). Në aspektin personal, ai u shpall golashënuesi më i mirë në Serie A në sezonin 1964–65, ku arriti edhe në finalen e Coppa Italias, ku u mposht, duke humbur mundësinë për të plotësuar një tripletë historike me klubin.

Me kombëtaren italiane, Mazzola fitoi UEFA Kampionatin Evropian në vitin 1968, duke qënë një nga lojtarët e zgjedhur në Ekipin e Turnamentit; ai gjithashtu arriti edhe finalen e Kupës së Botës 1970. Mazzola mori pjesë edhe në edicionet 1966 dhe 1974 të Kupës së Botës me Italnë.

Ai është djali i futbollistit italian Valentino Mazzola, lojtar Grande Torinos i cili vdiq në tragjedinë ajërore të Supergës. Vëllai i tij më i vogël, Ferruccio Mazzola, ishte gjithashtu një futbollist; ai vdiq në vitin 2013.

Jeta e hershme
Sandro Mazzola lindi në Torino disa javë pasi babai i tij, Valentino Mazzola, kishte firmosur për Torinon nga Venezia. Vëllai i tij i vogël, Ferruccio, i cili iu vu emri në nder të presidentit të klubit, lindi dy vite më vonë. Prindërit e tyre u divorcuan në vitin 1946, por babai fitoi kujdestarinë e Sandros, i cili ishte gjashtë vjeç kur babai i tij vdiq në aksidentin ajëror të Supergës.

Karriera me klube
Pavarësisht se babai i tyre Valentino kishte luajtur për Torinon, Mazzola dhe vëllai i tij Ferruccio firmosën për Interin. Ndyshe nga vëllai i tij, Sandro shpenzoi të gjithë karrierën e tij me Zikaltrit, duke shënuar 116 gola në Serie A në 417 paraqitje. Ai debutoi në kampionat nën drejtimin e trajnerit Helenio Herrera gjatë sezonit 1960–61, sëbashku me shumë të rinjë të tjerë, kundër rivalëve të Juventusit më 10 qershor 1961, duke shënuar golin e vetëm të ekipit të tij me penallti në një disfatë 9–1; ishte paraqitja e tij e vetme gjatë sezonit. Herrera ishte bashkuar me Interin një vit më parë nga ekipi spanjoll Barcelona, sëbashku me gjeneralin e mesfushës Luis Suárez, i cili shërbeu si organizatori kryesor i ekipit gjatë viteve 1960'.

Interi i Herrerës në atë kohë përbëhej edhe nga Tarcisio Burgnich dhe Giacinto Facchetti si mbrojtësa, braziliani Jair si anësor, Mario Corso si mesfushor i majtë, Armando Picchi si mbrojtës i lirë, dhe Mazzola, i cili luajti në krah të djathtë të sulmit. Sëbashku, ata e transformuan Interin në ekipin më të mirë të Italisë, Evropës, dhe botës gjatë viteve 1960', i cili njihej si Grande Inter. Ata njiheshin për taktikën e famshme mbrojtëse të njohur si "catenaccio" si dhe aftësinë për të shënuar nga kundërsulme të shpejta dhe befasuese. Mazzola fitoi katër tituj të Serie A me Interin, përfshirë edhe dy rresht në vitet 1965 dhe 1966; ai u shpall edhe golashënuesi më i mirë në të dytin me 17 gola, por atë vit humbën edhe rastin për të realizuar tripletën.

Në vitin 1964, Mazzola shënoi dopietë për të ndihmuar Interin të mposhte Real Madridin në finalen e Kupës Evropiane 1964. Me këtë fitore, Inter përsëriti suksesin e rivalëve të qytetit Milan të sezonit të kaluar. Ai u shpall golashënuesi më i mirë i turnamentit me 7 gola të shënuar sëbashku me dy lojtarë të tjerë. Inter arriti të mbrojë titullin evropian në sezonin e ardhshëm, këtë herë duke mposhtur klubin portugez Benfica në finale. Në sezonin 1965–66, Inter arriti gjysëm-finalen ku u eliminua nga Real Madridi, që në fund fitoi turnamentin. Inter arriti një tjetër finale të Kupës Evropiane në sezonin 1966–67, por u mposhën nga Celtic me rezultatin 2–1 pavarësisht se Mazzola zhbllokoi rezultatin me penallti në minutën e 7të. Inter gjithashtu fitoi dy Kupa Ndërkontinentale rresht në vitet 1964 dhe 1965, arritën edhe finalen e kupës në sezonin 1964–65, si dhe një vend të tretë në sezonin 1967–68; ai arriti sërisht një finale të Kupës Evropiane, këtë herë në edicionin 1971–72, por pësuan sërisht disfatë, këtë herë nga Ajaxi 2–0.

Në vitin 1971, pasi fitoi titullin e tij të fundit të Serie A dhe pas performancave të tij në Evropë, Mazzola u rendit i dyti në garën për Topin e Artë, mbrapa holandezit Johan Cruyff. Kjo ishte hera e parë që ai ishte në treshen finale dhe rezultati më i mirë i tij për këtë çmim.

Mazzola u tërhoq nga futbolli profesionist në verën e vitit 1977, pasi kishte shërbyer si kapiten i Interit nga viti 1970 e deri në ditën e tërheqjes. Në fundin e karrierës së tij, Mazzola kishte fituar katër kampionate (1963, 1965, 1966 dhe 1971), dy Kupa Evropiane (1964 dhe 1965), dy Kupa Ndërkontinentale (1964 dhe 1965) si dhe UEFA Kampionatin Evropian 1968, duke qënë gjithashtu golashënuesi më i mirë i Serie A në sezonin 1964–65.

Karriera ndërkombëtare
parapamje|majtas|Mazzola sëbashku me Gianni Riverën; të dy lojtarët ishin pjesë e politikës famkeqe staffetta të trajnerit Valcareggi në Kupën e Botës 1970.
Mazzola luajti 70 herë për kombëtaren italiane në vitet 1963–1974, duke shënuar 22 gola. Debutimi i tij me kombëtaren erdhi në një ndeshje ndaj Brazilit më 12 maj 1963, kur ai ishte vetëm 20 vjeç. Ai e kremtoi këtë debutim duke shënuar me penallti. Mazzola më pas përfaqsoi Italinë në Kupën e Botës 1966, ku ai ishte pjesë e ekipit të drejtuar nga Edmondo Fabbri, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve. Ai shënoi në ndeshjen hapëse të Italisë, në një fitore 2–0 ndaj Kilit; Italia u eliminua në fazën e grupeve. Arritja e tij më e madhe me ekipin kombëtar erdhi në vitin 1968, kur Italia fitoi Kampionatin Evropian të atij viti në zhvilluar në shtëpi nën drejtimin e trajnerit Ferruccio Valcareggi. Mazolla shkëlqeu në këtë edicion, duke u zgjedhur në Ekipin e Turnamentit.

Dy vite më pas, Italia mbërri në Kupën e Botës 1970 si kampjonja në fuqi e Kampionatit Evropian. Pavarësisht kësaj, në ekip kishte një problem; trajneri Valcareggi besonte se Mazzola nuk mund të luante sëbashku me yllin tjetër krijues të ekipit Gianni Rivera, i cili kishte luajtur në një pozicion të ngjashëm me atë të Mazzolës te Milani, klubi rival i Interit. Ai besonte se vendosja e të dy lojtarëve në formacion do të prishte balancat e ekipit. Në fund, ishte Mazzola ai që u zgjodh të luante në formacion, duke luajtur në të tre ndeshjet e fazës së grupeve si titullar, kjo falë atleticizmit dhe shkallës së punës më superiore. Italia e pati të vështirë të shënonte gjatë fazës së grupeve, dhe Mazzola pati të vështirë të rifitonte formën e tij në fushë pasi u sëmur me grip stomaku. Kjo gjë bëri që Valcareggi të merrte një vendim polemizues për raundin e dytë të turnamentit, një vendim të cilin ai e quajti "staffetta" (stafetë), duke i vendosur të dy lojtarët në formacion njëkohësisht.

Mazzola, i cili zotëronte një formë fizike më të mirë, kishte shpejtësi më të madhe dhe inteligjencë taktike më të mirë si dhe shënonte gola më shpesh nga të dy, do të luante si titullar në pjesën e parë, kurse Rivera do të hynte në pjesën e dytë, pasi lojtarët kundërshtar fillonin të lodheshin. Kjo do të lejonte organizatorin Rivera të kishte më shumë kohë në zotërimin e topit për të diktuar ritmin e lojës së ekipit të tij. Me këtë strategji, Italia mposhti vendin organizator Meksikën në çerek-finale, dhe më pas Gjermaninë Perëndimore pas kohës shtesë në gjysëm-finale për të arritur finalen e Kupës së Botës për herë të parë pas 32 vitesh, ku do të përballeshin me Brazilin e udhëhequr nga Pelé. Kjo ndeshje u portretizua si beteja midis futbollit sulmues dhe atij mbrojtës. Megjithatë, në ditën e ndeshjes, Valcareggi braktisi politikën e tij staffetta në pjesën e parë, e cila ishte në barazim 1–1, duke vendosur të përdorte Mazzolën deri në përfundim të ndeshjes, kjo për shkak të gjendjes fizike të pasigurt të disa prej lojtarëve të tij që kisin nisur ndeshjen si titullar pas fitores së lodhshme në gjysëm-finale. Rivera u aktivizua gjashtë minuta nga përfundimi, duke zëvëndësuar Roberto Boninsegnën, por Brazili tashmë po kryesonte 3–1. Dy yjet më të mëdhenjë taktikë të Italisë, Mazzola dhe Rivera, më në fund ishin në fushë sëbashku; shumë njerëz besonin se ata të dy duhet t'a nisnin sëbashku ndeshjen si titullar. Brazili triumfoi 4–1 dhe u shpall kampione e Kupës së Botës për herë të tretë në historinë e tyre.

Katër vite më vonë, Valcareggi i përdori të dy lojtarët në Kupën e Botës 1974, por skuadra mbimoshë e Italisë nuk u paraqit siç duhet dhe u eliminua që në fazën e grupeve të turnamentit.

Profili i lojtarit
parapamje|majtas|250px|Mazzola duke luajtur për Nerazzurrit në vitet 1960.
Mazzola konsiderohet të jetë një lojtarët më të mëdhenjë italian të të gjitha kohërave dhe një nga më të mirët e gjeneratës së tij. Një lojtar i shpejtë, i shkathtë, i talentuar, energjitik dhe me inteligjencë taktike, ai ishte i aftë të luante në disa pozicione në sulm. I njohur për atleticizmin e tij, punën në mbrojtje, dhe aftësitë akrobatike në ajër, Mazzola e nisi karrierën e tij si mesfushor qëndror, por më pas transformua në një sulmues të djathtë nën drejtimin e trajnerit Herreira, ku u bë edhe i famshëm, duke e vendosur veten si një lojtarët më të mirë të botës në atë pozicion; ai ndonjëherë luante edhe si qëndër-sulmues, anësor, si sulmues kryesor dhe në raste të rralla si sulmues i dytë. Në karrierën e tij të mëvonshme, ai humbi pak nga shpejtësia dhe ekujlibri i tij, duke bërë që të zhvendosej më në qëndër në rolin e organizatorit si mesfushor sulmues, ku ndihmohej nga rrezja e tij e pasimit, vizioni, teknika dhe kontrolli i mirë i topit; këto aftësi bënin që ai të luante pa problem në role më të tërhequra në mesfushë, përsëri si organizator.

Pavarësisht se zuri një rol krijues më të tërhequr në shumicën e karrierës së tij, Mazzola gjithashtu njihej si një bomber në vitet kur luajti si sulmues, kjo falë instiktit, gjuajtjeve të fuqishme dhe të sakta nga brënda dhe jashtë zone, si dhe aftësisë për të llogaritur vrapimet sulmuese dhe për të qënë në vendin dhe kohën e duhur për të finalizuar pasimet e shokëve të skuadrës. Këto aftësinë bënë që ai të shpallej shënuesi më i mirë i Serie A në vitin 1965. Megjithatë, Mazzola u vlerësua më shumë gjatë kulmit të karrierës së tij për shpejtësinë e tij të jashtzakonshme, nxitimin, rezistencën, driblimet, aftësitë taktike dhe balancën, në veçanti kur ai vraponte me shpejtësi të plotë me topin në këmbë; shpejtësia e tij, e kombinuar me kontrollin e topit të shkëlqyer e lejonte atë që të kalonte dhe mposhte mbrojtësit kundërshtar me lehtësi gjatë ndeshjeve, si në rastet një-kundër-një ashtu edhe gjatë inkursioneve personale. Përveç aftësive të tij si futbollist, Mazzola shquhej edhe për personalitetin e tij, karakterin e fortë, mentalitetin, vendosmërinë dhe lidershipin.

Tërheqja
parapamje|djathtas|Mazzola në vitin 2008.
Pasi u tërhoq nga futbolli, Mazzola kishte një pozicion ekzekutiv te Interi, nga viti 1977 e deri në 1984, dhe më pas te Genoa.

Nga viti 1995 e deri në 1999, ai u rikthye te Interi në rolin e drejtorit sportiv, para se të zëvëndësohej nga ish shoku i tij i skuadrës Gabriele Oriali. Në periudhën 2000–03, ai punoi si drejtori sportiv i Torino.

Mazzola gjithashtu ka punuar si komentator te kanali Rai Sport. Ai mban rekordin unik e të qënit komentator në finalen e Kupës së Botës 1982 sëbashku me Luigi Colombon e Telemontecarlos (finalja e parë e transmetuar në televizion komercial) dhe Kupës së Botës 2006 sëbashku me Marco Civolin e RAI-t, të dyja të fituara nga Italia.

Jashtë futbollit
Më 3 korrik 1968, Mazzola krijoi Shoqatën e Futbollistëve Italianë (AIC) në Milano, sëbashku me disa lojtarë të tjerë si Giacomo Bulgarelli, Gianni Rivera, Ernesto Castano, Giancarlo De Sisti, Giacomo Losi dhe Sergio Campana, i cili ishte tërhequr sëfundmi. Campana ishte gjithashtu avokat dhe u vendos si presideni i shoqatës.

Statistikat e karrierës
Klube
Burimi: 

+ Ndeshjet dhe golat sipas klubit, sezonit dhe kompeticionitKlubiSezoniLigaKupaEvropaTjetërGithsejDivizioniNdshGolaNdshGolaNdshGolaNdshGolaNdshGolaInternazionale1960–61Serie A110000—111961–62100000—101962–63231011——24111963–64309009Të gjitha ndeshjet në Kupën e Evropiane7—39161964–65331720632Të gjitha ndeshjet në Kupën Ndërkontinentale143211965–66301910412237221966–67301722103—42221967–6828692——3781968–6929730——3271969–702845110Të gjitha ndeshjet në Kupën e Panaireve1—4361970–7129732103Të gjitha ndeshjet në Kupën Anglo-Italiane136101971–722879292—46111972–73262946Të gjitha ndeshjet në Kupën UEFA0—4161973–7426410320—3871974–752337040—3431975–76252104——3561976–772819320—394Gjithsej4181168014631774568161Gjithsej karriera4181168014631774568161

Kombëtarja
parapamje|Mazzola në vitin 1974 sëbashku me trajnerin Valcareggi dhe shokun e skuadrës Capello.

Burimi: 

+ Ndeshjet dhe golat sipas ekipit kombëtar dhe vititEkipi kombëtarVitiNdshGolaItalia1963411964331965861966951967331968501969421970102197150197280197360197450Gjithsej7022

Trofe
parapamje|Sandro Mazzola, pas debutimit të tij me Italinë, sëbashku me Pelén.

Klube
Inter
Serie A: 1962–63, 1964–65, 1965–66, 1970–71
Kupa Evropiane: 1963–64, 1964–65
Kupa Ndërkontinentale: 1964, 1965

Kombëtarja
Italia
UEFA Kampionati Evropian: 1968
FIFA Kupa e Botës: 1970 (finalist)

Personale
Golashënuesi më i mirë i Serie A: 1964–65 (17 gola)
Golashënuesi më i mirë i Kupës Evropiane: 1963–64 (sëbashku me Vladica Kovačević dhe Ferenc Puskás) 7 gola
FIFA XI: 1967
Ekipi i Turnamentit në UEFA Kampionatin Evropian: 1968
Topi i Artë (vendi i 2të): 1971
Holli i Famës në Futbollin Italian: 2014

 Referime 

Lidhje të jashtme

Sandro Mazzola: from tragedy to triumph (Sandro Mazzola: nga tragjedia te triumfi) te thesefootballtimes.co
Arkiva e Interit 

Kategoria:Lindje 1942
Kategoria:Njerëz që jetojnë
Kategoria:Futbollistë italianë
Kategoria:Futbollistë në kombëtaren italiane
Kategoria:Futbollistë në F.C. Internazionale Milano
Kategoria:Futbollistë në Serie A
Kategoria:Futbollistë në 1966 FIFA Kupën e Botës
Kategoria:Futbollistë në UEFA Euro 1968
Kategoria:Futbollistë në 1970 FIFA Kupën e Botës
Kategoria:Futbollistë në 1974 FIFA Kupën e Botës
Kategoria:Lojtarë fitues të UEFA Kampionatit Evropian